Chia sẽ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Chia sÎ kinh nghiÖm sö dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹y vµ häc NHÀ XU T B N Microsoft® GIÁO D C

M cl c Ph n I Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p ................ 7 Hư ng d n ng nghi p ........................................................................ 8 Hư ng d n ng nghi p là gì? ........................................................ 8 Các y u t c n chu n b trư c khi th c hi n hư ng d n ng nghi p .............................................................................................. 9 Ho t ng 1: Cùng tìm hi u v hư ng d n ng nghi p .............. 10 Ho t ng 2: Vai trò và trách nhi m c a ngư i hư ng d n ng nghi p ............................................................................................ 10 Ho t ng 3: S h tr c a nhà trư ng v i chương trình hư ng d n ng nghi p ............................................................................ 16 Ho t ng 4: Nh ng câu h i thư ng g p v Chương trình hư ng d n ng nghi p ............................................................................ 20 T i sao nên s d ng mô hình hư ng d n ng nghi p? ................. 28 Ph n II Th c hi n hư ng d n ng nghi p ....................................... 31 Hư ng d n tr c ti p ............................................................................. 32 Ho t ng 1: Thi t l p quy t c làm vi c nhóm............................... 32 Ho t ng 2: Khám phá kĩ năng giao ti p ..................................... 36 Ho t ng 3: Th c hành kĩ năng giao ti p và nh n xét................. 45 Hư ng d n ng nghi p qua môi trư ng m ng ............................... 54 Ho t ng 1. Làm quen v i trang web Hư ng d n ng nghi p toàn c u ......................................................................................... 54 Ho t ng 2. Xây d ng h sơ tài li u tham kh o cho công vi c hu n luy n ..................................................................................... 59 Ho t ng 3. Thi t k và xây d ng và s d ng bài h c trên m ng67

Ph n I Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p

Hư ng d n ng nghi p Hư ng d n ng nghi p là gì? Hư ng d n ng nghi p là phương pháp phát tri n chuyên nghi p và hi u qu c i ti n vi c d y h c và tăng cư ng quan h c ng tác gi a các ng nghi p. ó là quá trình trao i thông tin, qua ó giáo viên chia s ki n th c chuyên môn c a mình v i ng nghi p, trao i ý ki n, h tr và tr giúp nhau hoàn thi n các kĩ năng hi n có, b sung nh ng kĩ năng m i và/ho c gi i quy t các v n liên quan t i l p h c. Hư ng d n ng nghi p th c ch t là quá trình giáo viên giúp ng nghi p l p k ho ch và th c hi n các ho t ng nh m s d ng các phương ti n công ngh thông tin trong gi ng d y, góp ph n i m i phương pháp và nâng cao hi u qu d y và h c. Hư ng d n ng nghi p cũng bao g m c vi c tham gia các l p t p hu n cùng ng nghi p áp d ng các kĩ năng tri n khai và ho n thành các ho t ng d y – h c. V i m t chương trình thích h p m b o s h tr , tình b n bè và các ý ki n ph n h i trong m t th i gian nh t nh, giáo viên s có nh ng thay i tích c c, có ý nghĩa trong quan h và phong cách làm vi c c a mình. Hư ng d n là quá trình liên t c, bao g m m t giai o n hư ng d n và sau ó là ti p t c hư ng d n theo nhi u cách khác nhau. Năm ch c năng c a hư ng d n ng nghi p thành công là: Tính b n bè: Giáo viên chia s thành công và th t b i c a mình khi ho t ng theo mô hình d y m i,. Ho t ng này có tác d ng gi m i c m giác cô l p trong m i chúng ta; Ph n h i: ng nghi p nêu lên t ng ph n h i khách quan, không ánh giá v phương th c th c hi n các kĩ năng mà mô hình m i xu t; Phân tích: Giáo viên tr giúp nhau ti p t c th c hi n vi c ki m soát i v i cách ti p c n khác cho t i khi t ư c m c t ch , t nhiên và linh ho t; Thích nghi: Giáo viên làm vi c cùng nhau kh p mô hình d y cho phù h p v i nhu c u c a h c sinh trong l p và

Hư ng d n ng nghi p 9 H tr : Hư ng d n viên cung c p m i h tr c n thi t khi các giáo viên b t u áp d ng chi n lư c m i. Quá trình hư ng d n ng nghi p có th th c hi n theo b n mô hình sau ây: công ngh , h c ư ng, thách th c và hư ng d n t . Hư ng d n kĩ thu t nh m t o i u ki n thu n ti n cho vi c chuy n t hư ng d n t i ch c sang th c t l p h c. Phương th c này thúc y tính ch t h c ư ng và chia s i tho i nghi p v . Lo i hình này cung c p cho giáo viên ngôn ng th o lu n các quan i m chuyên môn. Hư ng d n h c ư ng chia s các m c ích chung c a vi c hoàn thi n th c t d y, thúc y h c ư ng, và y m nh trao i chuyên môn v i hư ng d n kĩ thu t. Tuy nhiên, nó cũng giúp cho giáo viên có th phân tích sâu hơn v nh ng ho t ng ã th c hi n trên l p h c. M c ích dài h n c a hu n luy n h c ư ng là c i thi n vi c t duy trì d y t t. Hư ng d n thách th c nói t i vi c áp d ng các kĩ thu t hư ng d n gi i quy t nh ng tình hu ng tr c tr c. T (có th bao g m các giáo viên, ngư i tr giúp giáo viên, th thư và ngư i qu n lí) làm vi c cùng nhau ti p t c gi i quy t nh ng v n n y sinh trong quá trình thi t k và th c thi bài d y. Hư ng d n thách th c thư ng cho k t qu là b n k ho ch chính th c ư c m i thành viên tham d thông qua. Hư ng d n t là m t bi n th c a hư ng d n ng nghi p trong ph m vi m t t . Gi ng viên th nh gi ng hay các giáo viên m i, thay vì quan sát giáo viên trong l p, thì cùng d y v i h luôn. Các giáo viên m i này ph i có tri th c chuyên gia khá t t v phương pháp lu n. Hư ng d n viên và giáo viên l p k ho ch, d y và ánh giá bài h c gi ng như các i tác. Các y u t c n chu n b trư c khi th c hi n hư ng d n ng nghi p Trư c khi th c hi n h th ng hư ng d n ng nghi p chúng ta c n xem xét nh ng i u ki n sau ây: Nh ng ngư i tham gia c n có nh n th c chung r ng h ã d y t t nhưng h còn có th d y t t hơn n a trên cơ s c i ti n i u h ang làm. Kinh nghiêm này ư c úc k t t các trư ng ã

10 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p thu ư c nh ng hi u qu trong ho t ng hư ng d n ng nghi p. Giáo viên và ngư i qu n lí ph i tin c y l n nhau. Ph i s m hình thành m t b u không khí thân ái trong trư ng các thày cô c m nh n ư c r ng m i ngư i chăm sóc l n nhau và s n lòng giúp nhau. Ho t ng 1: Cùng tìm hi u v hư ng d n ng nghi p Th nào là hư ng d n ng nghi p? Theo quan i m c a Microsoft thì hư ng d n ng nghi p là gì? V i s tr giúp c a ngư i i u hành, trong ho t ng này, các thành viên s ti n hành các bư c sau: Bư c 1: H c viên s d ng công c tìm ki m www.msn.com tìm nh nghĩa v hư ng d n ng nghi p trên Internet. Bư c 2: H c viên theo nhóm 5 ngư i, trao i v nh ng thông tin ã tìm ư c i n m t th ng nh t v nh nghĩa ho t ng hư ng d n ng nghi p. Bư c 3: C l p cùng xem m t o n video v ho t ng hư ng d n ng nghi p. Bư c 4: T ng nhóm th ng nh t l i m t l n n a v nh nghĩa hư ng d n ng nghi p. Bư c 5: i di n t ng nhóm chia s v i c l p v nh nghĩa mà nhóm ã xây d ng ư c. Sau khi ngư i i u hành th ng nh t nh nghĩa, c l p s chuy n sang ho t ng 2 nh m làm rõ hơn n a nh ng vai trò c th c a hư ng d n viên ng nghi p. Ho t ng 2: Vai trò và trách nhi m c a ngư i hư ng d n ng nghi p Ngư i hư ng d n ng nghi p có vai trò và trách nhi m như th nào?

Hư ng d n ng nghi p 11 Bư c 1: T ng cá nhân suy nghĩ và tr l i 3 câu h i sau ây (vi t nháp ý tr l i t ng c a t ng câu h i): 1. M c tiêu ch y u c a m t ngư i hư ng d n ng nghi p là gì? 2. Vai trò và trách nhi m c a ngư i hư ng d n ng nghi p có th là gì? 3. Nh ng ng nghi p mong i gì t ngư i hư ng d n ng nghi p khi chia s v i h ? Bư c 2: Ho t ng này giúp b n tìm hi u rõ hơn và b t u xác nh nh ng vai trò quan tr ng nh t c a ngư i hư ng d n. Trong vòng 15 phút t i m i ngư i cùng bàn v vai trò và trách nhi m c a ngư i hư ng d n. 1. Hãy ki m tra ch c ch n b n ang ho t ng trong cùng m t nhóm v i các giáo viên cùng trư ng mình. 2. Vào u bu i h c, nhóm c a b n ã xác nh th nào là hư ng d n ng nghi p. Bây gi xin hãy dành 1 n 2 phút xem l i k t qu th o lu n c a nhóm b n. 3. Theo nhóm, trong kho ng 5 phút, hãy xem qua B ng li t kê v Vai trò và Trách nhi m c a ngư i hư ng d n và ánh d u vào nh ng i m mà b n cho là phù h p nh t v i m c tiêu giúp giáo viên trong trư ng b n có th s d ng công ngh thông tin m t cách hi u qu hơn vào bài d y. 4. Sau khi ã xem toàn b b ng li t kê, hãy th o lu n v ba vai trò quan tr ng nh t i v i ngư i hư ng d n trư ng b n và lí gi i t i sao nh ng vai trò này l i quan tr ng. 5. Nhóm b n c n phân công ngư i ghi l i nh ng trao i c a nhóm. B n có th th y r ng sau này, khi v trư ng, vai trò c a b n có th thay i sau khi b n trao i v i các ng nghi p trong trư ng. i u ó là t nhiên. B n nên thu th p các ý ki n c a ng nghi p óng góp cho mình trong quá trình chia s . B n s th y m i vi c d dàng hơn nhi u n u như b n có thêm ư c nh ng giáo viên tham gia chia s cùng v i b n và n u như h th u hi u vai trò c a b n.

12 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p B NG LI T KÊ VAI TRÒ VÀ TRÁCH NHI M C A NGƯ I HƯ NG D N NG NGHI P Chú ý: Các ý ư c li t kê dư i ây ã c g ng c p m i nhi m v có th có c a m t ngư i hư ng d n ng nghi p trong vi c tích h p công ngh thông tin trong d y h c. M t ngư i hư ng d n không nh t thi t ph i th c hi n t t c nh ng vai trò/trách nhi m ư c li t kê trong dư i ây. B n hãy xem xét nh ng vai trò và trách nhi m có th có c a m t ngư i hư ng d n trong s tương quan v i th i gian và các ngu n l c s n có c a trư ng mình. L a ch n vai trò mà b n có th th c hi n b ng cách ánh d u ( ) vào ô tr ng k bên. B n có th b sung thêm nh ng vai trò khác chưa có trong danh sách vào nh ng dòng tr ng. = Có, tôi d nh s th c hi n th c hi n công vi c này. = Không, tôi s không th c hi n công vi c này. (b tr ng) ? = Tôi không bi t. H tr Giúp ng nghi p trong vi c vi t/ s a i nh ng bài h c, bài gi ng ho c ho t ng d a trên tiêu chu n có s n cũng như tiêu chí v m t áp d ng công ngh thông tin. Chia s nh ng d án c a h c sinh ho c nh ng ý tư ng mà ng nghi p có th s d ng trong l p h c c a mình. Giúp ng nghi p xác nh nh ng n i dung nào trong giáo trình phù h p v i vi c ưa công ngh thông tin vào gi ng d y. Gi i thi u nh ng bài h c có ng d ng công ngh thông tin. Cùng gi ng bài h c có s d ng công ngh thông tin. Giúp ng nghi p trong m t bu i d y có s d ng công ngh thông tin mà các b n ã cùng nhau chu n b Rút kinh nghi m v i ng nghi p v nh ng m t thành công và chưa thành công và cách th c s a i bài gi ng trong tương lai như th nào cho hi u qu hơn. êf xu t nh ng m u cho h c sinh có th s d ng làm bài t p . Hư ng d n t ng bư c m t h tr quá trình thao tác s d ng các ph n m m ng d ng.

Hư ng d n ng nghi p 13 Hư ng d n s d ng Qui trình Thi t k ngư c (Backward Design Process) xây d ng m t bài gi ng. Làm m u theo nhi u ti p c n khác nhau v vi c ưa công ngh thông tin vào l p h c c a chính b n. Hư ng d n v cách qu n lý và ánh giá các bài t p làm vi c theo nhóm. Các vi c khác: T ch c L a ch n ng nghi p tham d vào ho t ng chia s này. Lên l ch g p m t nh ng ng nghi p tham gia. L a ch n danh sách và công c c n thi t khi xây d ng k ho ch v i t ng ng nghi p. L p m c tiêu v i nh ng ng nghi p tham gia v nh ng gì h mu n th c hi n trong năm. Xây d ng bi n pháp làm th nào b n s ánh giá ư c nh ng n i dung nói trên và m c tiêu c a b n. Các vi c khác: Qu n lý Giúp ng nghi p s p x p các thi t b trong l p h c các nhóm h c sinh có th d dàng ti p c n. Giúp ng nghi p lên k ho ch s d ng thi t b . Có s d ng phòng lab hay không? ng nghi p có nên thay phiên nhau trong l p h c hay không? H c sinh s làm vi c c l p hay làm vi c theo nhóm? Giúp ng nghi p chu n b bài gi ng: cài t ph n m m c n thi t trong máy tính và m b o cho máy tính ho t ng suôn s . Giúp ng nghi p chu n b bài gi ng b ng cách cung c p m t bài gi ng m u ho c l a ch n nh ng tài li u trên m ng ho c xây d ng các công c h tr cho bài d y. Giúp ng nghi p t ánh giá nh ng kĩ năng và ki n th c v công ngh thông tin c a h .

