Role & contributions of ethiopian cs os in legal aid (amharic)
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Role & contributions of ethiopian cs os in legal aid (amharic)

on

  • 712 views

 

Statistics

Views

Total Views
712
Views on SlideShare
712
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Role & contributions of ethiopian cs os in legal aid (amharic) Role & contributions of ethiopian cs os in legal aid (amharic) Document Transcript

    • የህግ ዴጋፍ አገሌግልት በመስጠት የኢትዮጵያ ሲቪሌ ማህበረሰብ ዴርጅቶችሚና እና አስተዋፅኦ1 መግቢያየህግ ዴጋፍ አገሌግልት ስንሌ የህግ አገሌግልት ያሇምንም ክፍያ ወይም ቅናሽ በሆነ ክፍያ በመዯበኛውዋጋ አገሌግልቱን ሇማግኘት ሇማይችለ ሰዎች ወይም ተቋማት የሚቀርብበትን ማንኛውም ሁኔታያካትታሌ፡፡ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት የሚቀርብበት አመክንዮ ከተሇያዩ ነገር ግን ተዯጋጋፉና ተዯራራቢየሆኑ መነሻ ሃሳቦች ይመነጫሌ፡፡ ከነዙህም ውስጥ የህግ የበሊይነትን፣ መሌካም አስተዲዯርን፣ ሰብአዊመብቶችን ማጠናከር ወይም ዜቅተኛ የኤኮኖሚ አቅም ያሊቸውን የህብረተሰብ ክፍልች ከማብቃት እናከዴህነት ቅነሳ ጋር የተያያዘት ይጠቀሳለ፡፡ ከማህበራዊ ፖሉሲና ከማብቃት አንፃር የህግ ዴጋፍአገሌግልት በአንዴ ማህብረሰብ ውስት አስፇሊጊውን አገሌግልት ሇመስጠት አቅም ያሇው የፍትህ ስርዓትሇመፍጠር እና እኩሌነትና ፍትህን ሇማስፇን ወሳኝ የሆነና በህግ እውቅና የተሰጠው ማህበራዊአገሌግልት ተዯርጎ ይታያሌ፡፡ በላሊ በኩሌ ከሰብአዊ መብቶች ምሌከታ የህግ ዴጋፍ አገሌግልትሇሁለም መብቶች መተግበር ያሇው ወሳኝ ሚና ብዘም የሚያከራክር አይዯሇም፡፡ ምንም እንኳን በዓሇምአቀፍና አህጉራዊ የሰብአዊ መብት ሰነድች ሊይ በቀጥታ እውቅና የተሰጠው ባይሆንም የህግ ዴጋፍአገሌግልት የሰብአዊ መብት መሰረት እውቅና ከተሰጣቸው ፍትህ የማግኘት መብት፣ የተከሰሱ ሰዎችመብቶች እና በህግ ፉት አኩሌ ሆኖ የመታየት መብት ይመነጫሌ፡፡ከሰብአዊ መብቶች ምሌከታ አንፃር የህግ ዴጋፍ አገሌግልት አስፇሊጊነት ዴርብ መሰረት አሇው፡፡እነዙህም የህግ አገሌግልት የማግኘት መብት በራሱ እና የህግ አገሌግልት ሽፊንና ተዯራሽነት ሇላልችመብቶች አተገባበር ያሇው እንዯምታ ናቸው፡፡ የመጀመሪያው ከሊይ እንዯተገሇጸው እውቅና ከተሰጣቸውፍትህ የማግኘት መብት፣ የተከሰሱ ሰዎች መብቶች እና በህግ ፉት አኩሌ ሆኖ የመታየት መብትይመነጫሌ፡፡ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት የነዙህ መብቶች ወሳኝ አካሌ ሆኖ ተቀምጧሌ፡፡ በተጨማሪምየህግ ዴጋፍ አገሌግልት አስፇሊጊነት ሇሁለም እውቅና የተሰጣቸው ሰብአዊ መብቶች ተፇፃሚነት እናጥሰት ሲከሰት መፍትሄ ሇማግኘት ከሚጫወተው ሚና ጋር ይያያዚሌ፡፡ ከአንዴ መብት የሚመነጩጥያቄዎች ምሊሽ የሚያገኙበት ስርዓት