Your SlideShare is downloading. ×
Simulation of Passenger Flights at Mehrabad International Airport
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Simulation of Passenger Flights at Mehrabad International Airport

444
views

Published on

Thesis Body My thesis for BSc in Industrial Engineering -Simulation of Passenger Flights at Mehrabad International Airport -using Arena and Enterprise Dynamics Software Programs -written in Persian

Thesis Body My thesis for BSc in Industrial Engineering -Simulation of Passenger Flights at Mehrabad International Airport -using Arena and Enterprise Dynamics Software Programs -written in Persian

Published in: Education

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
444
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
30
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻗﺴﻤﺖ زﻣﻴﻨﻲ ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻠﻮﻏﻲ ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻛﻪ ﺣﺎﺻﻞ رﺷﺪ زﻳﺎد در ﺳﻔﺮﻫﺎي ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﻮد، از اواﺧﺮ دﻫﻪ‬ ‫0691 ﺷﺮوع ﺷﺪ. ﺑﻌﺪ از آن ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻛﻪ اﺑﺰاري ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد و ﻛﺎرآﻣﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﺪ، ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﮔﺴﺘﺮش‬ ‫ﻳﺎﻓﺖ. اﻣﺮوزه ﺑﺎ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺷﺪن ﺻﻨﻌﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺳﺨﺖ اﻓﺰاري و ﻧﺮم اﻓﺰاري در دﻧﻴﺎي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ،‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻓﺮودﮔﺎه در ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻫﻤﻴﺖ روز اﻓﺰون ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ.‬ ‫ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺘﻔﺎده زﻳﺎدي در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻓﺮودﮔﺎه داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﻮاﻳﻲ )آﺳﻤﺎن و زﻣﻴﻦ(‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ زﻣﻴﻨﻲ )ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل و ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور( ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي دﺳﺘﺮﺳﻲ زﻣﻴﻨﻲ، ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻫﻮاﻳﻲ، ﺗﺤﻠﻴﻞ‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي اﻗﺘﺼﺎدي ـ ﻣﺎﻟﻲ ﻓﺮودﮔﺎه و وﺳﺎﻳﻞ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳﺖ..‬ ‫ﻓﺼﻞ اول ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي، ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎ، ﻣﺪﻟﻬﺎ، ﻣﺮاﺣﻞ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي، اﻧﻮاع ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي وﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ آن ﻣﻲ‬ ‫ﭘﺮدازد.ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻓﺮودﮔﺎه، ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي در ﻓﺮودﮔﺎه و ﺗﺤﻮﻻت آﻳِﻨﺪه ﻣﻲ ﭘﺮدازد. درﻓﺼﻞ ﻣﺪﻟﻬﺎي‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد.‬ ‫1‬
  • 2. ‫ﻓﺼﻞ اول:‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫2‬
  • 3. ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫اﻧﺴﺎن ﺑﺮاي رﻓﻊ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺧﻮﻳﺶ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ اﻋﻢ از ﺗﻮﻟﻴﺪي و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ را ﺑﻮﺟﻮد آورده اﺳﺖ . اﻳﻦﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎ در‬ ‫ﻃﻮل زﻣﺎن رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﻪ ﻧﻮﺑﺔ ﺧﻮد ﻣﺴﺎﺋﻞ و ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ را ﻫﻢ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ. از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ‬ ‫ﻫﺎي اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي ، ﻫﺪاﻳﺖ و ﻛﻨﺘﺮل را ﺑﺮاي اﻓﺮاد ﻣﺴﺌﻮل ﺑﺴﻴﺎرﺣﺴﺎس و ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ . ﻟﺬا‬ ‫ﺑﺮاي ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ و ﻣﺸﻜﻼت و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻣﺴﺆﻻن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي در ﻣﻮرد‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ، روﺷﻬﺎ و ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪه اﻧﺪ ﻛﻪﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي آﻧﻬﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﻣﺸﻜﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‬ ‫دارد .‬ ‫ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎي رﻳﺎﺿﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻋﻴﻨﻲ وﺗﺠﺮﺑﻲ و ﻓﻨﻮن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را ﻣﻲﺗﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪاي از اﻳﻦ روﺷﻬﺎ‬ ‫داﻧﺴﺖ . ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﻳﻚ ازروﺷﻬﺎي ﻣﺬﻛﻮر داراي ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ در‬ ‫ﻣﻮرد ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢﺧﺎص ﻧﻪ ﺑﺴﺎدﮔﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ و ﻧﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از روﺷﻬﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ در‬ ‫ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺷﻨﺎﺧﺖ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد و ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪه ، ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻌﺮﻓﻲ آنﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ .‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻳﻜﻲ از ﭘﺮﻗﺪرﺗﺮﻳﻦ و ﻣﻔﻴﺪ ﺗﺮﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﭘﻴﭽﻴﺪة ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ اﺳﺖ . ﻫﺮ ﻣﻬﻨﺪس ﻳﺎ‬ ‫ﻣﺪﻳﺮي ﻛﻪ ﺑﺨﻮاﻫﺪ اﻃﻼﻋﺎﺗﺶ را ﻛﺎﻣﻞ ﻛﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻳﻦ روش آﺷﻨﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺪﻟﺴﺎزي از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزيﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدي‬ ‫ﺑﻪﻋﻠﻮم ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ، رﻳﺎﺿﻴﺎت ، اﺣﺘﻤﺎﻻت و آﻣﺎر ﻣﺘﻜﻲ اﺳﺖ .‬ ‫ﭼﻮن ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻧﻮﻋﻲ ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ ﻟﺬا در ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ و ﺳﭙﺲ ﻣﺪﻟﻬﺎ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را‬ ‫ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻴﻢ داد .‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ‬ ‫ﺑﺮاي آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺑﺘﺪا ﻣﺜﺎﻟﻬﺎي از ﺳﻴﺴﺘﻢ را اراﺋﻪ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﺧﻮاﻫﻴﻢ‬ ‫ﭘﺮداﺧﺖ . ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻼت ﻳﻚ ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﺪ . ﻳﻚ ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻌﺪادي اﻧﺴﺎن ، ﻣﺎﺷﻴﻦ، دﻓﺎﺗﺮ، ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ، ﻣﻘﺮرات اداري و ﻗﻮاﻧﻴﻦ‬ ‫ﭘﻮﻟﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎ اﺛﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ و‬ ‫ﻛﺴﺐ درآﻣﺪﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي داراي وﺣﺪت و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ .‬ ‫ﻳﻚ واﺣﺪﺗﻮﻟﻴﺪي ، ﻣﺜﻼً ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ، ﻣﺜﺎل دﻳﮕﺮي از ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ در اﻳﻦ واﺣﺪ ﻫﻢ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدي از ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ‬ ‫،ﻛﺎرﮔﺮان، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﺎر ، ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎي ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ، ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﺮدﻫﻢ آﻣﺪه و ﻫﺮﻳﻚ در راه ﻫﺪف‬ ‫3‬
  • 4. ‫ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ داراي ﻧﻘﺸﻲ ﺑﻮده و در اﺟﺮاي اﻳﻦ ﻧﻘﺶ از دﻳﮕﺮان ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ و ﺑﺮ دﻳﮕﺮان ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬارﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻣﺴﻠﻤﺎً‬ ‫ﻫﺪف از اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﺎ اداره ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻮﺟﻮد، ﻛﺴﺐ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آن اﺳﺖ. ﻟﺬا در ﻣﻮرد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي‬ ‫ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺄﺛﻴﺮ اﺟﺰاء آن ﺑﺮﻳﻜﺪﻳﮕﺮ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و راﺑﻄﻪﻫﺎي ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮآن و دﻳﮕﺮﺧﺼﻮﺻﻴﺎت آﻧﺮا ﺷﻨﺎﺧﺖ. و اﮔﺮ ﻫﺪف اﻳﺠﺎد ﻳﻚ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﻌﺪاد و ﺗﺮﻛﻴﺐ اﺷﻴﺎء و ﻣﺆﺛﺮﺗﺮﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ را ﺑﺮاي آن اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮد . اﻣﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻫﺎ ﺧﻮد‬ ‫ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺷﻨﺎﺧﺖ رﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت و ﻗﻮاﻧﻴﻦﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﺮ ﺣﺎل ﻻزﻣﻪ اﻳﺠﺎد ﻳﺎ اداره ﻣﻄﻠﻮب ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ،‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آن اﺳﺖ .‬ ‫ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﻣﻲﺗﻮان ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد "ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از اﺷﻴﺎء ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎي ﻣﻌﻠﻮم ، ﻛﻪ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ‬ ‫ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ . اﺷﻴﺎء ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ داﺋﻤﻲ ﻳﺎ ﻣﻮﻗﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ." ﻣﺜﻼً در ﻳﻚﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻮﻟﻴﺪي ، ﻣﺎﺷﻴﻦ‬ ‫ﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺟﺰء اﺷﻴﺎء داﺋﻤﻲ و ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻳﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪات از اﺷﻴﺎء ﻣﻮﻗﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺸﻤﺎرﻣﻲروﻧﺪ . ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺷﻴﺎء داﺋﻤﻲ ﻳﺎ‬ ‫ﻣﻮﻗﺖ داراي ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻣﺎ در ﻳﻚ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻨﻬﺎ آن دﺳﺘﻪ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﺪف‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻮده و ﻧﺘﺎﻳﺞ از آﻧﻬﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺸﺨﺼﻪ در ﻣﺪل ﺳﻴﺴﺘﻢ ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﻣﻴﺸﻮﻧﺪ.‬ ‫ﺑﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺷﻴﺎء ، ﻣﺸﺨﺼﺎت و رواﺑﻂ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﻳﻚ ﻟﺤﻈﻪ زﻣﺎﻧﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ در آن ﻟﺤﻈﻪ ﻣﻲﮔﻮﻳﻨﺪ . اﻏﻠﺐ ،‬ ‫ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺧﺎرﺟﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺆﺛﺮ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺑﻌﻀﻲﺗﻐﻴﻴﺮات در ﺳﻴﺴﺘﻢ داراي اﺛﺮاﺗﻲ ﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ اﻳﻦ‬ ‫ﮔﻮﻧﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟﻲ را ﻛﻪ ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺆﺛﺮ و ﻳﺎ از آن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪ ﻣﺤﻴﻂ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺧﻮاﻧﻨﺪ . ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﺬر زﻣﺎن ﻣﻘﺪار ﺑﻌﻀﻲ‬ ‫از ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎي اﺷﻴﺎء ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻳﺎﺑﻨﺪ . اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺼﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻳﺎ ﻧﺎﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫ﺑﻄﻮر ﻣﺜﺎلدر ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻌﺪاد ﻣﺸﺘﺮﻳﻬﺎ ﻳﻜﻲ از ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات آن ﺑﺼﻮرت ﻧﺎﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﺎورود‬ ‫و ﺧﺮوج ﻣﺸﺘﺮي ﻫﺎ ﺻﻮرت ﻣﻴﮕﻴﺮد . ﻳﻚ ورود ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ آن و ﻳﻚ ﺧﺮوج ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ آن ﻣﻴﮕﺮدد .در ﻋﻮض ﻳﻚ‬ ‫ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ . ﻣﺎﻳﻌﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻧﺸﺪه و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه از اﺷﻴﺎء ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻮده و ﻣﻘﺪارآﻧﻬﺎ ﻣﺸﺨﺼﻪاي ﺑﺮاي‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺑﺎ ﮔﺬر زﻣﺎن ارﺗﺒﺎط ﭘﻴﻮﺳﺘﻪاي دارد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﻴﺴﺘﻢ، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺜﺎل ﻗﺒﻞ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﮔﺴﺴﺘﻪ ﮔﻮﻳﻨﺪ .‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎ‬ ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﺑﺮاي ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ، روﺷﻬﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ وﺟﻮد دارد. در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻳﻚ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ، ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ داده ﺷﺪه و ﺗﺎﺛﻴﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ روي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﺷﻮد . اﻣﺎ ﺗﻌﺪا دﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان اﻳﻦ‬ ‫روش را ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﻜﺎر ﺑﺮد ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪودﻧﺪ . زﻳﺮا اوﻻً ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ در ﻳﻚﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ دﮔﺮﮔﻮﻧﻲ‬ ‫4‬
  • 5. ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﻟﺬا ﺑﻲ اﻋﺘﺒﺎري ﺑﺮرﺳﻲ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آن ﮔﺮدد . ﺛﺎﻧﻴﺎً اﻳﺠﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺮاي ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ رﻓﺘﺎري در ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﻋﻤﻠﻲ ﻧﻴﺴﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ، اﻳﻦ روش ، زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﻲ و اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﺪﻳﺪ در ﻛﺎر ﺑﻮده و ﺑﺮاي‬ ‫رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺎﻳﺪ رﻓﺘﺎر آن ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮارﮔﻴﺮد ، ﺑﻲ ﻣﻌﻨﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻮارد از ﻳﻚ اﻟﮕﻮ ﻳﺎ ﻣﺪﻟﻲ‬ ‫از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﺮايﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آن ﺑﺎﺷﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﺪل را ﻣﻲﺗﻮان ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد »ﻣﺪل ، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ از ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن‬ ‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد.« ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻧﻮع ﺑﺮرﺳﻲ، ﻣﺪل و ﻣﻴﺰان اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺮار داده ﺷﺪه‬ ‫در آن را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ . ﻟﺬا ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت، ﻣﺪلﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻳﻚﺳﻴﺴﺘﻢ را ﻻزم داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫ﺑﻌﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ در ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن داراي ﻳﻚ ﻣﺪل ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻔﺮد ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . ﻣﺴﺎﻟﻬﺎي ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﭘﻴﺶ‬ ‫ﻣﻲآﻳﺪ ، ﻓﺮاﮔﻴﺮي ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﻣﺪل و ﻳﺎ ﻣﻴﺰان ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻮدن ﻣﺪل ﺑﻪ واﻗﻌﻴﺖ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﺑﻴﺎن دﻳﮕﺮ در ﻣﻮﻗﻊ‬ ‫ﻣﺪﻟﺴﺎزي دو ﺳﺆال ﻣﻄﺮح ﻣﻲﮔﺮدد:‬ ‫ــ در ﻣﺪل ﻛﺪاﻣﻴﻚ و ﺑﻪ ﭼﻪ اﻧﺪازه ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت و ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻳﺪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ؟‬ ‫ــ ﻣﻴﺰان ﺷﺒﺎﻫﺖ ﻣﺪل ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﭼﻘﺪر اﺳﺖ ؟‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻫﺮﭼﻪ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﻣﺪل ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﺷﻮد، ﺷﺒﺎﻫﺖ زﻳﺎدﺗﺮي ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻮده و رﻓﺘﺎر آﻧﺮا‬ ‫ﺑﻬﺘﺮ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ . در اﻳﻦ ﺻﻮرت اﮔﺮ ﻧﺘﻴﺠﻪاي از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺪل ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد ، ﺑﻪ واﻗﻌﻴﺖ ﻧﺰدﻳﻜﺘﺮ و ﻟﺬا‬ ‫ﺑﻜﺎرﮔﺮﻓﺘﻦ آن در ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﻋﻤﻠﻲﺗﺮ اﺳﺖ . از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ، وﺟﻮد ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻣﺪل ﺳﺒﺐ ﻣﺸﻜﻞ ﺗﺮ ﻧﻤﻮدن‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻴﮕﺮدد . اﻏﻠﺐ اﻓﺰودن ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﻴﻴﺮ روش ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و ﻛﻠﻴﺖ‬ ‫ﺑﺤﺚ از دﺳﺖ ﻣﻴﺮود . ﺑﺎﻟﻌﻜﺲ از ﻗﻠﻢ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺑﻌﻀﻲ ﺟﺰﺋﻴﺎت ، ﺗﺠﺰﻳﻪ وﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺪل را ﺳﺎدهﺗﺮ و راه رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ را‬ ‫آﺳﺎﻧﺘﺮ و ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ را از واﻗﻌﻴﺖﻫﺎ دورﺗﺮ و ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي آﻧﻬﺎ را در ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﺑﻲﺛﻤﺮ‬ ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺳﺎﺧﺖ . ﺑﻬﺮ ﺣﺎل ، در ﻣﺪل ﺳﺎزي ﻣﻌﻴﺎري ﺑﺮاي ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﻮدن ﺷﻤﻮل ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻳﻚ ﻣﺪل ﻗﺒﻞ از ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﻧﺘﺎﻳﺞ‬ ‫در واﻗﻌﻴﺖ وﺟﻮد ﻧﺪارد . ازﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖﻫﺎي ﺗﺤﻠﻴﻞﮔﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺪل و ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪن ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ در آن ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎزدر ﻧﺘﺎﻳﺞ ، ﺟﺎﻧﺐ ﺗﻌﺎدل و اﻋﺘﺒﺎر را رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻨﺪ . اﻳﻦ ﺗﻌﺎدل ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اوﻻً ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺗﻜﻨﻴﻜﻬﺎ و‬ ‫وﺳﺎﻳﻞﻣﻮﺟﻮد، ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺪل اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده و ﺛﺎﻧﻴﺎً ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﻳﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ واﻗﻌﻴﺖ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻳﻚﻣﺪﻟﺴﺎزي‬ ‫ﻣﻄﻠﻮب در زﻳﺮ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ :‬ ‫5‬
  • 6. ‫ﺷﻜﻞ1: ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻳﻚ ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﻣﻄﻠﻮب‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺑﻜﺎر ﺑﺮده ﻣﻴﺸﻮﻧﺪ ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﺎن ﺑﻪ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻒ‬ ‫دﺳﺘﻪﺑﻨﺪي ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ دﺳﺘﻪﺑﻨﺪﻳﻬﺎ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ اﻧﻮاع ﻣﺪﻟﻬﺎ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻣﻲﺳﺎزﻧﺪ ، ﺑﻠﻜﻪروشﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺮ‬ ‫ﮔﺮوه ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ . در ﻣﺮﺣﻠﻪ او‪‬ل ﻣﺪﻟﻬﺎ را ﻣﻴﺘﻮان ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و رﻳﺎﺿﻲﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮد :‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎي ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻋﻤﺪه و ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﺑﻮده و ﺗﻨﻬﺎ از ﻣﻘﻴﺎسﻛﻮﭼﻜﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ. ﻣﺪﻟﻬﺎي‬ ‫رﻳﺎﺿﻲ ﻛﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﺑﻨﺎم ﻫﺎي ﺳﻤﺒﻮﻟﻴﻚ و ﮔﺮاﻓﻴﻚ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ، ﺑﺎ ﺑﻜﺎر ﺑﺮدن ﺳﻤﺒﻮﻟﻬﺎ ﻳﺎ ﮔﺮاﻓﻬﺎ و‬ ‫ﭼﺎرﺗﻬﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲدﻫﻨﺪ . در ﻣﺪﻟﻬﺎي رﻳﺎﺿﻲ ،ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ، و رواﺑﻂ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ‬ ‫ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ .‬ ‫در ﻳﻚ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪي دﻳﮕﺮ ﻣﺪﻟﻬﺎ ، اﻋﻢ از ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻳﺎ رﻳﺎﺿﻲ ، ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ اﻳﺴﺘﺎ و ﭘﻮﻳﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ . در ﻳﻚ ﻣﺪل‬ ‫اﻳﺴﺘﺎ، ﻳﺎ ﺑﻌﺪ زﻣﺎن ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﻳﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﻳﻚ ﻟﺤﻈﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻄﻮر اﻳﺴﺘﺎ ﻧﺸﺎن داده‬ ‫6‬
  • 7. ‫ﻣﻲﺷﻮد . درﻣﻘﺎﺑﻞ ، ﻳﻚ ﻣﺪل ﭘﻮﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺻﺮﻳﺢ ﮔﺬر زﻣﺎن را ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻮده و راﺑﻄﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ و زﻣﺎن را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ‬ ‫ﻣﻲﮔﺬارد .‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎي رﻳﺎﺿﻲ ﺑﺎ ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه دﻳﮕﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ و ﻋﺪدي ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. اﻳﻦ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪيﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روش‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺪل و ﻛﺴﺐ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎﻻﺧﺮه ﻧﻮع دﻳﮕﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪي ﻣﺪﻟﻬﺎ ﺑﺼﻮرت ﻗﻄﻌﻲ و اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﺳﺖ . ﻛﻠﻴﻪ‬ ‫ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﻳﻚ ﻣﺪل ﻗﻄﻌﻲ، ﻣﻌﻴﻦ و ﺑﺮاﺳﺎس رواﺑﻂ ﻏﻴﺮ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد، اﻣﺎ در ﻳﻚ ﻣﺪل اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، ﺣﺪاﻗﻞ‬ ‫ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻳﺎ رواﺑﻂ، ﺗﺼﺎدﻓﻲ و اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﺳﺖ. ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ دﺳﺘﻪﺑﻨﺪي ﻛﻠﻲ ﻣﺪﻟﻬﺎ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ :‬ ‫ﺷﻜﻞ2: دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪي ﻣﺪﻟﻬﺎ‬ ‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫از ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺗﻌﺎرﻳﻒ زﻳﺎدي اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻣﺎ ﺟﺎﻣﻌﺘﺮﻳﻦ و ﻛﺎﻣﻠﺘﺮﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ را ﺷﺎﻧﻮن اراﺋﻪ داده اﺳﺖ . ﺷﺎﻧﻮن ﺷﺒﻴﻪ‬ ‫ﺳﺎزي را ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﻛﻨﺪ »ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻋﺒﺎرت از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺪﻟﻲ از ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ و اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ‬ ‫ﻣﺪل اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف ﭘﻲﺑﺮدن ﺑﻪ رﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ ، ﻳﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻬﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن )درﻣﺤﺪودهاي ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻌﻴﺎر و ﻳﺎ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ اﻋﻤﺎل ﺷﺪه اﺳﺖ( ﺑﺮاي ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ ، ﺻﻮرتﻣﻲﮔﻴﺮد.« ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﻣﻲﻳﺎﺑﻴﻢ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﺒﻴﻪ‬ ‫ﺳﺎزي، ﻫﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺪل و ﻫﻢ ﺷﺎﻣﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ از آنﺑﺮاي ﻣﻄﺎﻟﻌﺔ ﻳﻚ ﻣﺴﺎﻟﻪ اﺳﺖ . در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻓﻮق، ﺳﻴﺴﺘﻢ‬ ‫واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﻛﻪ وﺟﻮد دارد ﻳﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻳﺠﺎد ﺷﺪن را دارد ، ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ .‬ ‫7‬
  • 8. ‫ﭼﻪ ﻣﻮﻗﻊ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ .‬ ‫ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻳﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﺑﺮرﺳﻲ ﻳﻜﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻏﻠﺐ روش ﺑﺮرﺳﻲ و ﺣﻞ آﻧﺮا ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ . روﺷﻬﺎي‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻳﺎﺿﻲ ﻫﺮ ﺟﺎ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮﻳﻦ و دﻗﻴﻖ ﺗﺮﻳﻦ روﺷﻬﺎ ﺑﺮاي ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ، زﻳﺮا اﻳﻦ روﺷﻬﺎ‬ ‫ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺎ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻛﻮﺷﺶ، ﺟﻮاﺑﻬﺎ ﻳﺎ ﻧﺘﺎﻳﺠﻲ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﻣﺪل ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺑﻮده‬ ‫و ﻣﻴﺰان دﻗﺖ آﻧﻬﺎ ﺻﺪ درﺻﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ . اﻣﺎ ﺟﺎﺋﻴﻜﻪ روﺷﻬﺎي ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ، ﺑﻌﻠﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﺪلﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ واﻗﻌﻲ ﺗﺮ‬ ‫رﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﻴﺮ ﻋﻤﻠﻲ اﺳﺖ ، روشﻫﺎي ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﻄﺮح ﻣﻲﮔﺮد. ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬ ‫آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﺮدن ﺑﺎ ﻣﺪل ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد. ﻳﻚ ﻣﺴﺎﻟﻬ‪Ĥ‬زﻣﺎﻳﺸﻲ، ﻣﻮﻗﻌﻲ ﭘﺪﻳﺪ ﻣﻲآﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت‬ ‫ﺑﺨﺼﻮﺻﻲ درﺑﺎرة ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﻴﺎز ﺑﻮده و آﻧﻬﺎ را از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺘﻮان ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮد . آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﺮدن روي ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ،‬ ‫ﻣﺸﻜﻼت زﻳﺎدي را ﻛﻪ در ﺗﻄﺒﻴﻖ دادن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺪل ﺑﺎﺷﺮاﻳﻄﻲ واﻗﻌﻲ وﺟﻮد دارد از ﺑﻴﻦ ﻣﻲﺑﺮد . ﺷﺎﻧﻮن در ﻛﺘﺎب ﺧﻮد ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻘﻞ از ﺑﺮﻳﺶ1 ﻣﻌﺎﻳﺐ آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ راﭼﻨﻴﻦ ﺑﻴﺎن ﻣﻲﻛﻨﺪ:‬ ‫1 ـ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎزﻣﺎن را ﻣﺨﺘﻞ ﻛﻨﻨﺪ .‬ ‫2 ـ اﮔﺮ ﻣﺮدم ﺟﺰء ﺟﺪا ﻧﺸﺪﻧﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺘﺄﺛﺮ از »اﺛﺮ ﻫﺎﺛﻮرن2« ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﻳﻌﻨﻲﻣﺮدم ﺑﻪ ﻋﻠﺖ‬ ‫ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ ﺑﻮدن ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ رﻓﺘﺎرﺷﺎن را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﻨﺪ .‬ ‫3 ـ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳﻜﺴﺎن ﻧﮕﻬﺪاﺷﺘﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻞ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺑﺎر ﺗﻜﺮار ﻳﺎ اﺟﺮاي آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫4 ـ ﺑﻪدﺳﺖ آوردن ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪاي ﻳﻜﺴﺎن )و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻌﻨﻲ دار ﺑﻮدن آﻣﺎري( ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ زﻣﺎن و ﻫﺰﻳﻨﺔ زﻳﺎدي ﻧﻴﺎز‬ ‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫5 ـ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﺮدن در ﺟﻬﺎن واﻗﻌﻲ اﻣﻜﺎن ﻛﺎوش ﺑﺴﻴﺎري از ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎ را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻧﺪﻫﺪ .‬ ‫ﺷﺎﻧﻮن ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﻲﺳﺎزد ﻛﻪ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﺮط از ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ، ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﻛﻨﺪ:‬ ‫1 ـ ﺗﺪوﻳﻦ رﻳﺎﺿﻲ ﻛﺎﻣﻠﻲ از ﻣﺴﺎﻟﻪ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ، ﻳﺎ ﺑﺮاي ﺣﻞ ﻣﺪل رﻳﺎﺿﻲ ﻫﻨﻮز روﺷﻬﺎي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻴﺎﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫‪Barish‬‬ ‫‪Howthrone Effect‬‬ ‫8‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 9. ‫2 ـ روﺷﻬﺎي ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﻣﺎ ﺷﻴﻮهﻫﺎي رﻳﺎﺿﻲ آﻧﻘﺪر ﭘﻴﭽﻴﺪه و ﺳﺨﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ، روﺷﻲﺳﺎدهﺗﺮ ﺑﺮاي‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﺪ .‬ ‫3 ـ راهﺣﻠﻬﺎي رﻳﺎﺿﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ، ﻳﺎ ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن آﻧﻬﺎ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده ، اﻣﺎ اﻧﺠﺎم آن ﺧﺎرج از ﺗﻮان رﻳﺎﺿﻲ اﻓﺮاد‬ ‫دﺳﺖاﻧﺪرﻛﺎر ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻃﺮاﺣﻲ، آزﻣﺎﻳﺶ و اﺟﺮاي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ، در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺪﺳﺖ آوردن‬ ‫ﻛﻤﻚ از ﺧﺎرج ﺳﺎزﻣﺎن ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد .‬ ‫4 ـ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺑﺮآورد ﺑﻌﻀﻲ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﺧﺎص ، ﻣﺸﺎﻫﺪة ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﻃﻮل دورهاي از زﻣﺎن ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫5 ـ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻮﺟﻮد در اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎ و ﻣﺸﺎﻫﺪه ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ در ﻣﺤﻴﻂ واﻗﻌﻲ آﻧﻬﺎ، ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺗﻨﻬﺎ راه‬ ‫ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺜﺎﻟﻲ از اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ اﺳﺖ .‬ ‫6 ـ ﺗﺮاﻛﻢ زﻣﺎن ﺑﺮاي ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎ ﻳﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ داراي ﭼﺎرﭼﻮب زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ . درﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي،‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎﻣﻠﻲ روي زﻣﺎن وﺟﻮد دارد ، زﻳﺮا ﺳﺮﻋﺖ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ دﻟﺨﻮاه ﻛﻢ و زﻳﺎد ﻛﺮد .‬ ‫اﻧﻮاع ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻳﻨﺠﺎ ﺑﺮﺧﻲ از آﻧﻬﺎ را ﻳﺎدآور ﻣﻲﺷﻮﻳﻢ :‬ ‫1 ـ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻫﻤﺎﻧﻲ1 :‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎ از ﻧﻈﺮ ﺷﺒﺎﻫﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ، در ﻳﻚ ﺣﻮزه وﺳﻴﻊ ﻗﺮار دارﻧﺪ . در اﻧﺘﻬﺎي اﻳﻦﺣﻮزه ﻣﻴﺘﻮان ﺧﻮد ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﺑﻌﻨﻮان‬ ‫ﻣﺪل آن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ و رﻓﺘﺎر آﻧﺮا ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ روش را ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻫﻤﺎﻧﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ اﻳﻦ روش ﻫﻤﺎن‬ ‫آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ روي ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺮﭼﻪ ﺳﺎده ﺑﻨﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ و در ﺻﻮرت ﻳﺎﻓﺘﻦ ﭘﺎﺳﺨﻲ ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺻﺪ‬ ‫در ﺻﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده و ﻣﻔﻴﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ داراي ﻣﻌﺎﻳﺐ زﻳﺎدي ﻫﻢ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎي ﻗﺒﻞ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ .‬ ‫2 ـ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﺠﺎزي2:‬ ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ از ﻧﺎم اﻳﻦ روش ﺑﺮ ﻣﻲآﻳﺪ ، در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﻌﻲ ﻣﻲﮔﺮدد ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن دارد از اﺷﻴﺎء و ﻗﻮاﻧﻴﻦ واﻗﻌﻲ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد ﺗﻨﻬﺎ اﺷﻴﺎء ﻳﺎ ﻣﺮاﺣﻠﻲ از ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ ﺷﺪن ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻫﻤﺎﻧﻲ اﺳﺖ ،‬ ‫ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﻣﻴﮕﺮدد . ﺑﻌﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﺨﺸﻲ از ﻣﺪل ﺳﻴﺴﺘﻢ، واﻗﻌﻲ و ﺑﺨﺶ دﻳﮕﺮ ﻏﻴﺮ واﻗﻌﻲ ﻳﺎ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺷﺪه اﺳﺖ .‬ ‫‪Live Simulation‬‬ ‫‪Virtual Simulation‬‬ ‫9‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 10. ‫ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎي ﻧﻈﺎﻣﻲ ﻛﻪ در آن ﺳﺮﺑﺎزان ، اﻓﺴﺮان وﺳﻼحﻫﺎ واﻗﻌﻲ ﺑﻮده وﻟﻲ ﺧﺮاﺑﻲ ﻳﺎ ﻛﺸﺘﺎري ﺻﻮرت ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد . و‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻋﻤﻞ ، ﻣﺤﻞ واﻗﻌﻲ ﺣﻤﻠﻪ ﻳﺎ دﻓﺎع ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮﭼﻨﺪ اﻳﻦ روش ﻋﻤﻠﻲ ﺗﺮ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻫﻤﺎﻧﻲ اﺳﺖ. وﻟﻲ ﻣﻌﺎﻳﺐ آﻧﺮا‬ ‫ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ دارد .‬ ‫3 ـ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ :‬ ‫در اﻳﻦ روش ﺑﻌﻀﻲ از ﻧﻤﺎﻫﺎ و اﺷﻴﺎء ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﻌﻀﻲ ﻧﻤﺎﻫﺎ و رواﺑﻂ دﻳﮕﺮ‬ ‫ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﻤﺒﻠﻬﺎ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ .‬ ‫4 ـ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي1:‬ ‫در ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي، ﻣﺪﻟﻲ ﻛﻪ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺤﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي اﺳﺖ ﻳﻌﻨﻲ ﻛﻠﻴﻪ‬ ‫اﺷﻴﺎء ﻫﺎ و ﻧﻤﺎﻫﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪاي و ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت و رﻓﺘﺎر آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ و ﺗﻮاﺑﻊ رﻳﺎﺿﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ‬ ‫ﻣﻲﮔﺮدد. ﻗﻮاﻧﻴﻦ و رواﺑﻂ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ و ارﺗﺒﺎﻃﺸﺎن ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ درﺑﺮﻧﺎﻣﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد . ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﻤﻠﻲ ﺑﻮدن و دارا ﺑﻮدن اﻣﺘﻴﺎزﻫﺎي ﺧﺎص ﺧﻮد ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻏﻠﺐ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ از ﻗﺒﻴﻞ ﺣﻤﻞ و‬ ‫ﻧﻘﻞ ، ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ، ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ، ﺗﻮﻟﻴﺪي ،ﺗﺮاﻓﻴﻚ ، اﻧﺒﺎر و ﻏﻴﺮه ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود . ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺎ ﻧﻴﺰ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي، ﺷﺒﻴﻪ‬ ‫ﺳﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي اﺳﺖ .‬ ‫ﻣﺪﻟﺴﺎزي در ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي‬ ‫ﻣﺪﻟﺴﺎزي در ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي2 داراي ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎي روش ﭘﺮدازش وﻗﺎﻳﻊ3، روش ﭘﺮدازش‬ ‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ4 و روش ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪاي5 اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﻘﻴﺪه ﺑﺴﻴﺎري از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزان، ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﻴﻦ اﻳﻦ روشﻫﺎ در ﻣﺪﻟﺴﺎزي‬ ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺪارد. آﻧﻬﺎ ادﻋﺎ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري را ﺑﺎ ﻛﻤﻲ دﻗﺖ و ﻫﻮﺷﻤﻨﺪي ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي دﺳﺘﻜﺎري‬ ‫ﻛﺮد ﻛﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر دﻳﮕﺮي ﺷﻮد. ﻋﻼوه ﺑﺮ آن، وﺟﻮد ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ﺧﻮدﻛﺎر ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي و ﻣﻮﻟﺪﻫﺎي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي‬ ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻣﺴﺎﻟﻪ اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﺪﻟﺴﺎزي را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻨﺘﻔﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ درك ﺳﺎﺧﺘﺎري ﻣﻴﺎن اﻳﻦ روشﻫﺎ‬ ‫اﻫﻤﻴﺖ دارد. ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻔﺎوتﻫﺎي ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻳﻦ روشﻫﺎ، ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﺳﻪ روش ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲﺷﻮد:‬ ‫1‬ ‫‪Computer Simulation‬‬ ‫‪Simulation Modeling‬‬ ‫3‬ ‫‪Event Processing Method‬‬ ‫4‬ ‫‪Process Interaction Method‬‬ ‫5‬ ‫‪Three Phases Method‬‬ ‫2‬ ‫01‬
  • 11. ‫ﻗﺒﻞ از اراﻳﻪ ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ از ﺳﻪ روش ﻣﺪﻟﺴﺎزي، ﻻزم اﺳﺖ دو روش ﻣﻌﻤﻮل در ﭘﻴﺸﺒﺮد زﻣﺎن در ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي‬ ‫ﭘﻮﻳﺎ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد. ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮﻳﻦ روش ﭘﻴﺸﺒﺮد زﻣﺎن در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﻮﻳﺎ روش واﻗﻌﻪ ﮔﺮاﺳﺖ1 ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي آن ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن رﺧﺪاد واﻗﻌﻪ ﺑﻌﺪي ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ. در اﻳﻦ روش، زﻣﺎن ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻪﻫﺎي ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮ ﭘﻴﺶﺑﺮده ﻣﻲﺷﻮد. در‬ ‫روش دوم ﻛﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪﮔﺮا2 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﺑﻪ اﻳﻦ دﻟﻴﻞ ﻛﻪ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖﻫﺎ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﺻﻮرت‬ ‫ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ، زﻣﺎن ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪﻫﺎي ﺑﺮاﺑﺮ ﭘﻴﺶ ﺑﺮده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﭘﺮدازش ﻓﺮاﻳﻨﺪ داراي ﺳﺎﺧﺘﺎري ﻣﺸﺎﺑﻪ زﺑﺎنﻫﺎي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻧﻮﻳﺴﻲ ﺷﻲﮔﺮاﺳﺖ. اﺳﺎس ﻛﺎر در اﻳﻦ روش‬ ‫ﭘﻴﮕﻴﺮي ﺣﺮﻛﺖ اﺷﻴﺎء ﮔﺬرا )اﺟﺰاﻳﻲ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻪ در ﮔﺬرﻧﺪ( در ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ. ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻤﺎم وﺿﻌﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ‬ ‫اﺷﻴﺎﻳﻲ ﮔﺬرا در ﻃﻮل اﻗﺎﻣﺘﺸﺎن در ﺳﻴﺴﺘﻢ در آﻧﻬﺎ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻣﺎﻧﻲ ﺗﺸﺮﻳﺢ و دﻧﺒﺎل ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻳﻦ‬ ‫وﺿﻌﻴﺖﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس زﻣﺎن ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺻﻒ ﺳﺎده ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ وارد ﻣﻲﺷﻮد،‬ ‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺪﺗﻲ را ﺑﺮاي ﺑﻴﻜﺎر ﺷﺪن ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪه در ﺻﻒ ﺳﭙﺮي ﻛﻨﺪ، ﺳﭙﺲ از ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪه ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﻲﮔﻴﺮد و‬ ‫ﺳﺮ اﻧﺠﺎم از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺧﺎرج ﻣﻲﺷﻮد. در ﭘﻴﮕﻴﺮي ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻳﻚ ﺷﻲء، ﺣﺮﻛﺖ آن ﺷﻲ ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﺗﻮﻗﻒ اداﻣﻪ‬ ‫ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ. اﻳﻦ ﺗﻮﻗﻒﻫﺎ ﻏﻴﺮ ﺷﺮﻃﻲ )اﺧﺬ ﺳﺮوﻳﺲ( و ﻳﺎ ﺷﺮﻃﻲ )اﻧﺘﻈﺎر ﺑﺮاي ﺑﻴﻜﺎر ﺷﺪن ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪه( ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻃﻮل زﻣﺎن‬ ‫ﺗﻮﻗﻒﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﺷﺮﻃﻲ را ﻣﻲﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداري ﺗﺼﺎدﻓﻲ از ﺗﻮزﻳﻊﻫﺎي اﺣﺘﻤﺎل ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد. ﻃﻮل زﻣﺎن ﺗﻮﻗﻒﻫﺎي‬ ‫ﺷﺰﻃﻲ ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﻴﺴﺘﻢ و از ﻗﺒﻞ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ. در اﻳﻦ روش ﻫﺮ ﺷﻲ ﮔﺬرا داراي ﻓﺮاﻳﻨﺪي‬ ‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ زﻳﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻛﺪ ﻣﻲﺷﻮد. ﺗﻌﺎﻣﻞ اﻳﻦ اﺷﻴﺎء ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ زﻳﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪاي ﺑﻪ ﻧﺎم ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ3 ﺻﻮرت‬ ‫ﻣﻲﮔﻴﺮد.‬ ‫دوﻣﻴﻦ روش ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي، ﻳﻌﻨﻲ روش ﭘﺮدازش وﻗﺎﻳﻊ در آﻣﺮﻳﻜﺎ راﻳﺠﺘﺮ از اروﭘﺎﺳﺖ. در اﻳﻦ روش اﺑﺘﺪا ﺗﻤﺎم‬ ‫وﻗﺎﻳﻊ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﺳﺎﻋﺖ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن رﺧﺪاد واﻗﻌﻪ ﺑﻌﺪي ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ و ﺳﭙﺲ وﺿﻌﻴﺖ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ رﺧﺪاد واﻗﻌﻪ ﺟﺎري ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ روز آورده ﻣﻲﺷﻮد. رﺧﺪاد ﻫﺮ واﻗﻌﻪاي ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﻴﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺮﺧﻲ از‬ ‫اﺷﻴﺎء ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻲﺷﻮد و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻲ را ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺷﻴﺎء ﺗﻐﻴﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ در آن درﮔﻴﺮ ﺷﻮﻧﺪ، زﻣﺎﻧﺒﻨﺪي ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫ﻣﺜﻼ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺻﻒ ﺳﺎده، وﻗﺘﻲ ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ وارد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻲﺷﻮد و ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪه را ﺑﻴﻜﺎر ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ، ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ در‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺧﺬ ﺳﺮوﻳﺲ درﮔﻴﺮ ﺷﻮد.‬ ‫ﺧﻮﺑﻲ روش ﭘﺮدازش وﻗﺎﻳﻊ ﻛﺎرآﻳﻲ در اﺟﺮاي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي اﺳﺖ. ﻳﻜﻲ از ﻣﺸﻜﻼت اﻳﻦ روش وﻗﺘﻲ ﺑﺮوز ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ‬ ‫ﺗﻌﺪادي واﻗﻌﻪ در ﻳﻚ زﻣﺎن ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻲﻳﺎﺑﻨﺪ. ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ وﻗﺎﻳﻊ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻣﻨﺎﺑﻊ را آزاد ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺳﺐ و‬ ‫1‬ ‫‪Next Event‬‬ ‫‪Time Slice‬‬ ‫3‬ ‫‪Executive‬‬ ‫2‬ ‫11‬
