Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm                         1
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmMôc lôcLêi nãi ®Çu                                                  6Ch-¬ng 1. NhËp m«n vÒ qu¶n lý d...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm  3.5.2. Ph-¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ ®Ò xuÊt                         50  3.6. Mét sè nhËn ®Þnh bæ sung vÒ ®...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmNhu cÇu lín kh«ng cã nghÜa khã                            966.1. Tinh chÕ tõng b-íc mét             ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmmÒm                                                             159  8.3.3. Lîi vµ bÊt lîi cña tiªu ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm10.2.4. Ph¸t triÓn míi                            20610.2.5. Ph©n tÝch chi tiÕt dù ¸n ë møc rñi ro  ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   §©y lµ cuèn s¸ch vÒ qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm; nã kh«ng ph¶i lµ métcuèn s¸ch tiÕp n÷a vÒ c«ng tr×nh ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   Nãi chung, m-êi ch-¬ng cña cuèn s¸ch xuÊt hiÖn theo tr×nh tù l«gÝc vµcung cÊp cho viÖc ®i ®Çu vµo...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   Ch-¬ng 7 m« t¶ ba trong nh÷ng chøc n¨ng hç trî qu¶n lý c¬ b¶n:kiÓm tra cÊu h×nh ®¶m b¶o chÊt l-în...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmMS-DOS lµ th-¬ng nh·n cña tËp ®oµn MicrosoftPC-DOS lµ th-¬ng nh·n cña tËp ®oµn m¸y mãc kinh doanh qu...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm                               Ch-¬ng mét    NhËp m«n vÒ qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm  NhËp m«n   “PhÇn mÒ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmT©y - HÖ thèng thÎ tÝn dông. PhÇn mÒm ®-îc sö dông réng r·i ®Ó viÕt vµin s¸ch.   ViÖc gia t¨ng nhu c...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm lµ qu¸ tr×nh qui ho¹ch, tæ chøc, nh©n sù ®iÒukhiÓn, kiÓm tra vµ l·nh ®¹o d...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmt- liÖu qu¸ møc trong ®ã chi c«ng søc qu¸ ®¸ng vµo tæng phÝ vµ c«ng viÖcgiÊy tê.   Khi ph¸t triÓn ph...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmkÓ ra ph¶i lµ 8 th¸ng). Ban phÇn mÒm dù tÝnh cÇn ®éi ngò 4 ng-êi ®Ócung cÊp c¸c yªu cÇu vµ ph¸t triÓ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   1.4. Giµnh sù chÊp nhËn c¸c thñ tôc ph¸t triÓnmíi.   Mét trong nh÷ng trë ng¹i mµ c¸c nhµ qu¶n lý ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmgiao tiÕp miÖng ®-îc hiÓu ®óng ®¾n. NÕu nh÷ng thay ®æi hay c¸c h-íngdÉn kh¸c kh«ng ghi thµnh v¨n b¶n...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmtin thu thËp tõ c¸c c«ng ty kh¸c. Môc tiªu lµ bµy tá r»ng nh÷ng qui t×nhph¸t triÓn cã thø tù sÏ lµm ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   Th¾ng lîi hay thÊt b¹i cña dù ¸n kh«ng chØ liªn quan ®Õn ba môc tiªuph¸t triÓn c¬ b¶n ®ã nh-ng cò...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm                               Ch-¬ng hai     Nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t triÓn phÇn mÒm  Mét chót phßng xa   ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   C¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n kh¸c th-êng n¶y sinh do sai lÇm qu¶n lý th«ngth-êng nh-:   - Dù to¸n tåi.   - T...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmmÊt ®iÖn) th× viÖc mÊt mét hay hai giao dÞch l-u tr÷ trong bé nhí sÏch¼ng thµnh vÊn ®Ò. ThÕ nh-ng kh...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   - C¸c ®Æc tÝnh cña phÇn cøng vÒ cì môc tiªu cÇn ®Õn (dù to¸n tèc ®éCPU, kh¶ n¨ng ®Çu vµo, ®Çu ra;...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm   - ChËm trÔ lÞch tr×nh, do viÖc giao chËm c¸c thµnh phÇn dù ¸n.   - Sù kÐm cái qu¸ chÊt l-îng vµ t...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmph¸t triÓn nghÌo nµn, tÊt c¶ ®Òu dÉn ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò chñ yÕu lóc kÕtthóc dù ¸n.  2.1.6. TuyÓn dông ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm  2.1.7. Theo dâi vµ gi¸m s¸t.   Theo dâi vµ gi¸m s¸t lµ nh÷ng nhiÖm vô qu¶n lý. Khi c¸c vÊn ®Ò ph¸t...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmh¹n, gi¸ cña mét bé phËn thay thÕ cña thiÕt bÞ ph¸t triÓn. Trong mäitr-êng hîp, mét vÊn ®Ò ®· ®-îc p...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmchñ thÇu phô, ng-êi b¸n hµng, nhµ cung cÊp vµ c¸c nhµ lµm dÞch vô. C¸cvÊn ®Ò sÏ n¶y sinh nÕu c¸c hîp...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm  2. G¸n mét sè gi÷a 1 vµ 10 c¨n cø ë t¸c ®éng cña vÊn ®Ò víi dù ¸n víi10 biÓu thÞ t¸c ®éng cao vµ 1...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm    B¶ng 2.3. ThÝ dô vÒ b¶ng ngÉu nhiªn        VÊn ®Ò          Nghiªm KÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê      ...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm  - C«ng ty ®iÖn tho¹i ®-îc chän cã thÓ kh«ng cã kh¶ n¨ng l¾p ®Æt®-êng d©y thö nghiÖm ®ón ghÑn cho p...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmA.SCII ®¬n ®-îc ®Æt cho c¶ hai m¸y tÝnh phÝ vÒ gãi ¸CII sÏ lµ l·ng phÝnÕu thÓ thøc nhÞ ph©n ®-îc chä...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmmäi tr-êng hîp vÊn ®Ò ®· ®-îc ph©n tÝch gi¶i quyÕt tr-íc l¹i ®¬n gi¶nh¬n lµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®· x¶y...
Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm                                Ch-¬ng ba    Ph¸t triÓn phÇn mÒm theo hîp ®ång  Mèi quan hÖ kh¸ch hµ...
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Giao trinh quan ly du an phan mem
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Giao trinh quan ly du an phan mem

375

Published on

TRUNG TÂM GIA SƯ NGOẠI THƯƠNG
ĐỊA CHỈ : Số nhà 60 Ngõ 105 Láng Hạ
SỐ ĐIỆN THOẠI : 0165 628 6659 HOẶC 04 66 55 88 90 Website http://giasungoaithuong.net/

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
375
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
32
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Giao trinh quan ly du an phan mem

  1. 1. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm 1
  2. 2. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmMôc lôcLêi nãi ®Çu 6Ch-¬ng 1. NhËp m«n vÒ qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmNhËp m«n 101.1. Nhu cÇu ®ang gia t¨ng vÒ phÇn mÒm 101.2. Vai trß cña viÖc qu¶n lý trong ph¸t triÓn phÇn mÒm 111.3. Mét thÝ dô 131.4. Giµnh sù chÊp nhËn c¸c thñ tôc ph¸t triÓn míi 151.5. Tãm t¾t 17Ch-¬ng 2. Nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t triÓn phÇn mÒmMét chót phßng xa 192.1. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n 192.1.1. Nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn c¸c yªu cÇu cña dù ¸n 202.1.2. Nh÷ng thay ®æi th-êng xuyªn 212.1.3. Dù to¸n vµ nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan 212.1.4. Nguån lùc bªn ngoµi 222.1.5. KÕt thóc mét dù ¸n phÇn mÒm 232.1.6. TuyÓn dông nh©n viªn vµ thuyªn chuyÓn 242.1.7. Theo dâi vµ gi¸m s¸t 252.2. Ph©n tÝch rñi ro 252.2.1. Dù kiÕn nh÷ng vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt 262.2.2. Pha ph©n tÝch 272.2.3. Thùc hiÖn c¸c kÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê 292.3. Tãm t¾t 31Bµi tËp 32Ch-¬ng 3. Ph¸t triÓn phÇn mÒm theo hîp ®ångQuan hÖ kh¸ch hµng - nhµ ph¸t triÓn 333.1. Chi phÝ céng thªm ®èi l¹i víi gi¸ cè ®Þnh 333.1.1. Hîp ®ång phÝ céng thªm 343.1.2. Hîp ®ång gi¸ cè ®Þnh 363.2. C¸c mèi quan hÖ kh¸c gi-· kh¸ch hµng - nhµ ph¸t triÓn 373.3. Yªu cÇu ®èi víi mét ®Ò xuÊt (RFP) 383.3.1. Mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n 393.3.2. ChuÈn bÞ cña RFP 393.3.3. Ph¸t yªu cÇu ®Ò xuÊt RFP 423.4. §Ò xuÊt 433.4.1. §Ò xuÊt kh«ng do yªu cÇu 433.4.2. §Ò xuÊt khi cã yªu cÇu 443.4.3. §éi ngò chuÈn bÞ ®Ò xuÊt 443.4.4. Khu©n d¹ng ®Ò xuÊt 453.4.5. Kh¼ng ®Þnh c«ng viÖc (SOW) 483.5. DuyÖt xÐt ®Ò xuÊt vµ qu¸ tr×nh lùa chän 493.5.1. Ban tuyÓn chän ®Ò xuÊt 49 2
  3. 3. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm 3.5.2. Ph-¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ ®Ò xuÊt 50 3.6. Mét sè nhËn ®Þnh bæ sung vÒ ®Ò xuÊt 52 3.6.1. Nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn kh¸ch hµng 52 3.6.2. Nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn ng-êi ®Ò nghÞ 53 3.7. Tãm t¾t 54 Bµi tËp 55 Ch-¬ng 4. Chu tr×nh ph¸t triÓn phÇn mÒm C¸c biÓu th¸i vÒ chñ ®Ò th¸c n-íc 57 4.1. Pha quan niÖm 60 4.1.1. Bµu kh«ng khÝ trong pha quan niÖm 61 4.1.2. Nh÷ng vÊn ®Ò trong pha quan niÖm 62 4.2. Pha yªu cÇu phÇn mÒm 62 4.2.1. Bµu kh«ng khÝ trong qu¸ tr×nh pha yªu cÇu 63 4.2.2. C¸c vÊn ®Ò trong pha yªu cÇu 63 4.3. Pha thiÕt kÕ 65 4.3.1. Bµu kh«ng khÝ trong pha thiÕt kÕ 66 4.3.2. Nh÷ng vÊn ®Ò trong pha thiÕt kÕ 67 4.4. Pha thùc hiÖn 68 4.4.1. Bµu kh«ng khÝ trong pha thùc hiÖn 70 4.4.2. Nh÷ng vÊn ®Ò trong pha thùc hiÖn 70 4.5. Pha tÝch hîp vµ thö nghiÖm 71 4.5.1. Bµu kh«ng khÝ trong pha tÝch hîp vµ thö nghiÖm 73 4.5.2. Nh÷ng vÊn ®Ò trong pha tÝch hîp vµ thö nghiÖm 74 4.6. Pha b¶o tr× 75 4.6.1. Bµu kh«ng khÝ trong pha b¶o tr× 76 4.6.2. Nh÷ng vÊn ®Ò trong pha b¶o tr× 77 4.7. Tãm t¾t 78 Bµi tËp 79 Ch-¬ng 5. Nguyªn t¾c qu¶n lý c¸c kü s- phÇn mÒm Hä cã thùc cã g× kh¸c nhau kh«ng ? 80 5.1. C¬ cÊu tæ chøc dù ¸n phÇn mÒm 81 5.2. C¬ cÊu ®éi ngò 85 5.2.1. L·nh ®¹o ®éi 85 5.2.2. C¸c ®éi d©n chñ 87 5.2.3. C¸c ®éi kü s- tr-ëng 87 5.2.4. C¸c ®éi chuyªn gia 88 5.3. C¸c kü thuËt b¸o c¸o c¬ b¶n 89 5.3.1. B¸o c¸o t×nh h×nh 90 5.3.2. C¸c cuéc häp vÒ t×nh h×nh dù ¸n 91 5.4. Nh÷ng ®-êng lèi chung trong qu¶n lý c¸c kü s- phÇnmÒm 92 5.5. Tãm t¾t 94 Bµi tËp 95 Ch-¬ng 6. Chia ®Ó trÞ c¸c dù ¸n lín thÕ nµo: ph©n chia vµchiÕm lÜnh. 3
