Πειραματικό Γυμνάςιο                                         24-4-2012Ζωςιμαίασ Σχολισ Ιωαννίνων                          ...
ΠεριεχϐμεναΠρωτεΐνεσ .................................................................................. 3Επίπεδα οργάνωςθσ...
ΠρωτεϏνεσΤο όνομα πρωτεΐνθ προζρχεται από το ελλθνικό "πρϊτα" ,το οποίοςθμαίνει "πρωταρχικισ ςθμαςίασ" και περιγράφθκεαρχι...
ςχθματίηοντασ τθν "πρωτοταγι δομι", για τθν οποία κακοριςτικοίπαράγοντεσ είναι τα νουκλεϊκά οξζα, τα οποία και φζρονται να...
δομι.Μια περιοχι αποτελείται από 100 με 250 αμινοξζα και αποτελείμονάδα από τθν οποία δομοφνται πολφ μεγαλφτερεσ πρωτεϊνεσ...
μεταβολιςμό.Άλλεσ πρωτεΐνεσ ζχουν δομικζσ ι μθχανικζσ λειτουργίεσ,όπωσ οι πρωτεΐνεσ του κυτταρικοφ ςκελετοφ, οι οποίεσ ςυμ...
4. Η αφξθςθ τθσ κερμοκραςίασ του περιβάλλοντοσ μπορεί να     αυξιςει και τισ ανάγκεσ για πρόςλθψθ πρωτεϊνϊν.  5. Τζλοσ αυξ...
καλφπτουν το 15-19% τθσ ολικζσ κερμιδικισ θμεριςιασ πρόςλθψθσ,ενϊ ςε επιλεγμζνεσ καταςτάςεισ μπορεί να φτάςει το 20%.Πλιρε...
Σρϐφιμα πλοϑςια ςε πρωτεϏνεσ                               9
Βιβλιογραφύα   http://el.wikipedia.org   http://www.bestrong.org.gr                                10
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

β4 πρωτεινες

677

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
677
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

β4 πρωτεινες

  1. 1. Πειραματικό Γυμνάςιο 24-4-2012Ζωςιμαίασ Σχολισ Ιωαννίνων ΠρωτεϏνεσ Κρϋασ, ξηρού καρπού, θαλαςςινϊ, ϐςπρια Εργαςύα ςτομϊθημα τησΥυςικόσΑγωγόστων μαθητών: Ελπύδα Πενθερουδϊκη, ΛαμπρύναΠλιϊκου, Ίρισ Ρύζου, Μιχαόλ Πϋτρου, Γιώργοσ Ρϊπτησ 1
  2. 2. ΠεριεχϐμεναΠρωτεΐνεσ .................................................................................. 3Επίπεδα οργάνωςθσ .................................................................. 3Κατάταξθ πρωτεϊνϊν ................................................................. 5Βιολογικόσ ρόλοσ....................................................................... 5Κατάλλθλθ θμεριςια πρόςλθψθ πρωτεΐνθσ ............................. 6Οι πθγζσ φυςικισ πρωτεΐνθσ ..................................................... 7Τρόφιμα πλοφςια ςε πρωτεΐνεσ ................................................ 9Βιβλιογραφία .......................................................................... 10 2
