Zelfsturende teams autonome groepen

  • 5,525 views
Uploaded on

Hoofdstuk 4 van Zelfmanagemnt in lerende organisaties van drs. J.C.M. Mensink …

Hoofdstuk 4 van Zelfmanagemnt in lerende organisaties van drs. J.C.M. Mensink
Hoorcollege door Aleks Veldhoen bij Fontys Personeel en arbeid, HRM

More in: Education , Travel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
5,525
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
1

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide
  • Waarom leren groepen (teams) nauwelijks van hun ervaringen?
  • United Nations New York
  • In 1985, as a representative of the United States, then first lady Nancy Reagan presented a mosaic to the United Nations to celebrate the organization's 40th anniversary. The Golden Rule mosaic was a creation of Venetian artists and was based on a painting by Norman Rockwell . Depicting people of all races, religion, creed and hue, the mosaic imparts the message to " do unto others as you would have them do unto you ". [7]
  • http://nl.youtube.com/watch?v=73CQIM7ogs8
  • Education used to be about transfer of information from teacher to student. Now there is too much information available in the world. Much of this information is being used by people trying to sell us something: an idea, a product, a political agenda, a way of seeing our entire country. New Hampton School's Junior Urban Adventure attempts to turn around this notion of one-way education in the same way that Web 2.0 is changing the way we think about the web. Students will learn to ask questions, make meaning from the glut of information available to them and engage, upload and maybe even start to solve some of the world's problems. I was inspired by many people and many YouTubers to create this video - and much of their work appears here. More than that - I've also been inspired by them to make their ideas actionable and create a learning experience that I hope will do justice to their work. Please check them out! AngryLittleGirl for her thoughts on the power of questions: http://www.youtube.com/watch?v=OruQy-...
  • http://www.kvaes.be/pm/belbins-team-roles/
  • Introduction and definitions of the nine Belbin Team Roles, as discovered by Meredith Belbin in the 1970s. Also contains information on how (and why!) to obtain your Team Role profile, in order to assess your contribution to the team. Categorie:  Onderwijs Labels:  belbin  belbin test   belbin team roles   team roles   teamwork   belbin plant   meredith belbin   teambuilding  
  • pagina 89, Mensink
  • Task Identity: the extent to which a job requires that a worker perform all the tasks necessary to complete the job from the beginning to the end of the production process. Example: a crafts worker who takes a piece of wood and transforms it into furniture. Here the make-up artist is performing her task by ultimately satisfying the customer with her new look.

Transcript

  • 1. Human Resources Development Hoorcollege 3 Drs. J.C.M. Mensink hoofdstuk 4 ´zelfsturende teams´
  • 2. Doelen voor vandaag
    • Het belang kennen van leren in groepen
    • Ideeën opdoen over hoe je in eigen groepen het leren kunt optimaliseren
    • Weten hoe zelfsturende teams wel/niet werken
  • 3. Inhoud
    • Wat zijn groepen?
    • Waarom leren groepen moeilijk?
    • Het leren optimaliseren in teams
  • 4. verzameling individuen of een groep?
  • 5. verzameling individuen of een groep?
  • 6. Een groep
    • De individuen zien elkaar als leden van de groep
    • Er is sprake van een gemeenschappelijke doelstelling
    • Er is sprake van een interne structuur
    • De leden communiceren met een bepaalde frequentie met elkaar
  • 7. Drie invalshoeken
    • Welke functies vervult een groep in het leven van mensen?
    • Op welke aspecten letten we bij het observeren het groepsfunctioneren?
    • Hoe ontwikkelen groepen zich in de tijd?