  4. 4. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmNhu cÇu lín kh«ng cã nghÜa khã 966.1. Tinh chÕ tõng b-íc mét 966.1.1. Ph©n gi¶i chøc n¨ng 986.1.2. Ph©n gi¶i thiÕt kÕ 996.2. C¬ cÊu ph©n tÝch c«ng viÖc 1026.2.1. Ph©n gi¶i dù ¸n 1036.2.2. WBS lµm c«ng cô qu¶n lý dù ¸n 1056.3. Xö lý nh÷ng dù ¸n lín 1066.3.1. C¸c hÖ thèng phô 1066.3.2. §-êng lèi ph©n gi¶i chøc n¨ng 1086.3.3. §-êng lèi ph©n gi¶i thiÕt kÕ 1096.3.4. §-êng lèi ph©n gi¶i nhiÖm vô c«ng viÖc 1106.4. Tãm t¾t 111Bµi tËp 112Ch-¬ng 7. C¸c chøc n¨ng hç trî dù ¸nHç trî qu¶n lý dù ¸n 1157.1. KiÓm tra cÊu h×nh phÇn mÒm (SCC) 1167.1.1. ThuËt ng÷ kiÓm tra cÊu h×nh 1187.1.2. Nguån lùc kiÓm tra cÊu h×nh 1197.1.3. KÕ ho¹ch qu¶n lý cÊu h×nh phÇn mÒm 1217.1.4. Mét sè ®-êng lèi chung 1237.2. B¶o ®¶m chÊt l-îng phÇn mÒm (SQA) 1267.2.1. Cung cÊp phÇn mÒm cã chÊt l-îng 1267.2.2. Nguån lùc kiÓm tra chÊt l-îng 1287.2.3. KÕ ho¹ch b¶o ®¶m chÊt l-îng phÇm mÒm 1307.2.4. §é ®o chÊt l-îng phÇn mÒm 1327.2.5. Mét sè ®-êng lèi chung 1337.3. Thö nghiÖm phÇn mÒm 1347.3.1. C¸c lo¹i thö nghiÖm phÇn mÒm 1357.3.2. C¸c thñ tôc thö nghiÖm chÝnh thøc 1377.3.3. Mét sè ®-êng lèi chung 1387.4. Tãm t¾t 139Bµi tËp 140Ch-¬ng 8. Tiªu chuÈn ph¸t triÓn phÇn mÒmTiªu chuÈn ph¸t triÓn: tai h¹i cÇn thiÕt 1428.1. Tæng quan c¸c tiªu chuÈn ph¸t triÓn phÇn mÒm 1428.2. Tiªu chuÈn US DOD 2167 1458.2.1. Tæng quan tiªu chuÈn 2167 1468.2.2. Rµ so¸t vµ kiÓm to¸n 1488.2.3. M« t¶ h¹ng môc d÷ liÖu (DIDS) 1488.2.4. LÊy kÝch th-íc tiªu chuÈn 1548.2.5. Lîi vµ bÊt lîi cña tiªu chuÈn 2167 1568.3. C¸c tiªu chuÈn c«ng nghÖ phÇn mÒm IEEE 1568.3.1. Tæng quan tiªu chuÈn IEEE 1578.3.2. Ph©n lo¹i IEEE vÒ c¸c tiªu chuÈn c«ng nghÖ phÇn 4
  5. 5. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmmÒm 159 8.3.3. Lîi vµ bÊt lîi cña tiªu chuÈn IEEE 159 8.3.4. So s¸nh c¸c tiªu chuÈn IEEE vµ DOD 164 8.4. C¸c tiªu chuÈn Ada 164 8.4.1. M«i tr-êng Ada 165 8.4.2. Tiªu chuÈn IEEE cho c¸c Ada PDL 165 8.5. C¸c tiªu chuÈn ph¸t triÓn phÇn mÒm kh¸c 166 8.6. Tãm t¾t 167 Bµi tËp 168 Ch-¬ng 9. LËp tr×nh dù ¸n LËp tr×nh: vÊn ®Ò 170 9.1. KÕ ho¹ch ph¸t triÓn dù ¸n 171 9.2. C¸c ho¹t ®éng theo lËp tr×nh vµ mèc 173 9.2.1. Danh môc ho¹t ®éng theo lËp tr×nh 174 9.2.2. C¸c cét mèc vµ ®-êng mèc chñ yÕu 176 9.3. C¸c biÓu ®å Gantt 177 9.4. C¸c biÓu ®å PERT vµ con ®-êng tíi h¹n 180 9.4.1. §-êng tíi h¹n 182 9.4.2. C¸c khèi ch-¬ng tr×nh PERT vµ viÖc t¨ng c-êng 182 9.5. Nh©n sù lËp tr×nh 183 9.5.1. Qui m« ®éi ngò ph¸t triÓn 184 9.5.2. Kü n¨ng vµ kinh nghiÖm 187 9.5.3. Th¸ng cña con ng-êi bÊt ngh× 188 9.6. LËp lÞch c¸c nguån lùc 189 9.6.1. LËp lÞch kh«ng gian lµm viÖc 189 9.6.2. ThiÕt bÞ lËp tr×nh 190 9.6.3. Chñ b¸n c¸c nhµ thÇu phô 191 9.7. KiÓm chøng vµ cËp nhËt ch-¬ng tr×nh 192 9.7.1. B¸o c¸o ®Þnh kú 192 9.7.2. C¸c ho¹t ®éng kiÓm chøng kh¸c 193 9.7.3. CËp nhËt ch-¬ng tr×nh 193 9.8. Mét sè ®-êng lèi chung cho viÖc lËp tr×nh vµ qui ho¹ch 194 9.8.1. Tinh läc danh môc ho¹t ®éng ban ®Çu 194 9.8.2. Giµnh ®-îc phª chuÈn ch-¬ng tr×nh 195 9.8.3. Mèi quan hÖ gi÷a ch-¬ng tr×nh, tµi nguyªn, chÊtl-îng vµ tÝnh chøc n¨ng 197 9.9. Tãm t¾t 198 Bµi tËp 199 Ch-¬ng 10. ChuÈn bÞ dù to¸n: ph-¬ng ph¸p vµ kü thuËt Dù to¸n: vÊn ®Ò 200 10.1. Dù to¸n dù ¸n 201 10.2. Dù to¸n tõng b-íc 202 10.2.1. Nh÷ng thµnh phÇn ®-a khái gi¸ 203 10.2.2. Nh÷ng thµnh phÇn d- thõa kinh nghiÖm 203 10.2.3. Nh÷ng thµnh phÇn cã mét phÇn kinh nghiÖm 205 5
  6. 6. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm10.2.4. Ph¸t triÓn míi 20610.2.5. Ph©n tÝch chi tiÕt dù ¸n ë møc rñi ro 20610.3. Uíc ®Þnh ph¸t triÓn míi 20710.3.1. Nh÷ng ph-¬ng ph¸p kiÓu ®Çu (nguyªn mÉu) 20710.3.2. Nh÷ng ph-¬ng ph¸p thèng kª 20910.4. M« h×nh chi phÝ x©y dùng (Cocomo) 21010.4.1. Møc nh©n sù 21010.4.2. Møc ®é phøc t¹p 21310.4.3. YÕu tè ®é tin cËy 21510.4.4. M«i tr-êng ph¸t triÓn 21610.4.5. C¸c thø hÖ 21810.4.6. ThuËt to¸n dù to¸n phÝ 21910.5. Chøc n¨ng ph©n tÝch ®iÓm 22110.5.1. Nh÷ng b-íc FPA c¬ b¶n 22110.5.2. øng dông cña FPA 22410.6. Dù to¸n lµ mét lÜnh vùc 22510.7. Dù to¸n tµi nguyªn phÇn cøng 22910.7.1.T¶i träng CPU 22910.7.2. L-u tr÷ dù liÖu 23310.7.3. Tèc ®é 23610.8. Tæng phÝ kh«ng ph¸t triÓn 23810.9. Tãm t¾t 239Bµi tËp 241Tham kh¶o 243Tµi liÖu ®äc thªmLêi nãi ®Çu 6
  7. 7. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm §©y lµ cuèn s¸ch vÒ qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm; nã kh«ng ph¶i lµ métcuèn s¸ch tiÕp n÷a vÒ c«ng tr×nh phÇn mÒm. §· cã nhiÒu cuèn s¸ch thamkh¶o vÒ c«ng tr×nh phÇn mÒm (coi danh môc tham kh¶o ë cuèi cuèn s¸chnµy). Môc tiªu cña s¸ch nµy lµ tr×nh bµy c«ng viÖc ph¸t triÓn phÇn mÒmtheo quan ®iÓm cña nhµ qu¶n lý chø kh«ng ph¶i theo quan ®iÓm cña nhµph¸t triÓn. Cuèn s¸ch tËp trung, trong mét cuèn duy nhÊt nhiÒu thùc tiÔn vµ küthuËt qu¶n lý phÇn mÒm hiÖn ®¹i ®· ®-îc ph¸t triÓn vµ tinh läc trong suètthËp kû qua. Qu¶n lý dù ¸n ®-îc tr×nh bµy nh- lµ mét kü n¨ng lÜnh héi®-îc vµ chø kh«ng ph¶i nh- lµ cña trêi cho. Ch¾c ch¾n, viÖc qu¶n lý dù¸n ®ßi hái tµi n¨ng qu¶n lý, nh-ng b¶n th©n tµi n¨ng kh«ng ®-îc h÷uhiÖu. ViÖc vËn dông thiÕt thùc c¸c thñ tôc ph¸t triÓn phÇn mÒm hiÖn ®¹i®ßi hái cã c¸c nhµ qu¶n lý chuyªn nghiÖp. V× ®©y lµ cuèn s¸ch thùc hµnh (chø kh«ng ph¶i lµ mét c«ng tr×nh lýthuyÕt) nªn nhiÒu ph-¬ng ph¸p vµ kü thuËt ®-îc m« t¶ kh«ng cã c¬ së lýthuyÕt cho riªng nã. Tuy nhiªn nh÷ng tham kh¶o sÏ ®-îc cung cÊp suètcuèn s¸ch dµnh cho nh÷ng ai quan t©m ®Õn c¬ së lý thuyÕt. Danh môckÌm c¸c tham kh¶o vµ tµi liÖu ®Ó ®äc ®-îc gîi ý cã ë cuèi cuèn s¸chnµy. NhÊt thêi, ®éc gi¶ cã thÓ thÊy mét sè ®o¹n ®-îc nh¾c l¹i trong cuèns¸ch nµy. Së dÜ cã ®iÒu nµy lµ ®Ó gi¶i quyÕt c¸i th-êng ®-îc gäi lµ t×nhhuèng n¨m ngãn tay. §iÒu nµy x¶y ra khi mçi n¨m ngãn tay cña ®éc gi¶cÇn ®-îc cµi vµo cuèn s¸ch ®Ó ®¸nh dÊu trong khi ®éc gi¶ l-ìng lù gi÷ac¸c ch-¬ng nh»m bao qu¸t ®-îc mét chñ ®Ò ®Æc biÖt. Cuèn s¸ch nµy cãgi¶m nhu cÇu ph¶i ®¸nh dÊu b»ng c¸ch lÆp l¹i c¸i gi¶i thÝch v¾n t¾t bÊt cøchñ ®Ò chñ yÕu nµo ®-îc tham chiÕu ngay dï chñ ®Ò ®· ®-îc th¶o luËnchi tiÕt ë ®©u ®ã. Suèt cuèn s¸ch nh÷ng h¹ng môc th¸ng c«ng vµ n¨m c«ng ®· ®-îc södông thay cho c¸c h¹ng môc cò th¸ng ng-êi vµ n¨m ng-êi. Nh÷ng tõ nµy®-îc th¶o luËn chi tiÕt ë phÇn 9.5.3. §èi t-îng ®äc ®-îc chñ ®Þnh. Qu¶n lý d÷ ¸n phÇn mÒm: Mét tiÕp cËn cho ng-êi thùc hµnh ®-îc chñ®Þnh cho ®èi t-îng ®a d¹ng. Tr-íc hÕt vµ chñ yÕu s¸ch ®-äc chñ ®Þnhlµm nguån tham kh¶o cho c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm ®ang thùc thinhiÖm vô qu¶n lý vµ trªn c¬ së ®ã nã ®-îc s¾p xÕp sao cho ®Ò tµi chñ yÕubao qu¸t ë mçi ch-¬ng (trõ ch-¬ng 1). §iÒu nµy ®-îc th¶o luËn thªmtrong gi¶i thÝch sau vÒ viÖc bè trÝ néi dung s¸ch. Cuèi cïng, cuèn s¸ch cã thÓ dïng lµm tham kh¶o cho c¸c kü s- phÇnmÒm muèn më réng kiÕn thøc cña minh sang nh÷ng lÜnh vùc qu¶n lý dù¸n kü thuËt. Bè trÝ cña cuèn s¸ch 7
  8. 8. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm Nãi chung, m-êi ch-¬ng cña cuèn s¸ch xuÊt hiÖn theo tr×nh tù l«gÝc vµcung cÊp cho viÖc ®i ®Çu vµo lÜnh vùc qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm. Thamkh¶o nhanh ®Æt ë cuèi mçi ch-¬ng cã d¹ng tãm t¾t më réng. Tãm t¾t nµynh»m ®-îc sö dông nh- lµ ®Ó ghi nhí lÇn n÷a hay nh- lµ mét nguånth«ng tin ban ®Çu. Ng-êi ®äc ®-îc yªu cÇu t×m c¸ch lµm mét sè bµi tËp ë cuèi mçich-¬ng. C¸c bµi tËp nµy sÏ gióp ng-êi ®äc hiÓu ®-îc nhiÒu ý t-ëng vµ küthuËt tr×nh bµy trong ch-¬ng ®ã. Ch-¬ng 1 ®Ò cËp quan niÖm qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm. Ch-¬ng nµycòng tham luËn nhiÒu khã kh¨n mµ c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n gÆp trong viÖcgiµnh hç trî cña bé phËn qu¶n lý cÊp trªn ®Ó tr×nh ra nh÷ng thñ tôc ph¸ttriÓn míi. Ch-¬ng 2 tãm t¾t v¾n t¾t nhiÒu vÊn ®Ò ph¸t triÓn phÇn mÒm chungnhÊt (sau nµy ®-îc x©y dùng trong suèt cuèn s¸ch). Ch-¬ng nµy ®-îcchia lµm 2 phÇn. PhÇn ®Çu giµnh cho ®éc gi¶ kh«ng quen víi nh÷ng vÊn®Ò c¬ b¶n vÒ qu¶n lý phÇn mÒm. PhÇn hai giµnh cho nh÷ng ngµnh ®angqu¶n lý dù ¸n c¶ míi vµ c¶ ®· cã kinh nghiÖm. PhÇn nµy th¶o luËnph-¬ng ph¸p ®Êu tranh víi nh÷ng vÊn ®Ò ®· th¶o luËn tr-íc ®©y, gäi lµph©n tÝch rñi ro. C¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n cã kinh nghiÖm cã thÓ bá qua ch-¬ng 1 vµ phÇn®Çu cña ch-¬ng 2. Ch-¬ng 3 th¶o luËn viÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm theo hîp ®ång. Ch-¬ngnµy m« t¶ c¸c hîp ®ång dù ¸n phÇn mÒm ®-îc tiÕn hµnh nh- thÓ nµo, c¸c®Ò nghÞ ra sao. Mét v¨n b¶n ®Ò nghÞ nªn ®-îc x©y dùng thÓ nµo vµ nªnthiÕt lËp thÕ nµo vµ nh÷ng mèi quan hÖ gi÷a kh¸ch hµng vµ nhµ s¶n xuÊt.Ch-¬ng nµy còng m« t¶ c¸c yªu cÇu vÒ v¨n b¶n ®Ò nghÞ (RFP) vµ qu¸tr×nh lùa chän sau khi c¸c ®Ò nghÞ ®· ®-îc ®Ö tr×nh. Ch-¬ng 4 m« t¶ chu tr×nh c¬ b¶n ph¸t triÓn phÇn mÒm, nhÊn m¹nh ®ÕnviÖc tiÕp cËn theo giai ®o¹n, ph¸t triÓn phÇn mÒm. Nh÷ng ph-¬ng ph¸pluËn kh¸c còng ®-îc th¶o luËn (nh- lµ t¹o mÉu nhanh vµ m« h×nh xo¾n èc- Spiral). Nh÷ng giai ®o¹n c¬ b¶n ®-îc m« t¶ theo quan ®iÓm cña ng-êiqu¶n lý dù ¸n nhÊn m¹nh ®Õn kh«ng khÝ vµ nh÷ng vÊn ®Ì cña mçi giai®o¹n. Ch-¬ng 5 tr×nh bµy mét sè nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n cña viÖc qu¶n lýcon ng-êi. Ch-¬ng nµy lùa ra mét sè nh÷ng mÆt ®Æc thï liªn quan ®ÕnviÖc qu¶n lý c¸c kü s- phÇn mÒm, ch¼ng h¹n nh- sù kh¸c nhau ®¸ng kÓvÒ n¨ng suÊt gi÷a c¸c kü s- phÇn mÒm vµ tÝnh khÝ phong ®é cña c¸c nhµlËp tr×nh nãi chung. Ch-¬ng 6 ®Ò cËp mét trong nh÷ng vÊn ®Ò khã kh¨n nhÊt cña ph¸t triÓnphÇn mÒm: lµm sao qu¶n lý ®-îc nh÷ng dù ¸n phÇn mÒm lín. Ch-¬ngnµy gi¶i thÝch nh÷ng dù ¸n lín cã thÓ ®-îc phÇn chia thµnh nh÷ng béphËn nhá dÔ qu¶n lý nh- thÕ nµo theo ph-¬ng ch©m chia ra chÕ ngù. 8