  3. 3. ΠρωτεϏνεσΤο όνομα πρωτεΐνθ προζρχεται από το ελλθνικό "πρϊτα" ,το οποίοςθμαίνει "πρωταρχικισ ςθμαςίασ" και περιγράφθκεαρχικά και ονομάςτθκε από τον Γιονσ ΓιάκομπΜπερτςζλιουσ το 1838.Οιπρωτεΐνεσ αποτελοφν τα πιο διαδεδομζνα καιπολυδιάςτατα τόςο ςτθ μορφι όςο και ςτθλειτουργία τουσ μακρομόρια.Ακόμθ και ςϋ ζνα απλόκφτταρο των βακτθρίων εντοπίηονται εκατοντάδεσδιαφορετικζσ πρωτεΐνεσ που κάκε μια εξ αυτϊν ζχειιδιαίτερο ρόλο.Οι πρωτεΐνεσ αποτελοφν είτε δομικάςυςτατικά των μεμβρανϊν του κυττάρου είτεςυνεργοφν ςε κάποια ςυγκεκριμζνθ λειτουργία, όπωσ θ δθμιουργίαπρωτεϊνικϊν ςυμπλόκων.Είναι μεγάλα ςφνκετα βιομόρια, με μοριακό βάροσ από 10.000 μζχριπάνω από 1 εκατομμφριο, αποτελοφμενα από αμινοξζα, τα οποίαενϊνονται μεταξφ τουσ με πεπτιδικοφσ δεςμοφσ ςχθματίηοντασ μιαγραμμικι αλυςίδα, καλοφμενθ αλυςίδα πολυπεπτιδίων.Όλεσ οιπρωτεΐνεσ περιζχουν άνκρακα, οξυγόνο και άηωτο και οι περιςςότερεσεξ αυτϊν και κείο.Επύπεδα οργϊνωςησΟι πρωτεΐνεσ παράγονται από τα ριβοςϊματα που βρίςκονται μζςα ςτοκυτταρόπλαςμα και αρχικά εμφανίηονται ωσ απλζσ μθ διακλαδωμζνεσαλλθλουχίεσ αμινοξζων, δθλαδι πεπτιδίων ι πολυπεπτιδίων, 3
  4. 4. ςχθματίηοντασ τθν "πρωτοταγι δομι", για τθν οποία κακοριςτικοίπαράγοντεσ είναι τα νουκλεϊκά οξζα, τα οποία και φζρονται ναελζγχουν όλεσ τισ λειτουργίεσ αλλά και τα κλθρονομικά γνωρίςματα τωνοργανιςμϊν.Στθ ςυνζχεια όλα τα πολυπεπτίδια υφίςτανται μια φυςικι διαμόρφωςθπροκειμζνου να αποκτιςουν μια "δευτεροταγι δομι" θ οποίαπροκαλείται από δεςμοφσ υδρογόνου που αναπτφςςονται μεταξφ τωνμεταξφ των καρβοξυλομάδων και των αμινομάδων των αμινοξζων. Οπλζον διαδεδομζνοσ τφποσ τζτοιασ μορφισ πολυπεπτιδίου είναι θλεγόμενθ "α-ζλικα", δεξιόςτροφθ, όπου οι ςπείρεσ διατθροφνται ςτθκζςθ τουσ με δεςμοφσ υδρογόνου μεταξφ μεταξφ των καρβοξυλομάδωνκαι των αμινομάδων των αμινοξζων. Μια άλλθ δευτεροταγισ δομιείναι θ λεγόμενθ "β-πτυχωτι επιφάνεια" όπου ςτθ περίπτωςθ αυτιδιαςταυρϊνονται παράλλθλεσ αλυςίδεσ πολυπεπτιδίων που ενϊνονταιςτισ διαςταυρϊςεισ με δεςμοφσ υδρογόνου ςχθματίηοντασ ζτςι μιαεξαιρετικά ςφιχτι δομι, όπωσ ςτο μετάξι.