‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                          ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬




                           ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                  ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺫﺧﻴﺮﺓ ﺳﻨﮕﻲ ﭘﺘ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                              ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ٩ ﺍﻳﺰﻭﺗﻮﭖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                               ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



       ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                              ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



                        ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                             ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﻛﺴﻴﺪ ﺁﻫﻦ ، ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                  ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫٣٨/٢ ﺩﺍﺭﺩ. ﺩﺭ ﺁﺏ ﻛﻤ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



                      ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                             ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫ــ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺳﺮﻱ ﻧﻤﻜ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                            ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



                          ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                            ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫٢- ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻣﺘﻮﺳﻂ:...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                           ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻣﻼﺡ ﺭﺍ ﺣﻞ ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                              ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺩﺷﺖ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                               ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺍﻭﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﺭﻧﮕﻬﺎﻱ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



                      ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                            ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



                          ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



‫ﭘﺘﺎﺳﻬﺎﻱ ﺁﺑﻲ )‪ (KCl‬ﺑ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                          ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



            ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                          ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



            ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                       ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



               ...
‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬                                                          ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬



            ...
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
C:\Fakepath\Text1
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

C:\Fakepath\Text1

1,324
-1

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,324
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

C:\Fakepath\Text1

  1. 1. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫١- ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻋﻤﻮﻣﻲ‬ ‫ﻭﺍﮊﺓ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻼﺡ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻣﺤﻠﻮﻝ ﺩﺭ ﺁﺏ ﺍﻃﻼﻕ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﭘﺘﺎﺱ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺳﻪ ﻋﻨﺼﺮ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﻣﻮﺭﺩ‬ ‫ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻮﺟﻮﺩﺍﺕ ﺯﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺩﻩ ﺍﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮﺩ. ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﭘﺘﺎﺱ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺍﺯ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﻭ‬ ‫ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺳﺖ. ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﺭﺳﻮﺑﻲ ، ﺁﺫﺭﻳﻦ ﻭ ﺩﮔﺮﮔﻮﻧﻲ ﻭ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﺤﻠﻮﻝ ﺩﺭ ﺁﺏ ﺩﺭﻳﺎﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ. ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ ﺟﻬﺎﻥ ، ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﺭﺳﻮﺑﻲ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫٢‬ ‫ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺱ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﻛﻪ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻬﺎﺭ ﻛﺎﻧﻲ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ١ )‪ ، (KCl‬ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ‬ ‫)‪ ، (KMgCl٣,٦H٢O‬ﻛﺎﺋﻨﻴﺖ٣ )‪ (MgSo٤.KCl.٣H٢O‬ﻭ ﻻﻧﮕﺒﻴﻨﻴﺖ٤ )٣)٤‪ (K٢Mg٢(So‬ﺩﺍﺭﺍﻱ‬ ‫ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫١-١- ﺗﺎﺭﻳﺨﭽﻪ‬ ‫ﺍﺻﻄﻼﺡ ﭘﺘﺎﺱ ﻳﻚ ﻭﺍﮊﺓ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﺮﻳﺪ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ‬ ‫، ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﺳﺪﻳﻢ ﻭ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﺩﻭﺭ ﺑﻪ ﻛﺮﺑﻨﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﺯ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻭ‬ ‫ﺷﺴﺘﺸﻮﻱ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮ ﭼﻮﺏ ﺩﺭ ﺩﻳﮕﻬﺎﻱ ﺁﻫﻨﻲ ‪ Potash‬ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻛﻠﻤﺔ ‪ pot‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﻱ ﺩﻳﮓ‬ ‫ﻳﺎ ﻇﺮﻑ ﻭ ‪ ash‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﻱ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭ ﭼﻴﻨﻲ ﻫﺎ ﺍﺯ ﭘﺘﺎﺱ )ﺷﻮﺭﻩ ﻳﺎ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ(‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻬﻴﺔ ﺑﺎﺭﻭﺕ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻛﺮﺩﻧﺪ. ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ٠٧٣١ ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺗﻬﻴﻪ ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮ ﺟﻠﺒﻜﻬﺎ ﻭ‬ ‫ﺧﺰﻩ ﻫﺎﻱ ﺩﺭﻳﺎﻳﻲ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ ﻭ ﺗﺎ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻣﻴﻼﺩﻱ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺣﺪﻭﺩ ٠٢ ﻫﺰﺍﺭ ﺗﻦ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪ ﻭﻟﻲ ﺍﺯ ٠٣٩١ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺵ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺭﻛﻮﺩ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﻛﻪ ﺍﻛﺜﺮ ﻛﺎﺭﮔﺎﻫﻬﺎﻱ ﺁﻥ ﺗﻌﻄﻴﻞ ﺷﺪ. ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ‬ ‫ﻛﺮﺑﻨﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ٠٩٧١ ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺁﻏﺎﺯ‬ ‫ﺷﺪ ﻭ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﺷﺪ. ﻛﺎﺭﺑﺮﺩﻫﺎﻱ ﺍﻭﻟﻴﻪ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﺎﺧﺖ‬ ‫ﺷﻴﺸﻪ ﻭ ﺻﺎﺑﻮﻥ ، ﺭﻧﮕﺮﺯﻱ ، ﺗﻬﻴﺔ ﺑﺎﺭﻭﺕ ﺍﺯ ﺷﻮﺭﻩ ﻭ … ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ.‬ ‫‪١- Sylvite‬‬ ‫‪٢- Carnalite‬‬ ‫‪٣- Kainit‬‬ ‫‪٤- Langbeinite‬‬ ‫١‬
  2. 2. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺫﺧﻴﺮﺓ ﺳﻨﮕﻲ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ٩٣٨١ ﻣﻴﻼﺩﻱ ، ﺩﺭ ﺿﻤﻦ ﺣﻔﺎﺭﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻛﺘﺸﺎﻑ ﻧﻤﻚ ، ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﺱ‬ ‫ﻓﻮﺭﺕ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺗﺼﺎﺩﻓﻲ ﻛﺸﻒ ﺷﺪ. ﺗﺎ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﻨﮕﻲ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩ. ﺣﻔﺎﺭﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺩﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﻧﻤﻚ ﺧﺎﻟﺺ ﺑﻮﺩ ﺣﺎﻝ ﺁﻧﻜﻪ ﻧﻤﻚ ﻛﺸﻒ ﺷﺪﻩ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺳﺪﻳﻢ ﺩﺍﺭﺍﻱ‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﻧﻴﺰ ﺑﻮﺩ. ﺩﺭ ٩٥٨١ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﺳﺎﺯﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﺪﺍ ﻛﺮﺩﻥ ﻛﻠﺮﻳﺪﻫﺎﻱ ﺳﺪﻳﻢ ﻭ‬ ‫ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺍﺯ ﻧﻤﻚ ﻛﺸﻒ ﺷﺪﻩ )ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ( ، ﭘﺘﺎﺱ ﻣﻌﺪﻧﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻛﻮﺩ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺣﺎﺻﻠﺨﻴﺰﻱ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻣﺜﻞ ﭘﻨﺒﻪ ﻭ ﺳﺒﺰﻳﺠﺎﺕ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ. ﺑﻪ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫ﺳﻨﮕﻲ ﭘﺘﺎﺱ ، ﺍﺯ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺁﺏ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﺷﻮﺭ ﻧﻴﺰ ﭘﺘﺎﺱ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﺳﺘﺤﺼﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﺍﺻﻠﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻭ‬ ‫ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﻻﻳﻪ ﺍﻱ ﻧﻤﻚ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺩﺭﺟﻪ ﺧﻠﻮﺹ ﺑﺎﻻ ، ﺗﻨﺎﮊ ﺯﻳﺎﺩ‬ ‫ﻛﺎﻧﺴﻨﮓ ﻭ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻌﺪﻧﻜﺎﺭﻱ ﻛﻤﺘﺮ ﻭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺗﺮ ﺍﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺣﻼﻟﻴﺖ ﺯﻳﺎﺩ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﻧﻤﻜﻲ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﻮﻉ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻬﻴﺔ ﻛﻮﺩﻫﺎ ﺍﺳﺖ.‬ ‫١-٢- ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﻲ ﻫﻔﺘﻤﻴﻦ ﻋﻨﺼﺮ ﺩﺭ ﭘﻮﺳﺘﺔ ﺯﻣﻴﻦ ﻭ ﺷﺸﻤﻴﻦ ﻋﻨﺼﺮ ﺩﺭ ﺁﺏ ﺩﺭﻳﺎ ﺍﺳﺖ. ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺭ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ‬ ‫ﺳﻴﻠﻴﻜﺎﺗﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﺁﺫﺭﻳﻦ ، ﺭﺳﻮﺑﻲ ﻭ ﺩﮔﺮﮔﻮﻧﻲ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺭ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ.ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﻭ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺍﺳﺖ ﺍﻣﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻨﺪ ﻛﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺗﺠﺎﺭﻱ ﺍﻫﻤﻴﺖ‬ ‫ﺩﺍﺭﻧﺪ.‬ ‫١-٢-١- ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻭ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻓﻠﺰﻱ ﺍﺳﺖ ﻧﺮﻡ ﻭ ﺳﺒﻚ ﻛﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻧﻘﻄﻪ ﺫﻭﺏ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ )١( ﺩﻳﮕﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻭ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺁﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ.‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ )١(: ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻭ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻛﺎﻧﻪ‬ ‫ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺍﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ‬ ‫ﻭﺯﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ‬ ‫ﻧﻘﻄﺔ ﺑﺨﺎﺭ‬ ‫ﻧﻔﻄﺔ ﺫﻭﺏ‬ ‫ﻭﻳﺴﻜﻮﺯﻳﺘﻪ )ﻣﻴﻠﻲ ﭘﻮﺍﺯ(‬ ‫)‪(cm/µΩ‬‬ ‫) ‪(gr/cm‬‬‫٣‬ ‫)‪(°C‬‬ ‫)‪(°C‬‬ ‫٥١/٥‬ ‫٧/٨١‬ ‫٩١٨/٠‬ ‫٠٦٧‬ ‫٧/٣٦‬ ‫٢‬