  9. 9. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm Ch-¬ng 7 m« t¶ ba trong nh÷ng chøc n¨ng hç trî qu¶n lý c¬ b¶n:kiÓm tra cÊu h×nh ®¶m b¶o chÊt l-îng vµ thö nghiÖm phÇn mÒm. Ch-¬ngnµy còng th¶o luËn mèi quan hÖ gi÷a nh÷ng chøc n¨ng ®ã. Ch-¬ng 8 tr×nh bµy tæng quan vÒ c¸c chuÈn ph¸t triÓn phÇn mÒm. §ÆcbiÖt hai chuÈn ®-îc th¶o luËn chi tiÕt: chuÈn 2167 cña Bé Quèc phßngHoa Kú (DOD) vµ chuÈn IEEE vÒ ph¸t triÓn phÇn mÒm. Nh÷ng chuÈnkh¸c, nh- chuÈn ph¸t triÓn phÇn mÒm cña Anh vµ Ch©u ¢u, còng ®-îcnh¾c tíi vµ so s¸nh. Ch-¬ng 9 th¶o luËn viÖc lËp lÞch vµ kÕ ho¹ch ph¸t triÓn dù ¸n (PDP) vµkü thuËt lËp lÞch vµ lËp kÕ ho¹ch ®-îc m« t¶, kÓ c¶ ph¸c ®å Gantt vµPERR cæ ®iÓn vµ cÊu tróc ph¸ hñy c«ng viÖc (WBS). Ch-¬ng 10 chøa mét m« t¶ t¨ng c-êng vµ chi tiÕt cña mét vµi ph-¬ngph¸p vµ kü thuËt chuÈn bÞ dù to¸n. Ch-¬ng nµy gåm nh÷ng ph-¬ng ph¸pdù tÝnh qui m« cña dù ¸n vµ lÞch ph¸t triÓn dù ¸n còng nh- dù to¸n küthuËt, ch¼ng h¹n nh- c¸c yªu cÇu vÒ ®Üa vµ vÒ bé nhí. Ch-¬ng nµy cònggi¶i thÝch kinh nghiÖm cã thÓ ®-îc sö dông thÕ nµo ®Ó c¶i tiÕn dù to¸n vµm« t¶ c¸c dù to¸n cã thÓ ®-îc hoµn thiÖn thÕ nµo trong qu¸ tr×nh ph¸ttriÓn dù ¸n tiÕn triÓn. Tri ©n C¸c tiªu chuÈn DOD-STD 2167a vµ DOD-STD 2168 vµ c¸c m« t¶ h¹ngmôc dù liÖu liªn quan cña Bé Quèc phßng Hoa Kú ®· ®-îc tham chiÕu vµtrÝch dÉn ®-îc phÐp cña Bé Quèc phßng Hoa Kú, Bé chØ huy c¸c hÖthèng chiÕn tranh kh«ng gian vµ trªn biÓn. C¸c tiªu chuÈn c«ng nghÖ phÇn mÒm IEEE ®· ®-îc tham chiÕu vµnh÷ng tµi liÖu sau ®©y ®· ®-îc trÝch dÉn ®-îc phÐp cña ViÖn tËp ®oµn küs- ®iÖn vµ ®iÖn tö (IEEE). PhÇn nhËp m«n cña F.Buckley cho b¶n in 1984 cña IEEE vÒ tiÓu chuÈnc«ng nghÖ phÇn mÒm IEEE. PhÇn nhËp m«n cña J.Horch cho b¶n in 1987 cña IEEE vÒ tiÓu chuÈnc«ng nghÖ phÇn mÒm. IEEE stel 729 - 1983 IEEE stel 1022 - 1987 IEEE stel 830 - 1984 IEEE stel 990 - 1986 Gi÷ b¶n quyÒn mäi mÆt @ ViÖn tËp ®oµn kü s- ®iÖn vµ ®iÖn tö. T«i xin c¶m ¬n vÒ sù gióp ®ì to lín cña Amir trong viÖc duyÖt vµ tËphîp v¨n b¶n. T«i còng biÕt ¬n vÒ nhiÒu gîi ý cã Ých cña ¤ng. T«i còng xin c¶m ¬n Sharon vµ Talya ®· kh«ng x¸o trén b¶n th¶o v¨nb¶n. Cuèi còng vµ quan träng nhÊt, t«i xin hÕt søc c¶m ¬n ®éng viªn cñaIril, nÕu kh«ng v¨n b¶n ®· ch¼ng bao giê ®-îc viÕt ra. Nh·n hiÖu th-¬ng m¹i Ada lµ nh·n hiÖu ®· ®¨ng ký cña ChÝnh phñ Hoa Kú, Ada AJPO UNIX lµ th-¬ng nh·n cña tËp ®oµn ®iÖn tho¹i vµ ®iÖn b¸o Mü VMS lµ th-¬ng nh·n cña tËp ®oµn thiÕt bÞ sè 9
  10. 10. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmMS-DOS lµ th-¬ng nh·n cña tËp ®oµn MicrosoftPC-DOS lµ th-¬ng nh·n cña tËp ®oµn m¸y mãc kinh doanh quèc tÕBYB lµ th-¬ng nh·n cña nhãm Gordon. 10
  11. 11. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm Ch-¬ng mét NhËp m«n vÒ qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm NhËp m«n “PhÇn mÒm lµ n¬i trång c¸c giÊc m¬ vµ thu h¸i ¸c méng ... mét thÕ giíinh÷ng ng-êi hãa sãi vµ nh÷ng viªn ®¹n b»ng b¹c“ TrÝch dÉn nµy tõ Bradcox (cox 1990) nhÊn m¹nh nh÷ng quan t©m cña c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸nphÇn mÒm h«m nay. Lµm sao cã thÓ kiÓm tra ®-îc con ng-êi hãa sãi nµyd-íi chi tiÕt c«ng nghÖ phÇn mÒm ®©y ? LiÖu viÖc ph¸t triÓn phÇn mÒmcã thËt sù lµ mét bé phËn c«ng tr×nh kh«ng ? ViÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm cã thÓ kiÓm tra ®-îc. Cã nh÷ng ph-¬ngph¸p nh÷ng kü thuËt nh-ng chuÈn vµ nh÷ng c«ng cô khi ®-îc vËn dông®óng ®¾n chóng sÏ thóc ®Èy sù ph¸t triÓn th¾ng lîi cña dù ¸n phÇn mÒm.§ã kh«ng ph¶i lµ nh÷ng viªn ®¹n b»ng b¹c xuyªn qua tr¸i tim cña ng-êihãa sãi: ch¼ng cã g× gi÷ thËt ë trong c¶. Nh÷ng ph-¬ng ph¸p nµy cungcÊp mét c¸ch tiÕp cËn cã hÖ thèng tíi sù ph¸t triÓn phÇn mÒm b¾t ®Çu lµnh÷ng giai ®o¹n qui ho¹ch ban ®Çu vµ kÕt thóc lµ viÖc cung cÊp s¶n phÈmphÇn mÒm cuèi cïng. Cuèn s¸ch nµy ®Ò cËp ®Õn viÖc vËn dông nh÷ng ph-¬ng ph¸p hiÖn ®¹i®Ó qu¶n lý c¸c dù ¸n phÇn mÒm. S¸ch tr×nh bµy tiÕp cËn thùc hµnh “lµmthÕ nµo ®©y” h¬n lµ tiÕp cËn lý thuyÕt mÆc dï cã nh÷ng tham kh¶o réngr·i cho nh÷ng ai quan t©m ®Õn viÖc m« t¶ lý thuyÕt ®»ng sau c¸c ph-¬ngph¸p. Môc tiªu chñ yÕu lµ tËp trung, trong chØ mét cuèn s¸ch, m« t¶ biÕtbao c«ng cô vµ qui tr×nh dÝnh lÝu ®Õn nh÷ng ho¹t ®éng qu¶n lý phÇn mÒmnh-:  Dù to¸n chi tiÕt dù ¸n  ChuÈn bÞ c¸c lÞch tr×nh ph¸t triÓn  VËn dông c¸c tiªu chuÈn ph¸t triªn thiÕt thùc  ChuÈn bÞ vµ ®¸nh gi¸ c¸c ®Ò nghÞ Nhµ qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm theo thÕ ®-îc cung cÊp c¸c ph-¬ng ph¸pvµ qui t×nh cÇn thiÕt khiÕn cho viÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm cã hiÖu qu¶ h¬nvíi ba môc tiªu næi tiÕng trong t©m t-ëng: ph¸t triÓn phÇn mÒm 1. theo ch-¬ng tr×nh 2. trong ph¹m vi ng©n s¸ch 3. theo yªu cÇu 1.1. Nhu cÇu ®ang gia t¨ng vÒ phÇn mÒm ThËt cã Ýt lÜnh vùc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i l¹i kh«ng chøa phÇn mÒm. §iÒunµy bao gåm xe h¬i, hµng kh«ng vµ vÖ tinh còng nh- thang m¸y, m¸yfax, truyÒn h×nh vµ c¸c c¬ quan ®iÖn tö. PhÇn mÒm vËn hµnh hÖ thèng anninh x· héi, hÖ thèng chi l-¬ng tËp ®oµn, vµ tr¸i cña nÒn kinh tÕ ph-¬ng 11
  12. 12. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmT©y - HÖ thèng thÎ tÝn dông. PhÇn mÒm ®-îc sö dông réng r·i ®Ó viÕt vµin s¸ch. ViÖc gia t¨ng nhu cÇu vÒ phÇn mÒm ®· trë nªn mét vÊn ®Ò gay cÊn. Nã®· g©y ra viÖc gia t¨ng nhu cÇu vÒ kü s- phÇn mÒm. V-ît rÊt xa møc ®éc¸c nhµ chuyªn nghiÖp phÇn mÒm tèt nghiÖp ë c¸c tr-êng ®¹i häc. Do®Êy sù ph¸t triÓn phÇn mÒm ®-îc yªu cÇu cã n¨ng suÊt cao lîi h¬n, tincËy h¬n vµ nãi chung thµnh c«ng h¬n. Nh÷ng yªu cÇu míi ®ã cã thÓ kh«ng ®-îc ®¸p øng ë nh÷ng ph-¬ngph¸p ph¸t triÓn th« thiÓn cña nh÷ng ngµy ®Çu cña m¸y vi tÝnh. Nh÷ng ph-¬ng ph¸p míi ®· ®-îc ®Ò xuÊt c¶i tiÕn ®¸ng kÓ con ®-êngmµ phÇn mÒm ®-îc ph¸t triÓn. TÝnh nghiªm träng cña vÊn ®Ò ®· ®-îcthõa nhËn trong kh¾p céng ®ång c«ng nghÖ phÇn mÒm. Mét sè c¸c liªnc«ng ti vµ c«ng xoexiom quèc tÕ ®· ®-îc thµnh lËp ë Hoa Kú, NhËt B¶nvµ Ch©u ¢u víi nh÷ng ng©n s¸ch to lín dµnh cho viÖc t×m kiÕm nh÷ngph-¬ng ph¸p gi¶m nhÑ (nÕu kh«ng ph¶i lµ lo¹i trõ) vÊn ®Ò (coi Bennatan1987). Cox (1990), trong mét ph©n tÝch ph-¬ng h-íng c«ng tr×nh phÇn mÒmsÏ tiÕn hµnh cho thÊy râ mét cuéc c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp phÇn mÒm lýthó, «ng ®· tiªn ®o¸n ngµy mµ c¸c nhµ lËp tr×nh sÏ th«i kh«ng m· hãamäi thø khi xãa vµ sÏ ghÐp c¸c øng dông trõ nh÷ng catal« l-u tr÷ tèt cñac¸c thµnh phÇn phÇn mÒm sö dông l¹i ®-îc. Quan niÖm nµy vµ nh÷ngquan niÖm c¸ch m¹ng kh¸c nh- ph¸t triÓn phÇn mÒm tù ®éng (coiFrankel 1985) vÉn cßn ph¶i mÊt qu·ng ®-êng dµi tr-íc khi trë thµnhnh÷ng ph-¬ng tiÖn thiÕt thùc cña ph¸t triÓn phÇn mÒm. Xu h-íng tiÕn tíi c«ng tr×nh phÇn mÒm cã m¸y tÝnh hç trî (CASE) ®·t¹o nªn nhiÒu c«ng cô ph¸t triÓn tù ®éng nh-ng ch¼ng may thay nh÷ngc«ng cô ®ã1 th-êng mÊt nhiÒu thêi gian kh«ng xøng víi chóng, ë nh÷nglÜnh vùc kh¸c cña c«ng nghÖ c¸c hÖ CAD/CAM2 tù ®éng ®· ®ang ®-îc södông ®Ó thiÕt kÕ vµ x©y dùng c¸c thµnh phÇn ®iÖn tö nh-ng ph¸t triÓnphÇn mÒm vÉn cßn hoµn toµn lµ mét cè g¾ng thñ c«ng. Cho ®Õn lóc mµ phÇn mÒm sö dông l¹i vµ ph¸t triÓn phÇn mÒm t¸i t¹ovµ tù ®éng b¾t ®Çu thay thÕ ®-îc c¸c kü s- phÇn mÒm th× phÇn mÒm vÉncßn tiÕp tôc do con ng-êi ph¸t triÓn. Trong khi chê ®îi viÖc gia t¨ng theoyªu cÇu vÒ n¨ng suÊt vµ thuÇn thôc tay nghÒ vµ th¾ng lîi chung cña ph¸ttriÓn phÇn mÒm ph¶i duy tr× tr¸ch nhiÖm vÉn ph¶i lµ ë nhµ qu¶n lý dù ¸nphÇn mÒm. 1.2. Vai trß cña viÖc qu¶n lý trong ph¸t triÓnphÇn mÒm. ViÖc qu¶n lý dù ¸n cã hiÖu qu¶ ®ßi hái nhiÒu tµi n¨ng vµ kü x¶o. TiªuchuÈn IEEE (IEEE 1987a) cho dÞch nghÜa sau vÒ qu¶n lý dù ¸n phÇnmÒm. 1 Xem Tahvanainen vµ Smolander ‘An annotated CASE Bibliography (1990)’ 2 CAD vµ CAM lµ thiÕt kÕ cã m¸y tÝnh trî gióp vµ chÕ t¹o cã m¸y tÝnh trî gióp. 12
  13. 13. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm lµ qu¸ tr×nh qui ho¹ch, tæ chøc, nh©n sù ®iÒukhiÓn, kiÓm tra vµ l·nh ®¹o dù ¸n phÇn mÒm. Râ rµng ®Ó trë thµnh nhµqu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm tèt th× lµ nhµ ph¸t triÓn phÇn mÒm tèt kh«ng cßn®ñ n÷a. Cã nh÷ng kü x¶o qu¶n lý ®Æc biÖt ®-îc yªu cÈu- dông ngay tõnh÷ng giai ®o¹n ®Çu cña dù ¸n, ch»ng h¹n nh- ë c¸c lÜnh vùc nh-: - Gi¸m s¸t vµ kiÓm tra §iÒu nµy bao gåm viÖc qu¶n lý cã hiÖu qu¶ c¸c thµnh viªn ®éi ngòph¸t triÓn vµ ®ßi hái ý thøc th-êng xuyªn vÒ t×nh tr¹ng thùc cña c«ng viÖccña hä vÒ dù ¸n. - Qui ho¹ch Qui ho¹ch lµ mét trong nh÷ng ho¹t ®éng qu¶n lý quan träng nhÊt vµbao gåm viÖc chuÈn bÞ dù to¸n tèt, duy tr× lÞch tr×nh ph¸t triÓn vµ bè trÝnh©n sù hiÖu qu¶. - Quan hÖ kh¸ch hµng Trong mét sè dù ¸n, viÖc tiÕp xóc víi kh¸ch hµng lµ ho¹t ®éng qu¶n lýchñ yÕu. §iÒu nµy bao gåm viÕt tµi liÖu vÒ yªu cÇu cña kh¸ch hµng,khèng chÕ nh÷ng thay ®æi do kh¸ch hµng, sö lý viÖc tham gia cña kh¸chhµng vµo qu¸ tr×nh ph¸t triÓn, cung cÊp b¸o c¸o vµ tæ chøc xÐt duyÖt cïngtr×nh diÔn s¶n phÈm. - Vai trß l·nh ®¹o kü thuËt L·nh ®¹o kü thuËt tèt th-êng lµ mét phÈm chÊt ao -íc trong viÖc qu¶nlý phÇn mÒm cã hiÖu qu¶. §iÒu nµy th-êng ®ßi hái kh¶ n¨ng cung cÊp chØ®¹o trong gi¶i ph¸p cña c¸c vÊn ®Ò kü thuËt ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ph¸ttriÓn dù ¸n. §iÒu nµy kh«ng cÇn thiÕt cã nghÜa lµ dù tr÷ chung b¶n th©nmét gi¶i ph¸p ®Ých thùc. Nh÷ng lÜnh vùc qu¶n lý nµy lµ vËn dông ®-îc cho mäi thÓ lo¹i dù ¸nC«ng nghÖ cao. Dï sao viÖc qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm l¹i khã kh¨n h¬n dosù thÓ lµ ph¸t triÓn phÇn mÒm Ýt cã tÝnh x¸c ®Þnh h¬n c¸c lÜnh vùc c«ngnghÖ kh¸c. §iÒu nµy lµ do nh÷ng dù ¸n phÇn mÒm Ýt ®o l-êng ®-îc khãdù to¸n h¬n vµ phô thuéc nhiÒu h¬n vµo nh÷ng nh©n tè chñ quan cña conng-êi. LÞch sö ph¸t triÓn phÇn mÒm ®Çy rÉy nh÷ng tr-êng hîp mµ møc ®énguån lùc ®-îc yªu cÇu ®· ®-îc qui ho¹ch vµ dù to¸n tèt. Ph¸t triÓn phÇnmÒm ®· tõ l©u ®-îc nhËn ®Þnh lµ doanh nghiÖp ®Çy rñi ro. §· cã nhiÒutr-êng hîp c¸c dù ¸n phÇn mÒm v-ît qu¸ ng©n s¸ch ban ®Çu cña chóngtíi hai, ba hay thËm chÝ bån tr¨m phÇn tr¨m. Mét sè ®· ph¶i bá bÔ sau khi®· chi hÕt vèn c¬ b¶n khi thÊy râ lµ dù to¸n ng©n s¸ch ban ®Çu kh«ng chçnµo s¸t víi chi phÝ ph¸t triÓn thùc sù. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ®· cã ý ®å tiªu chuÈn ho¸ qui tr×nh ph¸ttriÓn phÇn mÒm vµ t¹o ra m«i tr-êng ph¸t triÓn nghiªm ngÆt trong ®ã c¸cdù ¸n phÇn mÒm dÔ dù to¸n vµ kiÓm tra h¬n. Dï sao, ®iÒu nµy ®· dÉn ®Õnmét vÊn ®Ò míi c¸c nhµ s¶n xuÊt ®· phµn nµn ph¶i mÊt qu¸ nhiÒu thêigian vµo viÖc thiÕt lËp t- liÖu vµ qu¸ Ýt cho xu h-íng ph¸t triÓn hiÖn nay. Râ rµng lµ cÇn t×m ®-îc ®Þa bµn trung ®é gi÷a hai th¸i cùc trong dù ¸nkh«ng cã thÓ lËp tr×nh vµ dù to¸n vµ dù ¸n tiªu chañan qu¸ møc, thu thËp 13
