олон улсын маркетингийн үнэ бүрдэлт

2,895 views
2,663 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,895
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
52
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

олон улсын маркетингийн үнэ бүрдэлт

  1. 1. ОЛОН УЛСЫН МАРКЕТИНГИЙНҮНЭ БҮРДЭЛТЛекц №13Н.Ариунжаргал
  2. 2. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Нэгэн жишээ татья: Хонг-Конгийн Диснэй Лэнд анх үйлажиллагаагаа явуулж эхлэхдээ тасалбараа 32доллараар худалдаалж байсан ба энэ нь тийм чболомжийн бус байсан учраас анх тооцоолжбайснаасаа хамаагүй бага ашиг олжээ. Тиймээс бүтэлгүйтэл болоод амжилт олох гол түлхүүрнь өөрийнхөө бүтээгдэхүүн үйлчилгээнд тохирсонболомжийн үнийг тогтоох хэрэгтэй байдаг. Хэрвээ танайбараа бүтээгдэхүүн чинь боломжит үнэтэй биш бололон улсын зах зээл дээр үйл ажиллагаагаа явуулжэхлэх гэж байгаа маркетерууд тохиромжит үнийг бийболгож, боломжит идэвхижүүлэлтийн стратегиа сонгожмөн тохиромжтой хувиарлалтын сувгаа сонгохшаардлагатай.
  3. 3. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх АНУ-ын бараа бүтээгдэхүүний чанар нь глобал захзээл болоод гадаадын худалдан авагчдаддотоодын зах зээл шиг нь танигдсан хэдий ч чанарболоод үнийн тэнцвэр нь худалдан авах шийдвэртнөлөөлж байдаг. Үнийг хэрхэн тогтоох вэ гэдэгшийдвэр нь олон улсын маркетеруудад тулгардагхамгийн том бэрхшээлүүдийн нэг байдаг.Цаашлаад өөр өөр олон орны зах зээл дээрбүтээгдэхүүнээ худалдаалах нь хүндрэлтэй болжирдэг. Олон улсын зах зээл дээр өөрийнхөө үйлажиллагааг тэлэх нь үндэстэн дамнасан болооддотоодын компаниудын хоорондох өрсөлдөөнийгэрчимжүүлж байдаг байна.
  4. 4. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Үнийн бодлого Ихэнх улс оронд үнэ бүрдэлт, үнийнбодлоготой холбоотойгоор маш олон төрлийнасуудлууд урган гарч ирдэг. Улс орондбизнесээ эрхлэн явуулахад бүтээгдэхүүнийтөрөл, өрсөлдөөний олон талт байдал, бусадтөрлийн стратегийн хүчин зүйлүүд нь үнэбүрдэлтэнд ихээхэн нөлөөлж байдаг. Үнэболоод худалдааны нөхцөл нь зөвхөндотоодын зах зээлийн үндсэн хэмжүүр болжчаддаггүй.
  5. 5. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Ерөнхийдөө үнийн талаар шийдвэр гаргахад 2 арга зам байдаг.Үүнд нэгдүгээрт маркетингийн бодлогыг боловсруулахад гарчирэх идэвхитэй буюу уян хатан үнэ, аль эсвэл бизнесийншийдвэр гаргахад бий болох тогтвортой үнэ. Хэрвээ үнэ нь уянхатан буюу идэвхитэй үнээр тогтоогдсон бол компани ньзорилтот ашиг болоод зорилтот зах зээлийн үнэ юмуу заримтөрлийн тусгай зорилго зорилтондоо хүрэх тохиолдолд энэүнийг ашигладаг. Харин компани 2 дахь зам болох тогтвортой үнийг сонгосонтохиолдолд тухайн компани нь гадаад зах зээл дээр бизнесэээрхлэхэд худалдааны хэмжээ нь их байдаг. АНУ болон Канададбараа бүтээгдэхүүний үнэ тогтоох үзүүлэлт буюу татварынхүүгээ 1-5 хувиар тогтоодог. Ихэнхдээ дунджаар нийт ашгийн4,7%-иар дунджаар тогтоодог бол хөрөнгө оруулалтын 4,41%-иар, зах зээлийн хувийн 4,13%-иар, нийт борлуулалтын хувийн4,6 хувиар тус тус тогтоодог байна.
  6. 6. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Параллель импорт Олон улсын зах зээл дээр үйл ажиллагаагаа явуулж байгаакомданиуд өөрсдийн охин компани болоод салбаруудаа тухайн захзээл дээр хэвээр нь хадгалан үлдэхийн тулд улс орноор болоодүнээрээ хоорондоо өрсөлдөж байдаг. Учир нь өөр өөр орны зах зээлдээр боломжит үнийг нь тогтоон тухайн орны зах зээл дээрхудалдаалагдаж байгаа бүтээгдэхүүн нь өрсөлдөгч бүтээгдэхүүнээсүнээрээ ялгарахыг хичээж байдаг. Жишээлбэл тухайн худалдаалж байгаа бараа бүтээгдэхүүнийхээүнийг тухайн улсын эдийн засаг болоод орон нутгийн өрсөлдөөнд ньнийцүүлэхийн тулд АНУ-ын эм үйлдвэрлэгч пүүс компаниудөөрсдийнхөө үйлдвэрлэсэн эмээ хөгжин буй орнуудын зах зээл дээрбага үнээр нийлүүлж харин дараагаар нь энэхүү үнийн хөнгөлөлттэйэмээ 3 дахьч оронд параллель импортоор дамжуулан худалдаалдагба ингэснээр тэд өрсөлдөгч ижил төрлийн үйл ажиллагаа явуулдагүйлдвэрийн бүтээгдэхүүний үнэтэй адилаар өндөр үнээрхудалдаалан борлуулснаар шууд өрсөлдөөнийг бий болгож байна.
