0
CarineKappeyne van de Coppello:<br />1.rouw bijkinderen en jongeren<br />2. en kinderen van ouders, die scheiden<br /> doo...
Kinderen rouwen anders dan volwassenen<br />1. Door hun cognitieve en emotionele ontwikkeling verandert hun kijk op de doo...
het begrijpen van het concept dood inontwikkelingsstadia<br />wordt beïnvloed door een ervaring gerelateerd aan dood<br />...
0-2 jaar<br />reageren geschokt<br />huilen meer<br />vertonen zoekgedrag <br />verlies interesse in omgeving<br />
2-5 jaar<br />ervaren dood als tijdelijk<br />wakkerkussen<br />denken magisch<br />denken animistisch<br />denken concree...
6-8 jaar<br />beseffen dood is onomkeerbaar<br />zien de dood speels; wegrennen<br />
9-11 jaar<br />iedereen gaat dood<br />alles wat leeft gaat dood<br />zelfstandiger dus meer alleen doen <br />niet weten ...
12 jaar en ouder<br />abstract denken over leven en dood<br />behoefte aan zelfstandigheid versus behoefte aan bescherming...
Rouwreacties van kinderen<br />Regressie<br />Angst, paniek<br />Boosheid, woede<br />Verdriet, eenzaamheid<br />Terugtrek...
Nieuwe inzichten = nieuwe  gedachten en gevoelens<br />Per ontwikkelingsstadium begrijpt een kind de dingen die hij heeft ...
Rouwreacties zijn geen proces<br />De reacties kunnen voorkomen; hoeft niet per se<br />Zijn geen fasen die je in bepaalde...
Secundaire verliezen<br />De andere ouder<br />Veiligheid<br />Identiteit<br />Toekomstperspectief<br />Activiteiten<br />...
Wanneer hulp?<br />Intensiteit en duur symptomen afgezet tegen<br />1. omstandigheden van het kind <br />	(relatie tot ove...
Rouwvragenlijst<br />In 2009 brengt de UvU<br />een RVL uit<br />voorkinderen 8 - 12 jaar<br />voorjongeren 13 -18 jaar<br />
Classificatie<br />DSM Diagnostic and statististical manual of the mental disorders<br />Op basis van huidigeinzichten is ...
A: Oorzakelijk criterium<br />Overlijden meegemaakt van een belangrijke ander<br />
B: Separatie angst:<br />Kind ervaart 1 van de onderstaande symptomen dagelijks of in ontwrichtende maten<br /><ul><li>Int...
Golven van wanhoop, pijn , verdriet
Intens verlangen naar overleden persoon.</li></li></ul><li>C: emotionele reacties tenminste vijf van:<br />Verwarring eige...
Leegte<br />Verbazing/verdwazing/shock<br />
Gecompliceerde rouw<br />= vastlopen in het rouwproces<br />	Chronische rouw<br />	Ontkende rouw<br />	Getraumatiseerde ro...
theorieën over rouw<br />Biologisch: stress door rouw tast immuun systeem aan<br />Psychoanalytisch: realiteit onder ogen ...
Rouwen is een werkwoord<br />Gaat niet vanzelf; tijd heelt geen wonden<br />Het gaat om hoe de tijd gebruikt wordt;<br />R...
Vier RouwtakenvanJ.W. Worden<br />1. 	Realiseren dat het echt waar gebeurd is<br />	Rouwreacties=  schok, ontkenning, zoek...
Vier RouwtakenvanJ.W. Worden<br />2. Ervaren van de pijn van het verlies<br />	Rouwreacties= verdriet, , boosheid, angst, ...
Vier RouwtakenvanJ.W. Worden<br />3. Het aanpassen aan een leven en omgeving waarin de overledene ontbreekt<br />	Wie is d...
Vier RouwtakenvanJ.W. Worden<br />4. De overledene een nieuwe emotionele plek 	geven en de draad van het leven weer 	oppak...
