Turkiye Koyun Irkları haytar.net [Dokuman]
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Turkiye Koyun Irkları haytar.net [Dokuman]

on

  • 2,777 views

Turkiye Koyun Irkları haytar.net [Dokuman]

Turkiye Koyun Irkları haytar.net [Dokuman]

Statistics

Views

Total Views
2,777
Views on SlideShare
2,776
Embed Views
1

Actions

Likes
3
Downloads
27
Comments
0

1 Embed 1

http://www.slideshare.net 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Turkiye Koyun Irkları haytar.net [Dokuman] Turkiye Koyun Irkları haytar.net [Dokuman] Document Transcript

  • TÜRKİYE KOYUN IRKLARI Acıpayam KoyunuOluşumuAcıpayam koyunu, D. Friz x İvesi x Dağlıç ırklarının aşamalı olarak melezlenmesiyle eldeedilmektedir. İlk aşamada İvesi koçları ile Dağlıç dişileri çiftleştirilmiştir. Elde edilen F1 dişiler,daha sonra D. Friz x İvesi melezi (Asaf) koçlarına verilmiştir. Bunların dölleride kendi aralarındaçiftleştirilerek % 25 D. Friz + %50 İvesi + %25 Dağlıç’tan oluşan Acıpayam tipioluşturulmaktadır.Dış yapı özellikleri :  Vucut beyaz yapağılı ve lekesizdir.  Başta kahverengi yada siyah lekeler bulunabilir.  İri bir vucut yapısına sahiptir.  Koçlar boynuzlu olabilir, koyunlar boynuzsuzdur.  Kuyruk orta yağlıdır.  Meme koltuk ve bezel meme yapısındadır.  Kuzular hızlı gelişir.  Dağlıç koyunun yetiştiği bölgelerde süt verimini artırmak amacıyla kullanılabilir.  Aşım güçlüğü pek yaşanmaz.  Sürü hayatına oldukça uyumludur.  Yapağısı birörnektir. Halı kilim yapımında kullanılır.Verim özellikleri :  Doğumda kuzu sayısı 130-140 dır.  Dördüncü ay canlı ağırlığı 40-45 kg dır.  Laktasyon süresi 160-180 gün laktasyon süt verimi 180-200 kg dır.  Yapağı verimi 4-5 kg dır. Akkaraman KoyunuAkkaraman Türkiye’nin yerli koyun ırkıdır. Hatalıklara dayanıklıdır, fakir beslenme ve ekstremiklim koşulları altında yaşamını sürdürebilir.Dış yapı özellikleri;  Vucut beyaz renktedir.  Burun, gözler etrafında ve ayaklar üzerinde siyah lekeler görülebilir.  Orta cüsselidir.  Zor şartlara dayanıklıdır.www.haytar.net Sayfa 1
  •  Kötü mera şartlarında yetişebilir.  Hastalıklara karşı dayanıklıdır.  Yağlı kuyruk yapısına sahiptir.  İnce olan kuyruk üzerinde «S» şeklinde bir kıvrım oluşturur.  Koyunlar boynuzsuz, koçlar ise %10 oranında boynuzludur.  Kulaklar sarkıktır.  Yapağı halı yapağısı tipinde, yani kaba ve karışık yapağı tipindedir.  Baş, boynun altı ve bacaklar yapağısızdır.  Kangal tipi daha iri, karabaş tipi ise daha küçük cüsselidir.Verim özellikleri;  Canlı ağırlık: 40 – 45  Cidago yüksekliği: 65cm  Laktasyon süresi: 140 – 150 gün.  Süt verimi: 40 – 55 Lt/Laktasyon  İkiz doğum oranı: %4 – 5  Yapağı verimi: 1,5 – 2 kg  Lüle uzunluğu: 8 – 12 cm  Elyaf çapı: 29 – 35 mikron  Temiz yapağı oranı: %62 – 70  Kuyruk ağırlığı: 4-6 kg. 20kg a kadar çıkabilir. Asaf Koyunu Oluşumu Asaf tipi, % 50 İvesi + 50 Doğu Friz genotipi içermektedir. Dış yapı özellikleri :  Vücut, beyaz yapağılı ve lekesizdir.  Uzun ve sallı bir vücudu vardır.  Yüksek bacaklı, orta dolgun ve uzun butludur.  Koyunlar boynuzsuz, koçlar boynuzlu olabilir.  Kuyruk orta yağlıdır.  Bezel yapıda geniş bir memesi vardır, ergin yağ ağırlığı 60-70 kg’dır. Verim özellileri :  Doğumda kuzu sayısı l.20-l.30’dur.  Doğum ağırlığı 4-5 kg, dördüncü ay ağırlığı 35-40 kg’dır.  Laktasyon süresi 180-200 gün, laktasyon süt verimi 200-250 kg’dır.www.haytar.net Sayfa 2
  • Bafra KoyunuOluşumuAmasya İlinde bulunan Gökhöyük Tarım İşletmesi Müdürlüğünde damızlık olarak yetiştirilenBafra koyunu, Sakız X Karayaka koyunlarının melezlenmesi ile elde edilmiştir. Genetik yapısı:%75 Sakız ,%25 Karayaka ırklarından oluşmaktadır. Yüksek döl ve süt verimine sahip olup etkalitesi oldukça iyidir.Dış yapı özellikleri  Vücutları beyaz yapağı ile örtülüdür. Ağız, göz etrafı ve kulaklarda siyahlıklara rastlanır.  Vücudunun diğer bölümlerinde siyahlıklar görülen hayvanların damızlıkta kullanılması tercih edilmez.  Baş, karın altı ve bacaklar genellikle çıplaktır.  Kuyruk, dip kısmında az yağlı, ince ve uzundur.  Koçlar boynuzlu, koyunlar boynuzsuzdur.  Cidago yüksekliği ortalama, toklularda 63 cm, koyunlarda ise 68.6 cm’dir.  Vücut uzunluğu ortalama toklularda 70.3 cm, koyunlarda ise 70.7 cm’dir.  Ortalama canlı ağırlık, toklularda 52.3 Kg, koyunlarda ise 62.7 kg’dır.Verim Özellikleri  Bafra koyunlarında döl verimi oldukça yüksek olup, kısırlık oranı düşüktür.  Oranlar Kuzu sayısı  Tek Doğum Oranı : % 22,0 22 Baş  İkiz Doğum Oranı : % 56,0 112 Baş  Üçüz Doğum Oranı : % 20,0 60 Baş  Dördüz ve yukarı Doğum Oranı : % 2.0 8 Baş  Toplam : % 100,0 202 Baş  Doğuran 100 baş koyundan 202 baş kuzu alınmaktadır. Bafra kuzularının yaşama gücü 30. günde 93,3 ve 90. günde % 91,9’dur. Kuzulardadoğum ağırlığı ortalama 3,9 kg olup, sütten kesildiği 90. günde ise ortalama ağırlık 22.9 kg’dır.Koyunlardaki yüksek süt verimi kuzularını beslemede yeterlidir. Koyunların laktasyon sütverimi 120–130 kg. kadardır. Bafra koyunlarında ortalama yapağı verimi 2,2 kg, elyaf uzunluğu22,6 cm’dir. Bafra koyunu, yüksek verim özellikleri yanında, yerli ırklar kullanılarak elde edilmişolduğundan, Ülkemiz çevre şartlarına adaptasyon kabiliyeti yüksektir. Yetiştiriciler tarafındanbüyük ilgi gösterilen bu koyuna, sadece Karadeniz Bölgesinden değil, Türkiye’nin diğerbölgelerinden de talep olmaktadır. Örneğin; İç Anadolu, Doğu Anadolu, Ege ve AkdenizBölgelerinde de yetiştiriciliği yapılmaktadır. Çevre şartları iyileştirilerek, iyi bakım ve beslemeile döl verimi yüksek olan bu koyunlarımızdan iki yılda üç defa doğum yaptırılarak, daha fazlakuzu üretmek mümkündür.www.haytar.net Sayfa 3
