• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Environmental and public health considerations
 

Environmental and public health considerations

on

  • 498 views

 

Statistics

Views

Total Views
498
Views on SlideShare
498
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
10
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Environmental and public health considerations Environmental and public health considerations Document Transcript

    • IUniversity for Bussines and TechnologyLënda : SeminarTema: Environmental and public health considerationsProf.Dr: Petrit Shala Studenti : Besart HalimiID: 2010110214Prishtinë 2012
    • IIAbstractKy raport ka për qëllim të vlerësojë ndikim në mjedis per projektin “Environmental and publichealth considerations” ku kemi paraqitur disa prova per rrezatimn e antenave te telefonis mobiledhe perdorimit te telefonit, ne kete raport kemi paraqitur disa studime rrethe ndikimit te telefonisemobile ne mjedisin ku jetojme dhe ne trupin e njeriut, si munde te mbrohemi prej tyre dhe a kanendikim ne shendetin e njerzve.
    • IIIFalënderimetFalënderoj familjen për përkrahjen e vazhdimit të shkollimit të nivelit universitar, përzgjërimin e njohurive dhe mundësimin për të arritur nivelin e lartë të personalitetit tim. Gjithashtufalënderoj gjithë stafin e Universitetit për Biznes dhe Teknologji (UBT) për mundësitë e ofruara përtë arritur këtë nivel. Falënderimi më i madh i drejtohet profesorit dr. Petrit Shalës, i cili më kaangazhuar me një projekt prezantim, gjë që kjo është majft e nevojshme për studimin si dhe përaktivitetet profesionale gjatë jetës.
    • IVPërmbajtaABSTRACT.......................................................................................................................................................................... IIFALËNDERIMET .............................................................................................................................................................................. IIIANTENAT TË VENDOSURA NË OBJEKTE TË NDRYSHME .............................................................................................................IVNDIKIMI I VALËVE NË TRURIN E NJERIUT ....................................................................................................................................V1.TENAT E TELEFONAVE MOBIL...................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.1.1 SI PUNOJNE ANTENAT E TELEFONAVE MOBIL ......................................................................................................................V1.2 SI EKSPOZOHEN NJEREZIT NGA ANTENAT E TELEFONAVE MOBIL.......................................................................................VI1.3 EFEKTE NEGATIVE SHËNDETËSORE ................................................................................................................................................VI1.4 A SHKAKTOJNE KANCER ANTENAT E TELEFONAVE MOBIL? ..............................................................................................VIII2. RREZATIMI I TELEFONISË MOBILE DHE SHËNDETI ......................................................................................................... IX2.1 EFEKTET .................................................................................................................................................................................IX2.2 THITHJA E RREZATIMIT...............................................................................................................................................................IX2.3 EFEKTET TERMIKE......................................................................................................................................................................X2.4 EFEKTET JO-TERMIKE .................................................................................................................................................................X3. PERDORIMI I TELEFONIT MOBIL SHKAKTON KANCER ? .................................................................................................. X3.1 STUDIMET E TJERA TË KANCERIT DHE TELEFONAT MOBIL JANË: ..........................................................................................................XII3.2 STUDIMET NE NJEREZ.........................................................................................................................................................XII4. KONKLUZION .............................................................................................................................................................. XIII4.1 STUDIMET LABORATORIKE ................................................................................................................................................XIII5. REFERNCAT ...................................................................................................................................................................16
