C:\Fakepath\Greziarren Bizimodua 09 10 Rg

1,583 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,583
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
30
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

C:\Fakepath\Greziarren Bizimodua 09 10 Rg

  1. 1. GREZIARREN BIZIMODUA Ekonomia Gizartea Egitura politikoa Kultura Artea
  2. 2. Zein garaitan gaude? Noiztik nora ? Zenbat mendeko iraupena ? Garai berdineko beste zibilizazio batzuk ? 2000 1000 K.a. 2000 K.a. 168
  3. 3. Ekonomia
  4. 4. Ekonomia - Merkataritza
  5. 5. Ekonomia - Garia
  6. 6. Ekonomia - Ardoa
  7. 7. Ekonomia - Olioa
  8. 8. Ekonomia - Artisautza
  9. 9. Ekonomia - Merkataritza
  10. 10. Txanponak <ul><li>Merkataritzak ondorioak ekarri zituen, tanponaren garapena. </li></ul><ul><li>Hiri bakoitzak bere txanpona zuen. </li></ul><ul><li>Ezagunena Atenaseko drakma izan zen. </li></ul>Tetradrakma Atenaseko drakma
  11. 11. Gizartea
  12. 12. Greziako gizarteari buruzko testuak Emakumeak Zer jakin zezakeen emaztetzat hartu nuenean? Hamabost urte baino ez zituen nire etxera etorri zenean; geroztik, oso mendekotasun zorrotzpean bizi zen: ahalik gauza gutxien ikusi behar zituen, ahalik gutxien ulertu, bai eta ahalik galdera gutxien egin ere. JENOFONTE, Ekonomia Esklaboak Etxeetan tresna kopuru jakin bat behar da. Tresna horietako batzuk bizigabeak dira, eta beste batzuk, berriz, bizidunak. Esklaboa tresna biziduna da, bizirik dagoen jabetza, jaunaren mende dagoena. Garrantzi gutxiagoko pertsonak daude: horiengandik atera daitekeen etekinik onena haien gorputzaren indarra erabiltzea da. ARISTOTELES, Politika
  13. 13. Egitura politikoa <ul><li>Polis: hiria </li></ul><ul><li>Bata besteengandik independientea </li></ul><ul><li>Ez zegoen botere politiko bateraturik </li></ul><ul><li>Baina denek zuten “greziar” kontzientzia </li></ul><ul><li>Gobernatzeko era desberdinak zeuden, baina ezagunena Atenaseko “demokrazia” </li></ul>
  14. 14. Gizartea
  15. 15. Atenasko batzarra
  16. 16. Joku olinpikoak Non sortu ziren ? Nolakoak ziren? Nortzuk hartzen zuten parte ? Eta euren artean gerran zeudenean ? Zer irabazten zuten? Zer joko mota egiten zuten?
  17. 17. Antzinako Grezia-Olimpia <ul><li>Joku olinpikoen egoitzan jainkoei eraikitako tenpluak eta eraikuntzak zeuden. </li></ul><ul><li>Zeremonia eta jainkoei sakrifizioekin hasten ziren. </li></ul>Olinpiako estadiorako sarbidea Exeda edo jesarlekuak Estadioa
  18. 18. Antzinako Grezia-Maratoia <ul><li>Ma r atoi l asterketak </li></ul><ul><li>Maraton eta Atenasen artean dagoen aldea , distantzia gogoratzen du. </li></ul><ul><li>K.a. 490. urtean greziar soldadu batek arineketan egin zuen greziarrek pertsiarren kontrako guda irabazi zutela aldarrikatzeko. </li></ul><ul><li>Olinpiadetako azken froga izaten da. </li></ul>
  19. 19. Joku olinpikoak <ul><li>Pierre de Coubertin baroia izan zen Joku Olinpikoak berpizt u zituena. </li></ul><ul><li>1894. urtean , 14 herrialdeko ordezka r iekin Komite Olinpikoa antolatu zuen eta bera izan zen presidentea 1896tik 1925era arte. </li></ul>
  20. 20. Greziarren egutegia Joku Olinpikoen arabera Aro olinpikoa Greziarrek ospaturiko lehen olinpiada duena abiapuntutzat. K.a. 776. urteari dagokio.