  • 8. Invalshoek: Functies
    • Socialisatie van mensen:
    • vorming waarden en normen, gedragspatronen, attitudes
    • Bijna alle leerervaringen vinden in groepen plaats
    • uitwisseling, discussie, nieuwe inzichten
    • Mensen veranderen
    • Discussie in kleine groep leidt vaak tot gedrags- en attitudeverandering
  • 9. Invalshoek 2: (goed) functioneren
    • Communicatie
    • Sfeer
    • Cohesie
    • Normen
    • Sociogram
    • Besluitvorming
  • 10. Invalshoek 3: ontwikkeling in de tijd
    • 4 fasen
    • Voorfase
    • Beginnende groep
    • Groepsfunctioneren
    • Autonome groep
  • 11. NOTA BENE!
    • Een lerende organisatie veronderstelt groepen die kenmerken hebben van de autonome groep
  • 12. Single-loop learning Double-loop learning
    • Single-loop learning:
      • op operationeel niveau een probleem oplossen, verbeterend leren
    • Double-loop learning:
      • als er bij complexe vraagstukken ook onderliggende waarden en vooronderstellingen ter discussie gesteld/getest worden. “Waarom?”
      • vernieuwend leren
      • het geleerde internaliseren
  • 13.  
  • 14.  
  • 15.  
  • 16. 5 Leerbarrières
    • Conformisme
    • Risky shift
    • Groepsdenken
    • Dubbele loyaliteit
    • Weinig faciliteiten en speelruimte
  • 17. Conformisme: grijze muizen?
  • 18. Conformisme: grijze muizen?
  • 19. Kop boven het maaiveld uitsteken
  • 20. Kop boven het maaiveld uitsteken
  • 21. Risky shift
  • 22.  
  • 23. Risky shift
  • 24.  
  • 25. Ieder die vóór is, zegt: “Ja” “Ja” “Ja” “Ja” “Ja” “Ja” Zeg dat dit nooit werkt! Dat is een geintje hè? Je moet er niet aan denken! Het zou verboden moeten worden Nee! nee! Duizend keer nee!
  • 26. faculty.css.edu /.../web/ TWAssoc / groupthink.html … en we zijn heel erg tegen elke vorm van Groupthink!
  • 27. Dubbele loyaliteit meerdere petten
  • 28. Het leren optimaliseren: meerdere factoren spelen hierbij een rol
    • Vooral een leervriendelijke organisatiecultuur!
    • Cultuurkenmerken zijn lastig te beïnvloeden.
    • Daarom op zoek naar concretere factoren om leren van groepen te vergemakkelijken en te
    • stimuleren.
  • 29. 4.3 Leren van groepen (vier tips)
    • Benutten van verschillen tussen mensen
    • Samenstelling (diversiteit)
    • Leerstijlen (Kolb)
    • Rollen (Belbin)
  • 30.  
  • 31.  
  • 32.  
  • 33. New kids in the neighbourhood Norman Rockwell
  • 34.  
  • 35.  
  • 36. De leercyclus van Kolb
    • Mensen verschillen in de manier waarop ze leren. De psycholoog Kolb deed onderzoek naar de fasen in het leergedrag van mensen en hij vond vier fasen. Kolb ontdekte dat mensen geneigd zijn vooral die leerfase te ontwikkelen waar ze toch al 'sterk in zijn'. Hij pleitte er voor dat mensen ook aandacht zouden besteden aan die manieren van leren waarin ze minder goed zijn. De gedachte hierachter is dat, door op verschillende manieren een onderwerp te benaderen, het inzicht en de beleving vergroot worden en men hierdoor meer leert.
    • De bedoeling van deze test is uw voorkeurleerstijl(en) te ontdekken.
    www.andso.nl / kolbtest.html
  • 37. twee leerdimensies
    • Concreet       Doen                Denken
    • Abstract
  • 38.  
  • 39.  
  • 40.  
  • 41. Leerstijlen testen
    • http://www.damhuiselshoutverschure.nl/tests/kolb_leerstijl.pl
    • http://www.thesis.nl/component/option,com_db8kolb/Itemid,42/
  • 42.
    • Een positieve score op de AB-CE schaal geeft aan dat uw stijl meer abstract is.
    • Een negatieve score op de AB-CE schaal geeft een meer concrete leerstijl aan.