  • Bandırma KoyunuOluşumuSiyah başlı Alman et koçları ile Kıvırcık koyunlarının çiftleştirilmesi sonucu oluşan melez ırktır.Döl verimi Kıvırcık ırktan yüksektir. Balıkesir Bandırma’daki Marmara hayvancıık araştırmaenstitüsünde elde edilmiştir. Günümüzde Güney Marmara bölgesinde yetiştirilmektedir.Dış yapı özellikleri  Baş ve ayaklar siyah olup vucut beyaz renktedir.  Orta irilikte, olgun yapıdadır.  Boyun sağlam, kısa ve kalındır. Göğüs yuvarlak ve derindir.  Sırt ve sağrı orta uzunlukta geniş ve etkilidir. Butlar dolgun ve gelişmiştir.  Baş vucuda bağlantısı iyi ve yapağısızdır.  Koçlar boynuzlu veya boynuzsuz olurlar, dişiler boynuzsuzdur.  Kuyruk ince ve uzun bacaklar orta uzunluktadır  Erken gelişme ve et verimi oldukça iyidir.Verim özellikleri  Canlı Ağırlık: Erkek: 90kg; Dişi: 70kg  Süt verimi: 40 – 60 kg  Doğum ağırlığı: 3,7kg  Kuzularda yaşam gücü oranı: %95  Bir batında kuzu sayısı: 1,3  Canlı ağırlık artışı: 280 gr/gün Çapar KoyunuOluşumuHampshire koçları ile Karacabey merinosu koyunların çiftleşmesi ile oluşan melez bir ırktır.Balıkesir Bandırma’daki Marmara hayvancılık enstitüsünde elde edilmiştir.Dış yapı özellikleri  Baş siyah veya kulak, burun ve gözlerin etrafı siyah renklidir.  Bacaklar bileklere kadar siyah veya kırçıldır.  Orta irilikte, dolgun yapılıdır.  Boyu sağlam kısa ve kalındır. Göğüs yuvarlak ve derindir.  Sırt ve sağrı orta uzunlukta geniş ve etlidir. Butlar dolgun ve gelişmiştir.  Erkekleri ve dişileri boynuzsuzdur.  Kuyruk ince ve uzundur.  Bacaklar orta uzunluktadır.www.haytar.net Sayfa 4
  • Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 70 – 90kg; Dişi: 60 – 80 kg.  Doğum ağırlığı: 4 – 4,5 kg.  Sütten kesim ağırlığı: 30kg (90. gün).  Kuzuların yaşama gücü oranı: %96.  Bir batında kuzu sayısı: 1,2 – 1,3.  Canlı ağırlık artışı: 350 gr/gün.  Yem değerlendirme oranı: 3,5 – 4,5.  Süt verimi: 40 – 60 kg.  Yapağı verimi: 3 – 3,5 kg.  Erken gelişme yeteneğine sahiptir.  Yılın her mevsiminde koça verilebilr. Çine Çaparı KoyunuAnavatanı Türkiye’dir. Adını aydın ilinin Çine ilçesinden almıştır. Dağılım alanı Aydın il sınırlarıiçinde bulunan ve geniş bir yayılma alan olan Madran dağı ve eteklerinde bulunan Çine veBozdoğan ilçelerini kapsar. 1994 yılından itibaren yok olma teklikesi ile karşı karşıya kaldığıanlaşılmıştır. Irkın tanıma ve genetik kaynak olarak korunmasına yönelik çalışmalarbaşlatılmıştır. 1996 yılından itibaren Aydın Adnan Menderes Üniversitesine koruma çalışmalarıbaşlatılmıştır. Bu amaçla Çine Çapari koruma programı devreye sokulmuştur. Günümüzde safÇine Çaparı yetiştiricilerde 30, üniversitede 50 toplam 80 adet kalmıştır.Dış yapı özellikleri  Vucut beyeaz, baş, bacaklar ve karın altı kahverengi-siyah arası tonlarda veya beneklidir.  Yağlı kuyruklu olup kuyruk yapısı diğer yağlı kuyruklu koyun ırklarımızdan daha toplu ve kuyruk ucu genelikle içe kıvrıktır.  Erkeklerin tümü spiral boynuzlu, dişiler ise genellikle boynuzsuzdur.  Doğan kuzular sağlam yapılı ve hızlı gelişme yeteneğindedir.  Çiftleşme dönemi Ağustos-Eylül aylarıdır. Dolayısıyla doğumlar yeşilliğin bol olduğu Ocak-Şubat aylarına rast gelmektedir.  Yöresel çevre koşullarına çok iyi uyum sağlamıştır.  Merada sürü idaresinde kolay olduğu yetiştiricilerin ortak kanısıdır.  Süt veriminin yüksek olduğu, hastalıklara ve sıcağa da dayanıklı olduğu yetiştiriciler tarafından dile getirilmektedir.Verim özellikleri  Koyunların ortalama canlı ağırlığı: 35 – 45 kg  Kuzuların ortalama doğum ağırlığı: 3,5 – 4 kg  Bir batında kuzu sayısı: 1 – 1,1  Yumurtlama sayısı: 1 – 2  Laktasyon süresi: 140 -180 gün  Günlük ortalama süt verimi: 300 – 500 ml  Laktasyondaki süt verimi: 40 – 80 ltwww.haytar.net Sayfa 5
  •  Yapağı verimi: 1,2 kg  Lüle uzunluğu: 8,7 cm  Çine Çaparı koyununun kuyruk uzunluğu ortalama 36cm’dir. 13,2 cm lik kısmı kuyruk gövdesi, 12,8cm lik kısmı ucu oluşturmaktadır. Dağlıç KoyunuAnavatanı Türkiye’dir. Yoğun olarak Afyon, Eskişehir, Bilecik, Bolu, Isparta, Burdur, Kütahya,Uşak, Denizli illerinde yetiştirilir. Kombine verimli bir ırktır.Dış yapı özellikleri  Renk beyazdır. Nadiren siyahlara da rastlanır.  Göz ve ağız etrafında, kulaklarda ve bacaklarda siyah veya koyu kahverengi lekeler görülebilir.  Göz altından yüze doğru yayılan oval şekilde siyah yada koyu kahve nişaneler bulunur.  Nadiren siyah başlı olanları da görülür. Gövdede siyah yahut koyu lekeler ve alacalıklar görülebilir. Siyahlıklar yaş ilerledikçe ağarır ve kırçıl renge döner.  Küçük yapılıdır. Sırt çizgisi düzdür.  El bileklerden bukalığa kadar bacaklar yapağısızdır.  Erkekler boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. (Dişilerde nadiren çok ufak boynuzlar görülebilir)  Kuyruk yağlı, yassı, geniş ve kalp şeklinde düz aşağı sarkar. Dış yüzü düz, orta oluğun iki yanında oval kitle yer alır. Yağsız kuyruk ucu şekil ve yön itibariyle çok değişiklik gösterir.  Elverişsiz bakım ve besleme koşullarında yaşama gücü yüksektir.  Çevre değişiklikliğinde adaptasyon yeteneği çok iyidir.  Göçer ve Ağıl usulü besleme yapılabilir.  Annelik içgüdüsü iyidir.  Uzak mesafeleri iyi yürürler.  Otlama, sağım yeteneği iyidir.Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 32 – 64, Dişi: 25 – 50 kg  Cidago yüksekliği: Erkek: 58 – 74 cm, Dişi: 54 – 74 cm  Göğüs çevresi: Erkek: 71 – 96 cm, Dişi: 68 – 90 cm  Vucut uzunluğu: Erkek: 56 – 104 cm, Dişi: 57 – 73 cm  Laktasyon süresi: 75 – 105 gün  Süt verimi: 57 lt  Doğum ağırlığı: Erkek: 2.0 – 5.2 kg, Dişi: 1.9 – 5.4 kg  Sütten kesim yaşı: 105 – 120 gün  Sütten kesim ağırlığı: 22.7 – 26.2 kg  Ergenlik yaşı: 225 gün  Canlı ağırlık artışı: 241 gr/gün  Yapağı tipi: 46 – 50 S (C-E) Kaba karışık, Sağlam ve kuvvetli  Yapağı verimi: 2.27 kgwww.haytar.net Sayfa 6
