Hyrje ne Ekonomi 1

59,631 views
59,058 views

Published on

lexoneee

Published in: Education, Travel, Business
5 Comments
15 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
59,631
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
950
Comments
5
Likes
15
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hyrje ne Ekonomi 1

  1. 1. Hyrje ne Ekonomi Don1
  2. 2. Ekonomia <ul><li>Cka eshte Ekonomia </li></ul><ul><li>Cka studion Ekonomia </li></ul><ul><li>Pse e studiojme Ekonomine </li></ul><ul><li>Si ndahet Ekonomia </li></ul><ul><li>a. Makroekonomia </li></ul><ul><li>b. Mikroekonomia </li></ul>
  3. 3. Makroekonomia <ul><li>Cka eshte Makroekonomia </li></ul><ul><li>Cka Studion teoria makroekonomia </li></ul><ul><li>Rritjet dhe reniet e Ciklit te biznesit </li></ul><ul><li>Produktin total te mallrave dhe sherbimeve </li></ul><ul><li>Papunesine </li></ul><ul><li>Bilancin e pagesave </li></ul><ul><li>Kurset e kembimit </li></ul>
  4. 4. Dallimi ne mes Makroekonomise dhe Mikroekonomise <ul><li>Ekonomine ne teresi </li></ul><ul><li>Agregatve ekonomik </li></ul>
  5. 5. Shkollat e mendimit ekonomik <ul><li>Shkolla Klasike </li></ul><ul><li>- veprimi spontan I mekanizimit te tregut </li></ul><ul><li>Shkolla Kejnsiane </li></ul><ul><li>- intervenimi I shtetit ne ekonomi </li></ul>
  6. 6. Konceptet kryesore makroekonomike <ul><li>Podukti i brendshem bruto GDP </li></ul><ul><li>Rritja ekonomike </li></ul><ul><li>Punezenia dhe Papunesia </li></ul><ul><li>Ciklet e biznesit </li></ul>
  7. 7. Objektivat makroekonomike <ul><li>Punezenia e Plote </li></ul><ul><li>punesim te plote te resureve humane dhe natyrore </li></ul><ul><li>Qendrushmeria e Cmimeve </li></ul><ul><li>stabilitet te cmimeve </li></ul><ul><li>Ritme te pershtatshme te rritjes afatgjate </li></ul><ul><li>Zhvillimim i balancuar rajonal </li></ul><ul><li>Bilanc i ekuilibruar i pagesave </li></ul>
  8. 8. Instrumentet e politikes makroekonomike <ul><li>Politika Fiskale </li></ul><ul><li>taksat </li></ul><ul><li>shpenzimet qeveritare </li></ul><ul><li>Politika Monetare </li></ul><ul><li>Instrumetet e politikes monetare </li></ul><ul><li>Politika e te ardhurave </li></ul><ul><li>page- cmim </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Politika e marredhenie ekonomike me jashte </li></ul><ul><li>Politika Tregtare </li></ul><ul><li>mjetet tarifore dhe jo tarifore </li></ul><ul><li>2. Politika Valutore </li></ul><ul><li>regjimet valutore </li></ul><ul><li>3. Kordinimi I poltikave te brendeshme makroek te vendeve te vecanat </li></ul>
  10. 10. Instrumentet kryesore te analizes makroekonomike <ul><li>Kerkesa Agregate Ad </li></ul><ul><li>Oferta Agregate As </li></ul>
  11. 11. Te ardhurat dhe Shpenzimet <ul><li>Per ekonomine ne teresi , e ardhura duhet te jete barabarte me shpenzimet sepse </li></ul><ul><ul><li>Cdo transaksion ka nje bleres dhe shites </li></ul></ul><ul><ul><li>Cdo euro e shpenzuar nga nje bleres eshte e ardhur per nje shites. </li></ul></ul>
  12. 12. MATJA E GDP <ul><li>Barazia e te ardhurave dhe shpenzimeve mund shpjegohet me diagramin rrjedhjes qarkore </li></ul>
  13. 13. Diagrami rrjedhjes qarkore Shpenzimet E Ardhurae E ardhura = Rrjedha e inputit Dhe outputit = rrjedha e euros Copyright © 2004 South-Western Mallra dhe sherbimet e blera Malleat dhe serbimet shitura Puna, Toka, Dhe Kapitali Faktoret e prodhimitn Paga, Qiraja, dhe Profit FIIRMAT <ul><li>Prodhojne dhe shesin </li></ul>Mallra dhe sherbime <ul><li>Punesojne dhe perdorin faktorit </li></ul>e prodhimit <ul><li>Blejne dhe konsumojne </li></ul>Mallra dhe Sherbimes <ul><li>Zoterojn dhe Shesin faktore </li></ul>te prodhimit FAMILJET <ul><li>Familjet shesin </li></ul><ul><li>Firmat blejne </li></ul>TREGJET PER FAKTORET E PRODHIMIT <ul><li>FIRMAT SHESIN </li></ul><ul><li>FA MILJET BLEJNE </li></ul>TREGJET PER MALLRA DHE SHERBIME
