Your SlideShare is downloading. ×
Eindhoven Hackable Wereldstad
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Eindhoven Hackable Wereldstad

399
views

Published on

Traditional urban planning in the Netherlands with top down master plans and large scale area development is over. This is partly due to the financial crisis, demographic change, peak mobility, and …

Traditional urban planning in the Netherlands with top down master plans and large scale area development is over. This is partly due to the financial crisis, demographic change, peak mobility, and the digitization of urban society. The challenge of large future investment projects is to optimize and make better use of existing resources.

Cities will have to adapt in flexible ways to changing circumstances. This implies an important conceptual shift in thinking about city making: it is less about individual possession and more about the question how multiple stakeholders can make use of the various resources that the city offers.

Published in: News & Politics

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
399
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. ne architecturene thinkingne urbanismne planningne EINDHOVEN, HACKABLE WERELDSTAD in samenwerking met:
  • 2. Door de Vereniging Deltametropool werd One Architecture zijn bottom-up initiatieven in de ‘social city’ vaak te gevraagd na te denken over ‘nieuwe generatie’ projecten voor versnipperd. Ze haken onvoldoende aan bij institutionele Nederland die de komende twintig jaar tot uitvoering kunnen partijen en ontberen zo slagkracht en schaalbaarheid. komen: Ook lijden ze soms aan een hoog ‘onder ons’ gehalte dat “wat is het grote nieuwe ruimtelijke investeringsproject eerder dorps dan stads aandoet. voor Metropolitaan Nederland?” Deze geschetste ontwikkelingen vinden overal ter wereld One Architecture beantwoordde deze vraag van de Vereni- plaats. In Nederland is Eindhoven één van de interessantste ging met het voorstel ‘Meten en Regelen aan de Stad: een plekken: in weinig andere steden is de scheiding tussen open source/open data infrastructuur’. bedrijfsmatig gedreven high-tech innovatie en stedelijke (sub)culturen zo groot. In dit voorstel stellen wij de vraag In dit document wordt verslag gedaan van de bevindingen hoe kunnen we door middel van onderzoek en ontwerp vanuit de ‘werkweek’ zoals de Vereniging Deltametropool die smart city en social city in Eindhoven beter met elkaar vervolgens organiseerde. verbinden? De uitdaging hierbij is om niet in de val te Op de rechterpagina’s een beschouwing over het onderwerp. trappen een nieuw groot top-down planningsverhaal Op de linkerpagina’s een ruimtelijke uitwerking van One’s te formuleren. Het gaat dan ook meer om het voorstel, geprojecteerd op Eindhoven en omgeving. onderzoeken en ontwerpen van de condities voor stedelijk eigenaarschap van burgers en organisaties. Kunnen we bedrijven, overheden en de cultureel-maatschappelijke EXECUTIVE SUMMARY sector bij elkaar brengen en met behulp van digitale mediatechnologieën van Eindhoven een waarlijk slimme De traditionele manier van stadsplanning in Nederland hackable wereldstad te maken? met top down masterplannen en grootschalige gebiedsontwikkeling is voorbij. Dat komt door onder meer de financiële crisis, demografische verschuivingen, peak mobility, en de digitalisering van de samenleving. Het grote investeringsproject van de toekomst ligt daardoor juist in het optimaliseren en beter benutten van hetEen open source / open data infrastructuur maakteen ander gebruik van de stad mogelijk, zoals ef- bestaande. Steden moeten flexibeler kunnen inspelenficiënter gebruik van ruimte en infrastructuur, op veranderende omstandigheden. Daar hoort ook eenmeer mogelijkheden voor burgers om de stad naarhun hand te zetten en nieuwe buurt- en zorg arran- belangrijke conceptuele verschuiving bij in het denkengementen. Technische en sociale oplossingen gaan over stadsontwikkeling: het gaat niet meer om bezit, maarhand in hand. om de