  21. 21. Filosofia eta Zientzia Sokrates <ul><li>Sokrates (K.a. 470-399), greziar filosofoa. </li></ul><ul><li>Filosofia moralaren aitzindaritzat hartzen dute. </li></ul><ul><li>Mendebaldeko pentsakeran eragin handia izan du . </li></ul>
  22. 22. Filosofia eta Zientzia Platón <ul><li>Platon, antzinako Greziako filosoforik famatuenetarikoa. </li></ul><ul><li>Filosofia hitza lehen aldiz erabili zuena, bere esanahia “jakinduria maitatzea” delarik. </li></ul><ul><li>K.a. 428an jaio zen eta liburu ugari idatzi zituen: Solasaldiak, Sokratesen apologia, Politeia edo Errepublika, Legeak, Timeo, ... </li></ul>
  23. 23. Filosofia eta Zientzia Aristoteles <ul><li>Platonen ikaslea, bere maisuarekin bat zetorren jakintzari buruzko arlo askotan baina ideia batzuk aldatu egin zituen, behaketa eta esperientzian oinarritutako metodoak finkatuz. </li></ul><ul><li>Etika, logika, politika, biologia eta fisikari buruzko liburuak idatzi zituen. </li></ul><ul><li>Europako pentsamoldean eraginik handiena izan duena izan da. </li></ul>
  24. 24. <ul><li>Tales Miletokoa </li></ul><ul><li>(K.a. 639 – K.a. 547 ) </li></ul><ul><li>Unibertsoaren ikertzaile arrazionala. </li></ul><ul><li>Horregatik filosofiaren aita bezala hartzen da. </li></ul><ul><li>Greziako 7 jakintsu-enetariko bat izan zen (Jakintsu astronomoa), eta Pitagoras matematikaria bere ikaslea izan zen. </li></ul>Filosofia eta Zientzia
  25. 25. Jakinduria-Pitagoras (K.a.582-500) <ul><li>Pitagorasen teoremari ezker triangeluaren aldeen neurriak lor ditzakegu beste bien neurriak jakinez gero. </li></ul><ul><li>Horrela, hipotenusa kalkula dezakegu bi katetoen neurriak jakinez gero: </li></ul><ul><li>h 2 = c 2 + c 2   </li></ul>
  26. 26. Antzinako Grezia-Herodoto <ul><li>Herodoto, K.a.V. mendeko historiagile greziarra. </li></ul><ul><li>Antzinako Grezia, Ipar Afrika eta Ekialde Hurbilari buruzko informazioa jaso zuen. </li></ul><ul><li>“ Historiaren aita” bezala hartzen da. </li></ul><ul><li>Bere jakinduria eta ikusitakoa “Historiak” deituriko liburuan bildu zituen. </li></ul>
  27. 27. Antzinako Grezia-Arkimides <ul><li>Arkimidesek aportazio handia egin zion Matematika teorikoari. </li></ul><ul><li>Zientzia matematikoa eguneroko bizitzan aplikatu zuen. </li></ul><ul><li>Bainatzen zegoela asmatu ei zuen bere izena daraman printzipioa: “Arkimidesen printzipioa”. </li></ul><ul><li>Beste makina batzuk ere garatu zituen : palanka, torniloa ... eta erabilera militarrerako eta irrigazio hobetzeko erabili zituen. </li></ul>
  28. 28. Arkimides <ul><li>Arkmidesen printzipioa : is urki batean murgildutako gorputz batek goranzko indarra jasaten du eta indar horren balioa gorputzak bertan hartzen duen tokiari dagokion likido-bolumenaren pisua adinakoa da. </li></ul><ul><li>Hidrostatikan oinarrizko legeetako bat da. </li></ul>
  29. 29. Arkimides <ul><li>Torloju hau ere Arkimidesen asmakuntza da </li></ul>
  30. 30. Hipokrates Medikuntzaren aita <ul><li>Hipokratesek zalantzan jarri zuen ordura arte pentsatzen zena, gaixotasuna jainkoek bidalia zela. </li></ul><ul><li>Gaixotasunak eta bizi baldintzen arteko erlazioa ikusi zuen, dietaren garrantzia osasunean eta abar... </li></ul><ul><li>Medikuntzaren aita bezala hartzen da, behaketa klinikoak egiteko ahalmenagatik aurre medikuntzaren kontzeptuaren asmatzailea. </li></ul>
