Your SlideShare is downloading. ×

Bien dang mieng thong thuong 2009

289

Published on

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
289
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. CAÙC BIEÁN DAÏNGTHOÂNG THÖÔØNGCUÛA MOÂ MIEÄNG BS. Nguyeãn Thò Hoàng Boâ moân Beänh hoïc mieäng Khoa RHM- Ñaïi hoïc Y Döôïc Tp.HCM
  • 2. MUÏC TIEÂU1.Moâ taû ñöôïc nhöõng thay ñoåi veà giaûi phaãu thöôøng gaëp ôû vuøng mieäng khoâng aûnh höôûng chöùc naêng vaø khoâng caàn ñieàu trò.2.Chaån ñoaùn ñöôïc caùc bieán daïng sinh lyù thoâng thöôøng cuûa moâ mieäng vaø phaân bieät ñöôïc vôùi tình traïng beänh lyù.
  • 3. 1.Moâi: Khuyeát moâi baåm sinh Congenital lip pits- Bieán daïng sinh lyù baåm sinh, döôøng nhö di truyeàn theo tính traïng troäi.- Khuyeát meùp phoå bieán ôû ngöôøi tröôûng thaønh (12-20% daân soá).
  • 4. Khuyeát moâi (lip pits) Khuyeát meùp: Khuyeát moâi:Truõng nhoû ôû khoeù meùp. Gaàn ñöôøng giöõa,roäng 1-2 mm, saâu 2-4 mm vermilion moâi treân/ döôùi, ôû 1 hoaëc 2 beân roäng1-3 mm,saâu 5-15 mm
  • 5. 3. Nguyeân nhaân Khuyeát moâi:- Do söï loõm xuoáng cuûa nieâm maïc moâi phoâi thai vaø sau ñoù sính lieàn vôùi moâ lieân keát beân döôùi.- Hay veát tích coøn soùt laïi cuûa hai raõnh beân cuûa moâi phoâi thai. Hoäi chöùng Van der Woude Keøm khe hôû moâi / khe hôû haøm eách, lieân quan gen treân nhieãm saéc theå 1 (1q32-q41).
  • 6. Khuyeát meùp:Treân ñöôøng taän cuøng cuûa khe maët nguyeân thuûy giöõa goø haøm treân vaø cung quai haøm.
  • 7. Goø muõi giöõa Goø muõi beân Goø haøm treân Maáu tieàn haømCung quai haøm
  • 8. Khuyeát moâi:- ± tieát nhaày (neáu loã môû ra cuûa tuyeán nöôùc boït phuï), ± vieâm do tích tuï thöùc aên.- Vi theå: nieâm maïc loõm xuoáng heïp, ñöôïc laùùt bôûi bieåu moâ laùt taàng. Coù theå thoâng vôùi tuyeán nöôùc boït phuï.- Khoâng caàn ñieàu trò. Ñoâi khi phaãu thuaät do thaåm myõ.
  • 9. 2. Nieâm maïc maù: Haït fordyce (fordyce granules)1.Bieán daïng sinh lyù, thöôøng gaëp (> 80%).2.Do tuyeán baõ ôû da bò laïc choã vuøi vaøo nm mieäng trong luùc saùt nhaäp goø haøm treân & cung quai haøm.
  • 10. Nieâm maïc maù: Haït fordyce3.Laâm saøng:- Thöôøng phaùt trieån luùc daây thì.- Thöôøng n.maïc maù (hai beân, vuøng sau), moâi treân.- Nhieàu saàn maøu vaøng 1-2 mm, raûi raùc/töøng maûng.- Coù theå tieát chaát baõ.- Khoâng gaây trieäu chöùng.
  • 11. Nieâm maïc maù: Haït fordyce4. Vi theå: tuyeán baõ5. Khoâng caàn ñieàu trò.
  • 12. 3. Löôõi: Löôõi to – Löôõi nhoû Löôõi nhoû (microglossia):- Baåm sinh, raát hieám.- Coù theå phoái hôïp haøm nhoû, taät thieáu ngoùn.- Coù theå khoù aên, khoù phaùt aâm.