vraag hoe verschillende actoren gebruik kunnen maken van de uiteenlopende resources die de stad biedt. Digitale media spelen een essentiële rol in de ontwikkeling van instrumenten waarmee deze omschakeling gemaakt kan worden. De vraag is vooral hoe we deze nieuwe technologieën in gaan zetten. Enerzijds vormen lokale overheden, technologiebedrijven en kennisinstellingen consortia om steden met informatica tot ‘smart cities’ om te vormen. Hierbij worden digitale technologieën ingezet om stedelijke processen te optimaliseren en efficiënter te maken zoals mobiliteit en gezondheidszorg. Anderzijds nemen burgers en cultureel-maatschappelijke organisaties steeds vaker het heft in eigen handen. Voortbordurend op de online ethiek van do-it-yourself (DIY) eigenen zij zich de stad toe en ondernemen ze collectieve acties: van samen stadstuintjes verzorgen tot het opzetten van sensornetwerken voor gedistribueerde metingen van geluidsoverlast of luchtkwaliteit. Wij menen dat deze ontwikkelingen nog teveel losstaan van elkaar om een duurzaam toekomstperspectief te bieden voor stedelijke transformatie. De smart city vertrekt teveel vanuit een utilitaire visie op wat de goede stad is maar vergeet hierbij vaak de publieke zaak en de verscheidenheid aan identiteiten van burgers. Andersom 2 3
  • 3. EEN NIEUWE INVESTERINGSOPGAVE De uitdaging die voor ons ligt is om een dergelijkeRUIMTELIJK VOORSTEL door Matthijs Bouw, Froukje van de Klundert, Michiel de investeringsaanpak te schalen van het individueleDigitale technologie maakt de optimalisering van de stad Lange en Martijn de Waal huishouden naar de stad, van een privéproject naar eenmogelijk en is efficiënter, interactiever (leuker) en makke- publieke zaak die ons allen aangaat. Daar hoort ook eenlijker. Digitale technologie doorbreekt de continuïteit van De grote opgave in Nederland is het optimaliseren andere belangrijke verschuiving bij: die van bezit naarschalen, territorium, ruimte en besturingssystemen. Echter, en beter benutten van het bestaande. Niet alleen het gebruik. Dit is een spannende notie omdat onze stedendeze technologie heeft nog geen tot weinig plek in de ste- bedenken van slimme transformaties, maar ook het op dit moment ruimtelijk volledig gebaseerd zijn op hetdelijke planning. Er is nog een enorme slag te slaan in het organiseren van de omgeving opdat ze sneller en beter principe van bezit. Maar wat nu als we het gebruik ervanoptimaliseren van steden. De huidige digitale ontwikkelin- aanpasbaar is aan veranderende omstandigheden en flexibeler kunnen maken, waardoor we sneller in kunnengen in dit veld (‘smart cities’) zijn nog geatomiseerd en wordt het uitnodigen van nieuwe actoren in meeproduceren van spelen op veranderende omstandigheden?vooral geïnitieerd vanuit bedrijven en kunstinstellingen. de stad, zijn daarbij essentieel. We hebben immers de afgelopen periode gezien hoe veranderende financiële Deze gedachte moet niet verward worden met het idee omstandigheden, maar fundamenteler ook digitalisering dat de stad onveranderbaar of de stedenbouw niet fysiek en demografie, razendsnel grote ruimtelijke effecten wordt. Veranderingen zullen zich op andere, of in ieder hebben. Een ‘traditioneel’ groot ruimtelijk project past geval minder grootschalige, wijze manifesteren. Saskia daarmee niet alleen slecht bij de huidige economische Sassen noemt dit de ‘incompleteness’ van steden: “Cities orde en het huidige politieke bestel, het past ook niet goed can constantly be remade, for better or for worse. It is this bij de huidige tijdsdynamiek. In de ruimtelijke ordening incompleteness that has allowed some of the world’s great zal een paradigmaverschuiving plaats moeten vinden. De old cities to outlast kingdoms, empires, nation-states and kern van de werkzaamheden verschuift van grote fysieke powerful firms.”1De ‘commons’ (de meent in het Nederlands) is hetspeelveld waarop de balans gezocht wordt tussen ingrepen naar het slim gebruik van het bestaande. Digitalehet individuele- en het