Metadata ve Kütüphanelerde Kullanılması Koç Universitesi Suna Kıraç Kütüphanesi Canan Ergün
<ul><li>Tanımı </li></ul>Metadata ve Kütüphanelerde Kullanılması <ul><li>Metadata </li></ul><ul><li>Türleri </li></ul><ul>...
Metadata  <ul><li>Tanımı </li></ul><ul><li>Bir dokumanın içeriği hakkında bilgi </li></ul><ul><li>Fiziksel yada elektronik...
Metadata  <ul><li>Türleri </li></ul><ul><li>Tanıtımsal Metadata </li></ul><ul><li>Yönetimsel Metadata </li></ul><ul><li>Ya...
Metadata  <ul><li>Metadata  Nerde  ve Hangi Formatta Saklanır? </li></ul><ul><li>Metadata formun yada nesnenin içinde sakl...
Metadata  <ul><li>Metadata uygulanırken </li></ul><ul><li>Metadata uygulanırken dikkat edilmesi gereken hususlar :  </li><...
Metadata  <ul><li>Çeşitli Standartlar </li></ul><ul><li>EAD  (Encoded Archival Description)--Arşivler için </li></ul><ul><...
Metadata  <ul><li>Dublin Core ve Öğeleri </li></ul>Dublin Core elektronik kaynakların bulunmasını sağlamak için  <ul><li>T...
Metadata  <ul><li>Dublin Core ve Öğeleri </li></ul><ul><li>Kaynağın doğasına uygunluk </li></ul><ul><li>Genişletilebilirli...
Metadata  <ul><li>Yapıt adı </li></ul><meta name=&quot;DC.title&quot; content=&quot;Crime and Punishment&quot;>  <meta nam...
Metadata  <ul><li>Kaynak </li></ul><ul><li>İlişki </li></ul><ul><li>Tip </li></ul><meta name=&quot;DC.relation&quot; schem...
Metadata  <ul><li>Kapsam </li></ul><meta name=&quot;DC.coverage&quot; content=&quot;US civil war era; 1861-1865&quot;>   <...
Metadata  <ul><li>Katkıda bulunanlar </li></ul><ul><li>Haklar ve yönetimi </li></ul><ul><li>Tarih </li></ul><meta name=&qu...
Metadata  <ul><li>Dil </li></ul><ul><li>Format </li></ul><ul><li>Tanımlayan /Tan ımlayıcı </li></ul><meta name=&quot;DC.la...
Metadata  <ul><li>Dublin Core  Niteleyici  Şemaları </li></ul><ul><li>Kodlama şemaları </li></ul><ul><li>Öğe iyileştirme ş...
Metadata  <ul><li>Metadata Oluşturma Programları </li></ul><ul><li>Yaratıcılar </li></ul>Tag Gen http://www.hisoftware.com...
<ul><li>Editörler </li></ul>Nordic Web Project http://www.lub.lu.se/cgi-bin/nmdc.pl Reggie GEM http://www.geminfo.org/Work...