  • 13. 3. Löôõi: Löôõi to – Löôõi nhoû Löôõi to:(macroglossia) - Kích thöôùc to. - Bôø löôõi in daáu raêng. - Coù theå xoâ leäch raêng. - Thöôøng haù mieäng neân deã khoâ mieäng.
  • 14. Löôõi to (macroglossia, large tongue) Sinh lyù Beänh lyù-Baåm sinh: Phì - Böôùu (böôùu maùu, böôùu baïchñaïi cô nöûa maët maïch, ung thö…)ãhay toaøn thaân - Nhieãm truønglöôõi- Thuï ñaéc: Maát - Beänh ngu ñaàn (Cretinism)raêng haøm döôùi - Beänh to cöïc (Acromagely) - Beänh phuø do ñieàu trò corticoid - Beänh amyloidosis -Hoäi chöùng Down Ñieàu trò nguyeân nhaân.
  • 15. Phì ñaïi nöûa maëtHemifacial Hypertrophy
  • 16. Löôõi to: böôùu maùu
  • 17. Löôõi to: böôùu maùu
  • 18. Löôõi to:Böôùu maùu + Böôùu baïch maïch
  • 19. Löôõi to: böôùu
  • 20. Löôõi to: Hoäi chöùng Down
  • 21. Löôõi to: Beänh to cöïc
  • 22. 3. Löôõi:Löôõi cheû – Löôõi dínhLöôõi cheû: - Löôõi cheû hai/ba thuøy: dò taät baåm sinh, cheû khoâng hoaøn toaøn (raõnh saâu giöõa löôõi) thöôøng gaëp hôn löôõi cheû hoaøn toaøn . - Do thieáu söï raùp dính hoaøn toaøn cuûa hai maàn beân caáu taïo löôõi (tuaàn 4, 5) - Ñieàu trò: veä sinh raêng mieäng kyõ.
  • 23. Löôõi dínhAnkyloglossiaTongue- tieMaát söï cöû ñoäng cuûa löôõi do söï hieän dieän cuûa moâ sôïi baùm dính baát thöôøng giöõa buïng löôõi vaø saøn mieäng.1,7-4,4% treû sô sinh, ôû beù trai gaáp 4 laàn beù gaùi, vaø thöôøng gaëp caùc theå nheï.
  • 24. Löôõi dính- Hoaøn toaøn: hieám, trong hoäi chöùng khe hôû KC.- Moät phaàn: Dò taät baåm sinh Beänh lyùThaéng löôõi Vieâm xô hoùa sau chaánngaén, daøy, dính thöông, phaãu thuaät mieäng.vaøo ñaàu löôõi.
  • 25. Löôõi dính:- Taät noùi chôùt.- Thaéng löôõi ngaén, dính daàu löôõi.- Khoâng le löôõi qua khoûi vermilion hay khoeù meùp.- Coù theå truït nöôùu trong cuûa R 31,41 / khe hôû.
  • 26. Löôõi dính:Moâ beänh hoïc: nieâm maïc bình thöôøng hoaëc xô hoùa.Khoâng caàn ñieàu trò neáu khoâng gaây trieäu chöùngPhaãu thuaät ñieàu chænh vò trí thaéng löôõi neáu gaây xaùo troân chöùc naêng.
  • 27. 3. Löôõi: Löôõi nöùt neû (Fissured tongue)2- 5% daân soá, nhaát laø ôû ngöôøi lôùn tuoåi.
  • 28. Löôõi nöùt neû Sinh lyù Beänh lyùtoaøn thaân/taïi choãBaåm sinh - Thieáu vit B. - Chaán thöông maïn tính. - Khoâ mieäng - Hoäi chöùng Melkerson-Rosenthal (söng moâi, lieät maët, löôõi nöùt neû)
  • 29. Löôõi nöùt neû (Fissured tongue)
  • 30. Löôõi nöùt neû- Coù theå tính tuï thöùc aên gaây ñoû vaø nhaïy caûm.
