Strategie van het geluk i
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Strategie van het geluk i

on

  • 314 views

 

Statistics

Views

Total Views
314
Views on SlideShare
314
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
6
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Strategie van het geluk i Strategie van het geluk i Presentation Transcript

  • Het spel van het leven… Het geluk van een goed speler: een goed speler moet geen goede kaarten hebben om te kunnen spelen. Een goed speler kan met alle kaarten spelen en vindt plezier in het spel zelf! Zoekt steeds grotere uitdagingen! Een echte winner moet niet winnen om te winnen! Minder gemakkelijk! Geluk dat ons overkomt Het leven heeft ons goede kaarten gegeven! Blij zijn om de goede kaarten! Gemakkelijk! Je kan niet de richting van de wind bepalen, maar wel de stand van je zeilen. Marcus Aurelius Ongeluk dat ons overkomt Het leven heeft ons geen goede kaarten gegeven… Klagen over slechte kaarten Gemakkelijk!
  • Waarom is geluk een probleem? • Omdat de evolutie het ons niet gemakkelijk heeft gemaakt: • de mens is door de evolutie voorbestemd om te overleven: de evolutie bekommert zich niet om ons individueel geluk • gevolg: ons brein werkt snel en slordig: • klitteband voor negatieve ervaringen • teflon voor positieve ervaringen • Omdat de samenleving het ons niet gemakkelijk maakt: • de samenleving bekommert zich om haar eigen overleving, niet om ons individueel geluk • in de laatmoderne samenleving is de mens ‘veroordeeld’ tot vrijheid en verantwoordelijkheid (Heidegger, Sartre) • Omdat onze denkpatronen het ons vaak niet gemakkelijk maken: • ons bewustzijn kwelt ons met allerlei overtuigingen over lijden en geluk en met allerlei vragen…
  • Waarom is geluk een probleem? • Omdat ‘levenskunst’ en ‘geluk’ moeilijk te vatten begrippen zijn • geen wetenschappelijk concepten • niet objectief aantoonbaar, voorspelbaar, meetbaar… • moeilijk in een samenleving gedomineerd door de wetenschap en door de (neoliberale) marktideologie! • Meer te vergelijken met kunst: levenskunst • M. Foucault: het enige echte kunstwerk is het leven • daarom blijven ook opvattingen van vroegere denkers nog altijd interessant, net zoals oude kunst nog altijd interessant is en nooit definitief ‘achterhaald’ is zoals een wetenschappelijke theorie achterhaald kan zijn
  • Levenskunst • Socrates: de mens kan door het gebruik van de rede tot een gelukkiger leven komen (‘Socratische methode’) • Aristoteles: geluk is het ultieme doel achter alle andere doelen • Epictetus: filosofie is de activiteit die door het gebruik van de rede tot een gelukkiger leven leidt (verschil met religie) • Marcus Aurelius: niet de gebeurtenissen op zich verstoren ons maar onze gedachten erover • Boeddha: alle lijden is een gevolg van onwetendheid • Conclusie: ongelukkig-zijn en lijden zijn misverstanden (gebrek aan levenskunst)! • Vroeger (o.a. Freud…): probleemgerichte psychologie: geluk wordt pas mogelijk als alle “problemen” (remmingen, inhibities, fouten, trauma’s … ) opgelost zullen zijn. • Recenter (o.a. Albert Ellis, Aaron Beck, M. Seligman) positieve, oplossingsgerichte psychologie: geluk is een ingesteldheid die men kan creëren (gebaseerd op ideeën van Epictetus, Seneca, Marcus Aurelius!)
  • Belang van geluk • Rechtstreeks belang voor individu: • Rechtstreeks verband tussen geluk en gezondheid • Geluk is het krachtigste medicijn voor geest en lichaam • Ongelukkig zijn leidt tot psychosomatische ziekten, druggebruik, depressie, burn-out, zelfmutilatie, suïcide … • Rechtstreeks belang voor gezinnen en kinderen: • Alleen gelukkige mensen kunnen gelukkige gezinnen vormen • Alleen gelukkige mensen kunnen een model van gelukkig leven geven aan kinderen!