ተዯራሽ እስካሌሆነ ዴረስ ሇመብቱ የተሰጠው እውቅና ትርጉምአሌባ ይሆናሌ፡፡ይህ አጭር ጽሁፍ በተሇይ የበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት አዋጅ በህግ ዴጋፍ አገሌግልትአሰጣጥ የሲቪሌ ማህበረሰብ ሚና ሊይ ሉያሳዴር የሚችሇው ተጽእኖ ሊይ በማተኮር የህግ ዴጋፍአገሌግልት በመስጠት የኢትዮጵያ ሲቪሌ ማህበረሰብ ዴርጅቶች ሚና እና አስተዋፅኦን የተመሇከቱነጥቦችን ያነሳሌ፡፡2 ከአዋጁ በፉትየበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት አዋጅ ከመውጣቱ በፉት የህግ ዴጋፍ አገሌግልት በመስጠትየኢትዮጵያ ሲቪሌ ማህበረሰብ ዴርጅቶች ሚና እና አስተዋፅኦ ታሪክ የሚጀምረው የህግ ትምህርትናስሌጠና እና አገሌግልት አሰጣጥ ሙያዊ ገጽታ ከመያዘ ጋር ተያይዝ ነው፡፡ ይህ ሁኔታ ጠበቆች በፍትህስርዓቱና በህዜቡ መካከሌ የግንኙነት መስመር ሆነው የማገሌገሌ ሚና እንዱይዘ በማዴረጉ የህግ ሙያGhetnet Metiku WoldegiorgisE-mail: gmgiorgis@gmail.com Page 1
    • እንዯማህበራዊ አገሌግልት ታይቶ የሙያው ባሇቤቶች አገሌግልታቸውን ሇዴሃው የማህበረሰብ ክፍሌእና ሇተጠቂዎች የማቅረብ ግዳታ እንዱጣሌባቸው ምክንያት ሆኗሌ፡፡ ይሁን እንጂ የህግ ባለሙያዎችነፃ የህግ አገሌግልት የሚሰጡበት አግባብ የበሇጠ ተቀባይነት ያገኘው የኢትዮጵያ ጠበቆች ማህበርከቋቋሙ ጋር ተያይኦ ነው፡፡ የጠበቆች ማህበር ሇህግ ዴጋፍ አገሌግልት ተቋማዊ መአቀፍ ከመስጠትባሇፇ በሥነ-ምግባር ዯንቦች ውስጥ በማካተት አገሇግልቱ እንዯ ግዳታ መዯበኛ እውቅና እንዱሰጠውአዴርጓሌ፡፡ይሁን እንጂ በህግ ዴጋፍ አገሌግልት የሲቪሌ ማህበረሰብ ሚና ተጠናክሮ የወጣው ከ1983 ዓ.ም.ጀምሮ ከተካሄዯው የዳሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ጋር ተያይዝ የሲቪሌ ማህበረሰብ ተቋማትን እንቅስቃሴየሚመሇከተው የህግ መአቀፍ ከተሻሻሇ በኋሊ ነው፡፡ በዙያን ጊዛ ‹አዴቮኬሲ ኤን.ጂ.ኦ.› የሚባለ አዲዱስየሲቪሌ ማህበረሰብ ተቋማት መፇጠራቸው እና የሙያ ማህበራት ትኩረታቸውን ከማህበራት አሌፎበህዜባዊ ጉዲዮች ሊይ ማዴረግ ጀመሩ፡፡ እነዙህ ዴርጅቶች ህዜባዊ አገሌግልትን ማእከሊዊ አዴርገውየሚንቀሳቀሱና የተገፈ፣ የተገሇለና የተጨቆኑ የማህበረሰብ ክፍልችን ጥቅም ሇማስጠበቅ የሚሰሩመሆናቸው ከቀዯሙት ሌዩ ያዯርጋቸዋሌ፡፡ ከነዙህ መያድች ውስጥ ጥቂቶቹ ይህንን ዓሊማቸውንሇማስፇፀም የመረጡት መንገዴ ዴሆች ህግን እና የህግ ተቋማትን በመጠቀም ሇችግራቸው መፍትሄሇማግኘት እና ኑሮዋቸውን ሇማሻሻሌ እንዲይችለ ዯንቃራ የሆኑ ጉዲዮችን ማስወገዴ ነበር፡፡ በዙህምመሰረት ዴርጅቶቹ በጊዛው ፇር ቀዲጅ የነበሩ መሰረታዊ የህግ እውቀት የማሰራጨት፣ ማህበረሰባዊአቅም የመገንባት፣ በህግ ሙያ ውስጥ ህዜባዊ አገሌግልትና በጎ ፇቃዯኝነትን የማስፊፊት ስራዎችንሰርተዋሌ፡፡ ይህ ሂዯት በርካቶችን ያሳተፇ መሆኑ እንዯተጠበቀ ሆኖ እንዯ ‹አክሽን የባሇሙያዎችማህበር ሇህዜብ› ያለ መያድች የሲቪሌ ማህበረሰብ በህግ ዴጋፍ አገሌግልት እንዱሰማራ የማዴረግወሳኝ ሚና ተጫውተዋሌ፡፡ የኋሊ ኋሊ ‹አዴቮኬሲ ሊይሰንስ› የተባሇ የፇቃዴ አይነት ጠበቆችንሇመቆጣጠር በወጣው ህግ ውስጥ ሲካተት በህግ ዴጋፍ አገሌግልት የሲቪሌ ማህበረሰብ ሚና ራሱንችል ህጋዊ እውቅና አገኘ፡፡እስከ ቅርብ ጊዛ ዴረስ ሇተሇያዩ የማህበረሰብ ክፍልች፣ በተሇያዩ የህግ ጉዲዮች ዘሪያ ወይም በአጠቃሊይሇዴሆች የህግ ዴጋፍ አገሌግልት የሚሰጡ መያድች ቁጥር በርካታ ነበር፡፡ ከነዙህም ውስጥ ጎሌተውይታዩ የነበሩትን ሇመጠቆም ያህሌ የሚከተለት ሉነሱ ይችሊለ፡ - – በአፍሪካ የሕፃናት ፖሉሲ ፎረም (ኤ.