  • 31. Phaân bieät löôõi cheû vôùi Löôõi nöùt neû ?
  • 32. Löôõi nöùt neû + Löôõi baûn ñoà
  • 33. Löôõi nöùt neû- Thöôøng gaëp trong löôõi to, löôõi baûn ñoà- Vi theå: veâm maïn tính khoâng ñaëc hieäu.- Ñieàu trò: Chaûi löôõi. Khoâng ñieàu trò tröø khi coù trieäu chöùng. Ñieàu trò khoâ mieäng vaø loaïi boû thoùi quen löôõi.
  • 34. 3. Löôõi: Teo caùc gai chæ1. Vieâm löôõi giöõa hình thoi: beänh lyù (nhieãm naám Candida) > dò taät baåm sinh.2. Löôõi baûn ñoà: thöôøng laø bieán ñoåi sinh lyù, thöôøng gaëp ôû treû em.3. Löôõi truïi gai: beänh lyù (thieáu maùu, thieáu vit B...)
  • 35. 3. Löôõi: Teo gai chæVieâm löôõi giöõa hình thoiMedian Rhomboid GlossitisCentral papillary atrophy of the tongue- 0,1% daân soá, nam hôn nöõ.- Thöôøng khoâng trieäu chöùng.- Coù töø luùc môùi sinh ra (neáu laø dò taät baåm sinh) hay môùi phaùt (neáu laø nhieãm naám Candida). Phaùt trieån chaäm.
  • 36. Vieâm löôõi giöõa hình thoitreân ñöôøng giöõa löng löôõi - tröôùc V löôõi.hình thoi/ baàu duïc/ khoâng ñeàuMaøu ñoû (maát gai chæ)
  • 37. Daïng: teo/ maûng/hoønBeà maët nhaün / nöùt neû
  • 38. 3. Löôõi: Teo gai chæVieâm löôõi giöõa hình thoiBeänh caên Sinh lyù Beänh lyùToàn taïi cuû leû Nhieãm naám Candida(tuberculum impar). Yeáu toá thuaän lôïi:-khoâng phaûi laø vieâm - Khaùng sinh phoå roäng - khoâ mieäng - beänh tieåu ñöôøng - suy giaûm mieãn dòch...
  • 39. AHình thaønh löôõiA. Tuaàn thöù 3B. Tuaàn thöù 5C. Tuaàn thöù 6 Hai gôø beân Cuû leû (tuberculum impar)B C
  • 40. Vieâm löôõi giöõa hình thoi (nhieãm naám Candida)
  • 41. Vieâm löôõi giöõahình thoi
  • 42. “Kissing lesion”
  • 43. NaámCandida
  • 44. Vieâm löôõi giöõa hình thoi- Taêng saûn bieåu moâ khoâng ñeàu, caùc nhuù bì daøi.- Thaám nhaäp teá baøo vieâm maïn.
  • 45. Vieâm löôõi giöõa hình thoi hay Ung thö löôõi?
  • 46. Vieâm löôõi giöõa hình thoiChaån ñoaùn:- Deã do vò trí & daïng ñaëc tröng- Soi vaø caáy naám- Phaân bieät: ung thö löôõiÑieàu trò: Loaïi boû yeáu toá thuaän lôïi vaø thuoác khaùng naám Candida taïi choã.
  • 47. Toùm laïiVieâm löôõi giöõa hình thoi 1. Maûng ñoû daøi, khoâng trieäu chöùng cuûa nieâm maïc bò teo (maát gai chæ) 2. treân beà maët löng löôõi 3. do nhieãm Candida
  • 48. 3. Löôõi: Teo gai chæ Löôõi baûn ñoà - Geographic tongue
  • 49. Löôõi baûn ñoà Geographic tongue Benign migratory glossitis Erythema migrans linguae 2% daân soá, nöõ hôi > nam, ña soá ôû trung nieân. Ña soá khoâng trieäu chöùng. Thay ñoåi moãi ngaøy veà hình daïng vaø kích thöôùc. Di cö töø vuøng naøy sang vuøng khaùc. Bieán maát roài taùi phaùt khoâng roõ lyù do.