  7. 7. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Параллель импорт гэдэг нь импортлогчид бараабүтээгдэхүүнийг тухайн орны шууд дистербютероосхудалдан аваад түүнийгээ тухайн үйлдвэрлэгчдийнжинхэнэ дистербютерийн эрх бүхий бус өөрдистербютерт худалдан борлуулах үйл ажиллагаа юм. Практик дээр өөр өөр улс оронд нэг ижил төрлийнбараа бүтээгдэхүүнийг өөр өөр үнээр худалданборлуулах нь ашгийн унац ихтэй байдаг байна. Энэхүүолон янзын нөхцөл байдал нь параллель зах зээл дээрболомжит ашгийг бий болгодог байна. Параллель импорт нь мэдээж импортын тарифынболоод тарифын бус хоригуудтай тулгарч байдаг.
  8. 8. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Параллель зах зээл дээр тогтдог үнэ нь 2 захзээлийн хоорондох тээвэрлэлттэй холбоотойгоорүнэ нь ялгаатай байдлаар тогтдог байна. Европт татвар болоод үнийн өрсөлдөөнийбүтэцтэйгээ холбоотойгоор нэг бүтээгдэхүүний үнэулс оронд болгонд өөр өөрөөр тогтох тохиолдолгардаг байна. Энэ тохиолдолд компаниуд өөрийн өрсөлдөөндөөдавуу байдлыг олж авахын тулд ЕвропынХолбооны өөр бага үнэтэй улсуудаас бараабүтээгдэхүүн импортлох тохиолдол байдаг.
  9. 9. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Онцгой эрх бүхий дистрбютерь гэдэг нь практик дээркомпаниуд хэрэглэгчдийг бүрэн цогц үйлчилгээгээрхангах, үндсэн хөрөнгийг нь нэмэгдүүлэх, онцгойчанартай бүтээгдэхүүнээр хангах, параллельимпортонл таатай нөхцөл боломжийг бий болгоходихэвчлэн ашиглагддаг. Үнэртэй ус болоод бэлэн хувцасны брэнд болох Gucci,Cartier нар нь ялангуяа нууцлагдмал зах зээл дээр байрсууриа олсон. Үнэ чанарыг илтгэгч нэгээхэн хүчин зүйлюм гэдгийг эдгээр брэндүүд харуулж чадажхэрэглэгчдийн сэтгэлд нь хоногшиж чадсан. Эдгээр брэндийн чанар болоод онцгой байдал нь бусадижил төрлийн брэндүүдтэй харьцуулахад бараг 25%-иар илүү байна.
  10. 10. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх
  11. 11. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх1. Үйлдвэрлэгчид бараа бүтээгдэхүүнээ худалдахын тулдгадаадын худалдан авагч Х-д бүтээгдэхүүнээ гадаад захзээл дээр худалдахыг зөвшөөрч гэрээ хийнэ.2. Үйлдвэрлэгч бараа бүтээгдэхүүний усан онгоцоорхудалдан авагч Х-рүү ачуулна.3. Худалдан авагч Х өөрийн хүлээж авах боомтон дээрбараа бүтээгдэхүүнийхээ төлбөрийг төлж бараагаахүлээн авна.4. Хүлээн авсан бараа бүтээгдэхүүнээ бүгдийг нь тооцожүзсэний үндсэн дээр жижиг дистербютерүүд болооддэлгүүрүүдлүү хөнгөлөлттэй үнээр нийлүүлнэ.5. Хуурамч эргэлзээтэй зүйл гарвал бараабүтээгдэхүүнийхээ жагсаалтыг үйлдвэрлэгчрүү буцаахба компани үүнийг буцааж аваад хохирлыг барагдуулахямар арга зам байгаа тал дээр шийдвэр гаргадаг.
  12. 12. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Олон улсын үнэ бүрдэлтэнд ойртох хандлага Чиг хандлага удирдлагын эцсийн болон ерөнхий үнийн аль альнь байдаг бөгөөд компанийн бодлого нь эцсийн үнийг хүлээнзөвшөөрөхтэй холбоотой байдаг. Зардал болон зах зээлийгхянаж үзэх нь маш чухал юм. Компани нь бараа бүтээгдэхүүнийгүйлдвэрлэлийн үнээс доогуур үнээр худалдаалж чадахгүйбөгөөд бизнест үлдэхийн тулд бараа бүтээгдэхүүнийг зах зээлдхүлээн зөвшөөрөгдөх боломжгүй үнээр худаалах боломжгүйбайдаг. Гадаадын зах зээл дээр танил биш пүүсүүд болон пүүсүүдүйлдвэрлэж байгаа бараа бүтээгдэхүүнээ зөвхөн үндсэнзардалруу чиглүүлэх хэрэгтэй байдаг. Пүүс нь стратегийнхольцийн нэг хэсэг болох үнийг хэрэглэдэгч тэд маш олонтөрлийн улс орнууд, зах зээлийн сегментийг мэдэж байх бөгөөдзах зэлийн үнийн өрсөлдөөн болон бусад зах зээлийн үнийнхүчийн зүйлд соѐлын ялгаатай байдал буюу үнийн ойлголтбагтаж байдаг.