  14. 14. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmt- liÖu qu¸ møc trong ®ã chi c«ng søc qu¸ ®¸ng vµo tæng phÝ vµ c«ng viÖcgiÊy tê. Khi ph¸t triÓn phÇn mÒm b¾t ®Çu dÜnh d¸ng ®Õn mét bé m«in c«ngtr×nh th× nh÷ng ph-¬ng ph¸p luËn ph¸t triÓn mét c¸ch cã hÖ thèng míicòng b¾t ®Çu xuÊt hiÖn3. Môc ®Ých cña nh÷ng ph-¬ng ph¸p luËn míi ®ã lµlµm cho sù ph¸t triÓn phÇn mÒm thµnh c«ng h¬n. NÕu th¾ng lîi ®-îc dotheo møc ®é cña ba môc tiªu nãi tr-íc ®©y (theo lÞch tr×nh, trong ph¹m ving©n s¸ch, theo yªu cÇu) th× sù thÊt b¹i h¼n cã nghÜa lµ trong viÖc hoµnthµnh thËm chÝ mét trong nh÷ng môc tiªu ®ã. Dï sao, thµnh c«ng vµ thÊtb¹i kh«ng ph¶i lµ c¸i ®iÒu ®-îc ®Þnh nghÜa mét c¸ch dÔ dµng. §· cã nhiÒu nghiªn cøu cho thÊy lµ thÊt b¹i cña dù ¸n còng lµ mét vÊn®Ò cña nhËn thøc (cos Linto vµ mantel 1990). Mét dù ¸n cã thÓ ®-îc nhËn®Þnh lµ thÊt b¹i ë mét m«i tr-êng trong khi ë m«i tr-êng kh¸c dù ¸n l¹icã thÓ ®-îc nhËn ®Þnh lµ th¾ng lîi. Nãi mét c¸ch ®¬n gi¶n, mét kh¸chhµng cã thÓ hµi lßng víi ®Çu ra cña mét dù ¸n trong khi ng-êi kh¸ch kh¸cl¹i kh«ng. Theo thÕ thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña mét dù ¸n kh«ng chØ liªnquan ®Õn ba môc tiªu ph¸t triÓn c¬ b¶n mµ c¶ ®Õn kú väng cña kh¸chhµng. Sù kh«ng râ rµng cña quan niÖm thÊt b¹i cña dù ¸n ch¾c ch½n cã thÓtr¸nh ®-îc nÕu chØ ®Æt ra mét ®Ých duy nhÊt. §©y lµ ®Ých mµ kh¸ch hµng®Æt ra chø kh«ng ph¶i ®éi ngò ph¸t triÓn ®Æt ra. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ: Thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña mét dù ¸n ®-îc tèi hËu x¸c ®Þnh ë sù hµilßng cña bªn yªu cÇu ph¸t triÓn (nghÜa lµ kh¸ch hµng) Nh÷ng quan niÖm®ã ®-îc chøng minh trong thÝ dô sau: 1.3. Mét thÝ dô: ThÝ dô nµy cho thÊy vµi sai lÇm qu¶n lý th«ng th-êng mµ nã cã thÓcuèi cïng dÉn ®Õn thÊt b¹i cña mét dù ¸n phÇn mÒm. Dù ¸n khëi sù víivµi quyÕt ®Þnh sai lÇm c¬ b¶n liªn quan ®Õn viÖc khëi hµnh dù ¸n, ®Õnl-ît nã, nã l¹i dÉn ®Õn nhiÒu quyÕt ®Þnh sai lÇm h¬n khi dù ¸n tiÕn triÓn. C«ng ty liªn kÕt c«ng nghÖ (TAI) lµ mét c«ng ty chuyªn m«n hãatrong viÖc ph¸t triÓn vµ chÕ t¹o thiÕt bÞ truyÒn th«ng. TAI lµ mét ban phÇnmÒm lín chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ sù ph¸t triÓn phÇn mÒm cho thiÕt bÞ truyÒnth«ng. Ng-êi qu¶n lý ban phÇn mÒm ®· ®-îc biÕt lµ qu¶n lý c«ng ty ®angt×m kiÕm mét c«ng ty phÇn mÒm bÒn ngoµi ®Ó ph¸t triÓn mét hÖ thèngb¶o d-ìng vµ thêi gian cho TAI. Ban phÇn mÒm cña TAI ®· chñ ®éng n¾m b¾t ý kiÕn, chuÈn bÞ mét ®ÒnghÞ ph¸t triÓn hÖ thèng vµ ®Ö tr×nh qu¶n lý c«ng ty. C¨n cø ë ®Ò nghÞ nµyhai th¸ng ®-îc giµnh tham kh¶o ý kiÕn cña ban nh©n sù, ban tµi chÝnh vµtr-ëng ban ®Ó x¸c ®Þnh c¸c yªu cÇu cña hÖ thèng. §éi ngò ph¸t triÓn sau®ã ph¸t triÓn hÖ thèng trong 6 th¸ng sau ®ã (toµn bé thêi gian ph¸t triÓn 3 Xem Shaw (1990) vÒ mét th¶o luËn ®Çy ®ñ trªn vÊn ®Ò tiÕn ho¸ cña phÇn mÒm trong bé m«n c«ngtr×nh häc. 14
  15. 15. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmkÓ ra ph¶i lµ 8 th¸ng). Ban phÇn mÒm dù tÝnh cÇn ®éi ngò 4 ng-êi ®Ócung cÊp c¸c yªu cÇu vµ ph¸t triÓn hÖ thèng. ý kiÕn sö dông mét c«ng ty phÇn mÒm bªn ngoµi ®-îc g¸c l¹i vµ ®ÒnghÞ cña ban phÇn mÒm ®-îc qu¶n lý c«ng ty chÊp nhËn. Ng©n s¸ch ph¸ttriÓn ®-îc th«ng qua ®Ó ®¸p øng 2 n¨m r-ìi nh©n c«ng hay 4 ng-êi trong8 th¸ng. Ban phÇn mÒm tiÕn hµnh lËp ®éi ngò dù ¸n vµ chän mét ng-êiqu¶n lý dù ¸n, trong sè c¸c ng-êi qu¶n lý dù ¸n truyÒn th«ng ®Ó l·nh ®¹o®éi ngò nµy. Khi cuèi ®ît hai th¸ng ban ®Çu gÇn kÒ, nhµ qu¶n lý dù ¸n thÊy râ lµph¶i cÇn nhiÒu thêi gian h¬n ®Ó x¸c ®Þnh vµ viÕt t- liÖu vÒ c¸c yªu cÇu.Ph-¬ng ¸n chän lùa cña nhµ qu¶n lý dù ¸n lµ: 1. HoÆc lµ yªu cÇu nãi réng thêi gian vµ bæ sung ng©n s¸ch ph¸t triÓn 2. HoÆc lµ sö dông mét phÇn nh÷ng yªu cÇu hiÖn cã. Ng-êi qu¶n lý ban muèn chøng minh lµ ban cña m×nh cã kh¶ n¨ngph¸t triÓn c¶ c¸c hÖ th«ng tin vµ phÇn mÒm truyÒn th«ng ®-îc lång vµo.Do ®ã ng-êi qu¶n lý dù ¸n vµ ®éi ngò ®· thóc chän ph-¬ng ¸n 2. §iÒunµy dùa trªn tiÒn ®Ò lµ nÕu dù ¸n bÞ chËm vµ v-ît qu¸ ng©n s¸ch th× dù ¸nph¶i bÞ coi lµ thÊt b¹i vµ c¸c hÖ thèng th«ng tin sau nµy h¼n sÏ ph¶i ®-îchîp ®ång víi mét c«ng ty phÇn mÒm bÒn ngoµi. TÊt c¶ c¸c ban kh¸c thÊy cã nhiÒu vÊn ®Ò chñ yÕu cña hÖ thèng. Nãitãm l¹i hÖ thèng thiÕu c¸i mµ c«ng ty cÇn. Ban phÇn mÒm ®Ò nghÞ söa ch÷a c¸c sai sãt vµ yªu cÇu ng©n s¸ch choviÖc ph¸t triÓn mét version c¶i tiÕn míi. Dï sao, sù bÊt b×nh ®· ®Õn møcmµ qu¶n lý c«ng ty quyÕt ®Þnh ®-a viÖc ph¸t triÓn mét hÖ thèng hßantoµn míi cho mét c«ng ty phÇn mÒm bÒn ngoµi. C«ng ty phÇn mÒm ®-îclùa chän ph¸t triÓn thµnh c«ng hÖ thèng. Ng¹c nhiªn lµ lÇn nµy kinh phÝl¹i Ýt h¬n lµ ng©n s¸ch mµ ban phÇn mÒm TAI yeue cÇu ®Ó söa ch÷a c¸csai sãt trong hÖ thèng ban ®Çu. ThÝ dô (cã thËt) nµy thuyÕt minh mét sè sai lÇm chñ yÕu trong qu¶n lýdù ¸n. - Kinh nghiÖm trong mét lÜnh vùc phÇn mÒm (c¸c hÖ viÔn th«ng ®-îclång vao) khong ®ñ cho viÖc ph¸t triÓn thµnh c«ng phÇn mÒm ë mét lÜnhvùc hoµn toµn kh¸c (hÖ th«ng tin). - Nhµ qu¶n lý dù ¸n nªu tr¸ch nhiÖm cam kÕt vµo lÞch tr×nh ph¸t triÓnhay ng©n s¸ch tr-íc khi dù ¸n ®-îc x¸c ®Þnh ®ñ. Trong phÇn lín tr-ênghîp cam kÕt cña c«ng ty chØ cã thÓ cã khi c¸c yªu cÇu ®· ®-îc kÕt luËn. - NÕu yªu cÇu cña mét dù ¸n kh«ng ®-îc ®¸p øng th× viÖc tham gia vµolÞch tr×nh vµ ng©n s¸ch trë lªn v« nghÜa. - Kh¸ch hµng hay ng-êi dïng sÏ kh«ng ph¶i bao giê còng cung cÊp®-îc nh÷ng yªu cÇu ®óng (thÝ dô chñ yÕu giao liªn ban). Th-êng lµ tr¸chnhiÖm cña ng-êi s¶n xuÊt ph¶i hái nh÷ng c©u hái thÝch ®¸ng nh»m thuthËp th«ng tin cÇn thiÕt. - §«i khi tèt nhÊt lµ nªn ph¸t triÓn mét hÖ thèng míi b»ng viÖc xãa bácßn h¬n lµ t×m c¸ch cøu v·n mét hÖ thèng ®· ®-îc ph¸t triÓn tåi. 15
  16. 16. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm 1.4. Giµnh sù chÊp nhËn c¸c thñ tôc ph¸t triÓnmíi. Mét trong nh÷ng trë ng¹i mµ c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n th-êng ph¶i kh¾cphôc lµ t×nh tr¹ng thiÕu hç trî ë qu¶n lý cÊp cao h¬n ®èi víi nh÷ngph-¬ng ph¸p ph¸t triÓn hiÖn ®¹i. VËn dông c¸c ph-¬ng ph¸p luËn hiÖuqu¶ kh«ng dÔ khi qu¶n lý cÊp cao h¬n cßn tranh luËn vÒ nhu cÇu cña hä.§iÒu nµy dÉn ®Õn c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n ®Õn mét t×nh tr¹ng tiÕn tho¸il-ìng nam, lµm sao chÊp nhËn ®-îc c¸i mµ hä tin lµ tèt nhÊt trong khivÉn gi÷ ®-îc c-¬ng vÞ nhµ qu¶n lý dù ¸n. Râ rµng lµ nhiÒu ph-¬ng ph¸p vµ kü thuËt ®-îc m« t¶ trong cuèn s¸chnµy chØ cã hiÖu lùc khi chóng ®-îc sö dông. Môc tiªu cña phÇn nµy lµgióp nhµ qu¶n lý dù ¸n giµnh ®-îc sù chÊp nhËn ë qu¶n lý cÊp cao h¬ntrong viÖc øng dông nh÷ng ph-¬ng ph¸p míi. Qu¶n lý cÊp cao h¬n (vµ ®«i khi lµ c¸c kü s- phÇn mÒm kh¸c) cã khidïng nh÷ng lËp luËn sau chèng l¹i viÖc sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p luËnph¸t triÓn phÇn mÒm hiÖn ®¹i. 1. Nh÷ng ph-¬ng ph¸p míi nµy ®Òu lµ lý thuyÕt trong “thÕ giíi thùc”sù viÖc diÔn ra kh¸c. 2. Nh÷ng nhµ qu¶n lý dù ¸n qu¸ h×nh thøc chñ nghÜa; hä ®ßi hái mäithø b»ng v¨n b¶n vµ kh«ng ®ång ý vÒ mäi thay ®æi nhá. 3. Chóng ta kh«ng cã th× giê cho mäi c«ng viÖc giÊy tê ®ã. 4. Chóng ta kh«ng thÓ mÊt c«ng søc vÒ sù xa phÝ trong mäi qui tr×nhdµi dÆc ®ã. Chóng ta vÉn lu«n ph¸t triÓn ®-îc phÇn mÒm mµ ch¼ng cÇnnh÷ng tæng phÝ ®ã. 5. §©y lµ kinh doanh chø kh«ng ph¶i tr-êng ®¹i häc. Chóng ta mÊt tiÒnvµ mÊt kh¸ch nÒu chóng ta b¾t ®Çu víi viÖc l·ng phÝ thêi gian vµo mäiph-¬ng ph¸p ®ã. 6. Ph-¬ng ph¸p lµ tèt, nh-ng bÊt h¹nh lµ b©y giê kh«ng ph¶i lóc thùchiÖn chóng. Chóng ta mong r»ng cã thÓ sö dông chóng mét ngµy nµo ®ãnh-ng kh«ng ph¶i ®óng lóc nµy. 7. kh«ng cã kü s- nµo cña chóng ta quen víi nh÷ng ph-¬ng ph¸p míinµy. Nh- thÕ sÏ mÊt nhiÒu thêi gian vµ mÊt nhiÒu kinh phÝ ®Ó b¾t ®Çu ®µot¹o l¹i hä. Sau ®©y lµ mét sè tr¶ lêi gîi ý cho nh÷ng lËp luËn trªn. 1. Hå s¬ ph¸t triÓn phÇn mÒm trong thÕ giíi thùc ch-a ph¶i lµ qu¸ tèt.Trªn thùc tÕ, c¸c ph-¬ng ph¸p cæ th-êng chØ dÉn ®Õn th¶m häa. Cã thµnhc«ng ®Êy nh-ng tû sè thµnh c«ng so víi thÊt b¹i l¹i qu¸ thÊp. BÊt cø ph-¬ng ph¸p thiÕt thùc nµo ®Òu cã ®«i chót lý thuyÕt ®óng nh-nh÷ng ph-¬ng ph¸p ph¸t triÓn phÇn mÒm ®ã nh÷ng ph-¬ng ph¸p ®ã ®·®-îc c¸c c«ng ty t-¬ng tù kh¸c vËn dông thµnh c«ng vµ ®· gi¶m m¹nhkinh phÝ ph¸t triÓn phÇn mÒm vµ t¨ng ®¸ng kÓ chÊt l-îng phÇn mÒm. 2.ViÖc duy tr× nÒ nÕp hå s¬ viÕt lµ cã lîi cho mäi ng-êi cho ®éi ngòph¸t triÓn cho kh¸ch hµng vµ cho qu¶n lý cÊp cao. Nã ®¶m b¶o lµ nh÷ng 16
  17. 17. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmgiao tiÕp miÖng ®-îc hiÓu ®óng ®¾n. NÕu nh÷ng thay ®æi hay c¸c h-íngdÉn kh¸c kh«ng ghi thµnh v¨n b¶n vµ kh«ng ®-îc chÊp nhËn, th× sù ph¸ttriÓn cã thÓ tiÕn hµnh theo h-íng sai kh«ng ai cã thÓ ch¾c ch¾n lµ mäithay ®æi, c¶ lín vµ nhá, sau nµy sÏ ®-îc nhí l¹i khi dù ¸n hoµn thµnh.Danh môc thµnh v¨n b¶n c¸c thay ®æi ®-îc chÊp nhËn gióp kh¶ n¨ng theodâi vµ h¹ch to¸n. 3. §©y cã thÓ lµ khiÕu l¹i ®¸ng l-u ý; c«ng viÖc giÊy tê ph¶i ®-îc duytr× ë møc tæi thiÓu (cã khi nã qu¸ møc). Dï sao, ®¸ng ng¹c nhiªn lµ c«ngviÖc giÊy tê cã møc ®é hiÖn nay thùc sù l¹i tiÕt kiÖm thêi gian vµ kh«ngg©y l·ng phÝ. Ch¼ng h¹n nh÷ng quyÕt ®Þnh kh«ng ghi thµnh v¨n b¶nth-êng khi cÇn ®-îc lÆp ®i lÆp l¹i vµ nh÷ng ®Æc t¶ nãi miÖng dÉn ®Õnnh÷ng lý gi¶i g©y tranh c·i. ViÖc thiÕu t- liÖu th-êng mÊt nhiÒu thêi giannhÊt trong c¸c pha thÝch hîp vµ thö nghiÖm khi b¶n thiÕt kÕ hÖ thèng chØ®-îc l-u trong trÝ nhí cña ng-êi. Còng vËy, mét dù ¸n kh«ng thµnh v¨n b¶n lµ mét ¸c méng trong viÖcduy tu. Sau khi hoµn thµnh dù ¸n, khi c¸c nhµ s¶n xuÊt ®· ph©n t¸n ®i, tÊtc¶ nh÷ng g× cßn l¹i lµ s¶n phÈm vµ t- liÖu. Kh«ng cã t- liÖu s¶n phÈmkh«ng g× h¬n lµ mét bÝ mËt. 4. Mét c©u hái cÇn ph¶n ¶nh lµ: liÖu vµ ®óng vËy liÖu ph¸t triÓn phÇnmÒm cña chóng ta ®· thùc sù thµnh c«ng thÕ nµo? LËp luËn nµy ®-îc thöth¸ch tèt nhÊt víi bé hå s¬ t- liÖu ®-îc chuÈn bÞ cho biÕt nh÷ng vÊn ®Òmµ c«ng ty ®· cã kinh nghiÖm ë nh÷ng dù ¸n tr-íc. Môc tiªu lµ chøngminh tiÕp cËn míi víi ph¸t triÓn phÇn mÒm ®©u ph¶i lµ xa xØ mµ lµ cÇnthiÕt. 5. Nh÷ng lËp luËn khã ®-¬ng ®Çu nhÊt khi cã yÕu tè sù thùc trongchóng, ®Æc biÖt khi c«ng ty cã ®Þnh ý ph¸t triÓn ph-¬ng ph¸p luËn míicña chÝnh hä. Mæc dï nhiÒu c«ng ty cã tiÕn hµnh nghiªn cøu trong c«ngtr×nh phÇn mÒm ®iÒu nµy thËt khã lµ cÇn thiÕt ë mäi c«ng ty ®· cã nh÷ngph-¬ng ph¸p luËn nh÷ng tiªu chuÈn vµ nh÷ng h-íng dÉn ®-îc ghi thµnhv¨n b¶n tháa ®¸ng (coi IEEE 1987b) ®Ó cho chóng cã thÓ ®-îc vËn dôngdÔ dµng ë mäi c«ng ty mµ kh«ng cÇn thiÕt ph¶i ph¸t triÓn chóng l¹i. MÊt kh¸ch hµng kh«ng chØ do lÞch tr×nh ph¸t triÓn kÐo dµi mµ cßn dochÊt l-îng kÐm vµ nhu cÇu kü thuËt kh«ng ®-îc tháa m·n. Cµng cÇnnghiªm lÖnh h¼n vÒ phÝa lÞch tr×nh ph¸t triÓn l©u h¬n chø kh«ng ph¶i vÒphÝa s¶n phÈm phÇn mÒm tèt h¬n. Nh- vËy, lÞch tr×nh ph¸t triÓn ng¾n th-êng dÔ bÞ l¹c lèi do thêi gian bæsung ®ßi hái ®Ó bæ chÝnh s¶n phÈm phÇn mÒm kÐm cái, sau khi ®· tungnã ra lÇn ®Çu (coi thÝ dô ë phÇn 1.3). 6. T¹i sao l¹i ch-a lµm ngay? LiÖu cã c¬ së thùc sù nµo cho viÖc kªu calµ thêi gian thÝch hîp h¬n sÏ xuÊt hiÖn sau nµy? Tr¸i l¹i cµng thªm thêigian vµ c«ng søc ®Çu t- vµo nh÷ng ph-¬ng ph¸p ph¸t triÓn nghÌo nµn th×l¹i cµng khã mµ thay ®æi ®-îc. C¸i c¸ch tèt nhÊt tr¶ lêi cho lËp luËn nµylµ cung cÊp nh÷ng lý do kinh doanh ®Ó gi¶i thÝch v× sao nh÷ng ph-¬ngph¸p ph¸t triÓn míi l¹i nªu ®-îc chÊp nhËn cµng nhanh cµng tèt. Bé hås¬ ®· chuÈn bÞ, nªu trong tr¶ lêi cho lËp luËn 4, sÏ cã Ých cïng víi th«ng 17