Metadata  <ul><li>Örnekler </li></ul>DC-dot
Metadata  DC-dot  <ul><li>Örnekler </li></ul>
Medical Metadata Creator Metadata  <ul><li>Örnekler </li></ul>
Nordic Web Project  Metadata  <ul><li>Örnekler </li></ul>
Nordic Web Project  Metadata  <ul><li>Örnekler </li></ul>
State Library of Tasmania’s Editor Metadata  <ul><li>Örnekler </li></ul>
State Library of Tasmania’s Editor Metadata  <ul><li>Örnekler </li></ul>
Metadata  <ul><li>Sonuç </li></ul><ul><li>K aynaklara erişim herkes için bir sorun haline gelmiştir. </li></ul><ul><li>G e...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

86

595 views
517 views

Published on

Sunum

Published in: Career, Education, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
595
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • 86

    1. 1. Metadata ve Kütüphanelerde Kullanılması Koç Universitesi Suna Kıraç Kütüphanesi Canan Ergün
    2. 2. <ul><li>Tanımı </li></ul>Metadata ve Kütüphanelerde Kullanılması <ul><li>Metadata </li></ul><ul><li>Türleri </li></ul><ul><li>Çeşitli Standartlar </li></ul><ul><li>Metadata Oluşturma Programları </li></ul><ul><ul><li>Dublin Core ve Öğeleri </li></ul></ul><ul><li>Örnekler </li></ul>İçerik : <ul><li>Metadata Nerde ve Hangi Formatta Saklanır? </li></ul><ul><li>Metadata uygulanırken </li></ul><ul><li>Sonuç </li></ul><ul><li>Dublin Core Niteleyici Şemaları </li></ul>
    3. 3. Metadata <ul><li>Tanımı </li></ul><ul><li>Bir dokumanın içeriği hakkında bilgi </li></ul><ul><li>Fiziksel yada elektronik bir nesne yada kaynak hakkında </li></ul><ul><li>Metadata, bir bilgi kaynağını tanımlayan, açıklayan, yerini </li></ul><ul><li>Sayısal yada sayısal olmayan her tür nesneye uygulanabilen </li></ul>tanıtımsal bilgi verir . belirten yada yönetimini kolaylaştıran bilgidir. her tür resmi kaynak tanımlama tablosudur.
    4. 4. Metadata <ul><li>Türleri </li></ul><ul><li>Tanıtımsal Metadata </li></ul><ul><li>Yönetimsel Metadata </li></ul><ul><li>Yapısal Metadata </li></ul>
    5. 5. Metadata <ul><li>Metadata Nerde ve Hangi Formatta Saklanır? </li></ul><ul><li>Metadata formun yada nesnenin içinde saklanabilir. </li></ul><ul><li>Nesneden ayrı olarakta bir dosyadada saklanabilir. </li></ul><ul><li>< META> tagları arasında verilebilir. </li></ul><ul><li>Resource Description Framework (RDF) yapısı içinde verilebilirler . </li></ul><ul><li>Bir veritabanında saklanabilir. </li></ul><ul><li>Tablo veya tablolardaki alanlara bölünmüş bilginin bir veri tabanı </li></ul><ul><li>Metadata Nerde Saklan ır? </li></ul><ul><li>Hangi Formatta Saklanır? </li></ul>kullanılarak saklanması
    6. 6. Metadata <ul><li>Metadata uygulanırken </li></ul><ul><li>Metadata uygulanırken dikkat edilmesi gereken hususlar : </li></ul><ul><li>Dokümanların nasıl tanımlanmak istendiğinin belirlenmesi, </li></ul><ul><li>Dokümanlar aranacağında hangi alanlar gerekli olacak, </li></ul><ul><li>Hangi doküman özellikleri sizin için önemli, </li></ul><ul><li>Yukarıdaki koşullar do ğrultusunda metadata </li></ul><ul><li>Tablonun örgütte kullanılan tüm materyalleri kapsaması, </li></ul>tablosunun oluşturulması,
    7. 7. Metadata <ul><li>Çeşitli Standartlar </li></ul><ul><li>EAD (Encoded Archival Description)--Arşivler için </li></ul><ul><li>GILS (Government Information Locator Service) -- </li></ul><ul><li>VRA (Visual Resources Association)-- Görsel Kaynaklar için </li></ul><ul><li>TEI (Text Encoded Initiative)-- Metinler için </li></ul><ul><li>FGDC (Federal Geographic Commitee’s Content Standart for </li></ul><ul><li>Dublin Core-- Her tür kaynak için </li></ul>Hükümet Yayınları için Digital Geospatial Metadata)-- Coğrafik Veriler için <ul><li>ONIX (Online Information Exchange)- Çevirim-içi Bilgi Değişimi </li></ul><ul><li>RDF ( Resource Description Framework) – Kaynak Tanımlama Çatısı </li></ul>
    8. 8. Metadata <ul><li>Dublin Core ve Öğeleri </li></ul>Dublin Core elektronik kaynakların bulunmasını sağlamak için <ul><li>Tanım </li></ul><ul><li>Kaynak </li></ul><ul><li>Dil </li></ul><ul><li>İlişki </li></ul><ul><li>Kapsam </li></ul><ul><li>Yaratan / Yazar </li></ul><ul><li>Yayınlayan </li></ul><ul><li>Katkıda bulunanlar </li></ul><ul><li>Haklar ve yönetimi </li></ul><ul><li>Tarih </li></ul><ul><li>Tip </li></ul><ul><li>Format </li></ul><ul><li>Tanımlayan / Tanımlayıcı </li></ul>İçerik Entellektüel Yapısal <ul><li>Yapıt adı </li></ul><ul><li>Konu / anahtar kelimeler </li></ul>15 metadata öğesinden oluşan bir kümedir.