    • V1.0 HyrjeTelefoni i pare celular u bë gjerësisht i disponueshëm në Shtetet e Bashkuara në vitet 1990, porpërdorimi i tyre është rritur në mënyrë dramatike që nga atëherë. Përdorimi i gjerë i telefonavecelularë ka çuar në vendosjen e antenave per telefonin celular në shumë komunitete. Këto kulla, tequajtura edhe stacionet bazë, përbëhen nga pajisje elektronike dhe antenave që marrin dhetransmetojnë radiofrequency (RF) sinjale.1.1 SI PUNOJNE ANTENAT E TELEFONAVE MOBILStacionet bazë te telefonave celular mund të jenë të lirë në këmbë ose kulla te ngritur mbi strukturatekzistuese, të tilla si pemë, rezervuarët e ujit, apo ndërtesa.Antenat duhet të jenë të vendosur mjaftlartë në mënyrë që ata mund në mënyrë adekuate të mbulojne zonën. Stacionet bazë zakonishtshkojnë në lartësi 5-20 metra.Telefonat celularë komunikojne me kullat pranë kryesisht nëpërmjet valeve radiofrequency (RF), njëformë e energjisë në spektrin elektromagnetik në mes të valëve FM radio dhe mikrovalë. Ashtu sivalët e radios FM, mikrovalë, dritën e dukshme, dhe të ngrohjes, ato janë forma të rrezatimit jo-jonizues. Kjo do të thotë se ata nuk mund të shkaktojë kancer duke e demtuar direkte ADN. ValëtRF janë të ndryshme nga llojet më të fortë të rrezatimit të tilla si x-rrezet, rrezet gama, dhe (UV)dritën ultravjollcë, të cilat mund të shpërthejë lidhjet kimike në ADN.Në nivele shumë të larta, valët RF mund ti ngrohin indet e trupit. (Kjo është baza për mënyrën se sifurrat me mikrovalë punojne.) Por nivelet e energjisë së përdorur nga telefonat celularë dhe kullatjanë shumë më të ulët.NDIKIMI I VALËVE NË TRURIN E NJERIUT
    • VI1.2 SI EKSPOZOHEN NJEREZIT NGA ANTENAT E TELEFONAVE MOBILSipas Organizates boterore shendetsore, faktorët që ndikojnë ne ekspozim ndaj rrezatimit janë si mëposhtë:• Distance: Rritja e distanca nga burimi , ul forcën e rrezatimi dhe zvogëlon ekspozimin.• Fuqia transmetuese: sa me e forte transmetimi aq me i larte ekspozimi.• Drejtimet e antenës: Rritja e shumës së antenave duke treguar në një drejtim të caktuar rrit fuqinëtransmetuese dhe rrit ekspozimin.• Lartësia e antenës mbi tokë: ngritja e antenes ne kulmin e një ndertese rrit distancën nga antenadhe ul ekspozimin.• Terrenit lokale: Rritja e ridgelines ndërhyrë ul ekspozimin.Sasia e energjisë radiofrekuencore zhytur në trup, doza, është i matur në watts për kilogram, i njohursi Koeficienti Specifik i Absorbimit (KSA).KSA varet nga fuqia e dendësis në watts për metërkatror. Frekuencave të radios (RF) nga sistemet e telefonisë celulare kane drejtim në një "linjë tësyve".Antenat janë të dizajnuara për të rrezatuar energji horizontalisht në mënyrë që vetëm sasi tëvogla të RF janë të drejtuara poshtë në tokë. Megjithatë, duhet theksuar se nese fillimisht largoheminga baza, ekspozimi rritet dhe pastaj zvogëlohet përsëri. Rritja fillestare në ekspoziminkorrespondon në pikën ku lobi nga rrezeja e antenatakohet me terren. Për shembull, në terren brenda7-10 metra nga site celular, densiteti i fuqisë janë rreth 0,2 W/m2, ndërsa në 100 metra, densiteti ienergjisë do të jetë rreth 0.0003-0.005W/m21.3 Efekte negative shëndetësoreSipas disa profesoreve sistemet analog të telefonit (duke përdorur 800-900 band Megahertz) dhesistemi digjital të telefonit (duke përdorur 1850-1990 band Megahertz) vë njerëzit në fushëelektromagnetike (EMF) emisionet: radio frekuencave rrezatimi (RF) dhe mikrovalë rrezatimi(MW), respektivisht. Këto dy rrezatime janë emetuar nga të dy edhe antenat por edhe nga telefonatcelulare.Për vite të tëra kompanitë telefonin celular kanë siguruar publikun se telefonat celularë janëkrejtësisht të sigurta. Ata thonë se grup të veçantë të rrezatimit parametrave të lidhur me telefonatcelularë janë të njëjta si çdo sinjal tjetër radio. Megjithatë, raportojm provave shkencore sfida nekëtë pikëpamje qe tregon se telefonin celular shkakton efekte të ndryshme, duke përfshirë:• Ndryshon aktivitetin e trurit• Pengon gjumin• Ndryshone kohen e reagimit: përgjigje dhe shpejtësia e vëmendjes pe nërkeqesohet mënyrë tëkonsiderueshme• Dobësim ne pengesen e gjakut ne trurit• Rritja e brainstem auditory përgjigje dhe mungesa e dëgjimit në 2 KHz deri 10 KHz gjatesi• -Shkaqet ndryshime të rëndësishme në temperaturë lokale, si dhe në parametra fiziologjike tësistemit kardiovaskular
