Wikis

Βιβλιοθήκη 2.0: το Web 2.0 στις διαδικτυακές υπηρεσίες της βιβλιοθήκης Wikis: Επεξεργάσιμοι Ιστότοποι

Ιωάννα Ανδρέου ( annnaoi@gmail.com)

Βιβλιοθήκη Ελληνοαμερικανικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος

Κολλέγιο Αθηνών-Κολλέγιο Ψυχικού

Σεμινάριο ΕΕΒΕΠ, Αθήνα 3/6/2008

Ερευνητική Ομάδα GreekLIS 3/6/2008

Δομή της παρουσίασης

Τι είναι ένα wiki

Δομή και φιλοσοφία ενός wiki

Κοινότητα του wiki

Θεματικές κατηγορίες , ποια , πόσα wikis υπάρ χουν

Παρουσίαση wikis

Λογισμικά-πλατφόρμες για wikis

Σύνταξη του wiki

Οδηγοί και παρουσιάσεις ppt για wikis

Wikis-Βιβλιοθήκες-Κοινό

Wikis- Βιβλιοθήκες

Wikis- Βιβλιοθηκονόμοι

1. Τι είναι ένα wiki

Wiki είναι ένας ευέλικτος και επεξεργάσιμος

ιστότοπος που επιτρέπει στον οποιονδήποτε

να επέμβει και να δημιουργήσει, να επιμεληθεί

και να επεξεργαστεί τις σελίδες του.

Τι είναι ένα wiki ( συνέχεια)

Προφέρεται “γουίκι”, “ ουίκι’’, “βίκι”

Προέρχεται από τη χαβανέζικη λέξη

Wikiwiki = γρήγορα

Το πρώτο wiki δημιουργήθηκε το 1994 και αναρτήθηκε στον ιστό στις 25 Μαρτίου 1995 από τον Ward Cunningham

“ What I K now Ιs” = Αυτό που εγώ ξέρω είναι

Η ίδια η ιστοσελίδα

Το ίδιο το λογισμικό για τη δημιουργία του ιστοτόπου

Τι είναι ένα wiki ( συνέχεια)

Εργαλείο δημιουργίας και διαμόρφωσης διαδικτυακών κειμένων

Τόπος ελεύθερης δημοσίευσης

Τόπος ανταλλαγής αρχείων

Μέσο διαμοιρασμού της πληροφορίας

Ανταλλαγή απόψεων και ιδεών

Ασύγχρονο μέσο επικοινωνίας

Wikis in plain English

2. Δομή και φιλοσοφία

Δίνει τη δυνατότητα είτε σε ένα άτομο (μεμονομένα) είτε σε μία ομάδα ατόμων (συνεργατικά) να αναπτύξουν έναν ιστότοπο πάνω σε οποιαδήποτε θεματική ενότητα επιθυμούν χωρίς να χρειάζεται να έχουν γνώση της γλώσσας HTML ή κάποια άλλη markup language.

Δομή και φιλοσοφία (συνέχεια)

Ανοιχτή πρόσκληση για όλους (edit, create)

Ανοιχτός κώδικας

Εύκολη χρήση και πρόσβαση

Συνεργασία, συμμετοχικότητα

Εκδημοκρατισμός του περιεχομένου

Θ εματικοί συσχετισμοί μεταξύ των ιστοσελίδων με τη δημιουργία συνδέσμων

Αέναη διαδικασία δημιουργίας

Συμβάλει στις συνεχείς αλλαγές στο τοπίο του Δ ιαδικτύου

Απλό περιβάλλον επικοινωνίας ( Interface)

Γιατί Wiki

- η εύκολη σύνταξη το καθιστά εύχρηστο

- δεν χρειάζονται εξειδικευμένες γνώσεις,

αφού είναι σαν να γράφουμε σε έναν κειμενογράφο

-ο καθένας μπορεί να κάνει αλλαγές χωρίς τη βοήθεια κάποιου webmaster

-εύκολη διόρθωση λαθών

-είναι εύπλαστο, ευέλικτο και επεκτάσιμο

-μαθαίνεται εύκολα και γρήγορα

- εύκολη εγκατάσταση

-μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε οποι ο νδήποτε

υπολογιστή και σε οποιονδήποτε b r owser

- ελ εύ θερη δομή που τη διαμορφώνει ο χρήστης

- είναι δωρεάν

- ποικίλη θεματολογία

Γιατί όχι

-γιατί είναι προσβάσιμο, επεξεργάσιμο, ανοιχτό και σε πολλούς που δεν γνωρίζω -γιατί υπάρχουν περιστατικά βανδαλισμού του περιεχομένου των σελίδων -γιατί δεν μπορώ/προλαβαίνω να ελέγχω την εγκυρότητα και την αξιοπιστία των πηγών που προστίθενται από άλλους