    9. 9. Metadata <ul><li>Dublin Core ve Öğeleri </li></ul><ul><li>Kaynağın doğasına uygunluk </li></ul><ul><li>Genişletilebilirlik </li></ul><ul><li>Sözdizimi bağımsızlığı </li></ul><ul><li>İsteğe bağlı kullanılabilir olmaları </li></ul><ul><li>Tekrarlanabilir olmaları </li></ul><ul><li>Uyarlanabilir / değiştirlebilir olmaları </li></ul>DC metadata öğelerinin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz :
    10. 10. Metadata <ul><li>Yapıt adı </li></ul><meta name=&quot;DC.title&quot; content=&quot;Crime and Punishment&quot;> <meta name=&quot;DC.title&quot; lang=&quot;es&quot; content=&quot;La Mesa Verde y la Silla Roja&quot;> <meta name=&quot;DC.title&quot; lang=&quot;de&quot; content=&quot;Das Wohltemperierte Klavier, Teil I&quot;> <ul><li>Konu ve anahtar kelimeler </li></ul><meta name=&quot;DC.subject&quot; scheme=&quot;LCSH&quot; content=&quot;Vietnamese Conflict, 1961-1975&quot;> <meta name=&quot;DC.subject&quot; scheme=&quot;MESH&quot; content=&quot;Myocardial Infarction; Pericardial Effusion&quot;> <ul><li>Tanım </li></ul><meta name=&quot;DC.description.tableOfContents&quot; content=&quot;Honey; Find my baby; Porcelain; Why does my heart feel so bad?; South side; Rushing; Bodyrock; Natural blues; Machete; 7; Run on; Down slow; If things were perfect; Everloving; Inside; Guitar flute & string; The sky is broken; My weakness&quot;> <ul><li>Dublin Core Öğeleri </li></ul><meta name=&quot;DC.description.abstract&quot; lang=&quot;en&quot; content=&quot;The Author gives some Account of Himself and Family -- His First Inducements to Travel -- He is Shipwrecked, and Swims for his Life -- Gets safe on Shore in the Country of Lilliput -- Is made a Prisoner, and carried up the Country&quot;>
    11. 11. Metadata <ul><li>Kaynak </li></ul><ul><li>İlişki </li></ul><ul><li>Tip </li></ul><meta name=&quot;DC.relation&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;http://foo.bar.org/draft9.4&quot;> <meta name=&quot;DC.relation.hasVersion&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;http://foo.bar.org/draft9.5&quot;> <meta name=&quot;DC.relation.references&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;urn:isbn:1-56592-149-6&quot;> <meta name=&quot;DC.relation.hasFormat&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;http://foo.bar.org/cd145.pdf&quot;> <meta name=&quot;DC.type&quot; content=&quot;Web home page&quot;> <meta name=&quot;DC.type&quot; lang=&quot;en&quot; content=&quot;event; periodic&quot;> <ul><li>Dublin Core Öğeleri </li></ul><meta name=&quot;DC.source&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;http://a.b.org/manon/&quot;> <meta name=&quot;DC.source&quot; content=&quot;Shakespeare's Romeo and Juliet&quot;> <meta name=&quot;DC.type&quot; scheme=&quot;DCMIType&quot; content=&quot;Software&quot;> <meta name=&quot;DC.type&quot; content=&quot;poem&quot;>