14 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p Giúp ng nghi p theo dõi ư c s ti n b c a chính mình. S d ng k t qu ánh giá xác nh nhu c u phát tri n chuyên môn c a nh ng ng nghi p cùng tham d ho t ng v i b n. Các vi c khác: Phát tri n chuyên môn Xây d ng k ho ch ho t ng c a t p th ng nghi p mà s giúp các ng nghi p khác th c hi n nh ng bài gi ng ã xây d ng trư c. T ch c nh ng bu i trao i chuyên môn cho các nhóm ng nghi p trong trư ng. Lên l ch trình / ph bi n các ho t ng phát tri n chuyên môn c a các ng nghi p trong vùng cho nh ng ng nghi p trong trư ng ư c bi t. Cung c p cho h i ng giáo viên nh ng thông tin m i qua nh ng cu c h i th o và các cơ h i phát tri n chuyên môn. Cung c p thông tin v tài li u t h c và ào t o. Các vi c khác: H tr kĩ thu t H tr kĩ thu t m c cơ b n. Liên l c v i nh ng ngư i h tr kĩ thu t trong vùng. Các h tr khác: Bư c 3: M i thành viên c t li t kê v Nh ng c i m c a m t ngư i hư ng d n ng nghi p thành công. 1. Th o lu n l p: Làm th nào mà nh ng c i m này l i có th h tr ho t ng hư ng d n ng nghi p thành công.

Hư ng d n ng nghi p 15 2. B n có th s d ng nh ng ý tư ng này sau, vì i m c n quan tâm khi th o lu n v i các ng nghi p trong nhóm là xác nh vai trò quan tr ng nh t c a ngư i hư ng d n ng nghi p trong b i c nh c th c a trư ng c a b n. C I M C A M T NGƯ I HƯ NG D N NG NGHI P THÀNH CÔNG Có kh năng xây d ng ni m tin v i ng nghi p Có th thuy t ph c ngư i khác tham gia chương trình hu n luy n Bi t d a trên nh ng nhu c u c a ng nghi p. T o ra cơ h i h c s d ng và khai thác các ph n m m m i. Bi t làm vi c theo nhóm. Giao ti p t t, bi t l ng nghe ng nghi p Bi t ư c nh ng gì ng nghi p thư ng v n d ng trong l p h c Có th ch ra cho ng nghi p cách thay i nh ng gì h ang làm b ng nh ng bi n pháp t t hơn ch không ơn thu n gi i thi u công ngh thông tin. Có kh năng xu t v i ng nghi p nhi u s l a ch n và h t mình quy t nh l a ch n phương pháp b ích thi t th c cho mình. Luôn có k ho ch d phòng trong trư ng h p x y ra nh ng s c và tr c tr c liên quan n thi t b công ngh thông tin. Bi t t ch c công vi c c n th n, lên k ho ch trư c khi làm vi c v i ng nghi p. N i quy làm vi c nghiêm túc. Nh n bi t ư c có r t nhi u công vi c phát sinh, bao g m c vi c t mình xây d ng giáo án cho ngư i d y thay khi h ang tham gia hu n luy n T o ra m t môi trư ng an toàn, ch p nh n nh ng r i ro, không mang tính e do , không mang tính phán xét mà ng thu n.

16 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p Linh ho t Không coi thư ng ng nghi p, không bao gi phát ngôn nh ng câu tương t như sau: “T i sao anh (ch ) không th làm ư c vi c ó?” Có ki n th c c chi u sâu l n chi u r ng giúp ng nghi p, nh ng ngư i ang nh ng trình r t khác nhau trong quá trình làm quen v i công ngh thông tin, bao g m c ki n th c v phương pháp hư ng d n. Bi t t ch c, b trí m t phòng h c s d ng nhi u thi t b công ngh thông tin. ư c t p th giáo viên công nh n là m t giáo viên gi i/xu t s c. Ho t ng 3: S h tr c a nhà trư ng v i chương trình hư ng d n ng nghi p V i tư cách là ngư i hư ng d n ng nghi p t i ơn v , b n s không th t ư c m c tiêu n u b n hành ng ơn c. Ho t ng th ba này s giúp b n xác nh thêm nh ng y u t b n hoàn thành t t vai trò c a mình, c bi t là v i s ng h c a nhà trư ng. L p k ho ch thành công - S h tr c a nhà trư ng Hư ng d n ng nghi p là vi c áng quí nhưng là công vi c khó. N u không có s h tr phù h p c a trư ng hay t Phòng/S Giáo d c thì công vi c này s tr nên khó khăn hơn r t nhi u và có th không th c hi n ư c. Do ó, ho t ng th ba này ư c thi t k giúp b n xác nh ti n trình h tr ng nghi p c a b n t i trư ng mình s di n bi n ra sao và trư ng b n có th h tr b n như th nào trong công vi c y ý nghĩa này. Bư c 1: Chúng ta ã tham gia gi i thi u ho c tri n khai m t s chương trình m i t i trư ng mình, thí d như các chương trình liên quan n chuyên môn, hay chúng ta ã t ng óng vai trò là ngư i thúc y s thay i văn hóa trong trư ng mình. Chúng tôi mu n b n

Hư ng d n ng nghi p 17 rút ra nh ng kinh nghi m t nh ng thành công trư c ây v n d ng cho giai o n nh hình chương trình hư ng d n ng nghi p t i trư ng mình. 1. B n hãy dành ra dăm phút xác nh nh ng i u ki n nào ã giúp trư ng b n thành công ho c ã t ư c m t vài ti n b ban u khi th c thi m t chương trình m i. Hãy nh li t kê l i th t nhanh nh ng ý tư ng c a b n. 2. Ngư i i u hành s yêu c u b n báo cáo l i v i c l p và ghi l i nh ng ý ki n c a b n. Bư c 2: Trư c ây b n ã nghĩ n m t vài phương th c giúp cho vi c hư ng d n ng nghi p tr thành m t ph n ho t ng h u cơ c a trư ng b n. Bây gi b n hãy suy nghĩ xem làm th nào chương trình này có th phù h p v i các k ho ch, ho t ng khác c a nhà trư ng. Phù h p v i k ho ch ào t o c a nhà trư ng: M i trư ng u có m t chi n lư c riêng, các ưu tiên v h c thu t riêng và các m c tiêu riêng. Do ó, ngư i hư ng d n ng nghi p c n ph i t p trung làm sao giúp các ng nghi p trong trư ng s d ng ư c công ngh mà l i t ư c m t trong nh ng m c tiêu chung c a nhà trư ng. Phù h p v i k ho ch phát tri n công ngh c a nhà trư ng: Chi n lư c phát tri n công ngh c a nhà trư ng có phù h p v i các m c tiêu c a trư ng b n hay không? N u có, b n có th ti p t c v i k ho ch c a mình trong vi c tích h p công ngh nh m h tr k ho ch c a trư ng b n. N u không, b n có th ph i thay i k ho ch công ngh c a b n. Phù h p v i các cá nhân giáo viên trong trư ng: Làm th nào m t ngư i hư ng d n ng nghi p giúp ư c các ng nghi p bi t cách tích h p công ngh vào các ho t ng trong l p h c hi u qu mà l i phù h p v i m c tiêu ào t o c a nhà trư ng? Làm th nào ng nghi p c a b n phát tri n ư c các kĩ năng c n thi t cho vi c s d ng công ngh m t cách hi u qu ? Bi t i u ch nh ho t ng c a mình cho phù h p v i k ho ch c a nhà trư ng s giúp các ng nghi p c a b n th y r ng h có th t b thói quen làm vi c tách bi t, cá nhân làm vi c như m t c ng ng h p tác và chia s thông tin m i thông tin.

18 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p Xây d ng b n th a thu n h tr v i Nhà trư ng Bư c 3: B n ã th o lu n v vi c i u ch nh phù h p gi a k ho ch c a nhà trư ng và ho t ng hư ng d n ng nghi p. C n ph i nh n th c rõ r ng, s h tr c a nhà trư ng và Phòng/S Giáo d c là r t c n thi t m b o thành công cho nh ng ho t ng mang tính i m i, như vi c hư ng d n ng nghi p ch ng h n. B n th a thu n h tr c a nhà trư ng yêu c u nhà trư ng và Phòng/S Giáo d c có nh hư ng rõ ràng trong vi c h tr quá trình hư ng d n ng nghi p t i các ơn v . 1. Hãy xem b n Th a thu n h tr c a nhà trư ng. 2. Hãy ghi l i nh ng gì có th phát sinh khi c Th a thu n h tr c a nhà trư ng. Tr l i nh ng câu h i này là c n thi t cho vi c phát tri n m t k ho ch hư ng d n ng nghi p hi u qu và b n v ng. 3. Lưu ý, khi xây d ng b n th a thu n theo các g i ý dư i ây thì càng c th càng t t. Ví d , b n có th nói r ng nhà trư ng t o i u ki n v m t th i gian cho vi c hư ng d n ng nghi p như dành th i gian ngh là 4 ngày cho m i ngư i hư ng d n và hai ngày ngh cho m i giáo viên tham d . TH A THU N H TR C A NHÀ TRƯ NG Các chuyên gia v phát tri n chuyên môn cho r ng nhà trư ng c n chú ý 6 v n sau ây m b o chương trình hư ng d n ng nghi p ư c thành công. 1. Li u i ngũ cán b giáo viên c a trư ng có th c i ti n ch t lư ng trư ng mình không? 2. Li u cán b giáo viên c a trư ng có th y h ng thú và kiên nh theo u i ho t ng này hay không? 3. T t c m i ngư i ã n m b t ư c v n chưa? 4. Lãnh o nhà trư ng có s n sàng ng h chương trình này? 5. Cán b giáo viên nhà trư ng ã ư c chu n b cho nh ng vai trò m i này chưa?

Hư ng d n ng nghi p 19 6. i u gì ch ng minh chương trình hư ng d n ho t ng hi u qu ? Hãy miêu t v n t t b n s l p k ho ch như th nào trên cơ s nh ng câu h i trên. ............................................................................................................ ............................................................................................................ Vai trò và trách nhi m c a giáo viên hư ng d n Giáo viên hư ng d n, theo b n, óng vai trò như th nào? Chúng tôi hi u r ng có th b n không xác nh ư c m t cách chính xác vai trò c a giáo viên hư ng d n trong trư ng b n; tuy nhiên, b n hãy cung c p cho chúng tôi nh ng kh năng mà b n ang quan tâm n. ............................................................................................................ ............................................................................................................ C u trúc Giáo viên hư ng d n s làm vi c v i ai? ............................................................................................................ ............................................................................................................ Li u chương trình hư ng d n ng nghi p có th c hi n v i t ng ngư i m t hay không? Li u giáo viên hư ng d n s làm vi c v i nhóm giáo viên cùng kh i l p hay nh ng ngư i d y cùng b môn? Ho c li u giáo viên hư ng d n c a b n có làm vi c v i s lư ng giáo viên l n hơn không? ............................................................................................................ ............................................................................................................ Th i gian Khi nào thì giáo viên hư ng d n và giáo viên tham d có th g p m t? (Th i gian xin ngh , th i gian xây d ng giáo án chung, sau gi lên l p…) ............................................................................................................ ............................................................................................................

20 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p Thù lao B n có cho r ng giáo viên hư ng d n nên ư c nh n thù lao hay không? N u có, bao nhiêu, và thù lao ó dành cho vi c gi? ............................................................................................................ ............................................................................................................ ánh giá: B n ánh giá như th nào v s thành công c a chương trình hư ng d n ng nghi p này? Nhà trư ng và b n s d ng phương pháp nào ánh giá ư c s thành công c a chương trình hư ng d n ng nghi p trong trư ng c a b n và tác ng c a chương trình này i v i k t qu h c t p c a h c sinh? ............................................................................................................ ............................................................................................................ Ngân sách: Ngu n tài chính nào s dành cho th i gian ngh , ào t o ho c ti n thù lao mà t p th nhà trư ng có th (ho c s ) cung c p th c hi n công vi c hư ng d n ng nghi p này? ............................................................................................................ ............................................................................................................ Ho t ng 4: Nh ng câu h i thư ng g p v Chương trình hư ng d n ng nghi p M t s vai trò c a giáo viên hư ng d n. Giúp giáo viên phát tri n t m nhìn Giáo viên hư ng d n có th giúp ng nghi p phát tri n t m nhìn b ng cách ch ra r ng công ngh thông tin có th giúp h c sinh t nh ng chu n ki n th c ra sao. B n có th tham kh o thông tin v nh ng giáo viên hư ng d n giúp thi t k các ho t ng h c t p d a trên nh ng chu n ki n th c thông qua các ví d bài d y c p ti u h c và trung h c cơ s trong các trang web sau ây. http://ttt.pugetsoundcenter.org/projects/2003/t2ci03074/weblesson. htm

Hư ng d n ng nghi p 21 http://ttt.pugetsoundcenter.org/projects/2003/t2ci03052/weblesson.htm ưa ra nh ng l i khuyên và s tr giúp thân thi n H u h t các ho t ng hư ng d n ng nghi p di n ra m t cách t nhiên, không chính th c khi giáo viên hư ng d n g p ng nghi p trong các ngày lên l p bình thư ng. Nh ng trao i như v y có th ư c th c hi n t i phòng ngh c a giáo viên, t i hành lang hay th m chí t i quán gi i khát ho c quán ăn trưa. Giáo viên có th mong nh n ư c nh ng l i khuyên k p th i. Ví d , m t giáo viên có th h i b n v các ngu n tài li u liên quan n bài d y v chi n th ng i n Biên Ph và b n có th gi i thi u cho giáo viên này a ch c a m t website r t h u ích có thông tin này. M t giáo viên khác có th c n ư c ch d n làm th nào h c sinh có th ánh giá ư c thông tin trên các trang web và b n có th ch cho giáo viên này các ho t ng trên m ng giúp cho h c sinh ánh giá ư c các thông tin trên m ng. M t i m ch c ch n là b n ch c n cung c p nh ng thông tin th c s c n thi t. M t trang web hay mà giáo viên có th s d ng ngay thì t t hơn r t nhi u m t danh sách dài các website mà giáo viên cũng không có th i gian tìm hi u. Giúp ng nghi p trong vi c xây d ng các bài d y tích h p công ngh thông tin hi u qu . Giáo viên hư ng d n giúp các ng nghi p trong vi c xây d ng giáo án b ng nhi u cách khác nhau. M t trong nh ng cách ó là có th giúp h tìm ra các ngu n tài li u cho m t bài d y, h tr h t o ra phi u ánh giá h c sinh, và g i ý cho h vi c t ch c các ho t ng h c t p như th nào. Làm m u/ Ph i h p cùng gi ng d y Làm m u ho c gi ng d y cùng nhau s giúp các ng nghi p bi t ư c th nào là m t bài d y tích h p công ngh thông tin hi u qu . H u h t các giáo viên hư ng d n u tham gia vào các lo i hình ho t ng như th này. Giáo viên và giáo viên hư ng d n cho bi t, i u này cũng giúp m i ngư i tích c c c ng tác cùng nhau khi gi ng bài. Hơn n a, ho t ng này cũng giúp cho giáo viên có m t cách nhìn tươi m i v cách t ch c các ho t ng h c t p này như th nào. ào t o t ng ngư i m t ho c theo nhóm nh