  14. 14. Matja e GDP <ul><li>GDP eshte vlera tregut te gjitha mallrave dhe sherbimeve te prodhura brenda nje vendi ne nje periudhe te dhene kohere. </li></ul>
  15. 15. Matja e GDP <ul><li>“ GDP eshte Vlere e Tregut . . .” </li></ul><ul><ul><li>Prodhimi eshte vleresuar me cmimin e tregut. </li></ul></ul><ul><li>“ . . . Perfundimtare . . .” </li></ul><ul><ul><li>Perfshine vetem vleren e mallrave perfundimatre , e jo mallrave te ndermjeteme ( vlera eshte llogaritur vetem njehere. </li></ul></ul><ul><li>“ . . . Mallrat dhe Sherbimet . . . “ </li></ul><ul><ul><li>GDP perfshin mallrat materiale (ushqimi, veshjet, veturat) dhe sherbimet jo materiale (qethje flokesh, , , vizita mjeksore). </li></ul></ul>
  16. 16. Matja e GDP <ul><li>“ . . . Prodhuara . . .” </li></ul><ul><ul><li>GDP pershin mallrat dhe sherbimet aktualisht te prodhuara, e jo transaksionet e perfshira ne prodhimin e mallrave ne te kaluaren </li></ul></ul><ul><li>“ . . . Brenda Vendit . . .” </li></ul><ul><ul><li>GDP mat vleren e prodhimit brenda kufijeve gjeografike te nje vendi. </li></ul></ul>
  17. 17. Matja e GDP <ul><li>“ . . . Ne nje periudhe te dhene kohore.” </li></ul><ul><ul><li>GDP mat vleren e prodhimit qe realizohet brenda nje interval vecante te kohes, zakonisht nje vit apo nje tremujore . </li></ul></ul>
  18. 18. KOMPONETE E GDP <ul><li>GDP perfshine te gjitha mallrat e prodhuara dhe te shitura legalisht ne tregjet e nje ekonomie </li></ul>
  19. 19. Komponetet e GDP <ul><li>Cka nuk eshte llogaritur (perfshire) ne GDP? </li></ul><ul><ul><li>GDP perjashton shume mallra qe jane prodhuar dhe konsumuar ne familje dhe qe asnjehere nuk kane hyre ne treg. </li></ul></ul><ul><ul><li>GDP perjashton mallrat prodhuara dhe shitura ne menyre jashteligjore , p.sh shitja e droges . </li></ul></ul>
  20. 20. Komponetet e GDP <ul><li>GDP ( Y ) eshte shuma e parametarve ne vijim: </li></ul><ul><ul><li>Konsumi (C) </li></ul></ul><ul><ul><li>Investimet (I) </li></ul></ul><ul><ul><li>Shpenzimet qeveritare (G) </li></ul></ul><ul><ul><li>Ekspori Neto (NX) </li></ul></ul><ul><li>Y = C + I + G + NX </li></ul>
  21. 21. THE KOMPONENT OF GDP <ul><li>Konsumi (C) : </li></ul><ul><ul><li>Shpenzimet nga familjet ne mallra dhe sherbime, duke hequr dore nga blerja e nje shtepie te re . </li></ul></ul><ul><li>Investimet (I) : </li></ul><ul><ul><li>Shpenzimet ne pajisje kapitale , inventories, dhe ndertim. </li></ul></ul>
  22. 22. KOMONETET E GDP <ul><li>Shpenzimet Qeveritare (G) : </li></ul><ul><ul><li>Shpenzimet ne mallra dhe sherbime nga Qeveria Lokale dhe Qendrore </li></ul></ul><ul><ul><li>Nuk perfshine pagesat e transferueshme sepse ato nuk jane bere ne kembim per prodhimin aktuale te mallrave dhe sherbimeve. </li></ul></ul><ul><li>Neto Eksporti (NX): </li></ul><ul><ul><li>Exporti minus importi. </li></ul></ul>
  23. 23. Table 1 GDP dhe Komponetet e tij tabela
  24. 24. GDP dhe Komponetet e tij (2001) Konsumi 69% Shpenzimet Qeveritare 18% Neto Exporti -3 % Investimet 16%
  25. 25. GDP REALE DHE NOMINALE <ul><li>GDP Nominale vlera e prodhuar e mallrave dhe sherbimeve me cmime korrente . </li></ul><ul><li>GDP Reale vlera e prodhuar e mallrave dhe sherbimeve me cmime baze . </li></ul>
