Lezing kringloop Workshops Caring Dairy
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Lezing kringloop Workshops Caring Dairy

on

  • 1,564 views

programma en achtergronden tijdens onderdeel "kringloop" binnen het Caring Dairy programma van Ben & Jerrys/CONO kaasmakers.

programma en achtergronden tijdens onderdeel "kringloop" binnen het Caring Dairy programma van Ben & Jerrys/CONO kaasmakers.

Statistics

Views

Total Views
1,564
Views on SlideShare
1,563
Embed Views
1

Actions

Likes
0
Downloads
10
Comments
0

1 Embed 1

http://www.slideshare.net 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Lezing kringloop Workshops Caring Dairy Lezing kringloop Workshops Caring Dairy Presentation Transcript

  • WORKSHOP KRINGLOOPLANDBOUW
    Hans Dirksen
    Wim van de Geest
    Frens Schuring
    Peter Takens
    Frank Verhoeven
  • Programma
    Ochtend: - Voorstelrondje  Wie ben ik en wie bent u en waar liggen uw toekomstige uitdagingen?
    - De kringloop (film), milieubeleid (schoon & zuinig)
    - Meer melken van eigen bodem!
    - Koeien voeren draait om 1) structuur en 2) energie - Invulling “blije aarde”
    Lunch ± 12:15 uur
    Middag: - Rondje gastbedrijf doorlichten kringloop en rantsoen
    - Afsluiting, papierwerk, aanbevelingen en goede voornemens!
    Einde ± 14:30 uur
  • Frank Verhoeven
    1972 Geboren te Udenhout melkveebedrijf 35 koeien 18 ha ten westen van Tilburg
    1984 MAVO Berkel Enschot
    1988 Middelbare Agrarische School Boxtel
    1991 Hogere Agrarische School Den Bosch
    1995 Wageningen Universiteit – Dierwetenschappen
    1997 Onderzoeker Wageningen Universiteit
    1999 Projectleider WUR onderzoeksproject Noordelijke Friese Wouden
    2004 Expertmissie Nicaragua (ICCO)
    2005 Start eigen bedrijf: Boerenverstand Consultancy
    projecten op het gebied van duurzame landbouw, streekproducten, reductie broeikasgassen, integratie natuurbeheer, etc.
    Start bedrijf Boerenbox BV (pakketjes met streekproducten)
    Samenwerking ETC Adviesgroep en Dirksen Management Support www.boerenverstand.org , www.duurzaamboerblijven.nl en www.boerenbox.nl
    View slide
  • Wie bent u?
    Kort even een typering van uw bedrijf, waar liggen uw uitdagingen en wat u denkt hier te kunnen leren?
    View slide
  • Administratie
    • Presentielijst en actieplannen invullen graag aanvullen en samen met evaluatieformulier terug
    • Inventarisatie: wie wil verder met verdieping eigen bedrijfscijfers economie en kringloop?
    Er is budget voor cijferanalyse van alle CONO melkveehouders!
    • Interesse? uitnodiging volgt voor volgende bijeenkomst met de eigen kringloopcijfers.
    Verzoek direct te tekenen voor machtiging BLGG en CRV.
  • Klara 34
  • Klara 34
    Methaan
    Kg CH4
    Kunstmest:
    225 kg N/ha
    lachgas
    Kg N2
    Mest:
    123,6 kg
    N/jaar
    (Kracht)voer:
    soja, raap,
    tarwe, etc.
    1 hectare +
    1 hectare
    elders
    11.500 kg melk/jaar
    3,80 % vet 3,40 % eiwit
    22 ureum
    De optimale koe, het optimale bemestingsniveau, optimale grasland, etc.
  • Maar….Klara 34 graast hier:
    Conflicten met natuur-en landschapsbeheer
  • of hier…
    Conflicten met waterkwaliteit
  • of ze is vervangen …
    Aankleding van het landschap
  • HET DRAAIT NIET OM KLARA MAAR OM HET BEDRIJF!
  • FILM
    OP EIGEN KRACHT
    WINST VOOR BOER EN MILIEU MET DE KRINGLOOP
  • Meijer - Witteveen
    Omvang: 56 ha (40.5 ha gras/15.5 ha mais)
    Arbeid: 1.5 vak
    Veestapel: 120 melkkoeien
    80 stuks jongvee