  • 50. Löôõi baûn ñoà3 daïng laâm saøng:1/ Vuøng ñoû (troùc gai chæ).2/ Vuøng ñoû (troùc gai chæ) coù vieàn traéng.3/ Vuøng troøc gai chæ, coù daûi ñoû bao quanh, coù hay khoâng coù vieàn traéng
  • 51. Löôõi baûn ñoà + löôõi nöùt neû
  • 52. Löôõi baûn ñoàVieâm maïn tínhcoù söï troùc vaûyVuøng trung taâm: bieåu moâ moûng, maát keratin, thaám nhaäp baïch caàuVuøng ngoaïi vi: daøy söøng& lôùp gai, nhuù bì daøi keát noái
  • 53. Löôõi baûn ñoàChaån ñoaùn: laâm saøngÑieàu trò: Thöôøng khoâng caàn vì beänh töï giôùi haïn vaø khoâng trieäu chöùng. Neáu ñau: - Suùc mieäng nöôùc sodium bicarbonate. - Thuoác khaùng vieâm (taïi choã). - Traùnh thöùc aên cay noùng, kích thích. - Khoâng neân chaûi löôõi
  • 54. Toùm laïi: Löôõi baûn ñoà 1. Nhieàu maûng ñoû khoâng ñeàu vieàn traéng. 2. Treân löng löôõi vaø bôø löôõi. 3. Thay ñoåi hình daïng moãi ngaøy. Taùi ñi taùi laïi.
  • 55. 3. Löôõi: Daøi gai chæLöôõi loâng (hairy tongue, coated tongue) 0,5% daân soá ngöôøi tröôûng thaønh
  • 56. Löôõi loângNguyeân nhaân: Do caùc yeáu toá taïi choã:-Thuoác khaùng sinh phoå roäng-Corticoid toaøn thaân-Nöôùc suùc mieäng coù tính oxy hoùa nhö hydrogenperoxide, carbamide peroxide, sodium perborate..- Khoâ mieäng- Xaï trò-VSRM keùm-> Roái loaïn taïp khuaån mieäng.-> Taêng sinh naám Candida & vi khuaån sinh maøu.-> Caùc gai chæ taêng tröôûng quaù möùc.
  • 57. Löôõi loângVò trí: 1/3 sau vaø 1/3 giöõa cuûa löng löôõi.Caùc gai chæ daøi vaøi mm, daøy, beän laïi, löu giöõ vi khuaån, vi naám, maûnh vuïn teá baøo, vaät laï..Maøu sacé do vi khuaån sinh saéc &ø yeáu toá beân ngoaøi. AÛnh höôûng thaåm myõ. Thöôøng khoâng trieäu chöùng.
  • 58. Löôõi loâng Gai chæ daøi vaø daøy söøng roõ, tích tuï caùc vi sinh vaät treân beà maët Teá baøo vieâm ôû moâ ñeäm
  • 59. Löôõi loângÑieàu trò: Loaïi boû nguyeân nhaân. Chaûi löôõi saïch (coù theå vôùi nöôùc sodium bicarbonate). Ñieàu trò nhieãm naám neáu coù.
  • 60. Löôõi loâng1.Taêng tröôûng quaù möùc caùc gai chæ (daøi baát thöôøng maø khoâng troùc ñi) gioáng sôïi toùc, taïo thaønh lôùp loâng daøy.2 . Treân löng löôõi.