  • 12. ‫ﺑﻬﻴﻨﻪ آﻧﻬﺎ وﻗﺘﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻞ ﻣﻨﺎﺑﻊ آزاد ﺷﺪه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ. در اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻣﺤﺾ رﺧﺪاد واﻗﻌﻲ و‬ ‫آزاد ﺳﺎزي ﻣﻨﺎﺑﻊ، اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ و ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ دﻳﮕﺮي ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ رﺧﺪاد ﺳﺎﻳﺮ وﻗﺎﻳﻊ ﻫﻤﺰﻣﺎن‬ ‫آزاد ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻲﻳﺎﺑﻨﺪ. ﻋﻼوه ﺑﺮ آن در ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮﻧﺪ،‬ ‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﭘﺬﻳﺮد. ﺗﻼش ﺑﺮاي ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻳﺎ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ‬ ‫اﺳﺎس اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺪل ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﺑﺪ و دﻳﮕﺮ ﻣﻄﺎﺑﻖ روش ﭘﺮدازش وﻗﺎﻳﻊ ﻧﺒﺎﺷﺪ.‬ ‫در روش ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪاي، وﻗﺎﻳﻊ ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﺷﺮﻃﻲ و ﻏﻴﺮ ﺷﺮﻃﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﺷﻮد. ﺳﺎﻋﺖ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن رﺧﺪاد واﻗﻌﻪ‬ ‫ﻏﻴﺮ ﺷﺮﻃﻲ ﺑﻌﺪي ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ. در اﻳﻦ ﺳﺎﻋﺖ ﺗﻤﺎم وﻗﺎﻳﻊ ﻏﻴﺮ ﺷﺮﻃﻲ ﻛﻪ زﻣﺎن رﺧﺪادﺷﺎن ﺑﺎ ﺳﺎﻋﺖ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ‬ ‫ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻲﭘﻴﻮﻧﺪﻧﺪ. ﭘﺲ از آزادﺳﺎزي ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻌﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در آن ﺳﺎﻋﺖ آزاد ﺷﻮﻧﺪ، ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ در‬ ‫ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﭘﺲ ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻳﻦ روش ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:‬ ‫1ـ ﺑﺮوز ﺳﺎزي ﺳﺎﻋﺖ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ وﻗﺎﻳﻊ ﻏﻴﺮ ﺷﺮﻃﻲ‬ ‫2ـ ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺗﻤﺎم وﻗﺎﻳﻊ ﻏﻴﺮ ﺷﺮﻃﻲ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ آزاد ﺳﺎزي ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫3ـ ﺷﺮوع ﻛﺮدن ﺑﺮﺧﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﮔﺎﻫﻲ از وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻠﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آزاد ﺷﺪه.‬ ‫در روش ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪاي ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﮔﻴﺮد، ﺑﻠﻜﻪ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز،‬ ‫ﻗﻮاﻋﺪ ﭘﻴﭽﻴﺪهاي را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻟﺤﺎظ ﻛﺮد. ﻳﻜﻲ از ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ روش ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪاي ﻋﺪم ﻛﺎرآﻳﻲ آن در اﺟﺮاي‬ ‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي اﺳﺖ. ﻫﺮ زﻣﺎن ﻛﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻪ روز آورده ﻣﻲﺷﻮد، ﺗﻤﺎم وﻗﺎﻳﻊ ﺷﺮﻃﻲ ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻨﻜﻪ آﻳﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺮاي ﺑﻪ وﻗﻮع‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ آﻧﻬﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدﻳﺪه ﻳﺎ ﺧﻴﺮ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪن ﺷﺮاﻳﻂ ﻻزم ﺑﺮاي رﺧﺪاد ﺗﻤﺎم وﻗﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﻪ‬ ‫وﻗﻮع ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ واﻗﻌﻪ ﻏﻴﺮ ﻣﺤﺘﻤﻞ اﺳﺖ. ﻟﺬا در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺪل ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﺿﺮوري اﻧﺠﺎم دﻫﺪ.‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻤﻬﺒﺪاﺗﻲ ﺑﺮاي ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮ ﻛﺮدن اﻳﻦ روش ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻧﺎدﻳﺪه ﻧﻤﻲﺗﻮان ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺑﺤﺚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻣﺎن اﺟﺮا‬ ‫ﺑﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎي ﻧﻪ ﭼﻨﺪان ﺳﺮﻳﻊ ﻧﺴﻞﻫﺎي ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد. ﻣﺸﻜﻞ ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي در ﻋﺼﺮ ﺣﺎﺿﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ‬ ‫اﺟﺮاي ﻣﺪل ﻧﻴﺴﺖ، ﺑﻠﻜﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ وﻗﺖ ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮ در ﺳﺎﺧﺖ، ﺗﻐﻴﻴﺮ و آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﺎ ﻣﺪل اﺳﺖ. آﻧﭽﻪ اﻣﺮوزه ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ، روش‬ ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﺳﺖ ﻛﻪ در وﻗﺖ ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮ ﺻﺮﻓﻪﺟﻮﻳﻲ ﻛﻨﺪ.‬ ‫روش ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪاي اﻣﻜﺎن ﺻﺮﻓﻪﺟﻮﻳﻲ در وﻗﺖ ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآورد. ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﭼﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي‬ ‫ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ روش ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪاي ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺎدوﻻر ﻛﺪ ﻣﻲﺷﻮد، اﻳﺠﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﻪ راﺣﺘﻲ و ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻠﻲ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ،‬ ‫اﮔﺮ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺑﻪ زﺑﺎنﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻ ﻣﺜﻼ ﭘﺎﺳﻜﺎل ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﻮد، آﻧﮕﺎه ﻣﺴﻠﻤﺎ ﺳﻮال ﻛﺪام روش را اﻧﺘﺨﺎب‬ ‫ﻛﻨﻴﻢ؟ ﻣﺼﺪاق ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﺳﺘﻔﺎده دﻗﻴﻘﺎ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻗﻮاﻋﺪ روش ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪاي ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺴﻴﺎر ﻛﺎرآﻣﺪ و ﺷﻔﺎف ﺑﻪ‬ ‫ﻟﺤﺎظ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮي ﺗﻐﻴﻴﺮات و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺮﻋﺖ اﺟﺮا ﻣﻲﮔﺮدد.‬ ‫21‬
  • 13. ‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﻓﻠﻮﭼﺎرت ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ. ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﺮاﺣﻞﻣﺬﻛﻮر ﻗﺪﻣﻬﺎي‬ ‫اﺳﺎﺳﻲاي ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﺣﺘﻴﺎج ﺑﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ . از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻌﻴﻦ ﺷﺪه ﻓﻠﻮﭼﺎرت ﺟﻨﺒﻪ ﻛﻠﻲ داﺷﺘﻪ و در‬ ‫ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﻫﻤﻪ اﻧﻮاع ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﻣﺪل ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ، درﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﻫﺪف ﻣﺎ در اﻳﻦ ﺟﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ روش ﺷﺒﻴﻪ‬ ‫ﺳﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي اﺳﺖ . ﻟﺬا ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺬﻛﻮر در اداﻣﻪ ﺑﺤﺚ ﺑﺼﻮرت دﻗﻴﻖﺗﺮ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﺷﺎﻳﺪ ﺗﺼﻮر ﺷﻮد ﻛﻪ آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺪل ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي آن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و‬ ‫ﺑﻬﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ در ﺑﻌﻀﻲ دورهﻫﺎي آﻣﻮزﺷﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪاي و زﺑﺎﻧﻬﺎي ﺧﺎص ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲﺷﻮد. در‬ ‫ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺪل ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ زﺑﺎن ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻜﻲ از ﻗﺪﻣﻬﺎي ﻻزم اﺳﺖ . اﻫﻤﻴﺖ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ،‬ ‫ﺑﺨﺼﻮص وﻗﺘﻲ زﻳﺎدﺗﺮ ﻣﻲﮔﺮدد ﻛﻪ آزﻣﺎﻳﺶ ﺟﻨﺒﻪ آﻣﻮزﺷﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ آن ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻮردﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﺷﻮد. در آﻧﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺪل ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﻮده و رﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﺑﺨﻮﺑﻲ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﻲﻛﻨﺪ .‬ ‫ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ، ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺧﺎم ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه از اﺟﺮاي ﻣﺪل، ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮارﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﻗﻀﺎوﺗﻬﺎي دﻗﻴﻖ ﺗﺮي در‬ ‫ﻣﻮرد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﮔﺮدد . ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي در ﻓﻠﻮﭼﺎرت ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻌﺪ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ :‬ ‫31‬
  • 14. ‫ﺷﻜﻞ 3: ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫41‬
  • 15. ‫ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫1 ـ ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ :‬ ‫آﻟﺒﺮت اﻧﻴﺸﺘﻴﻦ ﺑﻴﺎن داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﺻﺤﻴﺢ ﻣﺴﺎﻟﻪ، ﺣﺘﻲ از ﺣﻞ آن اﺳﺎﺳﻲﺗﺮ اﺳﺖ. ﺑﺮاي ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺟﻮاب ﻣﺴﺎﻟﻪ ، اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﻓﻬﻤﻴﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﭼﻴﺴﺖ . اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺎده ﺑﻪ ﻧﻈﺮ آﻳﺪ. اﻣﺎ ﺑﺴﻴﺎرياز داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻋﻠﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ، آن را ﻛﺎﻣﻼً‬ ‫ﻧﺎدﻳﺪه ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ. ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ در ﺟﻬﺎن ﺟﻬﺖ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺟﻮاﺑﻬﺎي ﻋﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺮاي ﺳﺆاﻻت اﺷﺘﺒﺎه، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎي ﮔﺰاﻓﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ . در ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﻮارد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﻳﺎﻗﺎدر ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻣﺸﻜﻞ ﺧﻮد را ﺑﻄﻮر ﺻﺤﻴﺢ ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﺪ . آﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﻲداﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺸﻜﻞ وﺟﻮد دارد اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺸﻜﻞ ﺣﻘﻴﻘﻲ را ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﺪﻫﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﭘﺮوژه ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ ، ﻣﻌﻤﻮﻻً‬ ‫ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﻪاي ﺟﻬﺖ آﺷﻨﺎ ﺷﺪن ﺑﺎﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪه ، آﻏﺎز ﻣﻲﺷﻮد .‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ در ﻃﻮل ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ وﺑﺮرﺳﻲ ، ﻓﺮاﻳﻨﺪي ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اوﻟﻴﻦ ﻗﺪم در ﻫﺮ‬ ‫آزﻣﺎﻳﺶ ، ﻣﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻳﻚ آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺪف آزﻣﺎﻳﺸﻲ اﺳﺖ . ﭼﻮن اﻳﻦ ﻫﺪف اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺤﻮه آزﻣﺎﻳﺶ،‬ ‫ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻻزم و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﻬﺎﻳﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ .‬ ‫ﺷﺎﻧﻮن در ﻛﺘﺎب ﺧﻮد ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﺑﺎرﺗﻲ ﻣﺴﺎﻟﻪ را اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻋﻨﻮان ﻣﻲﻛﻨﺪ »ﻣﻲﺗﻮان ﻣﺴﺎﻟﻪ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺎﻟﺘﻲ از‬ ‫ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﺮآورده ﻧﺸﺪه ، ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد« . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ دﻟﺨﻮاه از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﻮﻧﺪ، وﺿﻌﻴﺖﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﻳﻚ‬ ‫ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲﺷﻮد . وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻧﻴﺎﻳﻨﺪ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺻﻼح ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﺎ ﻣﺤﻴﻄﻲﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ در آن ﻋﻤﻞ‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ ، ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآﻳﺪ . ﻣﺴﺎﻟﻪ را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺼﻮرت رﻳﺎﺿﻲ اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد :‬ ‫ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻓﺮﻣﻮل |‪Pt = |Dt -At‬‬ ‫‪ : Pt‬وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺴﺎﻟﻪ در زﻣﺎن ‪ t‬اﺳﺖ .‬ ‫‪ :Dt‬ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻄﻠﻮب در زﻣﺎن ‪ t‬اﺳﺖ .‬ ‫‪ :At‬ﺣﺎﻟﺖ واﻗﻌﻲ )وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ( در زﻣﺎن ‪ t‬اﺳﺖ .‬ ‫2 ـ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺳﻴﺴﺘﻢ :‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻬﻤﻲ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ ، ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮارﮔﻴﺮد . وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻫﺪف ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪ، آﻧﮕﺎه ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻗﺴﻤﺘﻬﺎﺋﻲ از آنﻛﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﻫﺪف‬ ‫ﺑﺴﺘﮕﻲ دارﻧﺪ ﭘﺮداﺧﺖ . اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ آن ﻣﻌﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻗﺴﻤﺘﻬﺎي دﻳﮕﺮ ﻳﺎ ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻣﻮرد‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺨﺮب ﺑﻮده و ﻣﺴﻴﺮ آزﻣﺎﻳﺶ را ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲدﻫﺪ . ﺑﻠﻜﻪﺗﻨﻬﺎ اﺷﻜﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ وﺟﻮد‬ ‫51‬
  • 16. ‫ﺟﺰﺋﻴﺎت زﻳﺎد و اﻃﻼﻋﺎت اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﺳﺮدرﮔﻤﻲ ﻣﺪﻟﺴﺎز و ﻳﺎ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﺪل ﮔﺮدد . ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺟﺰء‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ، اﺷﻴﺎء و ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ،ﻣﺤﻴﻂ ﺳﻴﺴﺘﻢ ، اﺷﻴﺎء آن و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ﻣﺘﻐﻴﻴﺮﻫﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫ﺑﻌﺪ از ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﺑﺨﺸﻬﺎ واﻃﻼﻋﺎت ﻣﺬﻛﻮر، ﻣﺸﺨﺼﺎﺗﻲ از اﺷﻴﺎء ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﺪف ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و رواﺑﻂ وﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ و ﺑﻴﻦ اﺷﻴﺎء ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺸﺨﺺ ﻳﺎ ﻓﺮﻣﻮﻟﻪ ﻣﻴﮕﺮدﻧﺪ . آﻧﮕﺎه ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ رﻓﺘﺎر‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺗﻐﻴﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻫﺎ و اﺛﺮ ﭘﻴﺶ آﻣﺪﻫﺎ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﻴﮕﺮدﻧﺪ .‬ ‫3 ـ آﻳﺎ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد؟‬ ‫ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪ و ﻣﺸﻜﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪ . ﺣﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب روﺷﻲ ﺻﺤﻴﺢ و ﻣﻨﻄﻘﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﻣﻮرد‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار داد و ﻣﺸﻜﻞ را ﺣﻞ ﻛﺮد . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد ﻛﻪ از ﭼﻪ روﺷﻬﺎ و ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲﺗﻮان‬ ‫ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . اﮔﺮ ﻓﻘﻂ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﻲﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد و دﻳﮕﺮ روﺷﻬﺎ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺪارﻧﺪ و ﻳﺎ ﻛﺎرﺑﺮد آﻧﻬﺎ‬ ‫ﭼﻨﺪان ﻣﻄﻠﻮب ﻧﻴﺴﺖ ، ﻗﻄﻌﺎً از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ . اﻣﺎ اﮔﺮ ﻫﻢ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي و ﻫﻢ از روﺷﻬﺎي دﻳﮕﺮ ﺑﺘﻮان‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞروﺷﻬﺎ از دﻳﺪﮔﺎﻫﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ، ﻣﻴﺰان دﻗﺖ ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﻏﻴﺮه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‬ ‫اﻣﻜﺎﻧﺎت در دﺳﺘﺮس و دﻳﮕﺮﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﻣﺴﺌﻮﻻن ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب روش ﺻﺤﻴﺢ و ﻣﻨﻄﻘﻲ ﺑﺮاي‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺮداﺧﺖ . ﺑﺎ ﻓﺮض اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﻛﻪ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﺎﻳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ، ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻗﺪﻣﻬﺎي ﺑﻌﺪي اﻳﻦ‬ ‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ.‬ ‫4 ـ ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺪل :‬ ‫ﭼﻬﺎرﻣﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺪل اﺳﺖ . ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺎﻃﺮﻧﺸﺎن ﺳﺎﺧﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﻳﻚ ﻫﻨﺮ اﺳﺖ و ﻟﺬا‬ ‫ﻣﻴﺰان ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﻣﺪل ﺑﺴﺘﮕﻲ زﻳﺎد ﺑﻪ ﻓﺮدي دارد ﻛﻪ ﻣﺪل را ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ . روش ﺳﺎﺧﺖ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻣﻴﺰ ﻣﺪﻟﻬﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس‬ ‫ﺗﻜﻤﻴﻞ و ﺗﻮﺳﻌﺔ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ . ﻛﺎر را ﺑﺎ ﻣﺪﻟﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺎده ﺷﺮوع ﻛﺮده، ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﺳﻌﻲ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺳﻮي‬ ‫ﻣﺪﻟﻲ ﭘﻴﺶ رود ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻠﺘﺮ ﺑﻮده و وﺿﻌﻴﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪه را روﺷﻦ ﺗﺮ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﺪ . ﻫﻨﺮ ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ‬ ‫ﻣﺴﺎﻟﻪ ، ﺧﻼﺻﻪ ﺳﺎزي ﺧﺼﺎﻳﺺ اﺳﺎﺳﻲ آن، اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻔﺮوﺿﺎت و ﺳﭙﺲ ﺗﻜﻤﻴﻞ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪل ﺗﺎ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﻣﻔﻴﺪ از‬ ‫واﻗﻌﻴﺖ ﺑﺪﺳﺖ آﻳﺪ . ﺷﺎﻧﻮن درﻛﺘﺎب ﺧﻮد ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻣﻮرﻳﺲ ﺑﺮاي ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﻫﻔﺖ رﻫﻨﻤﻮد زﻳﺮ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ :‬ ‫1 ـ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻮرد ﺳﺆال را ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺳﺎدهﺗﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﻨﻴﺪ.‬ ‫61‬
  • 17. ‫2 ـ ﺑﻴﺎن روﺷﻨﻲ از اﻫﺪاف اراﺋﻪ دﻫﻴﺪ .‬ ‫3 ـ ﺷﺒﺎﻫﺘﻬﺎ را ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻛﻨﻴﺪ .‬ ‫4 ـ ﻳﻚ ﻣﺜﺎل ﻋﺪدي ﻣﺸﺨﺺ از ﻣﺴﺎﻟﻪ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ .‬ ‫5 ـ ﭼﻨﺪ ﻧﻤﺎد ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻴﺪ .‬ ‫6 ـ ﺑﺪﻳﻬﻴﺎت را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻴﺪ .‬ ‫7 ـ اﮔﺮ ﻣﺪل ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻮد آن را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻴﺪ ، در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت آن را ﺳﺎده ﻛﻨﻴﺪ .‬ ‫ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ، ﺳﺎده ﺳﺎزي را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺎ ﻳﻜﻲ از روﺷﻬﺎي زﻳﺮ اﻧﺠﺎم داد ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ درﺳﺖ ﻋﻜﺲ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺮاي‬ ‫ﻏﻨﻲﺳﺎزي ﺻﻮرت ﻣﻲﭘﺬﻳﺮد:‬ ‫1 ـ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮي ﺛﺎﺑﺖ‬ ‫2 ـ ﺣﺬف ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ‬ ‫3 ـ ﺧﻄﻲ ﻓﺮض ﻛﺮدن رواﺑﻂ‬ ‫4 ـ اﻓﺰودن ﻓﺮضﻫﺎ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎي ﻣﺆﺛﺮﺗﺮ‬ ‫5 ـ ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﺳﻴﺴﺘﻢ‬ ‫ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ و ﺟﻬﺖ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﺑﻪ آن ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ، راﺑﻄﺔ ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻧﺪة ﻣﺪل و‬ ‫اﺳﺘﻔﺎدهﻛﻨﻨﺪة آن اﺳﺖ . ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري ﻧﺰدﻳﻚ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ، ﺳﺎزﻧﺪه ﻣﺪل و اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه آن ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺤﻴﻄﻲ از‬ ‫اﻋﺘﻤﺎد و ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ آن ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدن ﻧﺘﻴﺠﺔ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﻫﺪاف ، ﻣﻘﺎﺻﺪ وﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ‬ ‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮد . ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻼش ﺑﺮاي ﻣﺪل ﺳﺎزي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﺘﻤﺎً ﺑﺎﻳﺪ اﻫﺪاف ﻳﺎ ﻣﻘﺎﺻﺪ آن را ﺑﻴﺎن داﺷﺖ و از آﻧﻬﺎ ﻣﻨﺤﺮف‬ ‫ﻧﺸﺪ ﺗﺎ ﻣﺪل ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد .‬ ‫ﭼﻮن ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﺎ ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﻬﺎن واﻗﻌﻲ ﺳﺮوﻛﺎر دارد ، ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﻧﺘﻴﺠﺔ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﺪل، وﺿﻌﻴﺖ ﺣﻘﻴﻘﻲ را‬ ‫دﻗﻴﻘﺎً ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻲﻛﺸﺪ . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺪﻟﻲ ﻛﻪ ﺟﻮاﺑﻬﺎي ﺑﻲﻣﻌﻨﻲ ﻣﻲدﻫﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻮراً ﺗﺼﺤﻴﺢ ﮔﺮدد. ﻣﺪل ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻗﺎدر‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪﺳﺆاﻟﻬﺎي »ﭼﻪ ﻣﻲﺷﻮد اﮔﺮ...« ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﺪ زﻳﺮا اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺆاﻟﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در درك ﻣﺴﺎﻟﻪ و ﻛﻮﺷﺶ ﺑﺮاي‬ ‫ارزﻳﺎﺑﻲﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎ ﺑﺮاﻳﻤﺎن ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪﻧﺪ. ﺷﺎﻧﻮن در ﻛﺘﺎب ﺧﻮد ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﺧﺎﺻﻲ را ﻛﻪ ﻫﺮ ﻣﺪل ﺧﻮب ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪآﻧﻬﺎ‬ ‫ﺑﺮﺳﺪ، ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ :‬ ‫1 ـ درك آن ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه آﺳﺎن ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫71‬
  • 18. ‫2 ـ در ﺟﻬﺖ ﻫﺪف ﻳﺎ ﻣﻘﺼﻮد ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫3 ـ ﻗﻮي ﺑﻮده، ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﻛﻪ ﺟﻮاﺑﻬﺎي ﺑﻲﻣﻌﻨﻲ ﻧﺪﻫﺪ .‬ ‫4 ـ ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه ، ﻛﻨﺘﺮل و ﻛﺎر ﻛﺮدن ﺑﺎ آن راﺣﺖ ﺑﻮده ، ﻳﻌﻨﻲ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ آن آﺳﺎن ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫5 ـ در ﻣﻮرد ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﺪ .‬ ‫6 ـ اﺻﻼح ﻳﺎ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻛﺮدن ﻣﺪل ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد.‬ ‫7 ـ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﺎده ﺷﺮوع و ﺳﭙﺲ ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ ﺷﻮد.‬ ‫5 ـ ﺗﺪارك دادهﻫﺎ:‬ ‫ﻫﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪاي ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺟﻤﻊآوري دادهﻫﺎﺳﺖ . ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺟﻤﻊآوري دادهﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﺟﻤﻊآوري اﻋﺪاد ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. در‬ ‫ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺟﻤﻊآوري اﻋﺪاد ، ﺗﻨﻬﺎ ﺟﻨﺒﻪاي از ﻛﺎر ﺟﻤﻊآوري دادهﻫﺎﺳﺖ. ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دادهﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬ ‫ورودﻳﻬﺎ و ﺧﺮوﺟﻲﻫﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺰاء ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻴﺴﺘﻢ و ارﺗﺒﺎﻃﻬﺎي ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ارﺗﺒﺎط ﻧﺰدﻳﻚ‬ ‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺟﻤﻊآوري دادهﻫﺎي ﻛﻤ‪‬ﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮد ﻛﻪ ﭼﻪ دادهﻫﺎﻳﻲ‬ ‫ﻣﻮرد ﻧﻴﺎزﻧﺪ، آﻳﺎ دادهﻫﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐاﻧﺪ ، آﻳﺎ دادهﻫﺎيﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاي اﻫﺪاف او ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮلاﻧﺪ، و ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت را ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻬﻴﻪ‬ ‫ﻛﺮد. ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺗﺼﺎدﻓﻲ ، ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﻳﻦ اﻧﺘﺨﺎب اﺳﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ دادهﻫﺎي ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً در ﻣﺪل‬ ‫ﺑﻪ ﻛﺎر روﻧﺪ ﻳﺎ از ﺗﻮزﻳﻌﻬﺎي ﻧﻈﺮي اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺎ ﻓﺮاواﻧﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد. ﺑﻪ ﺳﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻦ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻬﻢ و ﺑﻨﻴﺎدي اﺳﺖ .‬ ‫اول آﻧﻜﻪ اﺳﺘﻔﺎده ازدادهﻫﺎي ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺧﺎم ، ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم آﻧﭽﻪ را ﻛﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل اﻧﺠﺎم ﻣﻲدﻫﺪ ﺷﺒﻴﻪ‬ ‫ﺳﺎزي ﺣﺎﻟﺖ ﮔﺬﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﺣﺎل آﻧﻜﻪ ، اﺳﺘﻔﺎده از دادهﻫﺎي ﻳﻚ ﺳﺎل ، ﺗﻨﻬﺎ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻫﻤﺎن ﺳﺎل را ﺗﻜﺮار ﻛﺮده و ﻟﺰوﻣﺎً در‬ ‫ﻣﻮردﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ در آﻳﻨﺪه ، ﭼﻴﺰي ﺑﻪ ﻣﺎ ﻧﻤﻲﮔﻮﻳﺪ .‬ ‫دوم آﻧﻜﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﻛﻪ درﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺪل ﻻزماﻧﺪ، از ﻟﺤﺎظ وﻗﺖ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ و ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ، ﻛﺎرﺑﺮد‬ ‫ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﻈﺮي اﺣﺘﻤﺎل ﻋﻤﻮﻣﺎً ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪﻛﺎرﺑﺮد ﺷﻴﻮهﻫﺎي ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺟﺪول، ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ.‬ ‫ﺳﻮم آﻧﻜﻪ اﮔﺮ اﻟﺰاﻣﻲ در ﻛﺎر ﻧﺒﺎﺷﺪ ، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮ ، ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺪﻟﺶ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ دﻗﻴﻖ ﺗﻮزﻳﻌﻬﺎي‬ ‫اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪاﻧﺪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ، آزﻣﻮﻧﻬﺎي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ، ﻧﺴﺒﺖ‬ ‫ﺑﻪ دادهﻫﺎي ورودي ﺑﺴﻴﺎرﻣﻬﻢاﻧﺪ .‬ ‫81‬
  • 19. ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ، ﺗﺼﻤﻴﻤﻬﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دادهﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲروﻧﺪ ، اﻋﺘﺒﺎر و ﺷﻜﻞ آﻧﻬﺎ ، ﺑﺮازﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮب آﻧﻬﺎ وﻋﻤﻠﻜﺮد‬ ‫ﮔﺬﺷﺘﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮاي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺑﻮده و ﻓﻘﻂ در ﺳﻄﺢ ﻧﻈﺮي ﻣﻄﺮح ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫6 ـ ﺑﺮﮔﺮدان ﻣﺪل :‬ ‫در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪﻟﻲ را ﻛﻪ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺮاي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻛﻨﻴﻢ . ﭘﺬﻳﺮش ﺳﺮﻳﻊ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي‬ ‫ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﺳﻌﺔ ﺑﺴﻴﺎري از زﺑﺎﻧﻬﺎي ﺧﺎص ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺴﻲ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺮاي آﺳﺎن ﻛﺮدن اﻳﻦ ﺑﺮﮔﺮدان ، ﻃﺮح رﻳﺰي ﺷﺪهاﻧﺪ .‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي از ﻟﺤﺎظ ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ و داراي ﻓﻌﻞ و اﻧﻔﻌﺎﻟﻬﺎي ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﺴﻴﺎري در ﺑﻴﻦ‬ ‫ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺪ ، ﻛﻪ اﻛﺜﺮ اﻳﻦ ﻓﻌﻞ و اﻧﻔﻌﺎﻟﻬﺎ در ﺣﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻮﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ‬ ‫ﻛﻪ ﻣﺤﻘﻘﺎن ، زﺑﺎﻧﻬﺎي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺴﻲ را اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻨﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﺑﺮﮔﺮدان را آﺳﺎن ﻛﻨﻨﺪ .‬ ‫7 ـ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر:‬ ‫اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ و ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﺸﻜﻠﺘﺮﻳﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺖ . ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﻋﺒﺎرت ازﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن دادن ﺑﻪ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪة ﻣﺪل، ﺗﺎ آن ﺳﻄﺢ ﻛﻪ ﺑﭙﺬﻳﺮد ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﺣﺎﺻﻞ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي درﺑﺎرة ﺳﻴﺴﺘﻢ ، ﺻﺤﻴﺢ اﺳﺖ . ﺑﻪ‬ ‫ﻋﺒﺎرﺗﻲ دﻳﮕﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﻳﻌﻨﻲ ﭘﺎﺳﺦ دادن ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺆال ﻛﻪ »آﻳﺎ ﻣﺪل ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪهرﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ را ﺑﺪرﺳﺘﻲ ﺷﺒﻴﻪ‬ ‫ﺳﺎزي ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟« ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﻮدن ﻣﺪل اﺳﺖ ، ﻧﻪ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎر آن. ﺗﻌﻴﻴﻦ‬ ‫اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺪل ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ، زﻳﺮا ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ًواﻗﻌﻲ ﺟﻠﻮه ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻣﺪﻟﺴﺎزﻫﺎ و اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ‬ ‫راﺣﺘﻲ آﻧﻬﺎ را ﺑﺎور ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﻣﻔﺮوﺿﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزيﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲرود اﻏﻠﺐ از دﻳﺪ ﻳﻚ ﺷﺨﺺ ﻋﺎدي و ﺣﺘﻲ ﮔﺎﻫﻲ از‬ ‫دﻳﺪ ﻣﺪﻟﺴﺎز ﻧﻴﺰ ﭘﻨﻬﺎن ﻣﻲﻣﺎﻧﺪ. در ﻧﺘﻴﺠﻪ ، اﮔﺮﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر و ارزﻳﺎﺑﻲ ، ﺑﻪ دﻗﺖ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ اﻧﺠﺎم ﻧﮕﻴﺮد ، ﻣﻤﻜﻦ‬ ‫اﺳﺖ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻏﻠﻂ ﺑﺎ اﺛﺮات ﺧﻄﺮﻧﺎك ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . در ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺪل ﻳﻚ ﺳﺆال ﻣﻄﺮح ﻣﻲﺷﻮد و آن اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ‬ ‫ﺿﺎﺑﻄﻪ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺗﻄﺎﺑﻖ رﻓﺘﺎر ﻣﺪل ﺑﺎ رﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭼﻴﺴﺖ و ﭼﮕﻮﻧﻪ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد. ﻣﻌﻤﻮﻻً دو روش ﺑﺮاي‬ ‫آزﻣﺎﻳﺶ رﻓﺘﺎر ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود :‬ ‫اﻟﻒ ( در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ارﻗﺎم و ﻧﺘﺎﻳﺞ رﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ در دﺳﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ، ﻣﻘﺎدﻳﺮ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه از ﺑﺮرﺳﻲ‬ ‫ﻣﺪل را ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ .‬ ‫ب ( دﻗﺖ ﻣﺪل را در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢ در آﻳﻨﺪه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮارﻣﻲدﻫﻨﺪ . ﺑﺮاي‬ ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﻣﻄﻤﺌﻦ و دﻗﻴﻖ ﻣﺪل ﺑﺤﺚ ﻫﺎ و ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي زﻳﺎدي ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﻈﺮﻳﻪﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪدي ﺑﻴﺎن ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ.‬ ‫91‬
  • 20. ‫ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻫﺎ ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺳﺖ و ﻟﺬا در اﻳﻨﺠﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﻪذﻛﺮ ﻣﺮاﺣﻞ ﻳﻚ روش ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر‬ ‫ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ . اﻳﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از :‬ ‫اﻟﻒ ـ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ، اﺳﺎﺳﻲ ﻛﻪ ﻣﺪل ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻨﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . اﻳﻦ اﺳﺎس ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺳﺮي واﻗﻌﻴﺎت‬ ‫ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻜﺎر و ﻳﻚ ﺳﺮي ﻓﺮﺿﻴﺎت اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﻨﮕﺎم ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪهاﻧﺪ. ﺑﺮاي اﻳﻦ ﺗﺸﺨﻴﺺ ،‬ ‫ﻣﺪﻟﺴﺎز از اﻃﻼﻋﺎت ﺧﻮد راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ ﻛﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺷﺪهاﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد .‬ ‫ﻣﺪﻟﺴﺎز ﻓﺮﺿﻴﺎت را از ﺑﺪﻳﻬﻴﺎت ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻜﺎر ﺑﺎزﺷﻨﺎﺧﺘﻪ و از ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻓﺮﺿﻴﺎﺗﻲ را ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫دﻟﻴﻞ اﻳﻦ اﻧﺘﺨﺎب اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﻮاردي وﺟﻮد دارد ﻛﻪ آزﻣﻮن ﻳﻚ ﻓﺮض، ﮔﺎه ﻏﻴﺮ ﻣﻤﻜﻦ و ﻳﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ‬ ‫اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد ، ﺑﺎ اﻳﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﻪ ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞآزﻣﺎﻳﺶ ﺑﻲﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ، ﻛﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد و ﻳﺎ آن را‬ ‫ﺑﺼﻮرت ﻣﻮﻗﺘﻲ ﻗﺒﻮل ﻛﺮده و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮي ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻗﺎﺑﻞ آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد .‬ ‫ب ـ در ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ﻓﺮﺿﻴﺎت ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ﻣﻮرد آزﻣﻮن ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ اﻳﻦ ﻓﺮﺿﻴﺎت ﻛﻪ اﻏﻠﺐ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي‬ ‫ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ )ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ورودي( ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ روﺷﻬﺎي آﻣﺎري آزﻣﻮن ﻓﺮض، ﻣﻮردآزﻣﺎﻳﺶ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ.‬ ‫ج ـ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﻮ‪‬م ﺗﺴﺖ رﻓﺘﺎر ﻣﺪل ﻳﺎ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﺳﺖ. ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ دو روش وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻗﺒﻞ ذﻛﺮ‬ ‫ﮔﺮدﻳﺪ. واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪل ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي رﻓﺘﺎر و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺑﮕﺬارد .‬ ‫ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ وﻗﺎﻳﻌﻲ ﻛﻪ در ﺳﻴﺴﺘﻢ رخ ﻣﻲدﻫﻨﺪ، ﻫﺮ ﻛﺪام ﺑﻤﻮﻗﻊ ﺧﻮد، و ﺗﻤﺎم ﺟﺰﺋﻴﺎت اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮات آﻧﻬﺎ در‬ ‫ﻣﺪل ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﺷﻮد . ﮔﺎه اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﺟﺰﺋﻴﺎت در ﻣﺪل از ﻗﻠﻢ اﻓﺘﺎده ﻳﺎ اﺷﺘﺒﺎﻫﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺴﻲ ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺣﺘﻲ‬ ‫ﺑﻌﻀﻲ از ﻗﺴﻤﺘﻬﺎ ﺑﻄﻮر ﻧﺎدرﺳﺖ ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﺷﺪهاﻧﺪ. اﻳﻦ اﺷﺘﺒﺎﻫﺎت ﮔﺎﻫﻲ آﻧﻘﺪر ﻣﺨﺮب ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺠﺎي ﻋﻤﻠﻲ‬ ‫ﺑﻮدن اﺻﻮﻻً ﻣﺴﺨﺮه ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد .‬ ‫8 ـ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ و ﺗﺎﻛﺘﻴﻜﻲ :‬ ‫ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﻳﻌﻨﻲ ﻃﺮح آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻄﻠﻮب از آن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺗﺎﻛﺘﻴﻜﻲ ﻳﻌﻨﻲ‬ ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از آزﻣﻮﻧﻬﺎي ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه درﻃﺮح آزﻣﺎﻳﺶ ، ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد.‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده از ﻃﺮحﻫﺎي آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﻪ دو دﻟﻴﻞ اﺳﺖ : 1 ـ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺪاد دﻓﻌﺎت آزﻣﺎﻳﺶ و 2 ( ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺑﺮاي ﻓﺮاﻳﻨﺪ‬ ‫ﻳﺎدﮔﻴﺮي ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ . در ﻃﺮح آزﻣﺎﻳﺶ روﺷﻲ ﺑﺮاي ﺟﻤﻊ آوري اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺎﺳﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ درﺑﺎرة ﭘﺪﻳﺪه ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ،‬ ‫آن ﻗﺪر آﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻬﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮي راﺟﻊ ﺑﻪ رﻓﺘﺎر آن ﻛﺴﺐ ﻛﺮد .در آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻋﻮاﻣﻞ‬ ‫02‬