-γιατί υπάρχει έλλειψη δομής και χάνεται η

πληροφορία

- υπάρχουν προβλήματα πνευματικής ιδιοκτησίας

για το περιεχόμενο του wiki - μπορεί κάποιος να

αντιγράψει το περιεχόμενο του; ( GNU General

Public Licence – Creative Commons Licence )

Η δομή πηγάζει από τη φιλοσοφία δημιουργίας ενός wiki , ενδεικτικά :

- Αρχική σελίδα

- Οδηγίες χρήσης

- Αναζήτηση

- Πρόσφατες αλλαγές

- Εμφάνιση κώδικα

- Ιστορικό

- Βοήθεια

- Συζήτηση

- Εργαλειοθήκη

3. Κοινότητα του wiki

Διαχειριστής : βιβλιοθηκονόμος, υπεύθυνος ιστοσελίδας ( υπάρχει προσωπικό/χρόνος; )

-Πλήρη δικαιώματα

Κοινό : χρήστες, μέλη, φίλοι ( υπάρχει ανταπόκριση; )

-Ανώνυμα

-Επώνυμα = χτίζεται εμπιστοσύνη

-Περιορισμένα δικαιώματα

4. Πόσα και ποια wikis υπάρχουν

Χρησιμοποιούμε wikis για ερευνητικούς, για εκπαιδευτικούς, για επαγγελματικούς, για προσωπικούς λόγους

Θεματολογία : Compilations / Computers / Culture and entertainment / Directories / Education / Geographic / How-to manual / Political / Other languages / Products / Recreational / Religion / Science and technology / Search engine / Wikimedia / Foundation projects / Societal / Travel...

Ο κατάλογος από τα μεγαλύτερα MediaWikis αριθμεί 237

Πόσα και ποια wikis υπάρχουν ( συνέ χεια)

List of largest wikis

Πόσα και ποια wikis υπάρχουν ( συνέ χεια)

List of wikis

5. Παρουσίαση wikis

Βοιωτικός Κόσμος: Ελεύθερη Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια για τη Βοιωτία

Το Wiki της Περιοχής

Ελληνική Βικιπαίδεια

Knol

LivePedia

6. Λογισμικά για wikis

Web-based wiki. Το πρώτο wiki βασιζόμενο στον ιστό δημιουργήθηκε το 1995 από τον Ward Cunningham που τώρα έχει εξελιχθεί σε πολύπλευρο σύστημα διαχείρισης περιεχομένου

Personal wiki ή Desktop wiki. Το προσωπικό wiki δεν προορίζεται για συνεργατική δουλειά αλλά για την προσωπική οργάνωση της πληροφορίας

Mobile wiki. Το κινητό wiki είναι επέκταση του web-based wiki το οποίο είναι αναγνώσιμο ακόμα και επεξεργάσιμο και μέσω κινητού τηλεφώνου εφόσον υπάρχει ασύρματη σύνδεση

Λογισμικά για wikis ( συνέχεια)

MediaWiki

-μπορούμε να το εκφορτώσουμε (download) και να το

εγκαταστήσουμε ελεύθερα και ανέξοδα στο server της

βιβλιοθήκης μας

-από τη στιγμή που υποστηρίζεται από τους MediaWiki

developers, θα μπορούμε να έχουμε και τις βελτιωμένες

εκδόσεις του λογισμικού (updates)

-θα μπορούμε να έχουμε τις κατευθυντήριες οδηγίες της

Wikipedia ως οδηγό στην οργάνωση και ανάπτυξη του δικού

μας wiki

-επειδή πολλοί χρήστες είναι εξοικειωμένοι με τη δομή και τις

λειτουργίες της Wikipedia θα μπορούν να αφομοιώσουν και

να χειριστούν ευκολότερα το δικό μας wiki

Λογισμικά - πλατφόρμες για wikis ( συνέχεια)

MediaWiki

Pbwiki

Seedwiki

Wikidot

Τι πρέπει να προσέχουμε :

-Γλώσσα προγραμματισμού

-Ασφάλεια και αδειοδότηση

-Ευκολία στην εγκατάσταση

-Ευκολία στη χρήση

-Κόστος

-Σύνταξη του wiki

-Έλεγχος των προηγούμενων εκδοχών

-Επικοινωνία/Συζήτηση

-RSS

-Δυνατότητα αλλαγής του φόντο

Comparison of wiki software

List of wiki software

Wiki Matrix

Which Open Source Wiki Works For You?