groepsbelang. technologie, als een nieuwe infrastructuur, zal daarbij een De opdracht voor de toekomst is om van deze grote rol spelen. ‘incompleteness’ van steden een assett te maken.De vraag stelt zich duidelijk: wat zijn de ‘Commons’ waar ‘Incomplete’ betekent dat er in de stad latentede digitale technologie zich kan ontwikkelen tot een publiek mogelijkheden verscholen liggen die nog niet wordenproject? Duidelijk is dat digitale technologie veel effect heeft benut. Die mogelijkheden kunnen zowel liggen in deop de stad. Omdat deze technologie past bij Eindhoven als fysieke ruimtes die op meerdere manieren gebruiktBrainport wordt zij als casus bestudeerd. In Eindhoven is op kunnen gaan worden, als in de sociale processen die zichhet gebied van ‘smart cities’ al veel aan de hand: Cisco en daar af kunnen gaan spelen. Om die ‘incompleteness’de gemeente hebben een uitgebreide samenwerking, en -of preciezer: de potentie- aan te pakken, is het nodigbijvoorbeels op Strijp S wordt er al geëxperimenteerd met instrumenten te ontwikkelen en te installeren waarmeeslimme technologie voor verlichting. Wat betekent het radi- ‘Beter’ betekent niet meer groter, maar wordt inzicht verkregen wordt, verbanden worden gelegd,caal doordenken van deze ontwikkelingen voor Eindhoven vooral kwalitatief: energiezuiniger, luxer. en ‘systemen’ adaptief kunnen worden gekoppeld. Deen, pars pro toto, voor Nederland? metropool als brein, om Zef Hemel te parafraseren, is Er zijn een aantal redenen waarom de oude niet alleen gebaat bij de betrokkenheid van de miljoenenVroeger werd het spelen in de ‘Champions League’ ge- investeringsaanpak van grootschalige masterplannen niet actoren, ze heeft ook informatie nodig om het handelenkoppeld aan dichtheid en massa. Vanuit de vaststelling meer werkt. Economische en demografische groei vlakken op te baseren. Kunnen we het IQ van de metropool alsdat Eindhoven sowieso deel uitmaakt van de ‘global city’ af. Fysieke toevoegingen aan de stad zijn vaak binnen brein verhogen? Waar het om gaat is om informatie overA(msterdan)B(russels)C(ologne), en het aan massa dus niet afzienbare tijd overbodig. Het autogebruik neemt niet ruimtes, gebruik, netwerken, stromen in kaart te brengenontbreekt, moeten nieuwe investeringen vooral ook gericht meer toe. en toegankelijk te maken via een ‘grid’ – de verzamelingzijn op de mogelijkheid voor mensen uit de hele wereld om Op individueel niveau zien we een toenemende interesse van data over het stedelijk leven die burgers, bedrijvendeel van de stad te zijn. Digitale technologie geeft de mo- in het optimaliseren van het bestaande. Huiseigenaren en overheden kunnen gebruikten om het potentieel van degelijkheid om zelf stad te maken. verhuizen na verloop van tijd niet meer per se naar bestaande stad beter te benutten en de kwaliteit van het een nieuw, groter huis. In plaats daarvan maken ze het leven in de stad te verhogen.Bij de inzet van de digitale technologie voor de stad gelden bestaande huis beter: ze gaan het isoleren, voorzien vandrie principes: dubbele beglazing, of een nieuwe keuken. De vraag is vooral ook hoe. Wie gaat dat grid beheren? Wie krijgt er toegang en onder welke voorwaarden?Principe 1: De verhouding tussen het collectieve ‘grid’ en het Wie kunnen er wat voor diensten ontwikkelen? Doen weindividu moet goed gereguleerd zijn; dit langzaam, gedreven door grote bedrijven met eenPrincipe 2: Er moet gewerkt worden aan bi-directionele in- commerciële ‘window’ van vijf jaar, op basis van successenfrastructuren; elders? Of actief, zoals wij voorstellen, en gedrevenPrincipe 3: Verdienmodellen moeten transparant worden vanuit onze maatschappij, met kansen voor (economische)gemaakt. innovatie en een innoverende en loodsende rol voor de overheid. Op een manier dat ook burgers deelnemen en successen zichtbaar worden. De vraag is zo ook een Peak resources, peak oil, peak mobility, peak culturele en politieke: kunnen we ‘smart cities’ zo maken housing? dat ze ook ‘open cities’ blijven? 4 5