  26. 26. Matja e nivelit te Cmimeve <ul><li>Indeksi I Cmimit te Konsumatorit (CPI) </li></ul><ul><ul><li>Mat cmimet e mallrave dhe sherbime te blera nga konsumatoret </li></ul></ul><ul><li>Deflatori I GDP </li></ul><ul><ul><li>Mat cmimet e mallrave dhe sherbimeve te prodhura ne Kosove. </li></ul></ul><ul><li>Indeksi I cmimeve te Prodhuesit (PPI) </li></ul><ul><ul><li>Mat cmimet e paguara nga prodhuesit vendit per prodhimin e mallrave dhe sherbimeve. </li></ul></ul>
  27. 27. Dallimi ne mes te CPI dhe deflatorit te GDP CPI Deflatori I GDP CPI perfshin importet Deflatori I GDP perfshine vetem mallrat dhe sherbimet vendore CPI mat vetem prodhimet Deflatori I GDP mat gjitha e blera nga konsumatoret mallrat dhe sherbimet CPI eshte shporte tregu mallrash GDP deflator perfshine te gjitha mallrat dhe sherbimet prodhura gjate nje viti
  28. 28. Deflatori I GDP <ul><li>Deflatori I GDP </li></ul>
  29. 29. GDP DHE MIREQENIA EKONOMIKE <ul><li>GDP eshte mates me i mire I mireqenies ekonomike te nje shoqerie . </li></ul><ul><li>GDP per person na tregon te ardhurat dhe shpenzimet mesatare te nje personi ne nje ekonomi. </li></ul>
  30. 30. GDP DHE MIREQENIA EKONOMIKE <ul><li>GDP me e larte per person tregon standarte me te larte te jetes . </li></ul><ul><li>GDP nuk eshte nje mates perfekt i lumturise apo Kualitetit te jetes . </li></ul>
  31. 31. GDP DHE MIREQENIA EKONOMIKE <ul><li>Disa gjera qe kontribojne ne mireqenje nuk jane perfshire ne GDP. </li></ul><ul><ul><li>Vlera e kohes se lire. </li></ul></ul><ul><ul><li>Vlera e ambijentit te paster </li></ul></ul><ul><ul><li>Vlera te gjitha aktiviteve qe ndhodhin jashte tregjeve, p.sh vlera e kohes qe prinderit e shpenzojne me femijet e tyre dhe vlera e punes vullnetare </li></ul></ul>
  32. 32. Menyrat e matjes se produktit te pergjithshem <ul><li>Menyra prodhimit </li></ul><ul><li>Menyra e shpenzimeve </li></ul><ul><li>Menyra e te ardhurave </li></ul>
  33. 33. Menyra e Prodhimit <ul><li>GDP perfshin te gjitha prodhimet shitura plus te gjitha mallrat e prodhura por jo te shitura . </li></ul><ul><li>Invenatret jane stoqe te mallrave te pashitura te firmave </li></ul><ul><li>Produkti kombetare </li></ul><ul><li>metoda e transaksionit te fundit </li></ul><ul><li>metoda e vleres se shtuar </li></ul>
  34. 34. Menyra e Shpenzimeve <ul><li>Eshte shuma e shpenzimet te ndryshem per blerjen e mallrave dhe sherbimeve perfund </li></ul><ul><li>Treguesi I shpenzimeve kombetare </li></ul><ul><li>E= C + I + G + NX </li></ul><ul><li>Mallrat e pa shitura </li></ul>
  35. 35. Menyra e te ardhurave <ul><li>Te gjitha te ardhurat e gjithe pronareve te faktoreve te prodhimit si per prodhimin e mallrave perfund edhe te atyre te ndermjetem </li></ul><ul><li>Treguesi I te Ardhurave kombetare </li></ul>
  36. 36. Treguesi I te Ardhurave kombetare <ul><li>Kompensimet e punonjesve </li></ul><ul><li>Te ardhurat e firmave jo akcionare </li></ul><ul><li>Te ardhurat rentore te individeve </li></ul><ul><li>Fitimet e kompanive </li></ul><ul><li>Interest neto </li></ul><ul><li>Te ardhura faktoriale </li></ul><ul><li>Tatimet indirekte mbi biznest </li></ul><ul><li>mos llogaritja e te ardhurave te transferuara </li></ul>
  37. 37. Dallimi ne mes GDP dhe GNP <ul><li>(GDP) eshte vlera e te gjitha mallrave dhe sherbimeve prdhura gjate nje periudhe te dhene, brenda kufijeve gjeografike te nje vendi pavarsisht nga se nga kush jane prodhuar . Mallrat dhe sherbimet qe jane prodhuar brenda vendit. </li></ul><ul><li>Produkti kombetare Bruto (GNP) eshte vlera e te gjitha mallrave dhe sherbimeve perfundimatre te prodhura gjate nje periudhe te dhene kohes nga shtetasit e nje vendi pavarsisht se ku jetojne ata . </li></ul>

×