7. Σύνταξη του wiki Ερευνητική Ομάδα GreekLIS 3/6/2008

8. Οδηγοί και π αρουσιάσεις ppt για Wikis

Οδηγός του pbwiki

Meredith’s presentations

The Wonderful World of Wikis: Applications for Libraries

Five weeks to a Social Library: Week 3: Wikis

9. Wikis-Βιβλιοθήκες-Κοινό

Δημιουργία ενός wiki μιας συγκεκριμένης κοινότητας (Community Wiki)

- Wiki της Περιοχής

- Βοιωτικός Κόσμος: Ελεύθερη Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια για τη Βοιωτία

- University of Calgary Wiki

- Ann Arbor Wiki

- RocWiki

- Davis Wiki

Wikis-Βιβλιοθήκες-Κοινό (συνέχεια)

Δημιουργία ενός wiki ως θεματικό οδηγό (Subject Guide Wiki)

- Biz Wiki

- SJCPL’s Subject Guides

Με τη δημιουργία ενός wiki ως λογισμικό διαχείρισης περιεχομένου (Wiki Content Management Software)

- USC Aiken Gregg-Graniteville Library

Με την ‘γουικιποίηση’ του Ανοιχτού Δημόσιου Κατάλογου (Wikify the OPAC)

- Open WorldCat

Με τη δημιουργία ενός wiki ως πλατφόρμα διεξαγωγής μαθημάτων (Wiki as Courseware)

- E-Rhetoric Wiki - Teaching writing with Technology Wiki

10. Wikis και Βιβλιοθήκες

Ένα wiki μπορεί να λειτουργήσει ως ένα εσωτερικό δίκτυο επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ του προσωπικού (staff intranet)

- University of Minnesota Libraries Staff Homepage

Wikis και Βιβλιοθήκες (συνέχεια)

Ένα wiki ως οδηγός (Guidebook )

- ALA Chicago 2005 Unofficial Wiki - Internet Librarian International 2005 Unofficial Wiki

Ένα wiki ως μια βάση συλλογής γνώσης (Collective Knowledge base)

- Library Success Wiki - Library Instruction Wiki - LISWiki - DigiWiki

Ένα wiki ως χώρος προγραμματισμού ενός συνεδρίου, μιας ημερίδας

- HigherEd BlogCon planning wiki - ALA Chicago 2005 wiki

11. Wikis και Βιβλιοθηκονόμοι

Εσωτερικό δίκτυο προσωπικού της βιβλιοθήκης

- University of Minnesota Libraries Staff Home Page

Δημιουργία ενός πληροφοριακού e- εγχειριδίου

Χρήσιμο για τον reference librarian (πληροφοριακή βάση για άμεση εξυπηρέτηση)

12. Συμπεράσματα

Κατάργηση της στατικής ιστοσελίδας

Κατάργηση της γραμμικής συγγραφής ενός (υπερ)κειμένου

Νέος τρόπος δημιουργίας και διάχυσης της πληροφορίας

Δημοκρατική διαχείριση της πληροφορίας

Επαναπροσδιορισμός της ηλεκτρονικής δημοσίευσης

Νέο εργαλείο για την προώθηση της συνεργασία και της συμμετοχής

Νέος τρόπος πρόσβασης και ανάκτησης της πληροφορίας

13. Προβληματισμοί

Η χρήση και η επίδραση των wikis στο μέλλον

14. Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Σχορτσανίτη, Φαίνη (2006). Wiki. Δ ιαθέσιμο στο http://dlib.ionio.gr/ctheses/0506tab575a/Schortsaniti_Wiki.doc

Χαρβαλά, Χαρίκλεια (2005) Weblogs & wikis στις βιβλιοθήκες: Νέα εργαλεία στη διαχείριση γνώσης; Διαθέσιμο στο http://eprints.rclis.org/archive/00012115/01/14psab035.pdf