  13. 13. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Шууд болон шууд бус үнийн ялгаатай байдал Пүүс нь үнийн ойлголтоо ойролцоох үнүүдтэй харгалзуулантохируулах хэрэгтэй бөгөөд тэдний бараа бүтээгдэхүүний үнийнбүрдэлд тогтмол болон тогтмол бус үнийн аль нь тохирхыгхэрэглэдэг. Тогтмол бус үнэ гэдэг нь пүүс гадаадын зах зэл дээрүйлдвэрлэсэн бараа бүтээгдэхүүнээ худалдаалах урт хугацааныболон ......... зөвхөн холбоотой байдаг. Зарим пүүсүүд нь гадаадхудалдааны борлуулалтын урамшууллыг анхааран үздэг.Эдгээр пүүсүүд нь гадаадын зах зээл дээр үнээр өрсөлдөхчадвар сайтай байдаг, яагаад гэвэл тэд бараа бүтээгдэхүүнийэцсийн үнийг гадаадын зах зээл дээр дотоодын зах зээлээс багаүнээр байлгадаг байна. Хэрвээ тэд өөрсдийн дампингийн эсрэгтариф, ял шийтгэлээс хол байвал тэдний өрсөлдөх чадвар илүүдавуу болох болно. Олон улсын маркетерүүд нь тогтмол үнэболон тогтмол бус үнийн бодлогыг аль алиныг нь даган мөрддөгбайна.
  14. 14. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Үнийн өргөжилт Хүмүүс ихэвчлэн хилийн чанадруу аялахболсон бөгөөд тэд бусад орноос өөрийн орныбараа бүтээгдэхүүний үнэтэй харьцуулахадхарьцангуй хямд үнээр бараа бүтээгдэхүүнбайгаад ихэд гайхширдаг бөгөөд өөрийн орныбараа бүтээгдэхүүн хит өндөр үнэтэй байдагтихэд дургүйцдэг байна. Яагаад гэвэл заримүнийг цааш нь дамлан өсгөдөг бөгөөдэкспортын өндөр үнийг багасгах хандлага ихбайдаг. Японд тариф болон японы түгээлтийнсистем нь эцсийн үнийг ихээхэн хэмжээгээрнэмдэг байна.
  15. 15. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Импортын тариф эхэлхэд төлхөөс өөр аргагүй нэмэлтзардлууд бий болдог. Бүтээгдэхүүнийг эхлээд гараардамжуулан импортлогчидод дамжуулдаг ба компанийгол үүрэг нь худалдаа болон үйлчилгээ байдаг бахоѐрдогч болон гуравдагч зүйл нь тухайн орон нутгийнтүгээгчид байдаг. Японд борлуулалтын үнийг өсгөгчидийн бусад түвшиндэх үр дүн нь 2100 доллор болж байхадтэргүүлэгчдийнх 4000 доллар болдог байна. инфляцийнүр дүнд үнэ нэмэгдж байдаг ба MNC-ийн худалдачидадүнэ нь саад болж байдаг. Энэ нь зөв бөгөөдтехнологийн бүтээгдэхүүнүүд нь тэргүүлдэг байна.жишээ нь түүхий тос, ундаа болон пиво юм.
  16. 16. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Экспортын зардал Олон улсын зах зээл дээр их хэмжээний илүүдэлашиг байдаг боловч ерөнхийдөө экспортын болонимпортын орнуудын хоорондын үнийгхарьцуулахад маш их ялгаатай байдаг бөгөөд нэгорноос бусад орнуудруу бараа бүтээгдэхүүнийгэкспортлоход үнэ нь нэмэгдэж байдаг. Ялангуяа харилцаа холбооны нөхцөл байдлынэцсийн үнэд тээвэрлэлтийн зардал, даатгал, савбаглаа боодол, тариф, дүгээлтийн урт суваг,томоохон зуулагчдын ашиг хонжоо, онцгой татвар,удирдлагын зардал болон арилжааны үнийнхэлбэлзэлийн өсөлт багтана.
  17. 17. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Инфляци гэдгийг хамгийн энгийнээр тайлбарлавал энэ ньмөнгөний үнэгүйдэх явдал юм. инфляци гэдэг нь тухайноронд үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээнийхэмжээнээс гүйлгээнд байгаа мөнгөний хэтэгрсэн нөхцөлдүүсдэг мөнгөн ханшны үнэгүйдэл юм. инфляци нь үнийнхэт өсөлтөөр илэрдэг бөгөөд түүнийг хэмжихдээ жилийнхэрэглээг тодорхойлох багц бүтээгдэхүүн, үйлчилгээнийүнийн өсөлтөөр тодорхойлдог байна. Үнийг засгийнгазраас хатуу тогтоовол бараа үйлчилгээний хэмжээхомсддог хатуу үнийг чөлөөлвөл бүтээгдэхүүний үнэ өсчинфляци хүчтэй явагдаж эхэлдэг. Инфляци эсвэл дияляцинь гол нэрийн бараа, үйлчилгээний дундаж өсөлт эсвэлбууралтын хэмжээгээр тодорхойлогддог.