    • VII• Shkakton humbjen e kujtesës, vështirësi lidhje, lodhje, dhe dhimbje koke• Rrit shtypjen e gjakut• Zvogëlon melatonin, etj.• Sipas Cherry (2000), ka dëshmi të forta të konkludohet se faqet e qelizave janë faktorët e rrezikutpër:• Kanceri, veçanërisht tumoret e trurit dhe leukemia• Sulm në zemër dhe sëmundje të zemrës, në veçanti arrhythmia• Efektet neurologjike, duke përfshirë prish gjumin, vështirësi në të mësuar, depresion dhevetëvrasje• Efektet e riprodhues, sidomos cen gabim dhe kongjenitale• Sëmundje virale dhe infektive për shkak të kompetencave të reduktuara të sistemit imun të lidhurme melatonin të reduktuara dhe të ndryshuara jon kalcium homeostasis.Shqetësimet kryesore të shëndetit në lidhje me emetimet EMF nga CPBSs janë shkaktuar nga faktise fushat e radio frekuencave të depërtojnë indet e ekspozuar. Energjisë radio frekuencave ështëzhytur në trup dhe prodhon ngrohjes. Studim mbi efektet shëndetësore e ekspozimeve të RF janëshqyrtuar nga, për shembull, Rrezatimi Zelanda e Re Laboratory (2001), Organizata Botërore eShëndetësisë (1993), Komisioni Ndërkombëtar për jojonizues Rrezatimi (ICNIRP) (1997,1998),Shoqëria Mbretërore e Kanadasë (1999) dhe të Pavarur në Mbretërinë e Bashkuar Grupit tëekspertëve në telefonat mobil (2000). Komente në përfundimin se nuk ka efekte të përcaktuara qartëe shëndetit në nivel të ulët të ekspozimit. Ekspozimet e tilla zakonisht ndodhin në zona me qasjepublike rreth transmetues RF.Studies5 ndryshme epidemiologjike janë bërë mbi efektet shëndetësore të ekspozimit ndaj RF / MWrrezatimit. Megjithatë, shumica e këtyre studimeve janë kryer me grupe profesionale të ekspozuarndaj rrezatimit në punë më tepër se me popullsinë e përgjithshme në mjedisin e shtëpisë. Rezultatet estudimeve të tilla të sigurojë prova të mjaftueshme për lidhjen midis ekspozimit dhe kancerit nëpopullatën e përgjithshme për shkak të intensities të ndryshme dhe kohëzgjatja e ekspozimit MW nëpunëtorët në krahasim me ato në publikun e gjerë. Ekspozimit MW në mjedisin e shtëpisë ështëzakonisht i vazhdueshëm, por jo më tepër se 0.1W/m2 ndërsa në mjedisin e punës, kohëzgjatjaështëkufizuar në periudhën 1-2 orë, por intensitetin sërë midis 2-10W/m2 (Szmigielski dheSobiczewska, 2000).Sipas Barnes (1999), Instituti i Inxhinierëve Elektronikë elektrike dhe (IEEE) dhe amerikane Foodand Drug Administration (FDA), nuk gjeti asnjë rrezik për shëndetin që lidhen me përdorimin etelefonit celular. Studimet laboratorike nuk zbuloi simptomat e kancerit të lidhura në njerëzit eekspozuar ndaj niveleve të në ose nën standardet e tanishme (shih diskutimin në standarde, mëposhtë, në seksionin 2.3.4). Për më tepër, Szmigielski dhe Sobiczewska (2000) të shtoj se rrezatimiMW nga sistemet telefonin celular të kontribuojnë vetëm 10 për qind e energjisë totale MWemetuara nga burime të tjera të tilla si TV dhe radio sinjale. Ata arrijnë në përfundimin ngjashme meBarnes (1999) se aktualisht nuk ka asnjë të dhëna të vlefshme shkencore të siguruar prova të bio-efekteve nga rrezatimi MW të dobëta. Megjithatë, ka pyetje mbi efektet e vonuar e ekspozimit.Shoqëria Mbretërore e Kanadasë (1999) raporton se efektet biologjike, të tilla si përhapja celular,janë gjetur në nivele të ulët të ekspozimit dhe të varen nga kushtet e ekspozimit të tjera, u tha mëherët, por nuk janë të njohura për të shkaktuar efekte negative për shëndetin. Megjithatë, nëekspozime të lartë, ngrohje është prodhuar dhe mund të dëmtojë përfundimisht indet. Szmigielskidhe Sobiczewska (2000) e shtetit që në ekspozimi intensive "efekt termike" nga thithjen MW energjibrenda indet është i lidhur me dëmtime të ADN-së. Më tej, ata shtojnë se të tjera jo-specifikesimptomat shëndetësore (NSHS) të tilla si dhimbje koke, lodhje dhe të vogla ndryshimet nëpresionin e gjakut janë gjetur gjithashtu.