    Productie per ha: 20.520 kg meetmelk
    Productie per koe: 9.380 kg meetmelk
    Ureum 19
    Krachtvoerkosten Euro per kg mm 5,41
    Kritieke melkprijs 24,49
    Omzet en aanwas 3,70
    Vervangingspercentage 21
    Gezondheidskosten curatief 0,45
  • Wat is er aan de hand?
    • Schaal vergroting: we moeten eenvoudig en goedkoop grote koppels koeien melken
    • Maatschappelijke/ruimtelijke druk(dure grond)
    • Minder mest/stikstof per hectare (onderbouwing derogatie)
    • Mestwetgeving zet randvoorwaarden voor toekomst
    • Fosfaat wordt beperkende factor (2013?)
  • Spreiding biedt kansen!
    6 ct verschil
    X 500.000 liter
    = INKOMEN!
  • basis = de kringloop!
    Aanvoer
    (kracht)voer
    Afvoer
    Melk en
    vlees
    BEX
    Eigen voer
    (berekend)
    REST =
    mest
    MINAS
    (kunst)mest aankoop
  • Optimaliseer bedrijf ipv koe: voor maximaal economische rendement
    Robuuste koeien met minder (dierenarts)kosten die ouder worden
    Minder (kracht) voer aankopen
    Meer liters uit minder input
    Betere benutting eigen ruwvoer
    (meer melk
    uit gras
    minder broei)
    Meer mest plaatsen op eigen bedrijf
    Mest beter benutten!
    Betere kwaliteit voer winnen
    (zelf krachtvoer telen?)
    Hoe extensiever, hoe belangrijker om
    te melken van eigen land!
    Beetje kunstmest voor de eerste snedes
    Betere bodemkwaliteit, hogere opbrengsten, verhogen NLV
  • Van generiek naar bedrijfsspecifiek (derogatie, natura 2000, kaderrichtlijn water, klimaat, etc  onderbouwing milieuprestaties)
    CO2 uitstoot (methaan)
    N P C aanvoer
    (kracht)voer
    Externe hectares
    N P C Afvoer
    Melk + vlees
    N berekend BEA (bedrijfsspecifieke
    Ammoniak
    Emissie)
    N P C Eigen voer
    (berekend
    uit de BEX)
    N berekend BEX (bedrijfsspecifieke
    excretie)
    CO2 uitstoot (lachgas)
    N OVERSCHOT – N uit NH3
    = N BODEMOVERSCHOT =
    BEN = voorspelling Nitraat!
    N P C aanvoer (kunst)mest
    CO2 vastlegging (organische stof)
    P OVERSCHOT =
    P BODEMOVERSCHOT
  • Wie weet hoeveel de koeien van eigen land vreten?
    NETTO OPNAME GRAS/MAIS
    BEWEIDINGSVERLIEZEN
    BRUTO PRODUCTIE GRAS/MAIS
    INKUIL- EN OPSLAGVERLIEZEN
  • Van generiek naar bedrijfsspecifiek (= BEX)
    verliezen
    mest
    aankoop voer
    eigen ruwvoer
    melk en vlees
    VEM behoefte van het vee voor melk en onderhoud
    • VEM aankoop (krachtvoer en bijproducten)
    = VEM van eigen land (in ruwvoer)
    Kuilanalyses bepalen gehaltes VEM, N en P in eigen ruwvoer
  • Management instrument: Benut meer van eigen land!
    Netto
    kVEM benutting/ha
    Uitdaging?
    Bron: 60 melkveehouders in Achtkarspelen (Fr)
  • In welke situatie zit u?
  • Optimaal rantsoen afhankelijk van bedrijfssituatie
    hogere productie per koe kan hier interessant zijn, verschillende (kleinere) partijen gras(kuil) maken, “strippgrazing”
    productie per koe geen issue, liever paar koeien meer mits de stalruimte dit toelaat. Andere (dubbeldoel) rassen worden interessant
    Hogere productie per koe kan hier interessant zijn, veel voer telen voor laagst mogelijke prijs. Bouwplan met 3 tot 5 jaren grasklaver, 1 jaar snijmaïs en 1 jaar graan.
    productie per koe geen issue (?)
    deel krachtvoer zelf telen. Eventueel verkoop hoofdgewas en bijproduct voor de melkveehouderij
  • Discussie
    Wie heeft er een duidelijke bedrijfsstrategie?
  • Hoe benutikmeer van eigen land?
    Minder krachtvoer voeren ….en van ruwvoer tekort naar ruwvoeroverschot? Onze uitdaging?