  18. 18. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmtin thu thËp tõ c¸c c«ng ty kh¸c. Môc tiªu lµ bµy tá r»ng nh÷ng qui t×nhph¸t triÓn cã thø tù sÏ lµm t¨ng chÊt l-îng s¶n phÈm phÇn mÒm cña c«ngty trong khi gi¶m chi phÝ ph¸t triÓn. 7. TÇm quan träng cña viÖc ®Çu t- trong ®µo t¹o Ýt khi cÇn ®-îc nªu:®©y lµ mét quan niÖm ®-îc chÊp nhËn réng r·i. LËp luËn nµy khã cã thÓb¸c bá khi c¸c ph-¬ng ph¸p ph¸t triÓn míi ®-îc ®-a ra coi nh- mét thay®æi chñ yÕu vÒ ph-¬ng h-íng. C©u tr¶ lêi tèt nhÊt tïy thuéc ë t×nh h×nhthùc tÕ. NÕu nh÷ng ph-¬ng ph¸p míi thùc sù tiªu biÓu cho thay ®æi chñyÕu lµ ph-¬ng h-íng th× ch¾c ch¾n lµ c«ng ty ®· cã thÝ nghiÖm nhiÒu vÊn®Ò ph¸t triÓn phÇn mÒm. Nh- thÕ c©u tr¶ lêi cho c¸c lËp luËn 4 vµ 5 lµthÝch ®¸ng. NÕu nh÷ng ph-¬ng ph¸p míi kh«ng thùc sù tiªu biÓu thay ®æi chñ yÕuvÒ ph-¬ng h-íng th× ®iÒu nµy nªu ®-îc chøng minh cã sö dông d÷ liÖucña c¸c dù ¸n tr-íc ®©y. T- t-ëng c¬ b¶n lµ chøng minh r¾ng mÆc dïnhiÒu qui tr×nh ph¸t triÓn hiÖn nay lµ tinh vi, viÖc c¶i tiÕn ®¸ng kÓ cã thÓ®-îc thùc hiÖn th«ng qua viÖc giíi thiÖu mét sè ph-¬ng ph¸p míi. Mäi lËp luËn chèng l¹i c¸c ph-¬ng ph¸p luËn ph¸t triÓn míi chØ cã thÓb¸c bá ®-îc sau khi cã chuÈn bÞ ®Çy ®ñ. §iÒu nµy th-êng nghÜa lµ: - S-u tËp d÷ liÖu vÒ c¸c dù ¸n ph¸t triÓn phÇn mÒm tr-íc ®©y trongph¹m vi v«ng ty. - S-u tËp dù liÖu vÒ c¸c c«ng ty t-¬ng tù ®· chÊp nhËn ph-¬ng ph¸pph¸t triÓn míi. - S-u tËp c¸c b¸o c¸o cã dÉn t- liÖu, v¨n b¶n vµ c¸c chøng cí kh¸cthµnh v¨n (cÇn ®Ò phßng qu¸ lý thuyÕt). - Cã ®-îc hç trî cña c¸c chuyªn gia ph¸t triÓn phÇn mÒm kh¸c hoÆc ëtrong ph¹m vi c«ng ty hoÆc ë ngoµi. Mäi d÷ liÖu cÊn ®-îc nghiªn cøu vµ c¸c ghi chó ®-îc chuÈn bÞ chøngminh nhu cÇu cña c¸c ph-¬ng ph¸p ph¸t triÓn míi. Dßng cuèi ph¶i lµ viÖcvËn dông nh÷ng qui t×nh míi, thiÕt thùc ph¸t triÓn phÇn mÒm lµ v× lîi Ýchcña c«ng ty. §· giµnh ®-îc sù phª chuÈn cÇn thiÕt cña qu¶n lý cÊp trªn, nh÷ng nhµqu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm cã thÓ chuyÓn sang vËn dông c¸c ph-¬ng ph¸pm« t¶ trong c¸c ch-¬ng sau. B-íc ®Çu trong viÖc t×m hiÓu nh÷ng vÊn ®Òc¬ b¶n trong viÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm ®-îc th¶o luËn ë ch-¬ng 2. 1.5. Tãm t¾t. ViÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm cã thÓ khèng chÕ ®-îc. Cã nh÷ng ph-¬ngph¸p, nh÷ng kü thuËt, nh÷ng tiªu chuÈn vµ c¸c c«ng cô khi ®-îc vËndông ®óng th× chóng thóc ®Èy viÖc ph¸t triÓn th¾ng lîi dù ¸n phÇn mÒmvíi ba môc tiªu trø danh trong trÝ ãc ®Ó ph¸t triÓn phÇn mÒm. 1. Theo ®óng lÞch tr×nh. 2. Trong ph¹m vi ng©n s¸ch. 3. Theo yªu cÇu. 18
  19. 19. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm Th¾ng lîi hay thÊt b¹i cña dù ¸n kh«ng chØ liªn quan ®Õn ba môc tiªuph¸t triÓn c¬ b¶n ®ã nh-ng còng c¶ ®Õn kú väng cña kh¸ch hµng: métkh¸ch hµng cã thÓ hµi lßng víi ®Çu ra cña mét dù ¸n trong khi kh¸chhµng kh¸c l¹i cã thÓ kh«ng. Do ®Êy, thµnh c«ng cña dù ¸n ®-îc x¸c ®Þnhtèi hËu ë sù hµi lßng cña kh¸ch hµng. Mét trong nh÷ng trë ng¹i mµ c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n th-êng ph¶i kh¾cphôc lµ thiÕu hç trî cña qu¶n lý cÊp trªn ®èi víi nh÷ng ph-¬ng ph¸p ph¸ttriÓn hiÖn ®¹i. Râ rµng lµ nhiÒu ph-¬ng ph¸p vµ kü thuËt m« t¶ trongcuèn s¸ch nµy, cã hiÖu lùc chØ khi chóng ®-îc sö dông. Mäi lËp luËn chèng l¹i c¸c ph-¬ng ph¸p luËn ph¸t triÓn míi chÝ cã thÓb¸c bá sau khi cã sù chuÈn bÞ ®Çy ®ñ. Th«ng tin vÒ thµnh c«ng vµ thÊt b¹i cña ph¸t triÓn phÇn mÒm trong qu¸khø trong ph¹m vi mét c«ng ty cÇn ®-îc thu thËp cïng víi c¸c minhchøng hç trî kh¸c b»ng v¨n b¶n. Mäi dù liÖu cÇn ®-îc nghiªn cøu vµ c¸cchi chó cÇn ®-îc chuÈn bÞ ®Ó chøng minh cho nhu cÇu vÒ ph-¬ng ph¸pph¸t triÓn míi. Dßng cuèi nªn lµ viÖc øng dông c¸c chu tr×nh ph¸t triÓnphÇn mÒm h÷u hiÖu míi lµ v× lîi Ých cña c«ng ty. 19
  20. 20. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm Ch-¬ng hai Nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t triÓn phÇn mÒm Mét chót phßng xa T¹i mét líp häc míi ®Çy vÒ qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm, mét trong c¸chäc viªn ®· hái: “Chóng t«i cã mét sè vÊn ®Ò chñ yÕu trong mét dù ¸n mµ t«i ®angqu¶n lý. Chóng t«i kh«ng cã ®-îc t- liÖu cã hÖ thèng hay cã ®-îc mét kÕho¹ch ph¸t triÓn nµo vµ dù ¸n ®ang trªn ®-êng v-ît ng©n s¸ch vµ chËmh¬n lÞch tr×nh. VËy t«i ph¶i vËn dông mäi ph-¬ng ph¸p vµ kü thuËt häc 뮩y ra sao nh»m lµm cho dù ¸n trë l¹i ®óng lÞch tr×nh ?” §©y kh«ng ph¶i lµ mét t×nh huèng kh«ng phæ biÕn ë ®ã, mét ph-¬ngthuèc thÊn kú ®· t×m cho mét t×nh huèng gÇn g©y th¶m häa. Nh÷ng dù ¸nqu¶n lý tèi cã thÓ ®i ®Õn tr× trÖ vµ ng©n s¸ch v-ît ®Õn hai thËm chÝ batr¨m phÇn tr¨m vµ trong vµi tr-êng hîp l¹i cã thÓ bÞ b·i bá. HÇu hÕtnh÷ng ph-¬ng ph¸p qu¶n lý dù ¸n hiÖn ®¹i ban ®Çu bao giê còng quant©m phßng xa (chø kh«ng ph¶i lµ hiÖu chÝnh) nh÷ng vÊn ®Ò lo¹i ®ã. ViÖc phßng ngõa nh÷ng vÊn ®Ò th× dÔ h¬n vµ Ýt tèn kÐm h¬n lµ gi¶iquyÕt chóng. Nh÷ng biÖn ph¸p phßng ngõa thiÕt thùc h¼n lµ: - §Þnh vÞ sím vÊn ®Ò vµ nh÷ng vÊn ®Ò tiÒm Èn. - Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò tr-íc khi chóng tuét khái tÇm tay. - LËp kÕ ho¹ch tr-íc (®èi phã) víi nh÷ng vÊn ®Ò tiÓm Èn. Nh÷ng vÊn®Ò sÏ trë nªn tèn kÐm h¬n gi¶i quyÕt khi dù ¸n tiÕn triÓn ®Õn nh÷ng giai®o¹n ph¸t triÓn cao h¬n. Nh÷ng vÊn ®Ò bÞ l·ng quªn còng cã thÓ lantruyÒn sang c¸c lÜnh vùc kh¸c cña dù ¸n lµm cho viÖc hiÖu chÝnh chóngtrë nªn khã kh¨n h¬n. Do ®Êy viÖc thiÕt lËp nh÷ng qui tr×nh ®Ó ®Þnh vÞsím vµ hiÖu chÝnh c¸c vÊn ®Ò lµ quan träng. Ch-¬ng nµy gi¶i quyÕt nguyªn nh©n cña mét sè thÓ lo¹i rÊt th«ngth-êng cña vÊn ®Ò ph¸t triÓn phÇn mÒm vµ th¶o luËn t¸c ®éng cña chóng®Õn qu¸ tr×nh ph¸t triÓn. Ch-¬ng nµy còng th¶o luËn viÖc dù kiÕn nh÷ngvÊn ®Ò nh»m gi¶m thiÓu t¸c ®éng cña chóng tíi dù ¸n. C¸c ch-¬ng sau ®Òra nh÷ng ph-¬ng ph¸p phßng ngõa c¸c vÊn ®Ò m« t¶ ë ®©y khái x¶y ra. 2.1. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n. Cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò c¬ b¶n mµ nhµ qu¶n lý dù ¸n h×nh nh- t×m thÊytrong bÊt cø dù ¸n phÇm mÒm nµo. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n ®ã g©y ra bëinh÷ng t×nh huèng sau ®©y bao giê còng cã thÓ phßng tr-íc sÏ ph¸t sinh: - Yªu cÇu ban ®Çu kh«ng ®Çy ®ñ. - Phô thuéc ë c¸c nguån bªn ngoµi (c¸c ng-êi b¸n hµng, c¸c chñ thÇuphô v.v...) - C¸c khã kh¨n trong kÕt thóc dù ¸n. - Thay thÕ th-êng xuyªn nh©n sù thùc hµnh ph¸t triÓn (x¸o trén ®éingò). 20
  21. 21. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm C¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n kh¸c th-êng n¶y sinh do sai lÇm qu¶n lý th«ngth-êng nh-: - Dù to¸n tåi. - Theo dâi vµ gi¸m s¸t kh«ng ®Çy ®ñ. - Thay ®æi kh«ng kiÓm so¸t ®-îc. Con ®-êng tèt nhÊt ®Ó ®Þnh vÞ mét vÊn ®Ò sím lµ ®i t×m nã. Râ rµng,®Çu tiªn lµ t×m xem vÇn ®Ò th-êng n¶y sinh nhiÒu nhÊt ë ®©u. Ch¼ng h¹nthay ®æi th-êng xuyªn vµ kh«ng kiÓm tra ®-îc víi viÖc ®Æc t¶ c¸c yªucÇu th-êng hiÓn nhiªn lµ nguån chñ yÕu cña nh÷ng vÊn ®Ò thiÕt kÕ.Nh÷ng chñ thÇu phô vµ ng-êi b¸n hµng kh«ng gi¸m s¸t ®-îc lµ mét trongnh÷ng nguån bÊt ngê, th«ng th-êng nhÊt ®Æc biÖt lµ lóc hä b¸o c¸o c¸cvÊn ®Ò kü thuËt vµ tr× ho·n vµo, chÝnh nh÷ng phót cuèi cïng ®èi víi c¸cnhµ qu¶n lý dù ¸n th× viÖc biÕt ph¶i kiÕm ë ®©u do ®ã quan träng nh- viÖcbiÕt ph¶i lµm g×. 2.1.1. Nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn c¸c yªu cÇu cña dù ¸n. §Æc t¶ c¸c yªu cÇu cña dù ¸n sÏ m« t¶ s¶n phÈm ph¶i ®-îc s¶n sinh rabëi nhãm ph¸t triÓn (coi ch-¬ng 4). NÕu nh÷ng yªu cÇu kh«ng ®-îc ®Æct¶ ®Çy ®ñ th× chØ c¸c may m¾n thuÇn tóy míi ®¶m b¶o ®-îc lµ s¶n phÈm®¸p øng yªu cÇu cña kh¸ch hµng4. Sau ®©y lµ mét sè thÝ dô c¸c vÊn ®Òliªn quan ®Õn ®Æc t¶ yªu cÇu nghÌo nµn. - Quªn c¸c ®Æc ®iÓm. Kh¸ch hµng tin ch¾c lµ mét sè ®Æc ®iÓm bÞ bá quªn h¼n ph¶i n»m trongs¶n phÈm c¨n cø ë nh÷ng th¶o luËn kh«ng chÝnh thøc (th-êng víi ng-êikh«ng ®óng). Ghi chÐp, b×nh luËn vµ nhËn xÐt ë c¸c cuéc häp nh-ngkh«ng c¨n cø ë ®Æc t¶ yªu cÇu chÝnh thøc. - Cã nh÷ng ®Æc ®iÓm kh«ng cÇn thiÕt ®-îc ®-a vµo. §éi ngò ph¸t triÓn ®· tin ch¾c lµ kh¸ch hµng h¼n hÕt søc vui thÝch vÒnh÷ng ®Æc ®iÓm ngo¹i h¹ng ®-îc thªm vµo s¶n phÈm (th-êng kh«ng háiý kiÕn kh¸ch hµng). Mét thÝ dô h¼n lµ thªm sù truy nhËp hÖ thèng b»ngkhÈu ng÷ khi kh¸ch hµng l¹i muèn hÖ thèng s½n sµng cho bÊt cø ai. - §Æc ®iÓm mµ chóng ho¹t ®éng kh¸c víi ®iÒu mong ®îi. Kh¸ch hµng gi¶i thÝch kh«ng ®Çy ®ñ vÒ mé ®Æc ®iÓm cÇn thiÕt vµ thÕ lµ®éi ngò ph¸t triÓn hiÓu c¸i yªu cÇu ®ã theo c¸ch hiÓu cña m×nh. Mét thÝdô cã thÓ lµ yªu cÇu "cËp nhËt th-êng xuyªn c¬ së d÷ liÖu". C¸c nhµ ph¸ttriÓn ®· t¹o ra mét hÖ thèng cËp nhËt c¬ së dù liÖu mçi lÇn mét ngµytrong khi kh¸ch hµng muèn nãi lµ mét giê mçi lÇn. - Nh÷ng ®Æc ®iÓm cÇn thiÕt mµ ch¼ng ai nghÜ ®Õn. Kh¸ch hµng kh«ng cÇn thiÕt lµ mét chuyªn gia m¸y tÝnh vµ do ®ã cãthÓ kh«ng ý thøc ®-îc lµ mét ®Æc ®iÓm, ®Æc biÖt nµo ®ã ph¶i cÇn ®Õn. ThÝdô cã thÓ lµ nhu cÇu vÒ bade up ®Çy ®ñ; kh¸ch hµng cã thÓ cho lµ bade uplµ kh«ng cÇn thiÕt v× r»ng nÕu dÞch vô m¸y tÝnh bÞ gi¸m ®o¹n (thÝ dô do 4 Tõ kh¸ch hµng ë ®©y ®-îc sö dông theo nghÜa rÊt réng bao gåm kh¸ch hµng chÝnh thøc, ban tiÕpthÞ, nhãm ng-êi dïng, qu¶n lý v.v... 21
