Kunstvervalsing en intellectuele eigendom

  • 386 views
Uploaded on

Presentatie voor Fake! symposium over kunstvervalsing van de studentenverenigingen Cultuurwetenschappen van de Open Universiteit op 14 december 2012

Presentatie voor Fake! symposium over kunstvervalsing van de studentenverenigingen Cultuurwetenschappen van de Open Universiteit op 14 december 2012

More in: Education
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
386
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
1

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. KUNSTVERVALSING & INTELLECTUELE EIGENDOM EEN KLEINE FENOMENOLOGIE Fake! Bedrog, IJdelheid en Hebzucht Symposium over kunstvervalsing van de studentenverenigingen Cultuurwetenschappen van de Open Universiteit op 14 december 2012 te Nijmegen Gino van RoeyenPlaatsnaam, 23 juni 2010Naam Advocaat
  • 2. relevante rechtsgebiedenNijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 3. kunstvervalsing in het strafrecht IHan van Meegeren, De Emmausgangers een valse ‘Vermeer’ Wolfgang Beltracchi, Rotes Bild mit Pferden, een valse ‘Heinrich Campendonk’, in 2006 verkocht voor $3.6 mio Max Ernst, The Horde, 1927 ‘Beltracchi Project © Photographer Manfred Esser Painter Wolfgang Beltracchi’ Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 4. kunstvervalsing in het strafrecht II Naam vervalsen of kunstwerk valselijk van naam voorzien (art. 326b Sr.) max. 2 jaar of € 78k Valsheid in geschrifte (art. 225 ‘Een 21-jarige man uit Oud-Beijerland heeft lid 1 Sr.) max. 6 jaar of bekend dat hij 4900 kopieën van € 780k Nederlandstalige boeken en alle afleveringen van tien seizoenen van een Amerikaanse televisieserie op internet gezet waarna ze onder meer via de website The Pirate Bay illegaal te downloaden waren. Dat heeft de politie vandaag bekendgemaakt. De man heeft de Oplichting (art. auteurswet overtreden en riskeert een 326 lid 1 Sr.) gevangenisstraf van zes maanden of een max. 4 jaar of € 78k boete van 19.500 euro.’ Opzettelijke inbreuk auteursrecht (art. 31a Auteurswet)Nijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 5. sketchbook forgeries... “SATURDAY, 5 MARCH 2011 2 art forgeries I thought about copying some artists work when my daughter blogged about her disappointment at being told to copy the work of famous artists for her uni work. Do you think I might be able to start a new career in forging art work. I did get lots of ideas on how to carry the work forward to make it my own. I chose Klimt and Picasso as I really like their work but I also thought it would be more simple for me, it wasnt. Copying their work made me realise how complicated their strokes were. I dont know why I decided to do something I considered to be easy. I think I may choose a complicated picture next time” (www.drawingdiva.blogspot.nl/2011/03/2-art- forgeries.html)Nijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 6. kunstvervalsing in het contractenrecht I ‘Jackson Pollock’, Untitled 1950, door Pierre Lagrange voor $17 mio gekocht van Knoedler & Co. in 2007 Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 7. kunstvervalsing in het contractenrecht II Vernietiging koopovereenkomst op grond van dwaling? Kunstkoop: kanskarakter HR 3 april 1959, NJ 1959, 179 (valse Hercules Seghers): zelfstandigheid van de zaak bestond niet in het vervaardigd zijn van het schilderij door Hercules Seghers, maar slechts in het ten tijde van de verkoop door bevoegde kunstkenners aan Hercules Segers toegeschreven zijn van dat schilderij Hof Arnhem 2007-2008: kans dat schilderij niet authentiek is, kan in overeenkomst zijn verdisconteerd.Nijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 8. kunstvervalsing in het intellectueel eigendomsrechtNijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 9. Octrooirecht ... in de kunst? (I)Yves Klein (1928-1962) IKB 79 1959  Klein verkreeg in maart 1960 in Frankrijk een octrooi voor een methode die een kunstenaar in staat stelt werken te creëeren zonder eigen fysieke inspanning, maar door op afstand in verf gedrenkte naakte menselijke modellen het gewenste werk tot stand te doen brengen (‘het menselijk lichaam als in verf gedrenkte kwast van de kunstenaar’)  In mei 1960 registreerde Klein de formule van een door hem ontwikkelde verf (‘International Klein Blue’ - IKB) door middel van een zogenaamde ‘Soleau’-envelop Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 