    BSK syndroom voorkomen
    De aandacht naar voederwinning en conservering
    Beperkt voeren ipv onbeperkt voeren (structuur!)
    Fokken op koeien die melk geven uit eigen voer
    Meer weidegang? Pure graze?
    Precies het goede bijvoeren (gemalen tarwe om de structuur in de brand te zetten)
  • Koeienvoeren!
    • Rantsoen op 2 niveau’s
    • KORTE TERMIJN = melkafrekening
    • LANGE TERMIJN = kringloop!
  • DE KOE ALS SPIL IN DE KRINGLOOPLANDBOUW
    STRUCTUUR ENERGIE EIWIT Rijk Arm Arm
  • MINDERHOUDHOEVE ONDERZOEK
  • Resultaat Minderhoudhoeve
    Landelijk Minderhoudhoeve
    VEM/kg DS 975 875
    DS OPNAME kg 20 – 23 20 - 23
    RE% 18 15
    OEB g > 300 0
    KG melk 8300 8700
    % vet 4,30 4,30
    % eiwit 3,40 3,37
    Ureum mg/dl 20 - 30 < 20
    N-eff. Koe 25% 35%
    Kg N/ton DM 4,9 3,4
    % N organisch 50% 65%
    C/N verhouding 7 11
  • Maximale herkauwactiviteit
    Laag eiwit
    Minderhoudhoeve
    14 % RE
    Speeksel
    Regulier
    18 % RE
    Speeksel
    Suiker 
    Zetmeel
    Krachtvoer
    Ruwvezel
    Hooi, Stro
    Hoog eiwit
  • Functie van herkauwen
    • Herkauwen stimuleert speekselproductie
    • Productie speeksel 150 – 200 liter/dag
    • Bufferen van de pens o.i.v.:
    - Natrium bicarbonaat – speeksel bevat 0.7-0.9 %
    • Natrium bicarbonaat – 1050 – 1800 gram Na(CO3)2
    • Speeksel bevat enzymen – voorvertering
    • Via speeksel komt ureum weer terug in de pens (stikstof kringloop)
    • Minimale herkauwactiviteit 60 slagen per voerbolus noodzakelijk voor goede absorptie voedingsstoffen
    • Speeksel bevat schuimremmers
  • Gewenste aanvulling voor synchronisatie energie en eiwit
    Situatie ruwvoer: Aanvulling:
    Graskuil vochtig, hoog RE, laag suiker Eiwit traag, FOS snel
    Graskuil droog, hoog RE, normaal suiker Eiwit sneller, FOS trager
    Graskuil vochtig, laag RE, laag suiker Eiwit trager, FOS snel
    Graskuil droog, laag RE, hoog suiker Eiwit snel, FOS traag
    Maiskuil vochtig, normaal zetmeel Eiwit trager, FOS trager
    Maiskuil droog, zetmeel hoog Eiwit sneller, FOS sneller
    Bron: Malenstein
  • Optimaal rantsoen beredeneren
    Laag eiwit
    Lichte mest
    Suiker
    Stro
    Citrus pulp
    Mais
    Aardappelproducten
    Vogeltjeshooi
    Bieten pulp
    Tarwe
    Geplet graan
    GPS
    Trage
    Hooi
    Koolhydraten
    Dunne mest
    graskuil
    Snelle
    Dikke mest
    Krachtvoer
    koolhydraten
    Lucerne
    Vers gras
    Mais gluten
    Bierbostel
    Koolzaad
    Soya
    Hoog eiwit
    Donkere mest
  • VOEDERMIDDELEN
  • GEHEIM GOEDKOOP V(B)OEREN ZIT IN HET EIGEN VOER!?
  • Zorgdatersuiker in kankomen
    300
    250
    200
    g/kg ds
    150
    100
    50
    Suiker
    0
    4-mei
    9-mei
    14-mei
    19-mei
    24-mei
    29-mei
    3-jun
    maaidatum
  • Minder eiwit, meerstructuur
    300
    250
    200
    g/kgds
    150
    100
    RuwEiwit
    RuweCelstof
    50
    0
    4-mei
    9-mei
    14-mei
    19-mei
    24-mei
    29-mei
    3-jun
    maaidatum
  • Discussie
    Hooi winnen altijd goed?
    Ook voor bijvoeren in de zomer?
  • VAN RANTSOEN NAAR MEST EN TERUG
  • Zichtbaar lage rantsoenefficiëntie
  • Spreiding in drijfmest samenstelling
    Bron: 56 melkveehouderijbedrijven in Noord-Oost Friesland
  • Excretie en RE in het rantsoen
  • Mestkwaliteit
    Goede mest stinkt niet!
  • DE BODEM
  • Koester uw bodem als uw vrouw(tenminste als u ze over 10 jaar nog naast u in bed wilt hebben liggen!)
    • Geen insporing/bodemverdichting