Voorbestemmende factoren (predispositie)<br />Persoonlijk		<br />Contextueel		<br />In stand houdende factoren <br />Perso...
 psychologisch</li></ul>Contextueel<br /><ul><li> behandelings-systeemfactoren
 gezins-systeemfactoren
 ouderlijke factoren
 sociaal netwerk factoren</li></ul>Protectieve factoren<br />Persoonlijk<br /><ul><li> biologisch
 psychologisch</li></ul>Contextueel<br /><ul><li> behandelings-systeemfactoren
 gezins-systeemfactoren
 ouderlijke factoren
 sociaal netwerk factoren</li></ul>Teweegbrengende factoren (precipitatie)<br />Psychologisch probleem<br />Carr, 2006; p....
Verlies gerelateerde spanningen kunnen gecompliceerde rouw teweegbrengen  (precipitatie)<br />Ontijdig overlijden<br />Plo...
Voorbestemmendefactoren (predispositie)/kwetsbaarder<br />Persoonlijk: <br />		Geschiedenis van ziekte en dood, 	genetisch...
Voorbestemmendefactoren (predispositie)/kwetsbaarder<br />Contextueel:	 Hechtingsproblemen, misbruik, 				niet afgestemde ...
In stand houdende factoren <br />Verlengde shock, extreme ontkenning, aanhoudende woede, schuld geven en ervaren, vermijdi...
Protectieve factoren<br />Persoonlijk:<br />zelfvertrouwen, interne locus of control, 	hoog IQ, copings strategieën.<br />...
Hoe kun je kinderen helpen?<br />Eerlijke informatie<br /><ul><li>geen bedekkende termen
ouders willen kinderen graag beschermen tegen de harde werkelijkheid; help hen de waarheid te zeggen
kinderen nemen de waarheid zoals volwassenen het ze presenteren
fantasie van kinderen is vaak gruwelijker dan de niet vertelde werkelijkheid
Als de waarheid door iemand anders verteld wordt verliest het kind ook nog vertrouwen</li></li></ul><li>Hoe kun je kindere...
een dood lichaam kan niet meer ademen, denken, voelen, eten of drinken
bij een opgebaard lichaam kind voorbereiden door te beschrijven hoe het lichaam erbij ligt, welke kleur, hoe het ruikt (ga...
begraven is een gat in de grond graven waar de kist met het lichaam erin in gaat
cremeren is het lichaam verbranden</li></li></ul><li>Hoe kun je kinderen helpen?<br />Helpen gevoelens en gedachten over h...
(na)spelen
knutselen
boeken over dood (voor)lezen
praten
psychoeducatie
rituelen</li></li></ul><li>Hoe kun je kinderen helpen?<br />Contact en communicatie over verlies<br /><ul><li>de dode niet...
lotgenotencontact</li></li></ul><li>
Hoe kun je kinderen helpen?<br />Herhalen<br />-   1001ste keer nog niet genoeg<br /><ul><li>is veilig dat wat je gister v...
door hun ontwikkeling snappen kinderen het steeds weer op een nieuwe manier</li></li></ul><li>Hoe kun je kinderen helpen?<...
Vertel niet wat een kind wel of niet behoort te voelen
Vraag naar de ideeën en beelden van kinderen</li></li></ul><li>Voor de dood<br />Opvoedingstaak<br />Veiligheid, betrokken...
Ouders, kinderen en echtscheiding<br />
Reden tot echtscheiding<br />Moeilijkheden in/gebrek aan communicatie en intimiteit<br />Machtsevenwicht/rollenpatronen<br...
Kinderen bij de scheiding <br />Meer dan 60.000 kinderen in Nederland maken mee dat hun ouders scheiden<br />Bij meer dan ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Grief And Bereavement Seperation And Divorce

1,292

Published on

Published in: Travel, Business
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,292
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Grief And Bereavement Seperation And Divorce"

  1. 1. CarineKappeyne van de Coppello:<br />1.rouw bijkinderen en jongeren<br />2. en kinderen van ouders, die scheiden<br /> door overlijden<br />
  2. 2. Kinderen rouwen anders dan volwassenen<br />1. Door hun cognitieve en emotionele ontwikkeling verandert hun kijk op de dood<br />2. Uiten hun gedachten en gevoelens in gedrag en spel en niet met een ‘goed gesprek’<br />3. Kinderen rouwen ‘in stukjes’; niet in staat lange tijd achter elkaar met pijn bezig te zijn.<br />
  3. 3. het begrijpen van het concept dood inontwikkelingsstadia<br />wordt beïnvloed door een ervaring gerelateerd aan dood<br />en cognitieve rijping<br />
  4. 4. 0-2 jaar<br />reageren geschokt<br />huilen meer<br />vertonen zoekgedrag <br />verlies interesse in omgeving<br />
  5. 5. 2-5 jaar<br />ervaren dood als tijdelijk<br />wakkerkussen<br />denken magisch<br />denken animistisch<br />denken concreet<br />
  6. 6. 6-8 jaar<br />beseffen dood is onomkeerbaar<br />zien de dood speels; wegrennen<br />
  7. 7. 9-11 jaar<br />iedereen gaat dood<br />alles wat leeft gaat dood<br />zelfstandiger dus meer alleen doen <br />niet weten hoe iets uit te drukken<br />bang om voor gek te staan<br />psychosomatische symptomen<br />schuldfantasieën<br />fobieën<br />
  8. 8. 12 jaar en ouder<br />abstract denken over leven en dood<br />behoefte aan zelfstandigheid versus behoefte aan bescherming<br />pubers kunnen rouw uitstellen<br />handelen niet altijd naar de wetenschap sterfelijk te zijn<br />
  9. 9. Rouwreacties van kinderen<br />Regressie<br />Angst, paniek<br />Boosheid, woede<br />Verdriet, eenzaamheid<br />Terugtrekken en somber<br />Schok<br />Ontkennning<br />Ongeconcentreerd<br />Jaloezie<br />Lichamelijke symptomen<br />Schuld<br />uitstellen<br />
  10. 10. Nieuwe inzichten = nieuwe gedachten en gevoelens<br />Per ontwikkelingsstadium begrijpt een kind de dingen die hij heeft meegemaakt en de dood weer op een nieuwe manier. Dat brengt nieuwe hevige gedachten en vragen met zich mee en nieuwe intense emoties, dus veel later nog kunnen er rouwreacties optreden.<br />
  11. 11. Rouwreacties zijn geen proces<br />De reacties kunnen voorkomen; hoeft niet per se<br />Zijn geen fasen die je in bepaalde volgorde doorloopt<br />Manieren van reageren op/ coping met een zeer ingrijpende situatie<br />
  12. 12. Secundaire verliezen<br />De andere ouder<br />Veiligheid<br />Identiteit<br />Toekomstperspectief<br />Activiteiten<br />Plezier en gezelligheid<br />Financiele verandering (leef- en school situatie)<br />Sociale aanpassingen<br />
  13. 13. Wanneer hulp?<br />Intensiteit en duur symptomen afgezet tegen<br />1. omstandigheden van het kind <br /> (relatie tot overledene, persoonlijheidskenmerken, systeem context, cultuur)<br />2. manier waarop sterven heeft plaatsgevonden<br />
  14. 14. Rouwvragenlijst<br />In 2009 brengt de UvU<br />een RVL uit<br />voorkinderen 8 - 12 jaar<br />voorjongeren 13 -18 jaar<br />
  15. 15. Classificatie<br />DSM Diagnostic and statististical manual of the mental disorders<br />Op basis van huidigeinzichten is het waarschijnlijkdat ‘gecompliceerderouw’ alsappartestoornis in de DSM V zalwordenopgenomen<br />Gecompliceerderouwonderscheidtzich van<br />depressie<br />gegeneraliseerde angststoornis<br />posttraumatische stress-stoornis<br />