    • VIIIInformacion nga ekspertë shkencorë apo teknologjik duhet të sigurohet për publikun për të ndihmuartë qetësojë frikën në lidhje me sistemet e telefonit celular dhe të ndihmuar ata të marrin vendimeracionale investimet, kur konsideron blerjen e një prone të vendosura në afërsi të një CPBS.Megjithatë, komunikimi riskut ("shkëmbimin e informacionit në lidhje me natyrën, madhësinë,rëndësi të pranueshmërisë, dhe menaxhimin e rrezikut", Covello 1998) ka paraqitur gjithmonë njësfidë për krijuesit e politikave (zakonisht politikanët) përgjegjës për komunikimin të dhënat errezikut të përgjithshëm publik . Kjo, së bashku me negative vëmendjen e mediave, rezulton nëperceptimin e pasigurisë mbi efektet shëndetësore nga sistemet e telefonit celular.1.4 A SHKAKTOJNE KANCER ANTENAT E TELEFONAVE MOBIL?Disa njerëz kanë shprehur shqetësimin se jetojnë, punojnë, ose të shkojnë në shkollë në afërsi të njëantene celulare mund të rrisin rrezikun e kancerit apo probleme të tjera shëndetësore. Në këtë kohë,ka shumë pak dëshmi për të mbështetur këtë ide. Në teori, ka disa pika të rëndësishme që do tëargumentojnë kundër kullave telefonike celular janë në gjendje të shkaktojë kancer.Së pari, niveli i energjisë së radiofrequency (RF) valë është relativisht e ulët, sidomos kur krahasohetme llojet e rrezatimit që janë të njohur për të rritur rrezikun e kancerit, të tilla si rrezet gama, rrezetx-, dhe (UV) dritën ultravjollcë.Energjia e valëve RF dhënë jashtë nga kullat celular nuk është emjaftueshme për të thyer lidhje kimike në molekulat e ADN-së, e cila është se si këto forma më tëfortë e rrezatimit mund të çojë në kancer.Çështja e dytë ka të bëjë me gjatësit valeve. Valët RF kanë gjatesi valore të gjatë, të cilat mund tëpërqendrohen për rreth një inç ose dy në madhësi. Kjo e bën të pamundur që energjia nga valët RFmund të jenë të koncentruar mjaftushem për të ndikuar në qelizat individuale në trup.ANTENAT TË VENDOSURA NË OBJEKTE TË NDRYSHMESë treti, edhe në qoftë se valët RF ishin disi në gjendje të ndikojnë në qelizat në trup në doza më tëlarta, niveli i valëve të RF të pranishëm në nivelin e tokës është shumë e ulët - edhe nën kufijtë e
    • IXrekomanduar. Nivelet e energjisë nga valët RF pranë kullat celular nuk janë shumë të ndryshme senivelet e rrezatimit RF sfond në zonat urbane nga burime të tjera, të tilla si radio dhe stacionetransmetuese televizive.Për këto arsye, shkencëtarët pajtohen se shumica e antenave telefonin celular ose kullat veshtire semunde të shkaktojë kancer.2. Rrezatimi i telefonisë mobile dhe shëndetiEfekti i rrezatimit të telefonisë mobile në shëndetin e njeriut është objekt i interesit të fundit dhestudimi, si rezultat i rritjes enorme në përdorimin e telefonisë së lëvizshme në mbarë botën (neqershor 2009, kane qenë më shumë se 4.3 miliardë përdorues në mbarë botën) . Telefonat celularëpërdorin rrezatim elektromagnetik në varg mikrovalësh. Sistemet e tjera dixhitale celulare, të tilla siwireless komunikimi, prodhojnë rrezatimi të ngjashme.2.1 EfektetShumë studime shkencore kanë hetuar simptome të mundshme shëndetësore të rrezatimitndajtelefonit celular. Këto studime janë rishikohen herë pas here nga disa komiteteve shkencore përtë vlerësuar rrezikun e përgjithshëm. Një vlerësim i kohëve të fundit u botua në vitin 2007 ngaKomiteti Shkencor i Komisionit Evropian për zhvillim dhe rreziqet e reja të Shëndetësisë(SCENIHR).Ai arrin në përfundimin se të tre linjat e prova dmth. kafshëve, in vitro, dhe studimeepidemiologjike, tregojnë se "ekspozimi ndaj fushave RF nuk ka gjasa të çojë në një rritje të kancerittek