  • Belang van geluk • Rechtstreeks belang voor de samenleving: • Ongelukkige mensen zijn als boze kinderen die om zich heen schoppen en ook anderen ongelukkig maken • Hoge sociale kostprijs van verslavingen, absenteïsme, productieverlies, vandalisme, gedragsproblemen, criminaliteit • Kosten van ordehandhaving • Kosten voor opvang en behandeling • Gelukkige mensen geven het beste van zichzelf • Gelukkige mensen zaaien geluk om zich heen • Geluk maakt het beste in ons wakker, ongeluk maakt het slechtste in ons wakker!
  • Evolutie van de geluksbeleving Aristocratisch geluk Transpersoonlijk bwz Transcendent bwz De ‘ziel’ Socratische methode Porcratisch geluk Persoonlijk bwz Het ‘ik’ Vóórpersoonlijk bewustzijn Het ‘kind’ in ons Archaïsch bewustzijn Magisch bewustzijn Mythisch bewustzijn Redelijk bewustzijn Volwassenheid… ‘Hoger’ (transcendent) bewustzijn
  • Acteurs in het bewustzijn Zingeving Egobehoeften Bij een volwassene overweegt de wil tot vrijheid, verantwoordelijkheid, zingeving en transcendentie (G. Jung, A. Maslov, Carl Rogers, Viktor Frankl…). Affiliatiebehoeften Veiligheidsbehoeften Later komt de wil (behoefte) tot plezier (Freud), aanvaarding en affectie of macht (Adler). Fysiologische behoeften Bij een kind overweegt de wil (behoefte) om te overleven. Hoe geringer het bewustzijn van zingeving, vrijheid en verantwoordelijkheid, hoe meer de (therapeutische) aandacht naar het verleden gaat en naar de (onpersoonlijke, zinloze) ‘factoren’ die aan het werk zijn geweest. Hoe groter het bewustzijn van zingeving, vrijheid en verantwoordelijkheid, hoe meer de (therapeutische) aandacht naar de toekomst gaat en naar wat in een logica van zinvolheid kan en moet gebeuren.
  • Acteurs in het bewustzijn Zingeving Egobehoeften Affiliatiebehoeften Veiligheidsbehoeften Behoeften zijn de bronnen van onze emoties en beïnvloeden onze waarnemingen ‘Hoger’ zelf, ‘ziel’ ‘Hoger’ (transcendent) bewustzijn Fysiologische behoeften Bevrediging Honger Emoties worden niet bepaald door omstandigheden maar door onze behoeften en ons bewustzijn. Bewustzijn ‘ik’ (‘ego’) Emoties Emoties zijn interne gebeurtenissen die tot externe activiteit leiden Archaïsch bewustzijn Magisch bewustzijn Actie Zelfkennis Ethische ruimte: uitproberen van mogelijkheden Oordelen en projecties op het scherm van de wereld Identiteit: wie wil ik zijn? Intenties - Verlangens Waarden – Normen Interne voorstellingen mythen - overtuigingen zienswijzen Abstracte begrippen en betekenissen: verlies, wonden, kwetsuren, littekens, Redelijk kwetsbaarheid, kracht, bewustzijn zwakte… Mythisch bewustzijn Waarneming
  • Emotionele patronen Levenslust, geluk Zinvolheid Passie, verliefdheid Enthousiasme Bewondering Dankbaarheid Waardering Aanvaarding Van feit naar ervaring: proces van formatering, verwerking, transformatie, symbolisatie, betekenisgeving Mededogen Verwondering Verrassing Antropologische houding Angst Onveiligheid Irritatie, verstoordheid Onze gedragspatronen worden niet bepaald door omstandigheden maar door onze betekenisgeving! Wij kunnen ons hart veranderen door een ander verhaal te vertellen. Martha Nussbaum Afkeuring, verwijten Woede, afwijzing, verzet Frustratie, stress Verdriet, klagen, slachtoffer-zijn Zinloosheid, machteloosheid Depressie, wanhoop, uitzichtloos Leven als last => suïcide