  16. 16. A: Oorzakelijk criterium<br />Overlijden meegemaakt van een belangrijke ander<br />
  17. 17. B: Separatie angst:<br />Kind ervaart 1 van de onderstaande symptomen dagelijks of in ontwrichtende maten<br /><ul><li>Intrusieve herinneringen in relatie tot het verlies
  18. 18. Golven van wanhoop, pijn , verdriet
  19. 19. Intens verlangen naar overleden persoon.</li></li></ul><li>C: emotionele reacties tenminste vijf van:<br />Verwarring eigen rol<br />Moeite accepteren van verlies<br />Vermijding van zaken rond verlies<br />Onvermogen anderen te vertrouwen<br />Bitterheid of boosheid door verlies<br />Moeite met doorgaan met leven<br />Verdoofdheid <br />
  20. 20. Leegte<br />Verbazing/verdwazing/shock<br />
  21. 21. Gecompliceerde rouw<br />= vastlopen in het rouwproces<br /> Chronische rouw<br /> Ontkende rouw<br /> Getraumatiseerde rouw<br /> Uitgestelde rouw<br />Gesomatiseerde rouw<br /> Systeemgeblokkerde rouw<br />
  22. 22. theorieën over rouw<br />Biologisch: stress door rouw tast immuun systeem aan<br />Psychoanalytisch: realiteit onder ogen komen en pijnlijke emoties aangaan<br />Cognitieve gedragstheorie: desensitisatie bij pijnlijke herinneringen en gedachten<br />Systeemtheorie: erkennen van gedeeld verlies en reorganisatie van rollen, regels en taken<br />Fasen theorie: beweging van fase naar fase tot acceptatie<br />Psychosociale transitie theorie: taak is herzien van de tegenstrijdigheden tussen de eigen assumpties en de buiten wereld. <br />
  23. 23. Rouwen is een werkwoord<br />Gaat niet vanzelf; tijd heelt geen wonden<br />Het gaat om hoe de tijd gebruikt wordt;<br />Rouwarbeid verrichten<br />Ieder doet dat op zijn eigen tempo en tijdstip<br />rouwtaken lopen door elkaar heen<br />Rouwenden zijn vaak moe<br />
  24. 24. Vier RouwtakenvanJ.W. Worden<br />1. Realiseren dat het echt waar gebeurd is<br /> Rouwreacties= schok, ontkenning, zoeken<br /> Kinderen (ook volwassenen) zien vaak nog de overledenen; gewoontegedrag in de vorm van waanvoorstellingen = normaal<br /> Belangrijk dat kinderen de overledene/ dood zien (niet dwingen)= tastbaar maken<br /> Het niet aangaan van deze taak is blijven steken in ontkenning<br />
  25. 25. Vier RouwtakenvanJ.W. Worden<br />2. Ervaren van de pijn van het verlies<br /> Rouwreacties= verdriet, , boosheid, angst, schuld, eenzaamheid<br />Niet aangaan van de pijn komt vaak jaren later terug in een ander ziektesymptoom, af(ont)wijkend gedrag, slaap/eetproblemen<br />
  26. 26. Vier RouwtakenvanJ.W. Worden<br />3. Het aanpassen aan een leven en omgeving waarin de overledene ontbreekt<br /> Wie is de overledene voor de andere=welke rollen<br />Nieuwe vaardigheden leren/ taken oppakken/ oplossingen vinden<br /> Mensen vinden die een deel kunnen overnemen<br />Niet aangaan van de taak = hulpeloos opstellen, terugtrekken, idealiseren van de overledene<br />
  27. 27. Vier RouwtakenvanJ.W. Worden<br />4. De overledene een nieuwe emotionele plek geven en de draad van het leven weer oppakken<br /> Niet voltooien van de taak = niet meer binden, niet meer houden van mensen en het leven.<br />
  28. 28. Voorbestemmende factoren (predispositie)<br />Persoonlijk <br />Contextueel <br />In stand houdende factoren <br />Persoonlijk<br /><ul><li> biologisch
  29. 29. psychologisch</li></ul>Contextueel<br /><ul><li> behandelings-systeemfactoren
  30. 30. gezins-systeemfactoren
  31. 31. ouderlijke factoren