  18. 18. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэхИнфляци үүсэх шалтгаан Хүн амын худалдан авах чадварын цочмогөөрчлөлт Хэрэглээний зүйлийн хомсдол Аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагаа алдагдах Цаасан мөнгийг гүйлгээнд ихээр гаргах Бараа бүтээгдэхүүний үнэ цалинүндэслэлгүйгээр өсөх
  19. 19. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Валютын ханшны хэлбэлзэл. Нэгэн удаа Дэлхийн Худалдааны Байгууллагын гэрээхийгч талууд маш амархан харилцан тохиролцоон хүрччаддаг байсан, учир нь мөнгөн тэмдэгтүүдийн ханшхарьцангуй тогтвортой байдаг байсан. Америкийн долларстандарт болж өгөн бүх шилжүүлэг болон үнийн ханшуудхарилцан хамааралтай байдаг байсан. Харин одоо бүхмөнгөн тэмдэгтүүд чөлөөтэй харилцан хамаарч, ойрынирээдүйн мөнгөн тэмдэгтийн ханш маш тодорхойгүйболсон. Сүүлийн үед мөнгөн валютийн гүйлгээ хийгчкомпаниуд тухайн орны үндэсний мөнгөн тэмдэгийнхудалдан авахдаа бичгээр харилцантохиролцож, эрсдэлээс хамгаалах тал дээр харилцантуслах асуудал нилээд нийтлэг болж байна.
  20. 20. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Мөнгөн Тэмдэгтийн Үнийн Ялгаа. Валют солих валютын үнийн зөрүүнээс гарах эрсдэлээс гаднабусад орнуудын мөнгөн тэмдэгтийн харилцан хамаарлаас гарахэрсдэл гэж бас байна. Энэ тал дээр 2001 оны дунд үеэс 2003 оныдунд үе хүртэлх Герман улс Америкаас бараа авч байсан талаархжишээг харж болно. Энэ үед Америк доллар болон Еврогийн ханшнилээн чанга /1$ нь 1,8315 Евро/ байсан ба харин яг 2001 оны дундүеэс 2003 оны дунд үе хооронд Еврогийн үнэ унаж /1$ нь 0,8499Евро/ болсон. Үүний шалтгаан нь тухайн орон нутагт Америк долларыг иххэмжээгээр худалдан авах шаардлага гарсантай холбоотой. Харинүүний эсрэгээр Америк долларын ханш унахад орон нутагт ньАмерик доллар худалдан авах эрэлт ихэснэ, учир нь тухайн ороннутгийн мөнгөн тэмдэгтээр худалдаа хийхэд бага мөнгө хэрэглэхболж байгаа. Ингэхлээр долларын ханш буурч бусад мөнгөнтэмдэгтүүдийн үнэ ихэссэн үе нь оны дунд үед юм. Ингэхлээрэцэст нь доллар чангарвал экспорт суларна гэсэн хандлага байна.
  21. 21. Валютын ханш болон экспортынстратегиДотоодын (Америк) валютын ханшын сул тал Дотоодын (Америк) валютын ханшны давуу талҮнийн дарамт шахалт ихтэйБүтээгдэхүүний чанар, түгээлт, борлуу-лалтын дараахүйлчилгээг сайжруулж чадсанаар үнийн өрсөлдөөнгүйбайдаг.Бүтээгдэхүүний амьдралын мөчлөгийг дээшлүүлэх мөнбүтээгдэхүүний ялгава-ралыг өндөр зардлаар бий болгохҮйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлж, зардалыг эрчимтэйгээрбууруулахДотоодын зах зээл дэх үйлдвэрлэл болон эх сурвалжийгөөрчлөхГадаадын зах зээл дэх үйлдвэрлэл болон эх сурвалжийгөөрчлөхБүхий л зах зээлд экспортын боломжийг ашиглах Валютын ханш өндөр улс орнуудад экспортлохХудалдааг бэлнээр хийх хэвшмэл байдалтай Валютын ханш бага улс орнуудтай коунтерайд хэлэлцэлхийхЗохион байгуулагч орнуудын валютын ханшнызарцуулалтыг хамгийн бага байлгахЗохион байгуулагч орнуудын валютын ханшнызарцуулалтыг хамгийн их байлгахДотоодын зах зээлд зар сурталчилгаа, даатгал, тээвэрлэлтгэх мэт үйлчилгээг худалдан авах хэрэгтэйХилийн чанадад үйлчилгээг худалдах мөн төлбөрийгтэдний валютаар хийхУлс орныхоо зээлийг хамгийн бага байлгах Улс орны зах зээлд мөнгөн зээллэгээр дамжин нэвтрэх
  22. 22. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Энэхүү валютын ханшийн хэлбэлзэл нь дэлхийнолон улсын томоохон компаниудад үнийн тал дээргол асуудал болж байна. Учир нь түр зуурын долларын ханшийн сулрал ньашгийг багасгана, харин үйлдвэрлэгчдийн хувьддор бүрнээ өөрсдийн байр суурийг нэг эсвэл олонзамаар бий болгох хэрэгтэй болов уу. Аливаа гадаадын зах зээлд үйл ажиллагаагааявуулж буй компанийн үнийн тал машөрсөлдөөнтэй байдаг бөгөөд, үнийн стратегийнхувьд мөнгөн тэмдэгтийн үнийн хэлбэлзэлээс маших хамаарч байна гэсэн үг.