    12. 12. Metadata <ul><li>Kapsam </li></ul><meta name=&quot;DC.coverage&quot; content=&quot;US civil war era; 1861-1865&quot;> <meta name=&quot;DC.coverage&quot; content=&quot;Columbus, Ohio, USA; Lat: 39 57 N Long: 082 59 W&quot;> <meta name=&quot;DC.coverage.spatial&quot; content=&quot;Columbus, Ohio, USA; Lat: 39 57 N Long: 082 59 W&quot;> <meta name=&quot;DC.coverage.temporal&quot; scheme=&quot;W3CDTF&quot; content=&quot;1945&quot;> <ul><li>Yaratan / Yazar </li></ul><ul><li>Yayınlayan </li></ul><meta name=&quot;DC.creator&quot; lang=&quot;fr&quot; content=&quot;Platon&quot;> <meta name=&quot;DC.creator&quot; content=&quot;Shelley, Percy Bysshe&quot;> <meta name=&quot;DC.creator&quot; content=&quot;van Gogh, Vincent&quot;> <ul><li>Dublin Core Öğeleri </li></ul><meta name=&quot;DC.publisher&quot; content=&quot;UKOLN, University of Bath&quot;> <meta name=&quot;DC.publisher&quot; content=&quot;University of California Press&quot;> <meta name=&quot;DC.publisher&quot; content=&quot;Digital Equipment Corporation&quot;> <meta name=&quot;DC.publisher&quot; content=&quot;O'Reilly & Associates, Inc.&quot;>
    13. 13. Metadata <ul><li>Katkıda bulunanlar </li></ul><ul><li>Haklar ve yönetimi </li></ul><ul><li>Tarih </li></ul><meta name=&quot;DC.coverage.temporal&quot; scheme=&quot;Period&quot; content=&quot;start=1929; end=1939; name=The Great Depression&quot;> <meta name=&quot;DC.date.valid&quot; scheme=&quot;Period&quot; content=&quot;start=2000-01-26; end=2000-02-20; scheme=W3CDTF; name=Perth International Arts Festival 2000&quot;> <ul><li>Dublin Core Öğeleri </li></ul><meta name=&quot;DC.contributor&quot; content=&quot;Sendak, Maurice&quot;> <meta name=&quot;DC.contributor&quot; content=&quot;Adams, Ansel&quot;> <meta name=&quot;DC.contributor&quot; content=&quot;Curie, Marie&quot;> <meta name=&quot;DC.rights&quot; content=&quot;http://foo.bar.org/cgi-bin/terms&quot;> <meta name=&quot;DC.rights&quot; lang=&quot;en&quot; content=&quot;Copyright Acme 1999 - All rights reserved.&quot;> <meta name=&quot;DC.date&quot; scheme=&quot;W3CDTF&quot; content=&quot;1998-05-14&quot;> <meta name=&quot;DC.date&quot; content=&quot;1972&quot;>
    14. 14. Metadata <ul><li>Dil </li></ul><ul><li>Format </li></ul><ul><li>Tanımlayan /Tan ımlayıcı </li></ul><meta name=&quot;DC.language&quot; scheme=&quot;RFC1766&quot; content=&quot;en-GB&quot;> <meta name=&quot;DC.language&quot; scheme=&quot;RFC1766&quot; content=&quot;es&quot;> <meta name=&quot;DC.language&quot; scheme=&quot;ISO639-2&quot; content=&quot;eng&quot;> <meta name=&quot;DC.format&quot; content=&quot;watercolor; 23 cm x 31 cm&quot;> <ul><li>Dublin Core Öğeleri </li></ul><ul><li>Dublin Core Öğeleri </li></ul><meta name=&quot;DC.language&quot; scheme=&quot;RFC1766&quot; content=&quot;ja&quot;> <meta