22 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p Giáo viên hư ng d n thư ng ào t o t ng ng nghi p mà h cùng làm vi c. Ví d , m t giáo viên có th giao bài t p vi t t truy n cho h c sinh. Giáo viên hư ng d n có th giúp giáo viên ó và m t s h c sinh h c cách s d ng máy quét nh (scan) ho c máy nh kĩ thu t s ưa hình nh c a h c sinh vào nh ng cu n t truy n. S có m t c a giáo viên hư ng d n là h tr v công ngh thông tin ph i không? Giáo viên hư ng d n không th cho nh ng chi c máy tính d ng ho t ng N u g p nh ng s c v công ngh thông tin, giáo viên có th yêu c u giáo viên hư ng d n giúp . Nhưng giáo viên hư ng d n không th óng vai trò như m t chuyên gia h tr công ngh thông tin. N u như v y, h s không còn th i gian giúp giáo viên cách tích h p công ngh thông tin vào bài d y. Giáo viên hư ng d n giúp ng nghi p xây d ng các mô hình h tr công ngh thông tin cho trư ng h c c a mình, gi i thi u nh ng ngư i có th h tr v m t kĩ thu t, công ngh và ôi lúc có th giúp giáo viên x lý nh ng v n ho c tr c tr c nh . Hãy nêu ví d v quá trình xây d ng bài gi ng có òi h i s h tr c a giáo viên hư ng d n. Các h c sinh khi h c môn sinh h c ã ư c h i r ng có nên ưa chó sói tr l i Công viên Qu c gia Olympic hay không? S d ng ư ng d n dư i ây xem tác ph m c a h . Khi b n truy c p trang web c a Trư ng Trung h c Kamiak, b n hãy nh p chu t vào ph n Tài li u Giáo viên (Teacher Resources) phía bên trái trang web, và sau ó nh p chu t vào ph n K ho ch Qu n lý Chó sói (Wofl Management Plan) dư i cùng. http://schools.mukilteo.wednet.edu/ka/library/index.htm Giáo viên mong mu n i u gì giáo viên hư ng d n? (Tôi r t b n và tôi lo r ng nh ng giáo viên mong ch quá nhi u tôi.) B n không c n ph i là chuyên gia trong t t c các lĩnh v c B n không c n ph i là chuyên gia trong t t c các lĩnh v c nhưng b n c n ph i bi t h tr m i ngư i như th nào.

Hư ng d n ng nghi p 23 Nh ng giáo viên hư ng d n thành công có th ch hơn các giáo viên khác m t bư c. Giáo viên hư ng d n thư ng ch i trư c m t bư c và luôn h c t p không ngh . R t nhi u giáo viên hư ng d n nói r ng, h c t p là con ư ng 2 chi u và h thư ng h c r t nhi u t chính nh ng giáo viên c ng tác. B n không th t o nh hư ng n m i giáo viên trong trư ng b n trong m t kỳ h c ng n. M t giáo viên hư ng d n có th t o nh hư ng n t t c các giáo viên trong m t trư ng ti u h c nh trên 3-5 năm. Nhưng m t giáo viên hư ng d n ơn l không th thay i ư c thói quen gi ng d y c a m t trư ng trung h c v i hàng trăm giáo viên. Giáo viên hư ng d n nên b t u t nh ng nhóm nh m b o s thành công. Hi m giáo viên có th làm t t công vi c hư ng d n v i m t nhóm trên 4 ngư i. M t trư ng h c thành công ã yêu c u giáo viên hư ng d n c a h làm vi c ch v i giáo viên trong năm u tiên. H nhanh chóng nh n th y hi u qu rõ r t. Thành công v i hai giáo viên ã làm cho các giáo viên khác cũng mong ư c h tr . Nh ng giáo viên hư ng d n này nh n thêm hai giáo viên c ng tác m i n a, nhưng h v n ch c ng tác v i s lư ng giáo viên gi i h n. N u ã xây d ng ư c m t Chương trình Hư ng d n ng nghi p thành công thì trư ng h c s ph i ti p t c th c hi n chương trình ó và b sung thêm nh ng giáo viên hư ng d n. Và th i gian s t o cho b n và trư ng c a b n m t cơ h i ti p c n v i nhi u giáo viên hơn và quy t nh có nên cung c p thêm giáo viên hư ng d n n a hay không. Chương trình Hư ng d n ng nghi p không ph i là chương trình cho m t năm. Hư ng d n ng nghi p là m t n l c phát tri n chuyên môn liên t c trong nhi u năm. Làm sao tôi có th i gian hư ng d n nh ng giáo viên khác trong ngày làm vi c?

24 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p R t nhi u trư ng h c b t u b ng vi c xây d ng m t th i gian l p giáo án chung cho giáo viên hư ng d n và giáo viên mà h c ng tác. Mô hình này r t hi u qu cho giáo viên hư ng d n trong các trư ng trung h c cơ s . Nó cũng hi u qu cho nh ng trư ng ti u h c có giáo viên hư ng d n s n sàng hi sinh hơn n a th i gian c a mình tham gia hu n luy n. Nói chung, ây không ph i là m t s l a ch n lý tư ng cho h u h t các trư ng ti u h c mà không th thu x p th i gian ngh h ng ngày cho giáo viên hư ng d n. Lên k ho ch th i i m phát tri n chuyên môn: H u h t các trư ng u có k ho ch phát tri n chuyên môn ư c xây d ng cho su t năm h c. R t nhi u giáo viên hư ng d n th y r ng nh ng ngày ngh là th i gian r t hi u qu tham gia hu n luy n. Th i gian ngh : th i gian ngh cũng là mô hình chung có th dành cho quá trình c ng tác và cũng là cách th c duy nh t th c t cho phép trao i v các bài m u ho c gi ng d y theo nhóm. M t trư ng h c thành công thư ng c p cho m i giáo viên hư ng d n và giáo viên c ng tác 5 ngày ngh có th i gian c ng tác. Trư ng này ã ưa ra nh ng hư ng d n r t rõ ràng v vi c s d ng qu th i gian này. Nó ph i ư c s d ng “t o ra ho c h tr nh ng bài h c theo phương pháp phát v n và tích h p công ngh thông tin” d a trên nh ng chu n ki n th c. R t nhi u giáo viên và giáo viên hư ng d n th y r ng c n có 3- 4 gi ng h ho t ng c ng tác ư c hi u qu . Thay vì cung c p nh ng ngày ngh toàn ph n, m t s trư ng h c t o i u ki n giáo viên và giáo viên hư ng d n c a h ư c ngh m t n a ngày. Ngoài th i gian dành cho giáo viên và giáo viên hư ng d n, nhà trư ng còn cho giáo viên hư ng d n thêm 2 ngày ngh và vì v y, giáo viên hư ng d n có th phát tri n kĩ năng c a h . Gi i pháp này góp ph n c i thi n ch t lư ng c a chương trình hu n luy n. Làm sao tôi b t u ho t ng như m t giáo viên hư ng d n?

Hư ng d n ng nghi p 25 G p g giáo viên hi u các k ho ch trong l p c a h . R t nhi u giáo viên hư ng d n th y r ng khi giúp các ng nghi p các phương th c tích h p công ngh thông tin vào bài d y thì nên d a trên các ho t ng h c t p mà h ã có và ti p t c m r ng các ho t ng này là vi c r t d làm. Ví d , m t bài h c dành cho h c sinh ti u h c là theo dõi s phát tri n c a loài sâu. Giáo viên hư ng d n có th giúp ng nghi p c a mình tích h p ph n m m Excel vào bài d y và vì v y h c sinh có th s d ng ch c năng l p bi u trong b ng tính miêu t k t qu s phát tri n c a loài sâu. L p nh ng “d án” d y g n v i th c t cu c s ng và t chu n ki n th c. M t ví d c p trung h c cơ s là tích h p công ngh thông tin vào m t bài d y d a trên d án v i ch v th i ti t. ây là m t d án mà giáo viên có th d dàng hoàn thi n trong m t kho ng th i gian theo úng phân ph i chương trình, và nó t chu n ki n th c. Hãy nhi t tình và m r ng cánh c a B n ph i luôn là ngư i sát cánh cùng ng nghi p c a mình cho dù ó là kĩ năng công ngh thông tin hay giáo án c a h . B n ph i luôn s n sàng giúp h . Ph i có cam k t th i gian th c t B n ph i cân b ng nhu c u giúp ngư i khác v i nhu c u c a riêng b n. ng c g ng làm nhi u hơn qu th i gian ã y trong th i gian bi u c a b n. B n luôn s n sàng giúp không có nghĩa là b n ph i có nh ng câu tr l i ngay l p t c. B n có th tr l i m t yêu c u giúp b ng cách nói r ng: “Tôi nghĩ tôi có th giúp ư c, tôi có th tr l i vào ngày mai ư c không?” ưa ra nh ng l i tư v n k p th i R t nhi u ho t ng hư ng d n liên quan n vi c tr l i câu h i c a giáo viên. N u giáo viên yêu c u giúp v m t ch gi ng như ki u Chi n th ng i n Biên Ph , b n hãy m b o cung c p cho h ít nh t m t ngu n thông tin h u ích. M t ngu n thông tin ch t lư ng cao còn hi u qu hơn m t danh sách các ngu n thông tin. H u h t giáo viên không có nhi u

26 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p th i gian xem xét t t c các n i dung li t kê trong danh sách. B n ph i tìm cách cung c p úng cái mà h c n. Nhà trư ng còn có th giúp nh ng gì n a cho giáo viên hư ng d n? Thù lao R t nhi u trư ng h c ã ch n phương th c tr m t ít ti n lương cho giáo viên hư ng d n c a h . Kho n ti n này cho th y giáo viên hư ng d n cũng ph i có thêm trách nhi m. Thù lao ngoài gi Trong m t s trư ng h p giáo viên hư ng d n ph i làm vi c ngoài th i gian qui nh c a m t giáo viên có th hoàn thành nhi m v hư ng d n. Có nh ng trư ng ã ch n hình th c tr thêm m t kho n ti n nh cho giáo viên hư ng d n khi h làm thêm ngoài gi . Nhà trư ng ánh giá s thành công c a Chương trình hư ng d n ng nghi p tri n khai trong trư ng c a h như th nào? M t s trư ng h c yêu c u giáo viên trong trư ng s d ng công ngh thông tin làm phong phú các ho t ng h c t p mà v n t chu n ki n th c. R t nhi u trư ng yêu c u thư ng xuyên ư c d gi th hi n nh ng ho t ng h c t p theo Chương trình hư ng d n ng nghi p. Các trư ng khác yêu c u giáo viên xây d ng nh ng ho t ng h c t p có kh năng thúc y h c sinh h c m t cách ch ng và/ho c phát tri n tư duy b c cao. Nh ng trư ng này có th yêu c u giáo viên cung c p m t s ví d v nh ng s n ph m h c t p c a h c sinh nh m minh ch ng cho nh ng kĩ năng tư duy hay ho t ng hi u qu c a h c sinh. M t s trư ng yêu c u giáo viên ưa ra nh ng minh ch ng cho th y r ng công ngh thông tin ã kích thích h c sinh h c t p (ho c h c sinh c m th y thú v trong vi c h c). Nh ng minh ch ng nói trên có th là: h c sinh h c t p chăm ch hơn, ít vi ph m k lu t hơn, không tr n h c và nh ng ý ki n c a ph huynh v thái c a h c sinh i v i vi c n trư ng.

Hư ng d n ng nghi p 27 Cu i cùng, Chương trình hư ng d n ng nghi p yêu c u các giáo viên c ng tác hoàn thành m t cu c kh o sát ng n g n v vi c s d ng công ngh thông tin vào th i i m b t u năm h c và kh o sát l i l n n a vào cu i năm h c. Cu c kh o sát này có th ánh giá ư c ti n trình ưa công ngh thông tin vào gi ng d y. Kinh phí nhà trư ng chi tr cho vi c th c thi Chương trình hư ng d n ng nghi p như th nào? Các trư ng ã tìm ư c m t s ngu n qu h tr cho giáo viên hư ng d n c a h . H tr ph bi n nh t là t ngân sách nhà trư ng. R t nhi u trư ng ã có nh ng giáo viên thay th thư ng xuyên và s d ng i ngũ giáo viên này gi ng d y thêm nh m t o ra th i gian ngh cho giáo viên hư ng d n và giáo viên c ng tác. Trong nhi u trư ng h p Phòng/S Giáo d c cũng cung c p nh ng h tr tài chính. Phòng/S Giáo d c h tr Chương trình hư ng d n ng nghi p như th nào? Phòng/S Giáo d c có th cung c p: Thi t b Qu n có th b sung thêm nh ng ngư i tr giúp kinh nghi m cho các giáo viên hư ng d n. Nh ng cán b tr giúp này s giúp cho các giáo viên hư ng d n t ư c m c tiêu c a h cũng như m c tiêu c a chung c a Qu n/Huy n. T o cơ h i cho các giáo viên hư ng d n trong toàn Qu n/Huy n g p g và c ng tác. Tài tr cho th i gian ngh .