  31. 31. Homero <ul><li>Homero - (K.a. IX) Tradizioak IIiada eta Odisea poemen egiletzat jotzen du. Herriz herri bertsoak kantatzen zituen agure itsu moduan aurkezten dute. </li></ul><ul><li>Bere poemak jai nagusietan errezitatu eta haurrei irakasten zizkieten grekoek. Eragin handia izan dute filosofo nahiz idazleengan eta toki berezia izan dute Europako kultura klasikoan. </li></ul>
  32. 32. Etxebizitzak
  33. 33. Emakumea <ul><li>Atenasko emakumeak ez ziren joaten eskolara, akademietan formazio filosofikoa ere ez zuten hartzen. </li></ul><ul><li>Kirola egitera ere ez ziren joaten “palestrara ”. </li></ul><ul><li>Ezkondu ondoren ia ez ziren ateratzen etxetik, etxeko lanetara dedikatzen zirelarik soilik. </li></ul>
  34. 34. Emakumea
  35. 35. Antzinako Grezia-Tenpluak
  36. 36. Antzinako Grezia-Tenpluak
  37. 38. Antzinako Grezia-Tenpluak
  38. 39. 3 ordenak - Koloma motak
  39. 40. Antzinako Grezia-Koloma
  40. 41. Estiloaren eragina gaur egun
  41. 42. Antzinako Grezia - Tenplua
  42. 43. Atenasko akropolisa <ul><li>Atenasko akropolisa : marrazkia eta gaur egun </li></ul>
  43. 44. Antzinako Grezia - Eragina <ul><li>Antzinako greziarren ideiak arteari, arkitekturari filosofiari, antze r kigintzari eta matematikari buruz eragin izugarria izan dute ekialdeko zibilizazioarengan, gugan .. </li></ul>
  44. 45. Eragina - Antzinako Grezia-Antzokia
  45. 46. Eragina - Greziar antzerki klasikoaren emanaldia
  46. 47. Eragina - Antzinako Grezia-Antzerkia <ul><li>Greziar tragediak (antzerki mota) antzerkigintza egiturako eta forma eman zioten. </li></ul><ul><li>Geroago William Shakespeare eta beste ant z erkigile europarrentzat greziarrak izan ziren eredu. </li></ul>
  47. 48. Eragina - Eskultura 1 Kanon hitza grekotik dator, «arau» esan nahi du. Polikleto greziar eskultorea K.a. V. mendean bizi zen, eta berak idatzi zuen eskulturari buruzko lehen tratatua. Edertasun hobezina izateko giza gorputzak zer proportzio izan behar zituen ezarri zuen tratatuan. Poliklitoren kanonaren arabera, giza irudiaren altuerak zazpi buru behar zuen izan. Halaxe egin zuen bere obra garrantzitsuenetako batean: D oriforoa n, alegia.
  48. 49. Antzinako - Grezia-Eskulturak 2 Eragina-
  49. 50. Eragina - Antzinako Grezia-Eskulturak 3
  50. 51. Eragina - Antzinako Grezia-Eskulturak 4 <ul><li>Samotraziako garaipena - Victoria de Samotracia (K.a.190 - Louvre, París). </li></ul><ul><li>Greziarren obrarik garrantzitsuenetarikoa. </li></ul>
  51. 52. Eragina - Eskultura 5
  52. 53. Eragina Antzinako Grezia-Demokrazia-1
  53. 54. Eragina Antzinako Grezia Demokrazia-2
  54. 55. Eragina - Antzinako Grezia-Perikles
  55. 56. Erlijioa -Jainkoak
  56. 57. Antzinako Grezia-Mitologia-1 <ul><li>Greziako erlijioarentzat jainkoak gizakiaren formakoak ziren. </li></ul><ul><li>Mito asko asmatu zituzten jainkoei buruz. </li></ul><ul><li>Hain erakargarriak izan direnez, Europako pinturan, eskulturan, literaturan eta abarretan eragin handia izan dute. </li></ul>
  57. 58. Mitologia
  58. 59. Atenas eko Partenoia n zegoen Palas Atenea jainkosaren estatua Olinpia hiriko Zeus jainkoaren estatua, Fidias eskultoreak egina
  59. 60. Zeus <ul><li>Zeruko jainkoa eta Olinpoko jainkoen subiranoa </li></ul>