Οι πρωτεΐνεσ με τζτοιεσςχετικά απλζσ διςδιάςτατεσ δευτερογενείσ δομζσ ονομάηονται γενικάινϊδεισ πρωτεΐνεσ.Στθ ςυνζχεια τα πολυπεπτίδια υφίςτανται ακόμα πιο περίπλοκοδίπλωμα (πτφχωςθ) το οποίο καλείται "τριτοταγισ δομι".Με τον όροτριτοταγι δομι, εννοοφμε το τελικό και λειτουργικό ςχιμα που αποκτάτο πολυπεπτίδιο, οπότε ονομάηεται πλζον πρωτεΐνθ.Αυτι θαναδίπλωςθ πραγματοποιείται από τθν αλλθλεπίδραςθ των πλευρικϊνομάδων των αμινοξζων (π.χ. ςχθματιςμόσ διςουλφιδικϊν δεςμϊνμεταξφ δφο κυςτεϊνικϊν καταλοίπων).Τζλοσ, υπάρχουν και πρωτεΐνεσ που αποτελοφνται από πολλζσπολυπεπτιδικζσ αλυςίδεσ που είναι χαλαρά ενωμζνεσ και αυτόαποτζλεί τθ λεγόμενθ "τεταρτοταγι δομι".Παράδειγμα είναι θαιμοςφαιρίνθ.Επίςθσ ςτισ πρωτεϊνεσ ανακαλφφκθκε και άλλο ζνα επιπζδοοργάνωςθσ.Πρόκειται για τθ πρωτεϊνικι περιοχι (proteindomain), θοποία μπορεί να διπλωκεί ανεξάρτθτα ςε μια ςυμπαγι, ςτακερι 4
  5. 5. δομι.Μια περιοχι αποτελείται από 100 με 250 αμινοξζα και αποτελείμονάδα από τθν οποία δομοφνται πολφ μεγαλφτερεσ πρωτεϊνεσ.Οιδιαφορετικζσ περιοχζσ ςχετίηονται με διαφορετικι λειτουργία.Κατϊταξη πρωτεώνώνΓενικάοι πρωτεΐνεσ ανάλογα τθσ μορφισ τουσ διακρίνονται ςε: ινϊδεισ πρωτεΐνεσ ςφαιρικζσ πρωτεΐνεσΜε κριτιριο τθ ςφνκεςι τουσ διακρίνονται ςε: απλζσ (όταν αποτελοφνται μόνο από αμινοξζα) ςφνκετεσ (όταν ςτο μόριό τουσ περιλαμβάνονται και μθ πρωτεϊνικά τμιματα όπωσ μζταλλα, ςάκχαρα, λίπθ κ.λπ.)Επίςθσ με κριτιριο ακόμθ τθ λειτουργία τουσ διακρίνονται ςε: δομικζσ (όταν αποτελοφν τα δομικά υλικά του κυττάρου) λειτουργικζσ (όταν ςυμβάλλουν ςε κάποιεσ λειτουργίεσ)Βιολογικϐσ ρϐλοσΟι διάφορεσ λειτουργίεσ που παρατθροφνται ςτουσ οργανιςμοφσγίνονται χάρθ ςτισ πρωτεΐνεσ.Ο δε βιολογικόσ τουσ ρόλοσ κακορίηεταικάκε φορά από τθν τριςδιάςτατθ δομι τουσ που είναι ςυνζπεια τθσαλλθλουχίασ των αμινοξζων, θ οποία και ξεκινά από τθν πρωτοταγιδομι.Όπωσ άλλα βιολογικά μακρομόρια (π.χ. οι πολυςακχαρίτεσ, τα λιπίδια,και νουκλεϊκά οξζα) ζτςι και οι πρωτεΐνεσ είναι απαραίτθτεσ για όλουστουσ ηωντανοφσ οργανιςμοφσ και ςυμμετζχουν ςε κάκε διαδικαςίαμζςα ςτα κφτταρα.Πολλζσ πρωτεΐνεσ δρουν ωσ ζνηυμα που καταλφουντισ βιοχθμικζσ αντιδράςεισ, και είναι ηωτικισ ςθμαςίασ ςτο 5