    • Zo MIN mogelijk scheuren
    • Indien scheuren dan consequent en: vanggewassen inzetten, wisselbouw en organische mest (compost?)
    • Bollen? Korte termijn winst, lange termijn verlies?
  • Ploegen? korte termijn winst, lange termijn verlies?
    Mais in continuteelt
    Gescheurd Grasland
    Oud Grasland
    Organische Stof gehalte
    Organische N gehalte
    8,9 %
    0,37 %
    4,8 %
    0,23 %
    Zelfde grondsoort, ontwatering e.d.
    Maar verschillend management
    80 ton/ha meer OS =
    1,5 ton/ha meer N-org =
    100 ton meer CO2 binding!
    1 ton CO2 = ± 12 Euro waard?
    1 ton CO2 is de hoeveelheid CO2 die vrijkomt
    bij 4000 kilometers rijden (benzine bij 10km/l)
    of bij het opwekken van de elektriciteit van 45
    huishoudens een week lang of 12.500 kg melk
    LET OP: CO2 vastlegging – uitstoot (CO2, CH4, N2) = NETTO CO2 winst/ha?
  • Hoeksma – Drogeham (Fr)
  • Nitraatuitspoeling
  • DE ECONOMIE
  • Lagekostenstrategie van groot belang
    • Arbeid (eenvoud: veel koeien kunnen managen)
    • Diergezondheid/-welzijn (geen gesodemieter)
    • Goedkoop voeren en zo onafhankelijk mogelijk?
    • Mestplaatsing binnen nieuwe mestbeleid (derogatie ja/nee)
    • Geen schaalvergroting om het schaalvergroten
    • ZEKER NIET BIJ HOGE VOERKOSTEN/KG MELK
  • Grote spreiding in kostprijs
    Zelfde quotum:
    10ct winst = INKOMEN!
  • Hoge melkproductie tegen elke prijs?
  • Duurzaamheidsrapport
    happy planet
    happy cow
    happy people
    1 ct per kg melk extra?
    of gewoon 5 ct kg lagere
    voerkosten?
  • Wat krijg je er voor terug? (DMS)
  • Wat krijg je er voor terug? (DMS)
  • Administratie
    • Presentielijst en actieplannen invullen (zijn vooraf via CONO verstuurd  graag aanvullen en samen met evaluatieformulier terug aan workshopleider
    • Inventarisatie: wie wil verder meer verdieping met eigen bedrijfscijfers?
    (er is budget voor de cijferanalyse van zo’n 60 melkveehouders)
    • Interesse? uitnodiging volgt voor volgende bijeenkomst over de eigen kringloopcijfers.
    Verzoek direct te tekenen voor machtiging BLGG en CRV.
  • Biologisch ondernemen?
    • Er is nog steeds vraag naar biologische melk!
    • Bedrijven < 12.500 kg melk/ha zouden (theoretisch) het complete rantsoen zelf kunnen verbouwen!
    • Topsport = maximale van eigen land en uit eigen koeien halen, ZONDER hulpmiddelen
    • Stap naar bio uit financieel oogpunt?
    • Waarom wel? Waarom niet?
    • Bij twijfel?  even naar de CONO bellen!
  • www.duurzaamboerblijven.nl
  • SAMENVATTING
    • Gebruik BEX om je bedrijf en voeding te optimaliseren
    • Mestwet zet bedrijfsmanagement op scherp! Cijfers (MINAS, BEX, BEA) geven waardevolle managementinfo!
    • Optimaal rantsoen is afhankelijk van de bedrijfssituatie
    • Eiwitgehalte rantsoen kan terug naar 14 tot 15% RE
    • Optimaal rantsoen EERST beredeneren DAN uitrekenen
    • Mestkwaliteit is te sturen! Andere mest = minder ammoniak = meer bodemleven = meer NLV
    • Meer structuur = Meer herkauwen = veel MEER speeksel = minder sores = goedkoop b(v)oeren
    • Sturen op doelen (blije aarde) ipv middelen geeft blije boeren!
  • VRAGEN ?
  • Als je de ‘koe als topsporter’ ziet dan kan ik je nu al verklappen dat topsport geld kost en slechts voor weinigen in dit land geld oplevert. Het betekend ook continue op de tenen lopen! Dat is leuk met 30 koeien op de grupstal, maar met 100 koeien is er weinig tijd meer om je met elke individuele koe uitgebreid bezig te gaan houden. Keep it Smart and Simple!