ሲ.ፒ.ኤፍ.) የህፃናት የህግ ከሇሊ ማዕከሌ (ሲ.ኤሌ.ፒ.ሲ.) ሇወጣት ጥፊተኞች እና ሇህፃናት የወንጀሌ ተጠቂዎች በአዱስ አበባ እና በስምንት የክሌሌ ከተሞች ይሰጥ የነበረው የህግ መረጃ፣ ምክርና ጥብቅና አገሇግልት፤ – በኢትዮጵያ የህግ ባሇሙያ ሴቶች ማህበር (ኢውሊ) ፆታን መሰረት ያዯረገ ጥቃት ሇዯረሰባቸው ሴቶችና ህፃናት በአዱስ አበባ፣ አዲማ፣ ዴሬዲዋ፣ ሃዋሳ፣ ጋምቤሊ፣ አሶሳና ባህርዲር ከተሞች ይሰጥ የነበረው የህግ መረጃ፣ ምክርና ጥብቅና አገሇግልት፤ – አክሽን የባሇሙያዎች ማህበር ሇህዜብ በአዱስ አበባ፣ ባህርዲር፣ ሃዋሳ፣ ዴሬዲዋ፣ ጅማ፣ ሃረር፣ አዲማ፣ አሰሊ እና ዯብረብርሃን ከተሞች ሇተሇያዩ የማህበረሰብ ክፍልች ይሰጥ የነበረው ዗ርፇ ብዘ የህግ አገሌግልት፤ – አንፕካን ኢትዮጵያ በአዱስ አበባ፣ በአማራ ክሌሌ ሰሜን ወል እና ሰሜን ጎንዯር ዝኖች እንዱሁም በኦሮሚያ ክሌሌ ሰሜን ሸዋ ዝን የሚያቀርበው የምክር፣ የህክምና እና የህግ ዴጋፍ አገሌግልት፡፡Ghetnet Metiku WoldegiorgisE-mail: gmgiorgis@gmail.com Page 2
    • በነዙህ ዴርጅቶች በተሰጠው የህግ ዴጋፍ አገሌግልት አማካኝነት የህግ ስርአቱን መዴረስ የቻለተጠቃሚዎች ቁጥር አነስተኛ የሚባሌ አሌነበረም፡፡ ሇአብነት ያህሌ እ.ኤ.አ. ከ1996 እስከ 2007 ባለትአመታት በኢትዮጵያ የህግ ባሇሙያ ሴቶች ማህበር በመሊው ኢትዮጵያ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ያገኙተጠቃሚዎች ቁጥር ወዯ 70,000 ይጠጋሌ፡፡ በተመሳሳይ መሌኩ አክሽን የባሇሙያዎች ማህበር ሇህዜብእ.ኤ.አ. ከ2000 እስከ 2007 ባለት አመታት ከተሇያዩ አጋር አካሊት ጋር በመተባበር በአጠቃሊይ20,951 ተጠቃሚዎችን ሇመዴረስ ችሎሌ፡፡ ዴርጅት ተጠቃሚዎች የተጠቃሚዎች ቁጥር (እ.ኤ.አ. 2007)ኤ.ፒ.ኤ.ፒ. ዴሆች 7,226አንፕካን-ኢ የጥቃት ሰሇባ የሆኑና ተጋሊጭ ህፃናት 663ኤ.ሲ.ፒ.ኤፍ. በማረሚያ ቤት የሚገኙ እና የጥቃት ሰሇባ የሆኑ ህፃናት 4,123ኢውሊ የፆታ ጥቃት ሰሇባ የሆኑ ሴቶችና ህፃናት 18,013ዴምር 30,025ምንጭ: የዴርጅቶቹ የ2007 ዓ.ም. አመታዊ ሪፖረቶች (የሲቪሌ ማህበራት (መያድች) ሇአገራችን እዴገት ያበረከቱት ጉሌህ አስተዋጽዖና አጋርነት በሚሌ በሲቪሌ ማህበረሰብ ግብረኃይሌ እ.ኤ.አ. በ2010 ዓ.ም. ከወጣ ሪፖርት የተወሰዯ)እ.ኤ.