  3. 3. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ٩ ﺍﻳﺰﻭﺗﻮﭖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺯ ٧٣‪ K‬ﺗﺎ ٥٤‪ K‬ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍﺩﻳﻮﮊﻧﻴﻚ )٠٤‪، K٤٣ ، K٤٢ ،K‬‬ ‫٤٤‪ (K٤٥ ، K‬ﻭ ﺑﻘﻴﻪ ﻏﻴﺮ ﺭﺍﺩﻳﻮﮊﻧﻴﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺩﻭ ﺍﻳﺰﻭﺗﻮﭖ ٩٣ ﻭ ١٤ ﺍﺯ ﺳﺮﻱ ﻏﻴﺮ ﺭﺍﺩﻳﻮﮊﻧﻴﻚ ﻫﺎ ، ﭘﺎﻳﺪﺍﺭ‬ ‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ.‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺭ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺳﻪ ﺍﻳﺰﻭﺗﻮﭖ ﺍﺻﻠﻲ ٩٣ ، ٠٤ ﻭ ١٤ ﺍﺳﺖ. ﻧﺴﺒﺖ ﺩﺭﺻﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺯﻳﺮ ﺍﺳﺖ:‬ ‫- ١/٣٩% = ٩٣‪K‬‬ ‫- ١٠/٠% = ٠٤‪K‬‬ ‫- ٨٨/٦% = ١٤‪K‬‬ ‫ﺍﻳﺰﻭﺗﻮﭖ ٠٤ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﺎﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻭ ﻣﺘﻼﺷﻲ ﺷﺪﻥ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻃﺒﻖ ﻭﺍﻛﻨﺸﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺁﺭﮔﻮﻥ‬ ‫ﻳﺎ ﻛﻠﺴﻴﻢ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺍﻳﻦ ﺍﻳﺰﻭﺗﻮﭖ ﺑﻪ ﻛﻠﺴﻴﻢ ، ﺍﺷﻌﻪ ﺑﺘﺎ ﺳﺎﻃﻊ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﺁﺭﮔﻮﻥ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﺍﺷﻌﺔ ﮔﺎﻣﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻛﻨﺸﻬﺎ ﺣﺪﻭﺩ ٤/٨٨% ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻛﻠﺴﻴﻢ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ٦/١١% ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺁﺭﮔﻮﻥ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻭ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ )٣( ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ.‬ ‫١-٢-٢- ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬ ‫ﻋﻨﺼﺮ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺩﺍﺭﺍ ﺑﻮﺩﻥ ﻣﻴﻞ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﺯﻳﺎﺩ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﺎ ﻛﻠﺮ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺧﺎﻟﺺ ﺩﺭ ﻃﺒﻴﻌﺖ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺍﺻﻄﻼﺡ ﭘﺘﺎﺱ ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﻪ ‪K٢O‬ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻧﻪ ﺩﺭ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺻﻮﺭﺕ ﺩﻳﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮﺩ ﻭ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ ﺑﻠﻜﻪ ‪ K٢O‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺩﺭﺻﺪ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ )٢( ﺑﻪ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﻭ ﺁﺑﻬﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.‬ ‫٣‬
  4. 4. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ )٢(: ﻣﻴﺰﺍﻥ ‪ K٢O‬ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﻭ ﺁﺑﻬﺎ )ﻟﻮﻓﻮﻧﺪ١ ، ٤٨٩١(‬ ‫ﺩﺭﺻﺪ ﻭﺯﻧﻲ ‪%K٢O‬‬ ‫ﺁﺑﻬﺎ‬ ‫ﺩﺭﺻﺪ ﻭﺯﻧﻲ ‪% K٢O‬‬ ‫ﺳﻨﮕﻬﺎ‬ ‫٨٥٤٠/٠‬ ‫ﺍﻗﻴﺎﻧﻮﺱ ﻫﺎ‬ ‫٣١/٣ – ١/٣‬ ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﭘﻮﺳﺘﻪ ﺯﻣﻴﻦ‬ ‫٣٠٠٠/٠‬ ‫ﺭﻭﺩﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ‬ ‫٣ – ٠١/٢‬ ‫ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻗﺎﺭﻩ ﺍﻱ‬ ‫٧١/٣ – ٦٨/١‬ ‫ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﺳﻴﺮﻟﺰ ﻛﺎﻧﺎﺩﺍ‬ ‫٣١/٣ – ٢١/٣‬ ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺩﺭ ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﺁﺫﺭﻳﻦ‬ ‫٦٤٨/٠ – ٦٠٥/٠‬ ‫ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﺑﺰﺭﮒ ﻧﻤﻚ‬ ‫١‬ ‫ﺑﺎﺯﺍﻟﺖ‬ ‫٥٣١٠/٠‬ ‫ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﺳﺎﻟﺘﻮﻥ ﻛﺎﻧﺎﺩﺍ‬ ‫٧٠/٥ – ٢٠/٣‬ ‫ﮔﺮﺍﻧﻴﺖ‬ ‫٨٥٧/٠ – ٥٤/٠‬ ‫ﺑﺤﺮﺍﻟﻤﻴﺖ‬ ‫٩/١‬ ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺩﺭ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ‬ ‫٤‬ ‫ﺷﻮﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻳﺮ ﺳﻄﺤﻲ ﺩﺭﻳﺎﻫﺎ‬ ‫٠٢/٣ – ٤٧/٢‬ ‫ﺭﺱ ﻫﺎ ﻭ ﺷﻴﻞ ﻫﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﻏﺮﺏ ﭘﺎﻛﺴﺘﺎﻥ‬ ‫٩٢/١‬ ‫ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ‬ ‫٣‬ ‫ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮ ﺳﻄﺤﻲ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫٥٣/٠‬ ‫ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﻛﺮﺑﻨﺎﺕ‬ ‫ﺑﺎ ﺗﺒﺨﻴﺮﻳﻬﺎ ﺩﺭ ﻛﺎﻧﺎﺩﺍ‬ ‫٧١/٣٦ – ٩٢٠٠/٠‬ ‫ﺗﺒﺨﻴﺮﻳﻬﺎﻱ ﺩﺭﻳﺎ‬ ‫ﭼﻮﻥ ﺩﺭﺻﺪ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻫﺮ ﻧﻮﻉ ﻧﻤﻚ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺍﺭ ﭼﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻭ ﭼﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ‬ ‫ﺑﺮﺍﺳﺎﺱ ﻣﻘﺪﺍﺭ ‪ K٢O‬ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺑﻴﻦ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺑﺎ ‪ K٢O‬ﻭ ‪ KCl‬ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ:‬ ‫‪%١ K = %١/٢K٢O‬‬ ‫‪%١ K = %١/٩ KCl‬‬ ‫ﭘﺘﺎﺱ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺗﺮﻛﻴﺒﻬﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﻣﻀﺎﻋﻒ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ‬ ‫ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ، ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﺳﺪﻳﻢ ﻭ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻘﺪﺍﺭ ‪ ، K٢O‬ﺑﺮﺍﺑﺮ ٨١/٣٦ ﺩﺭﺻﺪ ﺍﺳﺖ. ﻣﻴﺰﺍﻥ ‪ K٢O‬ﺩﺭ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺣﺪﻭﺩ ٥٠/٤٥ ﺩﺭﺻﺪ ،‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ٨٥/٦٤ ﺩﺭﺻﺪ ﻭ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ – ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ٩٦/٢٢ ﺩﺭﺻﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫‪١- Lefond‬‬ ‫٤‬
  5. 5. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫١-٢-٣- ﺑﻠﻮﺭﺷﻨﺎﺳﻲ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻭ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺩﺭ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻣﺤﺘﻮﻱ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺑﺎ ﺍﺭﺯﺵ ﻭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻧﺎﺩﺭ ﻭ ﺑﺎ ﻣﻨﺸﺎﺀ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺍﺭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ، ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ،‬ ‫ﻛﺎﺋﻴﻨﺖ ﻭ ﻻﻧﮕﺒﻴﻨﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ )٣( ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻛﺎﻧﻲ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻭ ﺑﻠﻮﺭﺷﻨﺎﺳﻲ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺍﺻﻠﻲ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ.ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺑﻪ ﺷﺮﺡ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﻣﻬﻢ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻣﻲ ﭘﺮﺩﺍﺯﻳﻢ:‬ ‫ﺍﻟﻒ- ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ:‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻓﺮﻣﻮﻝ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ‪ KCl‬ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺭﺯﺷﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﻬﺮﻩ ﺑﺮﺩﺍﺭﻱ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ. ﻣﻴﺰﺍﻥ‪ K٢O‬ﺁﻥ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻠﻮﺹ ٧١/٣٦ ﺩﺭﺻﺪ ﺍﺳﺖ. ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺩﺭ‬ ‫ﺻﻮﺭﺕ ﺧﻠﻮﺹ ﺑﻲ ﺭﻧﮓ ﻳﺎ ﺳﻔﻴﺪﺭﻧﮓ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺭﻧﮕﻬﺎﻱ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﻱ ، ﺁﺑﻲ ﻭ ﻗﺮﻣﺰ ﻧﻴﺰ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫ﺑﻠﻮﺭﻫﺎﻱ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺩﺭﻫﻢ ﺑﺎ ﻧﻤﻚ ﻃﻌﺎﻡ ﺭﺷﺪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻭ ﺍﻳﺰﻭﻣﻮﺭﻑ ﻧﻤﻚ ﻃﻌﺎﻡ ﺍﺳﺖ.‬ ‫ﹰ‬ ‫ﺳﻴﻠﻮﻳﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻧﻤﻚ ﻃﻌﺎﻡ ﺭﺷﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻣﺎﺗﺮﻳﻜﺴﻲ ﺍﺯ ﻧﻤﻚ ﺭﻳﺰ ﺩﺍﻧﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ‬ ‫ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺭﺳﻲ ﻭ ﻛﻤﭙﻠﻜﺲ ﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ ﺭﺍ ﺳﻴﻠﻮﻳﻨﻴﺖ ﮔﻮﻳﻨﺪ. ﻣﻘﺪﺍﺭ ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺍﻛﺴﻴﺪ ﺁﻫﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﻴﻴﺮ‬ ‫ﺭﻧﮓ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺑﻪ ﻗﺮﻣﺰ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﺭﻧﮓ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﻱ ﻭ ﻳﺎ ﺯﺭﺩ ﺳﻴﻠﻮﻳﻨﻴﺖ ﺩﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻭﺟﻮﺩ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ‬ ‫ﺭﺳﻲ ﺍﺳﺖ. ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺩﺭ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺘﻮﺭﻕ ، ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻱ ﻭ ﻣﺘﺒﻠﻮﺭ ﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻛﻠﻴﻮﺍﮊ ﻣﻮﺍﺯﻱ ﺑﺎ‬ ‫ﺳﻄﺢ ﻛﻮﺑﻴﻚ ﺳﺨﺘﻲ ٥/٢ ، ﺿﺮﻳﺐ ﺍﻧﻜﺴﺎﺭ ٩٤/١ ﻭ ﻭﺯﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ ٩٩/١ ﺍﺳﺖ. ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ ﺑﺎ‬ ‫ﺟﻼﻱ ﺷﻴﺸﻪ ﺍﻱ ﻳﺎ ﭼﺮﺏ ﻭ ﺭﻧﮓ ﺧﺎﻛﻪ ﺳﻔﻴﺪ ﺍﺳﺖ. ﺑﻠﻮﺭﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﺳﺒﻚ ﻭ ﻧﺎﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎﺭ ﺩﺍﺋﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻜﻞ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺭﻧﮓ ﺷﻌﻠﻪ ﺭﺍ ﺑﻨﻔﺶ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺩﺭ ﺁﺏ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ، ﻃﻌﻢ ﺁﻥ ﺗﻠﺦ ﻭ ﻫﺎﺩﻱ ﺣﺮﺍﺭﺕ ﺍﺳﺖ.‬ ‫ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺮﻳﺴﺘﺎﻟﻴﺰﺍﺳﻴﻮﻥ ﺩﺭ ﺗﻪ ﻧﺸﺴﺘﻬﺎﻱ ﺭﺳﻮﺑﻲ ﻭ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﻫﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻳﺪ ﻭﻟﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻘﺎﺩﻳﺮ ﻛﻤﺘﺮ ﺍﺯ ﻫﺎﻟﻴﺖ ﺍﺳﺖ ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﺯ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺨﺎﺭﺍﺕ ﺁﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ.‬ ‫ﺏ – ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ‬ ‫ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻓﺮﻣﻮﻝ ‪ MgCl٢ , KCl , ٦H٢O‬ﺍﺳﺖ. ﺟﺰﺀ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ‬ ‫ﻣﻲ ﺭﻭﺩ. ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺧﺎﻟﺺ ﺣﺪﻭﺩ ٧١ ﺩﺭﺻﺪ ‪K٢O‬ﺩﺍﺭﺩ ﺍﻣﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻛﻠﺮﻭﺭﺳﺪﻳﻢ ،‬ ‫ﹰ‬ ‫٥‬