  23. 23. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Зах зээл дээр үнэ, бүтээгдэхүүн, нөхцөл байдлын талдээр маш их тоолж баршгүй сонголтууд байгаа. Жишээ ньзардалын хувьд чадлын хувьд жижиг боловч маш өндөрбайж болох. Өндөр зардалтай ч жижиг дэлгүүрүүд байдаг үүнд Мексик,Тайланд эсвэл өндөр зардалтай худалдаачид багтана. Өнөөгийн энэхүү асар том зах зээл дээр тодорхой хэсэгмаркет нь үнийг өсгөх эсвэл багасгах тал дээр бизнесийнертөнцөд ажиллаж байна. Мөн түүнчлэн жижиг зүйл буюу авилгал нь хүртэл ороннутгийн албан ѐсны хүмүүст өгсөнөөр тухайнүйлдвэрлэгчидийн үнийг өсгөх эсвэл санаанд оромгүйүнийн нөхцөлд хүргэж болно. Тухайн зах зээлд өөрийнгэсэн туршлагатай компаниуд л өөр зах зээл дээр үнийнялгааны нөхөн олговорыг олж авч чаддаг.
  24. 24. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Зуучлагч ба Тээврийн Зардал. Зах зээлийн хэв маяг болон сувгийн урт нь өргөнсонголттой байдаг боловч Америкт бол худалданавагчийн олонхдоо урт бас зуучлагчидын ашиг өндөгбайдаг. Олон төрлийн ялгаатай сувгууд нь зах зээлд оржирэхэд үүнээс болж бүтээгдэхүүний үнийн стандартгүйболж үйлдвэрлэгчид үүнийг зуучлагчдад даатгах байдалдхүрдэг. Үүний хажуугаар ялгаатай сувгууд нь зах зээлийг явуулжбуй эздүүдэд олон янзын таамаглаж баршгүй их үнийнталбартай учирдаг ба олонх улс орнуудад зах зээл болонтүгээлтийн суваг нь дэд бүтцийн түвшиндболовсруулагдсан байдаг. Мөн зах зээлийн эздүүд үнэдээтухайн бүтээгдэхүүний зардал болохтээвэр, зуучлагч, агуулах зэрэг зардалыг шингээсэнбайдаг.
  25. 25. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Үнийн огцом өсөлтийн нөлөөлөл. Хүснэгт 18.3-т үнэд нөлөлөөлөх зарим нэгэн хүчинзүйлүүдийн талаар авч үзсэн байгаа. Учир нь улсхоорондын зардал үнийн хувьд өргөн хүрээтэй байгаа.Тогтвортой үнийг үйлдвэрлэгчээс гаргасан ч тухайнзуучлагч болон тээврийн шалтгаанаас ашиг хамаардаг.Заримдаа гадаадын зуучлагчид хямд байдаг ч тэрхүүзүйүлээс гарах ашиг өндөр байх тал бий. Иймээс ихэнхч зуучлагчид нь гадаадын бараанаас маш ихашиг олдог байх талтай, хэдийгээр тухайн орон нутагтижил төстэй бүтээгдэхүүн байсан хэдий ч. Тэрчбүүхэлтухайн бүтээгдэхүүний үнийн гуравны нэг нь тухайнзуучлагчийн зардал гэх мэт зүйлсийг шингээсэн байснааргадаадын болон дотоодын үнийн зах зээлд нөлөөлжбайдаг.
  26. 26. Үнийн огцом өсөлтийн нөлөөлөлДотоодынжишээГадаадын жишээ 1:Ижил сувгаарбөөний худал-даачид шуудимпортлохГадаадын жишээ 2:Импортлогч болонзарим сувгуудГадаадын жишээ 3:Бараа эргэлтийн10%-ийн татварЭцсийн үйлдвэрлэл $5.00 $5.00 $5.00 $5.00Тээвэрлэлт, Даатгал болон тээврийнзардал (CIF)Боломжгүй 6.10 6.10 6.10Тариф (CIF-ийн 20%) Боломжгүй 1.22 1.22 1.22Импортлогчийн төлбөр Боломжгүй Боломжгүй 7.32 7.32Бөөний худалдаачид зарагдахимпортлогчийн үнэ (зардлын 25%)Боломжгүй Боломжгүй 1.831.83+0.73БарааэргэлтийнтатварБөөний худалдаачны төлөх зардал 5.00 7.32 9.15 9.88Бөөний худалдаачны үнэ (зардлын33%)1.67 2.44 3.053.29+0.99БарааэргэлтийнтатварЖижиглэн худалдаачны төлбөр 6.67 9.76 12.20 14.16Жижиглэн худалдаачдын нэмэлт үнэ(зардлын 50%)3.34 4.88 6.107.08+1.42БарааэргэлтийнтатварЖижиглэн худалдаачдын үнэ $10.01 $14.64 $18.30 $22.66
  27. 27. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Үнийн огцом өсөлт ба түүнийг бууруулах арга зам. Барааны зардлыг бууруулах, тарифыг багасгах болонхуваарилалтын зардлыг бууруулах нь үнийн огцомөсөлтийг бууруулахад хэрэглэгддэг гурван арга замболдог. Барааны зардалыг бууруулах. Үйлдвэрлэгчээс үнээ бууруулбал тухайн гинжид үр нөлөөнь мэдрэгддэг. Гуравдагч оронд үйлдвэрлэл эрхлэх чухалхүчин зүйлийн нэг нь үйлдвэрлэлийн зардлыгбууруулснаар үнийн огцом өсөлтийг багасгах зорилт юм.Тухайлбал: Америкт хөдөлмөрийн хөлс нэг цагт 10доллар байгаа бол Мексикт 3 доллар байгаа нөхцөлдасар их үр нөлөөтэй байна.