njerëzit".2.2 Thithja e rrezatimitNjë pjesë e valëve të radios te emetuara nga një receptor telefoni celular absorbohen nga koka enjeriut.Valët e radios emetuar nga një celularësh GSM mund të ketë një fuqi kulmi prej 2 watts, dhenjë telefon analog ne SHBA kishte një maksimum fuqie prej 3.6 watts. Teknologjive tjera digjitale tëlëvizshme, të tilla si CDMA2000 dhe D-AMPS, të përdorur fuqinë e transmetimit më të ulët,zakonisht nën 1 vat.Prodhim maksimal të energjisë nga një telefon celular është i rregulluar mestandarde të telefonit celular dhe nga agjencitë rregullatore në çdo vend.Në shumicën e sistemeve telefonike dhe stacion bazë per te kontrolluar cilësinë dhe fuqinë pritje tësinjalit dhe niveli i energjisë është rritur apo rënë automatikisht, në një hapësirë të caktuar, për tëakomoduar situata të ndryshme, të tilla si brenda dhe jashtë ndërtesave dhe automjeteve. Shkalla nëtë cilën rrezatim është absorbohet nga trupi i njeriut matet me Koeficienti Specifik i Absorbimit(SAR), dhe nivelet e saj maksimale për aparate moderne janë përcaktuar nga agjencitë qeveritare qërregullohen në shumë vende. Në SHBA, Federal Communications Commission (FCC) ka vendosurnjë kufi prej 1.6 W SAR / kg, mesatarisht më shumë se një vëllim prej 1 gram e indeve, për kokë. NëEvropë, afati është 2 W / kg, mesatarisht më shumë se një vëllim prej 10 gram. Vlerat SAR janëshumë të varur nga madhësia e vëllimit mesatare. Pa informacion në lidhje me vëllimin mesatare tepërdorur, krahasimet midis matjeve të ndryshme nuk mund të bëhen. Kështu, shkala evropiane 10-gram duhet të krahasohet mes veti, dhe shkalla amerikane 1-gram duhet vetëm të krahasohen mesvete.
    • X2.3 Efektet termikeNjë efekt i kuptuar mire të rrezatimit mikrovalë është e ngrohja dielektrike, në të cilën çdo materialdielektrike (të tilla si jetojnë indet) është nxehur nga rotacionet e molekulave polare detyruar ngafusha elektromagnetike. Në rastin e një personi duke përdorur një telefon celular, shumica e efektittë ngrohjes do të ndodhë në sipërfaqe të kokës, duke shkaktuar temperaturën e saj të rritet me njëpjesë të një shkallë. Në këtë rast, niveli i rritjes temperaturës është një magnitudë më pak se që kanëmarrë gjatë ekspozimit të kokës prej rrezeve direkte te diellit . Qarkullimi i gjakut të trurit është eaftë të rregulloj ngrohjen e tepërt, duke rritur rrjedhjen e gjakut lokal. Megjithatë, kornea e syrit nuke ka këtë mekanizëm rregullimi te temperaturës dhe ekspozimi ne kohëzgjatje 2-3 orë është raportuarqe prothone perde në sytë lepujt "në vlerat SAR nga 100-140W/kg, të cilat prodhohen temperaturat e41 ° C . Nuk kishte perde te zbuluar në sytë e majmunët te ekspozuar në kushte të ngjashme.2.4 Efektet jo-termikeProtokollet e komunikimit të përdorura nga telefonat celularë shpesh rezultojnë në frekuencë të ulëtte sinjalit bartës. Nëse këto rregullime kanë rëndësi biologjike ka qenë subjekt i debatit.Disa studiues kanë argumentuar se e ashtu-quajtura "efektet jo-termike" mund të ri-interpretohen sinjë përgjigje normale qelizore për një rritje të temperaturës.Biokimisti Gjerman Roland Glaser, përshembull, ka argumentuar se ka disa molekula thermoreceptor në qelizat, dhe se ata të aktivizuar njëujëvarë të sistemeve lajmruese, mekanizmat e gjen shprehje dhe prodhimin e proteinave shokungrohjes në mënyrë që të mbrojë qelizave ndaj stresit qelizë metabolike shkaktuar nga inxehti.Rritjet e temperaturës që i shkaktojnë këto ndryshime janë shumë të vogla për tu zbuluar ngastudimet e tilla si refleks, që baza e tërë argumentin e tyre në stabilitetin e dukshme e ekuilibrittermik në