  6. 6. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﻛﺴﻴﺪ ﺁﻫﻦ ، ﺣﺒﺎﺑﻬﺎﻱ ﮔﺎﺯﻱ ﻭ… ﺍﺳﺖ. ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﺍﻛﺴﻴﺪ ﺁﻫﻦ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﻗﺮﻣﺰ ﻳﺎ‬ ‫ﺻﻮﺭﺗﻲ ﻭ ﻫﻴﺪﺭﻭﺍﻛﺴﻴﺪﺁﻫﻦ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﺯﺭﺩ ﻳﺎ ﻗﻬﻮﻩ ﺍﻱ ﺩﺭ ﻣﻲ ﺁﻭﺭﺩ. ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺍﺯ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺑﻪ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﻭﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ. ﺑﻠﻮﺭﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺍﺭﺗﻮﺭﻭﻣﺒﻴﻚ ﭘﺮﻳﺴﻤﺎﺗﻴﻚ )ﭘﺰﻭﺩﻭﻫﮕﺰﺍﮔﻮﻧﺎﻝ( ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺍﻛﺜﺮﹰﺍ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻓﺮﻡ ﻫﺎﻱ ﺁﻥ ١١١ ، ١١٠ ، ٠١١ ، ٠١٠ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺷﻜﺴﺖ ﺻﺪﻓﻲ ﻭ ﺩﺍﻧﻪ ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺩﺭﺷﺖ ﺑﺪﻭﻥ ﺭﺥ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺳﺨﺘﻲ ﺁﻥ ٢ ﺗﺎ ٣ ﻭ ﻭﺯﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ ٦/١ ﺍﺳﺖ. ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺷﻜﻨﻨﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻣﺰﺓ ﻓﻮﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ ﺗﻠﺨﻲ ﺩﺍﺭﺩ. ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺭﻃﻮﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮﻱ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﺏ ﺑﻪ ﺭﺍﺣﺘﻲ ﺣﻞ‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺣﻤﻞ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻗﻠﻮﻩ ﻗﻠﻮﻩ ﺩﺭ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ. ﺟﻼﻱ ﺁﻥ ﭼﺮﺏ ﺍﺳﺖ ﻭﻟﻲ ﺩﺭ ﻣﺠﺎﻭﺭﺕ‬ ‫ﻫﻮﺍ ﺟﻼﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ ﻭ ﻣﺎﺕ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻓﺴﻔﺮﺳﺎﻧﺲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.‬ ‫ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻟﺠﻦ ﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ١ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺑﺎﻓﺖ ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻱ ﻭ ﭘﺮﺍﻛﻨﺪﻩ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭﺯ ﻭ‬ ‫ﺷﻜﺎﻑ ﻳﺎ ﺧﻠﻞ ﻭ ﻓﺮﺝ ﻧﻤﻜﻬﺎ ﺭﺍ ﭘﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. ﻣﺨﻠﻮﻁ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻭ ﻧﻤﻚ ﻃﻌﺎﻡ ، ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺘﻴﺖ ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ‬ ‫ﻛﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺩﺭﺻﺪ ﻭﺯﻧﻲ‪ K ٢ O‬ﺑﻴﻦ ٠١ ﺗﺎ ٦١% ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺭﺍ ﺟﺪﺍ ﻛﺮﺩ.‬ ‫٢‬ ‫ﺝ- ﻛﺎﻳﻨﻴﺖ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﻝ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ )‪ ، MgSo٤.KCl,٣(H٢O‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﺎﻟﺺ ﺑﺎﺷﺪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ٦٢/٩١ ﺩﺭﺻﺪ ‪K٢O‬‬ ‫ﺍﺳﺖ. ﻛﺎﻳﻨﻴﺖ ﻧﻴﺰ ﺷﻔﺎﻑ ﻭ ﺑﻪ ﺭﻧﮕﻬﺎﻱ ﺁﺑﻲ ، ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﻱ ﺗﺎ ﺑﻨﻔﺶ ﻭ… ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺑﻠﻮﺭﻫﺎﻱ‬ ‫ﺩﺍﻧﻪﺍﻱ ﺭﻳﺰ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺳﻄﻮﺡ ﺷﻜﺴﺖ ﺗﻼﻟﻮ ﺧﺎﺻﻲ ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﺳﺨﺘﻲ ٣ ، ﻭﺯﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ ١/٢ ﻭ ﺿﺮﻳﺐ‬ ‫ﺍﻧﻜﺴﺎﺭ ٥٠٥/١ ﺩﺍﺭﺩ. ﻛﺎﻧﻲ ﺭﻃﻮﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮﻱ ﻧﻴﺴﺖ ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺁﺏ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺳﻴﺴﺘﻢ‬ ‫ﻣﻮﻧﻮﻛﻠﻴﻨﻴﻚ ﻣﺘﺒﻠﻮﺭ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺑﻠﻮﺭﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ٠٠١ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻛﻠﻴﻮﺍﮊ ﺩﺍﺭﻧﺪ ، ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ٠١١ ﺩﺍﺭﺍﻱ‬ ‫ﻛﻠﻴﻮﺍﮊ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ ﻭ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ١٠٠ ﺑﻠﻮﺭﻫﺎﻳﺶ ﺍﻛﺜﺮﹰﺍ ﭘﻬﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫٣‬ ‫ﺩ- ﻻﻧﮕﺒﻴﻨﻴﺖ‬ ‫ﻓﺮﻣﻮﻝ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻻﻧﮕﺒﻴﻨﻴﺖ ٤‪ K٢So٤,٢MgSo‬ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺭﻧﮕﻬﺎﻱ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﻱ ، ﺑﻴﺮﻧﮓ ، ﺑﻨﻔﺶ ﻭ… ﺩﻳﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﺧﻠﻮﺹ ﻣﻴﺰﺍﻥ ‪ ، K٢O‬ﺁﻥ ٩٦/٢٢ ﺩﺭﺻﺪ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺳﺨﺘﻲ ٤ ، ﻭﺯﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ‬ ‫‪١- Slush‬‬ ‫‪٢- Langbeinite‬‬ ‫٦‬
  7. 7. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫٣٨/٢ ﺩﺍﺭﺩ. ﺩﺭ ﺁﺏ ﻛﻤﻲ ﻣﺤﻠﻮﻝ ﻭ ﺑﻲ ﻣﺰﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻓﺎﻗﺪ ﻛﻠﻴﻮﺍﮊ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻮﺑﻴﻚ‬ ‫ﻣﺘﺒﻠﻮﺭ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﻻﻧﮕﺒﻴﻨﻴﺖ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺭ ﻧﻴﻮﻣﻜﺰﻳﻜﻮ ﺍﺳﺖ.‬ ‫١‬ ‫ﻫـ – ﭘﻠﻲ ﻫﺎﻟﻴﺖ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻓﺮﻣﻮﻝ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ‪ K٢Ca٢Mg(So٤)٤,٢H٢O‬ﻳﻜﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﺘﺮﻱ ﺩﺍﺭﺩ ﺍﻣﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺣﻼﻟﻴﺖ ﻛﻢ ﻭ ﻧﺒﻮﺩ ﺍﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺯﻳﺎﺑﻲ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ،‬ ‫ﺍﺳﺘﺨﺮﺍﺝ ﻧﻤﻲ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻛﺮﺩ. ﭘﻠﻲ ﻫﺎﻟﻴﺖ ﺧﺎﻟﺺ ٢٦/٥١ ﺩﺭﺻﺪ‬ ‫، ‪ K٢O‬ﺩﺍﺭﺩ. ﺭﻧﮓ ﺁﻥ ﺳﻔﻴﺪ ﺗﺎ ﺻﻮﺭﺗﻲ )ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﻛﺴﻴﺪﺁﻫﻦ( ﻭ ﺟﻼﻳﺶ ﺷﻴﺸﻪ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺳﻴﺴﺘﻢ‬ ‫ﺗﺮﻱ ﻛﻠﻴﻨﻴﻚ ﺑﻴﻨﺎﻛﻮﺋﻴﺪﺍﻝ ﻣﺘﺒﻠﻮﺭ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺑﻪ ﻧﺪﺭﺕ ﺑﻠﻮﺭﻫﺎﻳﺶ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ‪ Z‬ﻃﻮﻳﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﺗﻮﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﻣﻨﺸﻮﺭﻱ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ. ﺑﻠﻮﺭﻫﺎﻳﺶ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ٠٠١ ﻛﻠﻴﻮﺍﮊ ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﭘﻠﻲﻫﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺗﻮﺩﻩ ﺍﻱ ،‬ ‫ﺳﺎﻗﻪ ﺍﻱ ﺗﺎ ﺭﻳﺸﻪ ﺍﻱ ﻣﺘﺒﻠﻮﺭ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺳﺨﺘﻲ ﺁﻥ ﺑﻴﻦ ٥/٢ ﺗﺎ ٥/٣ ﻭ ﻭﺯﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺁﻥ ٧٧/٢ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﺗﻮﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﺩﺭﻳﺎﻳﻲ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺩﺭ ﺗﻮﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﺷﻤﺎﻝ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﭘﻠﻲ ﻫﺎﻟﻴﺖ ﻛﻤﻲ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﻣﺤﻠﻮﻝ ﺩﺭ ﺁﺏ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎﻧﻪ ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﺔ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﭘﺲ ﺍﺯ ﮔﭻ ﺍﺳﺖ. ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺭ‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ )٣( ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ.‬ ‫١-٣- ﺯﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﻛﺎﻧﺴﺎﺭﻫﺎﻱ ﻧﻤﻚ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺩﻧﻴﺎ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺳﺎﺯﻧﺪﻫﺎﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﺳﻨﻬﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﻧﺪ.‬ ‫ﹰ‬ ‫ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻧﻬﺎﻱ ﺩﻭﻧﻴﻦ ، ﭘﺮﻣﻴﻦ ، ﻛﺮﺗﺎﺳﻪ ﻭ ﺗﺮﺷﻴﺎﺭﻱ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﺳﺮﻳﻬﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺟﺰ ﮔﻨﺒﺪﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﺯﺍﮔﺮﺱ ﻛﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﭘﺮﻭﺗﺮﻭﺯﻭﺋﻴﻚ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ – ﻛﺎﻣﺒﺮﻳﻦ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ ، ﺍﺯ‬ ‫ﮊﻭﺭﺍﺳﻴﻚ ﺗﺎﻣﻴﻮﺳﻦ ﻭ ﭘﺮﺍﻛﻨﺪﮔﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺁﺫﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ ﺗﺎ ﻧﻮﺍﺣﻲ ﻣﺮﻛﺰﻱ ﻭ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﻭ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺷﺮﻕ ﺗﺎ ﻧﻴﺸﺎﺑﻮﺭ‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺳﺮﻳﻬﺎ ، ﻧﻤﻜﻬﺎﻱ ﻣﻴﻮﺳﻦ ﺍﺯ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﻭﻳﮋﻩ ﺍﻱ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭﻧﺪ. ﻻﻳﻪ ﻫﺎﻱ ﻧﻤﻚ ﻣﻴﻮﺳﻦ‬ ‫ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺩﺭ ﻣﺮﻛﺰ ﻭ ﺷﻤﺎﻝ ﻏﺮﺏ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﻲ ﺩﺍﺭﻧﺪ.‬ ‫‪٣- Polyhalite‬‬ ‫٧‬
  8. 8. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ ٣: ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﺩﺭﺻﺪ ‪K٢O‬‬ ‫ﻓﺮﻣﻮﻝ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬ ‫ﻛﺎﻧﻲ‬ ‫٨١/٣٦‬ ‫‪Kcl‬‬ ‫ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ‬ ‫٥٩/٦١‬ ‫‪Kcl. Mgcl٢,٦H٢o‬‬ ‫ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ‬ ‫٧٢/٩١‬ ‫‪Kcl.MgSo٤,٢,٧٥H٢o‬‬ ‫ﻛﺎﻳﻨﻴﺖ‬ ‫٩٦/٢٢‬ ‫٤‪K٢So٤,٢MgSo‬‬ ‫ﻻﻧﮕﺒﺎﻳﻨﻴﺖ‬ ‫٥/٨-٣/٢‬ ‫٢١)‪K٢(Mg.Fe)٢Al٦(Si٤O١٠)٣(oH‬‬ ‫ﮔﻼﻛﻮﻧﻴﺖ‬ ‫٢٦/٥١‬ ‫‪K٢So٤.MgSo٤,٢CaSo٤,٢H٢o‬‬ ‫ﭘﻠﻲ ﻫﺎﻟﻴﺖ‬ ‫٩٥/٦٤‬ ‫٣‪KNO‬‬ ‫ﻧﻴﺘﺮﻩ‬ ‫٩٣/٣٢‬ ‫‪K٢So٤.MgSo٤,٦H٢o‬‬ ‫ﺷﻮﺋﻴﻨﻴﺖ‬ ‫٠٠/٠٣-٠٠/٠١‬ ‫‪Kcl+Na.cl‬‬ ‫ﺳﻴﻠﻮﻳﻨﻴﺖ‬ ‫ﻣﻨﺒﻊ: ‪USBM‬‬ ‫١-٣-١- ﺯﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻭ ﭘﺮﺍﻛﻨﺪﮔﻲ ﻛﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬ ‫ﺍﻭﻟﻴﻦ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺍﻣﻜﺎﻥ ﻭﺟﻮﺩ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ٦٦٨١ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﻮﺑﻞ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﺔ ﻣﺎﻫﺎﻥ ﺁﺫﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ ﺷﺮﻗﻲ‬ ‫ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﺪ. ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ٩٥٩١ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺩﺭﻳﺎﭼﺔ ﺍﺭﻭﻣﻴﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻠﻮﻙ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪ ﻭ ﻣﻴﺰﺍﻥ ‪K٢O‬‬ ‫ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺣﺪﻭﺩ ٠٦ ﻣﻴﻠﻴﻮﻥ ﺗﻦ ﺍﻋﻼﻡ ﻛﺮﺩ ﻭ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺷﺎﺯﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ٦٦٩١ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺧﻮﺩ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ‬ ‫ﺍﻧﺪﻳﺲ ﻣﺎﻫﺎﻥ ﺑﻪ ٦ ﺳﺮﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﺯ ﻗﺪﻳﻢ ﺑﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪ ﺍﺯ:‬ ‫١- ﺳﺮﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﻫﺮﻣﺰ‬ ‫٢- ﺳﺮﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﮊﻭﺭﺍﺳﻴﻚ ﺑﺎﻻﻳﻲ‬ ‫٣- ﺳﺮﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﺍﺋﻮﺳﻦ‬ ‫٤- ﺳﺮﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﺍﺋﻮﺳﻦ – ﺍﻟﻴﮕﻮﺳﻦ‬ ‫٥- ﺳﺮﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﻣﻴﻮﺳﻦ‬ ‫٦- ﺳﺮﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﭘﻠﻴﻮﺳﻦ‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺕ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ ، ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﻘﺎﻁ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺍﻧﺪﻳﺴﻬﺎﻱ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻘﺎﻁ ﻧﻴﺎﺯ ﺑﻪ ﺑﺮﺭﺳﻲ‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺩﺍﺭﺩ.‬ ‫٨‬