  • 4. PUBLIEK PROJECT Privacy is in deze context een precaire zaak en ookVOORBEELDEN Het gebruik van digitale technologie als nieuwe daar ligt een rol voor de overheid. De overheid moet de infrastructuur voor de stad is bij uitstek een publiek project. ontwikkeling van het datagrid of -platform op een open Het zijn de burgers die zelf data genereren, soms bewust manier afdwingen, en kan ook een activeringsbeleid voeren, (‘open source’), soms onbewust. Door die data openbaar zowel van de kant van de data (labelen, toegankelijk maken), en leesbaar te maken wordt zij voor iedereen bruikbaar als aan de kant van de gebruikers (partijen bij elkaar op alle vlakken van het dagelijks leven. Digitale media brengen, activeren, pilots en ‘hackathons’ organiseren, etc). kunnen de stad inclusiever, leuker en gemeenschappelijker maken. Door gedeelde toegang tot collectieve diensten, ruimte, kennis en vaardigheden om zelf te handelen en door reciprociteit gebaseerd op wederzijds vertrouwenVOORBEELD 1: CAPACITEIT VERGROTEN kunnen stedelijke ‘commons’ ontstaan en beheerd worden.2Door autodelen en efficiënter gebruik zijn er minder auto’sen parkeerplaatsen nodig. Die ruimte kan benut worden “As a technological practice of innovation, Open Sourceom nieuwe programma’s toe te voegen, zoals speelplekken has not quite been about cities, but about the technology.of parken, maar ook voor verdichting. Minder auto’s bete- Yet it resonates with what cities have and are at ground-kent ook minder wegen en meer ‘walkable neighbourhoods’.Woensel bijvoorbeeld zou daarmee sterk verbeteren. Een level, where its users are. The park is made not onlyproject als ‘depave’ laat al zien welke mogelijkheden er zijn with the hardware of trees and ponds, but also with thevoor het omvormen van parkeerruimte. software of people’s practices.”3 CONTINUÏTEIT DOORBROKEN Het gebruik van digitale technologie als nieuwe Er zijn al veel voorbeelden te noemen zoals ‘Biketastic’ , 4 infrastructuur voor de stad vereist het omdenken van de dat via bevindingen van fietsers routes, beperkingen en bestaande instrumenten om stad te maken. Zo is er de opstoppingen in beeld brengt. De bewoners rondom noodzaak voor infrastructuren bi-directioneel te maken, Schiphol die geluidsoverschrijdingen zelf zijn gaan meten. zoals dat al gebeurt met ‘smart grids’. De stad spreekt Of ‘Greenwatch/Citypulse’5, dat via horloges data niet alleen tot en stuurt de bewoners; bewoners bevragen, verzamelt over de luchtkwaliteit in Parijs. Deze informatie antwoorden, reageren en sturen zelf. Waar zit, behalve kan naast dat het burgers helpt te beslissen waar te gaan institutionele actoren, de ruimte om met de organisatie van wonen of waar te gaan recreëren ook worden aangewend de stad om te gaan? Wat moet je van boven af regelen, om druk uit te oefenen op het stadsbestuur ten behoeve en waar is vrijheid?VOORBEELD 2: BETREKKEN EN HACKEN “In the future, successful cities will need to integrate the scaleGebruikers verzamelen data over de stad zoals slecht weg- van verbeteringen in de stad.dek (Biketastic), hoge luchtvervuiling (Green Watch/City Pul- Het meedoen van mensen kan zelfs zover gaan dat ze of big platforms with citizen-driven innovations. To a degree,se) of prettige hardlooproutes (Nike+ City Runs). Dit maakt zelf energie opwekken. Via bijvoorbeeld ‘Pavegen’6 kan this integration is well under way, but urban leaders needduidelijk hoe mensen de stad gebruiken en kunnen er gericht energie van passanten lantaarnpalen van stroom voorzien. to educate themselves and frame an agenda of openness,investeringen worden gedaan om plekken aantrekkelijker te Zo kan er zelfs alleen worden verlicht op plekken waar transparency, and inclusiveness. Without this catalyst formaken. De ‘slow lane’ kan als voorbeeld dienen voor een uit- mensen aanwezig zijn en het nodig hebben. cooperation, we may repeat the devastating urban conflictsgebreider, zich ontwikkelend netwerk. of the 20th century that pitted central planners like Robert Door data te delen via digitale media wordt het