T i sao nên s d ng mô hình hư ng d n ng nghi p? Trong m c này chúng ta s tìm hi u nh hư ng c a các t t p hu n hay các lo i hình b i dư ng chuyên môn truy n th ng i v i vi c h tr giáo viên tích h p công ngh thông tin vào d y h c. Chúng ta s so sánh gi a nh ng hình th c b i dư ng chuyên môn truy n th ng v i nh ng mô hình phát tri n chuyên môn ã ư c nghiên c u v cơ b n và ã thu ư c nh ng k t qu kh quan. B n s tham gia th o lu n theo nhóm v i s hư ng d n c a ngư i i u hành. Bư c 1: Th c tr ng b i dư ng chuyên môn ơn v 1. Theo hư ng d n, b n s tham gia vào các nhóm t 4-6 ngư i. Giáo viên và c hi u trư ng (n u có) cùng trư ng thì tham gia cùng nhóm. M i nhóm c n c ra ngư i i u hành nhóm, ngư i thư kí và ngư i theo dõi th i gian. Thư kí nhóm s t ng h p ý ki n c a nhóm trên t gi y kh l n, c A0 ch ng h n, do ban t ch c cung c p. Chúng ta quy ư c g i là t trình bày c a nhóm. 2. Nhóm c a b n s có 20 phút th o lu n các câu h i dư i ây. Hãy ghi l i nh ng ý ki n trên t trình bày c a nhóm. 3. L ng nghe ý ki n c a các nhóm khác v nh ng c i m c a vi c b i dư ng chuyên môn theo ki u truy n th ng và theo hình th c ư c xem là hi u qu . 4. Sau khi trình bày xong ý ki n c a nhóm, g n t trình bày c a nhóm lên v trí ư c dành riêng. Sau ây là các câu h i g i ý: Giáo viên trư ng b n thư ng tham gia b i dư ng chuyên môn trư ng theo hình th c nào? Xét trên góc ng d ng vào l p h c, vi c b i dư ng chuyên môn theo hình th c ó có hi u qu không? Hãy mô t hình th c b i dư ng chuyên môn hi u qu nh t mà b n t ng ư c tham d .

T i sao nên s d ng mô hình hư ng d n ng nghi p? 29 Y u t nào em l i hi u qu cho hình th c b i dư ng ó n u xét trên góc ng d ng vào l p h c? Bư c 2: Mô hình b i dư ng chuyên môn hi u qu B n ti p t c trao i trong nhóm nh ng câu h i sau: Các hình th c b i dư ng chuyên môn truy n th ng có nh ng c i m gì? So sánh nh ng ý dư i ây v i nh ng v n ã ư c th o lu n trong nhóm c a b n. Các c i m c a hình th c b i dư ng chuyên môn truy n th ng: − Thư ng di n ra sau khi k t thúc l p h c/năm h c ho c vào ngày ngh , − Không có nhi u cơ h i cho vi c phát tri n chuyên môn, − Ch c a t p hu n thư ng thiên v giáo viên, − Giáo viên thư ng ho t ng cá nhân, tách bi t, − Không có cơ h i cho giáo viên ôn t p hay ph n h i ý ki n. Hình th c b i dư ng chuyên môn truy n th ng thư ng em l i k t qu như th nào? K t qu c a hình th c b i dư ng chuyên môn truy n th ng: − “Hai ph n ba giáo viên thư ng không t tin s d ng công ngh ” (Thông tin c a y ban giáo d c d a trên web, 2001) − Ch là s chuy n giao. N u giáo viên không t tin, h s không s d ng nó. Ph n l n các hình th c b i dư ng chuyên môn truy n th ng thư ng t p trung vào lí thuy t và th c hành. Sau ây là ánh giá v m i quan h gi a các hình th c b i dư ng và hi u qu c a nó: Hình th c Ki n th c Kĩ năng ng d ng vào b i dư ng t ư c t ư c l ph c Lí thuy t 85% 15% 5-10% Th c hành 85% 80% 10-15% vi c b i dư ng chuyên môn có hi u qu thì c n phát tri n nh ng c i m gì?

30 Ph n I. Tìm hi u v chương trình hư ng d n ng nghi p ............................................................................................................ ............................................................................................................ So sánh nh ng k t qu th o lu n c a nhóm v i g i ý c a hư ng d n viên, nh ng i m khác có th xu t hi n, v y nhóm b n có th ưa ra bình lu n nào không? ............................................................................................................ ............................................................................................................ Bư c 3: Hư ng d n ng nghi p và vi c phát tri n chuyên môn có hi u qu Nhóm c a b n ti p t c trao i v nh ng câu h i sau: Hư ng d n ng nghi p có phù h p v i mô hình phát tri n chuyên môn hi u qu không và m c nào? T i sao ngày càng càng có nhi u trư ng s d ng mô hình hư ng d n ng nghi p phát tri n chuyên môn cho i ngũ giáo viên trong trư ng? ............................................................................................................ ............................................................................................................ ............................................................................................................ ............................................................................................................

Ph n II Th c hi n hư ng d n ng nghi p

Hư ng d n tr c ti p th c hi n vi c hư ng d n ng nghi p t i ơn v , trong a s trư ng h p ngư i hư ng d n g p g , trao i tr c ti p v i các ng nghi p. Vi c trao i có th là cá nhân v i cá nhân ho c v i m t nhóm. Vì v y, yêu c u u tiên i v i ngư i hư ng d n là kh năng i u hành và làm vi c theo nhóm. Ho t ng quan tr ng u tiên là th ng nh t quy t c làm vi c c a nhóm. Ho t ng 1: Thi t l p quy t c làm vi c nhóm Nh ng quy t c nào có th giúp cho chương trình hư ng d n ng nghi p t ư c hi u qu ? Thi t l p các nh hư ng ho c “quy t c” ng x gi a các thành viên trong nhóm nh m m c ích tăng cư ng tính hi u qu c a vi c c ng tác và các cu c h p nhóm. Trong ho t ng này, chúng ta s thi t l p nh ng quy t c làm vi c nhóm và phát tri n m t mô hình có th s d ng t i trư ng c a b n. Chúng ta s t p trung vào vi c thi t l p m t s nh ng quy t c giúp làm vi c t t và hi u qu hơn trong m t nhóm. B ng cách thi t l p nh ng quy t c này chúng ta ang cùng xây d ng m t phong cách ho t ng nhóm. Ti n trình và nh ng quy t c ư c l a ch n s r t h u ích cho b n khi làm vi c trư ng. 1. Chia thành hai nhóm nh . 2. Ch nh ngư i i u hành và thư ký. Thư ký c n có gi y và bút ghi l i thông tin. 3. S d ng B ng Quy t c c ng tác. B n có th tham kh o các g i ý dư i ây v quy t c làm vi c nhóm nh hư ng th o lu n. 4. Th o lu n câu h i: Các quy t c th o lu n nhóm là gì? N u b n nghĩ ra m t quy t c, b n nên phát bi u v i c nhóm, cho dù quy t c ó có hi u qu trong ho t ng nhóm hay không. Thư ký s ghi l i thông tin do b n cung c p. 5. Có th nh ng quy t c nhóm b n nghĩ ra là khá nhi u, hãy th o lu n và ch n ra 5 quy t c quan tr ng nh t và gi i thích t i sao.

Hư ng d n tr c ti p 33 6. Chia s 5 quy t c quan tr ng nh t v i các thành viên và nêu rõ lý do l a ch n chúng. M t s ví d v quy t c làm vi c nhóm: − B t u úng gi − Ngôn t th o lu n nhã nh n − K t thúc úng gi − Nghe m t cách chăm chú − Có m t t t c các cu c h p − Chú ý v m c tiêu chung c a − Tôn tr ng các câu h i nhóm − Làm ch th i gian c a b n − L ng nghe m t cách tôn tr ng − Gi úng chương trình làm − Th o lu n v n ch không vi c bàn tán v con ngư i. − Hoàn thi n bài t p trư c khi − Tìm hi u nh ng ý tư ng, h p không phê phán ngư i khác. − Ch u trách nhi m cá nhân − Tôn tr ng quan i m c a − Không s d ng ngôn ng ngư i khác căng th ng − Tránh bàn chuy n ngoài l − Tôn tr ng c nhóm − Thái tích c c, xây d ng Như v y danh sách quy t c ã ư c hoàn thành. Tuy nhiên, ây m i ch là i m kh i u. Danh sách này có th s thay i nhi u sau khi áp d ng cho các nhóm khác nhau ngay t i trư ng c a b n. V i chương trình này, chúng ta s còn l p nhi u danh sách các quy t c riêng cho mình và cho nhóm c a mình và các danh sách này s còn ư c hi u ch nh qua m i ho t ng ti p theo ây. B NG KI M TRA CÁC QUY T C LÀM VI C C NG TÁC Hi m Th nh Thư ng Quy t c khi tho ng xuyên L ng nghe L ng nghe m t cách chăm chú ý tư ng c a ngư i khác, k c trong tâm th c và b u hi n cơ th Dành th i gian suy nghĩ sau khi t câu h i ho c tr l i l i Di n t l i trong tâm trí mình i u mà ngư i khác ang nói hi u h hơn

34 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Ch cho ngư i khác nói xong trư c khi tham gia th o lu n Di n gi i S d ng di n gi i c m nh n và làm sáng t n i dung cũng như c m xúc S d ng hình th c di n gi i tóm t t và t ch c l i thông tin S d ng hình th c di n gi i chuy n cu c h i tho i v i nh ng m c tr u tư ng khác nhau S d ng c ch trong di n gi i Thăm dò Tìm ki m s th ng nh t v cách hi u m t n i dung t câu h i làm rõ s ki n, ý tư ng, câu chuy n t câu h i làm sáng t nh ng gi i thích, ng ý và k t qu t câu h i làm n i b t nh ng gi thuy t, quan i m, ni m tin hay ý nghĩa Làm sáng t tư duy Làm rõ ý nh trao i c p n t t c nh ng thông tin liên quan Cân nh c ngôn ng thích h p trư c khi nói ưa ra các s ki n, suy lu n, ý tư ng, ý ki n và ngh

Hư ng d n tr c ti p 35 Gi i thích lý do ng sau nh ng tuyên b , câu h i và hành ng Lo i b ho c thông báo rõ s thay i ý tư ng, ý ki n, quan i m riêng Chú ý n b n thân và ngư i khác Luôn chú ý v nh ng suy nghĩ c a b n thân và phát hi n nh ng suy nghĩ này Luôn chú ý gi ng nói và c ch c a ngư i khác. Luôn chú ý v nhi m v c a nhóm, tâm tr ng và s phù h p c a nh ng óng góp c a b n thân và nh ng ngư i khác Suy nghĩ tích c c v ngư i khác Luôn cho r ng m i ngư i u có ý nh t t Kìm nén s bùng n do ph n ng cá nhân Suy nghĩ v ngư i khác m t cách tích c c khi ph n ng ho c ưa ra yêu c u v i ngư i khác Cân b ng gi a ng h và ch t v n Gi i thích b o v nh ng ý tư ng c a riêng b n và ch t v n nh ng ý tư ng c a ngư i khác T o cơ h i bình ng cho nh ng ngư i tham d ưa ra lý l gi l p trư ng bao g m nh ng gi thuy t, s ki n và ý nghĩa.

36 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Bày t s không ng ý m t cách tôn tr ng và c i m v i nh ng ý tư ng khác và ưa ra nh ng lý l vì sao không ng ý. Yêu c u ngư i khác ưa ra nh ng lý do có th hi u l p trư ng c a h Trích d n v i s ng ý theo “Trư ng h c Thích ng”, Nhóm C ng tác H tr và Phát triên, Robert Garmston and Bruce Wellman, Four Hats Seminars, 337 Guadalupe Drive, El Dorado Hills, CA 95762. Ho t ng 2: Khám phá kĩ năng giao ti p Vai trò c a ngư i hư ng d n trư ng là gì? B n có th hư ng d n các ng nghi p c a mình suy nghĩ sâu hơn v m t ch như th nào? B n có th s d ng các kĩ năng giao ti p giúp các ng nghi p tích h p công ngh thông tin như th nào? Sau khi tr i nghi m v thi t l p các quy t c làm vi c nhóm, b n cũng nên bi t r ng, v i tư cách là ngư i hư ng d n b n s có r t nhi u vai trò khác nhau. ôi khi b n là m t ngư i nh hư ng, m t ngư i h p tác, m t ngư i tư v n hay m t ngư i hư ng d n. Là m t ngư i hư ng d n b n có th l p k ho ch và t ch c g p g , như m t ngư i h p tác b n s trong v trí c a ngư i cùng làm vi c bình ng v i các ng nghi p v m t bài d y nào ó, là m t ngư i tư v n b n có th tr l i các câu h i và óng vai trò như m t chuyên gia. Vai trò c a ngư i i u hành yêu c u b n lùi l i và s d ng m i quan h c a b n v i ngư i h c. V i vai trò c a ngư i hư ng d n thì b n c n giúp nh ng giáo viên c ng tác c a mình tr thành nh ng ngư i h c c l p. i u này ư c nh n bi t thông qua quá trình ph n h i và quan h trong công vi c. Có b n kĩ năng giúp vi c cho giao ti p trong hư ng d n ng nghi p. B n kĩ năng này là: Nghe tích c c, Di n gi i, S d ng câu h i làm rõ và S d ng câu h i thăm dò. Nh ng kĩ thu t này ư c s d ng t t nh t khi b n trong vai trò là ngư i hư ng d n. Hãy luôn nh r ng b n luôn có nhi u vai trò khác nhau như là ngư i tư

Hư ng d n tr c ti p 37 v n hay ngư i i u ph i khi b n làm vi c v i các giáo viên. Tuy nhiên, trong ph n này chúng ta s ch bàn các gi i pháp liên quan n ngư i hư ng d n. B n có th tham kh o Th g i ý các kĩ năng giao ti p c a ngư i hư ng d n ư c in trang sau. B NG G I Ý CÁC KĨ NĂNG GIAO TI PC A NGƯ I HƯ NG D N Kĩ năng giao ti p cho giáo viên hư ng d n Nghe tích c c T p trung vào ngư i nói G t b t t c nh ng suy nghĩ khác Hư ng ngư i v phía trư c và g t u S d ng nh ng câu h i làm rõ thông tin Làm rõ hơn hay th hi n mong mu n hi u m t cách rõ hơn m t ch ho c ý tư ng Có tính c th ư c tr l i nhanh chóng ư c s d ng thu th p thông tin B n ã trình bày thông tin này như th nào? Có bao nhiêu h c viên trong m t l p h c? H c viên có làm vi c theo nhóm không? S d ng nh ng câu h i thăm dò Suy nghĩ mang tính phê phán cao Khuy n khích suy nghĩ sâu hơn Thư ng b t u v i m t s suy di n Thư ng là câu h i m B n ã nói ..., v y b n ã bao gi nghĩ v ... ? T i sao…? Bư c ti p theo có th là gì? B n h c ư c gì t i u ó? Có bi n pháp nào khác mà b n có th s d ng ...? Bây gi b n s có cơ h i th c hành nh ng kĩ năng này.