    • Op dezelfde wijze betekent een positieve of negatieve score op de AE-WO schaal dat uw leerstijl vooral actief dan wel vooral passief is.
    • Door in volgende figuur uw scores op de beide assen te plaatsen en vervolgens het verbindingspunt te tekenen, kunt u zien welke leerstijl bij u overheerst. De vier kwadranten representeren de vier leerstijlen of leertypes: de doener, de bezinner, de denker en de beslisser.
  • 43.  
  • 44.  
  • 45.  
  • 46. Convergeren
  • 47.  
  • 48. Divergeren
  • 49.  
  • 50. Divergeren versus Convergeren
  • 51. Accommoderen
  • 52. Assimileren (integreren)
  • 53. dromen
    • Een dromer, ook wel ontwerper genoemd, wil concrete ervaringen. Heeft verbeeldingskracht en fantasie. Kan een concrete situatie vanuit verschillende gezichtshoeken bekijken en legt snel verbanden tussen een aantal observaties. Het zijn vaak creatieve mensen, die ruimte nodig hebben voor het creëren van ideeën.
  • 54. denken
    • De denker of theoreticus legt de nadruk op de logische samenhang tussen zaken. Wil begrippen vormen. Is sterk in het maken van theoretische modellen. Logica, nauwkeurigheid en denken in heldere, abstracte begrippen staan voorop. Denkers proberen vanuit theoretische modellen naar de werkelijkheid te redeneren.
  • 55. durven
    • De beslisser is degene die de knoop durft door te hakken. Is gericht op probleemoplossing en technologische toepassing van begrippen, modellen en theorieën. Wordt graag geconfronteerd met problemen waar één juiste oplossing voor gezocht kan worden. Is bij voorkeur doelgericht en planmatig.
  • 56. doen
    • De doener werkt doelgericht, kan goed met mensen opschieten en wil tastbare resultaten. Is graag betrokken bij een proces en voert liefst plannen uit. Richt zich eerder op de informatie van anderen dan op zijn eigen analytische capaciteiten. Kan zich goed aanpassen
  • 57.  
  • 58. http://nl.youtube.com/watch?v=73CQIM7ogs8
  • 59.  
  • 60.  
  • 61. Belbin
    • Voorzitter (CO)
    • De natuurlijke coördinator, die de procedures aangeeft, bedoelingen verheldert en samenvat wat iedereen wil. Heeft een goede antenne voor de talenten van anderen.
    • Toelaatbare zwakheden : zet graag anderen aan het werk en kan goed werk delegeren, ook het eigen werk. Kan een beetje manipulatief zijn in de poging alle neuzen één kant op te krijgen.
    • Vormer (SH)
    • Extravert en dynamisch, gepassioneerd en wilskrachtig. Sterke drang om te presteren, zoekt de uitdaging, gaat tot het uiterste en weet mensen in beweging te krijgen.
    • Toelaatbare zwakheden : is ongeduldig en kan driftig reageren als hij wordt tegengewerkt. Heeft de neiging anderen te provoceren en gevoelens te kwetsen.
    • Plant (PL)
    • Solistisch, rijk aan verbeelding en fantasie. Een creatieve denker en vrije geest, die met originele invallen en oplossingen komt en buiten de gebaande paden treedt.
    • Toelaatbare zwakheden : Is sterk op innerlijke denkwereld gericht en kan daardoor verstrooid en afwezig lijken en het contact met de wereld verliezen.. Trekt zich weinig aan van protocol en conventies.
  • 62. Belbin
    • Waarschuwer of Monitor (ME)
    • Verstandig, bedachtzaam en kritisch. De analyticus, koel en objectief, die over veel kennis beschikt, alle voors en tegens in kaart wil brengen en beslissingen zorgvuldig wil afwegen.
    • Toelaatbare zwakheden : Soms te voorzichtig en afwachtend. Door zijn kritische zin en relativerend vermogen weinig inspirerend en weinig in staat anderen te motiveren.