  6. 6. μεταβολιςμό.Άλλεσ πρωτεΐνεσ ζχουν δομικζσ ι μθχανικζσ λειτουργίεσ,όπωσ οι πρωτεΐνεσ του κυτταρικοφ ςκελετοφ, οι οποίεσ ςυμβάλλουν ςτθδιατιρθςθ τθσ μορφισ των κυττάρων.Οι πρωτεΐνεσ είναι επίςθσςθμαντικζσ ςτθ διακυτταρικι επικοινωνία, τθ δράςθ τουανοςοποιθτικοφ ςυςτιματοσ, τον ςχθματιςμό κυτταρικϊν ιςτϊν, καιτον κυτταρικό κφκλο.Οι πρωτεΐνεσ είναι απαραίτθτα ςυςτατικά ςτθ διατροφι μασ,δεδομζνου ότι τα ηϊα δεν μποροφν να ςυνκζςουν όλα τα αμινοξζα,αλλά πρζπει να τα λάβουν από τα τρόφιμα.Μζςω τθσ διαδικαςίασ τθσπζψθσ, τα ηϊα αποικοδομοφν τθν πρωτεΐνθ ςτα ελεφκερα αμινοξζα πουμποροφν να χρθςιμοποιθκοφν για τθν πρωτεϊνικι ςφνκεςθ.Κατϊλληληημερόςιαπρϐςληψη πρωτεϏνησΑπό τον παγκόςμιο οργανιςμό υγείασ προτείνεται θ πρόςλθψθ 0,85 grπρωτεΐνθσ για κάκε κιλό ςωματικοφ βάρουσ ανά θμζρα. Αυτι θποςότθτα φαίνεται να δίνει καλά αποτελζςματα ςε άτομα που κάνουνκακιςτικι ηωι και δεν βρίςκονται ςε περίοδο ανάπτυξθσ.Η ποςότθτααυτι διαφζρει ςτισ διάφορεσ φάςεισ ανάπτυξθσ του ατόμου. Ηθμεριςια πρόςλθψθ πρωτεΐνθσ εξαρτάται από πολλοφσ και διαφόρουσπαράγοντεσ: 1. Πρζπει να γνωρίηουμε εάν θ θμεριςια πρόςλθψθ πρωτεΐνθσ προτείνεται ςε άτομα που απλϊσ κζλουν να διατθριςουν το ςϊμα τουσ ι εάν το άτομο βρίςκεται ςε περίοδο ςωματικισ αφξθςθσ. 2. Η μυϊκι δραςτθριότθτα του ατόμου πρζπει να λαμβάνεται ςοβαρά υπόψθ, κακϊσ ζχει διαπιςτωκεί ότι άτομα που ζχουν ζντονθ μυϊκι δραςτθριότθτα ζχουν αυξθμζνεσ ανάγκεσ πρόςλθψθσ πρωτεϊνϊν αλλά και αυξθμζνεσ ανάγκεσ για θμεριςια πρόςλθψθ κερμίδων και άλλων διατροφικϊν ςτοιχείων. 3. Άτομα που βρίςκονται ςε ζντονο ψυχικό ι ςωματικό ςτρεσ, ζχουν αυξθμζνεσ ανάγκεσ ςε πρωτεΐνεσ. 6
  7. 7. 4. Η αφξθςθ τθσ κερμοκραςίασ του περιβάλλοντοσ μπορεί να αυξιςει και τισ ανάγκεσ για πρόςλθψθ πρωτεϊνϊν. 5. Τζλοσ αυξθμζνεσ ανάγκεσ ςε πρωτεΐνεσ ζχουν τα άτομα που λαμβάνουν αναβολικά ςτεροειδι, γενικά φάρμακα ι ορμόνεσ, τα παιδιά, οι ζφθβοι πουαςκοφνται, όςοι πάςχουν από το ςφνδρομο τθσ υπερπροπόνθςθσ, και τζλοσ όςοι κάνουν δίαιτα αδυνατίςματοσ.Οι πηγϋσφυςικόσ πρωτεϏνησΤα μθ απαραίτθτα αμινοξζα μποροφν να ςυντεκοφν ςτον οργανιςμό,ενϊ τα απαραίτθτα δεν ςυντίκενται και πρζπει να λαμβάνονται με τθντροφι κακθμερινά. Οι ανάγκεσςελίπθ μποροφν να καλυφκοφν απόυδατάνκρακεσ και πρωτεΐνεσ, κατά ζνα μεγάλο ποςοςτό και οι ανάγκεσςε υδατάνκρακεσ μποροφν να καλυφκοφν από λίπθ καιπρωτεΐνεσ.