  32. 32. sociaal netwerk factoren</li></ul>Protectieve factoren<br />Persoonlijk<br /><ul><li> biologisch
  33. 33. psychologisch</li></ul>Contextueel<br /><ul><li> behandelings-systeemfactoren
  34. 34. gezins-systeemfactoren
  35. 35. ouderlijke factoren
  36. 36. sociaal netwerk factoren</li></ul>Teweegbrengende factoren (precipitatie)<br />Psychologisch probleem<br />Carr, 2006; p. 42-43: Algemeen model<br />
  37. 37. Verlies gerelateerde spanningen kunnen gecompliceerde rouw teweegbrengen (precipitatie)<br />Ontijdig overlijden<br />Plotselinge dood of ziekte<br />Betekenis van de overledene voor het kind (ouder)<br />Gewelddadige of traumatische dood<br />Dood was te voorkomen<br />Suïcide, ongevallen, AIDS<br />Stigma door verlies<br />Geen afscheid hebben kunnen nemen, overledene niet kunnen zien, geen keuze gehad/ onvolledige informatie<br />Verlies betwijfelen of dubbel ervaren<br />
  38. 38. Voorbestemmendefactoren (predispositie)/kwetsbaarder<br />Persoonlijk: <br /> Geschiedenis van ziekte en dood, genetisch<br /> Laag zelfvertrouwen, externe locus of control, Laag IQ, moeilijk aanpassen.<br />
  39. 39. Voorbestemmendefactoren (predispositie)/kwetsbaarder<br />Contextueel: Hechtingsproblemen, misbruik, niet afgestemde ouders (te autoritair of te toegeeflijk), verwaarlozende ouders<br /> (psychologische) problemen van de ouders,<br />Unfinished business<br />
  40. 40. In stand houdende factoren <br />Verlengde shock, extreme ontkenning, aanhoudende woede, schuld geven en ervaren, vermijding, intense angst<br />Familie en school vermijden het onderwerp op allerlei manieren<br />De rol/betekenis die de overledene heeft: hoe centraler hoe lastiger.<br />
  41. 41. Protectieve factoren<br />Persoonlijk:<br />zelfvertrouwen, interne locus of control, hoog IQ, copings strategieën.<br />Contextueel: <br /> als de familie ervaring heeft met het adequaat omgaan met verlies, geen gecompliceerde rouw van de ouders, <br /> als kind kwetsbaar mag zijn / gevoelens mag uiten<br /> duidelijke communicatie met de buitenwereld over wat er gebeurde/gebeurt/zal gebeuren<br /> open communicatie = eerlijkheid, geen eufemismen<br />
  42. 42. Hoe kun je kinderen helpen?<br />Eerlijke informatie<br /><ul><li>geen bedekkende termen
  43. 43. ouders willen kinderen graag beschermen tegen de harde werkelijkheid; help hen de waarheid te zeggen
  44. 44. kinderen nemen de waarheid zoals volwassenen het ze presenteren
  45. 45. fantasie van kinderen is vaak gruwelijker dan de niet vertelde werkelijkheid
  46. 46. Als de waarheid door iemand anders verteld wordt verliest het kind ook nog vertrouwen</li></li></ul><li>Hoe kun je kinderen helpen?<br />Concrete informatie<br />- afgestemd op het niveau van het kind<br /><ul><li>geen bedekkende termen
  47. 47. een dood lichaam kan niet meer ademen, denken, voelen, eten of drinken
  48. 48. bij een opgebaard lichaam kind voorbereiden door te beschrijven hoe het lichaam erbij ligt, welke kleur, hoe het ruikt (ga de zintuigen af)
  49. 49. begraven is een gat in de grond graven waar de kist met het lichaam erin in gaat
  50. 50. cremeren is het lichaam verbranden</li></li></ul><li>Hoe kun je kinderen helpen?<br />Helpen gevoelens en gedachten over het verlies te uiten met ook aandacht voor ambivalentie<br /><ul><li>tekenen
  51. 51. (na)spelen
  52. 52. knutselen
  53. 53. boeken over dood (voor)lezen
  54. 54. praten
  55. 55. psychoeducatie
  56. 56. rituelen</li></li></ul><li>Hoe kun je kinderen helpen?<br />Contact en communicatie over verlies<br /><ul><li>de dode niet ook nog doodzwijgen
  57. 57. lotgenotencontact</li></li></ul><li>
  58. 58.