  9. 9. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ــ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺳﺮﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﻫﺮﻣﺰ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﺠﻤﻊ ﮔﻨﺒﺪﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﺩﺭ ﺑﺨﺸﻬﺎﻱ ﺟﻨﻮﺏ‬ ‫ﺷﺮﻗﻲ ﻭ ﻣﻴﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ. ﻓﺎﺭﺳﺖ )٩٨٩١( ﺑﺎ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﮔﻴﺮﻱ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﭘﺘﺎﺱ ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎﻱ ﮔﻨﺒﺪﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩﺭ‬ ‫ﺟﻨﻮﺏ ﺍﻳﺮﺍﻥ ، ﺍﻧﺪﻳﺲ ﻛﻮﻩ ﻧﻤﻚ ﺑﻨﺪﺭﻋﺒﺎﺱ ﻭ ﺍﻧﺪﻳﺲ ﻛﻮﻩ ﻧﻤﻚ ﺩﺷﺘﻲ ﺭﺍ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.‬ ‫ــ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻣﺮﻛﺰﻱ ﻧﻴﺰ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﮔﻨﺒﺪ ﻧﻤﻜﻲ ﺩﺭ ﻣﺤﺪﻭﺩﻩ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﻛﻮﻳﺮ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺎ‬ ‫ﺑﺨﺸﻲ ﺩﺭ ﻻﻳﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻣﻴﻮﺳﻦ ﺭﻳﺸﻪ ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﮔﻨﺒﺪﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺳﻤﻨﺎﻥ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺯﻳﺎﺩﻱ‬ ‫ﺍﺯ ﻧﻤﻚ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻛﻪ ﺍﺯ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻠﻬﺎﻱ ﺑﺎﻟﻘﻮﻩ ﻭ ﻣﻬﻢ ﻭﺟﻮﺩ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﮔﻨﺒﺪﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﺍﻃﺮﺍﻑ‬ ‫ﮔﺮﻣﺴﺎﺭ ﻭ ﺍﻳﻮﺍﻧﻜﻲ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎﺯﻧﺪ ﻗﺮﻣﺰ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺭﺍ ﻗﻄﻊ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺗﻮﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﺿﺨﻴﻢ ﻧﻤﻚ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ‬ ‫ﭘﻮﺷﺶ ﺿﺨﻴﻤﻲ ﺍﺯ ﮔﭻ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻘﺎﻁ ﺗﻮﺍﻡ ﺑﺎ ﺑﻠﻮﻛﻬﺎ ﻭ ﺗﻮﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﻧﻔﻮﺫﻱ ﺑﺎﺯﻳﻚ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﺗﺸﻜﻴﻞ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﻧﻤﻚ )ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﺪﺍﺭ ﻭ ﺍﻓﻘﻬﺎﻱ- ﻧﻤﻚ( ﺩﺭ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﻧﺌﻮﮊﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬ ‫ﺟﺎﻱ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ ﺍﺯ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻭﺳﻴﻌﻲ ﺩﺭ ﺩﺷﺖ ﻛﻮﻳﺮ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺳﻤﻨﺎﻥ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ.‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﻣﻌﺪﻥ ﻧﻤﻚ ﻗﻢ ، ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍﺑﻪﻫﺎﻱ ﺩﺍﺧﻞ‬ ‫ﻣﻌﺪﻥ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ.‬ ‫ــ ﺑﺨﺶ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﺭﺳﻮﺑﻲ – ﺁﺫﺭﻳﻦ ﻭ ﺁﺫﺭﺍﻭﺭﺍﻱ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﻭﺍﻗﻊ ﻫﻤﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﻭﺍﺟﺪ ﻧﻤﻚ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﺍﺋﻮﺳﻦ ﺭﺳﻮﺑﮕﺬﺍﺭﻱ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺳﻮﻡ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﺋﻮ – ﺍﻟﻴﮕﻮﺳﻦ‬ ‫ﻣﺤﻴﻂ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺑﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻜﻤﻔﺮﻣﺎ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻘﺎﻁ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﭘﺘﺎﺱ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺍﺳﺖ.‬ ‫ــ ﺩﺭ ﺯﻭﻥ ﺍﻟﺒﺮﺯ ﻃﻲ ﻧﺌﻮﮊﻥ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺭﺳﻮﺏ ﺍﻣﻼﺡ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻣﺴﺎﻋﺪ ﮔﺸﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﭼﻨﺎﻥ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﻣﻴﻮﺳﻦ ﻻﻳﻪ‬ ‫ﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﺑﻪ ﻭﻳﮋﻩ ﺩﺭ ﺁﺫﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﺁﻣﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﭘﻲ ﺟﻮﻳﻲ ﻫﺎﻱ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻣﻘﺎﺩﻳﺮ‬ ‫ﭘﺘﺎﺱ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫ﺑﻪ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻌﻲ ﻛﻪ ﺫﻛﺮ ﺷﺪ ، ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎﻱ ﭘﻼﻳﺎﻫﺎ )ﻛﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺁﻥ ﭘﻼﻳﺎﻱ ﻛﻮﻳﺮ ﺑﺰﺭﮒ ، ﻣﺮﺩﺍﺏ‬ ‫ﮔﺎﻭﺧﻮﻧﻲ ﻭ ﭘﻼﻳﺎﻱ ﺍﺑﺮﻗﻮ ﺍﺳﺖ( ، ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎ ﻭ ﺁﺏ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﺍﺷﺒﺎﻉ )ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﺍﺭﻭﻣﻴﻪ( ﻭ‬ ‫ﺳﻔﺮﻩ ﻫﺎﻱ ﺁﺏ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﺷﻮﺭ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻛﻮﻳﺮﻫﺎﻱ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺸﻚ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ.‬ ‫٩‬
  10. 10. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫١-٣-٢- ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻭ ﮊﻧﺰ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﺩﺭ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻧﻤﻜﻬﺎﻱ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺳﻮﭘﺮﺳﺎﻟﻴﻦ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭﺗﻲ ﻧﻤﻜﻬﺎﻱ‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺩﺍﺭ )ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ، ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ، ﺑﻴﺸﻮﻓﻴﺖ ﻭ ﺗﺎﻛﻲ ﺋﻴﺪﺭﻳﺖ( ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺫﺧﺎﻳﺮ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﻧﻤﻚ ﻃﻌﺎﻡ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺣﺠﻢ ﺯﻳﺎﺩ ﻧﻤﻚ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ‬ ‫ﻭﺟﻮﺩ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻛﻤﺘﺮ ﺍﺯ ﻧﻤﻚ ﻃﻌﺎﻡ ﺑﻮﺩﻩ ﻛﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺁﻥ ﻣﻘﺪﺍﺭ‬ ‫ﻛﻤﺘﺮ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺭ ﺁﺏ ﺩﺭﻳﺎﻫﺎ ﻭ ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻠﺮﻭﺭﺳﺪﻳﻢ ﻭ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺍﻧﺤﻼﻝ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﺍﺳﺖ.‬ ‫ﻣﻲ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻧﻮﺍﺣﻲ ﺩﻧﻴﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺣﻮﺿﺔ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺍﻳﻦ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺭﺍ‬ ‫ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﻋﻤﺪﻩ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮﺩ:‬ ‫ﺍﻟﻒ- ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﻛﺮﺍﺗﻮﻧﻲ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺣﺮﻛﺎﺕ ﺧﺸﻜﻲ ﺯﺍﻳﻲ ﻭﺳﻴﻊ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﺩﻭﺭﺍﻥ ﭘﺎﻟﺌﻮﺯﻭﺋﻴﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﻮﺿﻪ ﺧﻠﻴﺞ ﻗﺮﻩ ﺑﻐﺎﺯ‬ ‫ﺏ- ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﮔﺮﺍﺑﻨﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎﻱ ﻛﺸﺶ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻗﺎﺭﻩ ﺍﻱ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺗﺮﻳﺎﺱ ﻳﺎ ﺑﻌﺪ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮﻭﺍﻓﺘﺎﺩﮔﻲ ﺳﺮﮊﻳﭙﻪ ﺑﺮﺯﻳﻞ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﻭﺳﻌﺖ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺩﺳﺘﻪ‬ ‫ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻮﻉ ﺭﺳﻮﺏ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﻣﺤﻴﻄﻲ ، ﻣﺮﻓﻮﻟﻮﮊﻳﻜﻲ ﻭ‬ ‫ﮊﺋﻮﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺩﺍﺭﺩ.‬ ‫١- ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺑﺰﺭﮒ: ﺿﺨﻴﻤﺘﺮﻳﻦ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺗﺮﻳﻦ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﻉ ﺍﺯ ﺣﻮﺿﻪ‬ ‫ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺩﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ:‬ ‫ﺍﻟﻒ- ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺩﺭﻳﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻻﮔﻮﻧﻬﺎ ﻭ ﺧﻠﻴﺠﻬﺎﻱ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺎﺭﻩ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﺩﺭﻳﺎﻱ ﺁﺯﺍﺩ‬ ‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺍﻳﻦ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻓﺮﻭﺭﻓﺘﮕﻲ ﺍﻭﻟﻴﻪ١ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺷﻴﺐ ﻣﻼﻳﻢ ﻧﻴﺎﺯ ﺍﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎﺭﺱ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻨﮕﻪ ﻫﺮﻣﺰ ﺑﻪ ﺩﺭﻳﺎﻱ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺍﺳﺖ.‬ ‫ﺏ – ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻭ ﺍﻧﺤﻼﻝ ﺩﻭﺑﺎﺭﺓ ﻣﻮﺍﺩ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺩﺭﻳﺎﻳﻲ ﻗﺒﻠﻲ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ‬ ‫ﻣﻲ ﺁﻳﻨﺪ.‬ ‫‪١- Depression‬‬ ‫٠١‬
  11. 11. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫٢- ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻣﺘﻮﺳﻂ: ﺍﻳﻦ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺤﻴﻄﻬﺎﻱ ﺧﺸﻜﻲ ﻭ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﺩﺭﻳﺎﻳﻲ ﻣﻌﺮﻭﻓﻨﺪ.‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺩﺭ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﺑﺴﺘﻪ ﺍﻱ ﻛﻪ ﺁﺑﺮﻳﺰ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ ﻭ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﻭﺭﻭﺩﻱ‬ ‫ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺳﻨﮕﻬﺎﻳﻲ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺁﺏ ﺯﻫﻜﺸﻲ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺣﻮﺿﻪﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻣﺘﻮﺳﻂ‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﻴﻄﻬﺎﻱ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﺍﻱ ﺯﻳﺮ ﺍﺳﺘﻮﺍﻳﻲ ، ﻣﺤﻴﻄﻬﺎﻱ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﺍﻱ ﻗﻄﺒﻲ ، ﻣﺤﻴﻄﻬﺎﻱ ﺳﺎﺑﺨﺎﻫﺎ١ ﻭ ﻣﺤﻴﻄﻬﺎﻱ‬ ‫ﺁﺑﻬﺎﻱ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫ﺍﻟﻒ- ﻣﺤﻴﻄﻬﺎﻱ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﺍﻱ ﺯﻳﺮ ﺍﺳﺘﻮﺍﻳﻲ: ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﺗﻮﺍﻟﻲ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺷﺪﻩ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎ،‬ ‫ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻬﺎ ﻭ ﻛﻠﺮﻭﺭﻫﺎ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺍﺯ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺮﻛﺰ ﺣﻮﺿﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﺩﺍﺭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻴﻄﻬﺎ ﻛﻤﺘﺮ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﮔﺎﻫﻲ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻭ ﻛﺎﻳﻨﻴﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫ﺏ – ﻣﺤﻴﻄﻬﺎﻱ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﻗﻄﺒﻲ: ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﺭﺳﻮﺑﮕﺬﺍﺭﻱ ﻧﻤﻚ ﻃﻌﺎﻡ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻛﻤﻲ‬ ‫ﻧﻴﺰ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﻭ ﮔﺎﻫﻲ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻧﻴﺰ ﺭﺳﻮﺏ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺁﺑﺪﺍﺭ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪﻩ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺩﺭ ﺁﺏ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﺧﻮﺩ ﺣﻞ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺁﺏ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﻛﻤﺘﺮ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫ﺝ – ﻣﺤﻴﻄﻬﺎﻱ ﺳﺎﺑﺨﺎﻫﺎ: ﺳﺎﺑﺨﺎﻫﺎﻱ ﺧﺸﻜﻲ ﻣﺘﺸﻜﻞ ﺍﺯ ﭘﻼﻳﺎﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻼ ﺧﺸﻚ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﮔﺎﻫﻲ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻧﺰﻭﻻﺕ ﺟﻮﻱ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺁﻥ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻻﻳﻪ ﻧﺎﺯﻙ ﺍﺯ ﺟﻨﺲ ﻧﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻭ ﻳﺎ‬ ‫ﺑﺎﻻ ﺁﻣﺪﻥ ﺳﻄﺢ ﺁﺏ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﻭ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺷﺪﻥ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺯﻣﻴﻦ ﻭ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻧﺎﺷﻲ ﺍﺯ ﺁﻥ ، ﺭﺳﻮﺑﺎﺗﻲ ﺩﺭ ﻛﻒ‬ ‫ﺣﻮﺿﻪ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫ﺳﺎﺑﺨﺎﻫﺎﻱ ﻛﻨﺎﺭ ﺩﺭﻳﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻭ ﻻﮔﻮﻧﻬﺎﻱ ﻣﺤﺼﻮﺭ ﻧﺸﺪﻩ ﺩﺭ ﺧﺸﻜﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫ﻛﺎﻧﺎﻝ ﺑﺎﺭﻳﻜﻲ ﺑﻪ ﺩﺭﻳﺎ ﻣﺘﺼﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻳﺎ ﻻﮔﻮﻧﻬﺎﻱ ﺑﺴﺘﻪ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻳﺎ ﻛﺎﻣﻼ ﺧﺸﻚ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﻳﺎ ﺑﺎ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﺟﻬﺶ ﺁﺏ ﺩﺭﻳﺎ ﺩﺭ ﻓﺼﻮﻝ ﺧﺸﻚ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.‬ ‫ﺩ – ﻣﺤﻴﻂ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ: ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﻮﺿﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺳﻄﺢ ﺁﺏ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺩﺍﺭﺩ.‬ ‫ﺍﮔﺮ ﺳﻄﺢ ﺁﺏ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﺯﻳﺎﺩ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺭﺳﻮﺏ ﮔﭻ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻮﺍﺯﺩﻩ ﺑﺎﻻﻱ ﺳﻄﺢ ﺁﺏ ﻭ ﺭﺳﻮﺏ ﻧﻤﻚ‬ ‫ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺘﻲ ﻛﻪ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻱ ٢‪ CO‬ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺍﻣﺎ ﺍﮔﺮ ﺳﻄﺢ ﺁﺏ‬ ‫ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ )ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺸﻚ( ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﺭﺵ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ ﺑﺎ ﻧﻔﻮﺫ ﻛﺮﺩﻥ ﺁﺏ ﺩﺭﻭﻥ‬ ‫‪٢- Sabkha‬‬ ‫١١‬
  12. 12. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻣﻼﺡ ﺭﺍ ﺣﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻭ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ٢‪ CO‬ﺩﺍﺭ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﺯﻣﻴﻦ ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺑﻮﺟﻮﺩ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ، ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺁﻥ ﮔﭻ ﺭﺳﻮﺏ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﻱ ﺳﻄﺢ ﺁﺏ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﻧﻤﻚ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ.‬ ‫٣ – ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻛﻮﭼﻚ: ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺍﺯ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺍﺭﺯﺵ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺷﺎﻣﻞ ﺧﻄﺮﺍﺕ ﻃﺒﻴﻌﻲ ، ﺧﻠﻞ‬ ‫ﻭ ﻓﺮﺝ ﻭ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﻣﻼﺡ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺳﻮﺏ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.‬ ‫ﻣﺪﻟﻬﺎﻱ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮﻳﻬﺎ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪ ﺍﺯ: ﻣﺪﻝ ‪Reflux‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻨﮕﻪ ﻳﺎ ﻣﺠﺮﺍﻳﻲ ﺑﺎ ﺩﺭﻳﺎﻱ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ ، ﻣﺪﻝ ﭼﺸﻢ ﮔﺎﻭﻱ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﻣﺪﻝ ﻓﺮﻭﻧﺸﺴﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩﺷﺖ ﻛﻮﻳﺮ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺁﻥ‬ ‫ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺩﺍﺭﻧﺪ.‬ ‫ــ ﻣﺪﻝ ‪ Reflux‬ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻭﺳﻴﻨﻮﺱ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ٨٨٨١ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﺪ. ﻧﺤﻮﺓ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺑﺪﻳﻦ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺩﺭ ﺩﻫﺎﻧﻪ ﺣﻮﺿﻪ )ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺩﺭﻳﺎ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺩﺍﺭﺩ( ﺳﺪ ﻳﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﻧﻔﻮﺫﭘﺬﻳﺮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺣﻮﺿﻪ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﺭﻳﺎ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺻﻮﺭﺕ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻭﺯﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺁﺑﻬﺎﻱ‬ ‫)ﺑﺎ‬ ‫ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﺷﻮﺭﻱ ﺑﺎﻻ ﺭﻓﺘﻪ ﺁﺏ ﺳﻨﮕﻴﻨﺘﺮ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻛﻒ ﺣﻮﺿﻪ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﻭ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﺳﺒﻜﺘﺮ‬ ‫ﺍﻣﻼﺡ ﻛﻤﺘﺮ( ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺳﻄﺢ ﺁﺏ ﻭ ﺩﻫﺎﻧﻪ ﺣﻮﺿﻪ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺁﻳﻨﺪ ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻳﻚ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﭼﺮﺧﺸﻲ ﺩﺭ ﺣﻮﺿﻪ‬ ‫ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫ﻧﻤﻜﻬﺎﻱ ﺑﺎ ﺣﻼﻟﻴﺖ ﻛﻤﺘﺮ )ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎ ﻭ ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻬﺎ( ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺩﻫﺎﻧﻪ ﺣﻮﺿﻪ ﻭ ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﻣﺤﻠﻮﻟﺘﺮ )ﻛﻠﺮﻭﺭﻫﺎ( ﺩﺭ‬ ‫ﻗﺴﻤﺘﻬﺎﻱ ﻋﻤﻴﻘﺘﺮ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. )٤٩٩١ , ‪.(Industrial Minerals and Rocks‬‬ ‫ــ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﺭﺧﺴﺎﺭﻩ ﻫﺎﻱ ﺭﺳﻮﺑﻲ ﺩﺭ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﺑﺴﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪﻝ ﭼﺸﻢ ﮔﺎﻭﻱ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ‬ ‫ﺣﻮﺿﻪﻫﺎﻱ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ ﻧﺰﻭﻻﺕ ﺟﻮﻱ ، ﺁﺏ ﻭﺍﺭﺩ ﺣﻮﺿﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻭﺯﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺁﺏ ﺩﺭ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻱ ﺣﻮﺿﻪ ﻳﻜﺴﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﺘﻘﺎﺭﻥ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ؛ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ‬ ‫ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ﻛﻪ ﺣﻼﻟﻴﺖ ﻛﻤﺘﺮﻱ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭﻩ ﻫﺎﻱ ﺣﻮﺿﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻋﻤﻴﻘﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ‬ ‫ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻬﺎ ﻭ ﻛﻠﺮﻭﺭﻫﺎ ﺭﺳﻮﺏ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﺎ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺑﺎ ﻋﻴﺎﺭ ﺑﺎﻻ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭﻩ ﻫﺎ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭﻟﻲ‬ ‫ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﻣﺮﻛﺰﻱ ﻭ ﻋﻤﻴﻘﺘﺮ ﺣﻮﺿﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫ﹰ‬ ‫ــ ﻣﺪﻝ ﻓﺮﻭﻧﺸﺴﺖ: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻨﻜﻪ ٥/٣ ﺩﺭﺻﺪ ﺍﺯ ﺁﺏ ﺩﺭﻳﺎ ﺭﺍ ﻣﻮﺍﺩ ﺟﺎﻣﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺩﻫﻨﺪ ، ﺍﻣﺎ ﺍﺯ ﺗﺒﺨﻴﺮ‬ ‫ﺳﺘﻮﻧﻲ ﺍﺯ ﺁﺏ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ٠٠١ ﻣﺘﺮ ﺗﻨﻬﺎ ٢ ﻣﺘﺮ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ ﭘﺲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺜﺎﻝ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫٢١‬
  13. 13. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺩﺷﺖ ﻛﻮﻳﺮ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻛﻪ ﺿﺨﺎﻣﺘﻲ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ٠٠٠٦ ﻣﺘﺮ ﺩﺍﺭﺩ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻤﻖ ﺣﻮﺿﻪ ﺭﺳﻮﺑﻲ‬ ‫ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﻣﺮﻱ ﺑﻌﻴﺪ ﺍﺳﺖ ﻟﺬﺍ ﭘﺪﻳﺪﻩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺁﻥ ﻧﺸﺴﺖ ﺍﺳﺖ.‬ ‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﺣﻮﺿﻪ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﻭ ﺁﻫﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺗﻮﺍﺯﻥ ﺩﺭ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎﻱ ﻭﺭﻭﺩﻱ ﻭ ﺧﺮﻭﺟﻲ ﺁﺏ ﺍﻳﺠﺎﺩ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﻭ ﺷﻮﺭﻱ ﻣﺤﻴﻂ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﺭﺳﻮﺏ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺧﺎﺹ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﭻ ﻳﺎ ﻧﻤﻚ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺣﺪ ﻣﻌﻤﻮﻝ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﺣﻮﺿﻪ ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﭻ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ‬ ‫ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺍﮔﺮ ﻧﺸﺴﺖ ﺩﺭ ﺣﻮﺿﻪ ﺍﺯ ﻧﻮﻉ ﻧﺸﺴﺖ ﺗﻔﺮﻳﻘﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺩﺭ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﺳﺮﻳﻌﺘﺮﻱ ﺩﺍﺭﻧﺪ‬ ‫)ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻋﻤﻴﻘﺘﺮ( ﺭﺳﻮﺏ ﮔﭻ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﻧﻮﺍﺣﻲ ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺭﺩ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﻛﻪ‬ ‫ﺩﻳﻮﺍﺭﻩ ﺿﺨﻴﻤﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﺍﻧﻴﺪﺭﻳﺘﻲ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﺭﺳﻮﺑﮕﺬﺍﺭﻱ ﮔﭻ ، ﺭﺳﻮﺏ ﻧﻤﻚ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻋﻤﻴﻘﺘﺮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﻫﻤﻴﻦ ﺣﻴﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﺮﻋﻜﺲ ﺭﺳﻮﺏ ﮔﭻ ، ﻧﻤﻚ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﺳﺮﻳﻌﺘﺮ ﺍﺳﺖ )ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻋﻤﻴﻘﺘﺮ( ﺭﺳﻮﺏ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺭﺳﻮﺑﮕﺬﺍﺭﻱ ﻧﻤﻚ ، ﺭﺳﻮﺏ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﻳﻚ ﺫﺧﻴﺮﻩ ﺿﺨﻴﻢ ﭘﺘﺎﺱ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪﻱ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻭﺟﻮﺩ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺛﺎﺑﺖ‬ ‫ﻫﻴﺪﺭﻭﻟﻴﻜﻲ ، ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻭ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺪﺗﻲ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺖ. ﺧﺸﻚ ﺷﺪﮔﻲ ﻓﺼﻠﻲ ﻭ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻥ ﺩﻭﺑﺎﺭﺓ ﺁﺏ‬ ‫ﺷﻮﺭ ﺗﺎﺯﻩ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺯﻳﺎﺩ ﭘﺘﺎﺱ ﺷﻮﺩ ﭼﻮﻥ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﺁﺏ ﺗﺎﺯﻩ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﻮﺟﻮﺩ‬ ‫ﺁﻣﺪﺓ ﻗﺒﻠﻲ ﺣﻞ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﭘﺘﺎﺱ ﻗﺒﻠﻲ ﻫﺎﻟﻴﺖ ﻳﺎ ﺍﻧﻴﺪﺭﻳﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ.‬ ‫ﺑﺎ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻧﻤﻚ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺣﻮﺿﻪ ﻭ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﭘﺘﺎﺱ ، ﻋﻤﻖ ﻛﻒ ﺣﻮﺿﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ‬ ‫ﻳﺎﺑﺪ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﺸﺴﺖ ﻭ ﻭﺭﻭﺩ ﺁﺏ ﺗﺎﺯﻩ ﺑﻪ ﺣﻮﺿﻪ ﺑﺮﺍﺳﺎﺱ ﻏﻠﻈﺖ ﺁﺏ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﺤﻴﻂ، ﻧﻤﻚ ﻳﺎ ﮔﭻ‬ ‫ﺭﺳﻮﺏ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﻧﺸﺴﺖ ﻭ ﺭﺳﻮﺑﮕﺬﺍﺭﻱ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺭﺩ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﻣﺘﻮﻗﻒ‬ ‫ﮔﺮﺩﺩ.‬ ‫ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﻭ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺑﻪ ﺷﺮﺡ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ‬ ‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﭘﺮﺩﺍﺯﻳﻢ:‬ ‫ــ ﻛﺎﻧﻲ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺑﺎ ﺍﺭﺯﺷﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺍﻭﻟﻴﻪ ﻭ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﺁﺏ‬ ‫ﺷﻮﺭ ﻭﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺘﻬﺎﻱ ‪ MgCl – KCl – NaCl‬ﺑﻪ ﻣﻘﺪﺍﺭ ٩-١-٧١ ﻳﺎ ٨-١-٧١ ﺑﺮﺳﺪ ﺭﺳﻮﺑﮕﺬﺍﺭﻱ‬ ‫ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺁﻏﺎﺯ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺩﺭﺟﻪ ﺣﺮﺍﺭﺕ ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺘﻬﺎﻱ ١-٣-٧١ ﻭ ١-٢-٧١ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﺍﺷﺖ.‬ ‫٣١‬
  14. 14. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺍﻭﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﺭﻧﮕﻬﺎﻱ ﺳﻔﻴﺪﺷﻴﺮﻱ ، ﺍﺑﺮﻱ )ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻭﺟﻮﺩ ﻛﻠﺮﻭﺭﻣﻨﻴﺰﻳﻢ( ﻭ ﺻﻮﺭﺗﻲ )ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻫﻦ(‬ ‫ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻏﻴﺮ ﻫﻮﺍﺯﻱ ﻭ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﺳﻄﺤﻲ ﻭ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﻋﻤﻘﻲ‬ ‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲﺷﻮﺩ. ﺭﺷﺪ ﻭ ﻧﻤﻮ ﺑﻠﻮﺭﻫﺎ ﻭ ﺭﺳﻮﺑﮕﺬﺍﺭﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻫﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﺑﻠﻮﺭﻫﺎ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ‬ ‫ﻛﻒ ﺣﻮﺿﻪ ﺭﺳﻮﺑﻲ ، ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺑﺨﺸﻲ ﺍﻧﺤﻼﻝ ﭘﻴﺪﺍ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﺍﺭﮔﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﺷﻮﺭ ﻳﻜﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮﻉ ﺭﺳﻮﺏ ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺜﺎﻝ ﺍﻭﺭﻩ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﻧﻴﺘﺮﻭﮊﻧﻪ ﺩﺭﺟﻪ ﺣﻼﻟﻴﺖ‬ ‫ﻛﻠﺮﻭﺭﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺭﺍ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﺩﺍﺩﻩ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺮﺍﻱ ﺭﺳﻮﺑﮕﺬﺍﺭﻱ ﺁﻫﺴﺘﻪ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﻭ ﺗﺠﻤﻊ ﺳﺮﻳﻌﺘﺮ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ‬ ‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﻗﺮﻣﺰ ﻳﺎ ﺳﻔﻴﺪ ﺍﺳﺖ. ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﻗﺮﻣﺰ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺗﺒﻠﻮﺭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻗﺮﻣﺰ ﻭ ﺧﺮﻭﺝ‬ ‫ﻛﻠﺮﻭﺭﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺍﺯ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺁﻥ ، ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ. ﺩﺭ ﻳﻚ ﺳﻜﺎﻧﺲ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺘﻨﺎﻭﺏ ﭘﺘﺎﺱ ﻭ‬ ‫ﻧﻤﻚ ، ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺁﻥ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺁﻥ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ‬ ‫ﻧﻤﻚ ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﺯﻳﺮﺍ ﻻﻳﻪ ﻧﻤﻜﻲ ﺭﻭﻱ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻗﺮﻣﺰ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺮﻭﺝ ﻛﻠﺮﻭﺭﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﻗﺮﻣﺰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﺷﻮﺭ ﻏﻨﻲ ﺍﺯ ﻛﻠﺮﻭﺭﻛﻠﺴﻴﻢ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻪ ﺳﺒﺐ‬ ‫ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺳﻔﻴﺪ ﺭﻧﮓ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ.‬ ‫ــ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ: ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺍﻭﻟﻴﻪ ﻭ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭﻟﻲ ﺍﻛﺜﺮ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ، ﺍﻭﻟﻴﻪ‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺪﺭﺕ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺭﺧﻨﻤﻮﻧﻬﺎﻱ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﻛﺮﺩ ﺯﻳﺮﺍ ﺩﺭ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺟﻮﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﺏ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﺧﻮﺩ ﺣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺍﻭﻟﻴﻪ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ ﻛﻪ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﻋﻤﻖ‬ ‫ﺣﻮﺿﻪ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﺍﺗﻤﺴﻔﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺻﻮﺭﺕ ﺁﺏ ﺷﻮﺭ ﺑﻪ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﺍﻱ ﺗﻐﻠﻴﻆ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ‬ ‫ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻗﺮﻣﺰ ﺭﻧﮓ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﺁﻳﺪ. ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﻋﺪﻡ ﻭﺟﻮﺩ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﺍﺭﮔﺎﻧﻴﻜﻲ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺳﻔﻴﺪ‬ ‫ﺭﻧﮓ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ. ﺍﻧﻜﻠﻮﺯﻳﻮﻧﻬﺎﻱ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺍﻭﻟﻴﻪ ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﺍﻭﻟﻴﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ‬ ‫ﻧﻴﺘﺮﻭﮊﻥ ﻛﻤﺘﺮ ﻭ ﮔﺎﺯ ﺁﺭﮔﻮﻥ ﺑﻴﺸﺘﺮ )ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺗﻤﺎﺱ ﺑﺎ ﺟﻮ( ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺳﻔﻴﺪ ﺭﻧﮓ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺑﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﺷﻮﺭ ﻣﺤﺘﻮﻱ‬ ‫ﻛﻠﺮﻭﺭﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺑﺮ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﻭ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎﻱ ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻲ ، ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺳﻔﻴﺪ ﺭﻧﮓ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺩﺭ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﺍﺯ ﺷﺴﺘﺸﻮﻱ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺒﺨﻴﺮﻱ ﻗﺪﻳﻤﻴﺘﺮ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ.‬ ‫٤١‬
  15. 15. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫١-٣-٣- ﺍﻧﻮﺍﻉ ﻛﺎﻧﺴﺎﺭ‬ ‫ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻛﻠﻲ ﻛﺎﻧﺴﺎﺭﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺯﻳﺮ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ:‬ ‫ـ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﻧﻤﻚ ﺳﻨﮕﻲ ﻗﺪﻳﻤﻲ‬ ‫ـ ﻧﻤﻜﻬﺎﻱ ﺟﺎﻣﺪ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﻣﻌﺎﺻﺮ‬ ‫ـ ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎﻱ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ﻭ ﻛﻔﻪ ﻫﺎﻱ ﻧﻤﻜﻲ ﻣﻌﺎﺻﺮ‬ ‫ـ ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺪﻭﺩ ٥٨% ﺍﺯ ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺯ ﻣﻌﺎﺩﻥ ﻧﻤﻚ ﺳﻨﮕﻲ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺁﻥ )ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺿﺨﺎﻣﺖ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻤﻚ( ﺍﺳﺘﺨﺮﺍﺝ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ٥١% ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪﻩ ، ﺍﺯ ﺷﻮﺭﺍﺑﻪ ﻫﺎ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ.‬ ‫ﻛﺎﻧﺴﺎﺭﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺍﺭ ﻓﺎﻧـــﺮﻭﺯﻭﺋﻴﻚ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﺸﺨﺺ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫)٤٩٩١ ،‪:(Industrial Minerals and Rocks‬‬ ‫ﺍﻟﻒ- ﻛﺎﻧﺴﺎﺭﻫﺎﻱ ﻏﻨﻲ ﺍﺯ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ: ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻠﻲ ﻫﺎﻟﻴﺖ ، ﻫﮕﺰﺍﻫﻴﺪﺭﻳﺖ ، ﻛﺎﻳﺮﺯﻳﺖ ، ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻛﺎﺋﻨﻴﺖ‬ ‫، ﺍﭘﺴﻮﻣﻴﺖ ﻭ ﺑﻴﺸﻮﻓﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﺴﺎﺭﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﻫﺎﻱ ﭘﺮﻣﻴﻦ ، ﻣﻴﻮﺳﻦ ﻭ ﻛﻮﺍﺗﺮﻧﺮﻱ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﺍﻧﺪ.‬ ‫ﺏ- ﻛﺎﻧﺴﺎﺭﻫﺎﻱ ﻓﻘﻴﺮ ﺍﺯ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ: ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺎﻟﻴﺖ ، ﻛﺎﺭﻧﺎﻟﻴﺖ ﻭ ﺳﻴﻠﻮﻳﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﻧﺴﺎﺭ ﺩﺍﺭﺍﻱ‬ ‫ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺭ ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﺍﻧﺪ. ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻛﺎﻧﺴﺎﺭﻫﺎ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺍﺭﻧﺪ.‬ ‫٢- ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺟﻬﺎﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﻧﻪ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﺩﻭﺭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺍﺯ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺻﻨﻌﺖ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻲ ﺷﺪ ، ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﭼﻮﻥ‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺍﺿﺎﻓﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ، ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺭﺍﻛﺪ ﭘﺘﺎﺱ ، ﺍﻣﺮﻱ ﻋﺎﺩﻱ ﺑﻮﺩ. ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺍﺧﻴﺮ ﺣﻜﺎﻳﺖ‬ ‫ﭼﻴﺰ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺳﺖ. ﺭﻭﻧﺪ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻣﺼﺮﻑ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ٧٩٩١ ﺍﻣﻴﺪ ﺗﺎﺯﻩ ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺻﻨﻌﺖ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﻳﻨﺪﺓ ﺩﺭﺧﺸﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺁﻥ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ )ﺁﻭﺭﻳﻞ ٨٩٩١ ، ‪.(Industrial Minerals‬‬ ‫٥١‬