  • 21. ‫ﻣﺘﻌﺪدي وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ داراي ﻃﺮح ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻌﻀﻲ از اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ، ﺷﺮاﻳﻂ اوﻟﻴﻪ )ﻳﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺷﺮوع(‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي، ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ و زﻣﺎﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺪل ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ راﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﺪ . ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﺎ اﺛﺮات ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻲ‬ ‫روي ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ آﻧﻬﺎ، ﻣﻴﺰان ﺗﺄﺛﻴﺮﺷﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ . آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ ﻗﺒﻞ از‬ ‫ﺑﻪ اﺟﺮا ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﻣﺪل، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺧﻮد را در ﻣﻮرد ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ، اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮاﺳﺎس روﺷﻬﺎي ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﻲ ، ﺑﮕﻴﺮد . ﻧﺘﻴﺠﻪ‬ ‫اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﺨﺸﻲ از ﻃﺮاﺣﻲآزﻣﺎﻳﺶ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ .‬ ‫دو ﻧﻮع از اﻫﺪاف آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﻧﺪ : 1 ( ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻛﻪ ﺟﻮاب آزﻣﺎﻳﺶ را ﺑﻬﻴﻨﻪ‬ ‫ﻛﻨﺪ و ﻳﺎ 2 ( ﻳﺎﻓﺘﻦ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ ﺟﻮاب آزﻣﺎﻳﺶ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﺴﺘﻢ. ﺑﺮاي ﻫﺮ دوي اﻳﻦ اﻫﺪاف ﻃﺮحﻫﺎي آزﻣﺎﻳﺸﻲ‬ ‫زﻳﺎدي ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه و در دﺳﺘﺮساﻧﺪ .‬ ‫ﻋﻤﻮﻣﺎً در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺗﺎﻛﺘﻴﻜﻲ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﺎزدﻫﻲ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ و ﺑﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺟﺮاي ﻣﺪل ﻛﻪ در ﻃﺮحآزﻣﺎﻳﺸﻲ‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ، ﺳﺮوﻛﺎر دارد . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺗﺎﻛﺘﻴﻜﻲ ، ﺣﻞ دو ﮔﺮوه از ﻣﺴﺎﺋﻞ را در ﻧﻈﺮ دارد:‬ ‫1 (ﺷﺮاﻳﻂ ﺷﺮوع ، ﭼﻮن در رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻌﺎدل ﻣﺆﺛﺮﻧﺪ و 2 ( ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ )وارﻳﺎﻧﺲ( ﺟﻮاب ﺗﺎﺣﺪ ﻣﻤﻜﻦ، در‬ ‫ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﻻزم ﻣﻴﻨﻴﻤﻢ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫اوﻟﻴﻦ ﻣﺸﻜﻞ از ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺗﺼﻨﻌﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺪل ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺮ ﺧﻼف ﺟﻬﺎن واﻗﻌﻲ ، ﻣﺪل ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻓﻘﻂ در‬ ‫ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻌﻴﻦ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ . ﻳﻌﻨﻲ آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﻨﻨﺪه ، ﻣﺪل را ﺑﻪ ﻛﺎر اﻧﺪاﺧﺘﻪ ، اﻃﻼﻋﺎﺗﺶ را ﺑﺪﺳﺖ آورده و ﺳﭙﺲﺗﺎ اﺟﺮاي‬ ‫ﺑﻌﺪي آﻧﺮا از ﻛﺎر ﺑﺎز ﻣﻲدارد . ﻫﺮ ﺑﺎر ﻛﻪ اﺟﺮاي ﻣﺪل آﻏﺎز ﻣﻲﺷﻮد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺪت زﻣﺎﻧﻲ ﻃﻮل ﺑﻜﺸﺪ ﺗﺎ ﻣﺪل ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﻬﺎن واﻗﻌﻲ اﺳﺖ ﺑﺮﺳﺪ . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ، دورة اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺪل ﺑﻪ ﻋﻠﺖ دارا ﺑﻮدن‬ ‫ﺷﺮاﻳﻂ اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﺷﺮوع ، ﻧﻤﺎﻳﺸﻲ ﻏﻴﺮ واﻗﻌﻲ اﺳﺖ . راه ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﻋﺒﺎرتاﺳﺖ از :‬ ‫1 ( ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ ﻛﺮدن از ﺑﻌﻀﻲ از دادهﻫﺎي دورة اﺑﺘﺪاﻳﻲ و 2( اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﺑﺮاي ﺷﺮوع ﻛﻪ زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻌﺎدل را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻨﺪ. ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﺪل ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮ ﺷﻮد اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺗﺎﻛﺘﻴﻜﻲ ﺧﻮب ﻗﺒﻞ از اﺟﺮاي‬ ‫آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫9 ـ آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﺮدن و ﺗﻔﺴﻴﺮ )ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ(:‬ ‫ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺑﻌﺪ از آن ﻫﻤﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪل ﺑﺪﺳﺖ آوردن اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻄﻠﻮب، ﻣﺪل اﺟﺮاﺋﻲ ﻣﻲﺷﻮد . دراﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ‬ ‫اﺳﺖ ﻛﻪ اﺷﺘﺒﺎﻫﺎت و ﻧﻘﺎﻳﺺ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي آﺷﻜﺎر ﻣﻲﺷﻮد و ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاﻓﻲ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا ﺷﺪه‬ ‫12‬
  • 22. ‫ﻣﻮرد ﺑﺎزرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد . ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﺪﻟﺴﺎزي ازﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺖ . ﻣﻨﻈﻮر از آن‬ ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺟﻮاﺑﻬﺎي ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻣﻌﻤﻮﻻً در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻘﺎدﻳﺮ‬ ‫ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ را روي ﻣﺤﺪودة ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲدﻫﻨﺪ و اﺛﺮ آن را روي ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺪل ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ . ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً در‬ ‫ﻫﺮ ﻣﺪل ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي، ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس دادهﻫﺎﻳﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚاﻧﺪ. در اﻛﺜﺮ ﻣﻮارد ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ‬ ‫ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﺣﺪس اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ و ﻳﺎ ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺘﺎﺑﺰده از ﺣﺪاﻗﻞ دادهﻫﺎ، ﻣﻘﺎدﻳﺮ آﻧﻬﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ‬ ‫درﺟﺔ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ، ﺑﻲﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ . اﮔﺮ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮي ﻣﺨﺘﺼﺮ در ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﻌﻀﻲ از‬ ‫ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ، ﺟﻮاب ﺑﻪ ﻣﻴﺰان زﻳﺎدي ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ ، اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻧﮕﻴﺰه و ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻻزم ﺑﺮاي ﺻﺮف ﻛﺮدن زﻣﺎن و ﭘﻮل‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺟﻬﺖ ﻛﺴﺐ ﺑﺮآوردﻫﺎي دﻗﻴﻖ ﺗﺮ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ . از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ، اﮔﺮ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت زﻳﺎد در ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ، ﻧﺘﺎﻳﺞ‬ ‫ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪه ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻜﻨﻨﺪ، ﺗﻼش ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻻزم ﻧﺒﻮده و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻫﻢ ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﻴﺰان ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﻛﻪ آزﻣﺎﻳﺶﻛﻨﻨﺪه از‬ ‫آن ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ، ﺑﻪ ﻃﻮر اﻳﺪهال ، ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ .‬ ‫01 ـ ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي و ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺳﺎزي :‬ ‫ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي و ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺳﺎزي آﺧﺮﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮي ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﺮ ﭘﺮوژه ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﻤﻲﺗﻮان ﭘﺮوژة‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﭘﺎﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺗﻠﻘﻲ ﻛﺮد ، ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه، ﺗﻔﻬﻴﻢ ﺷﻮد و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد .‬ ‫ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﺴﺖ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ، در ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﭘﺬﻳﺮش واﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎرﻫﺎﻳﺸﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ . ﺷﺎﻧﻮن در ﻛﺘﺎب ﺧﻮد‬ ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺮﺷﻔﺴﻜﻲ1 را ﭼﻨﻴﻦ ذﻛﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ .ﮔﺮﺷﻔﺴﻜﻲ در ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎﻳﺶ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ از زﻣﺎن ﻛﻞ اﻳﺠﺎد‬ ‫و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل ، 52% ﺑﺮاي ﺗﺪوﻳﻦﻣﺴﺎﻟﻪ ، 52% ﺑﺮاي ﺟﻤﻊآوري و ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎي ﮔﺬﺷﺘﻪ ، 04% ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫ﻳﻚ ﻣﺪل ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي و01% ﺑﺮاي ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﺻﺮف ﺷﺪه اﺳﺖ .« ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻌﺠﺐ آور ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ روﺑﻦ اﺷﺘﺎﻳﻦ2 درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ‬ ‫ﻳﻜﻲ از ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﻋﻠﻞ ﺷﻜﺴﺖ ﭘﺮوژهﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﻋﻠﻮم ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ، آن اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه، از ﻧﺘﺎﻳﺞ درك‬ ‫ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ، در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺪل را ﭘﻴﺎده ﻧﻜﺮده اﺳﺖ . ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺳﺎزي راﺑﻄﺔ ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺑﺎ ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي دارد . ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺳﺎزي دﻗﻴﻖ‬ ‫و ﻛﺎﻣﻠﻲ از ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﻳﺠﺎد وﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻞ ﻣﺪل ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ و ﺷﺎﻧﺲ ﭘﻴﺎده ﺳﺎزي ﻣﻮﻓﻖ آن را ، ﺑﺴﻴﺎر اﻓﺰاﻳﺶ‬ ‫دﻫﺪ . ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزي ﺧﻮب ، اﺻﻼح ﻣﺪل را آﺳﺎﻧﺘﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ، ﺣﺘﻲ در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻨﺪهﻫﺎي اﺻﻠﻲ آن ،‬ ‫ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲاﺳﺘﻔﺎده از آن را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ .‬ ‫‪Gershefski‬‬ ‫‪Rubenstein‬‬ ‫22‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 23. ‫ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫اﻛﻨﻮن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ آن در ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ و ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ آﻧﻬﺎ و ازﻃﺮﻓﻲ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در دﻧﻴﺎي واﻗﻌﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ ، ﻣﻴﺘﻮان ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻴﺰان ﻛﺎرﺑﺮد ﻓﺮاوانﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را‬ ‫ﺣﺪس زد.‬ ‫ﺟﺪول 1: ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺣﻤﻞ وﻧﻘﻞ‬ ‫ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻗﻄﺎرﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮي ﺷﻬﺮي وﺑﻴﻦ ﺷﻬﺮي‬ ‫ارﺗﻘﺎي ﺑﻬﺮه وري‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪي اﺗﻮﺑﻮس ﻫﺎي ﺷﻬﺮي وﺑﻴﻦ ﺷﻬﺮي‬ ‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﻴﺮوي اﻧﺴﺎﻧﻲ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻫﻮاﻳﻲ ودرﻳﺎﻳﻲ‬ ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ وﺑﻨﺪري‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﻬﺮي وﺑﻴﻦ ﺷﻬﺮي‬ ‫اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﻃﺮاﺣﻲ وﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺮاﻓﻴﻚ درون ﺷﻬﺮي‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻮﺟﻮدي ﻫﺎ و ﻛﺎﻫﺶ ﺿﺎﻳﻌﺎت‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﻣﺎﻟﻲ‬ ‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ وﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ارﺗﺒﺎﻃﻲ‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎد ﺳﻨﺠﻲ‬ ‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﺪﻳﻨﮕﻲ‬ ‫ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻴﻜﺮوﭘﺮوﺳﺴﻮرﻫﺎ‬ ‫اﻟﮕﻮﻫﺎي ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ‬ ‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻫﺎي ﻧﺮم اﻓﺰاري‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﻫﺎ‬ ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي اﻣﻨﻴﺘﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ‬ ‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺟﻮدي ﺑﺎﻧﻜﻬﺎي ﺧﻮن‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل وﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻏﺬاﻳﻲ‬ ‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﺪﻣﺎت اورژاﻧﺲ، آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ و ﭘﻠﻴﺲ‬ ‫ﺣﻔﺎﻇﺖ راﻛﺘﻮرﻫﺎي اﺗﻤﻲ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﻲ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﺟﻤﻌﻴﺖ‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﭘﺮﺳﻨﻠﻲ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل آﻓﺎت و ﺣﺸﺮات‬ ‫اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﻫﺎي ﺟﻨﮕﻲ‬ ‫ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺑﻪ زراﻋﻲ‬ ‫روﻳﺎروﻳﻲ ﺑﺎ ﺣﻮادث ﻏﻴﺮ ﻣﻨﺘﻈﺮه‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺮژي وآب‬ ‫32‬
  • 24. ‫اﻟﺒﺘﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎي ﻧﻴﺰ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آﻧﻬﺎ ﻣﻄﻠﺐ ﻓﻮق را ﺗ‪Ĥ‬ﺋﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ .‬ ‫ﻣﺜﻼ ﺷﺎﻧﻮن در ﻛﺘﺎب ﺧﻮد ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪاي را ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺎﻧﻮن وﺑﻴﻠﺰ از اﻋﻀﺎي داﺋﻤﻲ ﻏﻴﺮداﻧﺸﮕﺎﻫﻲ اﻧﺠﻤﻦ‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﻋﻤﻠﻴﺎت آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ذﻛﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺣﺎﺻﻞ اﻳﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ در ﺟﺪول زﻳﺮ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ :‬ ‫ﺟﺪول 2: ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﻓﻨﻮن ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﻋﻤﻠﻴﺎت‬ ‫درﺻﺪ اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﻓﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ‬ ‫ﻧﻈﺮﻳﺔ اﺣﺘﻤﺎل ) و اﺳﺘﻨﺒﺎط آﻣﺎري (‬ ‫281,0‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻗﺘﺼﺎدي ) ﻛﺎراﻳﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ(‬ ‫051,0‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫341,0‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺧﻄﻲ‬ ‫21,0‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻮﺟﻮدي ﻫﺎ‬ ‫790,0‬ ‫ﺧﻂ اﻧﺘﻈﺎر ) ﺻﻒ ﺑﻨﺪي(‬ ‫580,0‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ اي ) ﺗﺮﺗﻴﺐ دﻫﻲ(‬ ‫270,0‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺟﺎﻳﮕﺬاري‬ ‫240,0‬ ‫ﻧﻈﺮﻳﻪ ﺑﺎزي ﻫﺎ‬ ‫040,0‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﭘﻮﻳﺎ‬ ‫230,0‬ ‫ﻓﻨﻮن ﺟﺴﺘﺠﻮ‬ ‫020,0‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﻏﻴﺮ ﺧﻄﻲ‬ ‫810,0‬ ‫ﻣﻲ ﺑﻴﻨﻢ ﺑﺮاي ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ اﺣﺘﻤﺎل و روش ﻛﺎراﻳﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ارزش در ﻣﺮﺗﺒﺔ ﺑﺎﻻﺗﺮي از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .‬ ‫42‬
  • 25. ‫از دﻳﮕﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻓﻨﻮن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺤﻘﻴﻖ درﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ،ﮔﺰارش‬ ‫ﺗﻮرﻳﻦ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در ﻣﻮرد 005 ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﻠﻪ ﻓﻮرﭼﻮن1 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻌﺮﻓﻲ‬ ‫ﺷﺪه ﺑﻮد ، ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ . ﻧﺘﻴﺠﺔ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت درﺟﺪول زﻳﺮ آﻣﺪه اﺳﺖ :‬ ‫ﺟﺪول 3: ﻛﺎرﺑﺮد ﻓﻨﻮن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﻋﻤﻠﻴﺎت‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﻃﺮح ﻫﺎ‬ ‫درﺻﺪ اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﻧﺎم ﻓﻦ‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻣﺎري‬ ‫36‬ ‫92‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫45‬ ‫52‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺧﻄﻲ‬ ‫14‬ ‫91‬ ‫ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻣﻮﺟﻮدي ﻫﺎ‬ ‫31‬ ‫6‬ ‫ﻧﻈﺮﻳﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ‬ ‫31‬ ‫6‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﭘﻮﻳﺎ‬ ‫9‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮاﻣﻪ رﻳﺰي ﻏﻴﺮ ﺧﻄﻲ‬ ‫7‬ ‫3‬ ‫ﻧﻈﺮﻳﻪ ﺻﻒ‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي اﺑﺘﻜﺎري‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن‬ ‫31‬ ‫6‬ ‫ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﺻﺮف 47 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر در ﺳﺎل ﻣﺎﻟﻲ 6891 ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺗﻮﺳﻂ ارﺗﺶ آﻣﺮﻳﻜﺎ‬ ‫ﻛﺎرﺑﺮد ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را ﺑﻴﺸﺘﺮ آﺷﻜﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻇﺮاﻓﺖ و ﻧﺪاﺷﺘﻦ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ رﻳﺎﺿﻲ ، ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻳﻜﻲ از‬ ‫ﭘﺮ ﻣﺼﺮﻓﺘﺮﻳﻦ ﻓﻨﻮن ﻛﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود .‬ ‫‪Fortune Magazine‬‬ ‫52‬ ‫1‬
  • 26. ‫ﻣﺰاﻳﺎ ي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي‬ ‫در ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺤﺚ از ﻣﺰاﻳﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﻳﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﺰاﻳﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را ﻋﻨﻮان ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ :‬ ‫1- داﺷﺘﻦ ﻗﺪرت ﻓﺸﺮدن زﻣﺎن‬ ‫ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ را در ﭼﻨﺪ ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﻣﻼﺣﻈﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮد . در ﻧﺘﻴﺠﻪ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻨﺪه ﻗﺎدر اﺳﺖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻃﺮح از ﻳﻚﺳﻴﺴﺘﻢ را در ﻳﻚ ﻓﺮﺻﺖ‬ ‫ﻛﻮﺗﺎه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻮده و ﻧﺘﺎج ﻋﻤﻠﻜﺮد آﻧﻬﺎ را ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ .‬ ‫2- داﺷﺘﻦ ﻗﺪرت ﮔﺴﺘﺮش زﻣﺎن‬ ‫ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﻤﻊ آوري آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ، ﺑﺮرﺳﻲﻛﻨﻨﺪه ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ‬ ‫را ﻛﻪ در زﻣﺎن واﻗﻌﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﻨﺪ . ﺑﻌﺒﺎرﺗﻲ دﻳﮕﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺳﺮﻋﺖ‬ ‫اﻳﺠﺎد آﻧﻬﺎ در ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻳﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، در اﻳﻦ روش ﻗﺎﺑﻞﻛﻨﺘﺮل و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻧﻤﻮدن زﻣﺎن در ﻣﺪل ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻨﺪ ﻧﻤﻮدن ﺳﺮﻋﺖ ﺣﺮﻛﺖ ﻳﻚ ﻓﻴﻠﻢ ﺑﺮاي‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﻋﺎدي ﻗﺎﺑﻞ دﻗﺖ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ .‬ ‫در ﻳﻚ ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺎه ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺮﻛﺖ زﻣﺎن را ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻛﺮده و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺗﺎ اﻳﻦ ﻟﺤﻈﻪ را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻮد‬ ‫و ﭘﺲ از ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻫﺎي ﻻزم ﺑﺮرﺳﻲ را از ﻫﻤﺎن ﻧﻘﻄﻪ ﺗﻮﻗﻒ ﻳﺎ از ﺳﺮ ﮔﺮﻓﺖ . ﻻزﻣﻪ اﻳﻦ ﻧﻴﺎز، اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎي‬ ‫واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻮد را ﺗﺎ ﺷﺮوع ﻣﺠﺪد ﺑﺮرﺳﻲ و آزﻣﺎﻳﺶ دﻗﻴﻘﺎً ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ اﻣﻜﺎنﻓﻘﻂ در ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ .‬ ‫3- ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮ ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ آزﻣﺎﻳﺶ ﻳﺎ ﺑﺮرﺳﻲ را ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻛﻠﻴﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اوﻟﻴﻪ و‬ ‫رﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﻜﺮار ﻛﻨﺪ . در ﻫﺮ ﻳﻚ از دﻓﻌﺎت ﺗﻜﺮار، ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﻌﻀﻲ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر درﻳﺎﻓﺖ‬ ‫اﺛﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ رﻓﺘﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ دﻫﺪ .‬ ‫4- ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺟﺪﻳﺪ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ‬ ‫ﻃﺮح ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻫﻨﻮز ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و زﻣﺎن ﺑﺮاي ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻳﺎ اﻳﺠﺎد ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ آﻧﻬﺎ ﺻﺮف ﻧﺸﺪه اﺳﺖ .‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮرﺳﻲ و آزﻣﺎﻳﺶ ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ﻓﺮﺿﻲ ﻛﻪ اﺣﻴﺎﻧﺎً اﻳﺠﺎد و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ روش ﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﻏﻴﺮ ﻣﻤﻜﻦ ﻳﺎ‬ ‫ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ اﻳﻦ روش اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ.‬ ‫62‬
  • 27. ‫ﻣﻌﺎﻳﺐ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي:‬ ‫1- اﻳﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺧﻮب ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﻏﻠﺐ ﮔﺮان و ﻣﺤﺘﺎج زﻣﺎن اﺳﺖ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت زﻳﺎدي دارد‬ ‫ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ دردﺳﺘﺮس ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﺷﺎﻧﻮن ﺑﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻓﺎزﺳﺘﻮ در ﻛﺘﺎب ﺧﻮد ذﻛﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ‬ ‫ﻛﻪﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺧﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺷﺮﻛﺘﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ 3 ﺗﺎ 01 ﺳﺎل وﻗﺖ ﺑﺨﻮاﻫﺪ .‬ ‫2- ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﭼﻨﻴﻦ واﻧﻤﻮد ﻛﻨﺪ ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن واﻗﻌﻲ را ﺑﻪ دﻗﺖ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ، در ﺣﺎﻟﻲ‬ ‫ﻛﻪ واﻗﻌﺎً اﻳﻦ ﻛﺎر را ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ . ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ذاﺗﻲ در ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ اﮔﺮ ﺑﻪ درﺳﺘﻲ ﺣﻞ‬ ‫ﻧﺸﻮﻧﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻏﻠﻄﻲ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪ .‬ ‫3- ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي دﻗﻴﻖ ﻧﻴﺴﺖ و ﻧﻤﻲ ﺗﻮان درﺟﻪ اﻳﻦ ﺑﻲ دﻗﺘﻲ را اﻧﺪازه ﮔﺮﻓﺖ . ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺪل ﻧﺴﺒﺖ‬ ‫ﺑﻪﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻘﺪار ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﻗﺴﻤﺘﻲ از اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ را ﺣﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ .‬ ‫4- ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﺪدي ﺑﻮده و ﺑﺎ ﻫﺮ ﺗﻌﺪاد ارﻗﺎم اﻋﺸﺎري ﻛﻪ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﺪ‬ ‫ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺧﻄﺮ ﺑﺰرگ ﻛﺮدن اﻋﺪاد، ﻳﻌﻨﻲ اﻋﺘﺒﺎر دادن ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﺑﻪ اﻋﺪاد ﭘﻴﺶ ﻣﻲ آﻳﺪ .‬ ‫درﻧﻬﺎﻳﺖ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي روش ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎ ارزش و ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺮاي ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺳﺖ ، وﻟﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺣﺘﻢ راه ﺣﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺴﺎﺋﻞ‬ ‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻴﺴﺖ . ﻫﻨﻮز ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدي ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﻪ ﺟﺎي اﻳﻨﻜﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻨﺮ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﻫﻨﺮﻫﺎ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدي ﻓﻦ ، ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻳﺎ ﺷﻜﺴﺖ را ﻣﻌﻴﻦ ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﻋﺎﻣﻞﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ، ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻛﺎرﺑﺮد آن‬ ‫اﺳﺖ .‬ ‫ﻣﻮارد ﻛﺎرﺑﺮد ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي در ﻓﺮودﮔﺎه‬ ‫1- ﺑﺮاي ﺗﺠﺰﻳﻪ وﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﭘﻴﭽﻴﺪه‬ ‫2- ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺤﻴﻄﻲ‬ ‫3- ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺘﻨﺎوب در ورودي ﻫﺎ و ﻣﺸﺎﻫﺪه آﺛﺎر‬ ‫4- ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ وﻋﻤﻴﻖ ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ‬ ‫5- وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ آﻣﻮزﺷﻲ اﺳﺖ.‬ ‫6- ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎي ﻧﻮﻳﻦ‬ ‫7- اﺛﺒﺎت راه ﺣﻠﻬﺎي ﻋﺪدي و رﻳﺎﺿﻲ‬ ‫72‬
  • 28. ‫ﻓﺼﻞ دوم:‬ ‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮي‬ ‫82‬
  • 29. ‫اﻫﺪاف ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻣﺴﺎﻓﺮي‬ ‫واﻟﺘﺮ ﻫﺎرت »5891 ص 53« اﻫﺪاف ﻛﻴﻔﻲ1 و ﻛﻤﻲ2 ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻣﺴﺎﻓﺮي را ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺑﻴﺎن ﻣﻲﻛﻨﺪ:‬ ‫1ـ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎرآﻳﻲ در ﮔﻴﺖﻫﺎي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل، در ﻣﺴﻴﺮ ﺗﺎﻛﺴﻲ، ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ و در ﻧﻘﺎط ورودي و ﺧﺮوﺟﻲ‬ ‫ﺑﺎﻧﺪ/ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺎﻛﺴﻲ ﻛﺎر ﻛﻨﺪ.‬ ‫2ـ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺴﺎﻓﺮان ورودي، ﺧﺮوﺟﻲ و اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ، ﺑﺎر و وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺎده و ﺑﺎ ﻛﻮﺗﺎﻫﺘﺮﻳﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻤﻜﻦ و ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲﻫﺎي اﻓﻘﻲ و ﻋﻤﻮدي ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫3ـ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﮔﺴﺘﺮش داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺟﻮابﮔﻮي رﺷﺪ در ﺣﺠﻢ ﻣﺴﺎﻓﺮ و ﺑﺎر و رﺷﺪ در ﻛﻞ ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫4ـ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات آﻳﻨﺪه در ﻣﺸﺨﺼﺎت رﻓﺖوآﻣﺪ ﻣﺜﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺧﺮوﺟﻲ »%57 +« ﺗﺎ اﻓﺰاﻳﺶ در اﻧﺘﻘﺎل‬ ‫»%03+« را ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﺪ.‬ ‫5ـ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ اﻓﺰاﻳﺶ در رﻓﺖوآﻣﺪ وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ و ﺗﻮزﻳﻊ زﻣﻴﻨﻲ رﻓﺖو آﻣﺪ را ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﺪ.‬ ‫6ـ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎ را ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺎرآﻣﺪ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ.‬ ‫7ـ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫ﻓﻠﺴﻔﻪﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل‬ ‫ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻛﻪ روﻳﻪﻫﺎي ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اﺻﻠﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻤﻨﻲ ﻓﺮودﮔﺎهﻫﺎ در ﺗﻤﺎم دﻧﻴﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺖ، روﺷﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ روﻳﻪﻫﺎ‬ ‫ﺑﺎ آن اﺟﺮا ﻣﻲﺷﻮد و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ اﺛﺮ ﻣﻲﮔﺬارﻧﺪ ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺷﺎﻳﺪ در ﻫﻴﭻ ﺟﺎي ﻓﺮودﮔﺎه ﻓﻠﺴﻔﻪﻫﺎي‬ ‫ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫دو ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺘﻀﺎد ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:‬ ‫ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﺤﻮر‬ ‫ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺤﻮر‬ ‫وﻗﺘﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﺤﻮرﻧﺪ ﺧﻮد ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎه ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل را‬ ‫ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورﻧﺪ. ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺑﺎر و ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺎ ﺗﺎ ﺣﺪود زﻳﺎدي ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻓﺮودﮔﺎه اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد. ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي‬ ‫ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﺤﻮر ﮔﺎﻫﻲ ﻣﺪل اروﭘﺎﻳﻲ3 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻛﻪ آراﻳﺸﻬﺎي ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ در ﻫﻤﻪ دﻧﻴﺎ وﺟﻮد دارد.‬ ‫1‬ ‫‪Goal‬‬ ‫‪Objective‬‬ ‫3‬ ‫‪The European Model‬‬ ‫2‬ ‫92‬
  • 30. ‫ﻓﺮاﻧﻜﻔﻮرت ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎل اﻳﻦ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﺷﺪ. ﺳﻄﻮح ﺑﺎﻻي ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎﻻ‬ ‫ﻛﻪ ﺑﺎ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ ، از ﻣﺸﺨﺼﺎت اﻳﻦ ﻧﻮع ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ اﺳﺖ.‬ ‫ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺤﻮر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﻣﺪل آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ1 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ‬ ‫ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ واﺳﻄﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻓﻘﻂ اﻣﻜﺎﻧﺎت اﺳﺎﺳﻲ را ﺑﺮاي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻴﺸﺘﺮ آراﻳﺶ داﺧﻠﻲ و‬ ‫ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻻزم را ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. در ﺑﻌﻀﻲ از ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎي آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي‬ ‫ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ در ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺎﻟﻲ و ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎلﻫﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ دارﻧﺪ و در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي ﻛﻪ ﺧﻂﻣﺸﻲ ﻓﺮودﮔﺎه را ﺗﻌﻴﻴﻦ‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ دﺧﺎﻟﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺤﻮر ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻛﺎﻫﺶ‬ ‫ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ.‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎي ﻣﻬﻢ در ﺟﻬﺎن ﺑﺎ ﻳﻚ ﻣﺪل ﻣﺨﺘﻠﻂ ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﺴﺌﻮل ﺑﻌﻀﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي‬ ‫ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﻣﺴﺌﻮل ﺑﻘﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎ. اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻬﺎﻳﻲ روﻳﻪﻫﺎي ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي زﻳﺮ واﺑﺴﺘﻪ‬ ‫اﺳﺖ:‬ ‫1ـﻔﻠﺴﻔﻪ ﻣﺴﺌﻮﻻن ﻓﺮودﮔﺎه و ﻫﺌﻴﺖ رﺋﻴﺴﻪ‬ ‫2ـ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻣﺤﻠﻲ‬ ‫3ـﻤﺤﺪودﻳﺖﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ‬ ‫4ـ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻣﺤﻠﻲ ﻛﺎر و ﻣﻬﺎرت‬ ‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻣﺴﺎﻓﺮﺑﺮي‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻳﻚ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻣﺴﺎﻓﺮي ﻓﺮودﮔﺎه ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺳﻪ ﻛﺎرﻛﺮد ﺣﻤﻞوﻧﻘﻞ اﺻﻠﻲ در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل اﻧﺠﺎم‬ ‫ﻣﻲﺳﻮد:‬ ‫1ـ ﭘﺮدازش ﻣﺴﺎﻓﺮان و ﺑﺎر‬ ‫اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﭼﺴﺐ زدن، ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر، ﭼﻚﻫﺎي دوﻟﺘﻲ و اﻣﻨﻴﺘﻲ اﺳﺖ.‬ ‫2ـ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻧﻮع ﺣﺮﻛﺖ‬ ‫اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺿﺮورﺗﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮري ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺧﺮوﺟﻲ را ﻗﺒﻮل ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻃﺮﺣﻬﺎي ورودي ﺗﺼﺎدﻓﻲ از‬ ‫ﺣﺎﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻤﻞوﻧﻘﻞ و از ﻧﻘﺎط ﻣﻜﺎﻧﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ در زﻣﺎﻧﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ وارد ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎر ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﻛﻨﺪ. در ﺳﻤﺖ ورودي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ، اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻋﻜﺲ ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫‪The US Model‬‬ ‫03‬ ‫1‬
  • 31. ‫3ـ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺣﺎﻟﺖ‬ ‫ﻛﺎرﻛﺮد اﺻﻠﻲ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻧﻴﺎزﺑﻪ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻋﻤﻠﻴﺎت روان اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺑﺮاي در ﺣﺎﻟﺖ ورودي و ﺧﺮوﺟﻲ دارد. در‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﻫﻮاﻳﻲ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﺎﺳﺎزي ﺷﻮد و ﻧﻴﺎزﻫﺎﻳﺶ ﺑﺮآورده ﺷﻮد. ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮ در ﻗﺴﻤﺖ زﻣﻴﻨﻲ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ‬ ‫اﻧﺪازه اﻫﻤﻴﺖ دارد. ﻣﺴﺎﻓﺮي ﻛﻪ ﻣﻲﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻪ ﻓﺮودﮔﺎه دﺳﺘﺮﺳﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫ﻃﺮﺣﻬﺎي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل‬ ‫اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻋﻤﺪهاي در ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎي ﻓﺮودﮔﺎه دارد. ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ1 ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎي ﺑﻬﺘﺮي‬ ‫را ﺑﺮاي اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل وﻳﮋه ﻏﻴﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ2 ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮان‬ ‫ﻧﺎ آﺷﻨﺎ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ. ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ ﻫﺮ ﻧﻮع ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل در ﻗﺴﻤﺖ زﻳﺮ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﻣﻲ ﺷﻮد.‬ ‫اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‬ ‫ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻓﻠﺴﻔﻲ ﻛﻠﻲ در ﺧﻠﻖ ﻳﻚ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻓﺮودﮔﺎه داﺷﺘﻦ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻳﺎ ﺑﺨﺸﻬﺎي ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻛﻮﭼﻜﻲ در ﭼﻴﺪﻣﺎن‬ ‫ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ. ﻛﻪ ﻫﺮﻛﺪام ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺒﻲ دارﻧﺪ. ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد دور ﻧﻤﺎي ﻳﻚ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻧﻴﺴﺖ و از ﻧﻮع ﻣﺴﺎﻓﺮان‬ ‫ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻲﭘﺬﻳﺮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ ﺣﺎﻻت ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻓﻀﺎﻳﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﭘﺮدازش ﻣﺴﺎﻓﺮ و ﺑﺎر را ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ اﻧﺠﺎم‬ ‫ﻣﻲدﻫﺪ. )ﻫﺮﺷﺮﻛﺖ ﻛﺎﻧﺘﺮ ﺧﻮدش را دارد وﻟﻲ ﻓﻀﺎي ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ ﻣﺸﺘﺮك اﺳﺖ(‬ ‫ﺧﺪﻣﺎت و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﺎﻟﻲ ﻋﻤﺪﺗﺎ در اﻳﻦ ﺳﺎﻟﻦ اﺻﻠﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﮔﻴﺖ ﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ‬ ‫راﻫﺮوﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻤﻞوﻧﻘﻞ اداﻣﻪ ﻣﻲدﻫﺪ. ﻣﺰﻳﺖ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻓﺰاﻳﺶ زﻳﺎد ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده زﻳﺎد از‬ ‫ﺧﺪﻣﺎت )اﻣﻨﻴﺘﻲ، ﻏﻠﺘﻚ ﺑﺎر( ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ.‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﻮدن ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ از ﻓﻀﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﺎ ﺳﻬﻴﻢ ﺑﻮدن ﻫﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ در‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻠﻲ ﻣﻴﺴﺮ اﺳﺖ. اﻳﻦ ﻳﻜﻲ از اﻫﺪاف ﻃﺮاﺣﻲ را ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﻨﻴﻤﻢ ﻛﺮدن ﻣﻘﺪار ﺑﻴﻜﺎري اﺳﺖ.) ,‬ ‫643‪(Elek and Beinhaker1942 p‬‬ ‫ﻋﻴﺐﻛﻠﻲ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻪ اﻧﺪازه آﺳﺘﺎﻧﻪ اي ﻣﻲرﺳﺪ ﻛﻪ ﻧﺎراﺣﺘﻲ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﺮ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲﻫﺎي‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي ﻏﻠﺒﻪ ﻛﻨﺪ. اﻳﻦ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدن ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺴﺎﻓﺖ ﭘﻴﺎده روي زﻳﺎد ﺗﺎ ﮔﻴﺖﻫﺎ، ﺗﺮاﻛﻢ زﻳﺎد و ﮔﻴﺞﺷﺪن در ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺮﻛﺰي‬ ‫‪Centralized‬‬ ‫‪Decentralized‬‬ ‫13‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 32. ‫ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل اﺳﺖ. اﮔﺮ اﻧﺪازه ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ از ﺣﺪي ﺑﮕﺬرد، اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﺎﻳﺪ دو ﺑﺮاﺑﺮ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻫﺮ دو ﻗﺴﻤﺖ ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ ﺳﺮوﻳﺲ دﻫﻨﺪ.) ,‬ ‫643‪ .(Elek and beinhaker1972p‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺟﺪا ﻛﺮدن ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﭘﺮوازﻫﺎ )ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و داﺧﻠﻲ( اﺛﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ را‬ ‫از ﺑﻴﻦ ﻣﻲﺑﺮد.‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﻴﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﺴﺎﻓﺖﻫﺎي ﻛﻤﻲ را از اﺗﻮﻣﺒﻴﻞﻫﺎ ﺗﺎ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ اﻳﺠﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮﻳﻦ ﻫﻤﻴﺸﮕﻲ‬ ‫ﺳﻮدﻣﻨﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ در زﻣﺎن ﻛﻤﻲ ﺑﻪ ﻓﺮودﮔﺎه وارد ﺷﻮﻧﺪ و از آن ﺧﺎرج ﺷﻮﻧﺪ. ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺴﺎﻓﺮي )ﭼﻚ، ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر(‬ ‫در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﻫﺮ ﮔﻴﺖ اراﺋﻪ ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﻣﻌﺎﻳﺐ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﺎﻣﻞ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﺟﺪا )ﻏﻠﺖ ﻛﺒﺎر، ﭼﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲ( ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﮔﻴﺖ ﻛﻮﭼﻚ اﺳﺖ. اﻳﻦ‬ ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﭘﺮﺳﻨﻞ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ. ﭼﻴﺪﻣﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻄﻲ اﺳﺖ )201‪ (De Neufville 1976, P‬ﻛﻪ‬ ‫ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﮔﻴﺖﻫﺎ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاي اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺴﺎﻓﺮان در ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎي ﺑﺰرگ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ. ]61[‬ ‫23‬