  •  Yapağı randımanı: %55 – 60  Yapağı inceliği: 21 – 42 mikron  Lüle uzunluğu: 8 – 36 cm Gökçeada (İmroz) KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Bu ırk Gökçeada dan başka Çanakkale’de yetiştirilir. Kombine verimlidir.Sütçülük özelliği önce gelir. Sayıları tahminen 70.000 dolayındadır.Dış yapı özellikleri  Vücudu beyaz renktedir.  Ağız ve gözlerinin etrafı siyah renktedir.  Kulaklarda ve nadiren ayak uçlarında sihay lekeler vardır.  Kuyruk yağsız ince ve uzundur; normal olarak Tarsus ekleminin altına kadar uzanır.  Koçlarda yanlara kadar uzanan kuvvetli spiral boynuzlar vardır. Koyunlar boynuzsuzdur.  Yapağı çok kaba olup, karışık yapağı tipindedir. Yapağı lüleleri çok uzun olduğundan çoğu sürülerde yılda 2 kırkım yapılır.  Küçük yapılı ırktır.  Yaşama gücü yüksektir. Canlı ağırlığına göre süt verimi iyidir.  Genelde çobansız sürü serbest olarak otlar.Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 50 – 60 kg, Dişi: 33 – 52 kg  Cidago yüksekliği: 56 – 68 cm  Göğüs çevresi: 77 – 91 cm  Vücut uzunluğu: 58 – 70 cm  Kuyruk uzunluğu: 24 – 39 cm  Bir batında kuzu sayısı: 1.23  Kuzu doğum ağırlığı: Erkek: 3.81, Dişi:3.71  Sütten kesim ağırlığı: Erkek:19.6 kg, Dişi:17.8 kg  Canlı ağırlık artışı: 190 gr/gün  Kuzu yaşama gücü: %98.1  Süt verimi (ort): 120 Lt/Laktasyon  Laktasyon süresi (ort): 204 gün  Yapağı verimi: 1.1 – 3 kg  Yapağı randımanı: %60 – 70  Yapağı inceliği: 29.5 – 41 mikron  Lüle uzunluğu (ort): 23 cm Güney Karaman KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Antalya, Mersin, Hatay ve Gaziantep illerinde yetiştirilir. Kombineverimlidir.(et ve süt) Kışları Toros dağlarının eteklerinde geçirip ilkbaharda otlatılarak, 2000-2500 m yükseklikteki yaylalara çıkarılır. Geç sonbaharda kış otlaklarına geri döner. Genel olarakaçık alanlarda bulundurulur. Kış mevsiminde yağıştan korumak ve geceletilmek üzere basitbarınaklara alınır. Doğumlar genelde dışarıda, doğada olur.www.haytar.net Sayfa 7
  • Dış yapı özellikleri  Küçük yapılıdır.  Beyaz, gri, kahverengi, kızıl, siyah ve alacalı renklileri bulunmaktadır.  Özellikle siyah olanlarda renk, yaş ilerledikçe kırçıllaşmaktadır.  Erkekler boynuzlu, dişiler nadiren boynuzludur.  Yağlı kuyrukludur. Kuyruğun ortasında bir oluk yer almaktadır. Kuyruğun uç kısmı parmak şeklinde aşağı sarkar.  Sıcak ve kurak iklime, uzun yol yürüyüşlerine dayanıklıdır.  Sürü içgüdüsü gelişmiştir.Verim Özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 52 kg ; Dişi: 37 kg  Cidago yüksekliği: Erkek: 68 cm ; Dişi: 63 cm  Vücut uzunluğu: Erkek: 63 cm ; Dişi: 58 cm  Bir batında kuzu sayısı: 1.0  Kuzu doğum ağırlığı: Erkek: 4.2 kg ; Dişi: 3.6 kg  Damızlık yaşı: 18 ay  Canlı ağırlık artışı: 275 gr/gün  Süt verimi: 25 - 30 Lt/Laktasyon  Yapağı verimi: 2.7 kg Hasak KoyunuHasak tipi Alman Siyah Baş ve Hampshire Down etçi koçlarından iyi but yapısı, derin ve genişgöğüs, sağlam ve iri vücut yapısı, Akkaramanlardan ise çevre koşullarına iyi adaptasyonualmıştır.Dış yapı özellikleri  Yerden yüksek olup güçlü, iyi gelişmiş, ağır olup, uzun mesafelere yürüyüş kabiliyeti iyi olması nedeniyle hem mera ve hem de besi hayvancılığına uygundur.  Erken gelişmesi, besi performansının yüksek olması nedeniyle özellikle etçi bir tip özelliğine sahiptir.  Orta büyüklük ve orta uzunlukta bir vücut yapısına sahiptir.  Derin, geniş bir gövde, geniş ve gergin bir bele sahiptir.  Yapağı rengi homojen değildir. Vücut rengi genelde alacalı renkte olup, alaca renk siyahtan açık kahve renge kadar değişebilmektedir. Kimi zaman da tümüyle siyah renk koyunlarda hakim olarak görülebilmektedir.  Kuvvetli ve düzgün duruşlu bacaklarda yapağı el bileğine kadar uzanmaktadır.  Koç ve koyunlar genel olarak boynuzsuzdur.  Kuyruk yapısı ince uzun olmakla beraber, uyluk kısmına doğru biraz kalın yağlıdır.Verim Özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 75 - 90 kg ; Dişi: 60 - 65 kg  Kuzu yaşam gücü: %90 - 95www.haytar.net Sayfa 8
  •  İkizlik oranı: %18 - 25  Kuzu doğum ağırlığı: 4.17 kg  Sütten kesim ağırlığı (75.gün): 22.6 kg  Yapağı verimi: 3.1 kg  İlk defa damızlıkta kullanma yaşı 16–18 aydır. Hasmer KoyunuHasmer koyunu Alman Siyah Baş ve Hampshire Down etçi koçlarından iyi but yapısı, derin vegeniş göğüs, sağlam ve iri vücut yapısı, Merinoslardan ise yapağı kalitesi ve bir örnekliliği, çevrekoşullarına iyi adaptasyonu almıştır.Dış yapı özellikleri  Yerden yapılı, güçlü, iyi gelişmiş, ağır olup, mera ve besi hayvancılığına uygundur.  Yapağısı homojen olup, yerli ırklardan daha kalitelidir.  Erken gelişmesi, besi performansının yüksek olması nedeniyle özellikle etçi bir özelliğine sahiptir.  Derin geniş bir gövde, geniş ve gergin bir bele sahiptir.  Vücut rengi genel olarak beyazdır.  Baş ve bacaklar koyu kahveden siyaha kadar değişmektedir.  Kuvvetli ve koyunlar genel olarak boynuzsuzdur.  Kuyruk ince uzundur.Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 75-85 kg ; Dişi: 60 - 65 kg  Kuzu yaşam gücü: %93 - 98  İkiz doğum oranı: %18 - 25  Kuzu doğum ağırlığı: 4.56 kg  Sütten kesim ağırlığı (75. gün): 24.2 kg  Yapağı verimi: 3.5 kg  İlk defa damızlıkta kullanma yaşı 16-18 aydır. Herik KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Amasya ve çevresinde yetiştirilir. Akkaraman ve Morkaramankoyunlarının, Karayaka koçlarıyla melezlenmesiyle elde edilmiş yarım yağlı kuyruklu ve kabayapağılı bir koyun tipidir. Kombine verimlidir. (et, süt ve yapağı)Dış yapı özellikleri  Yapağısı genel olarak beyazdır, kahverengi-siyah olanlara da rastlanır.  Vücudun yapağısız kısımları olan; baş ve bacaklarda siyah-kahverengi leke ya da benekler görülür.  Vücut ve baş orta büyüklükte olup erkeklerde burun dışbükeydir.  Boyun ve bacaklar orta uzunluktadır.  Sağrı cidagodan biraz yüksektir.www.haytar.net Sayfa 9
  •  Genel olarak erkekler boynuzlu dişiler boynuzsuzdur. Boynuz, erkeklerde baştan öne ve yana doğru açılan kıvrımlı ve kuvvetli, dişilerde ise zayıftır.  Kuyruk vücuda bağlantı noktasında geniş, aşağıya indikçe daralır ve tarsal eklemlere bazen daha da aşağıya uzanır. Kuyruğun geniş kısmı genel olarak düz olup, bazılarında iki parçalı yapıyı andıran oluk görülür. Kuyruk ucu genel olarak yağlıdır.  Hırçın ve tedirgin yapılıdır. Dışarıdan gelecek en ufak uyarıya dahi duyarlıdır.  Düşük rakımlı tepelik alanlar ile düz arazilerde yetiştirilir.  Sıcağa karşı duyarlı olup, yağışlı ve nemli hava şartlarına uyum sağlamıştır.Verim Özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 60 kg ; Dişi: 47 kg  Cidago yüksekliği: Erkek: 65 cm ; Dişi: 61 cm  Vücut uzunluğu: Erkek: 67 cm ; Dişi: 62 cm  Bir batında kuzu sayısı: 1.1  Kuzu doğum ağırlığı: Erkek: 3.5 kg ; Dişi: 3.3 kg  Damızlık yaşı: 18 ay  Yapağı verimi: 1.8 - 3.5 kg Hemşin KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Doğu Karadeniz bölgesinde Artvin, Rize illerinde yetiştirilir. Kombineverimli bir ırktır.Dış yapı özellikleri  Vücut rengi genellikle siyahtan kahverengiye kadar değişmekte ve kirli beyaz olanlarına rastlanmaktadır.  Beyaz renkli olanlarda göz kenarları, alın ve bacaklarda siyah lekeler bulunmaktadır.  Yüz ve baş genel olarak yapağılıdır. Arka bacaklar ince yapağı ile kaplıdır.  Çoğunlukla boynuzsuzdur. Boynuzu olan erkeklerde boynuz büyük ve helezonidir. Dişilerde zayıf boynuz görülebilir.  Kuyruk yapısı tek parça olup dip kısmı geniş, tarsal bölgesine doğru daralır ve uç kısmında ince bir parça bulunur.  Vücut sağlam ve orta iriliktedir.  Genel olarak boyun kısa, göğüs nispeten dar, sağrı ve bacaklar orta yüksekliktedir. Sağrı cidagodan biraz yüksektir.  Küçük kulaklıdır. Kulaksız koyunlar da bulunmaktadır.  Yerli ırklar içinde en uzun kuyruk yapısına sahiptir.  Engebeli ve kayalık bölgelerde yürüme ve tırmanma yeteneği çok iyidir. Yüksek rakımlı ve fakir meraları çok iyi değerlendirir.  Dayanıklılık, yaşama gücü ve kötü çevre koşullarına adaptasyon yeteneği yüksektir.  Analık ve sürü içgüdüsü yüksek, hırçın tabiatlıdır.  Yağışlı ve nemli Doğu Karadeniz iklimine iyi uyum sağlamıştır. Yüksek ve dağlık bölge meralarını çok iyi değerlendirir. Karlı dönemlerde açık veya bir tarafı kapalı ağıllarda barındırılır. Bu dönemde besleme kaba yem ağırlıklıdır.www.haytar.net Sayfa 10
  • Verim Özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 65 - 70 kg ; Dişi: 55 - 60 kg  Cidago yüksekliği: Erkek: 79 cm ; Dişi: 73 cm  Vücut uzunluğu: Erkek: 72 cm ; Dişi: 68 cm  Bir batında kuzu sayısı: 1.1  Doğum ağırlığı: Erkek: 3.4 kg ; Dişi: 3.1 kg  Canlı ağırlık artışı: Erkek: 215 gr/gün ; Dişi: 180 gr/gün  Süt verimi: 110 Lt/Laktasyon  Laktasyon süresi: 135 - 170 gün  Yapağı verimi: 1.7 kg  Damızlık yaşı: 18 ay İvesi Koyunuİvesi Suriye , Lübnan Irak ,Türkiye ,İsrail, Ürdün`ün tipik ırkıdır. Bu ırka Arap koyunu da denir.Türkiye`de Gaziantep , Şanlıurfa, Mardin illerinde yetiştirilir. Ayrıca Hatay ve Adana illerindebulunur. Bu ırk Türkiyede`ki toplam koyun popülasyonun %3,9 unu oluşturur.Dış yapı özellikleri  Beden beyaz yapağı ile örtülür.  Baş boyun ve ayaklar kahverengidir. Bazı koyunların bu bölgeleri kahverengi yerine siyah olabilir. Buna halk arasında karabaş adı verilir.  Bazı koyunlarda başın ön kısmında yukarıdan aşağıya uzanan beyaz bir şerit bulunur.  Kulaklar uzun ve sarkıktır.  İvesi nin yağlı kuyruğu Akkaraman a benzer fakat ivesi de " S " kıvrımının serbest ucu çok kısadır veya yoktur.  Koçların %80-85 nin spiral boynuzları vardır. Koyunları normal olarak boynuzsuzdur.  Yerli ırklar arasında yapağısı en kaba olanıdır ve yerli ırklar arasında en iri cüsseli olanlardan biridir.  Koyunlarda ortalama cidago yüksekliği 65-68 cm dir.Verim özellikleri  Canlı ağırlık :45-48 kg  Laktasyon süt verimi :90-155 kg  Laktasyon süresi :170-200 gün  İkiz doğum oranı :%6-10  Kirli yapağı verimi :1.8-2.4 kg  Lüle uzunluğu :12-16 cm  Elyaf çapı :32-35 mikron  Temiz yapağı oranı :%60-65  Süt verimi :180-200 kgwww.haytar.net Sayfa 11