38 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p 1. Bư c u th c hành kĩ năng giao ti p Lưu ý: Trư c khi tí n hành bài t p này, t ng cá nhân c n hoàn thành b n k ho ch hư ng d n ư c cung c p trang 34. M t giáo viên hư ng d n gi i là ngư i bi t s d ng kĩ năng giao ti p khuy n khích các ng nghi p suy nghĩ m t cách sâu s c hơn v m t ch ho c giúp các ng nghi p suy nghĩ trong cu c h p v ch k ho ch. M c tiêu c a bài t p này là giúp nhóm có ư c kĩ năng quan tr ng này trong vi c hư ng d n ng nghi p. Toàn b bài t p không nên dài quá 25 phút cho m t ngư i óng vai trò là ngư i phát ngôn. Trư c khi ti p t c m t chu kỳ, nh ng ngư i tham gia c n s d ng m t chi c bút chì, m t vài t gi y và B ng g i ý các kĩ năng giao ti p c a ngư i hư ng d n và các k ho ch hư ng d n c a h . 1. S p x p nhóm 4 ho c 6 ngư i. 2. Xác nh M t ngư i i u ph i d n d t nhóm i t ng bư c m t theo úng mô hình th o lu n và gi cho t t c m i ngư i t p trung trong su t quá trình. Ngư i i u ph i s giúp ngư i tham d tuân theo các bư c c a mô hình th o lu n b ng cách nh c nh ngư i tham d n u th y c n thi t. M t ngư i theo dõi th i gian d n d t cu c th o lu n. M t ngư i phát ngôn nói v chương trình hư ng d n c a h , s d ng k ho ch hư ng d n v a hoàn thành trang 35. 3. Ngư i phát ngôn miêu t nh ng gì ã vi t trong k ho ch hư ng d n bao g m thông tin cơ b n, m c tiêu hư ng d n và m t thách th c ho c tình th ti n thoái lư ng nan mà giáo viên hư ng d n ph i i m t. 4. Hai ngư i thay phiên nhau di n gi i nh ng i u ngư i phát ngôn ã trình bày. 5. Hai ngư i t nh ng câu h i hi u rõ hơn v n . Ngư i phát ngôn tr l i câu h i. 6. Nhóm s d ng vài phút m i ngư i vi t ra m t câu h i thăm dò trên t gi y nh n. Ngư i tham d có th tham kh o Th g i ý các kĩ năng giao ti p c a ngư i hư ng d n vi t câu h i thăm dò.

Hư ng d n tr c ti p 39 7. M i ngư i trong nhóm c to câu h i thăm dò c a mình lên r i n p t gi y nh n c a mình cho ngư i phát ngôn. Ngư i phát ngôn không tr l i. 8. Ngư i phát ngôn xem xét t t c các câu h i thăm dò và sau ó nói v i c nhóm v câu h i khi n cho mình ph i suy nghĩ nhi u nh t v tình th khó x c a mình. 9. N u th i gian cho phép, m t ngư i tham d n a s óng vai ngư i phát ngôn và quá trình l i l p l i. Nh n xét v bài t p th c hành kĩ năng giao ti p: Kĩ năng giao ti p c a b n có ư c c i thi n không? Ho t ng này d hay khó v i b n? T i sao? B n có th s d ng các kĩ năng này v i giáo viên khác như th nào? Khi nào b n ch ơn gi n nói v i giáo viên gi i pháp cho m t v n mà không ph i t câu h i? XÂY D NG K HO CH HƯ NG D N NG NGHI P Hư ng d n: S d ng nh ng thông tin dư i ây so n th o k ho ch hu n luy n c a b n. C g ng tr l i nh ng câu h i sau: Thông tin cơ b n 1. B n s hu n luy n ai? 2. Khi nào b n có th g p các giáo viên c ng tác? 3. ...................................................................................................... Liên k t vi c hư ng d n ng nghi p v i nh ng sáng ki n khác 1. Làm th nào công vi c c a b n làm-v i tư cách là m t giáo viên hư ng d n ưa công ngh thông tin vào l p l i có th óng góp vào nhi m v gi ng d y tr ng tâm c a trư ng b n? 2. M c tiêu c a chương trình hu n luy n c a b n là gì? (Ví d , m t trong nh ng m c tiêu hu n luy n là giúp nhóm h c sinh l p 4 s d ng ư c công ngh thông tin trong quá trình t p vi t). 3. ...................................................................................................... Gi i thi u chương trình c a b n 1. B n s gi i thi u chương trình hư ng d n c a b n v i t p th giáo viên hay hi u trư ng như th nào? 2. ......................................................................................................

40 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Nh ng d oán 1. Miêu t thách th c b n ph i i m t v i tư cách giáo viên hư ng d n. 2. ...................................................................................................... Chú ý khác: 1. ...................................................................................................... 2. ...................................................................................................... 2. i u hành m t bu i h p l p k ho ch 1. S d ng Phi u l p k ho ch dư i ây PHI U L P K HO CH Tr ng tâm c a chương trình phát tri n chuyên môn Tên giáo viên tham d Tên giáo viên hư ng d n Ngày Tr ng tâm gi ng d y Lĩnh v c b n t p trung: c a trư ng: Hi n nay b n ưa công ngh thông tin vào môn h c như th nào? Bài h c nào s p t i chúng ta t p trung vào n i dung gì s d ng công ngh thông tin? H c sinh h c gì trong bài này? Có ph n nào c a bài h c mà b n mu n ưa công ngh thông tin vào không? L i ích b n hy v ng t ư c qua vi c ưa công ngh thông tin vào gi ng d y? Các v n khác ư c th o lu n:

Hư ng d n tr c ti p 41 Các m c ho t ng (phát tri n i Ngư i ch u Th i gian: ngũ giáo viên, các chuy n thăm quan, trách nhi m: các ngu n tài li u c n thi t): 2. Chia nhóm thành hai nhóm nh , ví d A và B. 3. Nhóm A óng vai trò là ngư i giáo viên hư ng d n. Nhóm B óng vai trò là giáo viên c ng tác c a cùng m t trư ng và miêu t m t bài d y, c p n nh ng ph n có th ng d ng công ngh thông tin. 4. Nhóm A th c hành di n gi i thông tin và s d ng câu h i có ư c nhi u thông tin th i i m ban u cho vi c tích h p công ngh thông tin c a các giáo viên c ng tác. C n lưu ý d a trên Phi u l p k ho ch nh hư ng vi c trao i. 5. K t lu n ph n th o lu n, nhóm B ghi l i nh ng nh n xét v vi c s d ng kĩ năng di n gi i và t câu h i c a nhóm A. 6. i vai trò. 7. K t thúc ph n th o lu n, nhóm A ghi chú l i nh ng nh n xét v vi c s d ng kĩ năng di n gi i và t câu h i c a nhóm B. 8. Hoàn thành Phi u l p k ho ch d a trên nh ng gì ã trao i. 3. Hoàn thành Nh t kí c ng tác Hãy s d ng b ng Nh t kí c ng tác trang sau. B ng này có th giúp b n theo dõi các bu i trao i hư ng d n c a b n và giúp b n i u khi n quá trình hư ng d n theo m t c u trúc ch c ch n. Tham kh o M u nh t kí h p tác trang k ti p bi t cách s d ng Nh t kí c ng tác này như th nào. Hoàn thành Nh t kí c ng tác c a b n d a trên s trao i v vi c l p k ho ch c a b n v i các thành viên trong nhóm c a mình.

42 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p B NG NH T KÝ C NG TÁC Dùng b ng này theo dõi các bi n pháp ư c s d ng ưa công ngh thông tin vào gi ng d y và ph n ánh tính hi u qu . Tác ng lên ng d ng công Nh ng gì c n Ngày Ho t ng h c t p Nh ng gì ư c vi c h c c a L n t i… ngh thông tin thay i h c sinh

Hư ng d n tr c ti p 43 M U NH T KÝ C NG TÁC Ho t Tác ng lên ng d ng công ngh Nh ng gì Ngày ng h c Nh ng gì ư c vi c h c c a L n t i… thông tin c n thay i t p h c sinh 18/9 t nư c H c sinh s d ng Internet Chưa có Chưa có Chưa có G p m t Th n nghiên c u. 3, 3:30 ưa ra 2 ho c 3 ý tư ng. 23/9 Ti n Xác nh ngu n tài li u Chưa có Xem l i hành d liên quan có trên m ng và nh ng ngu n án nghiên vì v y chúng ta có th tr c tài li u ã c uv ti p hư ng d n h c sinh i ư c l a ch n n n ngu n tài li u ó liên quan n nghiên c u thay vì cho các t nư c n em t do tìm ki m trên m ng. 25/9 Ti n L a ch n ngu n tài li u ã xem l i 4-5 ngu n tài Chưa có Chưa có Làm sao hành d trên m ng. li u liên quan và rút g n trích d n án nghiên ngu n t danh sách các ngu n tài

44 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p c uv li u còn 3. Quy t nh Internet (m u n t o liên k t t trang thư và ch ra Công vi n n nh ng ngu n c trích d n) này.

Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Ho t ng 3: Th c hành kĩ năng giao ti p và nh n xét Như ã trao i trong ho t ng trư c, ngư i hư ng d n s óng nhi u vai trò khác nhau nên do ó cũng òi h i nhi u kĩ năng giao ti p khác nhau. Nh ng vai trò ó có th là: Ngư i nh hư ng – L p k ho ch, d n d t các cu c g p g , các ho t ng và phát tri n chuyên môn c a ng nghi p theo t ng ngư i hay theo t ng nhóm nh th m chí c nhóm l n. Ngư i c ng tác – Cùng làm vi c v i ng nghi p l pk ho ch, th c hi n và ánh giá các ho t ng. Ngư i tư v n – Th hi n như m t chuyên gia chuyên ngành v r t nhi u ch khác nhau. Ngư i hư ng d n – Vai trò này yêu c u ngư i hư ng d n lùi l i m t bư c và nhìn vào m i quan h c a h v i các giáo viên c ng tác. Vai trò c a ngư i hư ng d n là giúp các giáo viên c ng tác tr thành nh ng ngư i t quy t nh. i u này òi h i s h p tác và ph n h i t t. i v i ngư i hư ng d n ng nghi p, có các kĩ năng giao ti p t t, s d ng nh ng kĩ năng này t o ra s tin tư ng là i u r t quan tr ng. Th c t cho th y không có ngư i hư ng d n ng nghi p thành công mà không t ni m tin vào giáo viên c ng tác c a mình. Ni m tin ó ư c xây d ng trên ba y u t : s quan tâm, ki n th c và s tin tư ng. Các kĩ năng giao ti p Có th s d ng nh ng kĩ năng dư i ây trong nhi u tình hu ng khác nhau: c ng tác v i m t giáo viên l p k ho ch bài d y ho c tóm t t nh ng m c tiêu c a m t ho t ng mà b n v a trao i v i các ng nghi p. L ng nghe tích c c: Ngư i hư ng d n làm ch thói quen c a mình, tham gia quá trình àm tho i, s d ng th thu t t m d ng, g t b nh ng sưy nghĩ c nh tranh và hư ng ngư i v phía trư c chú ý vào ngư i phát ngôn.

46 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Di n gi i: Hãy m i ngư i hi u b n ang c g ng hi u h và trân tr ng ý ki n c a h . Nh c l i nh ng ý tư ng ch p nh n ư c và ưa ra nh ng l i ng viên i tác ti p t c phát tri n các ý tư ng c a h . Không nên s d ng t “Tôi” khi di n gi i mà nên s d ng t “Như v y”. S d ng t “Tôi” nghĩa là b n ang ch ng t ó là ý ki n c a b n, và như v y, vô tình b n ã th hi n là mình không tôn tr ng ý ki n c a ngư i ang phát ngôn. t câu h i: Ngư i hư ng d n thư ng s d ng hai kĩ năng t câu h i khi chia s v i ng nghi p: Câu h i làm rõ: ây là nh ng câu h i c th giúp ngư i phát ngôn ưa ra thông tin chi ti t hơn và làm rõ i u trao i. Nh ng câu h i này không yêu c u suy nghĩ nhi u vì nó d a vào nh ng d ki n cơ b n. Câu h i làm rõ có th như: “Thông tin ã ư c trình bày là như th nào? ã có bao nhiêu h c sinh trong nhóm? Nh ng chu n ki n th c nào ã ư c s d ng?” Câu h i thăm dò: Nh ng câu h i này yêu c u ngư i phát ngôn th c s ph i suy nghĩ trư c khi tr l i. Chúng thư ng ư c b t u v i m t câu di n gi i và không ưa ra m t gi i pháp nào. Nh ng câu h i này giúp t p trung s chú ý c a ngư i phát ngôn. Câu h i thăm dò có th là: “B n có th s làm gì ti p theo? B n ã h c ư c gì t vi c làm ó? Theo b n thì nó ã v n hành như th nào?” Nh ng câu h i nh hư ng nh n xét Trong bài t p này b n s làm vi c v i m t ng nghi p th o lu n kinh nghi m hư ng d n c a b n và th c hành s d ng các kĩ năng giao ti p trong công vi c hu n luy n. B n s làm vi c theo c p, ch n m t ng nghi p t m t m t trư ng khác. Sau ó, dành kho ng 5 phút th o lu n v i ng nghi p c a b n thông qua m t trong nh ng câu h i li t kê trong ph n dư i theo cách th c sau. 1. Ngư i A ch n m t câu h i t danh sách dư i ây, nh n xét và sau ó chia s suy nghĩ c a h ; Ngư i B th c hành t câu h i, ban u là t nh ng câu h i làm rõ r i n nh ng câu h i thăm dò.

Hư ng d n tr c ti p 47 2. Các c p dành m t chút th i gian nh n xét v cu c th o lu n c a h . Sau ó Ngư i A nên c g ng ưa ra các ví d khi ngư i B t câu h i làm rõ và câu h i thăm dò. 3. Hoán i v trí c a A và B khi ư c yêu c u, l p l i các thao tác như trên. S d ng nh ng kĩ năng giao ti p cho ngư i hư ng d n dư i ây khi c n thi t. L a ch n m t trong các ch và câu h i dư i ây nh hư ng cu c th o lu n c a b n. KĨ NĂNG GIAO TI P CHO NGƯ I HƯ NG D N L ng nghe ch ng là T p trung vào ngư i nói Lo i b t t c suy nghĩ mang tính c nh tranh Hư ng ngư i v phía trư c và g t u Di n gi i là Kh ng nh l i i u ã ư c nói rõ. ư c dùng ki m tra m c hi u v n . Làm rõ nh ng gì nghe ư c b ng cách tóm t t l i. Th hi n s công nh n và khuy n khích. Thi t l p m i quan h gi a nh ng ngư i nói Hãy b t u v i: V y là….. V y là i u b n ang băn khoăn là….. B i vì b n…… V y linh c m c a b n là………B n ang nghĩ…………… t câu h i Các câu h i làm rõ v n ưa t i m t b c tranh rõ ràng ho c s hi u v m t ch hay m t ý tư ng. Là h i v th c t ư c tr l i nhanh chóng ư c dùng thu th p thông tin Hãy b t u v i: B n ã … như th nào? i u gì……? Như th nào….?