  • 33. ‫ﺷﻜﻞ 4: ﭘﺮدازش ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‬ ‫33‬
  • 34. ‫ﺷﻜﻞ 5: ﭘﺮدازش ﻏﻴﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‬ ‫43‬
  • 35. ‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﻓﺮودﮔﺎه‬ ‫ﭘﻮرﺗﺮ)0891( ﻣﻔﻬﻮم اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ را ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮد. او در اﺑﺘﺪا روي رﻗﺎﺑﺖ و اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬ ‫ﻫﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد و اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ را در ﻳﻚ ﺗﺠﺎرت ﻣﻮرد ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻗﺮار دارد. او ﻋﻘﻴﺪه داﺷﺖ ﻛﻪ ﺣﺎﻟﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﻨﺞ ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ زﻳﺮ دﻳﺪه ﻣﻲﺷﻮد. ﻗﺪرت ﺟﻤﻌﻲ اﻳﻦ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ﺳﻮدﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻫﺮ ﺻﻨﻌﺖ را ﺗﻌﻴﻴﻦ‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫ﺷﻜﻞ 6: ﻧﻴﺮوﻫﺎي ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﻫﺮ رﻗﺎﺑﺖ در ﻫﺮ ﺻﻨﻌﺖ )ﭘﻮرﺗﺮ 8991(‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﻛﻪ ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﻫﺮ ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ 5 ﻓﺎﻛﺘﻮر اﺻﻠﻲ دارد ﻛﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮي و ﺑﺎري‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ:‬ ‫1ـ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي ﻓﻀﺎﻳﻲ:‬ ‫ﺳﻄﺢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻠﻲ اﻃﺮاف ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﺜﻞ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ، ﻣﺮاﻛﺰ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ‬ ‫ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ و اﻣﻜﺎﻧﺎت دﻳﮕﺮ.‬ ‫2ـ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي اﻣﻜﺎﻧﺎت:‬ ‫ﺳﻄﺢ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﺮودﮔﺎه و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﮔﺴﺘﺮش اﻣﻜﺎﻧﺎت در ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎي ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاي اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ.‬ ‫3ـ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي ﺗﻘﺎﺿﺎ:‬ ‫53‬
  • 36. ‫ﺳﻄﺢ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺒﺪاـ ﻣﻘﺼﺪ ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ و ﺣﺠﻢ ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺒﻜﻪ ‪Hub and‬‬ ‫‪.Spoke‬‬ ‫4ـ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي ﺳﺮوﻳﺲ:‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻄﻮح ﺳﺮوﻳﺲ ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن، ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﺮودﮔﺎه و ﺳﻄﻮح ﻗﻴﻤﺖﻫﺎ.‬ ‫5ـ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ:‬ ‫ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺜﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻓﺮودﮔﺎه، ﺑﻬﺮهوري و ﺳﺎﺧﺘﺎر درآﻣﺪ. ]13[‬ ‫ﺷﻜﻞ 7: ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﻓﺮودﮔﺎه‬ ‫63‬
  • 37. ‫ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد در ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ‬ ‫در ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻪ ﮔﺮاﻫﺎم و ﻫﻤﻜﺎران )2002( اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ، ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد زﻳﺮ در ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪﮔﺎن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ روش را اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫ﺟﺪول 4: ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫درﺻﺪي از ﭘﺎﺳﺦ‬ ‫دﻫﻨﺪﮔﺎن ﻛﻪ‬ ‫ﺗﻜﻨﻴﻚ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﺮدﻧﺪ‬ ‫اﻟﮕﻮ ﺑﺮداري‬ ‫64‬ ‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺟﺎﻣﻊ)‪(TQM‬‬ ‫14‬ ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎﺑﻲ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد‬ ‫63‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺜﻞ 00041‪ISO‬‬ ‫72‬ ‫ﻛﺎرت اﻣﺘﻴﺎزي ﻣﺘﻮازن‬ ‫52‬ ‫ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺠﺪد ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي ﻛﺴﺐ وﻛﺎر‬ ‫32‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻴﻔﻴﺖ )0557 ‪(ISO 9000/BS‬‬ ‫32‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺗﻌﺎﻟﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺜﻞ ‪EFQM‬‬ ‫21‬ ‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ارزش‬ ‫9‬ ‫ﺟﺎﻳﺰه ﻣﺎﻟﻜﻮﻟﻢ ﺑﺎﻟﺪرﻳﺞ‬ ‫5‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ‪Hub-and-spoke‬‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ از ﺷﺒﻜﻪ‪ Hub-and-spoke‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ را از آن راه ﺑﻔﺮﺳﺘﻨﺪ. ‪Hub‬‬ ‫ﻳﻚ ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﺮﻛﺰي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ از آن راه ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲﺷﻮد و ‪spoke‬ﻫﺎ ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎي دﻳﮕﺮي ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ‪ Hub‬را‬ ‫ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و از آن ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ‪ Hub‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ اﺟﺎزه ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﺮوازﻫﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي را ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻘﺼﺪﻫﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖﻫﺎي ﻛﻤﺘﺮي اراﻳﻪ ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻌﺪ از آن ﻛﻪ در اواﺧﺮ دﻫﻪ 0791 دوﻟﺖ ﻣﺮﻛﺰي ﻧﻈﺎرت ﺧﻮد را‬ ‫ﺑﺮﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺣﺬف ﻛﺮد، ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ Hub-and-spoke‬روش راﻳﺠﻲ ﺑﺮاي ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺷﺪ.‬ ‫73‬
  • 38. ‫ﻗﺒﻞ از ﺣﺬف ﻧﻈﺎرت دوﻟﺖ ﺧﻴﻠﻲ از ﭘﺮوازﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻌﺪا ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺻﻨﺪﻟﻲ ﺧﺎﻟﻲ ﭘﺮواز ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ. ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺑﻴﻦ دو ﺑﺎزار‬ ‫ﻛﻮﭼﻚ، ﻛﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ1 ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﻘﻄﻪﺑﻪﻧﻘﻄﻪاي2 ﺑﻮد ﻛﻪ دوﻟﺖ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ را ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از‬ ‫آﻧﻬﺎ ﻛﺮد. اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺴﻴﺮ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﻣﻲﺷﺪ. اﻣﺮوزه ﺑﻴﺸﺘﺮ‬ ‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﻓﺮودﮔﺎه ‪ Hub‬ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان را ﺑﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎي ﻣﻘﺼﺪﺷﺎن ﻣﻲرﺳﺎﻧﺪ. ﺑﻪ اﻳﻦ‬ ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ اﮔﺮ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮي ﻛﻤﻲ ﺑﺮاي ﭘﺮواز ﺷﻬﺮ‪ A‬ﺑﻪ ‪ B‬وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺴﺎﻓﺮ اول از ‪ A‬ﺑﻪ ‪ Hub‬ﭘﺮواز ﻣﻲﻛﻨﺪ و‬ ‫ﭘﺲ از آن از ‪ Hub‬ﺑﻪ ﺷﻬﺮ‪. B‬‬ ‫ﻳﻚ ﻣﺜﺎل ﺧﻮب از ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ Hub-and-spoke‬ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ‪ Delta‬اﺳﺖ ﻛﻪ ‪ Hub‬آن در ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻴﻦ‬ ‫اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻫﺎرﺗﺰﻓﻴﻠﺪ آﺗﻼﻧﺘﺎ واﻗﻊ اﺳﺖ.‬ ‫ﺷﻜﻞ 8: ﺳﻴﺴﺘﻢ ‪ Hub‬ﺷﻬﺮ آﺗﻼﻧﺘﺎ.‬ ‫ﻣﺰاﻳﺎي اﺻﻠﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ‪ Hub-and-spoke‬ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:‬ ‫1ـ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﺧﻴﻠﻲ از زوج ﺷﻬﺮﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻌﺪاد ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻫﺎي ﻛﻤﺘﺮي ﭘﺎﺳﺦ داده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫2ـ ﭘﺮوازﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻗﺮار دادن ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺑﻴﺸﺘﺮي در ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻫﺎي ﺑﺰرﮔﺘﺮ اﻗﺘﺼﺎديﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫3ـ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﻌﻤﻴﺮات ﻧﮕﻬﺪاري ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫‪Direct Rout‬‬ ‫‪Point To Point‬‬ ‫83‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 39. ‫4ـ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﭘﺮواز در ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎي‪ Hub‬ﻣﺤﺪود ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻌﺎﻳﺐ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:‬ ‫1ـ ﺗﻮﻗﻒﻫﺎي اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮان در ‪ Hub‬ﻫﺎ اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ.‬ ‫2ـ ﺗﺠﻤﻊ در ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎ‪ Hub‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻜﻮس ﺑﺮ ﻇﺮﻓﻴﺖ، ﺷﻠﻮﻏﻲ و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺛﺮ ﻣﻲﮔﺬارد.‬ ‫3ـ ﺗﺎﺧﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب و ﻫﻮاي ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺮ ﻛﺎرﻛﺮد ﻛﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺛﺮ ﻣﻲﮔﺬارد.‬ ‫4ـ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻘﺮار ﻣﺴﺎﻓﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﭘﺮوازﺷﺎن را از دﺳﺖ ﻣﻲدﻫﻨﺪ.‬ ‫‪ Code-sharing‬ﻳﻚ ﺗﻮﻓﻖ ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ ﺑﻴﻦ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﻛﺪي را‬ ‫روي ﭘﺮواز ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ دﻳﮕﺮ اﺳﺖ و ﺑﻠﻴﺖﻫﺎي آن را ﻣﻲﻓﺮوﺷﻨﺪ و ﺑﻠﻴﺖ آن ﭘﺮواز را ﺻﺎدر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ در ﻫﻤﻪ دﻧﻴﺎ ﻗﺮار داد‪ Code-sharing‬ﻣﻲﺑﻨﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﻀﻮرﺗﺎن را در ﺑﺎزار ﮔﺴﺘﺮش دﻫﻨﺪ و ﻣﺰﻳﺖ‬ ‫رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﺪﺳﺖ آورﻧﺪ.‬ ‫وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي اﺻﻠﻲ‪ Hub-and-spoke‬ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﭘﺮوازﻫﺎي ‪ Code-sharing‬اراﻳﻪ ﻣﻲدﻫﻨﺪ، ﺗﻌﺪاد‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮان اﻧﺘﻘﺎل ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﭘﺮوازﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻗﺮاردادﻫﺎي ‪ Code-sharing‬اﺳﺖ. اﮔﺮ ﻳﻚ ﻣﺴﺎﻓﺮ‬ ‫اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﭘﺮوازش را از دﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ، ﺷﺮﻛﺖ او را ﺑﺎ ﭘﺮواز ﺑﻌﺪي ﻣﻲﻓﺮﺳﺘﺪ و اﮔﺮ آﺧﺮ ﭘﺮواز روز را از دﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ، ﺷﺮﻛﺖ‬ ‫ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﻜﺎن او را در ﻫﺘﻞ ﻧﺰدﻳﻚ ﻓﺮودﮔﺎه )ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺟﺎره اﺗﺎق و ﻏﺬا( را ﻣﻲﭘﺮدازد. اﻟﺒﺘﻪ ﻓﻘﻂ وﻗﺘﻲ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻮا ﻧﺒﺎﺷﺪ.‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﭘﺮواز ﻣﺴﺎﻓﺮو ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ ﻣﺜﻞ از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ‬ ‫اﻋﺘﺒﺎر ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ وﺟﻮد دارد. ﭘﺲ ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺑﻪ اﺑﺰاري ﻣﺜﻞ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻧﻴﺎز دارد ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي‬ ‫ﭘﺮواز را ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس اﺳﺘﻮار ﻛﻨﺪ. ]71[‬ ‫ﺗﺌﻮري ﺻﻒ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي‬ ‫ﺗﺌﻮري ﺻﻒ ﺑﺮاي ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ زﻣﺎﻧﻬﺎي ﺻﻒ در ﺗﺤﻮل ﺑﺎر ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺤﺪود اﺳﺖ. ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ‬ ‫ﺑﺎر ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ‪ M / G / S‬ﻣﺪلﺳﺎزي ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮاي زﻣﺎﻧﻬﺎي اﻧﺘﻈﺎر آن ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎﻳﻲ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ. ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ اﻳﻦ‬ ‫93‬
  • 40. ‫ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎ وﺿﻌﻴﺖﻫﺎي ﭘﺎﻳﺪار1را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ. ﺑﺮاي ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺮخ ورود ﻣﺴﺎﻓﺮان در دورهﻫﺎي‬ ‫زﻣﺎﻧﻲ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻒ دﻗﻴﻘﻲ از ﻃﺮح ورود ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻧﻴﺴﺖ. در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﻪ اوج رﺳﻴﺪن ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ‬ ‫ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﻬﻢ ﺑﺮاي ﻃﺮاح اﺳﺖ.‬ ‫ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺗﺌﻮري ﺻﻒ درﺳﻬﺎي ﻣﻬﻤﻲ را ﺑﻪ ﻣﺎ ﻳﺎد ﻣﻲدﻫﺪ. ﻳﻜﻲ از آﻧﻬﺎ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﺎده ﺣﺠﻢ ﻛﺎﻓﻲ‬ ‫ﻧﻴﺴﺖ. ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﻛﺎري ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻤﺘﺮ از %001 ﺻﻒﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮري ﻛﻪ ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ:‬ ‫ﻧﻤﻮدار1: ﺣﺠﻢ ﻛﺎري در ﻣﻘﺎﺑﻞ زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﻳﻚ ﻛﺎﻧﺘﺮ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﻛﺎري%57، ﺗﺌﻮري ﺻﻒ زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ 3 ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻴﺎﻧﮕﺒﻦ ﻛﻪ ﺷﻜﻞ‬ ‫ﺑﺎﻻ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ، ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﻳﻦ ﺑﺎ وﺟﻮد %52 ﺑﻴﻜﺎري اﺳﺖ.‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺜﺎل ﺧﺎص ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ دادهﻫﺎي واﻗﻌﻲ ﻃﺮح ورودي ﺷﻜﻞ زﻳﺮ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺗﺌﻮري ﺻﻒ‬ ‫زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ 7 دﻗﻴﻘﻪ را ﺑﺎ ﻓﺮﻣﻮل‪ P0llaczek‬ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ .در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺑﻪ ﻃﻮر واﻗﻊ‬ ‫ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ ﺗﺮي02 دﻗﻴﻘﻪ را ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﭼﻮن ﺗﺌﻮري ﺻﻒ ﺣﺠﻢ ﻛﺎري ﺛﺎﺑﺘﻲ را در ﻧﻈﺮﻣﻲﮔﻴﺮد، زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ‬ ‫ﻛﻤﺘﺮ از ﻣﻴﺰان واﻗﻌﻲ ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺗﻮزﻳﻊ ﻏﻴﺮ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻃﺮح ورودي را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ. ﻫﻤﺎنﻃﻮري ﻛﻪ ﻣﻲﺑﻴﻨﻴﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ از %06 درﺻﺪ ﻣﺴﺎﻓﺮان‬ ‫ﺑﻴﺶ از ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺖ زودﺗﺮ از زﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺷﺪه2 وارد ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫‪Steady State Situation‬‬ ‫)‪Scheduled Time Departure (STD‬‬ ‫04‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 41. ‫ﻧﻤﻮدار 2: ﻃﺮح ورودي‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﻛﻪ ﺗﺌﻮري ﺻﻒ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭼﻚ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲرود، ﻛﺎرﺑﺮديﺗﺮ اﺳﺖ. وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﭘﺮوازﻫﺎي‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻛﺎﻧﺘﺮ ﻣﺸﺘﺮك اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، ﻃﺮح ورود ﻛﻠﻲ ﻧﻮﺳﺎن ﻛﻤﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﺮح ورودي ﻫﺮ ﭘﺮواز ﺑﻪ‬ ‫ﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ. اﻳﻦ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺷﺒﻪﭘﺎﻳﺪاري1 ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد ﻛﻪ در آن ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺌﻮري ﺻﻒ‬ ‫واﻗﻌﻲﺗﺮ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫ﻣﺜﻼ در ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﻴﻼﻧﺪ داﻧﻤﺎرك ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻗﺎدرﻧﺪ در ﻫﺮ ﻛﺎﻧﺘﺮي ﺑﺎ ﻫﺮ ﻣﻘﺼﺪي ﭼﻚ ﺷﻮﻧﺪ، ﮔﺮﭼﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺑﺎري دارد ﻛﻪ ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻧﻮع ﭼﻚ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ و ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ وﻳﮋﮔﻴﻬﺎي ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﺧﻮد را ﻛﻨﺎر‬ ‫ﺑﮕﺬارﻧﺪ.‬ ‫ﭼﻚ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ2 در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﭼﻚ اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻚ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ. از‬ ‫ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻛﺮدن زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ در ﭼﻚ اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ را ﻛﻢ ﻛﺮد. اﻳﻦ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺜﺒﺘﻲ را ﺑﺮ‬ ‫ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ و ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﻲﮔﺬارد.‬ ‫‪Pseudo Steady State‬‬ ‫‪Common Check In‬‬ ‫14‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 42. ‫وﻗﺘﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ ﭼﻪ ﭘﺮوازﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﭼﻚ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ، ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد.‬ ‫ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺟﻨﺒﻪ ﻃﺮح ورودي اﻳﻦ ﭘﺮوازﻫﺎ اﺳﺖ. وﻗﺘﻲ ﭼﻨﺪ ﭘﺮواز را ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ، ﻃﺮح ورودي ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﭘﺎﻳﺪار‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ. در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ورودي ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در زﻣﺎن ﭼﻚ ﻣﻲآﻳﻨﺪ و ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﻛﻤﻲ اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ.‬ ‫اﻳﻦ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﭘﺮوازﻫﺎ ﺑﺎ زﻣﺎن ﭘﺮواز ﻳﻜﺴﺎن ﻣﻄﻠﻮب ﻧﻴﺴﺖ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﭘﺮوازﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ زﻣﺎنﻫﺎي‬ ‫ﭘﺮواز ﺑﺎ اﺧﺘﻼف ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺜﺒﺘﻲ دارد.‬ ‫ﺟﻨﺒﻪ دوم ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد زﻣﺎن ﭼﻚ اﺳﺖ. اﮔﺮ ﺗﻮزﻳﻊ زﻣﺎنﻫﺎي ﭼﻚ ﭘﺮوازﻫﺎ ﺧﻴﻠﻲ ﻓﺮق ﻛﻨﺪ. ﺗﺌﻮري ﺻﻒ‬ ‫ﭼﻚ اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ را ﺑﺮاي اﻳﻦ ﭘﺮوازﻫﺎ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد. اﻳﻦ از وارﻳﺎﻧﺲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺗﻮزﻳﻊﻫﺎي زﻣﺎنﻫﺎي ﭼﻚ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﺪه‬ ‫ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﺑﺎز ﻛﺮدن و ﺑﺴﺘﻦ ﭘﻮﻳﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻳﺴﺘﺎ‬ ‫ﺑﺎز ﻛﺮدن و ﺑﺴﺘﻦ ﭘﻮﻳﺎي ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻣﺴﺎﻓﺮان در ﺻﻒ ﭼﻪ ﻛﺎﻧﺘﺮ اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺎز ﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﺗﻔﺎق‬ ‫ﻣﻲاﻓﺘﺪ. اﻳﻦ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ ﺿﺮوري اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻣﺎ اﺟﺎزه ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ را ﻣﻲدﻫﺪ. ﺑﺎ‬ ‫ﺑﺎز و ﺑﺴﺘﻪ ﻛﺮدن ﭘﻮﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در زﻣﺎنﻫﺎي اﻧﺘﻈﺎر ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﺳﺎﻋﺖﻫﺎي ﻛﺎري ﻳﺎ ﻛﻤﺘﺮ اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ. در ﻣﻘﺎﺑﻞ‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﺛﺎﺑﺖ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ در دوره ﭼﻚ ﻛﻠﻲ. دو ﺷﻜﻞ زﻳﺮ اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم را ﺑﺎ ﺳﺎﻋﺖﻫﺎي ﻛﺎري و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﻧﺸﺎن‬ ‫ﻣﻲدﻫﻨﺪ.‬ ‫ﻧﻤﻮدار 3: ﺑﺎز ﻛﺮدن اﻳﺴﺘﺎي ﺗﻌﺪاد ﺛﺎﺑﺘﻲ ﻛﺎﻧﺘﺮ ﺑﺮاي ﻛﻞ زﻣﺎن ﭼﻚ‬ ‫24‬
  • 43. ‫ﻧﻤﻮدار 4: ﺑﺎز ﻛﺮدن و ﺑﺴﺘﻦ ﭘﻮﻳﺎي ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ‬ ‫ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎز و ﺑﺴﺘﻪ ﻛﺮدن ﭘﻮﻳﺎي ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ دو ﻣﺰﻳﺖ ﻣﻬﻢ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ. اوﻻ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻤﺎن ﺳﺎﻋﺖﻫﺎي ﻛﺎري ﻛﻪ‬ ‫در ﺑﺎز و ﺑﺴﺘﻪ ﻛﺮدن اﻳﺴﺘﺎ داﺷﺘﻴﻢ، ﻣﻲﺗﻮان زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر را ﺑﺎز ﻫﻢ ﻛﺎﻫﺶ داد. دوم ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻛﺎﻧﺘﺮ ﻛﻤﺘﺮي ﺑﺮاي زﻣﺎنﻫﺎي‬ ‫اﻧﺘﻈﺎر ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﻻزم ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺳﺎﻋﺖ آﺧﺮ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﺣﺠﻢ ﻛﺎري ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻢ اﺳﺖ. ﭼﻮن ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻗﺒﻼً ﭼﻚ‬ ‫ﺷﺪهاﻧﺪ. ﺑﺮاي ﺑﻴﺸﺘﺮ ﭘﺮوازﻫﺎ در ﺳﺎﻋﺖ آﺧﺮ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز 1 ﻛﺎﻧﺘﺮ ﻛﺎﻓﻲ اﺳﺖ.‬ ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺎﻋﺖ ﭼﻚ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﭘﺮواز‬ ‫اﮔﺮ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ ﻳﻚ ﺳﺎﻋﺖ زودﺗﺮ ﺑﺎز ﻛﻨﻨﺪ زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ. اﮔﺮ ﺗﻌﺪاد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ از‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻗﺒﻞ از اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ ﺑﺎز ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺮﺳﻨﺪ، در ﻟﺤﻈﻪاي ﻛﻪ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ ﺑﺎز ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺻﻒ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ. اﻳﻦ‬ ‫ﺗﺮاﻛﻢ زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر زﻳﺎدي اﻳﺠﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎز ﻛﺮدن و ﺑﺴﺘﻪ ﻛﺮدن ﭘﻮﻳﺎي ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ اﻳﻦ ﻳﻚ ﺳﺎﻋﺖ زودﺗﺮ ﺑﺎز‬ ‫ﻛﺮدن ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﻪ ﺳﺎﻋﺖﻫﺎي ﻛﺎري ﻛﻠﻲ اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺎﻋﺖ ﭼﻚ، اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻚ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻣﺰﻳﺖ اﺿﺎﻓﻲ دﻳﮕﺮي ﺑﺮ ﭼﻚ اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ دارد. در‬ ‫ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻓﺰاﻳﺶ زﻣﺎن ﺑﺎز ﺑﻮدن ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي ﺑﺎ ﭼﻚ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ، ﺑﻴﺸﺘﺮ ﭘﺮوازﻫﺎ زﻣﺎنﻫﺎي ﭼﻚ ﻃﻮﻻﻧﻲﺗﺮي ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ.‬ ‫اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮان درﺟﻪ ﻳﻚ‬ ‫1‬ ‫ﺣﺠﻢ ﻛﺎري ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي درﺟﻪ ﻳﻚ ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻤﺘﺮ از ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﺳﺖ. اﺟﺎزه دادن ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﺮاي ﭼﻚ‬ ‫ﺷﺪن در ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي درﺟﻪ ﻳﻚ ﺗﺎﺛﻴﺮ زﻳﺎدي در ﻛﺎﻫﺶ زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ دارد. اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻋﺠﻴﺐ ﻧﻴﺴﺖ اﻣﺎ ﺑﺮاي‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮان درﺟﻪ ﻳﻚ ﻋﻴﺐ ﻛﻮﭼﻜﻲ اﺳﺖ. در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺸﺘﺮك ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ.‬ ‫‪Business Class‬‬ ‫34‬ ‫1‬
  • 44. ‫ﺻﻒ ﻫﺎي ﺑﺎﻧﻜﻲ‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﺻﻒ ﺑﺮاي ﭼﻨﺪ ﻛﺎﻧﺘﺮﺻﻒ ﻫﺎي ﺑﺎﻧﻜﻲ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد. اﺛﺮ آن روي زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﺑﺴﺘﮕﻲ زﻳﺎدي ﺑﻪ اﻳﻦ‬ ‫دارد ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ از ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺻﻔﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻳﻚ ﻛﺎﻧﺘﺮ اﺳﺖ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻛﺎﻧﺘﺮ دﻳﮕﺮي در دﺳﺘﺮس اﺳﺖ ﺣﺠﻢ ﻛﺎري ﻧﺎﻣﺘﻌﺎدل اﺳﺖ.‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺮوﻫﻲ ﺳﻔﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻋﻮاﻣﻞ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ]51[‬ ‫ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﻧﻮاﺣﻲ اﻧﺘﻈﺎر‬ ‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ در ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎزش در ﻳﻚ ﺟﺪول اﺳﺖ. ﻣﻌﻤﻮﻻً از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻫﻮاﻳﻲ2 ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺴﺎﺣﺖﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻀﺎي اﻧﺘﻈﺎر در‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎنﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد اﻳﻦ ﻧﻮع اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻗﻀﺎوت ذﻫﻨﻲ را راﺟﻊ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﻪ ﭼﻴﺰي ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ اراﺋﻪ‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. اﻳﻦﻫﺎ ﺣﻘﺎﻳﻖ ﻋﻠﻤﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪهاي ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﻃﻮل زﻣﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫ﺟﺪول ﻳﺎﺗﺎ ﻛﻪ ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﻛﻨﺪ، دو ﻋﺎﻣﻞ را در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺴﺎﻓﺮي‬ ‫ﺗﺤﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪاي ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﺟﺪول ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ3 را‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﻫﻤﻴﻦﻃﻮر ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺑﺎ ﭼﻪ ﺳﺮﻋﺘﻲ در ﻓﻀﺎﻫﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص ﺑﻪ زﻣﺎن‬ ‫اﺳﺘﻘﺮار4 در اﻳﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎ اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ. درك اﻳﻦ دو ﻋﺎﻣﻞ در اﺳﺘﻔﺎده درﺳﺖ از ﻳﺎﺗﺎ ﻳﺎ ﻫﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد دﻳﮕﺮي ﺿﺮوري اﺳﺖ دو‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻌﺪي اﻳﻦ ﻧﻜﺎت را ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻲدﻫﻨﺪ.‬ ‫اﻫﻤﻴﺖ ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﺑﻪ ﻛﻴﻔﻴﺘﻲ ﻛﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺎ آن اراﺋﻪ ﻣﻲﺷﻮد اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎنﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮي ﺑﻪ‬ ‫ﻃﻮر ﺧﺎص ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻓﻀﺎي در دﺳﺘﺮس ﺑﺮاي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﻳﺪه ﻛﻠﻲ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ‬ ‫وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻓﻀﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي در اﺧﺘﻴﺎر دارد. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﻣﺴﺎﻓﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﭼﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ از ﻓﻀﺎﻫﺎي ﺑﺰرگ ﻳﺎ ﻛﻮﭼﻜﻲ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﻣﺜﻼً 1 ﻳﺎ 2 ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻧﻔﺮ. در ﻫﺮ دو ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ اﻧﺘﻈﺎر دارﻧﺪ ﻛﺎرت ﭘﺮواز درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﺎ ﻓﻀﺎي‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻗﺎدر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد راﺣﺖﺗﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ و اﺣﺴﺎس راﺣﺘﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺎ ﻓﻀﺎي ﻛﻤﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺟﺎي ﻛﻮﭼﻜﻲ ﺑﺮوﻧﺪ و‬ ‫ﻧﺎراﺣﺖاﻧﺪ.‬ ‫1‬ ‫‪Bank Lining‬‬ ‫‪International Air Transport Association‬‬ ‫3‬ ‫)‪Level Of Service ( LOS‬‬ ‫4‬ ‫‪Dwelling Time‬‬ ‫2‬ ‫44‬
  • 45. ‫از ﻟﺤﺎظ ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﺑﺰرگ راهﻫﺎ در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ را اراﺋﻪ ﻛﺮدﻧﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﺧﻮدروﻫﺎ در ﻳﻚ ﺟﺎده اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﻳﻦ رﻳﺸﻪﻫﺎي آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﻋﻠﺖ ﻧﻤﺮه دﻫﻲ از ‪ A‬ﺗﺎ ‪F‬‬ ‫اﺳﺖ. اﻳﻦ ﻋﻼﻣﺖﻫﺎ روش ﺳﻨﺘﻲ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ را ﺑﺮاي ﻧﻤﺮه دﻫﻲ از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﺎ اﻓﺘﺎدن ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﻴﺸﺘﺮ واژﮔﺎن ﻣﻮرد‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً از ﻛﺎر ﺑﺰرگ راه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﻨﺘﻲ 6 ﺳﻄﺢ ﺧﺪﻣﺖ رﺳﺎﻧﻲ دارﻳﻢ از ‪) A‬ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ( ﺗﺎ ‪) F‬ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ( ﺗﻌﺎرﻳﻒ اﻳﻦﻫﺎ ذﻫﻨﻲ اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ‬ ‫ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﺒﻬﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻋﺪهاي از ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﺤﻴﻄﻲ را ﺷﻠﻮغ و ﻧﺎراﺣﺖ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺪاﻧﻨﺪ در ﺣﺎﻟﻲﻛﻪ ﺑﻘﻴﻪ اﻳﻦ ﻃﻮر‬ ‫ﻓﻜﺮ ﻧﻜﻨﻨﺪ. ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻲ ﻛﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻣﺮدم در ﭼﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪاي راﺣﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺷﺨﺼﻲ و اﻏﻠﺐ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺳﺖ.‬ ‫ﺟﺪول 9: ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺗﻮﺻﻴﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪارد‬ ‫ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﻛﻴﻔﻴﺖ و راﺣﺘﻲ‬ ‫ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﺒﻮر وﻣﺮور‬ ‫ﺗﺎﺧﻴﺮ‬ ‫‪A‬‬ ‫ﻋﺎﻟﻲ‬ ‫ﻋﺒﻮر وﻣﺮور آزاد‬ ‫ﺻﻔﺮ‬ ‫‪B‬‬ ‫ﺑﺎﻻ‬ ‫ﭘﺎﻳﺪار، ﻣﻨﻈﻢ‬ ‫ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻢ‬ ‫‪C‬‬ ‫ﺧﻮب‬ ‫ﭘﺎﻳﺪار، ﻣﻨﻈﻢ‬ ‫ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل‬ ‫‪D‬‬ ‫ﻛﺎﻓﻲ‬ ‫ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار، اﻳﺴﺖ وﺣﺮﻛﺖ‬ ‫ﻧﻪ ﭼﻨﺪان ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل‬ ‫‪E‬‬ ‫ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ‬ ‫ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار، اﻳﺴﺖ وﺣﺮﻛﺖ‬ ‫ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل‬ ‫‪F‬‬ ‫ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل‬ ‫ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور در ﻫﻢ‬ ‫ﺗﻮﻗﻒ ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﺷﺎﻣﻞ اﻳﺪهﻫﺎﻳﻲ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎ و ﺗﺎﺧﻴﺮﻫﺎﺳﺖ. اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ‬ ‫ﺧﺪﻣﺖ رﺳﺎﻧﻲ ارﺗﺒﺎط زﻳﺎدي ﺑﺎ ﻫﻢ دارﻧﺪ. وﻗﺘﻲ ﻛﻪ رﻓﺖ و آﻣﺪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان اﺷﺒﺎع ﺳﺮور ﻣﻲرﺳﺪ ﻫﻢ ﺗﺎﺧﻴﺮﻫﺎ و ﻫﻢ وارﻳﺎﻧﺲ‬ ‫ﺗﺎﺧﻴﺮﻫﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺟﺮﻳﺎن ﻏﻴﺮ ﭘﺎﻳﺪار ﻣﻲرﺳﺪ. ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﺳﻄﻮح ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ را ﻣﻨﻌﻜﺲ‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاي اﻣﻜﺎﻧﺎت ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف اﺟﺮاﻳﻲ ﻓﺮودﮔﺎه دارد. ﻓﻀﺎي‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺮاي ﺳﺎﺧﺖ و ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﺗﻌﻤﻴﺮات ﻧﮕﻬﺪاري ﺑﻌﺪي دارد. ﺳﺆال اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮي ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻛﺎرآﺋﻲ اﻗﺘﺼﺎدي )ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﻀﺎي ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ( و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺪﻣﺖ رﺳﺎﻧﻲ را )ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﻀﺎي ﺑﺰرﮔﺘﺮ اﺷﺎره‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ( ﻣﺘﻌﺎدل ﻛﻨﺪ.‬ ‫ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎه در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻫﻢ در ﻣﻮرد ﻛﻞ ﻓﺮودﮔﺎه و ﻫﻢ در ﻣﻮرد اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺧﺎص.‬ ‫ﭼﻮن اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻣﻄﻠﻖ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ، ﻃﺮاﺣﺎن ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻓﻀﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي را ﺑﺮاي ﻓﺮودﮔﺎهﻫﺎي ﻟﻮﻛﺲﺗﺮ و ﻓﻀﺎي ﻛﻤﺘﺮي را ﺑﻪ‬ ‫54‬
  • 46. ‫ﻓﺮودﮔﺎهﻫﺎي ارزانﺗﺮ اﺧﺘﺼﺎص دﻫﻨﺪ. ﻓﺮض اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﺎن ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺳﻄﺢ ‪ C‬را اﻧﺘﺨﺎب‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ اﻳﻦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ روزﻫﺎ ﺳﻄﺢ ﺧﺪﻣﺖ رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ‪ D‬ﺳﻘﻮط ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت‬ ‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻤﻞ اﺳﺖ. ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ در ﻫﺮ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﭘﺲ ﻫﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﺗﻮزﻳﻊ‬ ‫ﺳﺮوﻳﺴﻲ دارد ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﻧﻤﻮدار 5: ﺗﻮزﻳﻊ ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ در ﻓﻀﺎ و زﻣﺎن ﻣﺸﺨﺺ‬ ‫ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ وﻗﺘﻲ ﻃﺮاﺣﺎن ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﻄﺢ ‪ C‬را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ در زﻣﺎن‬ ‫اﻓﺘﺘﺎح ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ در ﺣﺪ ‪ A‬ﺑﺎﺷﺪ. ﭼﻮن ﺳﺎل اﻓﺘﺘﺎح 01 ﺳﺎل ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ از زﻣﺎن ﻃﺮاﺣﻲ ﺟﻠﻮﺗﺮ اﺳﺖ و رﺷﺪ‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮي 03% ﻳﻞ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻳﻦ در زﻣﺎن اﻓﺘﺘﺎح ﻓﻀﺎي در اﺧﺘﻴﺎر ﻫﺮ ﻓﺮد 03% ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺳﺎل‬ ‫ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ.‬ ‫اﻫﻤﻴﺖ زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار‬ ‫زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار زﻣﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان در ﻳﻚ ﻧﺎﺣﻴﻪ در اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﻲﻣﺎﻧﻨﺪ. اﻳﺪه اﺳﺎﺳﻲ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻀﺎ در‬ ‫زﻣﺎن در دﺳﺘﺮس اﺳﺖ. در واﺣﺪﻫﺎي زﻣﺎن – ﻓﻀﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﺮدم از ﻓﻀﺎ در زﻣﺎن ﻣﺸﺨﺼﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و‬ ‫ﻣﻘﺪاري زﻣﺎن – ﻓﻀﺎ ﻣﺼﺮف ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ در آن ﻓﻀﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻳﻚ ﻓﻀﺎي ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻘﺪار زﻣﺎن – ﻓﻀﺎي‬ ‫64‬
  • 47. ‫ﻣﺸﺨﺼﻲ را ﺑﺮاي اﻓﺮاد زﻳﺎد در زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎه )ﺑﻪ ﺷﺮط اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻮزﻳﻊ ورود آﻧﻬﺎ ﻣﻌﻘﻮل ﺑﺎﺷﺪ( ﻳﺎ اﻓﺮاد ﻛﻢ در زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻓﺮاﻫﻢ‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم زﻣﺎن – ﻓﻀﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮوﻳﻦ و ﺑﻨﺰ )4891( و ﺑﻨﺰ )6891( اراﺋﻪ ﺷﺪ.‬ ‫زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﭼﻮن ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻓﻀﺎ ﺑﺎ ﭼﻪ ﺳﺮﻋﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه دﻳﮕﺮي از ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد‬ ‫ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﻫﺮ ﭼﻪ زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﻛﻤﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﮔﺮوه اوﻟﻴﻪ ﻓﻀﺎ را ﺳﺮﻳﻊﺗﺮ ﺗﺮك ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﮔﺮوه ﺑﻌﺪي ﻓﻀﺎ را ﭘﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و‬ ‫از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﮔﺮ 0001 ﻣﺴﺎﻓﺮ در ﺳﺎﻋﺖ ﺷﻠﻮﻏﻲ ﻳﻚ ﺳﺎﻋﺖ در ﺳﺎﻟﻦ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ، اﻳﻦ ﻓﻀﺎ ﺑﺎﻳﺪ 0001 ﻧﻔﺮ را در‬ ‫ﺧﻮد ﺟﺎي دﻫﺪ در ﺣﺎﻟﻲﻛﻪ اﮔﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺗﻨﻬﺎ 03 دﻗﻴﻘﻪ در اﻳﻦ ﺳﺎﻟﻦ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ 005 ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ در 03 دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫اول از اﻳﻦ ﻓﻀﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ و 005 ﻣﺴﺎﻓﺮ ﮔﺮوه دوم ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ از اﻳﻦ ﻓﻀﺎ در 03 دﻗﻴﻘﻪ دوم اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻳﻦ‬ ‫وﻗﺘﻲ زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﻧﺼﻒ ﻣﻲﺷﻮد ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﻴﺰ ﻧﺼﻒ ﻣﻲﺷﻮد. ﻳﻌﻨﻲ ﻓﻀﺎ ﻳﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ‬ ‫اﺳﺖ.‬ ‫زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺪرﻳﺠﻲ وارد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻓﻀﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ اﻳﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ در اﺑﺘﺪا آﺷﻜﺎر ﻧﻴﺴﺖ. ﻧﮕﺎﻫﻲ‬ ‫ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻳﺎﺗﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي 0001 ﻣﺴﺎﻓﺮ در ﺳﺎﻋﺖ، 0001 ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺪدي اﺳﺖ ﻛﻪ در‬ ‫ﺟﺪول ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﺳﻄﺢ ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺮوﻳﺲ ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺑﻌﺎدي ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﭼﺮا اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺖ. ﺑﺎر‬ ‫ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎ ﻧﻔﺮ/ ﺳﺎﻋﺖ و اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻓﻀﺎ ﺑﺎ ﻓﻀﺎ / ﻧﻔﺮﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد.ﺣﺎﺻﻞ ﺿﺮب اﻳﻦ دو ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺎ ﻓﻀﺎ/ﺳﺎﻋﺖ ﻧﺸﺎن داده‬ ‫ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺮاي ﺗﺼﺤﻴﺢ ﺑﻌﺪ ﺟﻮاب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻀﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﻓﺎﻛﺘﻮر زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار در ﺳﺎﻋﺖ را اﺿﺎﻓﻪ ﻛﻨﻴﻢ. ﻋﺒﺎرت ﺻﺤﻴﺢ‬ ‫ﺑﺮاي ﺗﺨﻤﻴﻦ زدن ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ:‬ ‫ﻓﺮﻣﻮل 1‬ ‫]زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﺑﻪ ﺳﺎﻋﺖ[] )ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ/ ﻧﻔﺮ( اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻓﻀﺎ[] )ﻧﻔﺮ/ ﺳﺎﻋﺖ( ﻃﺮاﺣﻲ[ =‬ ‫ﻓﻀﺎ‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺴﺎﻓﺮي ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻛﻤﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻪ‬ ‫دو روش دارد: ﺑﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬاري ﺑﺮ ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﻪﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻗﺮاردادن اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎ ﺳﻄﻮح ﺳﺮوﻳﺲ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺳﺮﻋﺖ‬ ‫ﺳﺮوﻳﺲ و زﻣﺎﻧﻬﺎي اﺳﺘﻘﺮار در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺎص.‬ ‫ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻗﺒﻠﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮﻋﻜﺲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺗﺨﻤﻴﻦ از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ وﺟﻮد دارد اراﺋﻪ ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ آن را‬ ‫در ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﻨﺪ. ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﻨﺪ:‬ ‫ﻓﺮﻣﻮل 2‬ ‫)ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻧﻔﺮ/ ﺳﺎﻋﺖ( = ﻓﻀﺎ / })ﻓﻀﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ / ﻧﻔﺮ( ) زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﺑﻪ ﺳﺎﻋﺖ({‬ ‫74‬