mogelijk Moses against community activists like Jane Jacobs.”8 dat andere spelers stedenbouw gaan bedrijven. “De stad bestaat tegenwoordig niet alleen uit straten en gebouwen, De ruimtelijke paradigmaverschuiving is deels economisch maar ook uit beeldschermen en gesprekken op straat gedreven. Het geld is op. Nu al kunnen gemeentes uit met onzichtbare anderen. De stad is behalve een fysieke geldgebrek geen uitvoerende rol in stedelijke ontwikkeling plek, ook een virtuele omgeving geworden. De software- meer spelen. ontwikkelaar is inmiddels net zo belangrijk als vormgever Dat zal dus worden overgenomen door bedrijven en van het stadsleven als de architect of de stedenbouwer. En particulieren. Het gebruik van digitale technologie in daarnaast komen er andere vormen van ‘ownership’: de de stad krijgt zijn bestaansrecht in beginsel door de nieuwe media geven de stadsbewoner meer zeggenschap verdienmodellen die ze mogelijk maakt door: over zijn eigen omgeving, en dus meer betrokkenheid. De technologie is geen doel op zichzelf, het is een middel • het vergroten van transparantie; om ons te organiseren rond de dingen die we met elkaar • het verdwijnen van ‘middle men’; delen.”7 Het gebruik van digitale technologie is een • het minder maken van fouten;VOORBEELD 3: VERBETEREN collectief project. • het ten volle benutten van capaciteit;Bij energieverbetering schaalvoordelen benutten, bijvoor- • het toegankelijker maken van de ‘markt’.beeld door het stimuleren van mensen om gezamenlijk te in-vesteren in zonnepanelen, in plaats van ieder voor zich. De Daarbij komt dat informatie over de stad vaakzonnepanelen worden dan in een keer geplaatst op plekken automatisch verzameld wordt, in het grid. Veel informatie Stedelijk ontwerpers moeten daarbij lering trekken uit dewaar ze optimaal kunnen functioneren, bijvoorbeeld op de is er al, andere informatie kan verzameld worden door diverse verdienmodellen die gangbaar zijn in de onlinedaken van de bedrijventerreinen. bijvoorbeeld sensoren te plaatsen. Bewoners spelen wereld. Van het iStore-marktmodel voor apps van third daarbij, bewust of onbewust, een grote rol. party developers tot publieke crowdfunding. 6 7
  • 5. FLEXIBEL GAMIFY SYSTEMEN VERBINDEN ANDER GEBRUIK CAPACITEIT VERGROTEN BETER BOUWEN EN BEHEREN HACKABLE TELEZORG VERBETEREN8 9
  • 6. Ook kan gewerkt worden in kleine iteraties, waarbij je alfa- en beta-versies uitbrengt en ruimte is ingebouwd voor incrementele verbeteringen op basis van feedback van gebruikers en stakeholders. Digitale technologie doorbreekt ook de continuïteit van schalen, territorium, ruimte en besturingssystemen waarmee de ruimtelijke planners en ontwerpers gewend zijn teVOORBEELD 4: WEGEN (TIJDELIJK) ANDERS GEBRUIKEN werken. De planning moet leren naast verticaal steeds meerDe geaggregeerde data van de stad kan ook dynamisch horizontaal te denken. Daarmee wordt het hele proces In het plan ‘Eindhoven Wereldstad’ verschijnt opgebruikt worden voor een soort pop-up planning: het rerou- waarin stedenbouw nu georganiseerd is doorbroken: 30 meter hoogte een grid, op basis waarvan de stadten van verkeer en anders inrichten van infrastructuur. Bijvoor- verdicht wordtbeeld een rijstrook minder of op bepaalde tijden de weg “Open Source is different from technologies andafsluiten. technological applications. I see in Open Source a DNA that resonates strongly with how people make the city vormen van mobiliteit niet gestimuleerd worden. Daarnaast theirs or urbanize what might be an individual initiative. is er een overschot aan bedrijventerreinen en zelfs een And yet, it stays so far away from the city. I think that overschot in sociale huurwoningen. Groei in Eindhoven zal it will require making. We need to push this urbanizing zich daardoor zeker niet kenmerken in (verticale) expansie, of technologies to strengthen horizontal practices and maar in het benutten van de inefficiëntie. initiatives. Leading urban civic institutions tend to verticalize this work of making the urban. But they do