    • De Bedrijfsman (IMP)
    • Nuchter, ordelijk en taakgericht. De harde werker, met een groot praktisch inzicht en organisatietalent. Betrouwbaar, consciëntieus en plichtsgetrouw, gaat op zeker.
    • Toelaatbare zwakheden : Soms weinig flexibel, voorspelbaar en behoudend. Staat niet open voor ideeën die hun praktische waarde nog niet hebben bewezen.
    • De Brononderzoeker (RI)
    • Extravert, enthousiast en avontuurlijk. De netwerker, die makkelijk contacten legt en onderhoudt en altijd op zoek is naar nieuwe kansen en mogelijkheden.
    • Toelaatbare zwakheden : Snel verveeld, verliest belangstelling als het eerste enthousiasme is weggeëbt, nonchalant met betrekking tot details.
  • 63. Belbin
    • Groepswerker (TW)
    • Behulpzaam en attent, gericht op het scheppen van sfeer en het zoeken van de onderlinge verbinding. Bezit tact en diplomatie en kan met iedereen overweg.
    • Toelaatbare zwakheden : Kan te meegaand zijn, kan moeilijk uit de weg met conflicten en kan daardoor in kritieke momenten moeilijk een beslissing nemen.
    • Zorgdrager (SH)
    • Nauwgezet, zorgzaam en zorgvuldig. Voelt aan wat er mis kan gaan, bewaakt de kwaliteit en de veiligheid en kan goed dingen afmaken. De perfectionist en piet precies.
    • Toelaatbare zwakheden : kan overbezorgd zijn en zich druk maken over de kleinste dingen, kan moeilijk iets uit handen geven.
    • Specialist (SP)
    • De toegewijde vakman. Een stille eenling, die zich in een team niet zo thuis voelt, en zijn bijdrage levert door veel te weten van een doorgaans beperkt vakgebied.
    • Toelaatbare zwakheden : Waagt zich niet gauw buiten het eigen vakgebied en is weinig geïnteresseerd in de complementaire bijdragen van anderen.
  • 64.  
  • 65.  
  • 66.  
  • 67. Balanced teams at least:
    • One Co-ordinator or Shaper (not both!) for leader.
    • A Plant to stimulate ideas.
    • A Monitor/evaluator to maintain honesty and clarity.
    • One or more Implementer, Team worker, Resource investigator or Completer/finisher to make things happen.
  • 68.  
  • 69.  
  • 70. Meer informatie Teamroles?
    • Belbin Team Roles Training Bite
    • http://www.youtube.com/watch?v=EKmDEDUdBKQ
    • Belbin Team Roles - An Introduction
    • http://www.youtube.com/watch?v=OLIAPLOeF5c
    • What Are Belbin Team Roles?
    • http://www.youtube.com/watch?v=9M0Al3Oi0-8
  • 71. 2. De kunst van de dialoog
    • Dialoog:
      • vrije uitwisseling van meningen, inzichten,gevoelens.
      • Vier condities:
      • Niemand wil winnen
      • Eigen veronderstellingen ter discussie stellen
      • Wederzijds respect en vertrouwen
      • Bewaker van de ‘lijn van de dialoog’
  • 72.
    • Discussie:
      • tegenhanger van dialoog
      • presenteren en testen van verschillende gezichtspunten met besluit en uitvoering daarvan als resultaat
      • andere dynamiek: minder exploratie, meer energie en kijken naar haalbaarheid in praktijk
    • Onderscheid dialoog & discussie moeilijk.
    • Balans tussen reflectie van dialoog en actie van
    • discussie, schept voorwaarden voor leren.
    Leren van groepen (vier tips)
  • 73.
    • Door action learning.
    • Praktijk is de beste leermeester.
    • Procedurestappen:
      • pagina 87, Mensink
    Tip 3. Leren te leren in teams
  • 74.  
  • 75.