kulturat e tyre celular.Kërkues të tjerë besojnë se proteinat e stresit janë të palidhura me efektet termike, pasi që atondodhin për të dy frekuenca shumë të ulëta (kukudh) dhe radio frekuencave (RF), të cilat kanë niveleshumë të ndryshme të energjisë. [9] Një tjetër studim paraprak botuar në 2011 nga Journal ofShoqataMjekësore Amerikane kryer duke përdorur injeksione fluorodeoxyglucose dhe pozitron emisionevetomography arriti në përfundimin se ekspozimi ndaj valëve radiofrequency sinjal brenda pjesëve tëtrurit të afërt për të antenës telefonin celular rezultoi në nivele të rritura të metabolizmin e glukozës,por rëndësinë klinike të këtij gjetur shtë i panjohur.3. PERDORIMI I TELEFONIT MOBIL SHKAKTON KANCER ?Në vitin 2006 një studim i madh danez në lidhje me lidhjen në mes të përdorimit të telefonit celulardhe kancerit është botuar. Ajo pasoi mbi 420.000 shtetasit danezë për 20 vjet dhe nuk treguan rritjene rrezikut të kancerit. Zyra Federale Gjermane për Mbrojtjen nga Rrezatimi (Bundesamt fürStrahlenschutz) e konsideron këtë raport përfundimtar.Studimet e mëposhtme te ekspozimit ne kohë me te gjatë kanë qenë të publikuara:13 kombe INTERPHONE Projekt - studimi më i madh i këtij lloji ndërmarrë ndonjëherë - tashmëështë botuar dhe nuk gjejnë një lidhje të fortë në mes të telefonave mobil dhe tumoreve të trurit.
    • XIInternational Journal of Epidemiology kane publikuara një analizë të kombinuar të dhënave nga njëstudim i popullsisë multi-nacionale me bazë rast-kontrolli glioma dhe meningioma, llojet më tëzakonshme të tumor të trurit.Autorët raportuar përfundimin e mëposhtme:Në përgjithësi, nuk ka rritje në rrezikun e glioma ose meningioma u vu re me përdorimin etelefonave celularë. Ka pasur sugjerime për një rritje të rrezikut glioma në nivelet më të lartaekspozimit, por paragjykimet dhe gabimi parandaluar një interpretim shkakësore. Efektet emundshme afat-gjate të përdorimit të gjate e telefonave celularë kërkojne hetime të mëtejshme.Në njoftimin për shtyp ne lëshimin e nje letëre, Dr Christopher Wild, Drejtori i AgjencisëNdërkombëtare për Kërkime mbi kancerin (IARC) ka thënë:Një rrezik në rritje i kancerit të trurit nuk është i themeluar nga të dhënat nga interphone.Megjithatë, vëzhgimet e bëra në nivelin më të lrtë të kohës thirrjes kumulative dhe modelet nëndryshim të përdorimit të telefonit celular që nga periudha e studiuar nga interphone, veçanërisht tetë rinjtë, do të thotë se hetimet e mëtejshme të përdorimit të telefonit celular dhe rrezikut te kanceritne tru është e merituar.Një numër i shëndetit të pavarur dhe autoritetet qeveritare kanë komentuar në këtë studim tërëndësishëm, duke përfshirë Qendra Australian për Kërkime bioefektive Radiofrekuencore(ACRBR) i cili tha në një deklaratë se:Deri tani ka pasur shqetësime se telefonat celularë ishin shkaktar ne rritjen e tumoreve të trurit.Te dhenat nga Interphone jane të mjaftueshme për të adresuar këtë kërkesë, dhe ajo nuk ka ofruarasnjë dëshmi bindëse shkencore në mes të përdorimit të telefonit celular dhe zhvillimin e glioma osemeningioma. Ndërsa studimi tregon disa dëshmi e dobët e një shoqate me dhjetë më të lartë të kohësthirrje kumulative (por vetëm në ato që ka filluar përdorimin e telefonisë celulare më së fundi),autorët në përfundimin se paragjykimet dhe gabimet kufizojnë fuqinë e ndonjë përfundim në këtëgrup. Tani duket qartë se nëse do të kishte një efekt të përdorimit të telefonit celular për rreziqettumor të trurit në të rriturit, kjo ka të ngjarë të jetë shumë e vogël për të dallueshem nga studimi edhenjë pjesë të madhe shumëkombëshe të