  16. 16. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫٢-١- ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ، ﺍﻣﺎ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ‬ ‫ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﺍﺳﺖ. ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﺭﻑ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﻴﺮ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺻﺎﺑﻮﻥ ﻭ ﺷﻮﻳﻨﺪﻩ ﻫﺎ ، ﺭﻧﮕﻬﺎﻱ‬ ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻭ ﺩﺍﺭﻭﻫﺎ ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺷﻴﺸﻪ ﻭ ﺳﺮﺍﻣﻴﻚ ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﺬﺍﻳﻲ ، ﺗﻬﻴﺔ ﮔﻞ ﺣﻔﺎﺭﻱ ﻭ … ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭ‬ ‫ﻛﻤﻲ ﺍﺯ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﭘﺘﺎﺱ ، ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺼﺮﻑ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫٢-١-١- ﻣﺼﺎﺭﻑ ﻋﻤﺪﻩ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﮔﻴﺎﻫﺎﻥ ﺍﺳﺖ ، ﻋﻤﺪﻩ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺼﺮﻑ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺗﻬﻴﺔ‬ ‫ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺍﺳﺖ. ﺣﺪﻭﺩ ٥٩% ﺍﺯ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻮﺩ ﻣﻮﺭﺩ‬ ‫ﻧﻴﺎﺯ ﮔﻴﺎﻩ ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﻣﻲ ﺭﻭﺩ )ﺁﻭﺭﻳﻞ ٨٩٩١ ، ‪ .(Industrial Minerals‬ﺩﺭ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﺎ‬ ‫ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ، ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻣﺼﺮﻑ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ )ﻛﻮﺩ ﺳﺎﺩﻩ( ﻳﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻮﺍﺩ ﺩﻳﮕﺮ )ﻛﻮﺩ ﻣﺮﻛﺐ( ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ.‬ ‫ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻪ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﺭﺷﺪ ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﻭ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﮔﻴﺎﻩ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻋﻮﺍﻣﻞ‬ ‫ﻧﺎﻣﺴﺎﻋﺪ ﻣﺤﻴﻄﻲ )ﺷﻮﺭﻱ ، ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﻲ ، ﺳﺮﻣﺎ ﻭ…( ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ) ﻛﺘﺎﺏ ﻋﺰﻡ ﻣﻠﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻮﺩ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺍﺧﻞ ﻛﺸﻮﺭ ، ٠٨٣١(.‬ ‫ﺩﺭﺻﺪ ﻛﻤﻲ ﺍﺯ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﻴﺮﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺼﺮﻑ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﭘﺘﺎﺱ ﺳﻮﺯﺁﻭﺭ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺮﺑﻨﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﺻﺎﺑﻮﻥ ،‬ ‫ﺣﺸﺮﻩ ﻛﺸﻬﺎ ﻭ… ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺗﻬﻴﺔ ﻣﻮﺍﺩ ﺷﻮﻳﻨﺪﻩ ﺑﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺗﺘﺮﺍﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﭘﻴﺮﻭ ﻓﺴﻔﺎﺕ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ‬ ‫ﺩﺍﺭﺩ. ﻫﻴﺪﺭﻭﻛﺴﻴﺪﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﭘﺮﻣﻨﮕﻨﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺯ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﻣﻬﻢ ﺩﺭ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺭﻧﮕﻬﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﻧﻮﺍﻉ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺩﺍﺭﻭﺳﺎﺯﻱ ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﺬﺍﻳﻲ ، ﺗﻬﻴﺔ ﮔﻞ ﺣﻔﺎﺭﻱ ﻭ… ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫٢-١-٢- ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻛﻤﻲ ﻭ ﻛﻴﻔﻲ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ‬ ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﻛﻪ ﺫﻛﺮ ﺷﺪ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ٥٩ ﺩﺭﺻﺪ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺼﺮﻑ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﭘﺲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺑﺨﺶ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﻣﺼﺮﻑ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫٦١‬
  17. 17. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻬﺎﻱ ﺁﺑﻲ )‪ (KCl‬ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺣﻼﻟﻴﺖ ﺯﻳﺎﺩ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﻮﻉ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺼﺮﻑ ﺩﺭ ﻛﻮﺩ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺳﻄﺢ‬ ‫ﺟﻬﺎﻥ ﺣﺪﻭﺩ ٠٩% ﺍﺯ ﭘﺘﺎﺱ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺩﺭ ﺗﻬﻴﺔ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﻉ ﺍﺳﺖ. ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺕ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ‬ ‫ﭘﺘﺎﺱ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﺼﺮﻑ ﺩﺭ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺯﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ:‬ ‫ﺍﻟﻒ- ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ )‪ : (MOP‬ﻣﺤﺘﻮﻱ ٠٦ ﺩﺭﺻﺪ ‪ K٢O‬ﺍﺳﺖ. ٠٩ ﺩﺭﺻﺪ ﺍﺯ ﻛﻞ ﻣﺼﺮﻑ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ‬ ‫ﺑﻪ ﻛﻠﺮﻭﺭ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺧﺘﺼﺎﺹ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻣﺼﺮﻑ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺍﺧﻴﺮﹰﺍ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺰﺍﻳﺎﻱ ﺁﻥ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺍﺭﺯﺍﻧﺘﺮ ﺑﻮﺩﻥ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻪ ، ﻣﺤﻠﻮﻝ ﺑﻮﺩﻥ ﺁﻥ ﻭ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ‬ ‫ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻛﺮﺩ. ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺍﻳﻦ ﻛﻮﺩ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﻋﻨﺼﺮ ﻛﻠﺮ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﻛﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮﺵ ﻛﻠﺮ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ‬ ‫)ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻨﺒﺎﻛﻮ ، ﺳﻴﺐ ﺯﻣﻴﻨﻲ ﻭ…( ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ.‬ ‫ﺏ – ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ )‪ : (SOP‬ﻣﺤﺘﻮﻱ ٠٥ ﺩﺭﺻﺪ ‪ K٢O‬ﺍﺳﺖ. ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻛﻪ‬ ‫ﺳﺎﺯﮔﺎﺭﻱ ﺑﺎ ﻳﻮﻥ ﻛﻠﺮ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺍﺳﺖ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻟﺤﺎﻅ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﺁﺯﺍﺩ ﺳﺎﺯﻱ ﺗﺪﺭﻳﺠﻲ‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻣﻔﻴﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺍﻣﺎ ﺍﺯ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﮔﺮﺍﻧﺘﺮ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺍﺭﺯﺵ ﻏﺬﺍﻳﻲ ﻛﻤﺘﺮﻱ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﺍﺭﺩ.‬ ‫ﺝ – ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﻣﻀﺎﻋﻒ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ )‪ : (SOPM‬ﺩﺍﺭﺍﻱ ٤٢ ﺩﺭﺻﺪ ‪ K٢O‬ﻭ ٠١ ﺩﺭﺻﺪ ‪ MgO‬ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻛﻮﺩ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻻﻧﮕﺒﻴﻨﻴﺖ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻛﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻛﻤﺒﻮﺩ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺧﺎﻙ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.‬ ‫ﺩ – ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ: ﺣﺎﻭﻱ ٥٤ ﺩﺭﺻﺪ ‪ K٢O‬ﻭ ٠١ ﺩﺭﺻﺪ ﺍﺯﺕ ﺍﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺍﻧﻔﺠﺎﺭﻱ ،‬ ‫ﺩﺭ ﺗﻬﻴﺔ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺍﺯ ٠٨ ﺩﺭﺻﺪ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ٠٢ ﺩﺭﺻﺪ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﻣﻮﺍﺩ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﻏﻴﺮ ﻣﺤﻠﻮﻝ ﺩﺭ ﻛﻮﺩ ﺣﺪﺍﻛﺜﺮ ﻳﻚ ﺩﺭﺻﺪ ، ﺭﻃﻮﺑﺖ ٥/٠ ﺩﺭﺻﺪ ﻭ ﺍﻧﺪﺍﺯﺓ ٥٩% ﺍﺯ ﺫﺭﺍﺕ ﺑﻴﻦ ٥٢/٠ ﺗﺎ ٢ ﻣﻴﻠﻲ‬ ‫ﻣﺘﺮ ﺍﺳﺖ.ﺩﺭ ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻥ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﻛﻤﻲ ﺍﺯ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻛﻮﺩ ﺗﻚ ﻋﻨﺼﺮﻱ )ﺳﺎﺩﻩ( ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﺍﻛﺜﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺮﻛﺐ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﺯﺕ ﻭ ﻧﻴﺘﺮﻭﮊﻥ ﻣﺨﻠﻮﻁ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ‪ NK ، NPK‬ﻭ‬ ‫‪ PK‬ﺭﺍ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﻲ ﺁﻭﺭﻧﺪ. ﮔﺎﻫﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻛﻮﺩﻫﺎ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺭﻳﺰ ﻣﻐﺬﻱ )ﺭﻭﻱ ، ﻣﻨﮕﻨﺰ ﻭ…( ﺍﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻛﻮﺩ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺎﻛﺮﻭ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺁﻥ )ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺍﺻﻠﻲ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﮔﻴﺎﻩ ﺩﺭ‬ ‫ﻛﻨﺎﺭ ﻫﻢ( ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻋﻤﻠﻜﺮﺩ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﺷﻮﺩ. ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﺗﻼﺵ ﻭﺯﺍﺭﺕ‬ ‫ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺍﺧﻴﺮ ﻣﺼﺮﻑ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﻉ ﻛﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﺗﺮﻭﻳﺞ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ.‬ ‫٧١‬
  18. 18. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫٢-١-٣- ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩﻫﺎﻱ ﻣﺼﺎﺭﻑ ﭘﺘﺎﺱ ﻭ ﻣﻮﺍﺩ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰﺍﻥ ‪ K٢O‬ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺗﻨﻮﻉ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺼﺮﻑ ﺩﺭ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬ ‫ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺑﻴﻦ ٠٦-١٦ ﺩﺭﺻﺪ ‪ ، K٢O‬ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ٥٥-٠٥ ﺩﺭﺻﺪ ‪ ، K٢O‬ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ٦٤-٧٤‬ ‫ﺩﺭﺻﺪ ‪ K٢O‬ﻭ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﻣﻀﺎﻋﻒ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ٢٢ ﺩﺭﺻﺪ ‪ K٢O‬ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﻫﺎﻱ ﻣﺘﻨﻮﻉ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺭﺟﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺟﺪﻭﻝ )٤( ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﭘﺘﺎﺱ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ.‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ )٤(: ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﭘﺘﺎﺱ ﻣﺼﺮﻓﻲ‬ ‫ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﺫﺭﺍﺕ‬ ‫ﻧﻮﻉ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﺣﺪﺍﻗﻞ ﻣﻴﺰﺍﻥ ‪K٢O‬‬ ‫ﺩﺭﺟﻪ‬ ‫ﻣﺶ‬ ‫ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ‬ ‫‪ MOP‬ﻭ ‪ SOP‬ﻭ‬ ‫٠٣-٦‬ ‫٥٨/٠-٤٣/٣‬ ‫٠٦-٠٥-٢٢‬ ‫ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻱ‬ ‫‪SOPM‬‬ ‫‪MOP‬‬ ‫٨٢-٨‬ ‫٦/٠-٤/٢‬ ‫٠٦‬ ‫ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻱ ﺯﺑﺮ‬ ‫‪ MOP‬ﻭ ‪ SOP‬ﻭ‬ ‫٥٦-٤١‬ ‫١٢/٠-٢/١‬ ‫٠٦-٠٥-٢٢‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ‬ ‫‪SOPM‬‬ ‫‪ MOP‬ﻭ ‪ SOP‬ﻭ‬ ‫٠٥١-٥٣‬ ‫١١/٠-٤/٠‬ ‫٠٦‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻭﻳﮋﻩ‬ ‫‪SOPM‬‬ ‫‪MOP‬‬ ‫٠٥١-٥٣‬ ‫١١/٠-٤/٠‬ ‫٢٦‬ ‫ﻣﺤﻠﻮﻝ‬ ‫‪MOP‬‬ ‫ـــ‬ ‫ـــ‬ ‫٣٦‬ ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬ ‫ﻣﺄﺧﺬ: ٤٩٩١ ، ‪Industrial Minerals and Rocks‬‬ ‫ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻱ ‪ MOP‬ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺎﺷﻴﻨﻬﺎﻱ ﻛﻮﺩﭘﺎﺷﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺍﺳﺖ ﻭ ‪ MOP‬ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻭﻳﮋﻩ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻛﻮﺩﭘﺎﺷﻲ ﺩﺳﺘﻲ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ )٤٩٩١ , ‪ .