አ. በኑቬምበር 2007 ሇተሇያዩ ተጋሊጭ የማህበረሰብ ክፍልች ነፃ የህግ አገሌግልት የሚሰተጡዴርጅቶች የራሳቸውን የሪፇራሌና የቅንጅት ኔትዎርክ መስርተዋሌ፡፡ የተዚማጅ አገሌግልት ሰጭተቋማት እና የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ተቋማት ማውጫም በተመሳሳይ ጊዛ ታትሞ ተሰራጭቷሌ፡፡3 በአዱሱ የህግ ማእቀፍ ውስጥ የሚነሱ ጭብጦችየበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት አዋጅ እና አዋጁን ተከትል የበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራትኤጀንሲ ያወጣቸው መመሪያዎች በኢትዮጵያ ሲቪሌ ማህበረሰብ ዗ርፍ በሚካሄደ የህግ ዴጋፍአገሌግልት መርሃግብሮች አሰራር ሊይ ወሳኝ ሉሆኑ የሚችለ ጭብጦችን የስነሳለ፡፡ ከነዙህም ውስጥዋነኞቹ፡ - የህግ ዴጋፍ አገሌግልት አረዲዴ፣ የጠበቃ አበሌና ተያየዥ ወጭዎች አፇራረጅ (የዓሊማማስፇፀሚያ ወይም አስተዲዯራዊ) እና የሪፇራሌ ኔትዎርክ ህጋዊ እውቅና ናቸው፡፡የህግ ዴጋፍ አገሌግልት እንዯ ማህበራዊ አገሌግልት ወይስ እንዯ ሰብአዊ መብት ክንውን ሉታይይገባሌ የሚሇው ጥያቄ የበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት አዋጅ ከሚያስነሳቸው ጨብጦች ውስጥይበሌጥ አንገብጋቢው ጉዲይ ነው፡፡ ምንም እንኳ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ከህክምና ጋር ሉነፃጸርየሚችሌ የህግ አገሌግልት የማቅረብ ሂዯት ቢሆንም በአዋጁ አንቀጽ 14 (በ-ነ) ሊይ በተ዗ረ዗ሩት የበጎአዴራጎት ዓሊማዎች ውስጥ የሚወዴቅ ተዯርጎ ይታያሌ፡፡ በነዙህ ዓሊማዎች መሰማራት የሚችለትየኢትዮጵያ የበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት ብቻ በመሆናቸው የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ሰጭዎችበሙለ የኢትዮጵያ ዴርጅቶችና ማህበራት እንዱሆኑ ህጋዊ ግዳታ ተጥልባቸዋሌ፡፡ የዙህ እንዯምታዯግሞ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ሰጭ ተቋማት የገቢያቸውን አስር በመቶ በሊይ ከውጭ ምንጮችማግኘት አይችለም ማሇት ነው፡፡ላሊው በህግ ዴጋፍ አገሌግልት ሰጭዎች ሊይ ጫና ሉያሳዴር የሚችሇውና ይበሌጥ ተግባራዊ ገፅታያሇው ጉዲይ ከህግ አገሌግልት ጋር የተያያዘ ወጭዎች እንዯ የዓሊማ ማስፇፀሚያ ወይም አስተዲዯራዊወጭ የሚታዩበት አግባብ ነው፡፡ ከላልች ተነፃፃሪ አገሌግልቶች በተሇየ መሌኩ የህግ አገሌግልትየግንባታ ወይም ገን዗ብ ሇተጠቃሚዎች የማስተሊሇፍ በህሪ የሇውም፡፡ ይሌቁንም ሇተጠቃሚዎችየሚቀርበው የህግ ባሇሙያዎች እውቀትና ሌምዴ በቀጥታ አገሌግልት በመስጠት ወይም በተ዗ዋዋሪGhetnet Metiku WoldegiorgisE-mail: gmgiorgis@gmail.com Page 3
    • የማህበረሰብ መሰረታዊ የህግ አገሌግልት ሰጭዎችን በማሰሌጠን ነው፡፡ አገሌግልቱ በቀጥታ መቅረቡከጉዲዩ ክብዯት፣ ከተጠቃሚው ሁኔታ ወይም ዜቅተኛ አቅርቦት ጋር እንዱሁም የበጎ ፇቃዴ አገሌግልትሌምዴ ውሱንነትና አስገዲጅ ነፃ የህግ አገሌግልትን የሚመሇከተው ህግ አፇፃጸም ሌሌ ከመሆኑ ጋርበተያያዘ ምክንያቶች የግዴ ሲሆን የጠበቃ አበሌ ምክፇሌ የሚያስፇሌግበት ሁኔታ በተዯጋጋሚይከሰታሌ፡፡ በተመሳሳይ የማህበረሰብ መሰረታዊ የህግ አገሌግልት ሰጭዎችን ሇማሰሌጠን እናበማህበረሰቡ ውስጥ አገሌግልት እንዱሰጡ ሇመዯገፍ ከፍተኛ ወጪ ይጠይቃሌ፡፡ ስሇዙህ እነዙህወጭዎች ሇ70/30 መመሪያ ዓሊማ እንዯ የዓሊማ ማስፇፀሚያ ወይም አስተዲዯራዊ ወጭ የሚታዩበትአግባብ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ማቅረብ የሚቻሌበት ወይም የማይቻሌበት ሁኔታ ሉፇጥር ይችሊሌ፡፡በመጨረሻ የበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት አዋጅ እና አዋጁን ተከትል የበጎ አዴራጎትዴርጅቶችና ማህበራት ኤጀንሲ ያወጣው የሕብረቶች መመሪያ ሇሪፇራሌ ኔትዎርክ ቀጥተኛ እውቅናአሇመስጠቱ በህግ ዴጋፍ አገሌግልት ሰጭ ተቋማት ሊይ በተሇየ መሌኩ ተጽእኖ ያሳዴራሌ፡፡ የህግዴጋፍ አገሌግልት በሁሇት ዯረጃዎች ተያያዥና ተዯጋጋፉ የሆኑ አገሌግልቶችን ያካተተ ኡዯት ተዯርጎሉገሇጽ ይችሊሌ፡፡ በመጀመሪያ የህግ ዴጋፍ እንዯ ምክር፣ ሰነድችን ማ዗ጋጀት እና የጠበቃ ውክሌና ያለሇእያንዲንደ ባሇጉዲይ ነባራዊ ሁኔታ እና ሇጉዲዩ ባህሪ የተሇዩ ሙያዊ አገሌግልቶችን ያካትታሌ፡፡ እነዙህአገሌግልቶች እያንዲንዲቸው የተሇየ እውቀትና ሌምዴ የሚጠይቁ በመሆናቸው እንዱሁም በአገሪቱካሇው የባሇሙያ እጥረት አኳያ በአንዴ ዴርጅት ውስጥ ተሟሌተው የሚገኙበት ሁኔታ እምብዚም ነው፡፡ስሇዙህም በህግ አገሌግልት ሰጭ ተቋማት መካከሌ የሪፇራሌ ኔትዎርክ መፍጠር የግዴ ነው፡፡ በሁሇተኛዯረጃ ዯግሞ የህግ አገሌግልት አንዴ ባሇጉዲይ ሉያገኛቸው ከሚገቡ አገሌግልቶች ውስጥ አንደ ብቻነው፡፡ ሇአብነት አንዴ የወንጀሌ ዴርጊት ተጠቂ የስነ-አእምሮ፣ ማህበራዊ ወይም የህክምና አገሌግልትሉያስፇሌገው ይችሊሌ፡፡ ይህም ላሊ ተጨማሪ የሪፇራሌ ኔትዎረክ በተሇያዩ ዗ርፎች በሚንቀሳቀሱአገሌግልት ሰጭዎች መካከሌ እንዱፇጠር ምክንያት ይሆናሌ፡፡4 ከአዋጁ በኋሊ/የአሁኑ ሁኔታየበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት አዋጅ (አዋጅ ቁጥር 621/2009) የህግ ዴጋፍ አገሌግልትበሚሰጡ ዴርጅቶችና ማህበራት ሊይ ከገን዗ብ ዴጋፍ ምንጮች እና በ዗ርፈ ከመሰማራት አኳያ ቀሊሌየማይባሌ ተጽእኖ አሳዴሯሌ፡፡ በአሁኑ ሰዓት የህግ ዴጋፍ አገሌግልት በመስጠት ሊይ የሚገኙ የበጎአዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት ቁጥር ከግምት የሚገባ አይዯሇም፡፡ እነዙህም ቢሆኑ ያሊቸው የገን዗ብምንጭ በዋነኝነት የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽን (ኢ.ሰ.መ.ኮ.) ብቻ ነው፡፡ ኢ.ሰ.መ.ኮ. ከአዋጁተግባራዊ መሆን ተከትል የተፇጠረውን የፊይናንስ ክፍተት ሇመሸፇን ሇተወሰኑ የሲቪሌ ማህበረሰብተቋማት እና በዩኒቨርሲቲዎች ሇተቋቋሙ ነፃ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ማእከሊት የገን዗ብ ዴጋፍበማዴረግ ሊይ ይገኛሌ፡፡5 ማጠቃሇያ/የመፍትሄ ሃሳቦችእነዙህ ጉዲዮች በአወንታዊ መሌኩ ካሌተፇቱ የሚኖራቸው ውጤት የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ሽፊንንየማጥበብ እና የሲቪሌ ማህበረሰቡ ከህግ ዴጋፍ አገሌግልት አሰጣጥ ራሱን እንዱያገሌ የማዴረግ ሉሆንይችሊሌ፡፡ አንዲንዴ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ሰጭዎች ትኩረታቸውን ወዯላልች ዗ርፎች ማዝራቸው፣ህዜባዊ ጥቅሞችን ሇማስጠበቅ የሚካሄዴ የፍርዴ ቤት ሙግት በዴንገት ትኩረት መነሳቱ እና በስራ ሊይያለትም መርሃግብሮች የትኩረት ወሰንና የአገሌግልት ሽፊን እየጠበበ መምጣቱ ሇዙህ አመሊካችይሆናለ፡፡ ምንም እንኳ እነዙህ እይታዎች ገን዗ብ ከውጭ ምንጮች ማግኘት አሇመቻለ ያመጣቸውGhetnet Metiku WoldegiorgisE-mail: gmgiorgis@gmail.com Page 4