  28. 28. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Тарифийг багасгах Тариф нь үнэ-ийг тогтооход маш их нөлөөлдөг хүчинзүйл юм. Иймээс компаниуд хль болох бага тарифтөлөх арга замыг хайж эрэлхийлж байдаг. АНУ-ийннэгэн компани Австралид харилцаа холбоонытөхөөрөмж зарах гэтэл 25% тариф төлөх шаардлагатайболсон. Энэ нь тухайн бүтээгдэхүүний өрсөлдөөнд нөлөөлсөн.Иймээс Австралийн засгийн газраас энэхүү компанийноруулж ирсэн бүтээгдэхүүний ангиллыг компютерийнтөхөөрөмжийн зэрэглэлээс өөрчилж харилцаахолбооны төхөөрөмжийн зэрэглэлд оруулах гэсэнхүсэлтийн хүлээн авч ангиллыг нь өөрчилсөн.
  29. 29. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Гутлын үйлдвэрийн жишээ: Хөнгөн атлетикийн гутал болохfoxing болон foxlike зэрэглэлийн гутлууд нь тус бүр өөр өөрхэмжээгээр татвар ноогдуулжээ. Дотоодын гутал үйлдвэрлэгчээ Алс Дорнодынүйлдвэрлэгч нарын хямд гутлын хүчтэй дайралтаасхамгаалахаар foxing зэрэглэлд багтах гуталд хэмжээнээснь хамааран маш өндөр зэрэглэлийн татвар ноогдуулсан.Иймд гутлын үйлдвэрийн дизайнарууд үйлдвэрлэж буйгутлынхаа улны ¼-ийг захад нь даруулж хийх болсон. ¼-ээс илүү хэсгийг даруулж хийвэл foxing бүлэгтхамаарагдаж 48% тариф ноогдуулдаг. ¼-ээс илүүгүй хэсгийг даруулж хийвэл foxlike бүлэгтхамаарагдаж ердөө л 6% тариф ноогдуулдаг.
  30. 30. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Маш олон зүйлээс шалтгаалж тариф нь өөр өөрхэмжээгээр тогтоогддог. Жишээ нь бүтээгдэхүүн нь: Бүхэлдээ импортын хэсгээс бүрддэг бол Шууд хэрэглэхэд бэлэн болсон бол Дотоодын үйлдвэрлэлийн хэсгээс бүрддэг бол Бүтээгдэхүүний нэмэгдсэн өртөг Жишээ нь Ажиллуулахад бэлэн болсон бүтээгдэхүүнболох машин тоног төхөөрөмжид 20% тариф ноогдуулдаг.Харин импортын бүтээгдэхүүн багтаагүй бол 12% тарифноогдуулдаг. Хэрэв дотоодын үйлдвэрлэлийнбүтээгдэхүүн эсвэл дотоодын үйлдвэрлэлийн хэсгээсбүрддэг бол тухайн бүтээгдэхүүнд бага тарифноогдуулдаг.
  31. 31. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Түгээлтийн зардлын багасгах Борлуулалтын богино суваг нь бүтээгдэхүүнийүнэ-ийг удирдах боломжтай байдаг. Цөөхөн зуучлагчтай байх нь бага зардалгаргадаг. Зарим оронд бараа бүтээгдэхүүнийгзөвхөн дайрч өнгөрөхөд л тариф ноогдуулдаг.Бараа нь тээвэрлэгдэн явах бүрдээ байнгататварт өртдөг. Татвар нь дотроо: Cumulative Non cumulative гэсэн 2 төрөлтэй.
  32. 32. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Cumulative нь бүтээгдэхүүний зарах үнэд ньүндэслэгдэн тогтоодог. Улс орнуудын татвар ньэнэ мөрөлд багтдаг. Татвар нь богино түгээлтийнсувгийн хөгжүүлэхэд их түлхэц болдог. Бараа хүрэх газартаа очиход бүтээгдэхүүний зарахүнэ зуучлагчийн зарах үнэ 2-ын зөрүү нь татварынхэмжээ юм. Маш олон үйлдвэрлэгчид Японыдифляциас болж үнээ багасгаж байх үед louisVuitton өөрийн үнийн стратеги хэрэглэж шуудтүгээлтийн сувагтай болсон. Ингэснээр louisVuitton-ий савхин цүнх нь Япончуудын өдөр тутмынхэрэгцээт бараа болж, Vuitton шууд бараагаатүгээж өөрийн үнийг тогтоосон.
  33. 33. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Үнэ-ийн хурцадмал байдлыг багасгахын тулдхудалдааны бүсийг ашиглах нь Зарим орнууд гадаад эсвэл чөлөөт худалдааныбүс чөлөөт боомт нь Олон улсын худалдаагхөнгөвчлөхийн тулд байгуулсан. Дэлхий дачар 300гаруй Хадгалах барааг импортлох Олон улсынхудалдааг хөнгөвчлөх үйлчилгээ байдаг. Чөлөөт худалдааны бодлого нь Африк, ЛатинАНУ, Зүүн Европ,бусад хөгжиж буй орнууд чөлөөтхудалдааны бүсийн ашигладаг. Бүтээгдэхүүнийгчөлөөт худалдааны бүсэд орж ирэх, мөн орхинчвах хүртэл нь импортын татварыг төлөхийгхойшлуулдаг.
  34. 34. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Чөлөөт худалдааны бүс нь үнэ-ийгтогтворвой хадгалахыг тултатвар, нэмэлтхөлс. Тээврийн зардал гэх мэт татваруудынүе шатуудын эсрэг хүчээ дайчлан ажиллажбайна. Чөлөөт худалдааны бүс нь эдгээрнэмэгдсэн үнээс татгалзах, багасгахааражиллаж байна. Ингэснээр үнэ-ийнөрсөлдөөнд импортын бараа өрсөлдөхболомжтой болно.