(Industrial Mineral and Rocks‬ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ )٥(‬ ‫ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻋﻴﺎﺭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺩﺭﺻﺪ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.ﻫﻴﭻ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻳﻮﻥ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﻛﻪ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﮔﻴﺎﻫﺎﻥ ﻭ ﺟﺎﻧﻮﺭﺍﻥ ﺍﺳﺖ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ. ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺭﺯﺍﻧﺘﺮﻳﻦ‬ ‫ﻭ ﻣﺤﻠﻮﻟﺘﺮﻳﻦ ﻣﺎﺩﻩ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﻨﺒﻊ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﻴﺮﺩ. ﺍﺯ ﮔﻠﻮﻛﻮﻧﻴﺖ ﻭ‬ ‫‪ Green Manure‬ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﻮﺩ. ﺍﻣﺎ ﻣﻴﺰﺍﻥ ‪ K٢O‬ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻛﻤﺘﺮ ﺍﺯ‬ ‫ﭘﺘﺎﺱ ﺍﺳﺖ ﻭ ﭘﺘﺎﺱ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﺯﻣﻴﻨﻬﺎﻱ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﺭﺍ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺼﺮﻑ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ‬ ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺳﻮﺩ ﺳﻮﺯﺁﻭﺭ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﭘﺘﺎﺱ ﺳﻮﺯﺁﻭﺭ ﺷﻮﺩ ﭼﻮﻥ ﻫﻢ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﻤﺘﺮﻱ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻫﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭ‬ ‫ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﺘﺮ ﺍﺳﺖ.‬ ‫٨١‬
  19. 19. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ )٥(: ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﺗﻔﻀﻴﻠﻲ ﻋﻴﺎﺭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﭘﺘﺎﺱ )ﺩﺭﺻﺪ(‬ ‫ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ‬ ‫ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﻛﻠﺮﻭﺭ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﻣﻌﻴﺎﺭ‬ ‫ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ‬ ‫)٤‪(K٢So٤,٢MgSo‬‬ ‫)٤‪(K٢So‬‬ ‫)‪(KCl‬‬ ‫٩/٢٢ – ٠/٢٢‬ ‫٤/٢٥ – ٠/٠٥‬ ‫٥/١٦ – ٠/٠٦‬ ‫‪K٢O‬‬ ‫٨/٨١ – ٠/٨١‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫‪MgO‬‬ ‫ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ‬ ‫٦/٢٢ – ٣/٢٢‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫‪S‬‬ ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬ ‫٣/٢ – ٠/١‬ ‫٥/٢ – ٠/١‬ ‫--‬ ‫‪Cl‬‬ ‫٥١/٠ – ٢١/٠‬ ‫٢١/٠ – ٠١/٠‬ ‫٢١/٠ – ٦٠/٠‬ ‫‪H٢O‬‬ ‫٣–٠‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫٨ + ﻣﺶ‬ ‫٦١ – ٣‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫٠١ +‬ ‫٨٣ – ٦١‬ ‫٥١ – ٠‬ ‫٦–٠‬ ‫٤١ +‬ ‫٣٦ – ٩٣‬ ‫٥٤ – ٠٢‬ ‫٢٣ – ٧١‬ ‫٠٢ +‬ ‫ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ‬ ‫٣٨ – ٠٦‬ ‫٥٨ – ٥٦‬ ‫٣٦ – ٢٤‬ ‫٨٢ +‬ ‫ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ‬ ‫٢٩ – ٥٧‬ ‫٥٩ – ٠٨‬ ‫٠٩ – ٦٦‬ ‫٥٣ +‬ ‫٦٩ – ٥٨‬ ‫٨٩ – ٠٩‬ ‫٨٩ – ٤٨‬ ‫٨٤ +‬ ‫٠٠١ – ٤٩‬ ‫٠٠١ – ٥٩‬ ‫٠٠١ – ٣٩‬ ‫٥٦ +‬ ‫٥/٨١‬ ‫٩/١٤‬ ‫٥/٠٥‬ ‫‪K‬‬ ‫١/١١‬ ‫٩/٠‬ ‫٧١/٠‬ ‫‪Mg‬‬ ‫٥٠/٠‬ ‫٣/٠‬ ‫٢٠/٠‬ ‫‪Ca‬‬ ‫٦٧/٠‬ ‫٢/٠‬ ‫٥٠/١‬ ‫‪Na‬‬ ‫ﺁﻧﺎﻟﻴﺰ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬ ‫--‬ ‫٥/١‬ ‫٦٨/٧٤‬ ‫‪Cl‬‬ ‫٤/٧٦‬ ‫٥/١٥‬ ‫٤٠/٠‬ ‫٤‪So‬‬ ‫٣٣/٠‬ ‫٧/٠‬ ‫٠٣/٠‬ ‫.‪Insol‬‬ ‫ﻣﺄﺧﺬ: ٤٩٩١ ، ‪Roskill‬‬ ‫٢-١-٤- ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻧﻴﺰ ﻣﺼﺮﻑ ﻋﻤﺪﺓ ﭘﺘﺎﺱ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺍﺧﻴﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻛﻮﺩ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﺑﻮﺩﻩ ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﻋﻤﺪﻩ ﺗﺮﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﻛﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎﻱ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻪ ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭﺍﺭﺩﺍﺗﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ.‬ ‫٩١‬
  20. 20. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫٢-١-٤-١- ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻣﺼﺮﻑ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ٨٦٣١-٨٧٣١‬ ‫ﺍﺳﺎﺳﺎ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻭ ﺑﻪ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻛﻤﻲ ﺩﺭ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺼﺮﻑ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺍﺧﻴﺮ ﺑﺎ ﺗﻼﺵ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺘﺎﺳﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺍﻳﻦ ﻛﻮﺩﻫﺎ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻛﺸﻮﺭ ﻭ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ ﺍﺭﺯﻱ ﺩﺭ ﻭﺍﺭﺩﺍﺕ ﭘﺘﺎﺱ ، ﻭﺍﺣﺪﻫﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ‬ ‫ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ )٠٠١% ﻭﺍﺭﺩﺍﺗﻲ( ﺑﻪ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﻭ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺣﺪﺍﺙ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ )٦( ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻣﺼﺮﻑ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻛﻮﺩﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻴﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ٨٦-٨٧ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ.‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ )٦(: ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻣﺼﺮﻑ ﭘﺘﺎﺱ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻛﻮﺩﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ )٨٧-٨٦( ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﻦ‬ ‫ﺳﺎﻝ‬ ‫٨٧٣١‬ ‫٧٧٣١‬ ‫٦٧٣١‬ ‫٥٧٣١‬ ‫٤٧٣١‬ ‫٣٧٣١‬ ‫٢٧٣١‬ ‫١٧٣١‬ ‫٠٧٣١‬ ‫٩٦٣١‬ ‫٨٦٣١‬ ‫ﻧﻮﻉ ﻛﻮﺩﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬ ‫١٦٩٧٢١‬ ‫٧٧٥١٤ ٥٩٣٧٧ ٦٨٧٦٧‬ ‫١١٩٠١‬ ‫٥٨٩٢١١‬ ‫٥‬ ‫٥٤٩٣٠١‬ ‫٣٢٢‬ ‫٨١٠٠٣‬ ‫٥٢٣‬ ‫ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫١٠٨٧٢١‬ ‫٣٤٤٢٥‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫--‬ ‫ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﻣﺄﺧﺬ: ﺁﻣﺎﺭ ﺷﺮﻛﺖ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻼﻭﻩ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ٩٧٣١ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺩﺭ ﻛﺸﻮﺭ ﻣﻴﺰﺍﻥ ٥/٢٤٨٢ ﺗﻦ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﻉ ﻛﻮﺩ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ‬ ‫ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻣﺼﺮﻑ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺼﺮﻑ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ.‬ ‫٢-١-٤-٢- ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻋﻤﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻋﻤﺪﻩ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎﻱ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﺍﺯ ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭﺍﺭﺩﺍﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﻛﻪ ﺍﺧﻴﺮﹰﺍ ﺭﺍﻩﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺘﺎﺳﻪ ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﻭﺍﺭﺩﺍﺗﻲ ﻳﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻛﺸﻮﺭ ﺟﺰﺀ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻋﻤﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ )٧( ﻭﺍﺣﺪﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ )ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ( ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺍﻛﺜﺮﹰﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺻﻮﺭﺕ ﻛﻮﺩﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﺼﺮﻑ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ.‬ ‫٠٢‬
  21. 21. ‫وزارت ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻣﻌﺎدن اﯾﺮان‬ ‫ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﺎدن ﭘﺘﺎس‬ ‫ﺟﺪﻭﻝ )٧(: ﻭﺍﺣﺪﻫﺎﻱ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬ ‫ﻧﻮﻉ ﻣﺤﺼﻮﻝ‬ ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ )ﺗﻦ(‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﻥ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﻭﺍﺣﺪ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ‬ ‫٠٠٧‬ ‫ﻛﻴﻬﺎﻥ ﺷﻴﻤﻲ‬ ‫ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ‬ ‫٠٠٠٢‬ ‫ﻓﺮﺁﻭﺭﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺭﻭﺋﻴﻦ ﻛﺎﺭﺍﻥ‬ ‫“‬ ‫ﺯﻧﺠﺎﻥ‬ ‫٠٠٧٢‬ ‫ﺟﻤﻊ‬ ‫٠٩‬ ‫ﺗﻌﺎﻭﻧﻲ ٨٢١ ﺭﺳﻮﺏ ﺯﺩﺍ‬ ‫ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ‬ ‫ﺁﺫﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ ﻏﺮﺑﻲ‬ ‫٠٠٠١‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ – ﺍﺣﻼﻡ‬ ‫“‬ ‫ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ‬ ‫٠٠٣‬ ‫ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻴﻤﻴﺎﺭﻱ‬ ‫“‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫٠٠٤١‬ ‫ﻋﻠﻲ ﺍﻛﺒﺮ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻤﻲ‬ ‫“‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫٠٠١‬ ‫ﺷﺮﻛﺖ ﭘﺎﺭﺱ ﺍﻛﺴﻴﺪ‬ ‫“‬ ‫ﻓﺎﺭﺱ‬ ‫٠٠٠٢‬ ‫ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪﻱ ﭘﺎﺭﺱ ﺷﻴﻤﻲ ﻟﻴﺎ‬ ‫“‬ ‫ﻗﺰﻭﻳﻦ‬ ‫٠٩٨٤‬ ‫ﺟﻤﻊ‬ ‫٠٠٠١‬ ‫ﺷﺮﻛﺖ ﺷﺎﻳﺎﻥ ﺷﻴﻤﻲ‬ ‫ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺱ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫٠٥٢‬ ‫ﺗﻌﺎﻭﻧﻲ ﺷﻴﻤﻲ ﺳﺮﺍﻱ ﺫﻛﺮﻳﺎ‬ ‫“‬ ‫“‬ ‫٠٥٢١‬ ‫ﺟﻤﻊ‬ ‫ﻣﺄﺧﺬ: ﺩﻓﺘﺮ ﺁﻣﺎﺭ ﻭ ﺍﻃﻼﻉ ﺭﺳﺎﻧﻲ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻭ ﻣﻌﺎﺩﻥ‬ ‫٢-١-٤-٣- ﻣﻮﺍﻓﻘﺘﻬﺎﻱ ﺍﺻﻮﻟﻲ ﺻﺎﺩﺭﻩ ، ﻃﺮﺣﻬﺎﻱ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺍﺟﺮﺍ‬ ‫ﻃﺒﻖ ﺁﻣﺎﺭ ﻣﻮﺟﻮﺩ ٠١ ﻭﺍﺣﺪ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ )ﻛﻠﺮﻭﺭﭘﺘﺎﺳﻴﻢ( ﺩﺭ ﺁﻳﻨﺪﻩ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺭﺍﻩ ﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‬ ‫ﻛﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺣﺪﻭﺩ ٠٤٢ ﻫﺰﺍﺭﺗﻦ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﻮﺩ. ﺍﻳﻦ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝ ﺑﻴﻦ ٦ ﺗﺎ ٦٩ ﺩﺭﺻﺪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ‬ ‫ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ. ﺑﺎ ﺭﺍﻩﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎ ﻧﻴﺎﺯ ﻛﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻪ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻣﻮﺭﺩ‬ ‫ﻣﺼﺮﻑ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ. ﺟﺪﻭﻝ )٨( ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎﻱ ﻣﺼﺮﻑ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﭘﺘﺎﺱ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺍﺣﺪﺍﺙ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ. ﺍﻳﻦ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻛﻮﺩﻫﺎﻱ ﭘﺘﺎﺳﻪ ﺳﻮﻟﻔﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ، ﻧﻴﺘﺮﺍﺕ‬ ‫ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻭ ﻛﺮﺑﻨﺎﺕ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬ ‫١٢‬

×