matter. Here Waar in dit project de ontwikkeling van Eindhoven totVOORBEELD 5: BETER BOUWEN EN BEHEREN the appropriate technology is more akin to developing ‘wereldstad’ gepaard ging met kwantiteit en verdichting,Beheerskosten per gebied koppelen aan investeringsmoment an urban Wikileaks: vertical institutions that begin to leak zou men kunnen zeggen dat het in de huidige tijd veel meerin dat gebied. Werk met werk maken. Wanneer investeringen and thereby enable citizens to work with at least some of om kwaliteit en ‘connectiveness’ moet gaan. De fysiekeniet meer in pas lopen met operationele kosten: loslaten, an- what is useful in those leaks in the ways they see fit. This wereldstad Eindhoven moet vooral een mentale wereldstaddere investeringen of pilots met eigen beheer in wijken. On- is akin to horizontalizing what is now vertical, imposed by worden, een stad die (een deel van) de globale elite zichderzoek van Stamen design laat bijvoorbeeld een correlatie top-down authority.”9zien tussen misdaad en het aantal bomen in een wijk. eigen kan maken. Eindhoven is namelijk een van de slimste gebieden ter wereld, maar heeft moeite om mondiale kennis, innovatie en design naar Eindhoven te halen en vast te houden (hoe blijven ze in de ‘Champions League’?, noemen ze dat binnen de regio). De banen zijn er, maar de stad is niet aantrekkelijk genoeg. De inzet van digitale technologie voor de stad, deze te gaan zien als een ‘publiek project’ en de stad te ‘openen’ J. Mayer H. - Audi Urban Future Initiative: bi- door en voor digitale technologie maakt, zo is de premisse, directionele infrastructuur maakt stoplichten overbodig de stad aantrekkelijker. De stad wordt daarmee immers ‘hackable’: naar de hand te zetten door haar (toekomstige)VOORBEELD 6: GAMIFICEREN bewoners. Eindhoven kan een interessant speelveld wordenGames worden gebruikt als educatieve functie, maar ook om EINDHOVEN, voor nieuwe ruimtelijke en organisatorische vormen vanmensen te betrekken en betere plannen of ideeën te beden- HACKABLE WERELDSTAD stedelijke ontwikkelingen; haar eigen proeflocatie voorken. Het spel ‘busmeister’ laat mensen bijvoorbeeld nadenkenover het bussysteem in hun eigen stad. In 1983 liep aan de TU Eindhoven het project ‘Eindhoven innovatie. De stad wordt niet voor, maar door de bewoners Wereldstad’. Hierin werd een analyse gemaakt van de stad gemaakt, precies op de manier zoals zij hem zelf willen Eindhoven, als een stad zonder randen, die alle vormen van vormgeven, gebruiken of zien. de stad in zich opneemt. “De heldere stadstypologische structuur gaat gepaard met een overal even onduidelijke Eindhoven is zo een geschikte proeftuin voor de inzet mélange van bebouwing, deels ruraal, deels stedelijk, van digitale technologie voor de stad; vanwege de deels radiaal, deels tangentiaal, deels lineair, deels maatschappelijke noodzaak, de combinatie van ‘high- vlakvormig.”10 tech’, maakindustrie en design, en vanwege de ruimtelijke Op basis van deze analyse werd een plan getekend voor opbouw van de stad. een ‘wereldstad’ met 1 miljoen inwoners. Op een zekere hoogte verscheen er in dit plan boven de ‘weke stad’ een Het gebruik van digitale technologie in de stad vraagtVOORBEELD 7: SAMEN OP KLEINE SCHAAL helder grid waarmee de stad verdichtte. Vanaf 30 meter daarbij wel om een ander type kaart: van ruimte enBottom-up: het organiseren van groepen kan initiatieven sti- hoogte leek Eindhoven op Manhattan. kwantiteit naar een ander type van ruimtelijk denken. Demuleren. Bestaande ruimte kan flexibel door het etmaal heen kaart van Eindhoven Hackable Wereldstad laat zien datgebruikt worden. Verschillende groepen op verschillende tij- Op het moment kenmerkt Eindhoven zich al door een overschot investeringen in open data een groot scala aan bottom-upden. Soms groen, soms parkeren, soms spelen. aan ruimte. Vooral in de infrastructuur van de wegen: het activiteiten, verbeteringen, ander gebruik en vooral een centrum is zo makkelijk per auto bereikbaar dat andere leukere stad mogelijk maken.