  • Kama Kuyruk KoyunuKama kuyruk koyunlarının Kıvırcık koçları ile Dağlıç koyunları arasında yapılanmelezlemelerden elde edildiği kabul edilir.En çok Balıkesir ve İzmir illerinde az da olsa Bursa veÇanakkale`de bulunur.Kama kuyruk verimleri ve görünüm özellikleri bakımından Kıvırcık ırkına benzer . Fakat kuyrukyapısı farklıdır. Kuyruğun dip kısmından başlayıp uç kısmına doğru gittikçe azalan bir yağbirikimi vardır. Yapısı koni görünümündedir. Karacabey Merinos KoyunuAlman Et Merinosu koçlarıyla yerli Kıvırcık koyunların arasında Karacabey Harasında yapılanmelezleme çalışmaları ile elde edilmiştir. Karacabey Harasında elde edilen ileri derecede melezkoçlar ve koyunlar sonradan , yapağı verimi özellikleri ve büyüme yönünden seleksiyonatutularak , kendi aralarında yetiştirilmeye devam edilmiş ve böylece Karacabey Merinos u adıverilen ilk Türk Merinos tipi geliştirilmiştir.Dış yapı özellikleri  Karacabey Merinosunda renk tamamen beyazdır.  Vücudun herhangi bir yerinde renkli lekeler görülmez.  Kuyruk yağsız, ince ve uzundur.  Koçların %10-15 inde boynuz vardır. Koyunlar boynuzsuzdur.  Yapağı elyafı incedir.  Gömlekte üst ve alt kıllar şeklinde bir ayrım görülmez. Gömlek bir örnek elyaftan oluşur.  Elyaf sık kıvrımlıdır.  Bacakların üst kısmı karın altı ve başın yüz kısmı dışında kalan kısmında yapağı ile örtülüdür.  Yerli ırklardan daha iri cüsselidir.Verim Özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 70 - 90kg ; Dişi: 60 -65kg  Süt verimi: 70 - 80 kg  Laktasyon süresi: 130 - 140 gün  Doğum ağırlığı: 4.5 - 5.5 kg  Sütten kesim ağırlığı: Erkek:35 kg ; Dişi: 30 kg (90.gün)  Kuzuların yaşam gücü oranı: %95.6  Bir batında kuzu verimi: 1.4 - 1.5  İkiz doğum oranı: %10 - %25  Yapağı Verimi: 3.9 - 4.5 kg  Elyaf çapı: 21 - 23 mikron  Temiz yapağı oranı: %48 - 54  Canlı ağırlık artışı: 350 - 400 gr/gün  Yem değerlendirme oranı: 1: 3.5 - 4.17www.haytar.net Sayfa 12
  • Yapağı ve et verimleri yönünden kombine verimli bir ırktır. Karacabey Merinosu canlı ağırlık ,yapağı verimi , yapağı kalitesi ve kuzlarda büyüme hızı bakımından kök aldığı Kıvırcıkkoyunlarına üstündür. Aynı zamanda yüksek bir yaşama gücüne sahiptir. Çoğu yerli koyunırklarının aksine , koyunları yılın 9-10 ayında yani uzun bir süre boyunca kızgınlık gösterir. Yılınherhangi bir mevsiminde tohumlanabilir. Bu özellikleri nedeniyle bu koyunlardan 2 yılda 3 vehatta yılda 2 defa kuzu ürünü alınabilir. Karayaka KoyunuKarayaka ırkı koyunlar Karadeniz kıyı şeridinde ve özellikle Ordu , Giresun , Samsun , Sinop veTokat illerinde yetiştirilir. Türkiye koyun popülasyonun %3.5`unu bu koyunlar oluşturur.Dış yapı özellikleri  Vücut normal olarak beyaz renklidir. Ancak %10 oranında tamamen siyah veya tamamen Kahverengi hayvanlara da rastlanabilir.  Vücudu beyaz renkli koyunlar iki tipte olabilir. Bu iki tip "Çakrak ve Karagöz " olarak bilinir. Çakrak da vücut beyaz , baş , kulaklar , ayaklar ve kuyruk siyahtır. Sayıca daha fazla olan Karagözde ise; Vücut beyaz olup ağız ve gözler etrafında ve ayaklar üzerinde siyah renkli kısımlar vardır.  Kuyruk ince ve uzundur.  Nadiren kuyruk dibinde ince bir yağ birikimi olur.  Koçlarda kalın ve kuvvetli spiral boynuzlar vardır. Koyunlar boynuzsuzdur.  Yerler ırklar arasında en kaba yapağılı ırk karayakadır.  Yapağısı yatak yapımına elverişlidir. ; Çünkü , yapağı elyafının elastikiyeti çok iyidir. yapağı göleği çok değişik yapıda elyaftan oluşur.  Bu ırkta yapağı uzunluğu çok fazla olduğundan çoğu sürülerde yılda 2 kırkım yapılır. Başın üst kısmında alına doğru uzanan bir tutan yapağı vardır ki , buna "Hotoz" denir.  Karayaka küçük cüsseli bir koyun ırkıdır.  Koyunlarda ortalama cidago yüksekliği 60-62 cm dır.Verim özellikleri  Canlı ağırlık:35-40 kg  Laktasyon süt verimi :40-45 kg  Laktasyon süresi:130 -140 gün  İkiz doğum oranı:%4-8  Kirli yapağı verimi:1.8-2.4 kg  Lüle uzunluğu:21-28 cm  Elyaf çapı :39-43 mikron  Temiz yapağı oranı :%64-66Ülkedeki koyun ırkları arasında Karayaka süt verimi en düşük olan ırktır. Buna karşılık etkalitesi oldukça iyidir. Et kalitesi bakımından Kıvırcık tan sonra 2. sırayı alır.www.haytar.net Sayfa 13
  • Kıvırcık KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Ülkemizde başta Trakya bölgesi olmak üzere Marmara bölgesi ve kuzeyEge bölgesinde yetiştirilmektedir. Kombine verimli bir ırktır. Öncelik sırasına göre et, süt,yapağıdır. Resmi kayıtlara göre ülkemizde 1.834.826 adet Kıvırcık koyunu bulunmaktadır.Dış yapı özellikleri  Vücut genellikle beyaz olup siyah ve alacalara rastlanmaktadır.  Baş ve ayaklarda siyah lekeler görülebilir.  Kıvırcık orta irilikte bir ırktır.  Erkekler öne doğru spiral boynuzludur. Dişiler boynuzsuzdur.  Baş yapısı uzunca ve dardır. Çene öne doğru incelmiştir.  Kıvırcıkta 2 tip vücut yapısı bulunur. o Etçi tipte vücut: geniş, yuvarlak göğüslü, kaslar gelişmiş, sağrı hafif meyilli ve bacaklar yüksek değildir. o Sütçü tipte vücut: dar, yassı göğüslü, yüksek bacaklıdır. Sırt hattı hafif çukurdur. Sağrı hafif düşük olup önden arkaya doğru daralır.  Kuyruk uzun ince ve tarsus eklime kadar iner.  Baş, karın altı, bacaklar ve bazılarında gerdan yapağısızdır.  Kötü çevre şartlarına ve hastalıklara dayanıklıdır.  Uzun mesafeleri yürüyebilme ve zayıf meralardan istifade edebilme yeteneğine sahiptir.  Vücut sağlam yapılıdır.  Eti lezzetlidir ve çok tercih edilir.  Et gençken açık renklidir. Kas lifleri incedir. Bu lifler arasında mermer damarları gibi yağ birikir.Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 60 - 70 kg ; Dişi: 50 - 55 kg  Cidago yüksekliği: 64 - 66 cm  Süt verimi: 90 - 100 Lt  Laktasyon süresi: 140 - 180 gün  Bir batında kuzu sayısı: 1.2  Kuzu doğum ağırlığı: 3.7 - 4.1 kg  Kuzularda yaşam gücü: %96.4  Sütten kesim ağırlığı (90.gün): Erkek: 25 kg ; Dişi: 20 kg  Canlı ağırlık artışı: 260 gr/gün  Yapağı verimi: 1.5 - 2.5 kg  Yapağı inceliği: 33.9 mikron  Temiz yapağı oranı: %60-65  Lüle uzunluğu: 8 - 12 cmwww.haytar.net Sayfa 14