    • የአጭር ጊዛ ውጤቶች ሉሆኑ የሚችለ ቢሆንም በሲቪሌ ማህበረሰቡ ውስጥ የሚታየው ራስንከአገሌግልቱ የማግሇሌ አዜማሚያ የሚያጠራጥር አይዯሇም፡፡የሚከተለት አማራጮች አሁን ባሇው የህግ መአቀፍ ውስጥ በህግ ዴጋፍ አገሌግልት አሰጣጥ የሲቪሌማህበረሰቡን ሚና ሇማጎሌበት እንዯሚያስችለ በማሰብ የቀረቡ ናቸው፡ - 1. የበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት ኤጀንሲ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ቢያንስ ቢያንስ አገሌግልቱ በቀጥታ ሇተጠቃሚዎች በሚቀርብበት ጊዛ እንዯ ማህበራዊ አገሌግልት የሚታይበትን አግባብ ቢያጤን፤ 2. የበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት ኤጀንሲ የዓሊማ ማስፇፀሚያና አስተዲዯራዊ ወጭዎች አመዲዯብ የህግ ዴጋፍ አገሌግልት ወጭዎችን ባህሪ ታሳቢ ያዯረገ የሚሆንበትን አግባብ ቢመሇከት፤ 3. የአውሮፓ ኮሚሽን የሲቪሌ ሶሳይቲ ፇንዴን እንዯሞዳሌ በመውሰዴ እንዯ ዩኒሴፍ፣ የአውሮፓ ህብረትና ዩ.ኤስ.ኤ.አይ.ዱ. ያለ ዓሇም አቀፍ ተቋማት በሌማት ትብብር መአቀፍ የሚያዯርጉት የገን዗ብ ዴጋፍ እንዯ አገር ውስጥ የገን዗ብ ምንጭ የሚቆጠርበትን አግባብ በህግ ዴጋፍ አገሌግልት አሰጣጥ መተግበር፤ 4. እንዯ ሰብአዊ መብት ኮሚሽን፣ የፍትህ ሚኒሰቴር፣ የሴቶች፣ ህፃናትና ወጣቶች ጉዲይ ሚኒሰቴር፣ የሰራተኛና ማህበራዊ ጉዲይ ሚኒስቴር እና ተነፃፃሪ የክሌሌ/ከተማ አስተዲዯር ተቋማትን ከውጭ ምንጮች ሇሚገኝ ዴጋፍ እንዯማስተሊሇፉያ መጠቀም (ሇአብነት የኢ.ሰ.መ.ኮ. በዱፕ ፕሮግራም ሇህግ ዴጋፍ አገሌግልት ሰጭዎች እያዯረገ ያሇውን ዴጋፍ መመሌከት ይቻሊሌ)፤ እና 5. የበጎ አዴራጎት ዴርጅቶችና ማህበራት ኤጀንሲ በህግ ዴጋፍ አገሌግልት ሰጭ ተቋማት መካከሌ እና ከላልች አገሌግልት ሰጭዎች ጋር የተፇጠሩ የሪፇራሌ ኔትዎረኮች በአዱሱ የህግ መአቀፍ ያሊቸውን እውቅና እና ሚና ግሌጽ ሇማዴረግ ቢችሌ፡፡የማጣቀሻ ምንጮችThe following are some of the key references used in preparing this article. 1. ACHPR, Principles and Guidelines on the Right to Fair Trial And Legal Assistance In Africa, 2001 2. African [Banjul] Charter on Human and Peoples Rights, adopted June 27, 1981, OAU Doc. CAB/LEG/67/3 rev. 5, 21 I.L.M. 58 (1982), entered into force Oct. 21, 1986 3. Alison Brewin and Kasari Govender, Rights-Based Legal Aid: Rebuilding BC’s Broken System, Canadian Center for Policy Alternatives, November 2010Ghetnet Metiku WoldegiorgisE-mail: gmgiorgis@gmail.com Page 5