  59. 59. Hoe kun je kinderen helpen?<br />Herhalen<br />- 1001ste keer nog niet genoeg<br /><ul><li>is veilig dat wat je gister vertelde, hetzelfde is, als je morgen zal vertellen
  60. 60. door hun ontwikkeling snappen kinderen het steeds weer op een nieuwe manier</li></li></ul><li>Hoe kun je kinderen helpen?<br />Accepteer de emoties, reacties en ideeën van kinderen<br /><ul><li>Heb begrip voor afreageren maar stel daarbij ook grenzen
  61. 61. Vertel niet wat een kind wel of niet behoort te voelen
  62. 62. Vraag naar de ideeën en beelden van kinderen</li></li></ul><li>Voor de dood<br />Opvoedingstaak<br />Veiligheid, betrokkenheid ,eerlijke communicatie<br />Concrete informatie:ruiken, horen, zien<br />Kind betrekken<br />Regelmaat en structuur<br />Herinneringen en rituelen<br />
  63. 63. Ouders, kinderen en echtscheiding<br />
  64. 64. Reden tot echtscheiding<br />Moeilijkheden in/gebrek aan communicatie en intimiteit<br />Machtsevenwicht/rollenpatronen<br />Vanaf jaren ‘80 a ‘90 stranden niet alleen de slechte huwelijken maar ook matige huwelijken<br />In 2005 is reden bij 4 van de 10 huwelijken:<br />-op elkaar uitgekeken<br />-botsende karakters<br />
  65. 65. Kinderen bij de scheiding <br />Meer dan 60.000 kinderen in Nederland maken mee dat hun ouders scheiden<br />Bij meer dan 20% van de thuiswonende kinderen hebben de ouders na de scheiding geen contact meer met elkaar (De Graaf).<br />80 % blijft bij de moeder wonen<br />40 % krijgt een stiefouder<br />
  66. 66. Kinderen scheiden mee<br />wonen en ouders worden anders<br />Wensen dat het weer goed komt<br />Verschillende gevoelens: verdrietig, boos, bang, schuldig etc.<br />Uiten hun gevoelens in gedrag<br />Zijn loyaal<br />
  67. 67. Negatieve gevolgen van scheiding voor kinderen <br />Op korte termijn (= 2 jaar na scheiding)<br /> presteren aanzienlijk slechter op school<br /> meer gedragsproblemen<br /> voelen zich psychisch en emotioneel minder goed<br /> hebben een lager zelfbeeld <br /> hebben meer problemen met sociale relaties<br />
  68. 68. Door heftige langdurige conflicten tussen de ouders<br />Heeft 1/3 van de kinderen last van<br />Depressiviteit<br />Angst<br />Agressie<br />Problemen die leiden tot schooluitval<br />
  69. 69. In stand houdende factoren<br />Persoonlijk: schuldgevoel, in de steek gelaten door de ouder, disfunctionele copings strategieën, loyaliteit<br />Contextueel: aanhoudend vechten van de ouders vaak via de kinderen<br />Gebrek aan opvoedings consistentie<br />Ouders eigen scheidingsproblemen<br />
  70. 70. Beschermende factoren<br />Beide ouders hebben een veilige, warme band met het kind,<br /> zo min mogelijk geconfronteerd worden met ouderlijke conflicten,<br /> het nakomen van afspraken onder andere over de alimentatie,<br />Gevoel krijgen van de andere ouder te mogen houden,<br />communicatie<br />de eigen vaardigheden van het kind, een goed functionerende verzorgende ouderen steun van familie en de sociale omgeving. <br />
  71. 71. Voorbestemmende factoren (predispositie)<br />Persoonlijk <br />Contextueel <br />In stand houdende factoren <br />Persoonlijk<br /><ul><li> biologisch
  72. 72. psychologisch</li></ul>Contextueel<br /><ul><li> behandelings-systeemfactoren
  73. 73. gezins-systeemfactoren
  74. 74. ouderlijke factoren
  75. 75. sociaal netwerk factoren</li></ul>Protectieve factoren<br />Persoonlijk<br /><ul><li> biologisch
  76. 76. psychologisch</li></ul>Contextueel<br /><ul><li> behandelings-systeemfactoren
  77. 77. gezins-systeemfactoren
  78. 78. ouderlijke factoren
  79. 79. sociaal netwerk factoren</li></ul>Teweegbrengende factoren (precipitatie)<br />Psychologisch probleem<br />Carr, 2006; p. 42-43: Algemeen model<br />