  • 48. ‫ﻓﺮﻣﻮل 3‬ ‫)ﻓﻀﺎ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ/ ﻧﻔﺮ( = ﻓﻀﺎ/ })ﻧﻔﺮ/ ﺳﺎﻋﺖ ﻃﺮاﺣﻲ( ) زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﺑﻪ ﺳﺎﻋﺖ(‬ ‫ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺮاي ﺗﻐﻴﻴﺮ زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار و ﻛﺎﻫﺶ ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ اﺳﺖ. ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻓﻀﺎ را ﺑﺎ‬ ‫ﺳﺮﻋﺖ دادن ﺑﻪ ﺳﺮوﻳﺲ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ و ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﺑﺎ روﺷﻬﺎي ﺑﺴﻴﺎري ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل:‬ ‫1ـ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎر را در ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻚ وزن ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ. اﻳﻦ ﺳﺮﻋﺖ ﭼﻚ را ﺑﻪ 03 ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺑﺮاي‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻳﺎ ﺣﺪود 52 درﺻﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ، ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻛﻤﺘﺮي ﺟﻠﻮي ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫2ـ ﻛﻴﻮﺳﻚﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺑﺮاي ﭼﻚ ﻛﺮدن اﺗﻮﻣﺎﺗﻴﻚ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭼﻚ را ﺳﺮﻳﻌﺘﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار را‬ ‫ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲدﻫﻨﺪ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﺎﻟﻦﻫﺎي ﺑﺰرگ ﭼﻚ را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲدﻫﻨﺪ، ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻫﺮ ﺟﺎﻳﻲ ﻧﺼﺐ ﺷﻮﻧﺪ در‬ ‫ﭘﺎﻛﻴﻨﮓ ﻳﺎ اﻳﺴﺘﮕﺎﻫﻬﺎي ﻗﻄﺎر. ﺳﺎﻟﻦﻫﺎي ﭼﻚ ﺷﺎﻳﺪ در آﻳﻨﺪه ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫3ـ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﺷﺘﺎب دادن ﺑﻪ ﺳﻮارﺷﺪن ﺑﻪ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ اﻧﺪازه ﺳﺎﻟﻦﻫﺎي اﻧﺘﻈﺎر را ﻛﻮﭼﻚ ﻛﻨﻨﺪ. اﻳﻦ‬ ‫ﻃﺮح ﺑﻪ اﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﻮﻓﻖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺑﻪ ﻣﺤﺾ اﻳﻦ ﻛﻪ ﭼﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲﺷﺎن ﺗﻤﺎم ﺷﻮد ﺳﻮار ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺷﻮﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‬ ‫زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار در ﺳﺎﻟﻦﻫﺎي اﻧﺘﻈﺎر ﺗﺎ ﺣﺪ ﭼﻨﺪ دﻗﻴﻘﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ.‬ ‫4ـ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ دوﻟﺘﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﻓﻀﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻨﺪ. ﺑﺪﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ اداره‬ ‫ﻣﻬﺎﺟﺮت و ﺗﺎﺑﻌﻴﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻫﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ دادهﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ و از اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮاي‬ ‫ﭼﻚ ﻛﺮدن ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪي ﺳﺮﻳﻌﺘﺮ روي ورودي و زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﻛﻮﺗﺎﻫﺘﺮ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر‬ ‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺳﺮورﻫﺎي ﻛﻤﺘﺮي اﺳﺖ.‬ ‫از اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻲﮔﻴﺮﻳﻢ ﻛﻪ زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﻳﻚ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺿﺮوري در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻬﺎي ﻓﻀﺎ اﺳﺖ.‬ ‫ﺷﺎﺧﺺ ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫در اﻳﻦ ﺟﺎ ﻣﺘﻐﻴﺮي را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ آن را ﺷﺎﺧﺺ ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﻲﻧﺎﻣﻴﻢ ﻛﻪ ارﺗﺒﺎط زﻳﺎدي ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)‪ (LOS‬دارد. ‪ LOS‬ﻳﻚ ﻋﺒﺎرت ﻛﻴﻔﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺮوف ‪ A‬ﺗﺎ‪ F‬ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲﺷﻮد و از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‬ ‫ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ. در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ‪ IOS‬ﻳﻚ ﺳﻨﺠﺶ ﻛﻤﻲ اﺳﺖ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در ﻳﻚ ﺳﺎﻟﻦ اﻧﺘﻈﺎر ‪ IOS=B‬ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﻳﺎ 7/2<‬ ‫‪ 2/3 < IOS‬ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻧﻔﺮ اﺳﺖ.‬ ‫84‬
  • 49. ‫ﺟﺪول 01: راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ‪ LOS‬و ‪IOS‬‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‬ ‫وﺿﻌﻴﺖ‬ ‫‪A‬‬ ‫‪B‬‬ ‫‪C‬‬ ‫‪D‬‬ ‫‪E‬‬ ‫‪F‬‬ ‫اﻧﺘﻈﺎر و دور زدن‬ ‫ﺣﺮﻛﺖ آزاداﻧﻪ‬ ‫7,2‬ ‫3,2‬ ‫9,1‬ ‫5,1‬ ‫0,1‬ ‫ﻛﻤﺘﺮ‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫ﺣﺮﻛﺖ ﺑﺎ ﺑﺎر‬ ‫2‬ ‫8,1‬ ‫6,1‬ ‫4,1‬ ‫2,1‬ ‫ﻛﻤﺘﺮ‬ ‫ﺻﻒ ﻫﺎي ﭼﻚ‬ ‫ﻣﻨﺘﻈﺮ در ﺻﻒ ﺑﺎ ﺑﺎر‬ ‫8,1‬ ‫6,1‬ ‫4,1‬ ‫2,1‬ ‫0,1‬ ‫ﻛﻤﺘﺮ‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ دوﻟﺘﻲ‬ ‫ﻣﻨﺘﻈﺮ در ﺻﻒ ﺑﺎ ﺑﺎر‬ ‫4,1‬ ‫2,1‬ ‫0,1‬ ‫8,0‬ ‫6,0‬ ‫ﻛﻤﺘﺮ‬ ‫‪ IOS‬از راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ:‬ ‫‪Area‬‬ ‫‪AP * ADT‬‬ ‫ﻓﺮﻣﻮل 4‬ ‫= ‪IOS‬‬ ‫ﻣﺴﺎﺣﺖ ‪Area‬‬ ‫‪AP=Arriving Passengers‬ﻣﺴﺎﻓﺮان وارد ﺷﻮﻧﺪه در ﻳﻚ ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫‪ADT=Average dwelling Time‬‬ ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮاري ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮي در ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻲﮔﺬراﻧﺪ.‬ ‫ﻣﺜﻼ اﮔﺮ ﻣﺴﺎﺣﺖ روﺑﺮوي ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻚ 0051 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻌﺪاد ﻣﺴﺎﻓﺮان ورودي در ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻚ در ﺳﺎﻋﺖ اوج‬ ‫0063 ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار 51/. ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺎﺷﺪ، ‪ IOS‬ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ87/2 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻧﻔﺮ اﺳﺖ. ﻳﻌﻨﻲ‬ ‫‪IOS=A‬‬ ‫از ﻫﻤﻴﻦ ﻓﺮﻣﻮل ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺮاي ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺳﻮاﻻت زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد.‬ ‫1ـ ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ‪AP‬و‪ ADT‬و‪ LOS‬ﻣﻔﺮوض ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﺴﺎﺣﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در اﺧﺘﻴﺎر اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﺎﺷﺪ ﭼﻘﺪر اﺳﺖ؟‬ ‫2ـ ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻣﺴﺎﺣﺖ و‪ AP‬و ﻓﺮض ﻛﺮدن ‪ LOS‬ﺧﺎص ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار ‪ ADT‬ﻣﺠﺎز ﭼﻘﺪر اﺳﺖ؟‬ ‫94‬
  • 50. ‫3ـ ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در ﻗﺴﻤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﻛﻪ 0012 = ‪ ADT=2 min= 0/033h، AP‬و ‪ LOS=C‬ﻣﺴﺎﺣﺖ‬ ‫اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ: ]31[‬ ‫2‪Area = IOS × AP× ADT = 1 × 2100 × 0/033 = 70 m‬‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻣﻜﺎﻧﺎت‬ ‫ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد ﺳﻪ ﻣﻌﻴﺎر اﺳﺎﺳﻲ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺮاي ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺷﻠﻮﻏﻲ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻳﺴﺘﺎ، ﭘﻮﻳﺎ و ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ:‬ ‫)4991 ‪(Svrcek‬‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻳﺴﺘﺎ:‬ ‫ﺑﺮاي ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ذﺧﻴﺮه اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻳﺎ ﻧﺎﺣﻴﻪ اﻧﺘﻈﺎر ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻌﺪاد اﻓﺮادي ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﺸﺨﺺ‬ ‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ، ﺑﻴﺎن ﻣﻲﺷﻮد. ﻛﻪ ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻛﻞ ﻓﻀﺎي ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده در دﺳﺘﺮس و ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻘﺪار ﻓﻀﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻧﻔﺮ ﻧﻴﺎز دارد.‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﭘﻮﻳﺎ:‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻧﺮخ ﭘﺮدازش ﻳﺎ ﻧﺮخ ﺟﺮﻳﺎن اﻓﺮاد ﭘﻴﺎده در ﻫﺮ زﻳﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ در واﺣﺪ زﻣﺎﻧﻲ اﺳﺖ. واﺣﺪ زﻣﺎﻧﻲ واﻗﻌﻲ اﻧﺘﺨﺎب‬ ‫ﺷﺪه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻨﺠﺶ )ﻳﻌﻨﻲ دﻗﻴﻘﻪ ﻳﺎ ﺳﺎﻋﺖ( ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﺎﻋﻴﺖ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﻋﻤﻠﻴﺎت درﮔﻴﺮ دارد.‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺴﺘﻤﺮ1:‬ ‫ﺑﺮاي ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻛﻠﻲ ﻫﺮ زﻳﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺮاي ﺟﺎ دادن ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور در ﻳﻚ زﻣﺎن ﻣﺴﺘﻤﺮ در زﻣﺎن و ﻓﻀﺎي‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎري از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎي اﻳﺴﺘﺎ و ﭘﻮﻳﺎ اﺳﺖ. ]01[‬ ‫ﺗﺎﺛﻴﺮات واﻗﻌﻪ 11 ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ 1002‬ ‫واﻗﻌﻪ 11 ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ1002 ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻳﻌﻲ در ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ و داﻣﻨﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي اﻣﻨﻴﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ وارد ﺗﺮﻣﻴﻨﺎﻟﻬﺎي‬ ‫ﻣﻮﺟﻮد و ﺟﺪﻳﺪ ﺷﻮد، ﺷﺪ. ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎﻟﻬﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﻗﺒﻼ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺼﺐ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭼﻚﺑﺎر در ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺮﺗﺐﺳﺎزي ﺑﺎر‬ ‫ﺑﻮد. وﻟﻲ ﺑﻌﺪ از اﻳﻦ واﻗﻌﻪ اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻓﻀﺎ اﺟﺎزه ﻣﻲدﻫﺪ در ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻧﺼﺐ ﺷﻮد.‬ ‫‪Sustained Capacity‬‬ ‫05‬ ‫1‬
  • 51. ‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﺗﻮزﻳﻊ زﻣﺎن ﺗﻘﺪم1 ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺧﺮوﺟﻲ و ﻧﺮخ ﭘﺮدازش در ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻚ و ﭼﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز و‬ ‫ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ﺑﺎزرﺳﻲ ﻛﺎﻧﺎداﻳﻲ و آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬاﺷﺖ.‬ ‫در دوره ﺷﺮوع ﻣﺠﺪد ﭘﺮوازﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲﺷﺪ ﻛﻪ 2 ﻳﺎ 3 ﺳﺎﻋﺖ زودﺗﺮ از زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻞ از 11‬ ‫ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ 1002 ﺑﻪ ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﻲآﻣﺪﻧﺪ، ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ. ﺻﻒﻫﺎي ﻃﻮﻻﻧﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻚ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ و روﻧﺪ ﺟﺪﻳﺪي در ﻗﺴﻤﺖ‬ ‫اﻣﻨﻴﺖ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز در ﺳﺮاﺳﺮ دﻧﻴﺎ ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ. ﻣﺎﻫﻬﺎي ﺑﻌﺪي ﺷﺎﻫﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺪرﻳﺠﻲ در زﻣﺎﻧﻬﺎي ﺗﻘﺪﻣﻲ ﺑﻮدﻳﻢ ﻛﻪ‬ ‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ. ﭼﻮن اﻳﻦ روﻳﻪﻫﺎ ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮ و ﭘﺎﻳﺪارﺗﺮ ﺷﺪه ﺑﻮد. ﺑﺎ اﻳﻦ‬ ‫وﺟﻮد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲرود ﻛﻪ زﻣﺎن ﺗﻘﺪم ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺗﺎ ﺣﺪودي از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي اﻣﻨﻴﺘﻲ ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ و زﻣﺎنﺑﺮﺗﺮ ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮد.‬ ‫زﻣﺎن ﭼﻚ ﺗﺎ ﺣﺪي از ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻬﺎي ﺳﺨﺖﮔﻴﺮاﻧﻪﺗﺮ ﺑﺮاي ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻫﻮﻳﺖ ﻫﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮ در ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺪارك )ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ، ﮔﻮاﻫﻴﻨﺎﻣﻪ‬ ‫راﻧﻨﺪﮔﻲ و...( ﺗﺎﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﭼﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﻣﺴﺎﻓﺮان و اﺛﺎﺛﻴﻪدﺳﺘﻲ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﺸﻒ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﺑﺨﺎر‬ ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ2 و روﻧﺪﻫﺎي دﻗﻴﻖﺗﺮ ﺟﺴﺘﺠﻮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ]41[‬ ‫دﺳﺘﻮر ﺑﺎزرﺳﻲ %001 ﺑﺎر در ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎ ﻳﻚ ﺷﺒﻪ اﺗﻔﺎق ﻧﻴﻔﺘﺎد. وﻗﺘﻲ در ﺳﺎل 8891 ﭘﺮواز 301 ‪ Pan Am‬در‬ ‫‪ Lockerbie‬اﺳﻜﺎﺗﻠﻨﺪ ﻣﻨﻔﺠﺮ ﺷﺪ وﻗﺘﻲ ﺑﻤﺒﻲ در ﺑﺎر ﻣﺴﺎﻓﺮان ﭘﻴﺪاﺷﺪ، دو ﺳﺎل ﻃﻮل ﻛﺸﻴﺪ ﺗﺎ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ را در ﺳﺎل 0991‬ ‫ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ از ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ )‪ (FAA‬ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﺗﺎ ﺳﺎل 3991 ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﺸﻒ ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه3 را ﻧﺼﺐ‬ ‫ﻛﻨﻨﺪ. اﻣﺎ ﺗﺎ ﺳﺎل 4991، ‪ FAA‬ﻫﻨﻮز اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي را ﻧﭙﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد و ﺻﻨﻌﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻛﻪ‬ ‫درﮔﻴﺮ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺎراﺣﺘﻲ ﻣﺴﺎﻓﺮان و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺗﻌﻤﻴﺮات ﻧﮕﻬﺪاري ﺑﻮد ﺳﺮاﻧﺠﺎم ‪ FAA‬را ﻣﺘﻘﺎﻋﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ از ﻧﺼﺐ ﺗﺠﻬﻴﺰات‬ ‫اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻣﻨﺼﺮف ﺷﻮد.‬ ‫وﻗﺘﻲ ﭘﺮواز 008 ‪ TWA‬ﺑﺮ ﻓﺮاز ﺳﺎﺣﻞ ‪ Long Island‬در ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن 6991 ﻣﻨﻔﺠﺮ ﺷﺪ، ﻳﻚ ﻫﺌﻴﺖ از رﻳﺎﺳﺖ‬ ‫ﺟﻤﻬﻮري ﺑﻪ رﻳﺎﺳﺖ ﻧﺎﺋﺐ رﺋﻴﺲﺟﻤﻬﻮر آلﮔﻮر اﻣﻨﻴﺖ ﭘﺮواز را ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺮد و ﺑﺮرﺳﻲ ﭼﻚ ﻫﺮ ﺑﺎر را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮد. ﻫﺌﻴﺖ،‬ ‫دﺳﺘﻮر ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﭼﻚ%001 ﺑﺎرﻫﺎ را ﺗﺎ ﺳﺎل 3102 ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﺮد. ﭘﺲ از آن ﻣﻬﻠﺖ اﺟﺮا ﺑﻪ 0102 رﺳﻴﺪ. اﻣﺎ اﻳﻦ ﺗﺎرﻳﺦﻫﺎ ﺧﻴﻠﻲ‬ ‫زود ﻛﻬﻨﻪ ﺷﺪﻧﺪ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻏﻢاﻧﮕﻴﺰ 11 ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ1002 اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎد.‬ ‫در 11 ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ 1002 ﺗﺮورﻳﺴﺖﻫﺎ ﭼﻬﺎر ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ را رﺑﻮدﻧﺪ. دو ﺗﺎ از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺠﺎري ﺟﻬﺎﻧﻲ4 اﺻﺎﺑﺖ ﻛﺮد. ﻳﻜﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﻨﺘﺎﮔﻮن، دﻳﮕﺮي ﺑﻪ زﻣﻴﻨﻲ در ﭘﻨﺴﻴﻠﻮاﻧﻴﺎ. دو ﻣﺎه ﺑﻌﺪ ﻫﺌﻴﺖ ﻗﺎﻧﻮن اﻣﻨﻴﺖ ﻫﻮاﻳﻲ و ﺣﻤﻞوﻧﻘﻞ 5 را ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﺮد.‪ATSA‬‬ ‫1‬ ‫‪Lead Time‬‬ ‫‪Chemical Vapor Trace Equipment‬‬ ‫3‬ ‫)‪Explosive Detection Equipment (EDS‬‬ ‫4‬ ‫‪World Trade Centre‬‬ ‫5‬ ‫)‪Aviation and Transportation Security ACT (ATSA‬‬ ‫2‬ ‫15‬
  • 52. ‫ﺳﺎزﻣﺎن اﻣﻨﻴﺖ ﺣﻤﻞوﻧﻘﻞ1 را ﺗﺎﺳﻴﺲ ﻛﺮد و ﺑﻪ ﻋﻼوه دﺳﺘﻮر ﭼﻚ %001 ﺑﺎر را ﺑﺎ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻛﺸﻒ ﻣﻮادﻣﻨﻔﺠﺮه ﺗﺎ 13‬ ‫ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ 2002 ﺻﺎدر ﻛﺮد.‬ ‫ﻗﺒﻞ از 11 ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ 1002، 021 دﺳﺘﮕﺎه در ﻓﺮودﮔﺎهﻫﺎي ﺑﺰرگ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ و ﺗﻨﻬﺎ درﺻﺪي از ﺑﺎر ﻣﺴﺎﻓﺮان‬ ‫اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه را ﭼﻚ ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ. ]72[‬ ‫ﺗﺎﺛﻴﺮ واﻗﻌﻪ 11 ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻧﺠﻴﺮه ارزش‬ ‫ﺑﻌﺪ از واﻗﻌﻪ 11 ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ﻣﺮدم از ﻣﺴﺎﻓﺮت ﺑﻪ ﺟﻠﺴﺎت ﻛﺎري ﻣﻲﺗﺮﺳﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺳﻌﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﭼﻴﺰ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ را ﺗﺠﺮﺑﻪ‬ ‫ﻛﻨﻨﺪ. رﻳﺴﻚ ﻛﻨﻨﺪ و اﻃﻼﻋﺎﺗﺸﺎن را روي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﺑﮕﺬارﻧﺪ و ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪهاي را ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ در‬ ‫ﻫﺮ ﺟﺎي ﺟﻬﺎن ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. ]7[‬ ‫)‪Transportation Security Administration (TSA‬‬ ‫25‬ ‫1‬
  • 53. ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻓﺮودﮔﺎه‬ ‫ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺘﻔﺎده زﻳﺎدي در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻓﺮودﮔﺎه داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﻮاﻳﻲ )آﺳﻤﺎن و‬ ‫زﻣﻴﻦ( ﻗﺴﻤﺖ زﻣﻴﻨﻲ )ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل و ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور( ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي دﺳﺘﺮﺳﻲ زﻣﻴﻨﻲ، ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻫﻮاﻳﻲ، ﺗﺤﻠﻴﻞ‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي اﻗﺘﺼﺎدي ـ ﻣﺎﻟﻲ ﻓﺮودﮔﺎه و وﺳﺎﻳﻞ ﻣﺤﻴﻄﻲ‬ ‫اﺳﺖ.)7991 ‪.(Mumayiz‬‬ ‫اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺮوري ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﺑﺮ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي زﻣﻴﻨﻲ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل و ﻛﺎرﺑﺮد آن. ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻗﺴﻤﺖ زﻣﻴﻨﻲ ﺑﺮاي‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻠﻮﻏﻲ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎلﻫﺎ ﻛﻪ از رﺷﺪ زﻳﺎدي در ﺳﻔﺮﻫﺎي ﻫﻮاﻳﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﺑﻮد از اواﺧﺮ دﻫﻪ 0691 ﺷﺮوع ﺷﺪ. ﺑﻌﺪ از آن‬ ‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻛﻪ اﺑﺰاري ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد و ﻛﺎرآﻣﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﺪ، ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺖ.‬ ‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻳﻚ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﺎ دو ﻣﻘﻴﺎس ﻣﺪلﺳﺎزي ﻣﻲﺷﻮد: ﻣﺎﻛﺮوﺳﻜﻮﭘﻴﻚ و ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﻮﭘﻴﻚ. در ﺳﻄﺢ‬ ‫ﻣﺎﻛﺮوﺳﻜﻮﭘﻴﻚ ﺑﻪ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ دارد. ﻫﺮ ﺑﺨﺶ ﻛﺎرﻛﺮد‬ ‫ﭘﺮدازﺷﻲ ﺧﺎص ﺧﻮد را دارد ﺑﺎ ﻣﻌﻴﺎر ﺳﻄﺢ ﺗﻘﺎﺿﺎ و ﺳﺮوﻳﺲ. اﻳﻦ ﻣﺪل ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﺛﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻌﺎﻣﻼت ﻛﺎرﻛﺮدي ﺑﻴﻦ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖﻫﺎي ﻣﺠﺰا را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ. اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺠﺰاي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻓﺮدوﮔﺎه ﻫﻢ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ در ﻧﻤﺎي ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﻮﭘﻴﻚ‬ ‫ﻣﺪلﺳﺎزي ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫ﻣﻤﻴﺰ )0991( ﻣﺪلﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻓﺮودﮔﺎه را از ﺟﻬﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻧﻮاع ﻛﺎرﻛﺮدي، زﺑﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻧﻮﻳﺴﻲ‬ ‫ﻳﺎ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي و ﺗﻮﺳﻌﻪدﻫﻨﺪﮔﺎن ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻛﺮد. ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي، ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎي‬ ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺟﺪﻳﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ دادهﺷﺪﻧﺪ ﺗﺎ از ﻋﻬﺪه ورود و ﻧﺮخ ﺳﺮوﻳﺲ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﺮآﻳﻨﺪ و در ﺧﻴﻠﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺑﻪ ﻛﺎر‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ. ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ارزﻳﺎﺑﻲ آﻟﺘﺮﻧﺎﺗﻴﻮﻫﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي / ﻃﺮاﺣﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﻋﻤﻠﻴﺎت‬ ‫] )0991(‪ [ Mumayiz‬و ﻣﻨﻈﻮر از اﻳﻦ ﻣﺪلﻫﺎ دادن اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﺧﺎص ﺑﺰرﮔﺘﺮي راﺟﻊ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي، ﻃﺮاﺣﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل اﺳﺖ.‬ ‫ﺧﻼﺻﻪاي از ﻣﺮورﻫﺎي ﻗﺒﻠﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي در ﻗﺴﻤﺖ زﻳﺮ آﻣﺪه اﺳﺖ. اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ‬ ‫ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ: اﻳﺠﺎد ﻣﺪلﻫﺎ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮودﮔﺎه.‬ ‫1- اﻳﺠﺎد ﻣﺪلﻫﺎ‬ ‫ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺑﺰارﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي زﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺗﻼشﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﺎﻟﻲ ‪ FAA‬در دﻫﻪ 0791 آﻏﺎز ﺷﺪ. ﻣﺪل‬ ‫1‪ ALSIM‬اراﺋﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ ﭘﺮدازش ﻣﺴﺎﻓﺮ و ﺑﺎر را درون ﺗﺮﻣﻴﻨﺎلﻫﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﻨﺪ. ‪ ALSIM‬ﻳﻚ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي‬ ‫‪Airport Landside Simulation Model‬‬ ‫35‬ ‫1‬
  • 54. ‫ﻣﺎﻛﺮوﺳﻜﻮﭘﻴﻚ، اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، ﮔﺴﺴﺘﻪ ﭘﻴﺶ آﻣﺪ و ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ‪ FORTRAN‬اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺟﺮﻳﺎن ورودي ﻣﺪل را ﺗﻮﻟﻴﺪ‬ ‫ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺮواز، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺴﺎﻓﺮ، ﻫﻨﺪﺳﻪ ﻓﺮودﮔﺎه و اﻃﻼﻋﺎت اﻣﻜﺎﻧﺎت اﺳﺖ.‬ ‫ﻫﻢ رﺳﻴﺪنﻫﺎي ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز و ﻫﻢ زﻣﺎنﻫﺎي ﺳﺮوﻳﺲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺷﺪهاﻧﺪ. ﺧﺮوﺟﻲﻫﺎي ‪ALSIM‬‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻞ ﻧﻔﺮاﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﺮوﻳﺲ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮدهاﻧﺪ، ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺳﺮورﻫﺎي ﻣﺸﻐﻮل، اﺷﺘﻐﺎل و ﺟﺮﻳﺎن اﻓﺮاد در ﻫﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ. از‬ ‫ﻟﺤﺎظ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اﻳﻦ ﻣﺪل ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻳﻦ را داﺷﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻓﺮودﮔﺎه ﺻﺪ ﮔﻴﺘﻲ را در 5 ﺳﺎﻋﺖ ﺷﻠﻮغ ﺷﺎﻣﻞ 00002 ﻣﺴﺎﻓﺮ در‬ ‫561 ﭘﺮواز )0991(‪ Mumayiz‬ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻛﻨﺪ. ﺑﺮاي ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺴﺎﻓﺮان ورودي از زﻣﺎن ورود ﭘﺮوازﻫﺎ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ زﻣﺎنﺑﻨﺪي‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﺮد.‬ ‫ﻣﺰﻳﺖ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻣﺪل اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺴﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻳﻚ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺧﺎص را ﺗﻜﺮار ﻛﻨﺪ. ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺪل ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي‬ ‫‪ FAA‬ﺧﻴﻠﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻳﮕﺮ ﻫﻢ ﺑﺎ روشﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﺷﺪﻧﺪ. ‪ (1974,1969) Baron‬ﻳﻜﻲ از اوﻟﻴﻦ ﻣﺪلﻫﺎﻳﻲ را‬ ‫اراﺋﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺴﺖ در ﻛﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ ﻛﺎر رود. اﻳﻦ ﻣﺪل، ﻣﺪل ورودي ـ ﺧﺮوﺟﻲ از ﻧﻮع ﻣﺎﻛﺮوﺳﻜﻮﭘﻴﻚ ﺑﻮد ]ﺗﻮﺳﻴﭻ‬ ‫2991[. وﻳﮋﮔﻲ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻣﺪل اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ وروديﻫﺎ را از ﻗﺴﻤﺖ ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﻲﮔﺮﻓﺖ. ﺑﻌﺪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻣﺴﺎﻓﺮ را ﺑﻪ‬ ‫ﻋﻨﻮان ﭘﺮدازش ﻛﻨﻨﺪه ورودي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻣﻲﻛﺮد و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺧﺮوﺟﻲ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ‪ Curbside‬ﻣﻲداد.‬ ‫‪ (1978)Chmores‬در زﻣﻴﻨﻪ ﭘﺮوژه ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻓﺮودﮔﺎه و اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎﻧﺪ1 ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ‪ FAA‬ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻲﺷﺪ‬ ‫ﻣﺪﻟﻲ ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻛﺮدن ﻧﮕﺮش ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﺑﺎ ﺗﺌﻮري ﺻﻒ ﻣﺘﻌﺎرف. او ﻳﻚ ﻧﮕﺮش ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر‬ ‫ﺑﺮد و ﻣﺪل را ﺑﺨﺸﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي و ﺑﺨﺸﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ.‬ ‫اﻳﻦ ﻧﻮﻋﻲ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﻫﻴﺘﻲ ﺗﻜﻪ ﺗﻜﻪ دارد وﻟﻲ از ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﺑﺎ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺗﻔﺎوت دارد ﺑﻪ دو دﻟﻴﻞ:‬ ‫اول اﻳﻦ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺷﺒﻜﻪ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺮدازش ﻣﻲﺷﻮد ﻧﻪ واﺣﺪﻫﺎي ﻣﺠﺰا.‬ ‫دوم ـ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﺷﻠﻮﻏﻲ را از ﺟﺪاول ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد ﺑﻠﻜﻪ از ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ.‬ ‫دﻟﻴﻠﺶ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ دادهﻫﺎي ﺗﺠﺮﺑﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻣﺪل راﺟﻊ ﺑﻪ زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ و زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود ﺗﻮزﻳﻊ‬ ‫ﺑﺮازﻧﺪهاي را ﻧﺪارﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ دادهﻫﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل ﭼﻨﺪ رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ﺑﺮﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ و ﺑﻌﺪ در ﻣﺪل ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫ﻣﺮورﻫﺎي ﻗﺒﻠﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از اﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺪلﻫﺎي ﺟﺒﺮي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در اﻳﻦ واﺣﺪﻫﺎ ﻣﺪلﻫﺎي رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از ﺑﺮرﺳﻲ دادهﻫﺎ در ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪهاﻧﺪ.‬ ‫اﻳﻦ ﻣﺪل ﺑﻌﺪاً ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﻓﺖ ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ ﭘﺮدازش ﻣﺴﺎﻓﺮ را ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﻤﺎﻳﻲ ﻣﻨﻔﻲ‬ ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻣﻲﻛﺮد. ﺑﺮاي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻓﺮودﮔﺎه ﺟﻤﻊآوري دادهﻫﺎ از ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ واﻗﻌﻲ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻣﻬﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ‬ ‫‪Airport Capacity and Runway Utilisation‬‬ ‫45‬ ‫1‬
  • 55. ‫اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺪل ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲﮔﺬارد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺣﺪ ﺟﻤﻊآوري اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮاي ﻣﺪل ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺮودﮔﺎهﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ را در ﺳﻄﺢ‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﺪ.‬ ‫‪ Mc Cullough‬و ﻫﻤﻜﺎران )9791( ﻧﮕﺮش ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ را ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدﻧﺪ. اﻳﻦ ﻣﺪل‬ ‫1 ‪ ACAP‬ﺑﺮاي اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮد. ﻣﻘﺼﻮد اﺻﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﺎﻣﺘﻌﺎدل ﻣﺴﺎﻓﺮ در ﻣﺪﻟﻬﺎي‬ ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻗﺒﻠﻲ ﺑﻮد. اﻳﻦ ﻣﺪل ﻳﻚ زﻳﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺟﺰء را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻳﻚ ﻃﺮح ﻣﻔﺮوض ﻛﻪ‬ ‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻳﻚ زﻳﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ )ﺟﺰء( در ﻳﻚ ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﻲ داده ﺷﺪه ﺑﺪون از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﻫﺮ ﻣﻌﻴﺎر ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺷﻮد،‬ ‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد. اﻳﻦ ﻣﺪل ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل را ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﺒﻜﻪ ﺻﻒ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ. ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ زﻣﺎن‬ ‫اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ و ﻃﻮل ﺻﻒﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪﻧﺪ. ﻛﺎرﺑﺮد آن ﺑﺮاي ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻮار ﺷﺪن ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺑﻪ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ در ﻓﺮودﮔﺎه‬ ‫‪ Hobby‬در ﻫﻮﺳﺘﻮن، ﺗﮕﺰاس ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪ.‬ ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي در دﻫﻪ 09 ﻫﻢ ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮ در ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود. ‪ Gulewicz‬و ﻫﻤﻜﺎران در دﻫﻪ‬ ‫09 ﻣﺪل ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﻮﭘﻲ از ﺳﺮوﻳﺲﻫﺎي ﺑﺎزرﺳﻲ ﻓﺪرال و ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭼﻚ ﺑﺎر ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ،‬ ‫اﻣﻜﺎﻧﺎت ، ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻄﻮح ﺳﺮوﻳﺲ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر و ﻛﺎرآﻣﺪي ﺑﺮآورده ﻛﺮدن ﺗﻘﺎﺿﺎي آﻳﻨﺪه‬ ‫ﮔﺰارش ﻛﺮد.‬ ‫‪ Wong‬و ﻫﻤﻜﺎران در 8991 ﻣﺪل ﺟﺒﺮي را اراﺋﻪ ﻛﺮدﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺧﺮوﺟﻲ را در ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ‬ ‫‪ Taipei CKS‬ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻛﻨﺪ.‬ ‫در ﺳﺎﻟﻬﺎي اﺧﻴﺮ اﺑﺰارﻫﺎي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﻠﻲ ﻓﺮودﮔﺎه ﻛﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻣﺪلﺳﺎزي ﻛﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﻓﺮودﮔﺎه )ﻫﻮاﻳﻲ و زﻣﻴﻨﻲ( ﺑﻮدﻧﺪ‬ ‫اراﺋﻪ ﺷﺪﻧﺪ. ‪ 1TAAM‬ﻳﻜﻲ از اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺨﺸﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻮاﻳﻲ و ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل را‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﻲﻛﻨﺪ. ‪ TAAM‬ﻧﺮماﻓﺰاري ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس ﺑﺰرگ، ﮔﻴﺖ ﺑﻪ ﮔﻴﺖ، ﺳﺮﻳﻊ ﺑﺮاي ﻣﺪلﺳﺎزي ﻛﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺗﺮاﻓﻴﻚ‬ ‫ﻫﻮاﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻫﻮاﻳﻲ را ﺑﺎ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻛﻨﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻧﺮماﻓﺰار ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب‬ ‫ﻣﻲآﻳﺪ.‬ ‫‪ [Le 2002] Total AirportSim‬ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ‪ Le Tech‬ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري ﻳﺎﺗﺎ از 6991 ﺗﺎ 1002 اراﺋﻪ ﺷﺪ‬ ‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ را ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻛﻨﺪ. ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﻮاﻳﻲ، ﺑﺎﻧﺪ، ﮔﻴﺖﻫﺎ و ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻣﺴﺎﻓﺮي،‬ ‫ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎي واﺣﺪ ﮔﻴﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان واﺳﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ و ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫‪Total Airspace and Airport Modeler‬‬ ‫55‬ ‫1‬
  • 56. ‫دﻳﮕﺮ ﻧﺮماﻓﺰار ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻛﻞ ﻓﺮودﮔﺎه ‪ 1TRACS‬اﺳﺖ. ﺷﺮﻛﺖ ‪[Hargrove 2002] Trans Solutions‬‬ ‫اﺑﺰار ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ‪ TRACS‬را اراﺋﻪ ﻛﺮد ﺗﺎ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻌﺎﻣﻼت ﻣﺴﺎﻓﺮان، ﺑﺎرﺷﺎن و وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ زﻣﻴﻨﻲ ﺑﻮد. ﻋﻼوه ﺑﺮ‬ ‫ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮان و ﺑﺎر ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻮاره رو ﺷﺎﻣﻞ ﺻﻒﻫﺎي وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲﻛﺮد. ﺟﺪول زﻳﺮ اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ را ﻛﻪ در 03 ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ:‬ ‫ﺟﺪول 11: اﻳﺠﺎد ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫ﺷﺮﻛﺖ/ ﻛﺸﻮر‬ ‫ﻧﺮم اﻓﺰار‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ‬ ‫‪ALSIM‬‬ ‫‪ ،FAA‬آﻣﺮﻳﻜﺎ‬ ‫‪PBFM‬‬ ‫‪ ،FAA‬آﻣﺮﻳﻜﺎ‬ ‫‪TRANSPORT CANADA MODELS‬‬ ‫ﻛﺎﻧﺎدا‬ ‫‪NAPA‬‬ ‫ﻛﺎﻧﺎدا‬ ‫‪AIR-Q‬‬ ‫ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ‬ ‫‪PAXFLO‬‬ ‫ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ‬ ‫‪FISCHER‬‬ ‫،آﻣﺮﻳﻜﺎ‪TransSolutions‬‬ ‫‪TERSIM‬‬ ‫‪ARENA‬‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻛﻞ ﻓﺮودﮔﺎه‬ ‫‪TAAM‬‬ ‫‪ ،Preston Group‬اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ‬ ‫‪LeTech‬‬ ‫،آﻣﺮﻳﻜﺎ‪TransSolutions‬‬ ‫‪TOTAL AIRSIM‬‬ ‫‪TRACS‬‬ ‫2- ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ‬ ‫از 0791 ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدي ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي را ﺑﺮاي ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل‬ ‫ﻗﺒﻮل ﻛﺮدهاﻧﺪ. ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎد ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻧﻤﻲﺗﻮان ﻫﻤﻪ ﭘﺮوژهﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮد. ﻫﺪف اﺻﻠﻲ‬ ‫ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻓﺮودﮔﺎه از اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ارزﻳﺎﺑﻲ ﭼﻴﺪﻣﺎنﻫﺎي ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل اﺳﺖ.‬ ‫‪Terminal, Roadway and curbside simulation‬‬ ‫65‬ ‫1‬
  • 57. ‫ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﺑﺰارﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي اﺧﻴﺮ از ‪ ARENA‬اﺳﺘﻔﺎده زﻳﺎدي ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت زﻣﻴﻨﻲ ﭼﻪ از دﻳﺪ‬ ‫ﻣﺎﻛﺮوﺳﻜﻮﭘﻲ و ﭼﻪ ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﻮﭘﻴﻚ ﺷﺪه اﺳﺖ. از دﻳﺪ ﻣﺎﻛﺮوﺳﻜﻮﭘﻴﻚ از ‪ ARENA‬ﺑﺮاي ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮان‬ ‫ﺧﺮوﺟﻲ در ﺧﻴﻠﻲ از ﻓﺮودﮔﺎهﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺷﻞ، 1‪،SFO6 ،ORD5 ،MIA4 ،LAX3 ،JFK2 ، HNL ،DFW‬‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. ]7991 , ‪[Hargrove‬‬ ‫از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻛﺎرﻛﺮدي ﺑﺤﺮاﻧﻲ در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﺎﻣﻞ زﻣﺎن ﻻزم در ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻚ، ﺻﻒ در ﭼﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲ، ﺷﻠﻮﻏﻲ، در‬ ‫راﻫﺮوﻫﺎ و ﺻﻨﺪﻟﻲﻫﺎي دﺳﺘﺮس در ﺳﺎﻟﻦﻫﺎي اﻧﺘﻈﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫از اﻳﻦ اﺑﺰار ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻣﻲﺗﻮان در ارزﻳﺎﺑﻲ ﭼﻴﺪﻣﺎن ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل و ﺗﺨﻤﻴﻦ اﻧﺪازه اﻣﻜﺎﻧﺎت ﭘﺮدازش اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد. ]75[‬ ‫1‬ ‫‪Dallas/Ftworth‬‬ ‫‪John F Kenedy‬‬ ‫3‬ ‫‪Los Angeles‬‬ ‫4‬ ‫‪Miami‬‬ ‫5‬ ‫‪Chicago O’hare‬‬ ‫6‬ ‫‪San Francisco‬‬ ‫2‬ ‫75‬
  • 58. ‫ﺗﺤﻮﻻت ﺻﻨﻌﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ در آﻳﻨﺪه ﻧﺰدﻳﻚ: ﺟﺮﻳﺎن اﻳﺪه آل ﻓﺮآﻳﻨﺪ‬ ‫ﻣﻌﺮﻓﻲ‬ ‫ﺟﺮﻳﺎن اﻳﺪهال ﻓﺮآﻳﻨﺪ1 ﺑﺨﺸﻲ از ﻳﻚ ﺳﺮي ﻣﺪارﻛﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ‪2 SPTIG‬ﺑﺮاي راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي‬ ‫ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ، ﻓﺮودﮔﺎهﻫﺎ، ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎي ﻧﻘﻞ و اﻧﺘﻘﺎل، ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ دوﻟﺘﻲ و ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي در ﺗﻼش ﺟﻤﻌﻲﺷﺎن ﺑﺮاي‬ ‫ﺳﺎده ﻛﺮدن ﺳﻔﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫ﺟﺮﻳﺎن اﻳﺪهال ﻓﺮاﻳﻨﺪ روش اﻳﺪهال ﻛﺎﻣﻞ ﻛﺮدن ﮔﺎم ﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮت ﻫﻮاﻳﻲ اﺳﺖ. از ﻟﺤﻈﻪاي ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻳﻚ ﭘﺮواز را رزرو‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺗﺎ اﺗﻤﺎم ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت ورود و رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ و ﺿﺮورت ﻛﺎرﺟﻤﻌﻲ ذيﻧﻔﻌﺎن را ﺑﺮاي‬ ‫ﺷﻜﻞﮔﻴﺮي ﻣﺴﺎﻓﺮت ﺳﺎدهﺗﺮ، ﻫﻮﺷﻤﻨﺪﺗﺮ و اﻳﻤﻦﺗﺮ ﻧﺸﺎنﻣﻲدﻫﺪ و ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ، ﺳﻬﻴﻢ ﺷﺪن دادهﻫﺎ و‬ ‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي در ﺣﺎل ﻇﻬﻮر اﺳﺖ.‬ ‫داﻣﻨﻪ‬ ‫ﺟﺮﻳﺎن اﻳﺪهال ﻓﺮاﻳﻨﺪ‬ ‫•‬ ‫دﻳﺪي ﻋﻤﻠﻲ از ﻣﺮاﺣﻞ ﺳﻔﺮ اﻳﺪهال در زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ )5 ﺗﺎ 01 ﺳﺎل( ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬ ‫•‬ ‫ﻛﻠﻲ اﺳﺖ و ﻫﻤﻪ اﺗﻔﺎﻗﺎت را در ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد.‬ ‫•‬ ‫ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ.‬ ‫•‬ ‫از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻓﻌﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫•‬ ‫ﺑﺮون ﻳﺎﺑﻲ ﻣﻌﻘﻮﻟﻲ از ﮔﺮاﻳﺸﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻓﻌﻠﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫•‬ ‫از دﻳﺪ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻧﮕﺎه ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫•‬ ‫ﺳﺎده و ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ اﺳﺖ.‬ ‫•‬ ‫اﻧﺘﺨﺎبﻫﺎ و راﺣﺘﻲ را ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫•‬ ‫روﻳﻪﻫﺎي ﺗﺠﺎري ذي ﻧﻔﻌﺎن را در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد.‬ ‫‪- Ideal Process Flow‬‬ ‫‪- Simplifying Passenger Travel Interest Group‬‬ ‫85‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 59. ‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن اﻳﺪهآل ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺪف ‪ SPTIG‬ﺗﻮﺳﻌﻪ راه ﺣﻞﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮت ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه و ﺳﺎده ﺷﺪه را‬ ‫ارﺗﻘﺎء ﻣﻲدﻫﺪ. ذيﻧﻔﻌﺎن درﮔﻴﺮ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺮدازش ﻣﺴﺎﻓﺮ را راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﻛﺎر ﮔﺮوﻫﻲ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫ﺟﺮﻳﺎن اﻳﺪهآل ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻓﺮضﻫﺎي زﻳﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ:‬ ‫ﻓﺮﺿﻬﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ‬ ‫1- ﺟﺮﻳﺎن اﻳﺪهآل ﻓﺮآﻳﻨﺪ‬ ‫اﻟﻒ ـ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻳﺪهآل را ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮي ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻛﻨﺘﺮل و ﭼﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲ را ﭘﺸﺖ ﺳﺮ‬ ‫ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬ ‫ب ـ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ.‬ ‫ج ـ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه اﺳﺖ.‬ ‫د - واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺖﻫﺎ ﻧﻴﺴﺖ.‬ ‫2- ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل اداﻣﻪ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ.‬ ‫3- ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷﺨﺼﻲ ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫4- در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﭼﻴﺰي ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﻠﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد.‬ ‫ﻓﺮضﻫﺎي ﻫﻮﻳﺖ ﻣﺴﺎﻓﺮ‬ ‫1- ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﻣﺴﺎﻓﺮﺗﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺧﻮاﻧﺪن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻳﺎ ﻳﻚ ‪ E-Passport‬دارد.‬ ‫2- ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻳﻚ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﻮﻳﺖ زﻳﺴﺘﻲ در ﻳﻚ ﻋﻼﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ، ﻳﻚ ‪ E-Passport‬ﻳﺎ در ﻳﻚ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده دارد.‬ ‫3- ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻳﻚ وﻳﺰاي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻣﻲﮔﻴﺮد و اﮔﺮ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ، وﻳﺰاي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺑﺮاي ﻣﺪت ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ و ﺑﺮاي‬ ‫ﻫﻤﻪ ﭘﺮوازﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ.‬ ‫4- ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﻮﻳﺖ زﻳﺴﺘﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫5- ﺗﺎﻳﻴﺪ زودﻫﻨﮕﺎم ﻣﺴﺎﻓﺮ رﻳﺴﻚ را ﺑﺮاي ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲدﻫﺪ. ﻳﻌﻨﻲ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﺜﺒﺖ در زودﺗﺮﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻤﻜﻦ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ‬ ‫اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ )ﻣﺜﻞ ﭼﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه(‬ ‫ﻓﺮضﻫﺎي ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت‬ ‫1- ﺟﻤﻊآوري دادهﻫﺎي ‪ API‬ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ.‬ ‫95‬