    • 4. Commission on Legal Empowerment of the Poor, Making the Law Work for Everyone, Report of the Commission on Legal Empowerment of the Poor, Volume I, 2008 5. Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, February 4, 1985 6. Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women, adopted by the UN General Assembly on 18 December 1979 (resolution 34/180) and entered into force on 3 September 1981 7. Convention on the Rights of the Child, adopted 20 Nov. 1989, GA Res. 44/25, 44 UN GAOR Supp. (No. 49) at 165, UN Document A/44/736 (1989) 8. Dakar Declaration and Recommendations (1999) 9. David McQuoid - Mason, The Supply Side: The role of private lawyers and salaried lawyers in the provision of legal aid – some lessons from South Africa, Paper presented to the Lilongwe Conference on Legal Aid, November 2004 10. Don Fleming, Legal aid and human rights, Paper presented to the International Legal Aid Group Conference, Antwerp, 6-8 June 2007 11. FDRE Constitution 12. Human Rights Committee, General Comment 12: Administration of Justice 13. Human Rights Committee, General comment No. 18: Non-discrimination, Thirty-seventh session, 1989 14. Human Rights Committee, General comment No. 21: Article 10, Humane treatment of persons deprived of their liberty, Forty-fourth session, 1992 15. Human Rights Committee, General Comment No. 8: Right to liberty and security of persons (Article 9), Sixteenth session, Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Geneva, Switzerland, 1982 16. International Covenant on Civil and Political Rights, 1966 17. Lilongwe Declaration on Accessing Legal Aid in the Criminal Justice System in Africa (2004) 18. Ministry of Justice, Criminal Justice Administration Policy, Adopted by the FDRE Council of Ministers, March 2011Ghetnet Metiku WoldegiorgisE-mail: gmgiorgis@gmail.com Page 6