  • 7. BRONNEN 1 Saskia Sassen, Open Source Urbanism, The new Significance. 8 augustus 2011, Domus / New City Reader 2 Michiel de Lange & Martijn de Waal, Ownership in de hybride stad, Virtueel Platform 2011 3 The Economist, Commons sense, Why it still pays to study medieval English landholding and Sahelian nomadism, 31-07-2008 4 http://www.biketastic.com/ 5 http://www.lamontreverte.org/ 6 http://www.pavegen.com/VOORBEELD 8: MINIMAL VIABLE PRODUCT 7 Tracy Metz - Vertrouwde vreemden vinden elkaar in mobiele stad,Bij software ontwikkeling wordt eerst een protoversie en de NRC 27-02-2012reacties daarop getest. Dit zou ook toegepast kunnen worden 8 A planet ofcivic laboratories, The future of cities, information andin de ontwikkeling van steden. Voor Eindhoven betekent dat inclusion. Institute fot the futurebijvoorbeeld dat op terrein Fens met enkele bloembakken en 9 Cisco, Cisco werkt mee aan een sociaal, veilig en gezond Eindho-andere bestrating een voetgangersroute tussen het centrumen de Bergen gemaakt kan worden. ven, 2012 10 Joost Meuwissen, Plan Eindhoven Wereldstad. Eindhoven1983 Christian van ’t Hof, Floortje Daemen en Rinie van Est ,Check in / Check uit, Digitalisering van de openbare ruimte, Rotterdam 2010 Roos van de Weerd, Marta Zarzycka en Martijn de Waal, Am- sterdam Wastelands en Crowdsourced Urbanisme, Utrecht 2012 Verschillende artikelen the pop-up city (wwww.popupcity.net) Verantwoording illustraties: p. 3: Illustration by Jac Depczyk3 p. 5: Stefan van der Spek - Sensing the city, Delft van boven. TU Delft p. 7: Joost Meuwissen et al. - Plan Eindhoven Wereldstad. 1983VOORBEELD 9: SYSTEMEN VERBINDENDe relatie stad en land zal veranderen: typische plattelands-activiteiten in de stad (landbouw, groen en recreëren) en ty-pische stadsactiviteiten in het landschap (energie opwekken,winkelen en theater). In Eindhoven wordt daardoor de kwali-teit van een groene omgeving ook merkbaar in de stad. COLOFON Amsterdam 2013 One Architecture in samenwerking met The Mobile City team: Matthijs Bouw & Froukje van de Klundert (One Archi- tecture), Michiel de Lange & Martijn de Waal (The MobileVOORBEELD 10: TELEZORGSmart technology kan ingezet worden ten behoeve van de City).zorg. Bijvoorbeeld om zonder huisbezoek (tijdsbesparing) workshops met: Ron Hensen & Tom Verbruggen Samenwer-professionals in de gelegenheid stellen patiënten in de gaten kingsverband Regio Eindhoven, René Paré Madlabte houden. Om zorgfuncties in de buurt te houden, en buurt-netwerken te gebruiken om mantelzorg beter te organiseren. Een opdracht van Vereniging Deltametropool Werkweek: Metropool NL 12 13
  • 8. One Architecture is een Amsterdams stedenbouw- en architectuurbureau. Voor het Consortium Transrapid concipieerde One het RondjeRandstad als magneetmetro. Ook organiseerde One het Ontwerpatelier Deltametropool, was Matthijs Bouw ateliermeester Netwerkenbij de Structuurvisie Randstad 2040, verrichte One het ontwerpend onderzoek naar de nieuwe generatie sleutelprojecten, en ontwierp(met ZJA) de eerdere fases van de Olympische Hoofdstructuur. Momenteel werkt hij voor de respectievelijke overheden mee aan delange termijn planning van Vlaanderen en de Bondsrepubliek Duitsland. www.onearchitecture.nlVijzelstraat 72-5hg PO Box 15816 office@onearchitecture.nl1017 HL Amsterdam 1001 NH Amsterdam www.onearchitecture.nlThe Netherlands The Netherlands t +31 20 470 00 40