  • 60. ‫2- از ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﻣﺴﺎﻓﺮﺗﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺧﻮاﻧﺪن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻳﺎ ﻳﻚ ‪ E-Passport‬ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﻴﻞ و ﺗﺎﻳﻴﺪ اﻧﺘﻘﺎل دادهﻫﺎي ﻻزم‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫3- ‪ iAPI‬ﺑﻪ دوﻟﺖﻫﺎي ورودي و ﺧﺮوﺟﻲ ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫4- دوﻟﺖﻫﺎي ورودي از دادهﻫﺎي ‪ iAPI‬ﺑﺮاي ﭼﻚ ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻲ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮت و ﻧﺸﺎن دادن ﭘﻴﻐﺎم ﭘﺮواز ﺑﻠﻪ/ﺧﻴﺮ ﻓﻮراً‬ ‫ﭘﺲ از ﭼﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫5- ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ ‪ iAPI‬ﻓﻮري ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻲدﻫﺪ ﺑﻄﻮري ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﺑﺎ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻣﻮﺟﻮد ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫6- دوﻟﺖﻫﺎي ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ دادهﻫﺎي ‪ iAPI‬را ﺑﺎ ﻣﺴﺌﻮﻻن اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﺑﮕﺬارﻧﺪ. ﺑﻌﺪ از آن ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻃﺒﻖ‬ ‫رﻳﺴﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺷﺎن وارد ﻗﺴﻤﺖ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫7- ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎي ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺮز ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﻣﺴﺎﻓﺮ و ﺑﺎر را در اوﻟﻴﻦ ﻓﺮﺻﺖ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺳﻔﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﻲدﻫﻨﺪ.‬ ‫8- وﻗﺘﻲ ﭼﻚ ﮔﻤﺮﻛﻲ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﻓﺮضﻫﺎي ﺑﺎر‬ ‫1- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ RFID‬ﺑﺮﭼﺴﺐ ﺑﺎر ﻳﺎﺗﺎ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﻛﺎرآﻣﺪ ﻛﺮدن و ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه ﻛﺮدن ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻮﺟﻮد آورده اﺳﺖ.‬ ‫2- ﭼﻚ ﺑﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻃﺒﻖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻬﺎي ﻣﻠﻲ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.‬ ‫3- دادهﻫﺎي ﭼﻚ ﺑﺎر ﺑﺮاي دوﻟﺖﻫﺎ، ﻛﺸﻮر ﻫﺎي درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﻨﺪه در دﺳﺘﺮس اﺳﺖ. اﻟﺒﺘﻪ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫4- دوﻟﺖﻫﺎي ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ دادهﻫﺎي ‪ iAPI‬را ﺑﺎ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﺑﮕﺬارﻧﺪ. ﺑﻌﺪ از آن اﺛﺎﺛﻴﻪ دﺳﺘﻲ ﻃﺒﻖ‬ ‫رﻳﺴﻚﺷﺎن ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫ﭘﺮواز ﺧﺮوﺟﻲ‬ ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻠﻴﺘﺶ را ﺑﻪ روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻣﺜﻞ ﺑﻨﮕﺎه ﻣﺴﺎﻓﺮﺗﻲ، اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺑﺨﺮد‬ ‫و در ﻫﻤﻪ ﻣﻮارد دادهﻫﺎي ‪ API‬را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﺑﻌﻀﻲﻗﺴﻤﺖﻫﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ دادهﻫﺎي ﺧﺎﺻﻲ دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در زﻣﺎن ﺧﺎﺻﻲ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد.‬ ‫‪iAPI / API‬‬ ‫06‬
  • 61. ‫ﺑﻨﮕﺎه ﻣﺴﺎﻓﺮﺗﻲ ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻣﻲدﻫﺪ. ﻣﺜﻼً ﻣﺪارك ﭘﺮواز، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪيﻫﺎي ﺳﻼﻣﺘﻲ، روﻳﻪﻫﺎي‬ ‫ﻓﺮودﮔﺎه، ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﻣﻨﻴﺘﻲ و ...‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻣﺴﺌﻮل ﻧﮕﻪداﺷﺘﻦ / ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺪارك ﻻزم ﭘﺮواز ﻳﻌﻨﻲ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ و ﻳﺎ وﻳﺰاﺳﺖ.‬ ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭼﻚ‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ دادهﻫﺎي ﺧﺮﻳﺪش را از راه دور در ﻛﻴﻮﺳﻚ ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎرت ﻣﺎﺷﻴﻦﺧﻮان، ‪ ،E-Passport‬ﻛﺎرت ﻣﺴﺎﻓﺮ‬ ‫داﺋﻤﻲ، ﻛﺎرت اﻋﺘﺒﺎري و ... ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ. وﺟﻮد ﺑﻠﻴﻂ ﻣﻌﺘﺒﺮ »ﺣﻖ ﭘﺮواز« ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﻲﺷﻮد. اﻋﺘﺒﺎر‬ ‫ﻣﺪارك ﻣﺴﺎﻓﺮﺗﻲ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﮔﺰارش ﻓﻮري »ﺣﻖ ﺳﻮار ﺷﺪن« از ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﺧﺎرﺟﻲ و داﺧﻠﻲ ﻣﻬﺎﺟﺮت درﻳﺎﻓﺖ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻮﻳﺖ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻳﻚ ﻫﻮﻳﺖﻳﺎب زﻳﺴﺘﻲ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻨﺪ، ﻳﺎ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻳﺎ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﻳﻌﻨﻲ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر ﻳﺎ‬ ‫دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﺤﺪود ﺑﺮاي ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺣﻖ ﺳﻮار ﺷﺪن ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻮﻳﺖ ﺧﻮد را ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻨﺪ. ﭘﺮوﻓﺎﻳﻞ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺎرﻫﺎ و ﻣﺴﺎﻓﺮان ﭼﻚ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻋﻼﻣﺖ ﺳﻮار ﺷﺪﻧﻲ ﺻﺎدر ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ ﻛﺎرت ﭘﺮواز ﺑﺎ ﻧﻮار ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﻳﺎ ﺑﺎرﻛﺪ دو ﺑﻌﺪي ﻳﺎ ﻛﺎرت ﻣﺴﺎﻓﺮ‬ ‫داﺋﻤﻲ ﻳﺎ ﻳﻚ ﻛﺎرت اﻋﺘﺒﺎري ﺑﺎﺷﺪ. ﻳﻚ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺧﻮاﻧﺪن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎﺷﻴﻦ، ‪ E-Passport‬ﻳﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه زﻳﺴﺘﻲ ﻫﻮﻳﺖ‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻼﻣﺖ ﭘﺮواز ﻓﻌﺎل ﺷﻮد. اﮔﺮ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻳﻚ ﺑﺮﭼﺴﺐ ﺑﺎر ﺻﺎدر ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺧﻮدش ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﭼﻤﺪانﻫﺎﻳﺶ ﺑﭽﺴﺒﺎﻧﺪ.‬ ‫ﭘﺲ از اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﺎر ﺧﻮد را ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻲدﻫﺪ ﻫﻮﻳﺖ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه زﻳﺴﺘﻲ ﻫﻮﻳﺖ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﻲﺷﻮد‬ ‫ﺑﺮﭼﺴﺐ ﺑﺎر ﺻﺎدر ﻣﻲﺷﻮد اﮔﺮ ﻗﺒﻞ از اﻳﻦ ﺻﺎدر ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺎر ﺑﻌﺪ از اﻳﻦ ﺑﻪ ﭼﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲﺷﻮد و دادهﻫﺎي‬ ‫ﮔﻤﺮك ﻳﺎ اﻣﻨﻴﺖ زﻳﺴﺘﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻮل ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺸﻮر ﻣﻘﺼﺪ ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ورود ﺑﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﺤﺪود )اﻣﻨﻴﺖ ﻳﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺮز(‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻫﻮﻳﺘﺶ را ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه زﻳﺴﺘﻲ ﻫﻮﻳﺖ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪﺗﺎ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺷﻮد ﻓﻘﻂ ﻣﺴﺎﻓﺮان واﻗﻌﻲ وارد ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﺤﺪود‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ. ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺑﺎ اﺛﺎﺛﻴﻪ دﺳﺘﻲ ﻓﻘﻂ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻲرﺳﻨﺪ ﻛﻪ ﺣﻖ ﺳﻮار ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ‬ ‫ﻣﻬﺎﺟﺮت ﺧﺎرﺟﻲ و داﺧﻠﻲ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺷﻮد.‬ ‫16‬
  • 62. ‫ﻫﻤﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان و اﺛﺎﺛﻴﻪ دﺳﺘﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﭼﻚ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﺸﻜﻮك ﺑﺎزرﺳﻲ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﺗﺮ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. اﮔﺮ در ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻚ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮ اﺟﺎزه ﭘﺮواز داده ﻧﺸﻮد، ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ اﻃﻼع داده ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺎ از ﻗﺮار دادن ﺑﺎر‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ در ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﺷﻮد.‬ ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺳﻮار ﺷﺪن ﺑﻪ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ‬ ‫ﻓﻘﻂ ﻣﺴﺎﻓﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻮار ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺣﻖ ﭘﺮواز و ﺣﻖ ﺳﻮار ﺷﺪن ﺑﻪ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫ﭘﺮوازﻫﺎي ورودي‬ ‫رﺳﻴﺪن ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ از ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﭘﻴﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺮز‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﻪ ﮔﻴﺖ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه ورودي ﻧﺰدﻳﻚ ﻣﻲﺷﻮد و ﻫﻮﻳﺘﺶ را ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦﻛﻨﻨﺪه زﻳﺴﺘﻲ ﻫﻮﻳﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺣﻖ‬ ‫ورود ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ را ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻨﺪ. اﻃﻼﻋﺎت ورود ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﻬﺎﺟﺮت، ﮔﻤﺮك اﻣﻨﻴﺖ زﻳﺴﺘﻲ ﻳﺎ‬ ‫ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﭼﻚ ﺳﻼﻣﺘﻲ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ‪ API‬و دادهﻫﺎي اﻣﻨﻴﺖ زﻳﺴﺘﻲ ﮔﻤﺮك ﻓﻌﺎل ﺷﻮد.‬ ‫ﺟﻤﻊآوري ﺑﺎر‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﺎرش را ﺟﻤﻊآوري ﻣﻲﻛﻨﺪ و از ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﺤﺪود ﺧﺎرج ﻣﻲﺷﻮد. ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺮز وﺟﻮد داﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫ﺑﻌﺪ از ﭘﺮواز‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ وﻗﺘﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از اﻣﻜﺎﻧﺎت اﺟﺎره ﺧﻮدرو، ﻫﺘﻞ و ... اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻪ ورود او ﺑﻪ ﮔﻴﺖ ﻫﺎي ورودي‬ ‫ﻓﺮﺳﺘﺎده ﺷﻮد و ﺗﻌﺎﻣﻼت ﻗﺒﻞ از ﺛﺒﺖ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺷﻮد.‬ ‫26‬
  • 63. ‫اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺟﺮﻳﺎن اﻳﺪهآل ﻓﺮآﻳﻨﺪ‬ ‫ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز‬ ‫1- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ E-Passport‬اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫2- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ E-Visa‬اﻳﻜﺎﺋﻮ )ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ(‬ ‫3- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ E-Ticketing‬ﻳﺎﺗﺎ‬ ‫4- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ API‬اﻳﻜﺎﺋﻮ / ﻳﺎﺗﺎ / ‪WCO‬‬ ‫ﭼﻚ ﺳﻮار ﺷﺪن ﺑﻪ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ‬ ‫1- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﭘﻴﻐﺎم ﻣﺴﺎﻓﺮي ﻳﺎﺗﺎ‬ ‫2- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﭘﻴﻐﺎم ﺑﺎر ﻳﺎﺗﺎ‬ ‫3- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺮﭼﺴﺐ ﺑﺎر ‪ RFID‬ﻳﺎﺗﺎ‬ ‫4- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ CBS‬ﻳﺎﺗﺎ‬ ‫5- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﺎرت ﭘﺮواز ﺑﺎرﻛﺪدار ﻳﺎﺗﺎ‬ ‫6- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ E-Passport‬اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫7- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ / WCO iAPI‬ﻳﺎﺗﺎ / اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺮز ﺧﺮوﺟﻲ )ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ(‬ ‫1- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ E-Passport‬اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫2- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ / WCO iAPI‬ﻳﺎﺗﺎ / اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫اﻣﻨﻴﺘﻲ )ﻗﺒﻞ از ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺎرت ﭘﺮواز(‬ ‫1- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ E-Passport‬اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫2- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ / WCO iAPI‬ﻳﺎﺗﺎ / اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫3- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﺎرت ﭘﺮواز ﺑﺎرﻛﺪدار ﻳﺎﺗﺎ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺮز ورودي‬ ‫1- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ E-Passport‬اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫2- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ / WCO iAPI‬ﻳﺎﺗﺎ / اﻳﻜﺎﺋﻮ‬ ‫36‬
  • 64. ‫واژهﻧﺎﻣﻪ‬ ‫)‪API (Advance Passenger Information‬‬ ‫ﺗﻬﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻫﺮ ﻓﺮد ﻗﺒﻞ از رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ اﺳﺖ. دادهﻫﺎي اﺻﻠﻲ ‪ API‬ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: ﻧﺎم ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺴﺎﻓﺮ ، ﺗﺎرﻳﺦ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ ، ﺟﻨﺴﻴﺖ ، ﺗﺎﺑﻌﻴﺖ ﻳﺎ ﻣﻠﻴﺖ و ﻧﻮع ﺳﻨﺪ ﻣﺴﺎﻓﺮﺗﻲ، ﻛﺸﻮر ﺻﺎدر ﻛﻨﻨﺪه و ﺷﻤﺎره.‬ ‫‪Authentication‬‬ ‫از ﺧﻮاص ﺗﺎﻳﻴﺪ زﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮاي ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﻳﺎ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﻮﻳﺖ ﻫﺮ ﻓﺮد.‬ ‫‪Biodata‬‬ ‫اﻃﻼﻋﺎت اﺻﻠﻲ ﺑﻴﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻫﺮ ﻓﺮد ﻣﺜﻞ آﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ‪ API‬ذﻛﺮ ﺷﺪ: ﻧﺎم ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺴﺎﻓﺮ و ...‬ ‫‪Biometric‬‬ ‫ﻳﻚ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه ﻫﻮﻳﺖ اﻓﺮاد را ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻃﺮحﻫﺎي ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻳﺎ رﻓﺘﺎري در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﻃﺮحﻫﺎي ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬ ‫‪Biosecurity‬‬ ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺮز ﺑﺎ ﻫﺪف ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از وارد ﻛﺮدن آﻓﺎت، ﺑﻴﻤﺎرﻳﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﺛﺮات زﻳﺎدي ﺑﺮ ﺣﻴﻮاﻧﺎت، اﻧﺴﺎنﻫﺎ، ﻣﻮﺟﻮدات‬ ‫درﻳﺎﻳﻲ و ﻣﺤﻴﻂﻫﺎي ﺑﻮﻣﻲ دارﻧﺪ.‬ ‫‪CUSS (Common User Self Service) Kiosk‬‬ ‫ﻳﻚ ﻛﻴﻮﺳﻚ ﺳﻠﻒ ﺳﺮوﻳﺲ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﻣﻲﮔﺬارﻧﺪ ﺗﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺴﺎﻓﺮ از ﻗﺒﻴﻞ ﭼﻚ،‬ ‫ﺻﺪور ﺑﻠﻴﻂ و ... را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫‪E-passport‬‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪاي ﻛﻪ در آن دادهﻫﺎي زﻳﺴﺘﻲ ﻓﺮد در ﻳﻚ ﭼﻴﭗ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ در ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺟﺎ داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎم ﻛﺎﻣﻞ، ﻣﺤﻞ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ و ... ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫‪E-ticket‬‬ ‫رﺳﻴﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺳﻔﺮ ﻛﻪ از ﻃﺮف ﺷﺮﻛﺖ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺻﺎدر ﻣﻲﺷﻮد، ﻓﺮم اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺳﻨﺪ ﭘﺮواز.‬ ‫‪E-token‬‬ ‫ﻳﻚ ﻛﺎرت، وﺳﻴﻠﻪ، ﺑﻴﻮﻣﺘﺮﻳﻚ، ‪ E-passport ،MRTD‬ﻳﺎ ﻫﺮ ﻧﻮع ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ دادهﻫﺎي ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه در‬ ‫ﻫﺮ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده و ﻳﺎ ﺑﺮاي ذﺧﻴﺮه داده در ﺧﻮد ﻓﺮم ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲرود.‬ ‫)‪iAPI (Interactive Advance Passenger Information‬‬ ‫46‬
  • 65. ‫اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎي ‪ ، Board /No Board ، Advance Passenger Processing‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭼﺮاغ ﻗﺮﻣﺰ /‬ ‫ﭼﺮاغ ﺳﺒﺰ و ‪ Authority to carry‬ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن دادهﻫﺎي ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻤﻊآوري ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎي ﻛﻨﺘﺮل )ﻣﺜﻞ ‪ (OK to board , Not ok to Board‬در زﻣﺎن ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي ﺗﺠﺎري‬ ‫ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺑﺮﻣﻲﮔﺮدد.‬ ‫‪Identification‬‬ ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻳﻚ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ زﻳﺴﺘﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺮاي ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﻮﻳﺖ ﻫﺮ ﻓﺮد.‬ ‫)‪MRTD (Machine Readable Travel Document‬‬ ‫ﻳﻚ ﺳﻨﺪ رﺳﻤﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺻﺎدر ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﺮاي ﺳﻔﺮﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد )ﻣﺜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ، وﻳﺰا، ﺳﻨﺪ‬ ‫رﺳﻤﻲ ﻫﻮﻳﺖ( ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ دادهﻫﺎي ﺑﺼﺮي ﻻزم و ﺧﻼﺻﻪ دادهﻫﺎي ﻻزم ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ آن را ﺑﺨﻮاﻧﺪ.‬ ‫‪Passenger Declaration‬‬ ‫اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﺴﺎﻓﺮان ورودي و ﻳﺎ ﺧﺮوﺟﻲ از ﻫﺮ اﻳﺎﻟﺖ.‬ ‫)‪PNR (Passenger Name Record‬‬ ‫ﻳﻚ رﻛﻮرد از ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮﺗﻲ ﻫﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻤﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﺮاي ﻓﻌﺎلﻛﺮدن رزرو و ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ و‬ ‫ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ دارﻧﺪ.‬ ‫‪RFID (Radio Frequency Identification) Bag Tag‬‬ ‫ﺑﺮﭼﺴﺐ ﺑﺎر ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ وﺳﻴﻠﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻣﺪار ﻣﺠﺘﻤﻊ )‪ (IC‬و آﻧﺘﻨﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺑﺮﭼﺴﺐ ﺑﺎر‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪه و ﻗﺎدر اﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎر را درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ، ﻧﮕﻪ دارد و اﻧﺘﻘﺎل دﻫﺪ.‬ ‫‪Travel Document‬‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ ﻫﺮ ﻧﻮع ﺳﻨﺪ رﺳﻤﻲ ﻫﻮﻳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﺼﺪي ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺑﺮاي ﭘﺮوازﻫﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫‪Verification‬‬ ‫ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻫﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮ ‪ SPT‬ﺷﺎﻣﻞ ﻓﺮآﻳﻨﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﻫﻮﻳﺖ ﻣﺴﺎﻓﺮ را ﺑﺎ دادهﻫﺎي ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻗﺒﻠﻲ ﻛﻪ در اﺳﻨﺎد رﺳﻤﻲ‬ ‫دوﻟﺘﻲ و ﻳﺎ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ]93[‬ ‫56‬
  • 66. ‫ﻓﺼﻞ ﺳﻮم: ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﭘﺮوازﻫﺎ‬ ‫66‬
  • 67. ‫روش ﺟﻤﻊ آوري دادهﻫﺎ‬ ‫اﻃﻼﻋﺎت ﻳﻚ ﻓﺮودﮔﺎه و ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﻓﻨﻲ ﺧﻮدش ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ. ﻣﺜﻞ ﺟﺮﻳﺎن‬ ‫رﻓﺖوآﻣﺪ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻃﺮﺣﻬﺎي ﺗﻘﺎﺿﺎ. اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎي دوﻟﺘﻲ، ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي‬ ‫ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺟﻤﻊ آوري اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺴﺎﻓﺮان اﻏﻠﺐ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻓﺮودﮔﺎه اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫روﺷﻬﺎي ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ در ﺟﻬﺎن در ﻓﺮودﮔﺎﻫﻬﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﺪف روﺷﻬﺎي ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ‬ ‫ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ. اﻧﺘﺨﺎب روش ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻫﺪف ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻣﺜﻞ ﻣﺤﺘﻮا، دورهﻫﺎ و ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻻزم،‬ ‫ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي در دﺳﺘﺮس و اﻧﺪازه ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد.‬ ‫ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎ ﻳﺎ روﺷﻬﺎي ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. روشﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮاي ﺟﻤﻊآوري‬ ‫داده ﻫﺎ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ در ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﻨﺪ. اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي ﺑﺮرﺳﻲ در ﻓﺮودﮔﺎه ﺷﺮوع ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻲﻳﺎﺑﻨﺪ. روﺷﻬﺎي‬ ‫ﺟﻤﻊآوري داده ﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎي ﻋﻜﺲﺑﺮداري، ﺗﻌﻘﻴﺐ1 ﻧﺸﺎﻧﻪﮔﺬاري زﻣﺎﻧﻲ2،‬ ‫ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪﻫﺎ و ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫روﺷﻬﺎي ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ وﻗﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ دادهﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﻧﻤﻲﺗﻮان ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ از ﻣﺴﺎﻓﺮان در‬ ‫ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﺪﺳﺖ آورد. ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ، ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺗﻠﻔﻨﻲ، آﻣﺎر و دادهﻫﺎي ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﮔﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻣﻤﻜﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫]03[‬ ‫در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از روش ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ‬ ‫ﺧﻴﻠﻲ از ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ در ﺧﻮد ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻬﻔﺘﻪ اﺳﺖ. ﻓﺮودﮔﺎه ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﻴﭽﻴﺪهاي اﺳﺖ.‬ ‫ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎه، ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ، ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي دوﻟﺘﻲ از ﻗﺒﻞ در ﻣﺤﻴﻂ ﻓﺮودﮔﺎه وﺟﻮد دارﻧﺪ.‬ ‫ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺗﻌﺪاد ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎي درﮔﻴﺮ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﺮودﮔﺎه، ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪاي ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﺎرآﻣﺪ ﻻزم‬ ‫اﺳﺖ. ﻣﺬاﻛﺮه ﻛﺮدن و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﺮدن ﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﻗﺴﻤﺘﻬﺎ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺿﺮوري اﺳﺖ. ﺑﺮاي اﺟﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ‬ ‫ﺑﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺼﻮد ﺧﺎﺻﻲ در ذﻫﻦ ﺗﺎﻳﻴﺪ و اﺟﺎزه ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﻓﺮودﮔﺎه ﻻزم اﺳﺖ. اﮔﺮ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎي زﻳﺎدي ﺑﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻨﺪه اﻋﻤﺎل‬ ‫ﺷﻮد، ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺑﺨﺸﻬﺎ وﺟﻮد دارد، ﺑﺮرﺳﻲ ارزش ﻣﺤﺪودي ﺑﺮاي ﺑﺨﺸﻬﺎي ﻓﺮودﮔﺎه‬ ‫ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ.‬ ‫‪Tailing‬‬ ‫‪Time Stamping‬‬ ‫76‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 68. ‫ﻓﺮودﮔﺎه ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدي ﺑﻨﮕﺎه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮدﺷﺎن را دارﻧﺪ. ﭼﻮن ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﺎﻳﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎﻻي‬ ‫اﻣﻨﻴﺘﻲ را ﺑﺮاي ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ، ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺜﻞ ﭼﻚ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﮕﺮان ﻣﺴﺎﻓﺮان و ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮي ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ، ﻣﻬﺎﺟﺮت و ﮔﻤﺮك ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺷﺮاﻳﻂ آﻧﻬﺎ ﺑﺮاي ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﺸﺎﻫﺪات ﺑﺴﺘﮕﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎي دوﻟﺘﻲ و ﻣﺴﺎﻓﺮان و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﻛﻪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ، دارد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت‬ ‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎي دوﻟﺘﻲ اﻏﻠﺐ ﻋﻤﻼ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ دﺳﺖﻳﺎﺑﻲ اﺳﺖ.‬ ‫86‬
  • 69. 69
  • 70. ‫ﻓﺮم ﮔﺮدآوري داده ﻫﺎ‬ ‫ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻬﺮآﺑﺎد‬ ‫ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ‬ ‫ﭘﺮواز‬ ‫ﺷﺮﻛﺖ‬ ‫ﻧﻮع ﭘﺮواز‬ ‫ﻋﻼﻣﺖ‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮﻳﻦ‬ ‫ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ‬ ‫ﺗﻌﺪاد‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﭘﺮواز‬ ‫ﭘﺮواز‬ ‫واﻗﻌﻲ‬ ‫ﺗﺎرﻳﺦ:‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺸﺎﻫﺪه:‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ ﺷﺮوع ﻣﺸﺎﻫﺪه:‬ ‫ﻧﺎم اﻳﺴﺘﮕﺎه:‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﺳﺮورﻫﺎ:‬ ‫ﺗﻌﺪاد‬ ‫ﮔﺮوه‬ ‫ﺳﺮور‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮي‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﻣﺪت‬ ‫ﭘﺮواز‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﺮوع‬ ‫ﭘﺎﻳﺎن‬ ‫ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺻﻒ‬ ‫ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)دﻗﻴﻘﻪ(‬ ‫07‬
  • 71. ‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﺮم اﻓﺰار ‪Arena‬‬ ‫ﻧﺮم اﻓﺰار ‪ Arena‬ﻣﺤﺼﻮل ﺷﺮﻛﺖ ‪ Rockwell Software‬ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﺻﺪ زﻳﺮ ﺑﻜﺎر ﻣﻴﺮود:‬ ‫•‬ ‫ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺳﺎزي، ﻧﻤﺎﻳﺶ و ﻧﺸﺎن دادن ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎ اﻧﻴﻤﻴﺸﻦ‬ ‫•‬ ‫ﭘﻴﺶ ﻳﻨﻲ ﻛﺎرﻛﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ، ﻇﺮﻓﻴﺖ، زﻣﺎﻧﻬﺎي ﺳﻴﻜﻞ و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و.....‬ ‫•‬ ‫ﺗﺸﺨﻴﺺ ﮔﻠﻮﮔﺎه ﻫﺎي ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺜﻞ ﺻﻒ ﻫﺎ و اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫•‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻛﺎرﻛﻨﺎن ، ﺗﺠﻬﻴﺰات وﻣﻮاد‬ ‫•‬ ‫ﻧﺮم اﻓﺰار ‪ Arena‬در ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎي زﻳﺮ ﻋﺮﺿﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد:‬ ‫‪Arena Basic Edition‬‬ ‫‪Arena Standard Edition‬‬ ‫‪Arena Professional Edition‬‬ ‫‪Arena Contact Center Edition‬‬ ‫‪Arena Factory Analyzer‬‬ ‫‪Arena Packaging Edition‬‬ ‫.‪An Optimization template called OptQuest for Arena‬‬ ‫آﺧﺮﻳﻦ ﻧﺴﺨﻪ اﻳﻦ ﻧﺮم اﻓﺰار 01 اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﺪل ﺳﺎزي از ﻧﺴﺨﻪ 7 آن اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫17‬
  • 72. ‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﺮم اﻓﺰار ‪Enterprise Dynamics‬‬ ‫‪ ED‬ﻧﺮم اﻓﺰاري ﺷﻲ ﮔﺮا ﺑﺮاي ﻣﺪل ﺳﺎزي، ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي، ﻣﺸﺎﻫﺪه و ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي ﭘﻮﻳﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. . ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﻲ‬ ‫ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻋﻨﺎﺻﺮ را ﻛﻪ اﺗﻢ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ از ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺮداﺷﺘﻪ و در ﻣﺪل ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ‪ ED‬ﺑﺮاﺳﺎس‬ ‫ﻣﻔﻬﻮم اﺗﻢ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺟﺰاي ﻣﺪل ﺳﺎزي ﭘﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎز ‪ ED‬ﺑﺮاي ﻛﺎرﺑﺮان ﺣﺮﻓﻪ اي اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ آورد ﺗﺎ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺗﻢ ﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮد ﺑﭙﺮدازﻧﺪ .‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﻳﻚ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﺧﺎص ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ اﺗﻢ ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﺎ اﻣﺮوز داراي ﺑﻴﺶ از‬ ‫001اﺗﻢ در ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺧﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ روزه در ﺣﺎل اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ . ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﺒﺘﺪي ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در‬ ‫اﺑﺘﺪا ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ 03 اﺗﻤﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻴﺎز ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﺪل ﺧﻮد را ﺑﺴﺎزد.‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺗﻢ ﻫﺎ اﺟﺰاي ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﺔ ﻣﺪل ﺳﺎزي ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺪل ﺳﺎزي ﺑﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﺮﻋﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه وﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‬ ‫ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد. ‪ ED‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ داراي ﺑﺨﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺴﻲ داﺧﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ آن ‪ 4DScript‬اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد و از‬ ‫آن ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺧﺼﻮص ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺮاﻳﻂ وﻳﮋه ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي واﻗﻌﻲ در ﻣﺪل اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد .اﻳﻦ اﺑﺰار ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﻳﺴﻲ درﺣﺎل‬ ‫ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺎﻣﻞ 0011 دﺳﺘﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. دﺳﺘﻮرات ‪ 4DScript‬در ﻛﺎدري ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ:‬ ‫ﺑﺎ وﺟﻮد ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎز ‪ ، ED‬ﻛﺎرﺑﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎي ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي را ﺑﻄﻮر دﻟﺨﻮاه ﺑﺮاي ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي ﺧﻮد‬ ‫ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺮﻛﺖ ‪ Incontrol‬ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎي آﻣﺎده زﻳﺮ را اراﺋﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ:‬ ‫•‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﻟﺠﺴﺘﻴﻚ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ، ﺣﻤﻞ وﻧﻘﻞ ﻣﻮاد و ﺗﻮزﻳﻊ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد.‬ ‫•‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﺮاي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﺮودﮔﺎﻫﻲ ﺑﻜﺎر ﻣﻲ رود.‬ ‫27‬
  • 73. ‫•‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﺻﺪ آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﻣﻲ ﮔﺮدد .‬ ‫آﺧﺮﻳﻦ ﻧﺴﺨﻪ اﻳﻦ ﻧﺮم اﻓﺰار 7 اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از ﻧﺴﺨﻪ 6 آن اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫37‬
  • 74. ‫ورودي ﻫﺎي ﻣﺪل‬ ‫ﺑﺮاي ورود ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ:‬ ‫1. زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫2. ﺗﻌﺪاد ﻧﻬﺎدﻫﺎ‬ ‫ﻟﻨﺪن‬ ‫ﻧﺎم ورودي‬ ‫واﺣﺪ‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﻧﻬﺎدﻫﺎ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)06.0,25.2(‪Weibull‬‬ ‫23‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 2 ﻧﻔﺮه‬ ‫)68.5,00.7(‪Lognormal‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫01‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 4 ﻧﻔﺮه‬ ‫0‬ ‫---‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫ﻧﺎم ورودي‬ ‫واﺣﺪ‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﻧﻬﺎدﻫﺎ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)04.0,13.2(‪Gamma‬‬ ‫33‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 2 ﻧﻔﺮه‬ ‫)68.5,00.7(‪Lognormal‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫8‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 3 ﻧﻔﺮه‬ ‫06‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫2‬ ‫دﻣﺸﻖ‬ ‫ﻧﺎم ورودي‬ ‫واﺣﺪ‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﻧﻬﺎدﻫﺎ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)09.0,17.3(‪Gamma‬‬ ‫42‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 2 ﻧﻔﺮه‬ ‫)85.9,24.0(‪Uniform‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫3‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 3 ﻧﻔﺮه‬ ‫01‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫3‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 4 ﻧﻔﺮه ﺑﻪ ﺑﺎﻻ‬ ‫01‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫3‬ ‫ﺑﻐﺪاد‬ ‫ﻧﺎم ورودي‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)22.13,59.31-(‪Uniform‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫)71.32,48.6-(‪Uniform‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫21‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫)93.23,93.0-(‪Uniform‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫5‬ ‫47‬ ‫واﺣﺪ‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﻧﻬﺎدﻫﺎ‬ ‫11‬
  • 75. ‫ﺑﺮاي ﺻﻒ ﻫﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ:‬ ‫1. ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻒ‬ ‫2. ﻧﻈﻢ ﺻﻒ‬ ‫ﻟﻨﺪن‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻒ‬ ‫ﻧﺎم ﺻﻒ‬ ‫ﻧﻈﻢ ﺻﻒ‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫3‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫001‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫0001‬ ‫1‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫2‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫3‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫3‬ ‫5‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫05‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫6‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫01‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫7‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫001‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫8‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫3‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻒ‬ ‫ﻧﺎم ﺻﻒ‬ ‫ﻧﻈﻢ ﺻﻒ‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫3‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫001‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫0001‬ ‫1‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫2‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫3‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫3‬ ‫5‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫05‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫6‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫01‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫7‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫001‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫8‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫3‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫57‬
  • 76. ‫دﻣﺸﻖ‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻒ‬ ‫ﻧﺎم ﺻﻒ‬ ‫ﻧﻈﻢ ﺻﻒ‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫3‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫001‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫0001‬ ‫1‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫2‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫3‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫3‬ ‫5‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫05‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫6‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫01‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫7‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫001‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫8‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫3‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫ﺑﻐﺪاد‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻒ‬ ‫ﻧﺎم ﺻﻒ‬ ‫ﻧﻈﻢ ﺻﻒ‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫3‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫001‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫0001‬ ‫1‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫2‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫3‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫3‬ ‫5‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫05‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫6‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫01‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫7‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫001‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫8‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫3‬ ‫‪FIFO‬‬ ‫67‬
  • 77. ‫ﺑﺮاي ﺳﺮورﻫﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮاﺳﺖ:‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﻟﻨﺪن‬ ‫1‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)06,0(‪Uniform‬‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﻧﺎم ﺳﺮور‬ ‫2‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫3‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫)006,0(‪Uniform‬‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫5‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫6‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫7‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫2/)006,003(‪Uniform‬‬ ‫8‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫)0021 ,006(‪Uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 1ﻧﻔﺮه‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 2ﻧﻔﺮه‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 4ﻧﻔﺮه‬ ‫)2/)01.2,02.1,05.712(‪Beta‬‬ ‫)2/)00.462(‪Negexp‬‬ ‫2/006‬ ‫)003,0(‪uniform‬‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫1‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)06,0(‪Uniform‬‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﻧﺎم ﺳﺮور‬ ‫2‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫3‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫)006,0(‪Uniform‬‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫5‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫6‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫7‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫2/)006,003(‪Uniform‬‬ ‫8‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫)0021 ,006(‪Uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 1ﻧﻔﺮه )2/)91.335,91.901-(‪Uniform‬‬ ‫)2/)00.541(‪Negexp‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 2ﻧﻔﺮه‬ ‫)2/)006,06(‪uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 3ﻧﻔﺮه‬ ‫)003,0(‪uniform‬‬ ‫77‬