48 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Các câu h i thăm dò Kích thích, khuy n khích suy nghĩ sâu s c Thư ng b t u v i s di n gi i Thư ng là nh ng câu h i m (k t thúc m ) Hãy b t u v i: B n cho r ng….., B n ã t ng nghĩ r ng…….? T i sao…..? Bư c ti p theo có th là gì? B n ã h c ư c gì t i u ó? Li u b n có phương pháp nào khác dùng …..? Chia s k ho ch hư ng d n ng nghi p c a b n B n có c m th y r ng vi c trình bày k ho ch hu n luy n là có ích hay không? T i sao có? T i sao không? B n có l i khuyên nào dành cho nh ng giáo viên hư ng d n khác chu n b trình bày k ho ch c a h ? L a ch n giáo viên tham d Li u nh ng n l c ch n giáo viên tham d có thành công như b n mong mu n hay không? T i sao có ho c t i sao không? B n có cách làm nào khác? 2. Mô hình giao ti p: Ghi nh n và băn khoăn Trong quá trình h p tác v i ng nghi p có th b n ư c ngh duy t trư c k ho ch bài d y, các công c tr giúp hay các tài li u khác c a h . Mô hình sau ây ư c thi t k nh m s d ng các tài li u vi t là nguyên li u cho vi c trao i. B n cũng có th ư c yêu c u b o v hay th o lu n v công vi c hư ng d n ng nghi p c a b n. Vi c thu hút các ng nghi p tham gia vào quá trình này là r t h u ích. H có th ưa ra nh ng ph n h i, tr giúp ho c là ngư i tư v n… Mô hình giao ti p này ư c thi t k nh m giúp chúng ta nh n xét, th o lu n và b o v m t s kinh nghi m hư ng d n ng nghi p. M c tiêu c a mô hình này là nh m giúp hi u hơn công vi c c a chúng ta và b i c nh công vi c – cũng như hi u công vi c này phù h p v i m c tiêu hư ng d n ng nghi p như th nào.

Hư ng d n tr c ti p 49 Cách th c s d ng mô hình này: L p nhóm t 4 n 6 ngư i và ho t ng theo mô hình sau: Ngư i thuy t trình: M t ngư i s trình bày v công vi c c a mình (có th s d ng b ng nh t kí c ng tác ho c nh ng kinh nghi m c a cá nhân liên quan n vi c chia s chuyên môn gi a các ng nghi p) Ngư i i u ph i: M t ngư i khác ho t ng như m t ngư i i u hành. Công vi c chính là gi cho quá trình trao i di n ra theo úng ti n trình, m b o th i gian th o lu n c a nhóm và m b o r ng m i ngư i u có cơ h i óng góp trong vi c th o lu n. 5 phút dành cho ngư i trình bày gi i thi u công vi c. Trong ó có l i gi i thích giúp ng nghi p trong nhóm hi u tình hu ng và m c ích v công vi c. Có th bao g m t t c nh ng thông tin phù h p khác. 5 phút yên l ng dành cho vi c xem xét l i n i dung ã ghi chép ư c. ây là cơ h i ngư i tham gia có th ki m tra công vi c và ghi chép l i các chú ý hay nh ng câu h i liên quan. 5 phút dành cho th o lu n theo nhóm. ng nghi p ưa ra nh ng câu h i làm rõ v công vi c. Nh ng câu h i này giúp ngư i thuy t trình hi u công vi c g m có nh ng gì và hoàn thành nh ng công vi c y như th nào. ( ây thư ng là nh ng câu h i d tr l i i v i ngư i thuy t trình) 5 phút dành cho NH NG GHI NH N ( ng nghi p nh n xét v “thành công” trong công vi c). Trình bày nh ng hi u bi t mà mình có ư c sau khi xem xét công vi c. Mô t nh ng gì làm rõ hơn cho ngư i thuy t trình. Nói v nh ng gì ã ư c hi u rõ hơn. (Ngư i thuy t trình yên l ng và ghi chép). 10 phút dành cho NH NG I U C N LÀM RÕ ( ng nghi p nh n xét v “nh ng i u c n làm rõ trong công vi c”). Nh ng gì ã trình bày d n n nh ng băn khoăn gì? i u này nh hư ng n công vi c hu n luy n c a chúng ta như th nào? L n sau có th làm gì nâng cao hơn n a ch t lư ng giao ti p gi a các ng nghi p. (Ngư i thuy t trình yên l ng và ghi chép).

50 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p 5 phút dành cho PH N H I (ngư i thuy t trình có th i gian ph n ánh v nh ng gì mình ã h c ư c). Ngư i thuy t trình s nói v vi c s s d ng nh ng nh n xét v a r i như th nào. i u gì thúc y ngư i thuy t trình c n thay i cách suy nghĩ v nh ng gì mà mình ã c p? 5 phút dành cho TÓM T T theo nhóm nh . Các thành viên tham gia và ngư i thuy t trình nh n xét v mô hình giao ti p này. L i ích c a quá trình này là gì? Khó khăn là gì? Nó có th ư c ng d ng như th nào trong nh ng trư ng h p khác? 3. Mô hình giao ti p: Phân tích và nh n xét Mô hình này ư c s d ng phân tích nh ng thành công c a m t quá trình c ng tác trư c ây rút ra nh ng bài h c cho các ho t ng sau. B n s s d ng B ng ki m tra ho t ng h c t p xác nh nh ng y u t óng góp vào thành công khi xem xét m t m u bài t p c a h c sinh. M i m t ngư i trong nhóm nên nh n m t trong nh ng vai trò: Ngư i tính gi , ngư i i u ph i, ngư i báo cáo. Vi c phân tích nh ng nguyên nhân làm cho quá trình h p tác thành công là m c ích c a mô hình giao ti p này. Ngư i i u ph i óng vai trò quan tr ng trong ho t ng này. Ngư i i u ph i c n giúp cho nhóm luôn t p trung tìm ra i m khác bi t trong s thành công mà ngư i thuy t trình ang trình bày. Ngư i tính gi m b o phân ph i th i gian h p lí trong quá trình th o lu n và ngư i báo cáo nêu l i cho c l p nh ng ý ki n k t lu n c a nhóm. 1. (5–8 phút) M i m t thành viên trong nhóm xác nh m t thành công c a mình v s c ng tác v i ng nghi p: T t c thành viên trong nhóm suy nghĩ r i vi t m t o n mô t ng n quá trình c ng tác ã thành công. Bao g m: Mô t v kinh nghi m h p tác và k t qu công vi c c a h c sinh Nh ng gi i pháp ã ư c s d ng thúc y s h p tác Nh ng bài t p c a h c sinh ph n ánh s thành công c a các ho t ng h c t p. Hãy s d ng B ng ki m tra ho t ng h c t p làm cơ s cho vi c ánh giá nh ng thành công.

Hư ng d n tr c ti p 51 Tr l i cho câu h i sau: S h p tác góp ph n vào hi u qu c a ho t ng h c t p như th nào? 2. (5 phút) Ngư i thuy t trình mô t thành công: Ngư i thuy t trình th nh t chia s công vi c c a h c sinh mình, trong ó có nh ng câu tr l i cho nh ng i m nêu trên. Nh ng thành viên khác ghi chép. Ngư i i u ph i m b o r ng ngư i thuy t trình trong quá trình trình bày ã tr l i câu h i: S h p tác có óng góp như th nào vào hi u qu c a ho t ng h c t p? 3. (3 phút) Nhóm h i nh ng câu h i làm rõ v nh ng chi ti t c a nh ng kinh nghi m ã trình bày. 4. (5 phút) Nh n xét theo c nhóm: Nhóm th o lu n nh ng gì h nghe ngư i thuy t trình mô t . i u gì là thú v i v i b n? i u gì giúp kinh nghi m ư c nêu ra tr nên thành công? B n có th t ra nh ng câu h i thăm dò nào cho ngư i thuy t trình? Ngư i thuy t trình không tham gia vào cu c th o lu n này nhưng c n ph i ghi chép l i. 5. (3 phút) Ngư i thuy t trình tr l i: Ngư i thuy t trình tr l i nh ng gì mà nhóm ã th o lu n và cho bi t i u gì làm cho vi c h p tác ã thành công n v y và có th ng d ng nó như th nào vào công vi c trong tương lai. Ngư i thuy t trình có th không ph i tr l i nh ng câu h i thăm dò. 6. (1 phút) Ghi nh n: Nhóm dành th i gian khen ng i nh ng vi c mà ngư i thuy t trình ã hoàn thành t t. 7. (15 phút) L p l i ho t ng: M t thành viên khác trong nhóm m nh n vai trò c a ngư i thuy t trình và c nhóm l p l i các bư c 2-6. 8. (15 phút) L p l i ho t ng: Thêm m t thành viên khác trong nhóm m nh n vai trò c a ngư i thuy t trình và l p l i các bư c 2-6. 9. (5 phút) Tóm t t trong nhóm nh . Tr l i nh ng câu h i sau: i u gì ã góp ph n vào s thành công c a m i m t kinh nghi m h p tác v a ư c chia s trên? B n có th l p l i thành công này trong tương lai như th nào? B n có th s d ng mô hình giao ti p này v i các giáo viên khác và các h c sinh trong trư ng như th nào?

52 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p B n có th làm gì c i thi n mô hình giao ti p này? 10. (5 Phút) Chia s trong c l p: Ngư i báo cáo trình bày l i v i c l p v vi c nhóm c a mình ã khám phá ra i u c t lõi c a s thành công là gì. Ngư i báo cáo c a các nhóm còn l i có th b qua nh ng ý mà nhóm trư c ã nêu ra. Theo Khoa c i cách trư ng h c qu c gia, (2002). Phân tích s thành công. L y t 10/2/2004, ngu n: http://www.nsrfharmony.org /protocols.html B NG LI T KÊ CÁC HO T NG H C T P Nhi m v d a trên chu n ki n th c Nhi m v h p d n Nhi m v này s giúp h c sinh: H c sinh: t/ nâng cao ư c ki n th c Tham gia h c t p ch ng (th c ho c kĩ năng trong lĩnh v c n i hành, xây d ng, t o l p, di dung nh t nh chuy n, s d ng “tư duy a d ng” vv…) Th c hành các bi n pháp/quá trình c a m t môn h c (ví d Tìm th y ch h p d n, hài phương pháp nghiên c u khoa hư c ho c t o ni m say mê. h c). ư c l a ch n (ch , phương Nâng cao kĩ năng giao ti p (kĩ pháp…) năng vi t, nói, và s d ng hình ư c th thách (nhưng không nh) quá s c) Nâng cao năng l c v i các kĩ T o ra m t s n ph m/ho t ng năng x lí thông tin tr c tuy n ho c năng l c có ích cho b n (ví d , tìm , ánh giá, t ch c thân khi bư c vào cu c s ng. thông tin, m b o ngu n thông tin). Bi t ư c k t qu / ho t ng c a mình s ư c ánh giá cao, ư c Nâng cao kh năng hi u và s s d ng úng, hay có ích cho d ng các thông tin nh lư ng ngư i khác v i cu c s ng th c. (s li u, s o v.v..) trong các b ng d li u, bi u ho c m u Nh n ph n h i th c t iv i bi u tư ng. ch t lư ng c a công vi c c a mình t ngư i d ho c chuyên Th c hành các kĩ năng làm vi c/ gia c a lĩnh v c. kĩ năng s ng (ví d , làm vi c theo nhóm, qu n lý d án, hi u Áp d ng kinh nghi m ngoài l p bi t v văn hoá, v.v.) h c vào công vi c. Nâng cao năng l c b ng các Có trách nhi m i v i nhau. công ngh khác nhau

Hư ng d n tr c ti p 53 Nhi m v d a trên v n Công ngh nâng cao k t qu h c t p H c viên ph i th c hành cách tư Công ngh ư c s d ng : duy sáng t o và logic : Giúp cho h c sinh ti p c n thông ưa ra m t nh n xét h p lí. tin ch t lư ng, các tài li u cơ b n, ho c các quan i m mà các Gi i quy t m t v n . em chưa bi t. ưa ra m t quy t nh ho c m t Cho phép h c sinh tìm hi u m t s l a ch n. khái ni m theo các cách mà bình L p m t k ho ch hành ng. thư ng không th có (ví d , gi i ph u ng v t/ngư i). Thuy t ph c m t ngư i nào ó. Phân bi t vi c h c c a h c sinh B o v m t ý ki n. v i các nhu c u khác. Gi i thích m t khái ni m. Giúp h c sinh hi u các khác khái Làm rõ m t tình hu ng ph c t p. ni m tr u tư ng. Gi i quy t m t tình hu ng r c r i T o i u ki n cho h c sinh tham ho c ph c t p gia vào các cu c i u tra khoa h c tr c tuy n. Kh c ph c s c và c i thi n m t h th ng. Giúp h c sinh qui trình gi i quy t v n ( ví d , s d ng các áp ng nhu c u th c s c a ph n m m t ch c ) m t ai ó. Khuy n khích h c sinh khám L p k ho ch và chia giai o n phá khái ni m ho c hình thành m t s ki n. cách hi u khái ni m c a riêng Áp d ng m t khái ni m ã h c h . vào tình hu ng th c t . Chia s các ý tư ng và giao ti p Sáng t o ra qui trình gi i quy t v i các nhóm h c sinh nơi m tv n . khác. Làm vi c trong i u ki n h n ch Giúp h c sinh nh n ph n h i v (ví d gi i h n v không gian, công vi c c a mình t c ng ng kho n ngân sách, th i gian, bên ngoài nhà trư ng. ngu n tài li u v.v…) Khuy n khích h c sinh tham gia vào quá trình dân ch .