  • Malya KoyunuAlman-Et Merinoslarının Akkaraman koyunlarıyla birleştirme (kombinasyon) melezleşmesiyöntemiyle çiftleştirme oluşturulmuşlardır. Bu amaçla önce Merinos x Akkaraman birinci geriyemelez döller (G1) elde edilmiştir. Bu G1 ‘lerin dişileri vücut yapıları oldukça iri, yapağı ve dölverimi üstün Akkaraman koçlarına verilerek % 35-40 düzeyinde merinos genotipi taşıyan yarimyağlı kuyruklu Malya tipleri oluşturulmuştur.Dış yapı özellikleri  Vücut beyazdır, bas ve bacaklarda siyah lekeler bulunabilir.  Kuyruk yarim yağlı kuyruk yapısındadır.  Yapağı verim özellikleri bakımından Akkaraman dan üstündür.  Vücudu daha incedir.  Canlı ağırlık ortalama 45—50 kg’dır.Verim özellikleri  Doğumda kuzu sayısı 1.10’dur.  Gelişme hızı Akkaraman dan üstündür.  Kirli yapağı verimi 2.4—2.8 kg arasında değişir.  Yapağı inceliği 26—28 mikrondur.Yayıldığı bölgeOrta Anadolu ‘da Maliya Tarım İşletmesi ‘nde elde edilmiştir. Bu bölgede Akkaraman ırkınınıslahında kullanılmaktadır. Menemen KoyunuOrta Anadolu ‘da Maliya Tarım İşletmesi ‘nde elde edilmiştir. Bu bölgede Akkaraman ırkınınıslahında kullanılmaktadır.Ile de France koçları ile Tahirova koyunlarının melezleşmesiyle oluşturulmaktadır. Bu tip dehızlı gelişme özelliği ile de France’dan süt ve döl verimi düzeyi ve et kalitesi Tahirova dansağlanmaktadır. Menemen tipi ortalama olarak %75 Ile de France + %25 Tahirova genotipiiçermektedir.Dış yapı özellikleri  Vücut, bas ve bacaklar beyazdır.  Yağsız ince kuyrukludur.  Etçi koyun görünümündedir .  Bir başka deyişle iri bir bas, kısa kalın boyun, derin göğüs, geniş sırt, kalın ve kısa bacaklılık ve dolgun butlara sahiptir.  Koyunlar ve koçlar boynuzdur.  Yapağı örtüsü bir örnek ve orta kalitedir.www.haytar.net Sayfa 15
  • Verim özellikleri  Doğum basına kuzu sayısı 1.30-1 .50’dir.  Doğum ağırlığı 5-6 kg’dir.  Dördüncü ay ağırlığı 35-40 kg’dir.  Süt verimi 150 litre, Laktasyon süresi 120 gündür.  Yapağı verimi 4-5 kg’dir. Morkaraman KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Doğu Anadolu bölgesinde (Sivas ve Malatyanın doğusundan başlayarakErzurum, Ağrı, Van, Kars ve Muş illerinde) nadiren de Orta Anadolu bölgesinde yetiştirilir.Kombine verimlidir. Et verimi önceliklidir. Sayı olarak ülkemizde Akkaramandan sonra 2. sırayıalır.Dış yapı özellikleri  Renk kızıldan mora kadar değişir.  Göz, ağız ve burun etrafı daha açık, baş ve ayaklar vücuda nazaran daha koyu renklidir.  Kuzular doğumda mordan siyaha kadar renklerde doğarlar.  Sağlam ve iri yapılıdır.  Genel olarak boyun uzun, nispeten dar göğüslü, düşük sağrılı ve yüksek bacaklıdır.  Sağrı cidagodan biraz yüksektir.  Yüz ve baş genel olarak yapağısızdır. Karın ve boyun çoğu koyunda çıplak yada seyrek örtülüdür. Bacaklar bileklerden bukağıla kadar çıplaktır.  Büyük ve yağlı kuyrukludur. Kuyruk omurları 12 - 17 arasında değişir.  Kuyruk 3 parçadan ibarettir. Birinci parça yuvarlakça, uzunluğu ve genişliği değişebilen yağ kitlesidir. İkinci parça daha küçük olup kalp yada koni şeklindedir. Üçüncü parça kuyruk ucu olarak adlandırılır ve genel olarak aşağı düşüktür.  Kuyruk omurları iki defa bükülme yaptığından yatık S şekli meydana gelmektedir.  Sürü ve analık içgüdüsü iyidir.  Yürüme, otlayabilme ve sağılma yeteneği iyidir.  Kötü çevre koşullarına adaptasyonu çok iyidir.  Yüksek rakımlı ve zayıf meraları en iyi şekilde değerlendirebilir.  Yüksek yaşama gücüne ve dayanıklılığa sahiptir.  Erkekler çoğunlukla boynuzludur. Boynuzlar büyük ve helezonidir. Dişiler boynuzlu yada boynuzsuz olabilir. Boynuzlar küçüktür.  Kulaklar büyük, enli, sarkık ve yana doğru yatıktır.Verim Özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 50 - 90 kg ; Dişi: 40 - 60 kg  Cidago yüksekliği: Erkek: 71 - 80 cm ; Dişi: 63 - 77 cm  Göğüs çevresi: Erkek: 100 - 112 cm ; Dişi: 81 - 106 cm  Vücut uzunluğu: Erkek: 67 - 78 cm ; Dişi: 60 - 78 cm  Bir batında kuzu sayısı: 1.02  Kuzu doğum ağırlığı: Erkek: 3.93 kg ; Dişi: 3.53 kgwww.haytar.net Sayfa 16
  •  Kuzu sütten kesim ağırlığı: Erkek: 19.7 kg ; Dişi: 19.4 kg  Kuzu yaşama gücü: %91.3  Laktasyon süresi (Ort.): 126 gün  Süt verimi (Ort.): 60 Lt/Laktasyon  Yapağı verimi (Ort.): 1.56 kg  Yapağı inceliği: 22 - 40 mikron  Lüle uzunluğu: 7.6 - 13.7 cm  Ergenlik yaşı (Ort.): 210 - 240 gün  İlkine damızlıkta kullanma yaşı: 517 - 547 gün  Canlı ağırlık artışı: 192 gr/gün Norduz KoyunuYüksek yapılıdır. Yağlı kuyrukludur. Genel olarak beyaz olmakla birlikte beyazdan sonra külrengi çoğunlukta olup, az miktarda gri beyaz ve kahverengi beyaz renklilere rastlanmaktadır.Baş ve ayak kısımlarında hakim renk beyaz olup, vücudun çeşitli yerlerinde özellikle baş, göğüsve ayak kısımlarına siyah lekeler görülmektedir. Kuyruk üç parçalıdır. Ortadaki parça dahauzundur. Kuyruğun 3. parçası, birinci parçasından uzun olup aşağıya doğru sarkmış durumdadır.Akkaraman ırkının bir varyetesidir. Ödemiş KoyunuBati Anadolu’da Ödemiş çevresinde yetiştirilen büyük yağlı kuyruklu bir koyun tipi. Üzerindeesaslı bir inceleme yapılmamış olmakla beraber bunun da diğer ırklardan farklı bir mahalli tipolduğu kabul edilebilir. Resmi olmayan bilgilere göre nesli tükenmiştir.Dış yapı özellikleri  Beyaz yapağı örtüsü içinde tek tek bazen küçük kümeler halinde siyah ve kahverengi kıllara rastlanmaktadır.  