Όμωσ οι ανάγκεσ ςε πρωτεΐνεσ μποροφν να καλυφκοφν μόνοαπό πρωτεΐνεσ.Ο ανκρϊπινοσ οργανιςμόσ προμθκεφεται τισ πρωτεΐνεσ που του είναιαπαραίτθτεσ μζςω τθσ τροφισ του.Για να λθφκοφν όλα τα απαραίτθτααμινοξζα κα πρζπει να καταναλϊνουμε ποικιλία φυτικϊν και ηωικϊντροφϊν, γιατί κάκε τροφικι πθγι ζχει διαφορετικι ποιότθτα καιποςότθτα αμινοξζων.Ένασ υγιείσ ενιλικασ χρειάηεται 8 γραμμάριαπρωτεΐνθσ για κάκε κιλόςωματικοφ βάρουσ του θμερθςίωσ. Σθμειϊςτε ότι οι ανάγκεσ του ςεπρωτεΐνεσ πρζπει να υπολογίηονται πάντα με βάςθ το φυςιολογικό τουβάροσ*ταπαραπάνω κιλά είναι απλό λίποσ.Ανάλογα μετθν προζλευςι τουσ χωρίηονται ςε φυτικισ προζλευςθσ καιηωικισ προζλευςθσ.Σε μία ιςοηυγιςμζνθ δίαιτα οι πρωτεΐνεσ πρζπει να 7
  8. 8. καλφπτουν το 15-19% τθσ ολικζσ κερμιδικισ θμεριςιασ πρόςλθψθσ,ενϊ ςε επιλεγμζνεσ καταςτάςεισ μπορεί να φτάςει το 20%.Πλιρεισ πρωτεΐνεσ κεωροφνται οι ηωικζσ πρωτεΐνεσ γιατί περιζχουνκαι τα εννιά απαραίτθτα αμινοξζα* βαλίνθ, λευκίνθ, ιςολευκίνθ,φαινυλαλανίνθ, τρυπτοφάνθ, μεκειονίνθ, κρεονίνθ, λυςίνθ καιιςτιδίνθ+. Γι’ αυτό άλλωςτε και λζγονται υψθλισ βιολογικισ αξίασ.Οιηωικζσ πρωτεΐνεσ βρίςκονται ςτο κρζασ, ςτα ψάρια, ςτα γαλακτοκομικάκαι ςτα αυγά.Γι’ αυτό άλλωςτε και λζγονται υψθλισ βιολογικισ αξίασ.Ωςτόςο, ςυνικωσ κρφβουν ζναν κίνδυνο κακϊσ πολλζσ φορζσ τατρόφιμα που τισ περιζχουν ζχουν και λίποσ αυξάνοντασ τισπροςλαμβανόμενεσ κερμίδεσ*οι πρωτεΐνεσ περιζχουν 4 κερμίδεσ ανάγραμμάριο ενϊ το λίποσ 9 ανά γραμμάριο+.ΠΛΗΡΕΙ΢ ΠΡΩΣΕΙΝΕ΢:Αυγό, αλλαντικά, αρνί, βοδινό, γαλοποφλα,κοτόπουλο, μοςχάρι, ςόγια, ςυκϊτι, χοιρινό, ψάρι.ΑΣΕΛΕΙ΢ ΠΡΩΣΕΙΝΕ΢:Αρακάσ, δθμθτριακά, ηυμαρικά, κουάκερ,μακαρόνια, ξθροί καρποί, όςπρια, ςιτάρι, τραχανάσ, φυςτικοβοφτυρο,ρφηι.ΠΛΗΡΕΙ΢ ΢ΤΝΔΤΑ΢ΜΟΙ:Αρακάσ + κρζασ, ηυμαρικά + τυρί, κουάκερ +γάλα, μακαρόνια + τριμ. τυρί, ξθροί καρποί + γιαοφρτι, όςπρια +γιαοφρτι, όςπρια + κρζασ, όςπρια + μαφρο ψωμί, όςπρια + τυρί, ρφηι +αρακάσ, τραχανάσ + χοιρινό. 8
  9. 9. Σρϐφιμα πλοϑςια ςε πρωτεϏνεσ 9
  10. 10. Βιβλιογραφύα http://el.wikipedia.org http://www.bestrong.org.gr 10

×