  35. 35. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Зардал хэмнэхэд нэмэр болох хэдэн арга Дараах үндсэн зарчмуудыг зардлын ямар ч төрөлдхамааруулан баримталж болно: Харьцуулж байжхудалдан авалт хийх. Гэрээ болон бэлтгэннийлүүлэгчдээ тогтмол эргэн үнэлНэхэмжлэхийн төлбөрийг хийхдээ эсвэл төлбөрийнчек бичиж байх үедээ хамгийн сүүлд хэзээ илүүхямд үнэтэй газар хайсан билээ гэж бодож бай. Үнэ хаялцахаас бүү ай. Шинэ гэрээ хийгдэх үеднөгөө талын саналыг тэр чигт нь битгий хүлээж ав.Таны бизнестэй түншийн харилцаатай байхыг хүсчбуй бэлтгэн нийлүүлэгчидтэйгээ та хэлэлцээр хийхэрхтэй.
  36. 36. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Олон Улсын Зах Зээл дэх Лизинг Аливаа өндөр үнэтэй бараа бүтээгдэхүүнийг хөнгөнхялбар борлуулах болон барааны хомсдолоос сэргийлэхборлуулалтын техник бол лизингийн систем юм. Энэхүү лизингийн талаарх ойлголт нь гадаадын зах зээлдхөрөнгийг борлуулах чухал ойголт болон ирж байна. Энэталаар жишээ нь 50 сая долларын үнэтэй хаа нэг газарүйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг Европид лизингээргаргалаа гэж үзий. Тэгэхлээр үйлдвэрлэлийн энэхүүлизингийн төрөл нь Америкт хийх лизингийн төрөлтэйтөстэй гэрээг хэрэглэнэ гэсэн үг. Лизингийн хувьд ихэвчлэн 1-5 жилийн хугацаатай байдагбөгөөд төлбөрийг сараар эсвэл жилээр нь төлдөг. Үүндүйлчилгээ, түрээс, засвар, сэлбэг хэрэгсэлий үнэ багтсанбайна.
  37. 37. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Дотоодын болон гадаадын лизингийн гэрээ ердөөадилхан байдаг болохоор үндсэн чиг хандлагатай байдаг.Жишээ нь: Лизинг нь гадаадын нэртэй компаний бараа бүтээгдэхүүнбайх ба лизингийн үндсэн дээр борлуулдаг бан худалданавагч нь бэлнээр худалдан авах чадваргүй байж болно. Лизинг нь шинэ бүтээгдэхүүнийг хялбар борлуулахтөлөвлөгөөтэй, туршилтын тоног төхөөрөмж байж болох,гэхдээ худалдан авагчид эрсдэл багатай байх, мөн бусадхэрэглэгчдэд ч эрсдэл багатай байх Лизинг нь гадаадад борлуулсан бүтээгдэхүүнд ажиллагааболон бүтэн бүтэн байдлын баталгаа өгдөг. Лизинг нь тогтвортой орлоготой байх шууд бусаар төлбөрөөтөлдөг байх.
  38. 38. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Олон улсад тааламжтай ашиг тус эсвэл сул талыг ашиглах.Лизтингийн явцын дунд гарах сул тал буюу ашиггүй байдал ньолон улсын харилцаанд заримдаа нөлөө үзүүлдэг. Инфляци нь хамгийн сайн байдаг нэгэн орон лизингийнгэрээгээр барааг авахад эцсийн шатанд маш их алдагдалдхүргэх байлаа гэж үзий. Цаашилбал тухайн бүтээгдэхүүн мааньмаш анхаарал татаж ашиг орлого бүхий бөгөөд инфляцийнэргүүлэгт хамгийн боломжит байхаар төлөвлөгдсөн. Үүний хажуугаар мөнгөн тэмдэгтийн үнэ унах, эсвэл шуудтөхөөрөмжийг хураан авах, эсвэл улс төрийн бусад эрсдэлтэйтулгарсан үед болон тухайн төхөөрөмжийг ашиглах боломжгүйболж оронд нь өөр төстэй төхөөрөмж ашиглах зэрэг нөхцөлбайдлууд үүсэж болох тал байдаг ч энэхүү лизингийн хэлбэрийгцаашид хэрэглэсээр байх хандлага их байна.
  39. 39. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Countertrade- Countertrade бол төлбөр тооцооныхэрэгслүүд нь бэрхшээлтэй, өртөгтэй эсвэл байхгүйнөхцөлд борлуулалт хийхэд хэрэглэгддэгхувилбарт арга юм. Ямар нэг улсын газрын зүгээсвалютын нөөцөө хадгалах үүднээс мөнгөхувиргахад хязгаарлалт тавьдаг. Энэ нь экспортлогчидод ихээхэн бэрхшээлдагуулдаг. Үл хувиргана гэдэг нь экспортлогчийнзүгээс эх орныхоо валютаар төлбөр хийхболомжгүй болдог. Countertrade нь үүнийгшийдвэрлэх нийтлэг гарц болж өгдөг бөгөөдбартерийн гэрээтэй адил агаад мөнгөөр солилцохболомжгүй үед бүтээгдэхүүн, үйлчилгээгбүтээгдэхүүн, үйлчилгээгээр солилцдог.