name=&quot;DC.format&quot; scheme=&quot;IMT&quot; content=&quot;image/jpeg&quot;> <meta name=&quot;DC.format&quot; content=&quot;text/html; 12 Kbytes&quot;> <meta name=&quot;DC.format&quot; scheme=&quot;IMT&quot; content=&quot;text/html&quot;> <meta name=&quot;DC.identifier&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;urn:doi:10.12345/33-824688ab&quot;> <meta name=&quot;DC.identifier&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;urn:isbn:1-56592-149-6&quot;> <meta name=&quot;DC.identifier&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;urn:ietf:rfc:1766&quot;> <meta name=&quot;DC.identifier&quot; scheme=&quot;URI&quot; content=&quot;http://foo.bar.org/zaf/&quot;>
    15. 15. Metadata <ul><li>Dublin Core Niteleyici Şemaları </li></ul><ul><li>Kodlama şemaları </li></ul><ul><li>Öğe iyileştirme şemaları </li></ul>Konu şeması olarak LCSH (Library of Congress Subject Headings), Tıpda konu şeması olarak MeSH (Medical Subject Headings) Sınıflama şeması olarak DDC (Dewey Decimal Classification) yad LC Class . Özel tanımlamalar eklemek için kullanılır.
    16. 16. Metadata <ul><li>Metadata Oluşturma Programları </li></ul><ul><li>Yaratıcılar </li></ul>Tag Gen http://www.hisoftware.com/downloads/toffice.exe MetaPacker JITIBuilder DC-dot http://www.ukoln.ac.uk/metadata/dcdot/ Medical Metadata Creator http://medir.ohsu.edu/bicc-informatics/ebm/latest.htm Metadata Harvesting Protocol
    17. 17. <ul><li>Editörler </li></ul>Nordic Web Project http://www.lub.lu.se/cgi-bin/nmdc.pl Reggie GEM http://www.geminfo.org/Workbench/CreatingGemMetadataForDBs.html Metastar Data Entry State Library of Tasmania’s Editor http://www.dstc.edu.au/Research/Projects/metaweb/generic_tool.html Klarity http://www.klarity.com.au/ Metadata <ul><li>Metadata Oluşturma Programları </li></ul>H-DCEdit (Hacettepe-DC Üstveri Elemanları Editörü)
    18. 18. Metadata <ul><li>Örnekler </li></ul>DC-dot
    19. 19. Metadata DC-dot <ul><li>Örnekler </li></ul>
    20. 20. Medical Metadata Creator Metadata <ul><li>Örnekler </li></ul>
    21. 21. Nordic Web Project Metadata <ul><li>Örnekler </li></ul>
    22. 22. Nordic Web Project Metadata <ul><li>Örnekler </li></ul>
    23. 23. State Library of Tasmania’s Editor Metadata <ul><li>Örnekler </li></ul>
    24. 24. State Library of Tasmania’s Editor Metadata <ul><li>Örnekler </li></ul>
    25. 25. Metadata <ul><li>Sonuç </li></ul><ul><li>K aynaklara erişim herkes için bir sorun haline gelmiştir. </li></ul><ul><li>G eleneksel bibliyografik yöntemlerimiz yanında Metadata kavramı önem ve </li></ul><ul><li>Kaynakların metadatalarının , konunun en iyi uygulayıcıları olan </li></ul><ul><li>BİRAN ÖNCE METADATA ÇALIŞMALARINA BAŞLAMAMIZ GEREKMEKTEDİR. </li></ul>yaygınlık kazanmıştır. bizler tarafından yapılması doğru olacaktır.

    ×