  • 78. ‫دﻣﺸﻖ‬ ‫1‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)06,0(‪Uniform‬‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﻧﺎم ﺳﺮور‬ ‫2‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫3‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫)006,0(‪Uniform‬‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫5‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫6‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫7‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫2/)006,003(‪Uniform‬‬ ‫8‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫)0021 ,006(‪Uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 1ﻧﻔﺮه )2/)91.131,05.212(‪Lognormal‬‬ ‫2/)29.651(‪Negexp‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 2ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)58.402,51.53(‪Uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 3ﻧﻔﺮه‬ ‫2/054‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 4 ﻧﻔﺮه ﺑﻪ ﺑﺎﻻ‬ ‫)003,0(‪uniform‬‬ ‫ﺑﻐﺪاد‬ ‫1‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)06,0(‪Uniform‬‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﻧﺎم ﺳﺮور‬ ‫2‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫3‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫)006,0(‪Uniform‬‬ ‫4‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫5‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫6‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫7‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫2/)019,003(‪Uniform‬‬ ‫8‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫)0021 ,006(‪Uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 1ﻧﻔﺮه‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 2ﻧﻔﺮه‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 3ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)32.024,77.74(‪Uniform‬‬ ‫2/)84.424,57.13-(‪Uniform‬‬ ‫2/)58.402,51.53(‪Uniform‬‬ ‫)003,0(‪uniform‬‬ ‫87‬
  • 79. ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ورودي ﻫﺎ‬ ‫ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ در ‪Arena‬‬ ‫ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻛﺎر از ﻣﻨﻮي ‪ Input Analyzer ، Tools‬را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ. ﺳﭙﺲ از ﻣﻨﻮي ﻓﺎﻳﻞ‪، Input Analyzer‬‬ ‫‪ new‬را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ و ‪ Use Existing Data File‬را ﺑﺮﻣﻲ ﮔﺰﻳﻨﻴﻢ. در ﻛﺎدري ﻛﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻓﺎﻳﻞ ﻣﺘﻨﻲ‬ ‫ﺧﻮد را ﻛﻪ ﻗﺒﻼ اﻳﺠﺎد وذﺧﻴﺮه ﻛﺮده اﻳﻢ ، ﺑﺎز ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ.‬ ‫ﺳﭙﺲ از ﻣﻨﻮي ‪ Fit‬ﮔﺰﻳﻨﻪ ‪ Fit all‬را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ. ‪ Input Analyzer‬ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ را ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﻘﺪار ﻣﺮﺑﻊ‬ ‫ﺧﻄﺎﻳﺸﺎن ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪﻫﺪ. ﺗﺎﺑﻌﻲ را ﻛﻪ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﺮﺑﻊ ﺧﻄﺎ را دارد، اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ.‬ ‫‪London-interarrival‬‬ ‫‪Distribution Summary‬‬ ‫‪Distribution: Exponential‬‬ ‫)301(‪Expression: -0.001 + EXPO‬‬ ‫259010.0 :‪Square Error‬‬ ‫‪Chi Square Test‬‬ ‫4 = ‪Number of intervals‬‬ ‫2 = ‪Degrees of freedom‬‬ ‫‪Test Statistic‬‬ ‫62.4 =‬ ‫‪Corresponding p-value‬‬ ‫821.0 =‬ ‫97‬
  • 80. Kolmogorov-Smirnov Test Test Statistic = 0.159 Corresponding p-value > 0.15 Data Summary Number of Data Points = 46 Min Data Value =0 Max Data Value = 420 Sample Mean = 103 Sample Std Dev = 105 Histogram Summary Histogram Range = -0.001 to 420 Number of Intervals = 6 Fit All Summary Sq Error Erlang 0.011 Exponential 0.011 Beta 0.0165 Gamma 0.0455 Weibull 0.052 Lognormal 0.116 Triangular 0.127 Normal 0.138 Uniform 0.199 80
  • 81. ‫ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ در ‪ED‬‬ ‫ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻛﺎر از ﻣﻨﻮي ‪ Tools‬ﮔﺰﻳﻨﻪ ‪ Auto Fit‬را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ. داده ﻫﺎ را در ﻛﺎدر ‪ Data Expression‬از ﻳﻚ‬ ‫ﺟﺪول در ‪ ED‬ﻳﺎ از ﻳﻚ ﻓﺎﻳﻞ ‪ Excel‬ﻣﻴﺨﻮاﻧﻴﻢ. ﺗﻌﺪاد داده ﻫﺎ را در ﻓﻴﺎل ‪ Number Of Data Points‬وارد ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ‬ ‫و ‪ Finish‬را ﻓﺸﺎر ﻣﻲ دﻫﻴﻢ.‬ ‫‪ ED‬ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻌﻲ را ﻛﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ. ﺗﺎﺑﻌﻲ را ﻛﻪ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز را دارد ﺑﺮﻣﻲ‬ ‫ﮔﺰﻳﻨﻴﻢ.‬ ‫18‬
  • 82. 82
  • 83. ‫ﺟﺪول ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ‬ ‫ﻟﻨﺪن‬ ‫ﻧﺎم ﻋﻨﺼﺮ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ‬ ‫ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ‬ ‫واﺣﺪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫1 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)06.0,25.2(‪Weibull‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫2 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)68.5,00.7(‪Lognormal‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫4 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫0‬ ‫----‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)06,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫)2/)01.2,02.1,05.712(‪Beta‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮو ﻫﻬﺎي 2 ﻧﻔﺮه‬ ‫)2/)00.462(‪Negexp‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 4 ﻧﻔﺮه‬ ‫2/006‬ ‫ﭘﺮداﺧﺖ ﻋﻮارض‬ ‫ﺧﺮوج از ﻛﺸﻮر در‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)003,0(‪uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)006,003(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)0021 ,006(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫38‬
  • 84. ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫ﻧﺎم ﻋﻨﺼﺮ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ‬ ‫ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ‬ ‫واﺣﺪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫1 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)04.0,13.2(‪Gamma‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫2 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)68.5,00.7(‪Lognormal‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫3 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫06‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)06 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﭘﺮداﺧﺖ ﻋﻮارض‬ ‫ﺧﺮوج از ﻛﺸﻮر در‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)91.335,91.901-(‪Uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮو ﻫﻬﺎي 2 ﻧﻔﺮه‬ ‫)2/)00.541(‪Negexp‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 3 ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)006,06(‪uniform‬‬ ‫)003,0(‪uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)006,003(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)0021 ,006(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫48‬
  • 85. ‫دﻣﺸﻖ‬ ‫ﻧﺎم ﻋﻨﺼﺮ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ‬ ‫ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ‬ ‫واﺣﺪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫1 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)09.0,17.3(‪Gamma‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫2 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)85.9,24.0(‪Uniform‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫3 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫01‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫4ﻧﻔﺮه ﺑﻪ ﺑﺎﻻ‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫01‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)06 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)91.131,05.212(‪Lognormal‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮو ﻫﻬﺎي 2 ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)29.651(‪Negexp‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 3 ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)58.402,51.53(‪Uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 4 ﻧﻔﺮه ﺑﻪ ﺑﺎﻻ‬ ‫2/054‬ ‫ﭘﺮداﺧﺖ ﻋﻮارض‬ ‫ﺧﺮوج از ﻛﺸﻮر در‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)003,0(‪uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)006,003(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)0021 ,006(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫58‬
  • 86. ‫ﺑﻐﺪاد‬ ‫ﻧﺎم ﻋﻨﺼﺮ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ‬ ‫ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ‬ ‫واﺣﺪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫1 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)22.13,59.31-(‪Uniform‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫2 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)71.32,48.6-(‪Uniform‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ورود ﮔﺮوه ﻫﺎي‬ ‫3 ﻧﻔﺮه‬ ‫زﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ورود‬ ‫)93.23,93.0-(‪Uniform‬‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ﺑﺎزرﺳﻲ اﻣﻨﻴﺘﻲ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)06 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﮔﻤﺮك‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)006,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ وﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻤﻨﻮع‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)006 ,0(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﭘﺮداﺧﺖ ﻋﻮارض‬ ‫ﺧﺮوج از ﻛﺸﻮر در‬ ‫ﺑﺎﻧﻚ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 1 ﻧﻔﺮه‬ ‫ﺑﺮاي 2/)32.024,77.74(‪Uniform‬‬ ‫ﮔﺮو ﻫﻬﺎي 2 ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)84.424,57.13-(‪Uniform‬‬ ‫ﺑﺮاي ﮔﺮوه ﻫﺎي 3 ﻧﻔﺮه‬ ‫2/)58.402,51.53(‪Uniform‬‬ ‫)003,0(‪uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫2/)019,003(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫زﻣﺎن ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)0021 ,006(‪Uniform‬‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫68‬
  • 87. ‫ﻣﺪل ﺳﺎزي‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ در زﻣﺎن 3 ﺳﺎﻋﺖ اﺟﺮا ﺷﺪه اﻧﺪ و زﻣﺎن راه اﻧﺪازي آﻧﻬﺎ 02 دﻗﻴﻘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮاي‬ ‫ﻫﺮ ﻣﺪل 01 ﺗﻜﺮار در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬ ‫78‬
  • 88. Arena ‫ﻣﺪل‬ pax gr oups of 1 Assi n 1 g secur t y scr eeni g i n O K? secur t y i scr eeni g n 0 pax gr oups of 2 Es e l 95 4 1 r em ove f or bi den d obj ct s e Assi n 2 g 0 Di pose 1 s pax gr oups of 4 cust om s check needed? 0 0 Assi n 4 g 0 Tr ue cust om s check 0 Fas e l O K by cust om s check? 95 4 1 Es e l r em ove f or bi den d obj ct s2 e check n i 0 Di pose 2 s 0 0 Tr ue passpor t cont r ol have pai m oney? d 0 0 Fas e l passpor t O K? Di pose 4 s Es e l 95 4 1 0 sol e passpor t v pr obl m s e 0 pay m oney Di pose 3 s 0 0 88
  • 89. ‫اﻧﻴﻤﻴﺸﻦ ﻣﺪل‬ g customs Services Security Check Bank Passport Control 89
  • 90. ‫ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﺪل ‪Arena‬‬ ‫09‬
  • 91. 91
  • 92. 92
  • 93. 93
  • 94. 94
  • 95. 95
  • 96. 96
  • 97. 97
  • 98. 98
  • 99. 99
  • 100. 100
  • 101. 101
  • 102. ‫اﺗﻤﻬﺎ در ﻣﺪل ‪ED‬‬ ‫ﻣﺸﺨﺼﺎت اﺗﻤﻬﺎي ﻣﺪل در ﺷﻜﻠﻬﺎي زﻳﺮ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ:‬ ‫201‬
  • 103. 103
  • 104. 104
  • 105. 105
  • 106. 106
  • 107. 107
  • 108. 108
  • 109. 109
  • 110. 110
  • 111. 111
  • 112. 112
  • 113. 113
  • 114. 114
  • 115. 115
  • 116. 116
  • 117. 117
  • 118. 118
  • 119. 119
  • 120. 120
  • 121. 121
  • 122. ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﺮوﺟﻲ ﻫﺎ‬ Arena ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ اي از ﮔﺰارش ﻫﺎي ﻣﺪل ﻟﻨﺪن در‬ ARENA Simulation Results Summary for Replication 1 of 10 Project: London Run execution date : 9/16/2002 Analyst: hamideh iraj Model revision date: 9/16/2002 Replication ended at time : 3.0 Hours Statistics were cleared at time: 0.33333333 Hours (Monday, September 16, 2002, 00:20:00) Statistics accumulated for time: 2.6666667 Hours Base Time Units: Hours TALLY VARIABLES Identifier Average Half Width Minimum Maximum Observations _______________________________________________________________________ ____________________________ remove forbidden objects.VATimePerEntity -0 solve passport problems.TotalTimePerEntity -0 remove forbidden objects.WaitTimePerEntity -0 passport control.TotalTimePerEntity .28594 2.0645 26 customs check.WaitTimePerEntity -0 remove forbidden objects2.VATimePerEntity -0 security screening.WaitTimePerEntity -0 solve passport problems.VATimePerEntity -0 customs check.VATimePerEntity -0 security screening.TotalTimePerEntity -0 check in.WaitTimePerEntity .27916 1.1056 29 check in.VATimePerEntity .00419 .21648 29 remove forbidden objects2.TotalTimePerEnt -0 122 -- -- - -- -- - -- -- - 1.1780 (Insuf) -- -- - -- -- - -- -- - -- -- - -- -- - -- -- - .65228 (Insuf) .07091 (Insuf) -- -- -
  • 123. pay money.VATimePerEntity 7.2948E-04 .08256 15 pay money.TotalTimePerEntity .01153 .13876 15 remove forbidden objects2.WaitTimePerEnti -0 remove forbidden objects.TotalTimePerEntit -0 solve passport problems.WaitTimePerEntity -0 customs check.TotalTimePerEntity -0 security screening.VATimePerEntity -0 passport control.VATimePerEntity .08814 .31661 26 passport control.WaitTimePerEntity .00000 1.9111 26 pay money.WaitTimePerEntity .00000 .08847 15 check in.TotalTimePerEntity .34869 1.1847 29 passenger.VATime .16384 .41288 26 passenger.NVATime .00000 .00000 26 passenger.WaitTime .02624 2.7201 26 passenger.TranTime .00000 .00000 26 passenger.OtherTime .00000 .00000 26 passenger.TotalTime .39172 2.9149 26 security screening.Queue.WaitingTime -0 pay money.Queue.WaitingTime .00000 .08847 14 passport control.Queue.WaitingTime .20532 1.9969 26 customs check.Queue.WaitingTime -0 check in.Queue.WaitingTime .34171 1.1056 27 remove forbidden objects2.Queue.WaitingTi -0 remove forbidden objects.Queue.WaitingTime -0 solve passport problems.Queue.WaitingTime -0 .04531 (Insuf) .05886 (Insuf) -- -- - -- -- - -- -- - -- -- - -- -- - .20676 (Insuf) .97124 (Insuf) .01354 (Insuf) .72319 (Insuf) .29363 (Insuf) .00000 (Insuf) 1.3751 (Insuf) .00000 (Insuf) .00000 (Insuf) 1.6687 (Insuf) -- -- .01451 (Insuf) 1.1149 - (Insuf) -.67989 -- - (Insuf) -- -- - -- -- - -- -- - DISCRETE-CHANGE VARIABLES Identifier Average Half Width Minimum Maximum Final Value _______________________________________________________________________ ____________________________ 123
  • 124. passenger.WIP 14.000 40.000 14.000 customs workers.NumberBusy .00000 .00000 .00000 customs workers.NumberScheduled 1.0000 1.0000 1.0000 customs workers.Utilization .00000 .00000 .00000 check in workers 1.NumberBusy .00000 1.0000 .00000 check in workers 1.NumberScheduled 1.0000 1.0000 1.0000 check in workers 1.Utilization .00000 1.0000 .00000 check in workers 2.NumberBusy .00000 1.0000 .00000 check in workers 2.NumberScheduled 1.0000 1.0000 1.0000 check in workers 2.Utilization .00000 1.0000 .00000 passport control worker 1.NumberBusy .00000 1.0000 1.0000 passport control worker 1.NumberScheduled 1.0000 1.0000 1.0000 passport control worker 1.Utilization .00000 1.0000 1.0000 passport control worker 2.NumberBusy .00000 1.0000 1.0000 passport control worker 2.NumberScheduled 1.0000 1.0000 1.0000 passport control worker 2.Utilization .00000 1.0000 1.0000 bank worker.NumberBusy .00000 1.0000 .00000 bank worker.NumberScheduled 1.0000 1.0000 1.0000 bank worker.Utilization .00000 1.0000 .00000 security worker 1.NumberBusy .00000 .00000 .00000 security worker 1.NumberScheduled 1.0000 1.0000 1.0000 security worker 1.Utilization .00000 .00000 .00000 security worker 2.NumberBusy .00000 .00000 .00000 security worker 2.NumberScheduled 1.0000 1.0000 1.0000 security worker 2.Utilization .00000 .00000 .00000 security screening.Queue.NumberInQueue .00000 .00000 .00000 pay money.Queue.NumberInQueue .00000 2.0000 .00000 passport control.Queue.NumberInQueue 6.0000 26.000 10.000 124 27.102 (Insuf) .00000 (Insuf) 1.0000 (Insuf) .00000 (Insuf) .38299 (Insuf) 1.0000 (Insuf) .38299 (Insuf) .37956 (Insuf) 1.0000 (Insuf) .37956 (Insuf) 1.0000 (Insuf) 1.0000 (Insuf) 1.0000 (Insuf) 1.0000 (Insuf) 1.0000 (Insuf) 1.0000 (Insuf) .24966 (Insuf) 1.0000 (Insuf) .24966 (Insuf) .00000 (Insuf) 1.0000 (Insuf) .00000 (Insuf) .00000 (Insuf) 1.0000 (Insuf) .00000 (Insuf) .00000 (Insuf) .07618 (Insuf) 17.374 (Insuf)
  • 125. customs check.Queue.NumberInQueue .00000 .00000 .00000 check in.Queue.NumberInQueue .00000 27.000 .00000 remove forbidden objects2.Queue.NumberInQ .00000 .00000 .00000 remove forbidden objects.Queue.NumberInQue 2.0000 2.0000 2.0000 solve passport problems.Queue.NumberInQueu .00000 .00000 .00000 .00000 (Insuf) 4.6403 (Insuf) .00000 (Insuf) 2.0000 (Insuf) .00000 (Insuf) OUTPUTS Identifier Value _____________________________________________________________ remove forbidden objects Number Out customs check Number Out remove forbidden objects Accum Wait Time customs check Accum VA Time security screening Number In security screening Number Out solve passport problems Number In check in Number Out solve passport problems Number Out solve passport problems Accum Wait Time security screening Accum VA Time security screening Accum Wait Time remove forbidden objects2 Accum VA Time check in Accum VA Time pay money Number Out check in Number In passport control Number In customs check Number In passport control Accum VA Time remove forbidden objects2 Number In check in Accum Wait Time customs check Accum Wait Time pay money Number In remove forbidden objects Number In remove forbidden objects2 Accum Wait Time passport control Accum Wait Time remove forbidden objects Accum VA Time passport control Number Out pay money Accum Wait Time solve passport problems Accum VA Time remove forbidden objects2 Number Out pay money Accum VA Time passenger.NumberIn passenger.NumberOut customs workers.NumberSeized customs workers.ScheduledUtilization check in workers 1.NumberSeized check in workers 1.ScheduledUtilization check in workers 2.NumberSeized check in workers 2.ScheduledUtilization passport control worker 1.NumberSeized 125 .00000 .00000 .00000 .00000 .00000 .00000 .00000 29.000 .00000 .00000 .00000 .00000 .00000 2.0563 15.000 .00000 30.000 .00000 5.3758 .00000 18.916 .00000 14.000 .00000 .00000 25.252 .00000 26.000 .20315 .00000 .00000 .67972 .00000 26.000 .00000 .00000 14.000 .38299 13.000 .37956 12.000
  • 126. passport control worker 1.ScheduledUtiliza passport control worker 2.NumberSeized passport control worker 2.ScheduledUtiliza bank worker.NumberSeized bank worker.ScheduledUtilization security worker 1.NumberSeized security worker 1.ScheduledUtilization security worker 2.NumberSeized security worker 2.ScheduledUtilization System.NumberOut 1.0000 14.000 1.0000 14.000 .24966 .00000 .00000 .00000 .00000 26.000 bank worker.ScheduledUtilization security worker 1.NumberSeized security worker 1.ScheduledUtilization security worker 2.NumberSeized security worker 2.ScheduledUtilization System.NumberOut .26468 .00000 .00000 .00000 .00000 26.000 126
  • 127. ‫ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن در ‪Arena‬‬ ‫ﺑﻌﻀﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ در ﮔﺰارﺷﻬﺎي ‪ Transfers ،Resources ،Queues ،Processes ،Entities‬و ‪User defined‬‬ ‫ﺣﺎوي ﺳﺘﻮﻧﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻧﺎم ‪ . Half Width‬اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻜﺮارﻫﺎﺳﺖ. ﺳﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻤﻜﻦ‬ ‫اﺳﺖ در ‪ Half Width‬ﺑﺪﺳﺖ آﻳﺪ:‬ ‫1- ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ1: ﻓﺮﻣﻮﻟﻲ ﻛﻪ از آن ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻴﻢ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد، در ﺷﺮاﻳﻄﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺗﻮزﻳﻊ‬ ‫ﻧﺮﻣﺎل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ. اﮔﺮ ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻛﻤﺘﺮ از 023 ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﺷﺮط ﺑﺮآورده ﻧﻤﻲ ﺷﻮد. در اﻳﻦ ﻣﻮارد ‪Arena‬‬ ‫ﭘﻴﻐﺎم ‪ Insufficient‬را ﺑﺮاي آن ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ داده ﻫﺎي ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻴﻢ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻧﺪارﻧﺪ.‬ ‫اﺟﺮاي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي در ﻣﺪت زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﻜﻞ را ﺣﻞ ﻛﻨﺪ.‬ ‫2- واﺑﺴﺘﻪ2: : ﻓﺮﻣﻮﻟﻲ ﻛﻪ از آن ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻴﻢ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﺎ ﻓﺮض ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﺴﺘﻘﻞ داده ﻫﺎﺳﺖ. داده‬ ‫ﻫﺎي واﺑﺴﺘﻪ ) ﻣﻘﺪار ﻫﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺗﺎﺛﻴﺮ زﻳﺎدي ﺑﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺑﻌﺪي ﻣﻲ ﮔﺬارد( ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن‬ ‫ﻧﺎدرﺳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد. اﺟﺮاي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي در ﻣﺪت زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﻜﻞ را ﺣﻞ ﻛﻨﺪ.‬ ‫3- ﻣﻘﺪار3: اﮔﺮ ﻣﻘﺪاري در ﻗﺴﻤﺖ ‪ Half Width‬ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد، ﺗﻔﺴﻴﺮ اﻳﻦ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ اﺳﺖ: در 59% از ﺗﻜﺮارﻫﺎ‬ ‫ﻣﻴﻨﮕﻴﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ در ﺑﺎزه ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ + ﻧﻴﻢ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻗﺮار ﻣﻴﮕﻴﺮد. ﻧﻴﻢ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎ اﺟﺮاي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي در ﻣﺪت زﻣﺎن‬ ‫ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ.‬ ‫1‬ ‫‪Insufficient‬‬ ‫‪Correlated‬‬ ‫3‬ ‫‪Value‬‬ ‫2‬ ‫721‬
  • 128. ‫ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن‬ ‫‪Ref: Arena 7.1 help‬‬ ‫ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺮاي ﻣﺪل ‪Arena‬‬ ‫821‬
  • 129. ‫ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎﻧﺘﺮ ﻫﺎ از 2 ﺑﻪ 3‬ ‫ﻣﻌﻴﺎر ﺳﻨﺠﺶ: درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ زﻣﺎﻧﻬﺎي اﻧﺘﻈﺎر در ﺻﻒ‬ ‫‪London‬‬ ‫‪Observation‬‬ ‫‪Max‬‬ ‫‪Min‬‬ ‫‪Average‬‬ ‫92‬ ‫6501,1‬ ‫61972,0‬ ‫82256,0‬ ‫2 ﻛﺎﻧﺘﺮ‬ ‫42‬ ‫93836,0‬ ‫21632,0‬ ‫33124,0‬ ‫3 ﻛﺎﻧﺘﺮ‬ ‫-----‬ ‫24%‬ ‫41%‬ ‫53%‬ ‫درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ‬ ‫‪Observation‬‬ ‫‪Max‬‬ ‫‪Min‬‬ ‫‪Average‬‬ ‫0‬ ‫----‬ ‫----‬ ‫----‬ ‫2 ﻛﺎﻧﺘﺮ‬ ‫0‬ ‫----‬ ‫----‬ ‫----‬ ‫3 ﻛﺎﻧﺘﺮ‬ ‫----‬ ‫----‬ ‫----‬ ‫----‬ ‫درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ‬ ‫‪Observation‬‬ ‫‪Max‬‬ ‫‪Min‬‬ ‫‪Average‬‬ ‫‪Istanbul‬‬ ‫‪Damascus‬‬ ‫84‬ ‫6162,1‬ ‫0‬ ‫86775,0‬ ‫2 ﻛﺎﻧﺘﺮ‬ ‫63‬ ‫15945,0‬ ‫0‬ ‫23772,0‬ ‫3 ﻛﺎﻧﺘﺮ‬ ‫-----‬ ‫75%‬ ‫----‬ ‫25%‬ ‫درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ‬ ‫‪Baghdad‬‬ ‫921‬
  • 130. ‫‪Observation‬‬ ‫‪Max‬‬ ‫‪Min‬‬ ‫‪Average‬‬ ‫13‬ ‫9821,1‬ ‫91342,0‬ ‫34466,0‬ ‫2 ﻛﺎﻧﺘﺮ‬ ‫52‬ ‫88685,0‬ ‫04302,0‬ ‫34383,0‬ ‫3 ﻛﺎﻧﺘﺮ‬ ‫----‬ ‫84%‬ ‫61%‬ ‫24%‬ ‫درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﻴﺮوي اﻧﺴﺎﻧﻲ در ﻣﺪل ‪Arena‬‬ ‫031‬
  • 131. ‫درﺻﺪ ﺑﻜﺎر ﮔﻴﺮي ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ در ‪ Arena‬در ﮔﺰارش ‪ Category Overview‬ﻗﺴﻤﺖ ‪ Resource‬ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه‬ ‫اﺳﺖ.‬ ‫در ﻣﺪل ﻟﻨﺪن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر 001% اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد‬ ‫ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻴﺘﻮان 1 ﻳﺎ 2 ﻧﻔﺮ دﻳﮕﺮ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮد. ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن 1 ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ در ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺗﻜﺮار ﻛﻨﻴﻢ.‬ ‫ﻣﺪل ﻟﻨﺪن- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ :2 ﻧﻔﺮ‬ ‫131‬
  • 132. ‫ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ را ﺑﻪ 3 ﻧﻔﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. درﺻﺪ ﺑﻜﺎر ﮔﻴﺮي ﻛﺎرﻛﻨﺎن‬ ‫ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﻛﻢ ﺷﺪ ه اﺳﺖ. اﻣﺎ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﺑﻴﺸﺘﺮ از 09% اﺳﺖ.‬ ‫ﻣﺪل ﻟﻨﺪن- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ :3 ﻧﻔﺮ‬ ‫231‬
  • 133. ‫ﺣﺎل ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﻛﻨﺎن را ﺑﻪ 4 ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ:‬ ‫ﻣﺪل ﻟﻨﺪن- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ :4 ﻧﻔﺮ‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﻪ 4 ، درﺻﺪ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﺘﺮ از 08% ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ.‬ ‫ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺠﻲ ﻛﻪ از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﺪﺳﺖ آوردﻳﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﺮودﮔﺎه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺧﻮد ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ دو‬ ‫ﮔﺰﻳﻨﻪ را ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﺪ.‬ ‫331‬
  • 134. ‫در ﻣﺪل اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ درﺻﺪ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻛﻤﺘﺮ از 05% اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺪاد ﻧﻔﺮات در‬ ‫اﻳﻦ ﭘﺮواز ﺿﺮوري ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻴﺮﺳﺪ.‬ ‫ﻣﺪل اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫431‬
  • 135. ‫در ﻣﺪل دﻣﺸﻖ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر 001% اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ و درﺻﺪ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي‬ ‫ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر ﻫﻢ ﻧﺰدﻳﻚ 08% اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻴﺘﻮان 1 ﻳﺎ 2 ﻧﻔﺮ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮد. ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن 1 ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ در ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را ﺑﺎ‬ ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﺗﻜﺮار ﻛﻨﻴﻢ.‬ ‫ﻣﺪل دﻣﺸﻖ- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر و ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ: 2 ﻧﻔﺮ‬ ‫531‬
  • 136. ‫ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر و ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ را ﺑﻪ 3 اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻴﺪﻫﻴﻢ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ:‬ ‫ﻣﺪل دﻣﺸﻖ- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر و ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ: 3 ﻧﻔﺮ‬ ‫درﺻﺪ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي در ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻴﺮﺳﺪ. اﻣﺎ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ را ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺑﻪ 4‬ ‫ﺑﺮﺳﺎﻧﻴﻢ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻜﻞ ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻌﺪ اﺳﺖ:‬ ‫631‬
  • 137. ‫ﻣﺪل دﻣﺸﻖ- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر: 3 ﻧﻔﺮ و ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ: 4 ﻧﻔﺮ‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ درﺻﺪ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻌﻘﻮﻟﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ.‬ ‫731‬
  • 138. ‫در ﻣﺪل ﺑﻐﺪاد ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر 001% اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد‬ ‫ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻴﺘﻮان 1 ﻳﺎ 2 ﻧﻔﺮ دﻳﮕﺮ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮد. ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن 1 ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ در ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي را ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺗﻜﺮار ﻛﻨﻴﻢ.‬ ‫ﻣﺪل ﺑﻐﺪاد- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺪرﻧﺎﻣﻪ: 2 ﻧﻔﺮ‬ ‫831‬
  • 139. ‫اﺑﺘﺪا ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ را ﺑﻪ 3 ﻧﻔﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ.‬ ‫ﻣﺪل ﺑﻐﺪاد- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺪرﻧﺎﻣﻪ: 3 ﻧﻔﺮ‬ ‫ﻫﻨﻮز ﻫﻢ درﺻﺪ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي در ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﻻﺳﺖ. ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ را ﺑﻪ 4 اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ:‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ درﺻﺪ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي در ﻗﺴﻤﺖ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻌﻘﻮﻟﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ.‬ ‫931‬
  • 140. ED ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ اي از ﮔﺰارش ﻫﺎي ﻣﺪل ﻟﻨﺪن در‬ Summary report for London (2:30 hours run) content throughput staytime name current average input output average security screen Queue1 Queue3 customs check Queue5 check in Queue6 bank Queue7 passport contro Queue2 remove forbidde Queue4 remove forbidde Sink4 Queue8 solve passport Textbox22 Sink1 Sink2 Sink3 Source1 Product Source2 Source4 Product Product 0 0 0 0 0 0 0 0 4 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 43 43 2 2 42 42 18 18 42 38 1 1 0 0 37 2 2 0 1 0 0 32 0 10 1 0 0 43 43 2 2 42 42 18 18 38 37 1 1 0 0 0 2 2 0 0 0 0 32 0 10 1 0 0 14.053 17.168 0.000 150.844 0.000 0.000 112.659 117.501 1796.945 241.605 0.000 405.852 0.000 0.000 0.000 0.000 1039.417 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 Model start time Model end time Runlength (seconds) 0.067 0.082 0.000 0.033 0.000 0.000 0.225 0.234 8.222 1.000 0.000 0.045 0.000 0.000 0.000 0.000 0.230 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 Sunday, July 23 2006 18:19:54 Sunday, July 23 2006 20:50:16 9022.41 End of report. 140
  • 141. ‫ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن در ‪ED‬‬ ‫ﺑﺮاي ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن در ‪ ED‬دو روش وﺟﻮد دارد:‬ ‫در روش اول ﺑﺎﻳﺪ از ‪ Experiment Wizard‬اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ. ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ از ﻣﻨﻮي ‪ Experimentation‬ﻣﻮرد‬ ‫‪ Experiment Wizard‬را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ. ﺳﭙﺲ ﮔﺎﻣﻬﺎي زﻳﺮ را ﻃﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ:‬ ‫1- اﺑﺘﺪا ﺗﻨﻈﻴﻤﺎت ﻫﺮ اﺟﺮاي ﻣﺪل را در ‪ Experiment settings‬وارد ﻛﻨﻴﺪ.‬ ‫ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن ‪ Experiment‬ﻛﺎدر ‪ Analyze Experiment Results‬ﺑﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در آن ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺰﻳﻨﻪ‬ ‫‪ customize report‬را اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻴﻢ. اﺑﺘﺪا اﻋﺘﺒﺎر و ﺗﻌﺪاد رﻗﻤﻬﺎي اﻋﺸﺎر را وارد ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ.‬ ‫141‬
  • 142. ‫2- ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻋﻤﻠﻜﺮد را ﺑﺮاي اﺗﻢ ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اي از اﺗﻤﻬﺎ در ‪ List of performance measures‬وارد ﻛﻨﻴﺪ.‬ ‫241‬
  • 143. ‫3- اﮔﺮ ﻣﻲ ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ‪ Experiment‬ﭘﻨﺠﺮه ‪ Analyze experiment results‬ﺑﺎز ﺷﻮد، ﭼﻚ‬ ‫ﺑﺎﻛﺲ را ﻋﻼﻣﺖ ﺑﺰﻧﻴﺪ.‬ ‫341‬
  • 144. ‫ﺳﭙﺲ از ﻣﻴﺎن ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﮔﺰارش ‪ ED‬ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ ‪ conf. Interval‬را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ.‬ ‫‪ ED‬ﺣﺪ ﺑﺎﻻ و ﺣﺪ ﭘﺎﻳﻴﻦ را ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ:‬ ‫441‬
  • 145. ‫روش دوم اﺳﺘﻔﺎده از دﺳﺘﻮر ‪ precision‬اﺳﺖ. ‪ Precision‬ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ و اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎر و اﻋﺘﺒﺎر‬ ‫ﻣﻄﻠﻮب دﻗﺖ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. از آن ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ + ‪Precision‬‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد. اﮔﺮ ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻛﻤﺘﺮ از 03 ﺑﺎﺷﺪ ، دﻗﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻮزﻳﻊ اﺣﺘﻤﺎل ‪ t‬و در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از‬ ‫ﺗﻮزﻳﻊ اﺣﺘﻤﺎل ﻧﺮﻣﺎل ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ.‬ ‫)3‪Precision (E1 ,E2 E‬‬ ‫1‪ E‬ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﺳﺖ..2 ‪ E‬اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎر اﺳﺖ. 3‪ E‬اﻋﺘﺒﺎر ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ.‬ ‫541‬
  • 146. ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺻﻒ ﻫﺎ‬ ‫اﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﮔﺮاﻓﻬﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺮم اﻓﺰار ‪ ED‬راﺟﻊ ﺑﻪ 1 ‪) QUEUE‬ﻛﻮﺗﺎﻫﺘﺮﻳﻦ ﺻﻒ( ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.‬ ‫641‬
  • 147. 147
  • 148. 148
  • 149. 149
  • 150. 150
  • 151. 151
  • 152. ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﺮورﻫﺎ‬ ‫اﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﮔﺮاﻓﻬﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺮم اﻓﺰار ‪ ED‬راﺟﻊ ﺑﻪ ‪) Passport Control‬ﺷﻠﻮﻏﺘﺮﻳﻦ ﺳﺮور( ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.‬ ‫251‬
  • 153. 153
  • 154. 154
  • 155. ‫ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺮاي ﻣﺪل ‪ED‬‬ ‫ﺗﻐﻴﻴﺮ دادن زﻣﺎن ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎ‬ ‫1. 03:2 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز‬ ‫2. 54:2 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز‬ ‫3. 3 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز‬ ‫4. 51:3 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز‬ ‫5. 3:3 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز‬ ‫ﻣﻌﻴﺎر ﺳﻨﺠﺶ: ﺗﻌﺪاد ﻣﺴﺎﻓﺮاﻧﻲ ﻛﻪ از ﭘﺮواز ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪه اﻧﺪ.‬ ‫ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺰارﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ 03:2 ﺗﺎ 03:3 از ورود ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ، ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺑﻪ ﭘﺮواز‬ ‫ﻣﻲ رﺳﻨﺪ و ﻋﺪه اي ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ وارد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﺪه اﻧﺪ وﻟﻲ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ در ﺻﻒ ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ و ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺬرﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ.‬ ‫ﺟﺪول ﻫﺎي زﻳﺮ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوﺗﻬﺎ را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪﻫﺪ:‬ ‫‪London‬‬ ‫03:3‬ ‫51:3‬ ‫00:3‬ ‫54:2‬ ‫03:2‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫4‬ ‫7 ‪Queue‬‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫1‬ ‫1‬ ‫‪Passport‬‬ ‫‪Control‬‬ ‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﮔﺮ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي ﭼﻚ 03:2 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ، 5 ﻧﻔﺮ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﮔﺮ54:2 ﻗﺒﻞ از‬ ‫ﭘﺮواز ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ، 1 ﻧﻔﺮ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻧﻤﻲ ﺷﻮد. ﺑﺎ ﺷﺮوع ﻛﺎر ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﻳﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﺮواز 51‬ ‫دﻗﻴﻘﻪ ﻳﺎ ﻧﻴﻢ ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺎﺧﻴﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫‪Istanbul‬‬ ‫03:3‬ ‫51:3‬ ‫00:3‬ ‫54:2‬ ‫03:2‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫1‬ ‫7 ‪Queue‬‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫1‬ ‫‪Passport‬‬ ‫‪Control‬‬ ‫551‬
  • 156. ‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﮔﺮ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي ﭼﻚ 03:2 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ، 2 ﻧﻔﺮ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﮔﺮ54:2 ﻗﺒﻞ از‬ ‫ﭘﺮواز ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﺑﺎ ﺷﺮوع ﻛﺎر ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﻳﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﺮواز 51 دﻗﻴﻘﻪ ﻳﺎ ﻧﻴﻢ ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺎﺧﻴﺮ داﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫‪Damascus‬‬ ‫03:3‬ ‫51:3‬ ‫00:3‬ ‫54:2‬ ‫03:2‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫7 ‪Queue‬‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫‪Passport‬‬ ‫‪Control‬‬ ‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﮔﺮ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي ﭼﻚ 03:2 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ، ﻫﻤﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﺮواز‬ ‫51 دﻗﻴﻘﻪ ﻳﺎ ﻧﻴﻢ ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺎﺧﻴﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻴﺰ ﻫﻤﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫‪Baghdad‬‬ ‫03:3‬ ‫51:3‬ ‫00:3‬ ‫54:2‬ ‫03:2‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫2‬ ‫7 ‪Queue‬‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫0‬ ‫1‬ ‫‪Passport‬‬ ‫‪Control‬‬ ‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﮔﺮ ﻛﺎﻧﺘﺮﻫﺎي ﭼﻚ 03:2 ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ، 3 ﻧﻔﺮ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﮔﺮ54:2 ﻗﺒﻞ از‬ ‫ﭘﺮواز ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﺑﺎ ﺷﺮوع ﻛﺎر ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮواز ﻳﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﺮواز 51 دﻗﻴﻘﻪ ﻳﺎ ﻧﻴﻢ ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺎﺧﻴﺮ داﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﭘﺮواز ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫651‬