Hư ng d n ng nghi p qua môi trư ng m ng Ho t ng 1. Làm quen v i trang web Hư ng d n ng nghi p toàn c u Trên web site do Microsoft xây d ng v i m c ích h tr “Chương trình hư ng d n ng nghi p” toàn c u, b n có th tra c u thông tin v nhi u ch liên quan t i quá trình d y h c, quá trình hư ng d n ng nghi p c a b n theo nh hư ng s d ng công ngh thông tin trong d y h c. B n cũng có th xây d ng các s n ph m h tr d y h c, chia s , trao i kinh nghi m v ng d ng công ngh trong d y h c cũng như nh ng kinh nghi m trong công tác hư ng d n ng nghi p c a b n v i giáo viên, h c sinh và c ng ng PIL trên ph m vi toàn c u. Trong ho t ng này, b n s tìm hi u sơ b v nh ng n i dung c a web site. Hãy ghi nh và suy nghĩ v nh ng n i dung ó, ng th i liên h v i công vi c mà b n ang ti n hành bi t ư c khi nào b n c n và b n có th tìm chúng âu trên trang web c a Chương trình. B n có th tìm hi u trang web c a Chương trình theo hai cách: Cách th nh t: Tìm hi u nh ng thông tin chính v trang web c a Chương trình thông qua h th ng các hình nh cho s n in kèm v i tài li u này “TÀI LI U CHO HO T NG 1” ( ư c s d ng khi không có ư ng k t n i Internet) Cách th hai: Tìm hi u nh ng thông tin chính v trang web c a Chương trình thông qua vi c ăng nh p vào trang web, duy t và tìm hi u các n i dung c a trang web ( ư c s d ng khi có ư ng k t n i Internet) Nh ng hư ng d n c th ăng nh p vào trang web c a Chương trình M i thành viên trong l p s ư c nh n m t tài kho n ăng nh p vào trang web c a Chương trình.

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 55 Theo s ch d n c a giáo viên hư ng d n, b n hãy ăng nh p vào trang web c a Chương trình. Hãy suy nghĩ và tr l i câu h i sau: Trang web c a Chương trình hư ng d n ng nghi p có gì khác nhau v m t n i dung trư c và sau khi ăng nh p? T i sao? Khám phá trang web Sau khi ã ăng nh p thành công, m i thành viên s làm vi c c l p tìm hi u v trang web c a Chương trình. Hãy i n thông tin b n tìm hi u ư c vào b ng dư i ây: S liên quan Nh ng n i N i dung trong công vi c dung m i, Stt Tên ch ch hu n luy n c a có ý nghĩa b n v ib n Chia s k t qu v i các thành viên khác Sau khi hoàn thành b ng trên, b n s ư c ch nh cùng v i m t i tác trong l p th o lu n k t qu t ư c, ti n hành ch nh s a, b sung cũng như d ki n nh ng câu h i v nh ng n i dung b n còn chưa hi u và b n s ưa ra trong ph n th o lu n chung ư i ây. Th o lu n chung Ngư i hư ng d n s cùng v i các b n th o lu n v k t qu t ư c trong các ho t ng trên. Hãy ưa ra b t kỳ câu h i nào liên quan t i vi c khám phá trang web c a Chương trình cho ngư i hư ng d n và các i tác trong l p làm sáng t hơn n a n i dung, ý nghĩa c a trang web c a Chương trình. Tài li u cho ho t ng 1

56 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Hình 1. Website trư c khi ăng nh p Hình 2. Website sau khi ăng nh p

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 57 Hình 3. Ph n gi i thi u chung v chương trình Hình 4. Ph n xây d ng h sơ tài li u tham kh o

58 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Hình 5. Ph n xây d ng bài h c trên m ng Hình 6. Ph n qu n lí l p h c dành cho giáo viên c t cán

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 59 Ho t ng 2. Xây d ng h sơ tài li u tham kh o cho công vi c hu n luy n Trong quá trình tham gia Chương trình hư ng d n ng nghi p, b n s thu th p, tìm ki m và xác nh r t nhi u ngu n thông tin trên internet s d ng trong quá trình gi ng d y c a b n ho c trong quá trình hư ng d n ng nghi p s d ng công ngh thông tin trong bài d y c a h . t p h p nh ng ngu n thông tin trên m ng này vào m t v trí, b n s s d ng m t công c d a trên web t o ra m t H sơ tài li u tham kh o (Portfolio) hư ng d n ng nghi p. Công c tr c tuy n này s giúp b n t p h p ư c các ư ng liên k t h u ích mà không c n ph i bi t xây d ng m t trang web như th nào. Sau khi làm theo các bư c trong công c t o H sơ tài li u tham kh o, s n ph m cu i cùng c a b n s là m t H sơ tài li u tham kh o nh m hư ng d n ng nghi p, m t trang web cá nhân v i r t nhi u ư ng liên k t t i các ngu n thông tin h u ích trên m ng. Trong su t năm h c, b n có th tham kh o trang web này c a mình khi xây d ng bài d y trên m ng hay giúp các giáo viên khác s d ng công ngh thông tin trong bài d y c a h . N u ã có m t trang web c a riêng mình, b n có th d dàng t o m t ư ng liên k t t i H sơ tài li u tham kh o hư ng d n ng nghi p c a b n. Có th b n không d dàng cho ch nh s a trang web c a riêng mình, nhưng H sơ tài li u tham kh o c a b n thì luôn ư c h tr th c hi n công vi c ó. Nh ng hư ng d n c th Tìm hi u n i dung c a m t h sơ tài li u tham kh o Quan sát hình dư i (ho c truy c p tr c ti p vào trang web c a Chương trình), hãy cho bi t m t h sơ tài li u tham kh o g m có nh ng n i dung gì (n i dung, cách th c duy t qua các n i dung). Hãy tr l i các câu h i dư i ây: N i dung ch y u c a m t h sơ tài li u tham kh o là gì? Có th ưa nh ng thông tin gì vào h sơ tài li u tham kh o? Cách th c duy t qua các n i dung c a h sơ tài li u tham kh o?

60 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p N i dung h sơ tài li u tham kh o có th chuy n sang ti ng Vi t ư c không? Có n i dung nào b n chưa hi u v h sơ này? Trao i v i ngư i hư ng d n và i tác Cùng v i ngư i hư ng d n, các i tác khác trong l p làm sáng t nh ng n i dung liên quan t i m u h sơ tài li u tham kh o trên. M t l n n a, b n có th ưa ra b t c câu h i nào v i ngư i hư ng d n ho c các i tác khác trong l p. K t thúc ph n này, hãy m b o r ng b n ã th c s hi u v Portfolio. H sơ tài li u tham kh o c a riêng b n Trong ph n này, b n s dành m t kho ng th i gian suy nghĩ, nh l i, tham kh o, tìm ki m nh ng a ch liên quan t i công vi c c a b n. Sau ó, s d ng chương trình MS Word so n th o m t h sơ tài li u tham kh o. thu n l i, các thành viên trong l p s ư c k t nhóm theo chuyên ngành. Ti n hành th o lu n và hoàn thành công vi c ư c giao. Xây d ng h sơ tài li u tham kh o trên trang web c a Chương trình K t thúc bư c trên, m i nhóm ã xây d ng cho mình m t h sơ tài li u tham kh o dư i d ng t p Word.

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 61 bư c này, b n s s d ng công c c a trang web hư ng d n ng nghi p chuy n t i n i dung h sơ tài li u tham kh o c a b n vào trang web c a Chương trình và lưu tr nó ó. c n i dung “TÀI LI U CHO HO T NG 2”dư i ây trư c khi s d ng trang web c a Chương trình bi t ư c qui trình xây d ng và lưu tr h sơ tài li u tham kh o. Sau ó, m i nhóm s chuy n n i dung ã thi t k trong ph n m m word sang thành h sơ tài li u tham kh o trong trang web c a Chương trình. Chia s , th o lu n v h sơ tài li u tham kh o c a các nhóm Ngư i hư ng d n thu th p a ch h sơ tài li u tham kh o c a các nhóm, trình di n, th o lu n, góp ý s n ph m c a t ng nhóm. Trên cơ s ó, các b n s nh n th y nh ng thi t sót, h n ch trong s n ph m c a mình và ti n hành hoàn thi n nó. Tài li u cho ho t ng 2 T o m t h sơ tài li u tham kh o 1. M Internet Explorer và vào trang web Chương trình Hư ng d n ng nghi p, sau ó nháy vào ph n Porfolios (H sơ). 2. Nháy ch n Create/Modify Portfolio (T o và chính s a H sơ). 3. Nháy ch n Create Portfolio. 4. Nháy ch n Next>>.

62 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p 5. N u b n không mu n ưa hình nh lúc này, nháy ch n Skip This Step(b qua bư c này). R i sau ó chuy n t i bư c 8. 6. N u b n mu n ăng t i hình nh, nháy ch n Browse…, d n n hình nh trong c ng máy tính c a b n, l a ch n hình nh và nháy chu t vào Open (M ). Khi hình nh xu t hi n trong h p tho i, nháy ch n Upload xem k t qu . 7. L p l i bư c 6 ăng t i thêm hình nh. Khi ã s n sàng, nháy ch n Return to n trang t o H sơ. 8. Trong trang t o H sơ, gõ tiêu cho h sơ. 9. Nháy ch n Next>>

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 63 10. Trong trang t o h sơ, H sơ m u xu t hi n trong trư ng văn b n v i nút ch nh s a (b n s s d ng sau này). ph n cu i c a trang t o H sơ, nháy chu t vào Finish Portfolio lưu m u H sơ có tiêu . T o liên k t trong h sơ tài li u tham kh o

64 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Trong m u t o h sơ tài li u tham kh o, liên k t này ã ư c t o s n. Khi ó, ch vi c nháy chu t vào liên k t c a các m c phía u h sơ (ph n g ch chân) n i dung tương ng s ư c hi n th ngay u c a c a s trình duy t. i u này r t h u ích trong trư ng h p h sơ tài li u tham kh o c a b n ư c trình bày trong nhi u trang màn hình. Tuy nhiên, không ph i h sơ nào cũng y m c như m u. Hơn n a, ôi khi b n mu n thêm các m c có tính c thù cho h sơ c a mình. Khi ó, chúng ta hoàn toàn có th thay i, xoá, thêm các m c và t o l i liên k t gi a m c phía u h sơ và v trí n i dung tương ng trình bày phía dư i. Chú ý: s m c liên k t phía trên (thư ng d ng ng n g n - dư i ây g i là tiêu liên k t) ph i tương ương v i s m c phía dư i (dư i ây g i là tiêu n i dung). Chúng có th có tiêu gi ng nhau theo t ng c p ho c khác nhau chút ít. Ví d tiêu liên k t phía trên là “k ho ch”, tiêu phía dư i có th là “k ho ch” (gi ng nhau) ho c “M t s tài nguyên dùng cho vi c l p k ho ch” (khác nhau) Vi c t o liên k t gi a tiêu liên k t và tiêu n i dung ư c th c hi n thông qua hai bư c: Bư c 1: t tên ( ánh d u v trí) cho tiêu n i dung Bư c 2: T o liên k t t tiêu liên k t t i tiêu n i dung thông qua tên tương ng. t tên hãy th c hi n như sau: 1. ánh d u (bôi en) tiêu n i dung, ví d bôi en ch Bibliography 2. Nháy ch n nút Hyperlink 3. Ch n m c Anchor và gõ tên t cho tiêu n i dung này, ví d tên là bibliography (tên này có th gi ng hay khác tiêu n i dung).

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 65 t o liên k t t tiêu liên k t t i tiêu n i dung ( ã ư c t tên) b n th c hi n như sau: 1. ánh d u tiêu liên k t tương ng phía trên h sơ tài li u tham kh o. Ví d ánh d u dòng |bibliography| 2. Nháy ch n Hyperlink . 3. Ch n m c Hyperlink. 4. Trong m c URL, nh p vào #bibliography r i nháy OK Các thao tác trên ã t o ra m t liên k t t tiêu liên k t |bibliography| t i tiêu n i dung “bibliography” thông qua tên ánh d u v trí “bibliography”. T o các ư ng liên k t t i nh ng a ch tham kh o bên ngoài h sơ c a b n Gi s b n c n t o liên k t t h sơ tài li u tham kh o (trong tiêu n i dung “teacher resources”) t i trang web nói v năng l c c n có c a giáo viên có a ch http://www.ibstpi.org. Ch c n th c hi n như sau: 1. ưa con tr chu t t i v trí c n t liên k t (trong ví d này con tr chu t ư c t dư i tiêu n i dung “teacher resources”). 2. Nh p dòng ch mô t và ánh d u nó. Ví d “Trang web cung c p danh sách v các năng l c c a ngư i giáo viên”.

66 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p 3. Nháy nút Hyperlink 4. Ch n Hyperlink, trong ô nh p URL gõ a ch http://www. ibstpi.org r i nháy OK. a ch này thay th cho http://www. google.com trong hình v minh ho trên. K t thúc thao tác này, khi nháy chu t vào dòng ch “Trang web cung c p danh sách v các năng l c c a ngư i giáo viên”, m t c a s trình duy t m i s m ra v i trang web có a ch http://www. ibstpi.org. ưa nh vào h sơ tài li u tham kh o c a b n B n có th s d ng nh minh ho cho h sơ tài li u tham kh o c a mình. Vi c chèn nh vào h sơ ư c th c hi n theo 2 bư c. Bư c 1 là ăng t i nh lên m ng; bư c 2 là chèn nh vào h sơ. Mu n upload nh lên m ng b n th c hi n theo bư c 6 trong m c “Các bư c t o m i m t h sơ tài li u tham kh o”. Khi ó, các nh ã ư c ăng t i s hi n th trong m t c a s phía bên ph i c a màn hình so n th o h sơ. Lưu ý, trang web c a chương trình ch ch p nh n nh có kích c 200x300 tr xu ng. Ti p theo b n ch vi c nháy chu t trái vào nh và rê vào v trí c n chèn trong h sơ tài li u tham kh o c a b n.