  • Plezier, geluk, pijn, lijden… • • Plezier • een aangename (gewenste) gebeurtenis • die ons vanuit de buitenwereld te beurt valt • éénmalig en altijd in het nu! Geluk • een geestestoestand (voorstelling, evaluatie, visie) • die realiteitswaarde krijgt (toestand, gevoel, ervaring) • door toevoeging van bevestigende aandacht (‘energie’) • die van onszelf uitgaat • en voor onbeperkte tijd in stand kan worden gehouden. • • Pijn • een onaangename (ongewenste, verstorende) gebeurtenis • die ons vanuit de buitenwereld overkomt • éénmalig en altijd in het nu! Lijden • een geestestoestand (voorstelling, evaluatie, visie) • die realiteitswaarde krijgt (toestand, gevoel, ervaring) • door toevoeging van afwijzende aandacht (‘energie’) • die van onszelf uitgaat • en voor onbeperkte tijd in stand kan worden gehouden.
  • • Gelukkig zijn is een aangename droom hebben. Ongelukkig zijn is een onaangename droom hebben. Verlichting is wakker worden. • Het is altijd mogelijk zo naar het verleden te kijken dat het een geluk is dat het je overkomen is. • In ieder van ons zit een kern waar we niet gekwetst zijn, waar we gezond, ontvankelijk en krachtig zijn. Die kern terugvinden is misschien wel de mooiste zoektocht van ons leven. Pierro Ferucci
  • Een mens heeft altijd keuze… Bij elke existentiële gebeurtenis zijn er altijd minstens drie mogelijke keuzes: De neurotische keuze: zich terugtrekken in slachtofferdenken en lijden is gemakkelijk en vereist niet veel wijsheid of creativiteit. Het wordt bovendien “normaal” gevonden… De creatieve keuze: de keuze om te aanvaarden, te leren en te groeien vereist meer wijsheid en creativiteit! De depressieve keuze: opgeven en gaan liggen bij een idee en gevoel van onmacht. Niets lijkt immers nog zin te hebben en bijgevolg is er niets dat aantrekt of motiveert …
  • Structuur van lijden en welzijn Zingeving Egobehoeften ‘Hoger’ zelf, de ‘ziel’ Affiliatiebehoeften Veiligheidsbehoeften Fysiologische behoeften Emoties van toenadering (dankbaarheid, bewondering, vreugde, blijdschap) Emoties van verwijdering (angst, woede, haat) Neen-denken (afwijzing, verzet, wrok, oorlog) Ja-denken (aanvaarding, mededogen, vergeving, vrede) Keuze!! Archaïsch bewustzijn Welzijn Magisch bewustzijn Onwelzijn stress ziekte lijden Mythisch bewustzijn Externe realiteit Redelijk bewustzijn ‘Hoger’ (transcendent) bewustzijn
  • Structuur van het lijden Feitelijkheid: Aanleiding Gebeurtenis Realiteitsprincipe Negatief zelfbeeld Pessimisme, cynisme: => negatieve ervaring De mens is een evolutionaire zwartkijker! Sombere stemming Automatische gedachten Onze hersenen zijn verantwoordelijk voor 2% van ons lichaamsgewicht, maar voor 20% van ons metabolisme! Stress- Lijden Burnout - Emotionele uitputting Verslaving Depressie Suïcide
  • Structuur van welzijn • De kracht van intentie: dat waar je aandacht aan geeft, wordt sterker • Placebo-effect: denken aan en over gelukkige ervaringen in verleden of toekomst heeft hetzelfde aantoonbare effect als een antidepressivum • Nocebo-effect: denken aan en over ongelukkige ervaringen in verleden of toekomst heeft een depressief effect • Optimism is a moral duty!
  • De Strategie van het Geluk Ja Aanvaarding Optimisme Mededogen Liefde Vergeving Empowerment Autonomie Feit Gebeurtenis = aanleiding Keuze = cognitieve stijl Pessimisme, cynisme Niet-aanvaarding Verzet, oorlog Verlies Slachtofferdenken Klaagcultuur Disempowerment Onmacht Neen Welzijn Rust Vrede Geweldloosheid Mededogen Sereniteit Zingeving (logotherapie) Cognitieve therapie Responsabilisering Toeëigening Bewustwording Creatief denkproces Mindfulness Dankbaarheid Lijden Stap 2: Constructie van ‘feit’ tot ‘mogelijkheden’ Stap 1: Deconstructie van ‘probleem’ tot ‘feit’ Angst Stress Woede Haat, wrok Burn-out Depressie