10. Octrooirecht ... in de kunst? (II) S.M.A.K. (Gent), 2008, tentoonstelling ‘Faux jumeaux’ (valse tweelingen), kunstenaar Michel François‘Hij vroeg aan vijftien personen om elk ‘(...) deze “Faux Jumeaux” (wijst) eveneens op de parallel tussen het wettelijke patentsysteem en het systeem vantwee kunstwerken te kiezen die vormelijk originaliteit in de kunstwereld. Patenten zijn wettelijkeof materieel heel sterk op elkaar lijken, en monopolies die (industrieel toepasbare) uitvindingen gedurende een beperkte tijd (vb. vijfentwintig jaar)die niettemin onafhankelijk van elkaar tot beschermen tegen gebruik door andere mensen. Eenstand gekomen zijn. Welke inhoudelijke patent moet worden geregistreerd om beschermd te zijngelijkenissen of verschillen tussen de twee en kan niet gelijk zijn aan of in wezen lijken op een bestaand patent. Zodra het patent geregistreerd is enwerken komen aan het licht door ze onthuld aan de wereld, kan het niet worden gebruikt door‘gespiegeld’ in de twee identieke zalen te derden, zelfs als hetzelfde patent onafhankelijk wordt bereikt, d.w.z. zonder te kopiëren. Zodra een kunstenaarpresenteren?’ een kunstwerk heeft gemaakt en het zijn plaats heeft gekregen in de kunstgeschiedenis, kan dit enigszins als een patent gezien worden. Het is moeilijk voor andere kunstenaars om hetzelfde of een gelijkaardige idee te gebruiken, of dezelfde techniek voor een werk, omdat de kunstwereld op de hoogte is (zoals patenten) van de bestaande kunstwerken die eraan voorafgingen.’ (Daniel McClean) IKB van Klein Fixopastel van Gerald Murillo Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 11. Modelrecht ... in de kunst Nadia Plesner vs. Louis Vuitton (‘Darfurnica’) - 2011EU Modelrecht 000084223-0001  Vrzr. Den Haag I: ‘Inbreuk op modelrecht, want Plesner geen toestemming gegeven om inbreukmakende dessin te gebruiken resp. producten met het inbreukmakende dessin aan te bieden etc.’  Vrzr. Den Haag II: ‘belang Plesner bij vrij (kunnen blijven) uiten van haar (artistieke) mening via werk “Simple Living” zwaarder te wegen EU Modelrecht 000084223-0003 dan belang van LV bij ongestoord genot van haar eigendom.’ Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 12. Merkenrecht in de kunst (I)‘Nike Ground  0100101110101101.org (Eva & Franco Mattes)In September 2003, we set up a fake Nikeadvertisement campaign, including a publicinstallation, a website and a performance. The  Oostenrijkse rechter weesnews went out nationwide: "Karlsplatz, one of inbreukvordering van Nike opViennas main squares, is soon to be renamed formele gronden afNikeplatz, and a huge monument in the shapeof Nikes famous Swoosh logo will be built inNikeplatz". The one-month campaign  Merkinbreuk, indien door gebruikprovoked the reactions of Viennas citizens, (anders dan voor waren ofcity officials and the Nike group, which started diensten), zonder geldige reden,legal action to put an end to this bizarre van Swoosh ongerechtvaardigdperformance.’ voordeel wordt getrokken uit of afbreuk wordt gedaan aan onderscheidend vermogen of reputatie vanmerk. Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 13. Merkenrecht in de kunst (II) vs Brad Troemel, dean & deluca low calorie snack inside Marlboro box w/ Cerebral Palsy Tissue/Organ Kidney Cancer Green Ribbon Glittery Sticker (Ethical) 1/2Nijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 14. Kunstvervalsing in het auteursrecht (I) uitsluitend recht van maker van werk van letterkunde, wetenschap of kunst om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen [onderscheiden van eigendomsrecht werk] werk moet oorspronkelijk zijn en stempel van maker dragen [let op: stijl-exceptiè] verveelvoudiging is (ook) elke bewerking of nabootsing in gewijzigde vorm, die niet als nieuw, oorspronkelijk werk moet worden aangemerkt. citeren persoonlijkheidsrechten duur (tot 70 jaar na overlijden maker, bescherming vanaf openbaarmaking werk) Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 15. Oorspronkelijkheid en persoonlijk stempel in het auteursrecht Werk moet origineel of uniek zijn Werk mag niet zijn ontleend aan ander, reeds bestaand werk Werk moet resultaat zijn van scheppende menselijke arbeid en van creatieve keuzes Moet het uitgesloten worden geacht dat twee auteurs onafhankelijk van elkaar exact hetzelfde werk maken? [ja, dan werk] Toets wordt aangelegd ten tijde van schepping [auteursrecht van rechtswege] Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen Robert Rauschenberg’s Factum I & Factum I