    • 19. Open Society Justice Initiative, Community-based Paralegals: A Practitioner’s Guide, 2010 20. Penal Reform in Africa: Index of Good Practices in Providing Legal Aid Services in the Criminal Justice System, Version 2, February 2006 21. Proclamation No 25/1996, Federal Courts Proclamation 22. Proclamation No. 210/2000, Establishment of the Ethiopian Human Rights Commission 23. Proclamation No. 621/2009, Charities and Societies Proclamation 24. Proclamation No. 691/2010, Definition of Powers and Duties of the Executive Organs of the Federal Democratic Republic of Ethiopia Proclamation 25. Proclamation No.199/2000, Federal Courts Advocates Licensing and Registration Proclamation 26. Richard J. Wilson, The Right to Legal Assistance in Civil and Criminal Cases in International Human Rights Law, Prepared for the National Legal Aid and Defender Association, February 5, 2002 27. Stephen Golub, Forging the Future: Engaging Law Students and Young Lawyers in Public Service, Human Rights, and Poverty Alleviation, An Open Society Justice Initiative Issues Paper, January 2004 28. Stephen Golub, Forging the Future: Engaging Law Students and Young Lawyers in Public Service, Human Rights, and Poverty Alleviation, An Open Society Justice Initiative Issues Paper, January 2004 29. United Nations Declaration on the right and responsibility of individuals, groups and organs of society to promote and protect universally recognized human rights and fundamental freedoms on December 9, 1998 30. UNODC, Hand Book on Improving Access to Legal Aid in Africa, 2011Ghetnet Metiku WoldegiorgisE-mail: gmgiorgis@gmail.com Page 7