  80. 80. Behoeften bij scheiden inontwikkelingsstadia<br />
  81. 81. 0-3 jaar<br />hechtingsfase<br />Vasteslaap- en eetrituelen<br />Vertrouwdedingen<br />Grenzen<br />Goedeoverdracht<br />
  82. 82. 4-5 jaar<br />Egocentrisch:schuld<br />Fantaseren zowel angstig als ontkennend<br />denken concreet<br />
  83. 83. 6-8 jaar<br />Ontdekken zichzelf en de wereld in spel; spelen dingen na<br />Willen niet ‘anders’ zijn<br />Geven moeilijk verdriet en boosheid toe<br />
  84. 84. 9-12 jaar<br />Prepubers <br />Zelfstandigheid is een valkuil<br />Zoeken naar feiten als houvast<br />
  85. 85. 13 en ouder<br />Leeftijdgenoten ipv ouders<br />Onafhankelijkheid vs afhankelijkheid<br />Grenzen<br />Niet afwijzen<br />Aanmoediging in contact met andere ouder<br />
  86. 86. Gevolgen op ouderschap<br />Coöperatieve ouderschap: ouders voeden gelijkgestemd en in overleg op = bij 1 op de 5 gezinnen<br />Parallel ouderschap: eigen regels per huishouden maar met overlap<br />Conflictueus ouderschap: ouders praten niet met elkaar; kind moet boodschappen overbrengen. Geeft veel spanning bij het kind.<br />
  87. 87. Stadia en taken<br />Beslissen om te scheiden: eigen aandeel erkennen.<br />Scheiding vertellen aan de kinderen: samen vertellen als ouder en niet als ex-partner; blijven beiden beschikbaar voor kinderen<br />Scheiding plannen: ouderlijke macht, bezoekregeling en financiën, omgaan met familiereacties<br />
  88. 88. Vervolg stadia en taken<br />Scheiding: crisis en rouw, nieuwe rollen in ouderschap , conflict buiten ouderschap houden, contact houden met familie en ex-familie, scheiding aanvaarden (denk ook aan taken Worden)<br />Na-scheidingsperiode: hernieuwde stabiliteit als ouders en met het sociale netwerk, door ontwikkeling kind of verandering soms problemen<br />
  89. 89. Vervolg 2 stadia en taken<br />Aangaan nieuwe relatie: emotionele scheiding verder afmaken; nieuwe relatie aangaan<br />Plannen nieuwe verbinding: met de ex echtgenoten coöperatieve co-ouderschap, omgaan met loyaliteit van de kinderen, aanpassen aan nog grotere familie<br />Een nieuwe familie maken: herorganisatie, integratie <br />
  90. 90. therapie<br />Psycho-educatie<br />Verduidelijken rollen en dagelijkse gang van zaken<br />Consistentie in regels bij de verschillende huishoudens<br />Opvoedtips<br />School en omgeving als steun<br />Rouw<br />
  91. 91. Ouderverstotingssyndroom<br />In heftige scheidingen kan het kind gedwongen worden door de ouder, bij wie het kind woont, om tegen de andere ouder te kiezen. In het uiterste geval kan dat leiden tot het Parental Alienation Syndrome (PAS) <br /> Amerikaanse psychiater Gardner. <br />Betreft niet situaties waarbij kiezen begrijpelijk is vanuit het kind zoals bij misbruik en mishandeling<br />
  92. 92. Wet ouderlijke gezag<br />Per 1 januari 1998 blijven beide ouders wettelijk belast met ouderlijk gezag, dus zorg en verantwoordelijkheid houden voor opvoeding<br />Geen regels echter die dat voorbereiden<br /><ul><li>Afkoelingsperiode alvorens te scheiden
  93. 93. Verplichte counseling
  94. 94. Gesprek met ouders over negatieve gevolgen voor hun kinderen</li></li></ul><li>ouderschapsplan<br />Sinds 1 maart 2009 <br />Dwingt ouders na te denken als co-ouders van hun kinderen en niet als ex-partners <br />Vastleggen van afspraken over de zorg van hun kinderen<br />Moet iedere ontwikkelingsfase worden bijgewerkt<br />
  95. 95. Voor aanmelding vrijwilliger “achter de Regenboog West”<br />Kun je een brief met gegevens en motivatie mailen naar carinekappeyne@hotmail.com<br />
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×