Baş, kulak ve ayaklarında kahverengi lekeler vardır. Lekeleri siyah ve morumsu olanlar da vardır.  Genel olarak koçlar boynuzlu, koyunlar içinde boynuzlu ve boynuzsuz olanlar görülmektedir. Uzun yağlı kuyrukludur.  Genellikle bol süt verdiklerinden gelişmiş bir memeye sahiptirler.  Memeler fazla sarkık olmayıp, meme uçları kalın, hafifçe yana dönüktür.Verim özellikleri  Et kalitesi düşüktür. Canlı ağırlık koyunlarda 40 - 50 kg, koçlarda 50 - 60 kg’dır.  Toplam sağımda süt 150 kg’a çıkabilmektedir.  Kısa yapağılı olup, yapağı verimi 1-1.5 kg’dir. Orta Anadolu Merinos KoyunuBu Türk merinos tipi 1952 yılından itibaren Alman et merinosu koçlarıyla yerli Akkaramankoyunlar arasında Konya harasında yapılan melezleme çalışmalarıyla geliştirilmiştir. Bubirleşmelerden doğan erkek ve dişiler yapağı verimi ve büyüme hızı bakımından seleksiyonawww.haytar.net Sayfa 17
  • tabi tutularak kendi aralarında birleşmeye devam edilmiş ve böylece yeni bir Türk merinos tipigeliştirilmiştir. Orta Anadolu Merinosu %80 Alman et merinosu ve %20 Akkaraman genotipitaşımaktadır. Bu merinos tipi , yüksek yapağı ve et verim kabiliyetini et merinosundan ve çevreşartlarına dayanıklılık ve uyum kabiliyetini Akkaraman ırkından almıştır. Bu merinos koyunlarıbüyük çoğunlukla Ankara, Konya, Eskişehir illerinde bulunmaktadır.Dış yapı özellikleri  Vücut tamamen beyaz renktedir.  Kuyruk yağsız , ince ve uzundur.  Koç ve koyunlarda genellikle boynuz bulunmaz.  Cüssesi kök aldığı Akkaramandan ve yerli ırklarından daha iridir.  Başın yüz kısmı ile bacakları yapağı ile örtülü değildir.Verim özellikleri  Canlı Ağırlık: Erkek: 65 - 75 kg ; Dişi: 50 -55 kg  Laktasyon süt verimi: 40 - 50 kg  Laktasyon Süresi: 140 -150 gün  Bir batında kuzu sayısı: 1.5  İkizlik oranı: % 35 - 40  Kuzu doğum ağırlığı: 4 - 4.5 kg  Sütten kesim ağırlığı (75.gün): 22 - 26 kg  Kirli yapağı verimi: 3.6 - 3.8 kg  Lüle uzunluğu: 7.5 - 8 cm  Elyaf çapı: 21 - 23 mikron  Temiz yapağı oranı: %54 - 58 Pırlak (Pırıt) KoyunuKütahya, Afyon, Uşak, Manisa, Isparta ve Burdur illerinde yetiştirilmektedir. Ağılları genelliklebir tepeye yanaştırılarak yapılır. Burdur ve Isparta illerinde dağların eteklerindeki kovuklardave hatta rüzgârdan korunmuş yerlerde açık korularda barındırılır. Göçer olarak ta yetiştiriciliğiyapılmaktadır. Besleme karlı kış dönemleri dışında tamamen meraya dayalıdır.Dış yapı özellikleri  Renk beyazdır.  Göz, ağız etrafında ve kulak uçlarında siyah lekelere rastlanır. Ayakları siyah lekeli olanlarına da rastlanır.  Kulaklar yere paralel ve ileriye doğrudur.  Erkekler yanlara doğru açılan güçlü spiral boynuzlara sahiptir. Dişiler genel olarak boynuzsuzdur.  Kuyruk inceden yarı yağlıya kadar farklılık göstermektedir. Kuyruk yağ kitlesi, dip kısmından uca doğru azalan bir yapıdadır.  Kötü çevre şartlarına ve hastalıklara dayanıklıdır.  Eti lezzetlidir.www.haytar.net Sayfa 18
  •  Sıcak ve kurak iklim hayvanı olmakla birlikte değişik çevre koşullarına adaptasyon yeteneği iyidir.  Yetersiz mera, barınak ve bakım besleme koşullarında yetiştirilebilir.Verim Özellikleri  Canlı ağırlık: 45 - 50 kg  Cidago yüksekliği: 63 cm  Vücut uzunluğu: 60 cm  Süt verimi: 75 - 80 Lt/Laktasyon  Laktasyon süresi: 120 gün  Damızlık yaşı: 18 ay  Bir batında kuzu verimi: 1.2 - 1.5  Kuzu doğum ağırlığı: 3.5 - 4 kg  Yapağı verimi: 2 - 2.5 kg  Canlı ağırlık artışı: 150 gr/gün Ramlıç KoyunuRamlıç koyunu, Rambouillet koçlarının Dağlıç koyunlarıyla çiftleşmeleri sonucu oluşmuş melezırktır. Çifteler tarım işletmesi tarafından oluşturulmuştur.Dış yapı özellikleri  Orta irilikte, dolgun yapılıdır.  Boyun sağlam ve kalındır.  Göğüs yuvarlak ve derindir.  Sırt ve sağrı orta uzunlukta, geniş ve etlidir.  Butlar dolgun ve gelişmiştir.  Beyaz renklidir.  Baş yapağısızdır.  Koçlar boynuzlu , dişiler boynuzsuzdur.  Kuyruk ince, dipte hafif yağlanma vardır.  Bacaklar orta uzunluktadır.Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 70-90 kg; Dişi: 50kg  Doğum ağırlığı: 4 - 4.5 kg  Sütten kesim ağırlığı: 30 kg (90.gün)  Kuzuların yaşam gücü oranı : %90 - %95  Bir batındaki kuzu sayısı: 1.2 - 1.2  Süt verimi: 50 - 70 kg  Yapağı verimi: 2.5 - 3 kg  Yapağı kalitesi: 60 - 64 S  Sağlam ve mukavim hayvanlardır.www.haytar.net Sayfa 19
  • Sakız KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Adını Ege denizindeki Sakız adasından almıştır. Çeşme koyunu olarak dabilinir. Çeşme, Karaburun, İzmir, Aydın, Söke, Marmara ve Ege sahillerinde yetiştirilir. Süt veYüksek döl verim özelliğinden dolayı yetiştirilir.Dış yapı özellikleri  Renk beyazdır.  Göz, ağız, burun ucu, kulak ve ayaklarda siyah lekeler vardır.  Yapağı örtüsü içinde bazen tek ve bazen küçük kümeler halinde siyah ve kahverengi kıllara rastlanmaktadır.  Diz ve dirseklerde siyah nişaneler bulunur.  Deri beyazdır ancak küçük lekeler bulunur.  Baş ve boyun yapağısızdır.  Erkekler kuvvetli spiral boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur.  Dip kısmı üçgen görünümünde ince, yağsız ve uzun kuyruğa sahiptir.  Meme bezel yapıdadır. Bol süt verimine uygun, geniş, sarkık ve meme başları genellikle iridir. İkiden fazla meme başı bulunur.  Bacaklar zayıf ve uzun yapıdadır.  Yürüme yeteneği iyi değildir.  Otlama yeteneği çok iyi değildir.  Kolay sağılma özelliği iyidir.  Döl ve süt ve3rimi yüksektir.  Adaptasyon yeteneği zayıftır.  Daha çok küçük aile işletmelerinde 3 -5 başlık grup halinde yetiştirilir.Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 50 - 90 kg ; Dişi: 30 - 60 kg  Cidago yüksekliği: 63 - 86 cm  Göğüs çevresi: 26 - 40 cm  Vücut uzunluğu: 62 - 82 cm  Bir batında kuzu sayısı ortalama: 2.0  Kuzu doğum ağırlığı: 3 - 3.2 kg  Yaşama gücü: %93.1  Sütten kesim yaşı: 60 -105 gün  Ergenlik çağı: 217 gün  Süt verimi: 163 Lt/Laktasyon  Laktasyon süresi: 193 gün  Yapağı verimi: 1.87 kg  Yapağı randımanı: %50-70  Yapağı inceliği: 24 - 39.5 mikron  Lüle uzunluğu: 6.5 - 20.5 cm  Canlı ağırlık artışı: 242 gr/gün  Karkas ağırlığı: 17.3 kg  Karkas randımanı: %48www.haytar.net Sayfa 20