  • 61. Amiñan löôõi phì ñaïi Lingual tonsils Oral tonsilsAmiñan löôõi thuoäc voøng Waldeyer
  • 62. Amiñan löôõi phì ñaïi
  • 63. Amiñan löôõi phì ñaïi - Thöôøng lieân quan nhieãm truøng ñöôøng hoâ haáp- tieâu hoùa treân. - Noát söng ñoû, ñau/ noùng raùt. - Vi theå: caùc ñaùm moâ lympho6, trong ñoù coù caùc trugn taâm maàm - Neáu chæ 1 beân: chaån ñoaùn phaân bieät Ung thö - - Ñieàu trò nguyeân nhaân gaây vieâm
  • 64. 3. Löôõi: Phì ñaïi gai ñaøi Gai ñaøi phì ñaïi- Dò taät baåm sinh – khoâng caàn ñieàu trò
  • 65. 3. Löôõi: Noát giaùp traïng löôõi
  • 66. Noát giaùp traïng löôõi Lingual thyroid nodule- Hieám, nöõ = 4-7 laàn nam.- Khoái söng 2-3 cm, meàm hôi tím/chaéc/ cöùng.- Coù theå khoù nuoát, khoù noùi, khoù thôû, suy giaùp. Beänh caên:Do moâ tuyeán giaùp khoâng luøi hoaøn toaøn xuoáng coå.Phình giaùp, nang giaùp, böôùu giaùp laøm noát naøy to.
  • 67. OÁng giaùp löôõi(caét qua loã tòt, baøo thai thaùng thöù naêm)
  • 68. Noát giaùp traïng löôõiChaån ñoaùn: - Laâm saøng - Sieâu aâm vuøng coå - Xaï hình tuyeán giaùp I 131 - Test chöùc naêng tuyeán giaùp - CT/MRI - SInh thieát moät phaàn neáu caàn
  • 69. Noát giaùp traïng löôõi Lingual thyroid nodule Ña soá tröôøng hôïp laø moâ tuyeán giaùp bình thöôøng. Hôn 50% (70%) caùc tröôøng hôïp noát giaùp traïng löôõi laø moâ tuyeán giaùp duy nhaát. Theo doõi ñònh lyø neáu khoâng gaây trieäu chöùng. Phaãu thuaät neáu gaây ngheõn naëng hoaëc laø böôùu. -Thyroxin sau moå neáu khoâng coù tuyeán giaùp ôû coå.
  • 70. Noát giaùp traïng löôõiToùm laïi: Hoøn döôùi nieâm maïc cuûa moâ giaùp treân döôøng giöõa cuûa ñaùp löôõi.
  • 71. 4. NIEÂM MAÏC MIEÄNG:NHIEÃM SAÉC MELANIN SINH LYÙPhysiologic (racial) pigmentationEthnic pigmentation- Nguyeân nhaân phoå bieán nhaát nhieãm saéc mieäng.- Thöôøng ôû nhöõng ngöôøi coù da saäm maøu.
  • 72. Nhieãm melanin sinh lyù
  • 73. NHIEÃM SAÉCMELANIN SINH LYÙ- Taêng melanin ôû lôùp teá baøo ñaùy.- Khoâng taêng soá teá baøo haéc toá.
  • 74. NHIEÃM SAÉC MEÂLANIN SINH LYÙ Chaån ñoaùn phaân bieät:1.Nhieãm saéc meâlanin khoâng do chuûng toäc - Nhieãm saéc melanin do vieâm chöùng - Beänh noäi tieát: Addison - Hoäi chöùng Peutz-Jeghers - Neâvi saéc toá - Meâlanoâm aùc
  • 75. NHIEÃM SAÉC MEÂLANIN SINH LYÙ Chaån ñoaùn phaân bieät:2. Nhieãm saéc khoâng meâlanin - Khoâng gaây beänh lyù: amalgam tatoo. - Nhieãm saéc kim loaïi naëng (arsenic, bismuth, platinum, chì, thuûy ngaân) - Nhieãm saéc thuoác clhroquine, cyclophosphamide, azidothymidine (AZT)..
  • 76. Nhieãm melanin ôû ngöôøi huùt thuoác laù
  • 77. Hoäi chöùng Addison(suy voû thöôïng thaän)
  • 78. Hoäi chöùng Peutz-Jeghers
  • 79. NEÂVI (NEVUS)
  • 80. MEÂLANOÂM AÙC
  • 81. AMALGAM TATOO
  • 82. ñöôøng bistmuth ôû nöôùu rôøi
  • 83. 5. Saøn mieäng: Maïch tröôngMaïch tröông döôùi löôõi: Tónh maïch phoàng to, maøuxanh, ngoaèn ngoeøo, gaëp ôû 2/3 soá ngöôøi > 60 tuoåi.