    • Komen tot taakverrijking door gezamenlijk leren
    • Dus van een team met ‘enge’, kort cyclische taken naar brede groepstaken met speelruimte en regelcapaciteit
    • Intrinsieke motivatie hiervoor is van primair belang
    • Hoge eisen worden gesteld aan:
    • gedrag, vaardigheden, inzicht en houding
    4. Stimuli voor teams in de uitvoering
  • 76. Leerthermometer ‘het lerende team’
    • Groepsfase
    • Conformiteit
    • Groepsdeneken
    • Loyaliteit
    • Faciliteren
    • Diversiteit
    • Dialoog/discussie
    • Speelruimte/regelmogelijkheden
    • Organisatiecultuur
  • 77. Zelfsturende team (ZST)
    • ZST: een groep medewerkers die gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor uitvoeren, regelen, verbeteren en evalueren van een werkproces.
    • Begin jaren ’90 furore gemaakt
  • 78. Leiding en ZST?
    • Succesvolle leiders van ZST weten de grens tussen het team en de externe organisatie te managen.
    • Dit vereist 3 competenties:
      • Manager kan belangrijke info voor het team verwerven (bijv. van stafafdeling)
      • Manager kan gedrag ZST-leden inschatten en hierop bijsturen
      • Manager kan voor ZST relevante problemen signaleren en analyseren
  • 79. Zelfsturende teams, waar??
    • Iedere hiërarchische laag wordt op zijn meerwaarde getoetst
    • Verantwoordelijkheden liggen zo laag mogelijk in de organisatie
    • Flexibiliteit en beweeglijkheid zijn voorwaardelijk aanwezig
    • ZST kunnen de lerende organisatie op herkenbare wijze vorm geven
  • 80. Voorwaarden voor kans van slagen ZST
    • Steun van het management (tijd, doelen en verwachtingen, sponsor)
    • Opleiding/training om ZST te kunnen ontwikkelen (leerproces: Hoe leer je leren?)
    • Intrinsieke motivatie van leden ZST, elkaar hierop aanspreken en conclusies trekken
  • 81. Voorwaarden voor kans van slagen ZST
    • Leden:
    • Bereidheid meerdere functies te vervullen
    • Niet alleen naar binnen, ook naar buiten kunnen kijken
    • Onderhandelen en soms conflicten kunnen en willen oplossen
    • Zorgvuldig met tijd omgaan
    • Betrokkenheid
  • 82. Implicaties van ZST voor HRM
    • Selectie Behalve vakmanschap ook sturingsvermogen en samenwerken
    • Groepsfunctiebeschrijvingen Gezamenlijk te realiseren output
    • Beloningsbeleid Gericht op sociale vaardigheden, teamwork en persoonlijke ontwikkeling
  • 83. Implicaties van ZST voor HRM
    • Beoordelen Niet: top-down. Wel: 360 graden feedback en zelfbeoordeling
    • Opleiden On the job, gericht op problemen die leden zelf aangeven, informeel leren aanmoedigen
    • Stijl van leidinggeven Coachen, leerprocessen stimuleren en omgeving team kunnen interpreteren
  • 84. Dus…
    • ZST passen in het streven naar horizontale en flexibele organisaties
    • Stellen hoge eisen aan motivatie en KIVA van de leden
    • Ontwikkelen van traditioneel team naar ZST is een leerproces, waarbij kennis van groepsdynamische principes van belang is
  • 85. Taakkarakteristieken (Hackman and Oldham)
    • 1.a. Variatie in vaardigheden
    • 1.b. Taakidentiteit Zinvolheid (Z)
    • 1.b. Belang van de taak
    • 2. A utonomie ( A )
    • 3. F eedback ( F )
    • Motivatiepotentieel MPS = Z (1a+1b+1c) x A x F
  • 86.  
  • 87.  
  • 88. Werk(her-)structurering
    • Taakidentiteit
    • (Semi-)Autonome teams
    • Klantgerichtheid
    • Taakverrijking (PUC-cyclus)
    • Feedback- kanalen openen
  • 89. Taakidentiteit
  • 90. (Semi) autonome groep
  • 91.  
  • 92. Taakverrijking (PUC-cyclus) Plannen Controle
  • 93. Feedback kanalen openen