  • 157. ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫١. ﺑﻨﻜﺲ، ﺟﺮي و ﻛﺎرﺳﻮن،ﺟﺎن، ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ﮔﺴﺴﺘﻪ ﭘﻴﺸﺎﻣﺪ ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻫﺎﺷﻢ ﻣﺤﻠﻮﺟﻲ، ﻣﻮﺳﺴﻪ‬ 1382 ،‫اﻧﺘﺸﺎرات ﻋﻠﻤﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺮﻳﻒ، ﭼﺎپ ﺳﻮم‬ ‫٢. ﺷﺎﻧﻮن، راﺑﺮت، ﻋﻠﻢ و ﻫﻨﺮ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﻠﻲ اﻛﺒﺮ ﻋﺮب ﻣﺎزار، ﻣﺮﻛﺰ ﻧﺸﺮ داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ، ﭼﺎپ‬ 1371 ،‫اول‬ 3. abbreviations and acronyms, available at http://www.culturailes.net/gb/gbconnais/gbabbacro.htm 4. Airport Modeling and Simulation Conference Proceedings, August 17-20 1997, Key Bridge Marriott Hotel, Arlington, Virginia. Edited by Saleh A. Mumayiz and Paul Schonfeld 5. Arena Manual, Delft University of Technology, 2005 available at http://simulation.Tudelft.nl 6. Ashford, Norman and Stanton, H.P. Martin and Moore, Clifton A.: Airport Operations, Mc Graw-Hill ,2nd edition, 1997 7. Betts, Mitch: Internet-based collaboration beats airport hassles, available at http://www.computerworld.com/softwaretopics/erp/story/0,10801,66537, 00.html 8. Bonsor, Kevin: How Airlines Work, available at http://www.howstuffworks.com/airline.htm/printable 157
  • 158. 9. Brunetta, Lorenzo and Andreatta, Giovanni and Righi, Luca and Jacur, Giorgio Romanin: Evaluating Terminal Management performances: the case of AIA terminal and the use of E-SLAM 10. Brunetta, Lorenzo and Righi, Luca and Andreatta, Giovanni : An operations research model for the evaluation of an airport terminal: SLAM (simple landside aggregate model), Journal of Air Transport Management 5 (1999) 161}175 11. Chiu, Chiung-Yu and Walton, C. Michael : Impacts of new large aircraft on passenger flows at international airport terminals, Southwest Region University Transportation Center, Center for Transportation Research, University of Texas at Austin, Austin, Texas 78712, July 2003 12. Chun, Hon Wai and Tak Mak and Raymond Wai: Intelligent Resource Simulation for an Airport Check-In Counter Allocation System, IEEE TRANSACTIONS ON SYSTEMS, MAN, AND CYBERNETICS—PART C: APPLICATIONS AND REVIEWS, VOL. 29, NO. 3, AUGUST 1999 13. De Neufville, Richard and Odoni, Amadeo: Airport Systems, Planning, Design and Management, Mc Graw-Hill 2003 14. Doshi, Naren and Moriyama, Robert: APPLICATION OF SIMULATION MODELS IN AIRPORT FACILITY DESIGN, Proceedings of the 2002 Winter Simulation Conference 15. E. Joustra, Paul and M. Van Dijk, Nico : Simulation of Check-in at Airports, Proceedings of the 2001 Winter Simulation Conference 16. F. D'AMICO, Alessandro: airport Development, Plans and Processes: A Case Study of Dorval International Airport, A Practicum Submitted to the 158
  • 159. Faculty of Graduate Studies in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master OF City Planning, Department of City Planning, Faculty Architecture University of Manitoba Winnipeg, Manitoba, December 2000 17. Hafizogullari, Suna and Chinnusamy, Prathi and Tunasar, Cenk: Simulation Reduces Airline Misconnections: A Case Study, Proceedings of the 2002 Winter Simulation Conference 18. Horonjeff, Robert and McKelvey Francis X. : Planning and Design of Airports, Mc Graw-Hill , 4th edition, 1994 19. Hsu, Chaug-Ing and Chao, Ching-Cheng: Space allocation for commercial activities at international passenger terminals, Transportation Research Part E 41 (2005) 29–51 20. Itaia, Alon and Rodehb, Michael and Shachnaia; Hadas; The passport control problem or how to keep a dynamic service system load balanced ?, Theoretical Computer Science 282 (2002) 303–318 21. i-Tea Interactive Training environment for Arena, Delft University of Technology, 2005, available at http://simulation.Tudelft.nl/arena 22. Jaroenpuntaruk, Julsiri and Miller, Floyd G. : A stochastic computer simulation of an airport baggage facility, JQME1,2 23. Jim,King Hee and Chang, zeph Yun: An Airport Passenger Terminal Simulator: A Planning and Design Tool, Simulation Practice and Theory 6 (1998) 387-396 159
  • 160. 24. Kim, Wonkyu and Park, Yonghwa and Kim, Byung Jong: Estimating hourly variations in passenger volume at airports using dwelling time distributions, Journal of Air Transport Management 10 (2004) 395–400 25. Law, Averill M. and Kelton, W. David : Simulation Modeling & Analysis, Mc Graw-Hill 2nd edition, 1991 26. Lee, Otto and Chun, Hon Wai : Enhancing object-oriented simulation with rule-based expert system, Proceedings of the Seventh Int’l Conf. on Artificial Intelligence and Expert Systems Applications, San Francisco, November, 1995 27. Leone, Kelly and Liu, Rongfang (Rachel): The key design parameters of checked baggage security screening systems in airports, Journal of Air Transport Management 11 (2005) 69–78 28. McLay, Peter and Reynolds-Feighan, Aisling ; Competition between airport terminals:The issues facing Dublin Airport, Transportation Research Part A 40 (2006) 181–203 29. Oum, Tae Hoon and Yu, Chunyan and Fu, Xiaowen: A comparative analysis of productivity performance of the world’s major airports: summary report of the ATRS global airport benchmarking research report—2002 30. Park, Yonghwa, A methodology for establishing operational standards of airport passenger terminals, Journal of Air Transport Management 5 (1999) 73}80 31. Park, Yonghwa, An analysis for the competitive strength of Asian major airports, Journal of Air Transport Management 9 (2003) 353–360 160
  • 161. 32. Passenger Traffic 2004 FINAL, available at http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp= 1-5_9_2__ 33. Rackl, Günther and de Stefani, Filippo and Héran, Francois and Pasquarelli, Antonello and Ludwig, Thomas: Airport simulation using CORBA and DIS, Future Generation Computer Systems 16 (2000) 465– 472 34. Ray, Cyril and Claramunt, Christophe: A distributed system for the simulation of people flows in an airport terminal, Knowledge-Based Systems 16 (2003) 191–203 35. Reynolds-Feighan, Aisling J. and Button, Kenneth J. : An assessment of the capacity and congestion levels at European airports, Journal of Air Transport Management 5 (1999) 113}134 36. Roanes-Lozano, Eugenio and Laita, Luis M. and Roanes-Mac´ıas, Eugenio; An accelerated-time simulation of departing passengers’ flow in airport terminals, Mathematics and Computers in Simulation 67 (2004) 163–172 37. Robinson, Stewart and Stanger, Mark: DEVELOPING A SIMULATION STRATEGY FOR BRITISH AIRWAYS OR, Proceedings of the 1998 Winter Simulation Conference 38. Simulation Software Survey, OR/MS Today, December 2005, available at: http://lionhrtpub.com/orms/surveys/Simulation/Simulation.html 161
  • 162. 39. SPT: Ideal Process Flow V1.0 , SPT interest group, 01 December 2005 40. Starkie, David : Airport regulation and competition, Journal of Air Transport Management 8 (2002) 63–72 41. Taha, Hamdy A. :Simulation Modeling and simnet, Prentice-Hall, Inc. 1988 42. van Dijk, Nico M. : Perspectives for Practice Why queuing never vanishes, European Journal of Operational Research 99 (1997) 463-476 43. van Dijk, Nico M. and van der Sluis, Erik : Check-in computation and optimization by simulation and IP in combination, European Journal of Operational Research (2005) 44. Wells, Alexander T. Ed.D and Young ,Seth B. PhD: Airport Planning and Management, 5th edition, 2004 45. World's Top Airports 2002 News, available at : http://news.airwise.com/airports/traffic/2002top50.html 162
  • 163. ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻫﺎ‬ ‫361‬
  • 164. ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ 1: :ﻧﻤﻮﻧﻪ اي از ﻓﺮم ﮔﺮدآوري داده ﻫﺎ‬ ‫ﻓﺮودﮔﺎه ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻬﺮآﺑﺎد‬ ‫ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ‬ ‫ﭘﺮواز‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫ﺷﺮﻛﺖ‬ ‫ﻧﻮع ﭘﺮواز‬ ‫ﻋﻼﻣﺖ‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮﻳﻦ‬ ‫ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻳﻲ‬ ‫ﺗﻌﺪاد‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﭘﺮواز‬ ‫ﭘﺮواز‬ ‫501‬ ‫00:41‬ ‫واﻗﻌﻲ‬ ‫ﻛﻴﺶ اﻳﺮ‬ ‫167 9‪Y‬‬ ‫ﺧﺮوﺟﻲ‬ ‫ﺗﺎرﻳﺦ: 51/01/48‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ ﺷﺮوع ﻣﺸﺎﻫﺪه: 00:11‬ ‫ﻧﺎم اﻳﺴﺘﮕﺎه: ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎر‬ ‫ﭘﻨﺞ ﺷﻨﺒﻪ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺸﺎﻫﺪه: 54:21‬ ‫51:41‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﺳﺮورﻫﺎ: 2‬ ‫ردﻳﻒ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﻣﺪت‬ ‫ﭘﺮواز‬ ‫ﺗﻌﺪاد‬ ‫ﮔﺮوه‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﺮوع‬ ‫ﭘﺎﻳﺎن‬ ‫ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺳﺮور‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮي‬ ‫ﺻﻒ‬ ‫ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫ﺳﺮوﻳﺲ‬ ‫)دﻗﻴﻘﻪ(‬ ‫00:21‬ ‫00:21‬ ‫01:21‬ ‫01‬ ‫1‬ ‫2‬ ‫3‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫00:21‬ ‫21:21‬ ‫21‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫00:21‬ ‫21:21‬ ‫6‬ ‫3‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫60:21‬ ‫60:21‬ ‫2‬ ‫4‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫31:21‬ ‫31:21‬ ‫51:21‬ ‫5‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫51:21‬ ‫51:21‬ ‫61:21‬ ‫1‬ ‫6‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫51:21‬ ‫51:21‬ ‫61:21‬ ‫1‬ ‫7‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫61:21‬ ‫61:21‬ ‫71:21‬ ‫1‬ ‫8‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫81:21‬ ‫81:21‬ ‫02:21‬ ‫2‬ ‫9‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫02:21‬ ‫62:21‬ ‫82:21‬ ‫2‬ ‫01‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫12:21‬ ‫12:21‬ ‫82:21‬ ‫7‬ ‫11‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫12:21‬ ‫12:21‬ ‫92:21‬ ‫8‬ ‫21‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫12:21‬ ‫12:21‬ ‫92:21‬ ‫8‬ ‫31‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫12:21‬ ‫12:21‬ ‫92:21‬ ‫8‬ ‫41‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫12:21‬ ‫12:21‬ ‫03:21‬ ‫9‬ ‫51‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫22:21‬ ‫22:21‬ ‫32:21‬ ‫1‬ ‫61‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫52:21‬ ‫52:21‬ ‫72:21‬ ‫2‬ ‫71‬ ‫2‬ ‫1‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫72:21‬ ‫82:21‬ ‫92:21‬ ‫1‬ ‫81‬ ‫2‬ ‫2‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺒﻮل‬ ‫72:21‬ ‫92:21‬ ‫03:21‬ ‫1‬ ‫461‬
  • 165. 2 ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ‬ [38] ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎي ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ اول‬ Typical Applications of the Primary Markets for which the software is applied software Software Vendor RAM Operating Systems @RISK Palisade Corporation Risk analysis, decision making under uncertainty Financial analysis, oil and gas development, pension analysis, insurance and reinsurance, scientific research, business planning, pharmaceuticals, aerospace, defense 32MB Windows/Excel AgenaRisk Agena Probability analysis, statistical simulation, artificial intelligence, bayesian networks, business modeling, risk assessment, decision analysis, bayesian inference, estimation Industry, government, education, telecommunications, financial services, healthcare, pharmaceuticals, energy, environment, retail, manufacturing, automotive, transportation, defense 256MB min. Windows XP/2000, Unix, Linux Analytica Lumina Decision Systems, Inc Investment, risk, decision, portfolio and network flow analysis; systems dynamics; resource and R&D planning; organization simulation Business models, financial, public policy, energy, environmental, healthcare, defense, manufacturing, education, telecommunications 128MB Windows 98, 2000, NT, XP, MP. Macintosh 9.2 AnyLogic 6.0 XJ Technologies Marketplace and competition modeling, supply chains, logistics, business processes, project and asset management, pedestrian dynamics, health economics Global modeling for any kind of business: telecom, transportation, distribution, insurance, service, agriculture, etc. 512M, 1G recom. Any Java-enabled platform Arena Rockwell Automation Facility Airports, health care, logistics, design/configuration, supply chain, manufacturing, scheduling, effective military, business process passenger and baggage-handling processes, patient management, routing/dispatching strategy 64M Windows 98, 98 SE, Me, 2000 (SP 3-later), Server 2003, XP (SP 1later) AutoMod BrooksSoftware Decision support tool for the statistical and graphical analysis of material handling, manufacturing, and logistical applications using true to scale 3D graphics. Templates for Conveyor, Path .512 mb Win2K/XP Professional Warehousing and distribution , automotive, semiconductor, recommend 1 gig manufacturing, transportation, logistics, airports/baggage/cargo/security, mail and parcel handling, steel and aluminum, controls testing and emulation 165
  • 166. Software Vendor Typical Applications of the Primary Markets for which the software is applied software RAM Operating Systems 512 mb min WinXP Professional based movers, Bridge Cranes, AS/RS, Power & Free and Kinematics AutoSched AP BrooksSoftware manufacturing operations where data is available to describe the equipment set, part routing, and customer order profiles. Typically AutoSched AP uses a link to the ERP or MES system to get up-to-date, accurate information about manufacturing operations. Experiment and test ideas for improving your fab, assembly, or test facility, such as new scheduling rules, product mixes, start rates, etc. Semiconductor manufacturing, high tech electronics (LCD etc) or other manufacturing processes Crystal Ball Professional Decisioneering Planning, cost and benefit analysis; risk and project management; petroleum exploration; Six Sigma Financial services, 16MB environmental, oil and gas, pharmaceuticals, telecom, manufacturing, energy, utilities, insurance Microsoft Excel 2000, 2002 (XP), 2003 Crystal Ball Standard Decisioneering Business planning and analysis, cost/benefit analysis, risk management, petroleum exploration, environmental assessment Financial services, 16MB environmental, oil and gas, pharmaceuticals, telecom, manufacturing, energy, utilities, insurance Microsoft Excel 2000, 2002 (XP), 2003 CSIM 19 Mesquite Software Simulation toolkit for process-oriented, discrete-event models of computer, communications, manufacturing and service delivery systems General-purpose toolkit for C, C++, and Java developers. Can be used with optimization packages. 100MB Windows, Mac OS X, Linux, Solaris, AIX DecisionPro Vanguard Software Corporation Business financial modeling, process optimization, decision-making Financial services, Web site development Client: 32MB, Server: 128MB Windows 95, 98, 2000, NT4, and XP DecisionScript Vanguard Software Corporation Web-based financial Financial services, Web site planning, online development sales assistance, management reporting, portfolio simulation Client: 32MB, Server: 128MB Windows 95, 98, 2000 , NT4 and XP eM-Plant Object-oriented, Automotive OEM, tier1 supplier, 128MB hierarchical discrete services/consulting, aerospace, event simulation tool industry, truck/bus and more for modeling UGS 166 Microsoft Windows 2000, XP
  • 167. Software Vendor Typical Applications of the Primary Markets for which the software is applied software RAM Operating Systems visualisation, planning and optimisation Enterprise Dynamics Simulation Software Production Modeling Corporation Material handling, manufacturing, call center and service industry applications; process improvement; capacity planning Steel, electronics, aerospace, 64MB automotive, food and beverage, consumer goods industries; airports; railways Windows 98/2000/XP Enterprise Dynamics Studio Incontrol Enterprise Dynamics Object-oriented simulation software. One of the fastest engines on the market. For production/logistics engineers or business process consultants. Available libraries: Logistics Suite for manufactoring/warehousing; Baxsim for baggage handling simulation 256MB Windows 95,98,2000,XP, NT4 ExpertFit Averill M. Law Fitting probability Defense, manufacturing, distributions to data transportation, health care, contact centers, services and more 64KB Windows Extend Industry Imagine That, Inc. Adds rate-based Large scale and rate-based simulation to Extend systems: distribution logistics, OR high volume call centers, packaging lines, etc. 128MB; Windows XP and 2000 additional memory may be required for large models Extend OR Imagine That, Inc. Message-based discrete event architecture models processes involving physical or logical objects Manufacturing and business modeling, communication systems, health care, Six Sigma, transportation and more 128MB; Windows XP and 2000; additional Macintosh OS X memory may be required for large models Extend Suite Imagine That, Inc. Model continuous, discrete event or discrete rate processes; 3D modeling and analytical distribution fitting Large scale and rate-based systems, manufacturing, logistics, packaging lines, transportation and more 128MB; Windows XP and 2000 additional memory may be required for large models Flexsim Flexsim Software Products, Inc. Manufacturing, logistics, material handling, container shipping, warehousing, distribution, mining, supply chain Manufacturing, logistics, material handling, container shipping, warehousing, distribution, mining, supply chain 512 recom. Windows XP and 2000 GAUSS Aptech matrix Systems, Inc. programming language Used to solve computational problems; specializes in statistical modeling and simulation problems Statistics, econometrics, finance, engineering 4MB Windows, LINUX, Mac OSX, Sun SPARC, AIX4, HPUX11 GoldSim Environmental systems, enginneered systems, business modeling Engineering and management consulting, mining, waste management, insurance, aerospace, defense 128MB Windows GoldSim Technology Group 167
  • 168. Software Vendor Lean MAST CMS Research Inc Typical Applications of the Primary Markets for which the software is applied software Worksheet format modeling system for product/part flow operations. Models factory flow and cell/street flow for product families. Companies transitioning to lean flow operations. Extension of Kaisen events to larger area factory improvements. RAM Operating Systems 4MB Windows 2000 or later Lean-Modeler Visual8 Value stream Manufacturing, supply chain, mapping; inventory- logistics, lean manufacturing level, lead-time, consulting, Six Sigma training capacity, bottleneck and proof-of-concept analysis. 128MB min. Windows 98 or later MAST CMS Research Inc Design/planning of automated machine cells: rail guided systems, robot handling, gantry systems Discrete parts manufacturing using precision CNC machines. Automated material handling and assembly systems. 4MB Windows 2000 or later Micro Saint Micro Analysis Sharp Version & Design 2.1 General purpose, discrete event simulation modeling environment. Improves facilities design, maximizes worker performance and more. Military, human factors, health care, manufacturing, service industry, Fortune 500 companies, small businesses 64MB, 128MB recom. Windows 2003, XP, ME, 2000, 98 (must support .NET Framework 1.1) mystrategy Global Strategy Business and Dynamics Ltd strategy planning. Alternative to spreadsheets that enables construction of "business architectures." Not industry-specific. Used by 32MB min., Windows 98SE or later strategy professionals and wider 64MB+ management as alternativeto recom. dynamic modeling spreadsheets. Portfolio Simulator ProModel Corporation Simultaneous simulation analysis and optimization of multiple project plans across the entire portofolio of projects. Pharmaceutical, project, resource capacity and strategic planning; new product development, R&D, scheduling 512MB Windows 2000 and XP Process Simulator ProModel Corporation Lean, SixSigma, value stream mapping, process mapping, flow chart simulation, continuous process improvement All 128MB min., 512MB recom. Windows 98 or later ProcessModel ProcessModel, Version 5.1 Inc. Business process All improvement, simulation and optimization for both service- and manufacturingrelated areas 24MB Windows 98, ME, NT, 2000, XP Project Simulator ProModel Corporation Enables project Anyone who uses Microsoft managers to rapidly Project visualize, analyze and optimize their project plans 512MB Windows 2000 and XP ProModel Optimization Suite ProModel Corporation Lean, SixSigma, capacity planning, cost analysis, process modeling, 128MB min., 512MB recom. Windows 98 later Manufacturing and logistics, pharmaceutical, defense 168
  • 169. Software Vendor Typical Applications of the Primary Markets for which the software is applied software RAM Operating Systems cycle time reduction, throughput optimization and more PSM++ Stanislaw Simulation Raczynski System (new version of PASION) General purpose simulation software. Supports discrete event, queuing models with animation, continuous ODE and more. Education, queuing and 256 manufacturing simulation, massservice systems, design, research Quantitative Methods Software (QMS) QuantMethods Linear programming, College and university integer quantitative analysis coursework programming, transportation, assignment, network and simulations SAIL CMS Research Inc Scheduling and Manufacturers with RGV, performance monitor automated machine cells system for automated systems using a cell control computer Windows 98 or later, NT, XP, requires Borland's Delphi MS Windows, Mac OS, Linux, UNIX 4MB Windows 2000 or later SAS Software SAS Institute Inc. Network traffic, call Public sector, oil and gas, Varies center activity, telecommunications, health emergency room care, retail, banking, academics traffic, computer network activity, inventory levels, modeling of complex workflow queues Unix, Windows, Linux SCIMOD, Techno Techno Software Therm, International Techno Therm plus, Technical Audit, Techno Maint, Techno Corr, Techno Pas, Process Models, Profimax etc Financial performance, profit maximization, productivity enhancement, energy, environment, maintenance, operations management, technical audit, etc. Petroleum refining, process industries, power plants, energy-intensive units 512MB Windows 98 or later with DOS ServiceModel ProModel Optimization Corporation Suite Process improvement and optimization; capacity, transaction and financial analysis; staffing; scheduling; customer volumes and more Financial, banking, insurance, airline, securities, call center, business re-engineering and others 128MB min., 512MB recom. Windows 98 or later ShowFlow 2 Webb Systems Process Manufacturing, logistics, retail, Limited improvement; distribution, financial services, investment teaching feasibility; what-if; cycle time, work in process and waiting time reductions; layout improvement 128Mb min., 256Mb recom. Win9x, Me, 2000, XP SIGMA Custom Simulations 640K All MS Windows systems General discrete event systems, supporting all world General manufacturing and service systems, including bioproduction, semiconductor, 169
  • 170. Software Vendor Typical Applications of the Primary Markets for which the software is applied software views with an event relationship graphical interface RAM Operating Systems health care and business enterprises Simcad Pro CreateASoft, Inc. Contingency planning/risk management, 3D visualization, simulation, value stream mapping, capacity planning and much more Manufacturing, health care, financial, call centers, blood centers, job-shop, government, academic and others 512 Windows 2000, XP SIMUL8 Professional SIMUL8 Corporation Work flow management, throughput analysis, de-bottlenecking, new product/process development, capacity analysis, continuous improvement Business process, call centers, manufacturing, supply chain, logistics, healthcare, financial, pharmaceutical and others 64MB Windows 95, 98, ME, NT 4, 2000, XP or later SIMUL8 Standard SIMUL8 Corporation Work flow management, throughput analysis, de-bottlenecking, new product/process development, capacity analysis, continuous improvement and more Business process, call centers, manufacturing, supply chain, logistics, healthcare, financial and others Windows 95, 98, ME, NT 4, 2000, XP or later SLIM MJC" Limited Strategic logistics network modeling and optimization Logistics operations (retail, 1GB min. petroleum, freight, express, foods, construction, government, manufacturing and others) Most Windows and UNIX Supply Chain Simulation Address inventory Builder Dynamics, Inc. problems and transportation or resource issues. Library describes inventories, items, resources, operations, BOMs, and actions. Manufacturing, service organizations, transport management and other corporations seeking ongoing, online process management tools 512MB Windows 98, ME, 2000, XP running .NET runtime Systemflow 3D Animator Systemflow Simulations, Inc. 3D animation software product for use with discreteevent simulations written in any language or with any other time-based data set Aerospace, distribution/supply chain, facility design, health care, manufacturing/material handling, military 256MB Windows 2000, Windows XP TreeAge Pro Suite TreeAge Software, Inc. Decision Analysis, Risk Analysis, CostEffectiveness Analysis, Portfolio Management, decision making under uncertainty, cost/benefit analysis, business planning and analysis Business, Financial Services, Oil 16MB & Gas Exploration, Healthcare, Pharmaceuticals, Insurance, Government, Manufacturing, Energy, Education Windows 98/2000/2003/XP/Me/NT - MAC/Linux Users: will require PC Emulation Software such asVirtual PC or Wine Visual Orca Integrated VSE is applicable for solving Windows NT, 2000 and 170 512MB
  • 171. Typical Applications of the Primary Markets for which the software is applied software Software Vendor Simulation Environment (VSE) Computer, Inc. development and execution environment for discrete-event, general-purpose, object-oriented, picture-based, simulation applications and more RAM problems using discrete-event simulation Operating Systems XP WebGPSS AcobiaFlux AB (micro-GPSS) First course in discrete events simulation Colleges and universities; business and operations management students 10MB Windows XP WITNESS 2006 Lanner Group Modeling of factories, hospitals, logistics, business processes Manufacturing, finance, health, defense, oil and gas, police 256MB Windows 98, 2000, NT, ME and XP XLSim AnalyCorp Inc. Similar applications to @RISK and Crystal Ball Windows 171
  • 172. ‫ﻗﺴﻤﺖ دوم‬ Model Building Software Graphical model construction (icon or drag-anddrop) Model building using programming/ access to programmed modules @RISK y y AgenaRisk y y Analytica y y y AnyLogic 6.0 y y y Arena y y y y y AutoMod AutoSched AP Run time debug y Crystal Ball Professional Crystal Ball Standard CSIM 19 y y DecisionPro y y y DecisionScript y y y eM-Plant y y y Enterprise Dynamics Simulation Software y y y Enterprise Dynamics Studio y y y Extend Industry y y y Extend OR y y y Extend Suite y y y Flexsim y y y y y ExpertFit GAUSS matrix programming language GoldSim y Lean MAST y Lean-Modeler y MAST y Micro Saint Sharp Version 2.1 y mystrategy y Portfolio Simulator y Process Simulator ProcessModel Version 5.1 Project Simulator y ProModel Optimization Suite PSM++ Simulation System (new version of PASION) y y y y y y y y y y y y y y Quantitative Methods Software (QMS) SAIL y SAS Software y y SCIMOD, Techno Therm, Techno Therm plus, Technical y Audit, Techno Maint, Techno Corr, Techno Pas, Process Models, Profimax etc y y ServiceModel Optimization Suite y y y ShowFlow 2 y y y SIGMA y y y Simcad Pro y y y SIMUL8 Professional y y y SIMUL8 Standard y y y SLIM y y y Supply Chain Builder y 172 y
  • 173. Model Building Graphical model construction (icon or drag-anddrop) Model building using programming/ access to programmed modules Run time debug TreeAge Pro Suite y y y Visual Simulation Environment (VSE) y y y WebGPSS (micro-GPSS) y y y WITNESS 2006 y y y Software Systemflow 3D Animator XLSim 173
  • 174. ‫ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻮم‬ Model Building (continued) Input Distribution Fitting (Specify) Output Analysis Support (Specify) @RISK BestFit distribution fitting module Statistic and graphs, sensitivity and scenario, analysis AgenaRisk Uniform, triangular, normal, lognormal, gamma, exponential, beta, bernoulli, binomial, poisson, weibull PLUS hybrid, hierarchical, loglinear and mixture parameter estimation Bar graphs, line graphs, scatter plots, histograms. Multiple data sets shown simultaneously. Display of statistics on graphs. Analytica Library for fitting a variety of single and joint distributions Sensitivity and uncertainty analysis AnyLogic 6.0 Stat::Fit Basic statistical analysis built-in, export to text, Excel, DB Arena Arena Input Analyzer at no Arena Output Analyzer at no charge charge Software Batch run or experimental design (Specify) Interactive and batch mode. Many data sets can be simultaneously analyzed in a batch. Simple, parametrer variation, risk assessment and optimization experiments Arena Process Analyzer at no charge AutoMod AutoStat - statistical analysis, confidence intervals, graphs, DOE, optimization Using AutoStat AutoSched AP AutoStat AutoStat Crystal Ball Professional Three fitting methods: Chi- Analyzes statistics and displays Square, Kolmogorovresults in output charts. Extracts Smirnov, Anderson-Darling raw data and creates reports. for continuous distribution Crystal Ball Standard Three fitting methods (ChiSquare, KolmogorovSmirnov, AndersonDarling) for continuous distributions. CSIM 19 DecisionPro Developer Kit contains macros and functions that can be programmed to automate all simulation Analyzes statistics and displays results in output charts. Can extract raw data and create reports. Confidence intervals, run-length control Uniform, discrete, triangular, normal, lognormal, gamma, exponential, beta, Bernoulli, custom Batch and interactive run Simulation statistics, sensitivity analysis, graphical presentation, all available as Web pages DecisionScript Simulation statistics, sensitivity analysis, graphical presentation, all available as OLE objects Batch and interactive run Bottleneck analyzer, neural network Experperiment manager eM-Plant Datafit library Enterprise Dynamics Simulation Software All statistical distributions Enterprise Dynamics Studio Autofit Experiment Wizard and Scenario Manager Scenario Manager ExpertFit ExpertFit Can be used to perform output analyses, including confidence intervals A large number of data sets can be analyzed using a few key strokes Extend Industry Stat::Fit is included in the Extend Suite package Confidence intervals are Automated execution of calculated at the click of a button different scenarios is Both batch run and experimental design 174
  • 175. Model Building (continued) Input Distribution Fitting (Specify) Output Analysis Support (Specify) Extend OR Stat::Fit is included in the Extend Suite package Confidence intervals are Automated execution of calculated at the click of a button different scenarios is supported Extend Suite Stat::Fit is included in the Extend Suite Confidence intervals are Automated execution of calculated at the click of a button different scenarios is supported Flexsim ExpertFit Tabular, gantt charts, spreadsheets, pie charts, histograms, bar charts, ODBC, user-defined Software Batch run or experimental design (Specify) supported Design of experiments module by Flexsim GAUSS matrix programming language GoldSim Uncertainty and sensitivity analysis Lean MAST Reports developed for engineer review and understanding Lean-Modeler MAST Output designed for manufacturing engineer use Micro Saint Sharp Version 2.1 Limited (max, mean, standard deviation, graphing) Batch. No built-in experimental design. mystrategy Portfolio Simulator User-defined distributions. Output analysis reports and 15 predefined distributions, charts included. Also outputs to plus distribution fitting MS Project for analysis. using Stat::Fit software (additional) Unlimited scenarios can be predefined to experiment on parameters Process Simulator 15 predefined distributions, Output analysis reports and plus distribution fitting charts included. Also outputs to using Stat::Fit software Excel and Access for analysis. (additional) Unlimited scenarios can be predefined to experiment on parameters ProcessModel Version 5.1 Via StatFit (included with tool) Via batching command in action logic property box Project Simulator User-defined distributions, Output analysis reports and 15 predefined distributions, charts included. Also outputs to plus distribution fitting MS Project for analysis. using Stat::Fit software (additional) Unlimited scenarios can be predefined to experiment on parameters ProModel Optimization Suite User-defined distributions, Output analysis reports and 15 predefined distributions, charts included. Also outputs to plus distribution fitting Excel and Access for analysis. using Stat::Fit software included Unlimited scenarios can be predefined to experiment on parameters PSM++ Simulation System (new version of PASION) Quantitative Methods Software (QMS) Customizable visual and data representative reporting Additional variane and confidence For some continuous models intervals in function of time Constant, uniform, normal, Maximums and minimums Poisson, negative identified with graphical expression and discrete representation SAIL SAS Software Extensive statistical Built-in analytic functions capabilties available in SAS supplemented by other SAS statistical capabilities SCIMOD, Techno Therm, Techno Therm plus, Technical Audit, Techno Maint, Techno Corr, Techno Pas, Process Models, Profimax etc User-specified variables may be tested 175
  • 176. Model Building (continued) Software Input Distribution Fitting (Specify) Output Analysis Support (Specify) Batch run or experimental design (Specify) ServiceModel Optimization Suite User-defined distributions, Output analysis reports and 15 predefined distributions, charts included. Also outputs to plus distribution fitting Excel and Access for analysis. using Stat::Fit software (included) Unlimited scenarios can be predefined to experiment on parameters ShowFlow 2 Built-in curve fitting SIGMA Supports most useful input Graphical and statistical. distributions Generates Excel spreadsheet data. Simcad Pro Distribution fitting and inputs from actual historical data Graph with time analysis; custom Monte Carlo simulations or and pre-defined reports dynamic scenario analysis SIMUL8 Professional SIMUL8 Professional includes Stat::Fit for SIMUL8 Customizable statistical reports with 95% to 99% confidence intervals and graphs A series of scenarios/experiments can be run and analyzed SIMUL8 Standard Stat::Fit for SIMUL8 can be Customizable statistical reports purchased as Plug-in for with 95% to 99% confidence $245 intervals and graphs; export to Excel, Minitab A series of designed scenarios/experiments can be run and analyzed SLIM Configurable Configurable Wait time hist., queue hist, util. Built-in experiment mode pie; user-defined graphs/reports; DDE with Excel Configurable Supply Chain Builder Extensive experimentation in spreadsheet or Web input formats Built in Systemflow 3D Animator TreeAge Pro Suite Statistics, bar/line graphs and y charts, histograms, scatter plots, tornado diagrams, two- and three-dimensional density plots, sensitivity, uncertainty and scenario analysis, Ability to export raw data and create reports. Visual Simulation Environment (VSE) WebGPSS (micro-GPSS) Confidence intervals WITNESS 2006 XLSim Inbuilt analysis options Resampling, single and multivariate WITNESS Scenario Manager Parameterized simulation 176
  • 177. ‫ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻬﺎرم‬ Model Building (continued) Code reuse (e.g., Optimization objects, (Specify) templates) Software @RISK RISKOptimizer genetic algorithm solver Model Packaging (e.g., can completed model be shared with others who might lack the software to develop their own model?) Tools to support packaging (Specify) Excel y AgenaRisk y y API available in Enterprise Version Yes Analytica Linear programming, quadratic and general nonlinear y y Save model for use with Player or Web browser No AnyLogic 6.0 OptQuest y y Compiled model is completely standalone Java application No, but commercial dist. of models subject to special agreement Arena OptQuest for y Arena included in most products, no charge y Seamless operation, no Free unlimited tools necessary use within same commercial organization AutoMod part of AutoStat y y runtime version for AutoMod is required AutoSched AP AutoStat y Crystal Ball Professional Includes y OptQuest, a global optimization software tool that provides optimal solutions y Excel models that have No been enhanced with Crystal Ball can be viewed by anyone with Excel y y Excel models that have No been enhanced with Crystal Ball can be viewed by anyone with Excel No Crystal Ball Standard y CSIM 19 Can be used with OptQuest y y DecisionPro Simplex, integer y y Can publish live models Yes as Web applications using DecisionScript Server DecisionScript Simplex, integer y y Can publish live models as Web applications using DecisionScript Server eM-Plant Sequencing, range y allocation, optimization wizard y eM-Plant Viever No Enterprise Dynamics Simulation Software Available with OptQuest add-on y Yes Yes y 177 Does this feature cost extra?
  • 178. Model Building (continued) Code reuse (e.g., Optimization objects, (Specify) templates) Software Enterprise Dynamics Studio OptQuest Model Packaging (e.g., can comple