  22. 22. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmmÊt ®iÖn) th× viÖc mÊt mét hay hai giao dÞch l-u tr÷ trong bé nhí sÏch¼ng thµnh vÊn ®Ò. ThÕ nh-ng kh¸ch hµng cã thÓ ®· kh«ng xem xÐt sùviÖc lµ nh÷ng ®iÒu khiÓn ®Üa còng cã thÓ ®æ vì vµ mÊt ®i mäi dù liÖu cñahä. Râ rµng lµ nh÷ng yªu cÇu ®-îc ®Æc t¶ kÐm l¹i lµ vÊn ®Ò cho nhµ ph¸ttriÓn nhiÒu còng nh- cho kh¸ch hµng. Dï sao, nhµ s¶n xuÊt th-êng ë vÞthÕ tèt h¬n ®Ó biªn so¹n nh÷ng yªu cÇu h¬n lµ kh¸ch hµng. Th«ng th-êng®Æc t¶ yªu cÇu tèt nhÊt lµ kÕt qu¶ cña sù cè g¾ng phèi hîp cña c¶ nhµ ph¸ttriÓn lÇn cña kh¸ch hµng víi v¨n b¶n thùc ®-îc so¹n thµnh v¨n cña nhµph¸t triÓn vµ ®-îc chÊp nhËn bëi kh¸ch hµng. 2.1.2. Nh÷ng thay ®æi th-êng xuyªn. ThËt cùc kú hiÕm khi t×m ®-îc mét dù ¸n phÇn mÒm qui ho¹ch tèt l¹i®i ®Õn kÕt côc th¾ng lîi víi ®Æc t¶ yªu cÇu ®-îc d¸n nh·n. Ph-¬ng ¸n 1.0.Thay ®æi lµ kh«ng tr¸nh khái suèt chu tr×nh ph¸t triÓn phÇn mÒm. Dï sao,trong phÇn lín tr-êng hîp mét thay ®æi ®-îc ®-a ra chËm th× thùc hiÖnthay ®æi l¹i cµng tèn kÐm. Mét sè thay ®æi tháa ®¸ng h¼n lµ ph¶i qu¶n lý ®-îc. Khi dßng c¸c thay®æi ®æ vµo nh- th¸c lò th× chóng trë thµnh vÊn ®Ò. Ngay chØ mét thay ®æicã thÓ thµnh vÊn ®Ò nÕu nã ®-îc yªu cÇu ngay trong ph¸t triÓn cña dù ¸nvµ nÕu nã dÉn ®Õn thay ®æi chñ yÕu vÒ ph-¬ng h-íng. Nh÷ng thay ®æiqu¸ møc t¹o nªn c¸i vÉn th-êng ®-îc coi lµ héi chøng môc tiªu di ®éng.Nhµ qu¶n lý dù ¸n kh«ng nh÷ng thay ®æi ph-¬ng h-íng vµ ®éi ngò ph¸ttriÓn trë thanh võa bèi rèi võa mÊt môc tiªu. Thay ®æi cã thÓ ph¸ vì dù ¸n nÕu chóng kh«ng ®-îc ghi thµnh v¨n b¶nvµ gi¸m s¸t ®Çy ®ñ. Nh÷ng thay ®æi víi sè l-îng tháa ®¸ng, ph¶i ®-îcqu¶n lý, vËn dông c¬ chÕ kiÓm tra sù thay ®æi mét c¸ch cã hÖ thèng.Ph-¬ng ph¸p ®ã trong ph¹m vi tæ chøc kiÓm tra cÊu h×nh, ®-îc th¶o luËnë ch-¬ng 7. 2.1.3. Dù to¸n vµ c¸c vÊn ®Ò liªn quan. Dù to¸n tèt lµ quan träng v× chóng t¹o thµnh nÒn mãng cña kÕ ho¹chph¸t triÓn dù ¸n tèt. KÕ ho¹ch ®ã, do nhµ qu¶n lý dù ¸n chuÈn bÞ ®-îc lËpthµnh trong c¸c giai ®o¹n ban ®Çu cña dù ¸n vµ bao gåm dù to¸n liªnquan ®Õn. - Ng©n s¸ch ph¸t triÓn dù ¸n - LÞch tr×nh ph¸t triÓn dù ¸n - Tµi nguyªn ph¸t triÓn cÇn ®Õn (®éi ngò ph¸t triÓn thiÕt bÞ ph¸t triÓnv.v...) Nh÷ng dù to¸n kü thuËt còng ®-îd h×nh thµnh trong pha thiÕt kÕ vµbao gåm: - C¸c ®Æc tÝnh cña phÇn mÒm (dù to¸n vÒ cì bé nhí, c¬ së d÷ liÖuv.v...). 22
  23. 23. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm - C¸c ®Æc tÝnh cña phÇn cøng vÒ cì môc tiªu cÇn ®Õn (dù to¸n tèc ®éCPU, kh¶ n¨ng ®Çu vµo, ®Çu ra; kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn ®Üa v.v...). Dù to¸n lµ c¬ së cho nhiÒu quyÕt ®Þnh kü thuËt vµ qu¶n lý dù to¸n tåidÉn ®Õn quyÕt ®Þnh dë. Dù to¸n tåi cã thÓ hiÓu lµ qu¸ cao hoÆc lµ qu¸thÊp vµ quyÕt ®Þnh theo ®ã hoÆc lµ t¹o ra l·ng phÝ hoÆc thiÕu tµi nguyªnph¸t triÓn. §iÒu nµy h×nh thµnh sai lÇm trong qui ho¹ch, nh-: - LÞch tr×nh qu¸ ng¾n hoÆc cao th¸i qu¸. - Ng©n s¸ch qu¸ thÊp hay qu¸ t¨ng gi¶ t¹o. - Qu¸ thiÕu hay qu¸ thõa ng-êi lµm vµ nh÷ng sai lÇm trong thiÕt kÕ küthuËt, nh-: - Nh÷ng m¸y tÝnh trong môc tiªu qu¸ nhiÒu (vµ ®¾t h¬n) h¬n cÇn thiÕthoÆc kh«ng thÓ hç trî øng dông ®-îc ph¸t triÓn. Nh÷ng vÊn ®Ò n¶y sinhtõ dù to¸n thÊp th-êng gay cÊn h¬n lµ nh÷ng vÊn ®Ò n¶y sinh tõ dù to¸ncao. HiÓu râ ®iÒu nµy, c¸c nhµ dù to¸n th-êng thªm vµo mét sè yÕu tè bÊttr¾c (cho r»ng ®Õn 30%) trong dù to¸n cña minh, gi¶ ®Þnh r»ng qu¸ caocßn h¬n qu¸ thÊp. Dï sao dù to¸n cao cã thÓ kh«ng g©y ra thÊt b¹i cña dù¸n nh-ng cã thÓ ng¨n c¶n dù ¸n ch¼ng bao giê ®-îc khëi c«ng. §· cãnhiÒu ph-¬ng ph¸p ®-îc ph¸t triÓn nh»m t¹o ra c¸c lo¹i dù to¸n kh¸cnhau ë c¸c giai ®o¹n kh¸c nhau cña dù ¸n (coi c¸c ch-¬ng 9 vµ 10). Dïsao, ngay nh÷ng dù to¸n chuÈn bÞ tèt cã thÓ dÉn ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò nÕuchóng kh«ng ®-îc cËp nhËt trªn mét c¬ së ®Þnh kú vµ ®Òu ®Æn. Râ rµng lµth«ng tin tèt h¬n vµ ®Çy ®ñ h¬n t¹o nÒn dù to¸n tèt h¬n. Do ®ã khi dù ¸ntiÕn triÓn vµ cã nhiÒu th«ng tin h¬n, dù to¸n cÇn ®-îc xem xÐt l¹i vµ hiÖuchØnh. §iÒu nµy dÉn ®Õn viÖc gi¸m ®Þnh l¹i c¸c quyÕt ®Þnh ph¸t triÓn, t¹ocho c¸c vÊn ®Ò tiÒm Èn ®-îc ®Ò cËp sím tr-íc khi chóng trë thµnh gaycÊn (coi phÇn 2.2 vÒ ph©n tÝch rñi ro). 2.1.4. Nguån lùc bªn ngoµi. C¸c vÊn ®Ò ph¸t triÓn dù ¸n th-êng dÔ qu¶n lý nhÊt khi mäi nh©n tèph¸t triÓn ®-îc ®iÒu khiÓn bëi qu¶n lý dù ¸n. Dï sao, ®iÒu nµy kh«ngph¶i bao giê còng cã ®-îc. NhiÒu dù ¸n phô thuéc ë nhiÒu nguån bªnngoµi nh-: - Chñ thÇu phô - Ng-êi b¸n thiÕt bÞ - Nh÷ng dù ¸n ph¸t triÓn song hµnh - Nh÷ng ng-êi cung cÊp dÞch vô (b¶o tr×, huÊn luyÖn, l¾p ®Æt v.v...) - C¸c chøc n¨ng hç trî (th«ng tin ®iÖn tho¹i m¹ng, nh÷ng cung cÊp dùliÖu. Dù phô thuéc vµo c¸c nguån bªn ngoµi h¼n ph¶i ®-îc ph¶n ¸nhtrèng). KÕ ho¹ch ph¸t triÓn dù ¸n. §iÒu nµy cã nghÜa trong ph¹m vi c¸c giao-íc vµ dù to¸n nhËn ®-îc tõ c¸c nguån kh¸c. Theo thÕ, dù to¸n trong kÕho¹ch kh«ng thÓ tèt h¬n dù to¸n nhËn tõ c¸c nguån kh¸c. ViÖc tr«ng cËy vµo c¸c nguån bÒn ngoµi cã thÓ g©y ra nh÷ng vÊn ®Òsau: 23
  24. 24. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm - ChËm trÔ lÞch tr×nh, do viÖc giao chËm c¸c thµnh phÇn dù ¸n. - Sù kÐm cái qu¸ chÊt l-îng vµ thiÕt kÕ thiÕt bÞ ph¸t triÓn vµ c¸c thµnhphÇn dù ¸n bªn ngoµi. - Thµnh phÇn bªn ngoµi kh«ng t-¬ng hîp do v× sù sai lÖch cña nhµ ph¸ttriÓn bªn ngoµi hay b¸n hµng víi ®Æc ®iÓm ®· tháa thuËn hay ®· c«ng bè. - Hç trî s¶n phÈm nghÌo nµn ®èi víi c¸c thµnh phÇn bªn ngoµi. Do cãý thøc ®-îc nh÷ng vÊn ®Ò tiÒm Èn ®ã, nhµ qu¶n lý dù ¸n cã thÓ ®¶m b¶or»ng hä ®-îc ®Þnh vÞ thÝch hîp trong hîp ®ång hay tháa thuËn víi nguånbªn ngoµi. Nh÷ng vÊn ®Ò ®ã cã thÓ ®-îc ng¨n ngõa nÒu ®-a vµo tronghîp ®ång nh÷ng møc ph¸t vÒ chËm trÔ trong giao hµng hay khuyÕt tËttrong s¶n phÈm (coi c¸c ch-¬ng 3 vµ ch-¬ng 9). Nh÷ng ®Ò phßng sím cãthÓ ®-îc ph¸t hiÖn khi th-êng xuyªn xÐt duyÖt l¹i c«ng viÖc ®-îc ph¸ttriÓn bëi chñ thÇu phô vµ ®ßi hái sÏ b¸o c¸o tiÕn ®é th-êng kú. 2.1.5. KÕt thóc mét dù ¸n phÇn mÒm. Nh- mäi nhµ qu¶n lý dù ¸n ®Òu biÕt, c¸c dù ¸n khã mµ b¾t ®Çu ®-îckinh nghiÖm cho thÊy lµ chóng th-êng kh«ng Ýt khã kh¨n ®Ó ®i ®Õn kÕtthóc. §i tíi ®o¹n kÕt cña dù ¸n, lu«n lu«n c¸c bªn quan t©m kh¸c nhauph¸t sinh nh÷ng yªu cÇu. Nh- phª ph¸n nh÷ng thay ®æi míi vµ nh÷ngho¹t ®éng phót chãt kh¸c n÷a. §iÒu nµy lµ ®Æc biÖt cã thùc víi nh÷ng dù¸n gi¸ cè ®Þnh ph¸t triÓn cho kh¸ch hµng theo hîp ®ång (coi ch-¬ng 3).Nh÷ng vÊn ®Ò chÝnh liªn quan ®Õn viÖc kÕt thóc dù ¸n lµ: - Tranh chÊp gi÷a kh¸ch hµng vµ nhµ ph¸t triÓn vÒ viÖc lý gi¶i vµ cungøng mäi ®Æc ®iÓm ®-îc yªu cÇu - ý ®å ®-a vµo nh÷ng thay ®æi ë phót chãt. - ThÊt b¹i cña hÖ thèng vµ khuyÕt tËt thiÕt kÕ x¸c ®Þnh trong qu¸ tr×nhcµi ®Æt vµ thö nghiÖm hÖ thèng. - Khã kh¨n trong viÖc gi÷ cho ®éi ngò ph¸t triÓn hîp lùc l¹i víi nhauvµ n¨ng ®éng. Khi t×nh h×nh c¨n th¼ng gi¶m ®i vµo gÇn cuèi dù ¸n cã t×nhtr¹ng sót gi¶m nhiÖt t×nh t-¬ng øng trong nh÷ng thµnh viªn cßn l¹i cña®éi ph¸t triÓn. Tr¸ch nhiÖm cña nhµ qu¶n lý dù ¸n lµ ®¶m b¶o cho viÖc kÕt thóc dù ¸ncã trËt tù vµ th¾ng lîi. §iÒu nµy ®-îc thùc hiÖn nhê viÖc qui ho¹ch chitiÕt lóc ban ®Çu dù ¸n vµ qu¶n lý dù ¸n cã hiÖu qu¶ xuyªn suèt dù ¸n. §ÆcbiÖt, ®iÒu nµy ®ßi hái r»ng: - KÕ ho¹ch thö nghiÖm thu ph¶i ®-îc chuÈn bÞ lËp tµi liÖu vµ ®-îckh¸ch hµng phª chuÈn tr-íc khi kªt thóc dù ¸n. Møc ®é nh©n sù vµ sùph©n c«ng c«ng viÖc ph¶i ®-îc lËp lÞch tr×nh, cã tÝnh ®Õn viÖc gi¶m dÇntrong qui m« ®éi ngò ph¸t triÓn vµo cuèi dù ¸n. -ViÖc ®-a Ên phÈm ra thÞ tr-êng ph¶i ®-îc lËp kÕ ho¹ch tèt, kÓ c¶ ®ãnggãi so¹n th¶o t- liÖu, huÊn luyÖn, cµi ®Æt vµ chuyÓn tiÕp cã trËt tù sangpha b¶o tr× vµ hç trî. Sù kÕt thóc th¾ng lîi cña dù ¸n lµ b¾t ®Çu cña chu tr×nh ph¸t triÓn kh¸c:Nh÷ng ®Æc t¶ yªu cÇu, nh÷ng kÕ ho¹ch thö nghiÖm hay nh÷ng kÕ ho¹ch 24
  25. 25. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmph¸t triÓn nghÌo nµn, tÊt c¶ ®Òu dÉn ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò chñ yÕu lóc kÕtthóc dù ¸n. 2.1.6. TuyÓn dông nh©n viªn vµ thuyªn chuyÓn. Khã kh¨n trong viÖc tuyÓn dông c¸c thµnh viªn ®éi ngò ph¸t triÓn lµmét trong nh÷ng vÊn ®Ò ®Çu tiªn mµ ng-êi qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm gÆpph¶i. Tr-íc khi bÊt cø dù ¸n nµo ®-îc tung ra, ®éi ngò ph¸t triÓn ban ®Çuph¶i ®-îc thiÕt lËp vµ c¸c vÊn ®Ò nµy sÏ kh«ng kÕt thóc mét khi ®éi ngòt¹i vÞ. Gi÷ ®-îc ®éi ngò th-êng khã nh- thiÕt lËp nã. Frenkel (1985) b¸o c¸o lµ nhu cÇu kü s- phÇn mÒm t¨ng theo hµm sèmò trong khi n¨ng suÊt t¨ng theo møc kho¶ng 5% mçi n¨m. C¸c tr-êng®¹i häc Hoa kú vµ ch©u ¢u ®ang kh«ng cung cÊp kü s- phÇn mÒm ®ñ ®Óbï ®¾p lç hæng gi÷a cung vµ cÇu. Trªn thùc tÕ kh«ng nh÷ng lç hængkh«ng ®-îc lÊp kÝn mµ l¹i ®ang réng ra ë møc ®¸ng lo ng¹i. Khèi l-îng thêi gian b×nh qu©n mµ mét kü s- phÇn mÒm ë l¹i nghÒgi¶m khi yªu cÇu kü s- t¨ng. §iÒu nµy kh«ng chØ g©y ra bëi sù thuyªnchuyÓn cña kü s- phÇn mÒm gi÷a c¸c c«ng ty mµ c¬ së sù thuyªn chuyÓntrong ph¹m vi c¸c c«ng ti. V× c¸c c«ng ty nµy ®ang t×m c¸ch sö dông h÷uhiÖu h¬n c¸c kü s- cña m×nh. Sù thuyªn chuyÓn trong ph¹m vi c¸c c«ngty kh«ng chØ do t×nh tr¹ng thiÕu kü s- phÇn mÒm mµ cßn do chi phÝ vÒ häcã thÓ vÉn ng¨n trë thµnh viÖc tuyÓn bæ sung.5 Thuyªn chuyÓn nh©n sù b¶n th©n nã lµ mét vÊn ®Ò träng yÕu. Sù æn®Þnh cã cña ®éi ngò vµ do ®ã vµo th¾ng lîi cña dù ¸n. C¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn tuyÓn nh©n sù vµ thuyªn chuyÓn lu«n baogåm: - ViÖc ®Çu t- ®¸ng kÓ ®-îc ®ßi hái trong ®-êng biÓu diÔn häc tËp vµ®µo t¹o thµnh viªn ®éi ngò ph¸t triÓn míi. - Thuyªn chuyÓn nh©n sù lu«n lu«n sÏ gi¶m ®i tinh thÇn ®éi ngò vµ t¸c®éng kh«ng lîi ®Õn ®éng c¬ ®éi ngò. - TuyÓn chän th-êng tèn kÐm vµ mÊt th× giê nã ®ßi hái nhiÒu cuécpháng vÊn vµ c¶ phÝ tuyÓn dông. - Thuyªn chuyÓn nh©n sù lu«n t¹o ra t×nh tr¹ng thiÕu kiÖn ®Þnh trongph¸t triÓn dù ¸n. Trong c¸c vÊn ®Ò ph¸t triÓn phÇn mÒm, nh÷ng g× liªn quan ®Õn ph¸ttriÓn ®éi ngò th-êng ®-îc nhËn thøc lµ gay cÊn nhÊt. C¸c thµnh viªn ®éilµ nguån ph¸t triÓn quan träng nhÊt cì chÝnh hä ®ãng gãp nhiÒu nhÊt chosù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña dù ¸n. 5 Kinh tÕ häc c¬ b¶n chØ ra r»ng khi cã ®-îc kü s- th× chi phÝ vÒ hä sÏgi¶m (c¨n cø ë cung vµ cÇu trong ph¹m vi thÞ tr-êng nghÒ nghiÖp. Dïsao, trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, viÖc cung c¸c kü s- phÇn mÒm kh«ng baogiê ®ñ lín ®Ó t¹o ra t¸c ®éng ®ã ngo¹i trõ ë nh÷ng kho¶ng thêi gian ng¾nngñi t¹i c¸c ®Þa ®iÓm c« lËp). 25