  • 84. MAÏCH TRÖÔNG DÖÔÙI LÖÔÕI
  • 85. Torus haøm treân (torus palatinus)1.Laø bieán daïng sinh lyù cuûa beà maët xöông khaåu caùi.2. Thöôøng xuaát hieän &ø phaùt trieån sau tuoåi 30, sau nhieàu naêm thì ngöng phaùt trieån.
  • 86. Torus haøm treân3. Tæ leä: 9 - 66%, Myõ 20-35%. VN: 75% (nam 63,6% & nữ 81%)4. Caùc yeáu toá lieân quan:Di truyeàn: nhaân chuûng, giôùi tính, gia ñình (70%).Moâi tröôøng: 30%(cheá ñoä aên, taêng quaù möùclöïc nhai)5. Ñieàu trò: khoâng caàn.Tröø khi quaù to gaây khoù chòu hoặc khoù laép haøm giaû
  • 87. Torus haøm döôùi (Torus mandibularis)1.Laø bieán daïng sinh lyù beà maët trong XHD.2.Thöôøng xuaát hieän & phaùt trieån sau tuoåi 30.3.Tỉ lệ 5-40%. Myõ: 6-12%. VN: 3,6% (nam 4,8% & Nữ 3%)
  • 88. Torus haøm döôùi
  • 89. Torus haøm döôùi (Torus mandibularis)4. Di truyeàn (70%) + Moâi tröôøng (30%)5. X quang: caûn quang chaäp leân raêng 3,4,56. Khoâng caàn điều trị .
  • 90. ÑA LOÀI XÖÔNG ÔÛ XÖÔNG HAØM
  • 91. ÑA LOÀI XÖÔNG ÔÛ XÖÔNG HAØM Exostoses Laø bieán daïng sinh lyù maët ngoaøi xöông haøm. Ít gaëp hôn torus. Thöôøng ôû ngöôøi tröôûng thaønh. Thöôøng maët ngoaøi xöông oå raêng HT vaø HD vuøng raêng coái nhoû vaø raêng coái lôùn. Lieân quan: di truyeàn, löïc nhai quaù taûi.
  • 92. Ñieàu trò: khoâng caàn,tröø khi caàn laép haøm giaû.
  • 93. LOÀI XÖÔNG (torus- exostoses) ÔÛ XÖÔNG HAØM Söï taêng tröôûng sinh lyù daïng hoøn cuûa xöông voû ñaëc:- Doïc theo phaàn sau cuûa ñöôøng giöõa khaåu caùi cöùng: Torus haøm treân- Maët trong xöông haøm döôùi vuøng raêng 3,4,5, haàu nhö luoân hai beân: Torus haøm döôùi.- Ôû maët ngoaøi xöông haøm treân vaø/ haøm döôùi: ña loài xöông ôû xöông haøm.
  • 94. Toùm laïi caùc bieán daïng sinh lyù vuøng mieäng:1. Moâi: Khuyeát moâi, khuyeát meùp.2. Nieâm maïc maù: Haït fordyce.3. Löôõi: - Kích thöôùc: Löôõi to - Löôõi nhoû. - Löôõi dính - Löôõi cheû - Löôõi nöùt neû. - Gai chæ daøi: Löôõi loâng. gai chæ teo: Vieâm löôõi giöõa hình thoi. - Gai ñaøi phì ñaïi. - Amiñan löôõi phì ñaïi.- Noát giaùp traïng löôõi4. Saøn mieäng: Maïch tröông döôùi löôõi.5. Nöôùu raêng (Nieâm maïc mieäng): Nhieãm saéc melanin6. Xöông haøm: torus HT, torus HD, ña loài xöông.

×