  • 16. Kunstvervalsing auteursrechtelijk beschermd?  Kunstvervalser kan auteursrechthebbende zijn van vervaardigde werken, mits deze oorspronkelijk zijn en het stempel van de maker dragen  Daaraan doet niet af dat de kunstvervalser met deze werken wellicht strafbare feiten pleegt  1-op-1 kopie van een (nog) auteursrechtelijk beschermd werk is inbreuk  Inbreuk is ook iedere verveelvoudiging in gewijzigde vorm die niet als nieuw oorspronkelijk werk moeten worden aangemerktNijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 17. Helmut Newton vs George Pusenkoff (I) Oberlandesgericht Hamburg 12 oktober 1995“ “ Helmut Newton, ‘Miss Livingston, Beverly George Pusenkoff, ‘Power of Blue’ Hills 1981’ Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 18. Helmut Newton vs George Pusenkoff (II) Oberlandesgericht Hamburg 12 oktober 1995 Newton: plagiaat! – inbreuk auteursrecht OLG: in ‘Power of Blue’ wordt op geoorloofde wijze gebruikt gemaakt van foto Newton Wat is ‘scheppend vermogen’ van foto van Newton en van ‘Power of Blue’? Foto van Newton: een pose, namelijk de weergave van naaktheid en erotiek ‘Power of Blue’: gaat om de kleur, niet om de weergave van het naakte vrouwenlichaam Pusenkoff heeft maximaal afstand gehouden van Newton’s foto, zodanig dat die foto herkenbaar blijft en het gebruik daarvan voor hem niet onmogelijk wordtNijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 19. Pictoright vs Allposters (I) (rechtbank Roermond 2010 / hof Den Bosch 2012) Pictoright (auteursrechtorganisatie) behartigt belangen van bij haar aangesloten auteursrechthebbenden, bijvoorbeeld tegen inbreuken (o.a. Picasso, Matisse, Chagall). Allposters: grote aanbieder van posters en prints, waaronder ‘canvas transfer’, een procedé waarbij op papieren poster, kunststof laag wordt aangebracht (laminaat) en afbeelding van papier wordt overgezet op canvasdoek met behulp van chemisch procedé, welk doek vervolgens op houten frame wordt gespannen.Nijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 20. Pictoright vs Allposters (II) (rechtbank Roermond 2010 / hof Den Bosch 2012) Na bewijsbeslag vordert Pictoright o.a. verbod inbreuk op auteursrechten en persoonlijkheidsrechten van een aantal rechthebbenden door – kort gezegd – ‘canvas transfer’ = nieuwe openbaarmaking en/of verveelvoudiging zonder toestemming rechthebbenden = onrechtmatig handelen = wegsnijden van teksten met makerschap of expositiegegevens Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 21. Pictoright vs Allposters (III) (rechtbank Roermond 2010 / hof Den Bosch 2012) Allposters bestrijdt vorderingen Geen verveelvoudiging, want bij overzetten van afbeelding op papieren ondergrond op canvas wordt afbeelding niet aangepast (geen kopie, geen nieuw exemplaar) Geen verboden openbaarmaking, want auteursrecht uitgeput Geen schending persoonlijkheidsrechten Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 22. Pictoright vs Allposters (IV) (rechtbank Roermond 2010 / hof Den Bosch 2012) Rechtbank Posters zijn met toestemming rechthebbenden in het verkeer gebracht (eigendomsoverdracht) binnen EU Geen verveelvoudiging, want geen vermeerdering afbeelding Geen ongeoorloofde openbaarmaking: i) geen verandering werk ii) poster en canvasdrager behoren tot zelfde productgroep iii) aanzien van schilderij telt niet (iv) geen schending persoonlijkheidsrecht Nijmegen, 14 december 2012 Gino van Roeyen
  • 23. Pictoright vs Allposters (IV) (rechtbank Roermond 2010 / hof Den Bosch 2012) hof Den Bosch Niet is komen vast te staan dat sprake is van uitputting (bewijslast van uitputting rust op Allposters, maar hof komt daar niet aan toe) ‘canvas transfer’ is openbaarmaking, want nieuwe vorm en ander uiterlijk Nieuwe exploitatiemogelijkheid (hogere prijs)Nijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 24. Kunst aufräumen – Ursus Wehrli www.kunstaufraeumen.ch Weg met origineel, leve de opgeruimde ‘kopie’?Nijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen
  • 25. Tenslotte: mooi nep is niet fout? Bianca Stigter in NRC 6 december 2012: ‘Zou authenticiteit zijn beste tijd gehad hebben? Vragen? Gino van Roeyen BANNING Advocaten www.banning.nl +31-73-6927784 +31-73-6927784 g.vanroeyen@banning.nlNijmegen, 14 december 2012Gino van Roeyen