  26. 26. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm 2.1.7. Theo dâi vµ gi¸m s¸t. Theo dâi vµ gi¸m s¸t lµ nh÷ng nhiÖm vô qu¶n lý. Khi c¸c vÊn ®Ò ph¸tsinh ë nh÷ng lÜnh vùc nµy vµ liªn quan, chóng th-êng lµ hËu qu¶ cña c¸cqui tr×nh qu¶n lý dù ¸n kh«ng thÝch hîp vµ kh«ng hiÖu lùc. Mét trongnh÷ng kÕt qu¶ th«ng th-êng nhÊt lµ nhµ qu¶n lý dù ¸n kh«ng cã ý thøc vÒsù tån t¹i cña nh÷ng vÊn ®Ò chñ yÕu ë giai ®o¹n mµ chóng cã thÓ ®-îckiÒm chÕ vµ hiÖu chØnh tèt nhÊt. ViÖc theo dâi vµ gi¸m s¸t cã hiÖu qu¶®ßi hái sù tiÕp xóc trùc tiÕp gi÷a qu¶n lý dù ¸n vµ ®éi ngò ph¸t triÓn (coich-¬ng 7). Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu cña c¸c vÊn ®Ò theodâi vµ gi¸m s¸t lµ héi chøng th¸p ngµ n¬i tån t¹i kÏ nøt th-êng trùc gi÷aqu¶n lý dù ¸n vµ phÇn cßn l¹i cña ®éi ngò ph¸t triÓn. §iÒu nµy dÉn ®Õn: - Lu«ng th«ng tin kh«ng chÝnh x¸c hay kh«ng cã. §ãng gãp ®¸ng kÓvµo nh÷ng quyÕt ®Þnh qu¶n lý tåi. - Ph¸t triÓn kh«ng phèi hîp: t×nh huèng nµy th-êng ®-îc m« t¶ khimét ®éi ngò ph¸t triÓn ®ang triÓn khai hai dù ¸n kh¸c nhau. §iÒu nµy x¶yra khi c¸c thµnh viªn ®éi ngò ph¸t triÓn kh«ng phèi hîp vµ kh«ng ®-îcgi¸m s¸t l¹i ®· tiÕn hµnh theo nh÷ng h-íng kh¸c nhau. - TrÝ tuÖ lÞch tr×nh vµ béi chi ng©n s¸ch, ®iÒu nµy g©y ra do dù to¸n tåidùa vµo c¸c th«ng tin kh«ng ®óng. Th«ng tin lµ thµnh phÇn c¬ b¶n cña bÊt cø thÓ lo¹i qu¶n lý nµo. Do ®Êy,gi¸m s¸t tåi ®i ®èi víi lu«ng th«ng tin kh«ng thÝch hîp lµ cèt lâi cña qu¶nlý dù ¸n tåi. C¶ ba vÊn ®Ò trªn m« t¶ hËu qu¶ chung cña qu¶n lý tåi. Danhmôc c¸c vÊn ®Ò kÐo theo h¼n ®óng lµ bao trïm hÇu hÕt c¸c kiÓu vÊn ®Òph¸t triÓn dù ¸n. C¸c ph-¬ng ph¸p t¹o lËp nh÷ng kªnh th«ng tin cã hiÖulùc vµ nh÷ng qui tr×nh b¸o c¸o ®-îc tæ chøc tèt sÏ ®-îc m« t¶ ë ch-¬ng5. 2.2. Ph©n tÝch rñi ro. Nh×n xa lµ phÈm chÊt qu¶n lý tuyÖt h¶o th-êng cã thÓ ®-îc ph¸t triÓntheo kinh nghiÖm. ThËt vËy, trong nhiÒu tr-êng hîp, c¸c vÊn ®Ò cã thÓ®o¸n tr-íc. Trong nh÷ng tr-êng hîp ®ã, nhµ qu¶n lý cã thÓ lËp kÕ ho¹chvÒ kh¶ n¨ng mµ vÊn ®Ò sÏ x¶y ra khi dù tÝnh kh¶ n¨ng cña nã, ®¸nh gi¸t¸c ®éng cña nã vµ chuÈn bÞ tr-íc c¸c gi¶i ph¸p. §iÒu nµy th-êng ®-îcgäi lµ sù ph©n tÝch rñi ro vµ lµ mét ph-¬ng tiÖn hiÖu qu¶ ®Ó ®Êu tranhchèng l¹i nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t triÓn tiÒm Èn. TiÕn hµnh ph©n tÝch rñi ro cãnghÜa lµ ®· ®-îc dù bÞ s½n sµng. §©y lµ mét h×nh thøc b¶o hiÓm, ý t-ëngc¬ b¶n lµ nÕu mét vÊn ®Ò cã n¶y sinh th× mét gi¶i ph¸p ®· cã s½n. Gièngnh- mäi b¶o hiÓm, ph©n tÝch rñi ro th-êng còng ph¶i tr¶ gi¸. Chi phÝ dùphßng cho sù ph¸t sinh mét vÊn ®Ò tr-íc hÕt lµ chi phÝ ®Ó cã ®-îc gi¶iph¸p ®èi phã s½n trong tay, trong khi vÊn ®Ò cã thÓ x¶y ra, cã thÓ kh«ng.Trong mét sè tr-êng hîp, chi phÝ cã thÓ lµ tèi thiÓu: ChØ lµ thêi gian cÇn®Ó tiÕn hµnh ph©n tÝch vµ lËp t- liÖu cho gi¶i ph¸p vµ thêi gian ®Ó theodâi vÊn ®Ò. Trong c¸c tr-êng hîp kh¸c, chi phÝ cã thÓ lµ lín lao, ch¼ng 26
  27. 27. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmh¹n, gi¸ cña mét bé phËn thay thÕ cña thiÕt bÞ ph¸t triÓn. Trong mäitr-êng hîp, mét vÊn ®Ò ®· ®-îc ph©n tÝch vµ gi¶i quyÕt sím h¬n th× ®¬ngi¶n h¬n rÊt nhiÒu so víi viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò sau khi ph¸t sinh bÊt ngê. 2.2.1. Dù kiÕn nh÷ng vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt. Giai ®o¹n ®Çu tiªn cña ph©n tÝch rñi ro ®ßi hái duyÖt xÐt mäi kÕ ho¹chqu¶n trÞ vµ kü thuËt cña dù ¸n nh»m minh ®Þnh c¸c vÊn ®Ò tiÒm Èn nã baogåm: - KÕ ho¹ch ph¸t triÓn dù ¸n. - §Æc t¶ yªu cÇu. - §Æc t¶ thiÕt kÕ. B¶ng 2.1. ThÝ dô vÒ danh s¸ch vÊn ®Ò dù liÖu VÊn ®Ò M« t¶1. ChËm giao m¸y tÝnh NÕu m¸y tÝnh ®Ó ph¸t triÓn kh«ng ®-îc giao vµo®Ó ph¸t triÓn 1/6 nh- kÕ ho¹ch, giai ®o¹n thÝch hîp sÏ bÞ chËm.2. Bé nhí kh«ng ®ñ Cì cña ph©n l-u tr÷ bé nhí cña hÖ thèng cã thÓ v-ît 8 mªga bait¬ (cì bé nhí tèi ®a ®-îc vi tÝnh cÊp d-ìng).3. Kh«ng cã chuyªn gia HÖ thèng ®ßi hái thay ®æi cho hÖ thèng ®iÒuhÖ thèng ®iÒu hµnh hµnh chuÈn J.Adams lµ chuyªn gia hÖ ®iÒu hµnh duy nhÊt trong c«ng ty vµ «ng cã thÓ bËn kh«ng ®-îc sö dông cho hÖ thèng nµy.4. Thêi gian ®¸p øng cña Thêi gian ®¸p øng cña hÖ thèng yªu cÇu cho ®ÇuhÖ thèng qu¸ chËm vµo cã thÓ qu¸ 5 gi©y so víi ®Æc t¶ trong yªu cÇu.5. Thuyªn chuyÓn nh©n LÞch tr×nh lµ x¸t xao víi thêi gian trèng tèisù nhiÒu thiÓu. NÕu cã sù thay thÓ nh©n sù qu¸ møc b×nh qu©n trong ph¸t triÓn chóng ta sÏ tr-ît thªm lÞch tr×nh.6. TruyÒn th«ng qu¸ Gãc truyÒn th«ng chuÈn qu¸ chËm. ThiÕt kÕ dùachËm trªn gãi truyÒn th«ng nhÞ ph©n míi. Gãc nµy ch-a bao giê ®-îc sö dông víi hÖ thèng nµy vµ cã thÓ kh«ng thÝch hîp.7. ChËm giao vµ hÖ HÖ thèng phô c¬ së d÷ liÖu ®-îc hîp ®ång phôthèng phô c¬ së d÷ liÖu víi tËp ®oµn ph¸t triÓn phÇn mÒm (SOI) cam kÕt giao hµng 15-4. SOI cã thÓ kh«ng giao ®óng thêi h¹n nªn lµm chËm sù thÝch hîp vµ pha thö nghiÖm cuèi. Mäi lÖ thuéc chñ yÕu trong kÕ ho¹ch ph¸t triÓn dù ¸n ®Òu ®-îc xemxÐt vµ ®¸nh gi¸. C¸c thÝ dô cã thÓ lµ sù lÖ thuéc ë nguån bªn ngoµi nh- 27
  28. 28. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmchñ thÇu phô, ng-êi b¸n hµng, nhµ cung cÊp vµ c¸c nhµ lµm dÞch vô. C¸cvÊn ®Ò sÏ n¶y sinh nÕu c¸c hîp phÇn hay dÞch vô bªn ngoµi kh«ng ®-îccung cÊp kÞp thêi hay kh«ng ho¹t ®éng nh- tr«ng ®îi. §Æc t¶ thiÕt kÕ dù ¸n lµ mét kÕ ho¹ch chi tiÕt vÒ viÖc lµm thÕ nµo ®Óc¸c yªu cÇu ®-îc thùc hiÖn. C¸c quyÕt ®Þnh vÒ sù thùc hiÖn ®-îc ®ßi háicã thÓ chøa c¸c vÊn ®Ò tiÒm n¨ng. Ch¼ng h¹n, c¸c vÊn ®Ò sÏ n¶y sinh ranÕu phÇn cøng ®-îc lùa chän l¹i hãa ra kh«ng thÝch hîp, ch¼ng h¹n nh-CPU qu¸ chËm, m¹ng côc bé kh«ng ®ñ tin c©y, hoÆc bé nhí kh«ng ®ñ. Sau ®ã mäi vÊn ®Ò dù liÖu ®-îc tËp hîp lªn danh s¸ch, mçi vÊn ®Ò®-îc minh ®Þnh vµ m« t¶ vÒ t¸c ®éng tiÒm Èn ¶nh h-ëng tíi dù ¸n. B¶ng2.2. cho mét thÝ dô vÒ danh s¸ch vÊn ®Ò dù liÖu. Danh s¸ch vÊn ®Ò dù liÖu nªn ®-îc tËp hîp nhê cã sù tham gia cña c¸cthµnh viªn chÝnh cña ®éi ngò ph¸t triÓn dù ¸n. Nh÷ng ng-êi kh¸c cã thÓcòng ®-îc mêi ®ãng gãp cho danh s¸ch ®ã, c¨n cø Øw kinh nghiÖm cïngkiÕn thøc kü thuËt hay qu¶n trÞ cña hä; Cã thÓ bao gåm c¶ nh÷ng ng-êi tõc¸c ®éi ngò dù ¸n kh¸c, c¸c nhãm hç trî phßng ph¸p chÕ hay phßng muas¾m (kinh doanh) cña c«ng ty. Trong khi môc tiªu kh«ng ph¶i lµ liÖt kÕ mäi vÊn ®Ò nhËn thøc ®-îcmµ mçi dù ¸n cã thÓ kinh qua, cÇn thiÕt lµ minh ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò h¼n®-îc xem mét c¸ch hîp lý lµ cã liªn quan ®Õn dù ¸n. Trong mäi t×nhhuèng, giai ®o¹n ph©n tÝch sau ®©y ®-îc nh»m ®Ó c¸ch ly chØ nh÷ng vÊn®Ò nµo cã thÓ t¸c ®éng lín lao ®Õn dù ¸n vµ cã thÓ mét c¸ch hîp lý ®-äcxem lµ h¼n sÏ x¶y ra 2.2.2. Pha ph©n tÝch ViÖc ph©n tÝch danh s¸ch nh÷ng vÊn ®Ò dù liÖu ®ßi hái ®¸nh gi¸ mçivÊn ®Ò nh»m: 1. Dù to¸n x¸c suÊt vÊn ®Ò sÏ x¶y ra. 2. Dù to¸n s¸o ®éng cña vÊn ®Ò tíi dù ¸n 3. Quy cho møc ®é nghiªm träng cña vÊn ®Ò. X¸c suÊt ®ã vµ t¸c ®éng ®ã nÕu ®-îc dù to¸n bëi qu¸ mét ng-êi. Mäih¹ng môc trong danh s¸ch ®-îc dù to¸n tèt nhÊt trong mét cuéc häp duynhÊt ®¸nh gi¸ vÊn ®Ò ®Ó ®¶m b¶o tÝnh t-¬ng ®èi cña møc ®é nghiªmträng, gi÷a c¸c vÊn ®Ò kh«ng bÞ lÖch l¹c. Môc tiªu lµ tr¸nh nh÷ng t×nhhuèng khi viÖc chËm giao cña bªn cung cÊp A ®-îc mét ng-êi dù to¸n lµ0.8 vµ viÖc chËm giao cña bªn cung cÊp B ®-îc mét ng-êi kh¸c dù to¸nlµ 0.6 trong khi c¶ 2 nhµ dù to¸n h¼n ®ång ý lµ hai x¸c suÊt nµy lµ b»ngnhau. NÕu hai ng-êi ë trong cïng 1 phßng trong cïng 1 lóc th× sù lÖc l¹ct-¬ng ®èi ®ã gi¶m ®i. Mét c¸ch ®¬n gi¶n vµ hiÖu qu¶ ®Ó tÝnh møc ®é nghiªm träng cña mçivÊn ®Ò ®-îc dù liÖu lµ: 1. G¸n mét sè kü väng gi÷a 1 vµ 10 c¨n cø ë x¸c suÊt lµ vÊn ®Ò sÏ x¶yra, víi 10 biÒu x¸c suÊt cao, vµ 1 x¸c suÊt thÊp nhÊt (thÝ dô nh©n x¸c suÊtvíi 10). 28
  29. 29. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm 2. G¸n mét sè gi÷a 1 vµ 10 c¨n cø ë t¸c ®éng cña vÊn ®Ò víi dù ¸n víi10 biÓu thÞ t¸c ®éng cao vµ 1 t¸c ®éng thÊp. 3. Nh©n trÞ gi¸ cã ®-îc ë b-íc (1) víi tù gi¸ cã ®-îc ë b-íc (2) ®Ó tÝnhmøc ®é nghiªm träng cho vÊn ®Ò. B¶ng 2.2. giíi thiÖu mét thÝ dô vÒ c¸ch tÝnh møc ®é nghiªm träng cã södông c¸c vÊn ®Ò dù liÖu m« t¶ ë b¶ng 2.1. B¶ng 2.2. ThÝ dô vÒ c¸ch tÝnh møc ®é nghiªm träng.ST VÊn ®Ò Kú T¸c Nghiªm T väng ®éng träng 1 ChËm giao m¸y tÝnh ®Ó ph¸t 6 5 30 triÓn 2 Bé nhí kh«ng ®ñ 4 2 8 3 Kh«ng cã chuyªn gia hÖ ®iÒu 5 5 25 hµnh 4 Thêi gian ®¸p øng cña hÖ thèng 5 3 15 qu¸ chËm 5 Thuyªn chuyÓn nh©n sù cao 5 8 40 6 TruyÒn th«ng qu¸ chËm 2 8 16 7 ChËm giao hÖ thèng phô c¬ së 3 9 27 d÷ liÖu Sau khi møc ®é nghiªm träng ®· ®-îc tÝnh cho mçi vÊn ®Ò d÷ liÖu,danh s¸ch ®-îc ph©n lo¹i theo dù nghiªm träng cña vÊn ®Ò trong ®ã vÊn®Ò nghiªm träng nhÊt ®øng ®Çu danh s¸ch. Sau ®ã cã thÓ quyÕt ®Þnh xemvÊn ®Ò nµo cã møc ®é nghiªm träng Ýt h¬n mét trÞ gi¸ nµo ®ã (thÝ dô 10)sÏ kh«ng ®-îc xem xÐt. Sau ®©y nh÷ng vÊn ®Ò cßn l¹i ®-îc ®¸nh gi¸ vµtiÕn tr×nh hµnh ®éng chi tiÕt, gäi lµ kÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê ®-îc lùachän cho mçi vÊn ®Ò. Råi th«ng tin ®-a vµo b¶ng ®èi phã bÊt ngê. Víimçi lÇn ®-a vµo b¶ng, mét thµnh viªn cña ®éi ngò ph¸t triÓn ®-îc bè trÝlµ ng-êi theo dâi ®Ó theo dâi vÊn ®Ò vµ b¸o ®éng qu¶n lý dù ¸n khi kÕho¹ch ®èi phã bÊt ngê cÇn ®-a vµo ho¹t ®éng giai ®o¹n nµy ®-îc tr×nhdiÔn ë b¶ng 2.3. Ph©n tÝch rñi ro ®-îc hoµn thiÖn ®Çu tiªn cµng sím cµng tèt trong dù¸n, nh-ng kh«ng ®-îc chËm h¬n lóc kÕt thóc pha yªu cÇu (coi ch-¬ng 4).Dï sao, ph©n tÝch rñi ro kh«ng ph¶i lµ ho¹t ®éng mét lÇn khi dù ¸n tiÕntriÓn, nh÷ng vÊn ®Ò bæ sung cã thÓ ®-îc d÷ liÖu vµ nh÷ng vÊn ®Ò kh¸c cãthÓ cÇn ®-a ra khái danh s¸ch vÊn ®Ò. Khi cã ®-îc th«ng tin míi, viÖc®¸nh gi¸ møc ®é nghiªm träng hoÆc x¸c suÊt h¼n ph¶i ®-îc c¶i tiÕn. Do®Êy c¸c b¶ng ph©n tÝch rñi ro nªn ®-îc duyÖt xÐt vµ cËp nhËt ®Þnh kú vµ ëbÊt cø khi nµo khi cã mét sù cè quan träng x¶y ra (thÝ dô mét chñ thÇuphô th«ng b¸o chËm trÔ lÞch tr×nh hay mét quyÕt ®Þnh thiÕt kÕ chñ yÕuthÊy cÇn ph¶i hiÖu chØnh). 29