  60. 61. Apolo <ul><li>Medikuntzaren eta arkeriaren jainkosa </li></ul><ul><li>Erromatarrentza t Febo, Eguzkiaren jainkoa </li></ul><ul><li>Ehiza ren jainkosa </li></ul><ul><li>Geroago Ilargiaren jainkosa </li></ul>Artemisa
  61. 62. Afrodita <ul><li>Edertasunaren eta sexu-grinaren jainkosa </li></ul><ul><li>Hortik dator afrodisiako hitza. </li></ul><ul><li>“ Afrodisiakoa” : “Desio sexuala handiagotzen duen substantzia” </li></ul>Atenea <ul><li>Arte eta ofizioen jainkosa , eta gerrarena, heroien laguntzailea. </li></ul><ul><li>Geroagoko erromatarren mitologian arrazoiaren jainkosa. </li></ul>
  62. 63. Hermes Dionisorekin <ul><li>Hermes : Jainkoen mezularia ; bidaiarien, lapurren eta merkatarien babeslea </li></ul><ul><li>Hermes Dioniso umearekin. (K.a. 330) </li></ul><ul><li>Dioniso : ardoaren eta landarediaren jainkoa. </li></ul>Poseidon <ul><li>Itsaso eta lurrikaren jainkoa </li></ul><ul><li>Askotan tridente batekin irudikatzen da kuadro honetan bezala. </li></ul>
  63. 64. Antzinako Grezia - Iberiar penintsula
  64. 65. Antzinako Grezia-Mediterraneoa
  65. 66. Antzinako Grezia-Gainbeherakada - 1 <ul><li>Mediar gerrak: greziar polisak izan zuten gerra pertsiarren kontra. Bi guda entzunak: Maraton lehorrean eta Salamina itsasoan. </li></ul><ul><li>Ondoren Delosko Liga eratu zuten erasoengandik babesteko Atenas buru zelarik. </li></ul><ul><li>Baina ez ziren euren artean konpondu eta Esparta eta beste aliatu batzuk Atenasen kontra altxatu ziren: Peloponesoko gerra. </li></ul><ul><li>Orduan Atenasek hegemonia galdu zuen. </li></ul>
  66. 67. Antzinako Grezia-Gainbeherakada-2 <ul><li>Alejandro III, Alejandro Handia , Filipo II mazedoniakoaren semea zen. </li></ul><ul><li>Grezia, Egipto eta Pertsiar Inperioaren kontrako gerretan bere armada gidatu zuen. </li></ul><ul><li>K.a. 323. urtean hil zenean, 33 urterekin, mundu klasiko osoa menperatzen zuen. </li></ul>
  67. 68. Antzinako Grezia-Gainbeherakada-3 <ul><ul><li>Lurralde handiak konkistatu zituen, Indus ibaira i no heldu zen. Pertsiako erregea, Egiptoko faraoia... izendatu zen. </li></ul></ul>
  68. 69. Antzinako Grezia-Gainbeherakada-4 Inperio guztiak erortzen dira. Azkenean, 33 urtekin hil zenean, bere jeneralek inperioa banatu egin zuten estatu berriak sortuz: Mazedonia-Grezia, Siria, Egipto ...
  69. 70. Ondarea - Egunero erabiltzen dugu Filosofia Paleontologia Psikiatria Gerontologia Antropologia Psikologia Pedagogia Ginekologia Biologia Fonologia Arkeologia Andrologia Logopedia
  70. 71. Eguneroko ondarea Kronometro Policia Piromano Kaligrafia Eutanasia Gimnasia Automobil Zefalea Polifazetiko Antibiotiko Telefono Teleskopio Semaforo Barbaro Metropoli
  71. 72. Balkanetako penintsulan Mediterraneoaren kostaldera Asia eta Egipto alderantz Alejandro Handia Klasikoa Helenistikoa Atenas 3 arkitektura ordenak Korintiarra Joniarra Doriarra Arkaikoa Arquimides Perikles Greziar ospetsuak Mediarra Peloponesokoa Atenas eta Espartak Greziarrak eta Pertiarrak Hiri estatuak ahuldu Pertsiarrek Grezia ez konkistatzea
  72. 73. Helade Meteto Pedagogo Filosofo Mito Ginezeo Andron Agora Akropoli Barbaro Metropoli Kolonia Polis Esklabo Tirania Anarkia Aristokrazia Oligarkia Diktadura Hegemonia Gainbeherakada Demokrazia Untziteri Ostrazismo Helenismo Magistratu

×