madhësisë së interphone.Agjensia australiane per mbrojtjen nga rezatimi dhe siguria berdhamore (ARPANSA) te cilet thanenë një deklaratë se:Në bazë të të kuptuarit aktual të marrëdhënieve mes kancerit të trurit dhe përdorimin e telefonavecelularë, duke përfshirë të dhënat e publikuara së fundmi nga studimi interphone, ARPANSA:Arrime në përfundimin se të dhënat aktualisht në dispozicion nuk do të kërkojnë ndonjërekomandim të përgjithshëm për të kufizuar përdorimin e telefonave celularë në popullsinë e rritur,vazhdon për të informuar të shqetësuarit për shëndetin e efekteve të mundshme që ata të mund tëkufizojnë ekspozimin e tyre duke reduktuar kohën e thirrjes, duke i bërë thirrje, ku pritja është emirë, duke përdorur pa duar pajisje dhe sms , dherekomandon që, për shkak të mungesës së çdo tëdhënë lidhur me fëmijët dhe përdorimin afatgjatë të telefonave celular, prindërit të inkurjojne fëmijëte tyre për të kufizuar ekspozimin e tyre duke reduktuar kohën e thirrjes, duke i bërë thirrje, ku pritjaështë e mirë, duke përdorur pa duar pajisje.Këshilli Australian per kancerin tha në një deklaratë se ajo me kujdes përshëndeti rezultatet estudimit më të mëdhe ndërkombëtar deri më sot në përdorim telefonin celular, i cili nuk ka gjetur
    • XIIasnjë dëshmi se përdorimi normal e telefonave celularë, për një periudhë deri në 12 vjet, mund tëshkaktojnë kancerin e trurit .Kryeshefi Ekzekutiv, Profesor Ian Olver, tha se rezultatet nga studimi i interphone, i kryer në 13vende, përfshirë Australinë, kanë qenë në përputhje me hulumtimet e tjera që kanë dështuar për tëgjetur një lidhje midis telefonave celularë dhe kancerit.Kjo mbështet hulumtimet e mëparshme duke treguar se telefonat mobil nuk e dëmtojnë ADN eqelizave, do të thotë se ata nuk mund të shkaktojnë llojin e mutacione gjenetike që zhvillohen nëkancer ", thotë profesor Olver.Megjithatë, eshte sugjeruar se fushat elektromagnetike që lidhen me telefonat celular mund tëluajë një rol në përshpejtimin e zhvillimit të një kancer ekzistuese. Studimi interphone nuk gjetiprova për të mbështetur këtë teori.Një studim gjerman (2006) erdhi ne përfundimse , nuk ka rrezik të përgjithshëm në rritje i gliomaose meningioma është vërejtur në mesin e këtyre përdoruesve të telefonisë celulare, megjithatë, përperdorimin afat-gjate të telefonisë celulare, rezultatet duhet të konfirmohet para se konkluzione tëforta mund të nxirren. "Një studim i përbashkët i kryer në Evropën veriore që tërheq përfundim se "Edhe pse rezultatettona të përgjithshme nuk do të tregojnë një rrezik në rritje të glioma në lidhje me përdorimin etelefonisë celulare, rrezik të mundshëm në pjesën më të ekspozuar të trurit me përdorimi afatgjatë tetelefonit nevojitet që të eksplorohet më tej para se konkluzionet mund të nxirren. "3.1 Studimet e tjera të kancerit dhe telefonat mobil janë:Një ekip suedez shkencor në Institutin Karolinska kryer një studim epidemiologjik (2004) qësugjeroi se përdorimi i rregullt i një telefon celular gjatë një dekadë apo më shumë u shoqërua menjë rritje të rrezikut akustike nevromë, një lloj tumor të trurit mirë. Rritja nuk ishte vërejtur në ato qëkishin përdorur telefona për më pak se 10 vjet.Një botim me titull "implikime në shëndetin publik e teknologjive wireless", citon se LennartHardell është një faktor i rëndësishëm. Raporti përsëritur gjetur që përdorimi i telefonave celularëpara moshës 20 rritur rrezikun e tumoreve të trurit nga 5.2, krahasuar me 1.4 për të gjitha moshat.Një shqyrtim nga Hardell et al. arriti në përfundimin se telefonat e tanishme celular nuk janë të sigurtpërekspozim afat-gjatë.Më 31 maj 2011 Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi kancerin e klasifikon fushenelektromagnetike radiofrequencore si e mundeshme kancerogjene për njerëzit (Group 2B).3.2 STUDIMET NE NJEREZShumë pak studime të njeriut janë fokusuar posaçërisht në kullat e telefonisë celulare dhe rrezikun ekancerit. Në studimin më të madh të botuar deri më sot, studiuesit britanikë në krahasim me një grupprej më shumë se 1.000 familje me fëmijë me kancer kundër një grupi të ngjashme të familjeve të