  30. 30. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm B¶ng 2.3. ThÝ dô vÒ b¶ng ngÉu nhiªn VÊn ®Ò Nghiªm KÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê Ng-êi träng theo dâi5 Thuyªn chuyÓn 40 Cho tiÒn th-ëng hoµn thµnh J.Smith nh©n sù cao dù ¸n th¾ng lîi.1 ChËm giao m¸y 30 Yªu cÇu lµm ca ®ªm vÒ hÖ H.Brown tÝnh ®Ó ph¸t triÓn thèng ph¸t triÓn cña dù ¸n kh¸c.7 ChËm giao hÖ 27 ThiÕt kÕ mét m« pháng hÖ W.Alda thèng phô c¬ së thèng phô c¬ së d÷ liÖu d÷ liÖu dïng ®Ó tÝch hîp.3 Kh«ng cã chuyªn 25 Bè trÝ chuyªn gia hÖ ®iÒu H.Brown gia hÖ ®iÒu hµnh hµnh ngoµi c«ng ty vµ thuª lµm t- vÊn6 TruyÒn th«ng qu¸ 16 Hîp ®ång víi c«ng ty ®· H.Troy chËm ph¸t triÓn gãi truyÒn th«ng nhÞ ph©n thÝch nghi cho gãi vãi dù ¸n nµy.4 Thêi gian ®¸p øng 15 Cho vµo ®iÒu kháan tháa Y.Krot cña hÖ thèng qu¸ thuËn n©ng cÊp CPU trong chËm hîp ®ång mua m¸y tÝnh.2 Bé nhí kh«ng ®Çy 8 (kh«ng xem xÐt) ®ñ 2.2.3. Thùc hiÖn c¸c kÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê. C¸c kÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê ®-îc thùc hiÖn ë mét trong nh÷ngtr-êng hîp sau: 1. VÊn ®Ò d÷ liÖu diÔn ra hay s¾p x¶y ®Õn ®Õn n¬i. 2. KÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê ®ßi hái ®-îc chuÈn bÞ tr-íc. Nãi chung, c¸c kÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê cã thÓ ®-îc nh×n nhËn theonh- c¸i kÕ ho¹ch, hµnh ®éng ®-îc xÕp vµo ng¨n kÐo ®Ó phßng khi dïng®Õn sau nµy. Dï sao, trong vµi tr-êng hîp, kÕ ho¹ch ®-îc thùc hiÖn tr-íckhi vÊn ®Ò dù liÖu x¶y ra nh- ph¸t triÓn mét bé m« pháng tr-êng hîp viÖcgiao mét hîp phÇn quyÕt ®Þnh bÞ chËm trÔ. Sau ®ã, nÕu häpw phÇn ®-îcgiao ®óng h¹n th× bé m« pháng ®ã cã thÓ bÞ bá ®i. LÊy thÝ dô vÒ qu¸ tr×nh hoµn chØnh chóng ta thö xem xÐt mét dù ¸ntruyÒn th«ng cÇn ®Õn mét m¸y tÝnh trung t©m nèi b»ng m¹ng diÖn réngvíi vµi vÞ trÝ m¸y tÝnh nhá, cã hai vÊn ®Ò tiÒm Èn ®-îc minh ®Þnh. - Hai m¸y tÝnh cã kiÕn tróc kh¸c nhau cã thÓ diÔn gi¶i thÓ thøc truyÒnth«ng ®· thiÕt kÕ ®-îc mét c¸ch (thÝ dô tr×nh tù cña c¸c tõ hai byte cã thÓbÞ ®¶o ng-îc - LSB MSB chø kh«ng ph¶i MSB LSB). 30
  31. 31. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm - C«ng ty ®iÖn tho¹i ®-îc chän cã thÓ kh«ng cã kh¶ n¨ng l¾p ®Æt®-êng d©y thö nghiÖm ®ón ghÑn cho pha tÝch hîp. B¶ng 2.4. Danh môc vÊn ®Ò d÷ liÖu VÊn ®Ò M« t¶1. thÓ thøc truyÒn th«ng Hai m¸y tÝnh cã kiÕn tróc kh¸c nhau cã thÓkh«ng t-¬ng hîp. diÔn gi¶i thÓ thøc truyÒn th«ng ®· thiÕt kÕ lµ kh¸c nhau.2. §-êng d©y thö C«ng ty ®iÖn tho¹i ®-îc chän cã thÓ kh«ng cãnghiÖm cã chËm ®Ó tÝch kh¨ n¨ng l¾p ®Æt ®-êng d©y thö nghiÖm ®ónghîp. h¹n ®Ó tÝch hîp. B¶ng 2.5. §o møc ®é nghiªm träng VÊn ®Ò Kú T¸c §é nghiªm väng ®éng träng1. ThÓ thøc truyÒn th«ng kh«ng 5 8 40t-¬ng hîp2. §-êng d©y thö nghiÖm cã chËm 8 6 48®Ó tÝch hîp. B¶ng 2.6. B¶ng ®èi phã bÊt ngê VÊn ®Ò §é KÕ ho¹ch ®èi phã Ng-êi nghiªm bÊt ngê theo dâi träng1. §-êng d©y thö 48 §Æt hµng ®-êng d©y Will DoonghiÖm cã chËm ®Ó tÝch tõ 2 c«ng ty ®iÖnhîp. tho¹i phô2. ThÓ thøc truyÒn th«ng 40 Sö dông gãi th«ng tin I.Hopekh«ng t-¬ng hîp. ASCII C¸c b¶ng 2.4; 2.5 vµ 2.6 lµ c¸c b¶ng ph©n tÝch rñi ro cho dù ¸n truyÒnth«ng ®ã. Nõu kh¶ n¨ng cã ®-îc ®-êng d©y truyÒn th«ng bÞ chËm l¹i,®iÒu nµy sÏ g©y Ýt t¸c h¹i cho dù ¸n h¬n lµ vÊn ®Ò thÓ thøc kh«ng t-¬nghîp. ViÖc theo dâi vÊn ®Ò nµy ®· ®-îc giao cho Wieliam Joo.Tr¸chnhiÖm cña «ng lµ ®¶m b¶o nh÷ng ®-êng d©y nµy ®-îc ®Æt hµng tõ haic«ng ty ®iÖn tho¹i kh¸c (chØ cho pha tÝch hîp th«i). NÕu c«ng ty ®iÖntho¹i cã -u tiªn thÕ s½n sµng ®óng hÑn th× nh÷ng ®¬n ®Æt hµng tõ hai c«ngty kh¸c ®-îc hñy vµ kh¶ n¨ng phÝ hñy bá ph¶i tr¶. Mét kü s- kh¸c Jndira Hepe chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ theo dâi vÊn ®Ò thÓthøc truyÒn th«ng kh«ng t-¬ng hîp. ChÞ ta ph¶i ®¶m b¶o gßi truyÒn th«ng 31
  32. 32. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmA.SCII ®¬n ®-îc ®Æt cho c¶ hai m¸y tÝnh phÝ vÒ gãi ¸CII sÏ lµ l·ng phÝnÕu thÓ thøc nhÞ ph©n ®-îc chän sÏ ho¹t ®ång. Gi¶i phãng ¸CII thay thÕhÇu nh- ch¾c ch¾n chËm h¬n nhiÒu, nh-ng nã sÏ cung cÊp gi¶i ph¸p t¹mthêi cho ®Õn khi vÊn ®Ò kh«ng t-¬ng hîp ®-îc gi¶i quyÕt. 2.3. Tãm t¾t C¸c ph-¬ng ph¸p qu¶n lý dù ¸n hiÖn ®¹i lóc ®Çu quan t©m ®Õn viÖcc¸c vÊn ®Ò ph¸t triÓn dù ¸n (viÖc phßng ngõa kh«ng hiÖu chØnh). Phßngngõa c¸c vÊn ®Ò th× dÔ h¬n vµ Ýt tèn kÐm h¬n lµ gi¶i quyÕt chóng, nh÷ngbiÖn ph¸p phßng ngõa cã hiÖu qu¶ nªu lµ: - §Þnh vÞ c¸c vÊn ®Ò vµ c¸c vÊn ®Ò tiÒm Èn sím. - Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò tr-íc khi tuét khái tÇm tay. - LËp kÕ ho¹ch tr-íc cho nh÷ng vÊn ®Ò tiÒm Èn Cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò c¬ b¶n chung cho hÇu hÕt c¸c dù ¸n phÇm mÒm. PhÇn lín nh÷ng vÊn ®Ò ®ã dÉn xuÊt tõ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu kh«ng ®Çy ®ñ. - Thay ®æi lu«n - Dù to¸n tåi - Tïy thuéc ë nguån bªn ngoµi (ng-êi b¸n, chñ thÇu phô v.v...) - Khã kh¨n trong kÕt thóc dù ¸n. - Lu«n lu«n thay thÕ nh©n sù ph¸t triÓn (thuyªn chuyÓn nh©n sù) - Theo dâi vµ gi¸m s¸t kh«ng ®Çy ®ñ. C¸ch tèt nh¸t ®Ó ®Þnh vÞ mét vÊn ®Ò lµ sím ®i t×m kiÕm nã. Râ rµng,tr-íc hÕt lµ t×m xem ë ®©u vÊn ®Ò hay diÔn ra nhÊt. Ch¼ng h¹n nh÷ngthay ®æi ®Æc t¶ yªu cÇu lu«n lu«n vµ kh«ng kiÓm tra lµ kh«ng thuËn lîi®-îc coi nh- nguån gèc chñ yÕu cña nh÷ng vÊn ®Ò thiÕt kÕ. Nh÷ng chñthÇu phô vµ ng-êi b¸n kh«ng gi¸m s¸t ®-îc lµ mét trong hÇu hÕt nh÷ngnguån gèc bÊt ngê, nh÷ng vÊn ®Ò kü thuËt l-u l¹i vµ chËm chÔ vµo phótchãt. Víi nhµ qu¶n lý dù ¸n th× biÕt ®-îc ë ®©y ph¶i t×m lµ quan trängnh- biÕt ®-îc ph¶i lµm g×. BiÕt ph¶i lµm g× bao gåm c¶ viÖc chuÈn bÞ tr-íc sù xuÊt hiÖn cña vÊn®Ò. Trong nhiÒu tr-êng hîp, c¸c vÊn ®Ò cã thÓ ®-îc dù liÖu. Nhµ qu¶n lýdù ¸n cã thÓ lËp kÕ ho¹ch vÒ kh¶ n¨ng vÊn ®Ò sÏ x¶y ra b»ng c¸ch dù tÝnhx¸c suÊt cña nã, -íc l-îng t¸c ®éng cña nã vµ chuÈn bÞ gi¶i ph¸p thaythÕ. C¸i ®ã ®-îc gäi lµ ph©n tÝch rñi ro vµ lµ biÖn ph¸p cã hiÖu qu¶ trongviÖc ®Êu tranh víi nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t triÓn tiÒm Èn. TiÕn hµnh ph©n tÝch rñi ro cã nghÜa lµ chuÈn bÞ tr-íc. §©y lµ mét h×nhthøc b¶o hiÓm mµ ý t-ëng c¬ b¶n lµ nÕu mét vÊn ®Ò x¶y ra, gi¶i ph¸p ®·s½n sµng. Gièng nh- mäi b¶o hiÓm, ph©n tÝch rñi ro th-êng ph¶i tr¶ gi¸.Chi phÝ chuÈn bÞ cho viÖc mét vÊn ®Ò x¶y ra tr-íc hÕt lµ chi phÝ ®Ó cã gi¶iph¸p gåm thay thÕ cã s½n trong tay. Trong mét sè tr-êng hîp, chi phÝ cãthÓ chØ lµ tèi thiÓu: thêi gian cÇn ®Ó ph©n tÝch vµ lËp tµi liÖu cho gi¶i ph¸pvµ thêi gian theo dâi vÊn ®Ò. Trong c¸c tr-êng hîp kh¸c, chi phÝ cã thÓlín ®¸ng kÓ: gi¸ cña mét bé phËn thay thÕ cña thiÕt bÞ ph¸t triÓn. Trong 32
  33. 33. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒmmäi tr-êng hîp vÊn ®Ò ®· ®-îc ph©n tÝch gi¶i quyÕt tr-íc l¹i ®¬n gi¶nh¬n lµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®· x¶y ra bÊt ngê. Bµi tËp 1. Mét c«ng ty dÞch vô truyÒn h×nh c¸p ®ang chuÈn bÞ thiÕt lËp dÞch vôtrong thêi gian 8 th¸ng. C«ng ty cung cÊp dÞch vô cho c¸c kh¸ch hµng víiphÝ cè ®Þnh hµng th¸ng tïy thuéc ë qui m« dÞch vô mµ hä yªu cÇu. C«ngty còng cho chiÕu nh÷ng phim míi mçi phim cã thÓ cho mét kh¸ch hµngxem theo yªu cÇu qua ®iÖn tho¹i víi c«ng ty. Giê c«ng ty ®ang trong qu¸ tr×nh ®Æt mua thiÕt bÞ, mua c¸c ph-¬ng tiÖnvµ ký víi kh¸ch hµng. Mét c«ng ty phÇn mÒm ®· hîp ®ång ph¸t triÓn méthÖ thèng lµm hãa ®¬n cho c¸c kh¸ch hµng. HÖ thèng nµy sÏ giao diÖn víithiÕt bÞ ®Ó nhËn th«ng tin vÒ c¸c buæi chiÕu phim mãi trªn mµn ¶nh vµ sÏgiao diÖn víi c¬ së d÷ liÖu cña kh¸ch hµng ®Ó th«ng tin ®Òu ®Æn vÒ hãa®¬n hµng th¸ng. B¹n h·y chuÈn bÞ mét danh môc m-êi vÊn ®Ò gay cÊn nhÊt mµ b¹n chiliÖu trong ph¸t triÓn dù ¸n lµm hãa ®¬n. H·y tháa thuËn lý do cña viÖcchän lùa vÊn ®Ò cña b¹n. 2. B¹n h·u tÝnh møc ®é nghiªm träng cho mçi mét vÊn ®Ò tiÒm Èn mµb¹n ®· ®Þnh ë bµi tËp 1. H·y gi¶i thÝch viÖc ph©n ®Þnh cña b¹n vÒ t¸c®éng cña dù ¸n vµ c¸c trÞ gi¸ x¸c suÊt. H·y gîi ý mét ph-¬ng ph¸p thay thÕ ph©n ®Þnh møc ®é nghiªm trängcho nh÷ng vÊn ®Ò dù liÖu mµ nã còng tÝnh c¶ chi phÝ chuÈn bÞ c¸c kÕho¹ch ®èi phã bÊt ngê. 3. B¹n h·y gîi ý nh÷ng kÕ ho¹ch ®èi phã bÊt ngê cho nh÷ng vÊn ®Ò dùliÖu mµ b¹n ®· ®Þnh ë bµi tËp 1. H·y xÐt hai kÕ ho¹ch thay thÕ kh¸c nhaucho mçi mét vÊn ®Ò. XÐt chi phÝ cña mçi kÕ ho¹ch thay thÕ vµ sau ®ãchän kÕ ho¹ch tèt nhÊt dùa trªn ph-¬ng ph¸p thay thÓ ®Ó ph©n ®Þnh møc®é nghiªm träng mµ b¹n gîi ý ë bµi tËp 2. H·y chuÈn bÞ mét b¶ng ®èi phã bÊt ngê cã chøa c¸c kÕ ho¹ch ®èi phãbÊt ngê mµ b¹n ®· chän. 4. Bµi tËp ë líp: Chia líp thµnh c¸c nhãm 3 hay 4 sinh viªn. Giao c¸cbµi tËp 1, 2, 3 cho mçi hãm. Yªu cÇu mçi nhãm tr×nh bµy ph©n tÝch rñi rocña m×nh cho sè nhãm cßn l¹i trong líp. Th¶o luËn : a) C¸c danh môc vÊn ®Ò dù liÖu kh¸c nhau. b) C¸c kÕ ho¹ch ngÉu nhiªn kh¸c nhau. c) C¸c ph-¬ng ph¸p kh¸c nhau ®Ó ph©n ®Þnh møc ®é nghiªm träng(liÖu cã 2 nhãm nµo ®· gîi ý ph-¬ng ph¸p t-¬ng tù ?) 33
  34. 34. Qu¶n lý dù ¸n phÇn mÒm Ch-¬ng ba Ph¸t triÓn phÇn mÒm theo hîp ®ång Mèi quan hÖ kh¸ch hµng - nhµ ph¸t triÓn Do nh÷ng thay ®æi nhanh chãng trong c«ng nghÖ trong vµi thËp niªngÇn ®©y, c¸c tæ chøc c«ng nghÖ cao ngµy cµng thÊy cÇn thiÕt ph¶i chuyÓnhãa trong c¸c lÜnh vùc ®Æc chñng, x¸c ®Þnh râ viÖc chuyÓn hãa kh«ng chØx¸c ®Þnh nhiÒu nh¸nh míi cña c«ng tr×nh häc mµ cßn x¸c ®Þnh nh÷nglÜnh vùc chuyªn m«n trong ph¹m vi c¸c bé m«n c«ng tr×nh häc. §iÒu nµy®Æc biÖt ®óng víi c«ng tr×nh phÇn mÒm. Th«ng th-êng, c¸c tæ chøc kh«ng chuyªn hãa trong ph¸t triÓn phÇnmÒm l¹i thuª c¸c tæ chøc kh¸c ph¸t triÓn phÇn mÒm cho hä. Ngay c¶nh÷ng tæ chøc cã ph¸t triÓn phÇn mÒm cña chÝnh m×nh cã thÓ quyÕt ®Þnhthuª c¸c chuyªn gia bªn ngoµi ë nh÷ng lÜnh vùc ®Æc chñng. IBM ®· thuªMirosoft ph¸t triÓn hÖ ®iÒu hµnh PC DOS, v× Microft ®· cã kinh nghiÖmtrong ph¸t triÓn c¸c hÖ thèng vi tÝnh cßn IBM th× kh«ng. Ch-¬ng nµy ®Ò cËp ®Õn mèi quan hÖ gi÷a kh¸ch hµng vµ nhµ ph¸t triÓnphÇn mÒm vµ cung cÊp mét sè h-íng dÉn lµm sao tr¸nh nh÷ng c¸i bÉy cæ®iÓn do nh÷ng lîi Ých mÉu thuÉn nhau. Mæc dï nhiÒu nh÷ng vÊn ®Ò ®ã lµchung cho mäi quan hÖ kh¸ch hµng, nhµ ph¸t triÓn mét sè vÊn ®Ò tranhc·i lµ ®Æc biÖt cho ph¸t triÓn phÇn mÒm. ViÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm lµ rÊtÝt x¸c ®Þnh h¬n vµ nhiÒu rñi ro h¬n c¸c lÜnh vùc kh¸c cña c«ng nghÖ. §iÒunµy th-êng dÉn ®Õn nh÷ng hiÓu lÇm vµ bÊt ®ång ®¸ng ra ®· cã thÓ tr¸nh®-îc nÕu ®-îc dù liÖu vµ kiÒm chÕ ®ñ sím. §Ó tiªu chuÈn hãa thuËt ng÷ cña chóng ta, tæ chøc mµ ®Ò nghÞ ®-îc ®Ötr×nh sÏ ®-îc coi lµ kh¸ch hµng vµ tæ chøc ®Ö tr×nh ®Ò nghÞ sÏ ®-îc coi lµng-êi ®Ò nghÞ. C¸c tõ kh¸c th-êng ®-îc sö dông ë n¬i kh¸c cho ng-êi ®ÒnghÞ bao gåm ng-êi ®Êu thÇu, ng-êi b¸n hµng hay chñ thÇu vµ cho kh¸chhµng lµ ng-êi yªu cÇu hay ng-êi ®Ò xuÊt yªu cÇu. Tæ chøc ®-a ra ®Ò nghÞ®-îc th¼ng thÇu sau khi lùa chän, sÏ ®-îc coi lµ nhµ ph¸t triÓn. 3.1. Chi phÝ céng thªm ®èi l¹i víi gi¸ cè ®Þnh. Th-êng vÉn cã m©u thuÉn vÒ quyÒn lîi thùc sù hay t-ëng t-îng gi÷akh¸ch hµng víi ng-êi ph¸t triÓn. Kh¸ch hµng th× muèn chi phÝ Ýt h¬n vµng-êi ph¸t triÓn l¹i muèn thu nhËp nhiÒu h¬n. Nh- chóng ta sÏ thÊy mèiquan hÖ tèt gi÷a ng-êi ph¸t triÓn vµ kh¸ch hµng kh«ng cÇn thiÕt ph¶i dÉn®Õn tranh chÊp vÒ quyÒn lîi nh- thÕ. C¬ b¶n cã 2 lo¹i quan hÖ theo hîp ®ång gi÷a kh¸ch hµng vµ ng-êi s¶nxuÊt. 1. Chi phÝ céng thªm (còng gäi lµ chi phÝ theo thêi gian vµ vËt liÖu) 34

×