  • Sönmez KoyunuSönmez tipi elde etmek üzere Sakız koç ve Tahirova koyun melezleşmekte, elde edilen melezdöller ikinci aşamada Tahirova koçlarıyla çiftleştirilmektedir. Bu şekilde oluşturulan tip, %25Sakız + %75 Tahirova genotipi içermektedir.Dış yapı özellikleri  Beyaz, lekesiz, yüksek ve sağlıklı bir vücut yapısına sahiptir.  Koyunlar boynuzsuzdur, koçlarda küçük boynuzlulara rastlanabilir.  Uzun ve geniş sırtlı dolgun ve yüksek sağrılıdır.  İnce ve yağsız kuyrukludur.  İri ve bezel meme yapısı vardır.  Canlı ağırlık koyunlarda 60-65 kg koçlarda 90-100 kg’dir.Verim özelikleri  Doğumda kuzu sayısı %170- %180’dir.  Dördüncü ay canlı ağırlığı 35-40 kg’dır.  Laktasyon süresi 200-240 gündür.  Laktasyon süt verimi ise 350-400 kg ‘dir.  Yapağı verimi 3-4 kg.’dır. Tahirova KoyunuTahirova, Doğu Friz x Kıvırcık birleştirme (Kombinasyon) melezleşmesiyle oluşturulmuştur. Tip,%75 Doğu Friz + % 25 Kıvırcık genotipi içermektedir.Dış yapı özellikleri  Vücut, beyaz ve lekesiz, ince ve uzun kemik yapılıdır.  Yüz çıplak baş koçbaşı seklindedir.  Kuyruk ince ve yapağısızdır.  Cidago yüksekliği 65- 70 cm, vücut uzunluğu 65-70 cm, göğüs uzunluğu 95-100 cm dolayındadır.  Koyunlar boynuzsuzdur. Koçlarda boynuzlulara rastlanır.  Meme, bezci ve geniş meme yapısındadır.  Ergin yas canlı ağırlık koyunlarda 55-60 kg koçlarda 80-90 kg’dir.Verim özellikleri  Doğumda kuzu sayısı 1.60-1 .80’dir.  Kuzuların doğum ağırlığı 4.0-4.5 kg’dir.  Üçüncü ay canlı ağırlığı 28-30 kg bulur.  Laktasyon süresi 200-240 gün Laktasyon süt verimi 250-300 kg’dir.  Yapağı verimi 3-4 kg’dir.  Yapağı inceliği 50 S’ dan yüksektir. Birörnek ve ölü kılsızdır.www.haytar.net Sayfa 21
  • Tuj KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Tuj ırkı Kars, Ardahan ve Iğdır illerinde yetiştirilir. Tushin, Kars, Çıldır veKesik koyunu olarak da bilinir. Kombine verimlidir.Türkiye deki sayısı 120.000 alarak tahminedilmektedir.Dış yapı özellikleri  Renk tamamen parlak beyazdır.  Burun, ağız, göz etrafı ile ayaklarda siyah pigment bulunmaktadır.  Nadiren incikleri siyah veya kahverengi olanları da vardır.  Tırnak gri tondan siyaha yakın bir renk dağılımı gözlenir.  Küçük yapılı bir ırktır.  Alnın göze kadar olan kısmı yünle örtülüdür. Başın geri kalan kısımları yünsüzdür.  Uyluğu yağlı ırk grubuna girer.  Erkekler boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur.  Kuyruk çok kısa ve kuyruk omurları orta kısımda yukarı doğru bükülmüş, yağsız kuyruk ucu ince ve aşağıya doğru yönelmiştir.  Sürü ve annelik içgüdüsü iyidir.  Yürüme ve otlama yeteneği iyidir.  Dağlık bölgelerde yetiştirilir. Besi kabiliyeti iyidir.  Sütünde yağ oranı yüksek olduğu için sütü daha çok peynir yapımında kullanılır.Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 50 - 55 kg ; Dişi: 45 - 50 kg  Cidago yüksekliği: 54 - 68 cm  Göğüs çevresi: 76 - 106 cm  Vücut uzunluğu: 48 - 85 cm  Kuyruk uzunluğu: 25 - 42 cm  Kuyruk ağırlığı: 3 - 5 kg  Bir batında kuzu sayısı: 1.08 - 1.26  Doğum ağırlığı: Erkek: 3.75 kg ; Dişi: 3.56 kg  Sütten kesim ağırlığı: Erkek: 19.5 kg ; Dişi: 16.5 kg  Kuzu yaşama gücü: % 80 - 94  Laktasyon süresi: 124 gün  Sağım süresi: 60 - 90 gün  Süt verimi: 45 Lt  Yapağı verimi: 2.48 kg  Yapağı inceliği: 34.39 mikron  Lüle uzunluğu: 6 - 21 cm  Canlı ağırlık artışı: 195 gr/günwww.haytar.net Sayfa 22
  • Türkgeldi KoyunuAnavatanı Türkiyedir. Kırklareli ili Lüleburgaz ilçesi Türkgeldi Tarım işletmesindeoluşturulmuştur. Türkgeldi tipini oluşturmak üzere, Tahirova koçları (%75 D.Friz X %25Kıvırcık), Kıvırcık koyunlarına verilerek oluşan F1 dişiler yeniden Tahirovayla çiftleştirilerekTAG. (Tahirova birinci geriye melez) döller elde edilmektedir. Bunların kendi aralarındaçiftleştirilmesi ve seleksiyonuyla Türkgeldi koyunlar yaratılmaktadır. Bu tip, % 75 Tahirova +%25 Kıvırcık (% 56.25 D. Friz + % 43.75 Kıvırcık) genotipi içermektedir. Trakya bölgesineoldukça iyi uyum gösterir. Ayrıca gelişme, süt ve kuzu verimleri birlikte dikkate alındığındakasaplık kuzu üretiminde tek başına yada ana hat olarak önerilebilir.Dış yapı özellikleri  Vücut, bas ve bacaklar beyazdır.  Orta boylu, uzun boynu, uzun ve sallı bir vücudu vardır.  Koç baslılık egemendir.  Yüksek bacaklıdır.  Koyunlar boynuzsuzdur, koçlarda boynuzlulara rastlanabilir.  Kuyruk, ince ve uzundur.  Memeleri bezel geniş meme görünümdedir.Verim özellikleri  Canlı ağırlık: Erkek: 70 - 80 kg ; Dişi: 40 - 50 kg  Bir batında kuzu sayısı: 1.33 - 1.52  Kuzu doğum ağırlığı: Erkek: 3.54 kg ; Dişi: 3.32 kg  Kuzu sütten kesim ağırlığı: 20 kg  4. ay canlı ağırlık: 28 - 29 kg  Laktasyon süresi: 143 - 180 gün  Süt verimi: 73 - 143 Lt/Laktasyon  Canlı ağırlık artışı: 330 gr/gün  Yapağı verimi: 2.5 - 3 kgwww.haytar.net Sayfa 23