  40. 40. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Countertrade нь санхүүжилтын арга болдог ачхолбогдолтой бөгөөд экспортлогчидийн зүгээсийм аргаар олон улсын зах зээлд оролцсоорирсэн. Хөгжиж буй орнуудын засгийн газраассountertrade-г өөрийн оронд үйлдвэрлэсэнбараагаар хийхийг шаарддаг.Тухайлбал, Тайландад гэхэд л төрийнагентуудтай 500 сая бахтаас дээш гэрээ хийжбуй гадаад компаниудын хувьд 30%-аасбагагүйг нь Тайландын хөдөө аж ахуйнбүтээгдэхүүнээр төлөх хуультай байдаг.
  41. 41. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Сountertrade-ийн төрлүүд – сountertrade-ийг дотор нь 4ангилдаг бөгөөд: бартер, харилцан худалданавалт, оффсет ба свитч арилжаа.1. Бартер- бэлэн мөнгөний ажил гүйлгээ хийхгүйгээрбүтээгдэхүүн үйлчилгээг, бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээр ньшууд тохиролцдог энгийн тохиролцоо боловч бизнесийнпрактикт төдийлэн хэрэглэгдээд байдаггүй байна. Жишээнь: Малайзын засгийн газар Женерал Электриккомпаниас 20 дизель цахилгааны хөдөлгүүр худалдажавсан бөгөөд, засгийн газар хариуд нь газрын тос өгжээ. Бараагаа нэгэн зэрэг солилцохгүй бол нэг тал ньсанхүүжилтээс татгалздаг. Түүнцлэн хэрэглэхболомжгүй, дахин худалдаалахад бэрхшээлтэй эсвэлсэтгэлд нь нийцэхгүй байх зэрэг эрсдэлийг бартердагуулдаг зэрэгтэй холбоотой.
  42. 42. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх2.Нөхөн төлбөрийн хэлэлцээр – Энэ ньтөлбөрийг бараагаар ч бэлэн мөнгөөр ч төлнөгэсэн үг юм. Худалдагч Венесвуэльд худалданавагчид токарийн машин хүргэж өгдөг бөгөөдвалютын хувиргалтанд төлбөрийн 70%-ийгхүлээн авч, 30%-ийг нь элдсэн ноосоор хийсэнбайна. Өнөө үеийн хэлэлцээр нь, ЖенералМоторс Корпораци Югославд 12 сая долларынхөдөлгүүрийн машин, дизель зарсан бөгөөдхариуд нь 4 сая долларыг бэлэн төлж үлдсэнтөлбөрийг бараагаар хийжээ. Энэхүүхэлбэрийн бартераас давуу тал нь төлбөрийг 2хэсгээр төлж саадгүй түргэн шуурхай хийгддэг.
  43. 43. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх3. Оффсет худалдаа- Энэ хэлбэр нь магадгүй сountertrade-ийн хамгийн олон хэрэглэгддэг хэлбэрүүдйин нэг юм. Энэнь худалдаа хийгдсэн пүүсийн өмнө тодорхой хэмжээнийүүрэг гүйцэтгэдэг. Экспортлогчийн хувьд бараанысонголтоо хийдэг учраас ихээхэн уян хатан нөхцөл болдог.4. Харилцан худалдан авалт- Энэ нь харилцан худалданавах тохиролцоо бөгөөд пүүсүүпээс борлуулалт хийсэнорноосоо тодорхой хэмжээний материалыг буцаанхудалдан авахаар тохиролцох үед бий болдог. Хятададбүтээгдэхүүн худалдсан Америкийн компанид Хятадынкомпаниас Америк доллараар төлбөрийг хийхдээ Америккомпани нь Хятадад үйлдвэрлэсэн нэхмэлбүтээгдэхүүнийг худалдан авахад орлогоосоозарцуулахаар зөвшөөрч болно.
  44. 44. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Импортлогчийн зүгээс экспортлогчоос бараахудалдан авах гэрээгээ биелүүлэхгүй нөхцөлдимпортлогчидод шилжүүлэхийг зөвшөөрдөг.Гэхдээ гэрээнд заасан анхны төлбөр хийгдэхямар нэгэн баталгаа байдаггүй. Тухайлбал, шинэхэн импортлогчийн хувьдбараагаа бусад бараагаа төлөх нь тиймтүгээмэл биш байдаг. Экспортлогчийн хувьдажил гүйлгээгээ дуусгах үүднээс свитч хийхийгзөвшөөрдөг.
  45. 45. Олон улсын зах зээл дээрхүнэ, түүнийг бүрдүүлэх Интернет ба Countertrade- Интернет магадгүйCountertrade-ийн үйл ажиллагаанд их чухалнөлөөтэй хэрэгсэл юм. Бартерийн худалдаа хийхбараа таваарын зах зээлээ олох, зах зээл дээрүнээ тодорхойлох гэдэг бол сountertrade-ийн 2 голасуудал билээ. Интернетэд бартерийн худалдааны хэдхэн сайтбайдаг бөгөөд, үүнийг цаашид өргөжүүлэх хэрэгтэйюм. Интернет нь асар том онлайн ертөнцөдбартерийн арилжааны бүхэл бүтэн эдийн засгийгбий болгоход тусална. TradeBanc бол бартерийнкомпани бөгөөд мөн онлайнаар шууд худалдаахийдэг компани юм. (www.tradebanc.com )
  46. 46. АНХААРАЛ ХАНДУУЛСАНДБАЯРЛАЛАА

×