    • XIIIfëmijëve pa kancerit. Nuk i gjetën asnjë lidhje midis ekspozimit të nënës prej kullave gjatështatzënisë (bazuar në distanca nga shtëpia në kullën më të afërt dhe në sasinë e energjisë të dhënëjashtë nga kullat afër) dhe rrezikun e kancerit në fëmijërinë e hershme.Shuma e ekspozimit e njerzeve qe jetojnë pranë një kullë celular është zakonisht shumë herë më eulët se ekspozimit nga përdorimi i një telefoni celular. Rreth 30 studime kanë shikuar në lidhje tëmundshme midis përdorni telefonin celular dhe tumoret në njerëz. Shumica e studimeve deri më sotnuk kanë gjetur një lidhje në mes të përdorni telefonin celular dhe zhvillimin e tumoreve, edhe psekëto studime kanë pasur disa kufizime të rëndësishme. Kjo është një zonë e kërkimeve aktive.4. Konkluzion4.1 STUDIMET LABORATORIKEStudimet laboratorike kanë shikuar nëse llojet e valëve RF përdoren në telefon e komunikimit celularmund të shkaktojë dëme ADN-së. Shumica e këtyre studimeve kanë mbështetur idenë që valët RFdhënë jashtë nga telefonat celularë dhe kulla nuk kanë energji të mjaftueshme për të dëmtuar ADNdirekt.Disa shkencëtarë kanë raportuar se valët RF mund të prodhojnë efekte të tjera në qelizat e njeriut (nëenët laboratorike), që ndoshta mund të të ndihmojë të rritet tumoreve. Megjithatë, këto studime nukjanë verifikuar. Disa studime në minjtë dhe kanë shikuar në qoftë RF e energjisë mund të nxisëzhvillimin e tumoreve shkaktohet nga të njohur të tjerë carcinogens (agjentë që shkaktojnë kancerin).Këto studime nuk ka gjetur prova për promovimin e tumorit. Kërkimore në këtë fushë vazhdon.QFARE THOJNE EKSPERTET E AGJENSIVE ?3 agjencitë ekspertëve që zakonisht klasifikohen shkaktojnë kancerin ekspozimet (carcinogens) -Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi kancerin (IARC), Programit Kombëtar toksikologjisë(NTP), dhe Mjedisit e SHBA Agjencia e Mbrojtjes (EPA) - nuk e kanë klasifikuar telefonin celulareqë mundet te shkaktoje kancere.o Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë:Duke pasur parasysh nivelet shumë të ulëta ekspozimit dhe rezultatet e hulumtimit të mbledhuraderi më sot, nuk ka prova bindëse shkencore që sinjalet e dobët RF nga stacionet bazë dhe rrjetevepa tel të shkaktojë efekte negative për shëndetin.o Në komentuar në kullat telefonin celular pranë shtëpive apo shkollave, Komisioni Federal iKomunikimit thotë:Emisionet radiofrequency nga antenave të përdorura për qelizore dhe PC [shërbimin personal tëkomunikimit] transmetimet rezultojë në nivelet e ekspozimit në terren të cilat janë zakonisht mijëraherë më poshtë kufijve të sigurisë. Këto kufizime të sigurisë janë miratuar nga FCC në bazë tërekomandimeve të organizatave të ekspertëve dhe të miratuar nga agjencitë e qeverisë federalepërgjegjës për shëndetin dhe sigurinë. Prandaj, nuk ka arsye për të besuar që kullat të tilla mund tëpërbëjnë një rrezik të mundshëm shëndetësor për banorët aty pranë apo studentët.
    • XIV5. Referncat1. http://en.wikipedia.org/wiki/Mobile_phone_radiation_and_health2. http://www.telekoplus.com/3. www.brighthand.com4. www.LancsIndustries.com