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 67 C p nh t h sơ tài li u tham kh o c a b n Khi ã hoàn t t công vi c so n th o, b n nh n chu t vào nút l nh “Finish Portfolio” lưu l i và s d ng. Trong quá trình s d ng, b t c lúc nào cũng có th thay i, b sung n i dung vào trong h sơ. Vi c này ư c th c hi n thông qua các bư c dư i ây: 1. Vào Portfolios >> Create/Modify Portfolio >> View/Modify Portfolio(s). 2. L a ch n H sơ. 3. Trên trang xem trư c H sơ (Previews Portfolio), xem H sơ và quy t nh ch c n thay i. 4. Nháy ch n Modify Portfolio phía cu i trang. 5. N u c n thi t, thay i tên H sơ. 6. Nháy ch n Next >> 7. S d ng nút ch nh s a H sơ và menu th xu ng, thay i v ngoài c a H sơ. 8. T o, s a i ho c xoá ngu n và văn b n trong H sơ. 9. S d ng l a ch n Upload b sung hình nh, n u c n. 10. Lưu nh ng thay i c a b n b ng cách nháy chu t vào Modify Portfolio cu i c a trang. Chia s a ch h sơ tài li u tham kh o c a b n S d ng trình duy t và gõ tr c ti p a ch c a h sơ tài li u tham kh o, b n có th xem ư c n i dung c a nó. a ch này c n ư c ghi l i và chia s cho h c sinh, ng nghi p c a b n. Cách xem a ch như sau: 1. Vào Portfolios >> Create/Modify Portfolios >> View/Modify Portfolios. 2. L a ch n H sơ. 3. Copy URL c a H sơ, có s n cu i trang vào trong cu n s tay c a ngư i tham d . Ho t ng 3. Thi t k và xây d ng và s d ng bài h c trên m ng Ngày nay, Internet phát tri n r t m nh m , v khía c nh lưu tr thông tin chúng ta có th coi ó là kho tàng thông tin kh ng l v i

68 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p nhi u th lo i thông tin có tin c y, tính chính xác khác nhau. S r t khó khăn và tiêu t n nhi u th i gian cho vi c tìm ki m và khai thác thông tin trên Internet v i nh ng ngư i thi u ki n th c, kĩ năng cũng như kinh nghi m v lĩnh v c này. Trong giáo d c, có m t hình th c d y h c giúp vư t qua nh ng khó khăn trên ó là bài h c trên m ng (web lesson). Hơn th n a, bài h c trên m ng ư c thi t k m t l n và có th s d ng nhi u l n cho nhi u i tư ng trong nhi u th i i m và b t c a i m nào trong quá trình h c t p. Nh ng l i th trên là r t l n. V y bài h c trên m ng là gì? T i sao chúng ta dùng nó? Làm th nào xây d ng m t bài h c trên m ng v i s h tr c a trang web c a Chương trình hư ng d n ng nghi p, ó là nh ng câu h i b n s t khám phá trong toàn b n i dung c a Ho t ng 3 này. th c hi n ho t ng này, b n cũng có trong tay hai ngu n tài li u: m t là TÀI LI U CHO HO T NG 3 (in kèm tài li u này) và tài li u trên trang web c a chương trình hư ng d n ng nghi p. Các hư ng d n c th Tìm hi u và th o lu n v bài h c trên m ng Ph n này, theo ch nh c a ngư i hư ng d n, b n s làm vi c theo nhóm, n i dung làm vi c là: b n s c n i dung c a bài h c trên m ng m u dư i ây, r i so sánh v i m t ví d c a bài h c trên m ng (do ngư i hư ng d n ưa ra), s d ng ngu n tài nguyên trên internet (n u c n) và tr l i các câu h i dư i ây: Bài h c trên m ng (web lesson) là gì? T i sao s d ng bài h c trên m ng? Thi t k bài h c trên m ng d a trên lí lu n d y h c nào? C u trúc c a m t bài h c trên m ng như th nào?

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 69 Chu n ki n th c Sao chép và dán n i d ng cũng như tiêu chu n ISTE b n d nh dùng ánh giá vào trong tài li u này. Xoá các hư ng d n khi ã hoàn t t. Tiêu chu n Công ngh ISTE: http://cnets.iste.org/students/. B n câu h i thi t y u/Tình hu ng Vi t b n miêu t các v n hay nh ng tình hu ng mà h c viên s gi i quy t. T o v n có tính h p d n cu n hút h c viên vào bài h c. Bao g m câu h i thi t y u. Nhi m v c a b n Giao nhi m v cho h c viên h th c hi n như là m t k t qu ánh giá quá trình h c. Ti n hành t ng bư c theo ch d n cùng các công c cơ b n mà h c viên s c n khi thu th p thông tin cơ b n v ch . Ngu n tài li u H c viên s s d ng các trang web hoàn thi n bài h c, bao g m c các liên k t t i n i dung hư ng d n s d ng ph n m m hay nh ng hư ng d n mà h c viên c n hoàn thành d án. Tiêu chí ánh giá Miêu t cách th c b n ánh giá các k t qu th c hi n nhi m v c a h c viên. T o liên k t t i các công c ánh giá mà b n ã xây d ng hay sao chép và dán chúng vào ây. L a ch n cho xây d ng công c ánh giá Truy c p RubiStar: http://rubistar.4teachers.org S d ng Microsoft Word t o tiêu chí ánh giá

70 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Sao chép và dán tiêu chí ánh giá t hư ng d n Peer Coaching Program Create a Web Lesson Danh m c t các trích d n t i ây. S d ng nh d ng ã ư c xác nh n b i cơ quan a phương. Thi t k bài h c trên m ng Chưa c n quan tâm t i cách th c xây d ng bài h c trên m ng thông qua trang web c a chương trình hư ng d n ng nghi p, ph n này b n t p trung vào vi t l p k ho ch cho m t bài d y trên m ng cho riêng b n. Dư i ây là m t s n i dung liên quan khi b n b t u công vi c c a mình: ti t ki m th i gian và có th nh hư ng sinh viên t i các trang web h u ích, b n s gi i h n công vi c h c t p c a các em t i m t s trang web b n ã xem và l a ch n trư c. Bài h c c a b n s yêu c u sinh viên thu th p thông tin tr l i m t câu h i thi t y u (essential question). Khó khăn c a b n s là cách th c t câu h i làm sao s nh viên không th tr l i câu h i ch ơn gi n b ng cách c t dán thông tin t nhi u ngu n khác nhau. Xác nh chu n ki n th c. L a ch n ch . Xây d ng câu h i thi t y u. T o ng c nh. Thi t k các nhi m v h c t p. L a ch n tài nguyên web. Xây d ng công c ánh giá. Xây d ng Bibliography. K t thúc ph n này, b n s ư c ch nh trao i theo c p v i i tác. Ti n hành ánh giá, ch nh s a, hoàn thi n k ch b n cũng như ưa ra nh ng câu h i cho ngư i hư ng d n, i tác khác hi u rõ v k ch b n bài h c trên m ng c a b n. Xây d ng bài h c trên m ng Trư c khi th t s chuy n t i k ch b n b n ã xây d ng thành bài h c trên m ng v i s h tr c a trang web Hư ng d n ng

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 71 nghi p, b n hãy trao i v i ngư i k bên v trình t xây d ng m t bài h c trên m ng thông qua TÀI LI U CHO HO T NG 3 c a ho t ng này và cho bi t: Xây d ng bài h c trên m ng ư c th c hi n qua bao nhiêu bư c? Có nh ng bư c nào gi ng v i vi c xây d ng h sơ tài li u tham kh o? Nh n xét v cách t o liên k t trong bài h c trên m ng, t o liên k t t i m t trang web khác, cách th c trèn nh vào bài h c trên m ng. Có th ưa m t t p tin (d ng văn b n DOC hay d ng bài trình bày PPT) lên bài h c trên m ng ư c không? B ng cách nào? H c sinh, ng nghi p c a b n s tham kh o bài h c trên m ng c a b n b ng cách nào? Dư i s i u khi n c a ngư i hư ng d n, b n và các thành viên trong l p s th o lu n v nh ng câu h i trên trư c khi s d ng trang web c a Chương trình hư ng d n ng nghi p xây d ng bài h c trên m ng c a b n. Tài li u cho Ho t ng 3 Ph n m t: B t u xây d ng bài h c trên m ng t o m t web lesson t i trang web c a Chương trình hư ng d n ng nghi p, có th th c hi n theo các bư c hư ng d n dư i ây: 1. M Internet Explorer và t i trang Chương trình hư ng d n ng nghi p ch n Web Lessons. 2. Nháy ch n Create/Modify Web Lesson.

72 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p 3. Ch n ti p Create Web Lesson. Hi n th n i dung 5 bư c c n th c hi n t o ra m t bài h c trên m ng. 4. Ch n Next >> t i trang cho phép t i các file tài nguyên ính kèm d nh s d ng trong bài h c trên m ng. 5. Khi chưa mu n t i hình nh lên thì nh p chu t vào Skip This Step (b qua bư c này). Ti p t c v i bư c 8. 6. t i nh, nháy chu t vào Browse…, tìm và l a chon hình nh c n t i lên và nh p chu t vào nút l nh Open. Khi ó ư ng d n c a nh s xu t hi n trong h p tho i File name, nháy chu t vào Upload b t u t i nh. 7. L p l i bư c 6 t i thêm hình nh lên; nháy chu t vào Return to s k t thúc vi c t i nh và chuy n sang bư c k ti p.

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 73 8. T i bư c này, nh p các thông tin v : tiêu bài h c; các t khoá liên quan (dùng cho vi c tìm ki m); b c h c s d ng bài h c; ch chính c a bài h c. 9. Ch n Next >> chuy n t i bư c k ti p

74 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p 10. Công vi c ch y u t o ra bài h c trên m ng ư c th c hi n t i bư c này. D a trên trang m u, thông qua các nút ch c năng so n th o văn b n phía trên, b n th c hi n các công vi c sau ây: ưa n i dung bài h c trên m ng c a b n phù h p v i 8 bư c hư ng d n trên trang Create Web Lesson (sessions- session four-create web lesson). Thay th n i dung hư ng d n và ph n ch a văn b n trên trang m u web lesson b ng chính n i dung web lesson c a b n. Thư ng xuyên ghi l i nh ng thay i, ch nh s a web lesson c a b n b ng cách nh p vào Modify Web Lesson ph n cu i trang! Chú ý: Trong giai o n này, không nên b sung các liên k t hay các hình minh ho cho n khi ã hoàn thành c tám bư c t o web lesson. Ph n 2. Nâng cao ch t lư ng bài h c trên m ng

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 75 I. T o các siêu liên k t T o liên k t e-mail N u b n mu n t o m t liên k t e-mail, b n ch c n gõ a ch e- mail c n liên h , sau ó, a ch này s t ng ư c chuy n thành m t liên k t e-mail. Trong ví d hình dư i ây, b n bôi en dòng ch “Your E-mail Address Here”, sau ó gõ a ch e-mail c n liên h ( a ch này s thay th dòng ch b n ã bôi en), khi ó, m t liên k t e-mail ã ư c t o thay th v trí dòng ch “Your E-mail Address Here” Hai ki u liên k t dư i ây gi ng v i các liên k t b n ã t o khi xây d ng h sơ tài li u tham kh o. Hãy quan sát các hình v dư i ây và tr l i các câu h i liên quan t i m i hình nh: T o liên k t neo (Liên k t t i v trí khác cùng trong bài h c trên m ng) Câu h i cho hình 1: Thanh i u hư ng âu, có m y m c liên k t neo trong thanh i u hư ng, ó là nh ng m c nào? Hình 1

76 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p Câu h i cho các hình 2,3,4,5: Cách t o m t liên k t neo ư c th c hi n như th nào? Hình 2 Hình 3 Hình 4 Hình 5

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 77 Hình 6 T o m t siêu liên k t t i m t trang web khác và hi n th trong m tc as m i D a vào hình dư i ây, hãy mô t các bư c t o m t liên k t t i m t trang web khác? T o siêu liên k t t i văn b n, b ng tính hay bài trình di n Microsoft PowerPoint và ư c m trong m t c a s m i Trong bài h c trên m ng, b n có th cho ngư i h c tham kh o m t s tài li u ư c nh d ng dư i d ng văn b n, b ng tính hay bài trình bày b ng PowerPoint. Công vi c này ư c th c hi n trong 2 bư c như sau: Bư c 1: Upload văn b n, b ng tính hay bài trình bày Microsoft PowerPoint 1. Nháy Modify Web Lesson áy trang. 2. Nháy ch n Next >> 3. Nháy ch n Upload additional documents t i góc ph i phía trên. 4. Trên trang Media and Attachments Gallery, ưa thông tin miêu t tóm t t v tài li u (n u mu n), sau ó nháy Browse.

78 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p 5. Tìm và ch n văn b n, b ng tính hay bài trình bày PowerPoint trong máy tính. 6. Nháy ch n Open. 7. Nháy ch n Upload. 8. Quá trình ăng t i hoàn t t khi xu t hi n dòng ch : “Your upload was successful.” 9. Nháy ch n Return to, b n s quay tr l i trang Modify Web Lesson. Bư c 2: t o siêu liên k t t i văn b n, b ng tính hay bài trình bày Powerpoint ã upload 1. Phía bên ph i c a vùng so n th o web lesson, dư i m c “Copy document link to create hyperlink in the editor on your left” tìm URL c a văn b n, b ng tính hay bài trình bày PowerPoint v a ư c ăng t i. URL s có hình th c như sau: http://pc.innovativeteachers.com/mpc_web/gallery/media.aspx ?id=153&doc=true 2. ánh d u URL mu n t o liên k t t i.

Hư ng d n qua môi trư ng m ng 79 3. T menu EDIT c a trình duy t ch n Copy. 4. Trong vùng so n th o web lesson, gõ vào ho c ch n m c b n mu n t o liên k t t i văn b n, b ng tính hay bài trình bày PowerPoint v a t i lên. 5. ánh d u m c b n v a gõ vào. 6. Nháy ch n nút Hyperlinks. 7. T i h p tho i Hyperlinks Manager, nháy ch n Hyperlink. 8. Trong trư ng Type: t http: 9. Nháy chu t vào trư ng URL:, và t menu EDIT c a trình duy t, ch n Paste. 10. T Target: l a ch n _blank. 11. tr ng Tooltip:

80 Ph n II. Th c hi n hư ng d n ng nghi p 12. Nháy chu t vào OK. K t thúc bư c này m t liên k t m i ư c t o ra. Khi nháy vào liên k t ó, văn b n, b ng tính, hay bài trình bay PowerPoint s ư c m trong c a s m i c a trình duy t. II. Tìm hi u các nút i u khi n so n th o web lesson khác Có hai hàng nút và m t hàng s d ng menu tr i xu ng ư c t nh vùng so n th o web lesson. Chúng có ch c năng như các nút x lí văn b n. S d ng công c này b n có th nh d ng web lesson theo ý thích. Có th tìm hi u (tr i nghi m) v i các nút công c này b ng cách rê con tr chu t qua các nút hi n tooltip (nh ng l i miêu t tóm t t v ch c năng c a nút ó). Dư i ây là m t s nút l nh so n th o ơn gi n: = Danh sách ánh d u = Ch m = Màu ch = Chèn b ng III. T i và chèn hình nh vào bài h c trên m ng Vi c t i và chèn hình nh vào bài h c trên m ng ư c th c hi n gi ng như t i và chèn hình nh vào h sơ tài li u tham kh o.

Chia sẽ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

by Quảng Văn Hải on Jul 03, 2009

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 1

Statistics

Chia sẽ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Document Transcript