ιστορια γυμνασιου βιβλιο καθηγητη

11,117 views
10,896 views

Published on

0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
11,117
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
18
Actions
Shares
0
Downloads
63
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ιστορια γυμνασιου βιβλιο καθηγητη

  1. 1. ΥΠΕΠΘ / ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» Γ’ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΡΓO ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝO ΚΑΤΑ 80% ΑΠΟ ΤΟ ΕΚΤ ΚΑΙ ΚΑΤΑ 20% ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ«Ολοκληρωμένη Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στην Εκπαιδευτική Διαδικασία» ΙΣΤΟΡΙΑ Α’ - Γ’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Ανάδοχος: Διεύθυνση: Χωματιανού 3, 15123 Μαρούσι Τηλέφωνο: 210 6178290 Fax: 210 6105507 Email: info@korimvos.gr URL: http://www.korimvos.gr
  2. 2. ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
  3. 3. 2
  4. 4. ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ 1ΣΚΟΠΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ............................................................................ 7Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ....................................................... 9 Α. ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ .............................................................................................................9 Β. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ....................................................................................................9 Γ. ΜΕΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ..........................................................................................................11 Δ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ.......................................................................................................................11Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 13ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ.................................................................................................... 14 Διαίρεση της Ελληνικής ιστορίας ...............................................................................................14ΚΕΦ. 1: Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΙΘΟΥ .......................................................................................... 15 1.1 Η ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ...........................................................15 1.2 Η ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ .....................................................................................................15ΚΕΦ. 2: Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ....................................................................................... 17 2.1.ΟΙ ΛΑΟΙ ΤΗΣ ΕΓΓΥΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ....................................................................................17 2.2. Ο ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ......................................................................................19 2.3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ............................................................................................21 2.4. Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ .....................................................................................23ΚΕΦ. 3: Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟ 1100 π.Χ. ΩΣ ΤΟ 800 π.Χ. Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗΕΠΟΧΗ....................................................................................................................................... 28 3.1. ΟΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (1100-800 π.Χ.) ...................................................................28 3.2 Η ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ...................................................................................29ΚΕΦ. 4: Η ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 π.Χ. - 479 π.Χ. .............................................................. 31 4.1. Η ΑΠΟΙΚΙΑΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ (Ο Β’ ΕΛΛHNIKOΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ) ..............................31 4.2 Η «ΠΟΛΗ - ΚΡΑΤΟΣ» - Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ........................................32 4.3 Η ΣΠΑΡΤΗ ..........................................................................................................................33 4.4 Η ΑΘΗΝΑ - ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ ...............................................33 4.5 Η ΑΘΗΝΑ - Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ...........................................................34 ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  5. 5. 4 4.6 ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΔΕΣΜΟΙ .............................................................................................36 4.7 ΠΕΡΣΕΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΕΣ: ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΟΝΤΑΙ ...........................................37 4.8 Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ ......................................38 4.9 ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ..................................................................................................................39 4.10 Η ΤΕΧΝΗ ..........................................................................................................................40ΚΕΦ. 5: Η ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ 479π.Χ - 431π.Χ. ................................................... 41 5.1 Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ - Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣ ....41 5.2 ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΕΙΤΑΙ - Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ................................................................................................41 5.3 Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ - ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ .........................................42 5.4 Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ - Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ......................................42 5.5 ΜΟΡΦΩΣΗ - ΕΡΓΑΣΙΑ - ΕΟΡΤΕΣ ......................................................................................42ΚΕΦ. 6: ΗΓΕΜΟΝΙΚΟΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΚΑΜΨΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΩΝ431-363 π.Χ. ............................................................................................................................... 45 6.1 - 6.2 Ο ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ......................................................................45 6.1 ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (431-421 Π.Χ.): ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ .................................45 6.2 ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (415-413 Π.Χ.): ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗ ΣΙΚΕΛΙΑ - ΤΡΙΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (413- 404 Π.Χ.): ΔΕΚΕΛΕΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ .....................................................................................45 6.3 ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ - ΜΙΑ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΕ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ .........................47 6.4 ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΗΣ ΘΗΒΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ .....................................................................47ΚΕΦ 7: Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ..................................................................... 49 7.1 - 7.2 ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΠΕΚΤΕΙΝΕΤΑΙ ..49 7.3 - 7.4 Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ - Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ - ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ..........................................................................................................................50 7.5 ΟΙ ΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ..................................................................................................51ΚΕΦ.8 ΟΙ ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ .............................. 53 8.1 ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ...................................................................................................................53 8.2 ΟΙ ΤΕΧΝΕΣ ..........................................................................................................................53 8.3 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ...............................................................................................................53 8.4 ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ............................................................................................54ΚΕΦ.9 ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ .......................................................... 56 9.1 ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ..........................................................................................56 9.2 Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ .......................................................................56 9.3 ΤΟ ΡΩΜΑΪΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΑΠΟΚΤΑ ΜΕΓΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ ..................................................56 9.4 Η ΥΠΟΤΑΓΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ .....................................................................57 9.5 ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΧΝΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ............................57 9.6 ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ...............................................................................58ΚΕΦ.10: ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΜΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ....................................................................... 59 10.1 Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΙΡΗΝΗ ......................................................................................................59
  6. 6. ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 5 10.2 Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ. Η ΠΡΩΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ..................................59 10.3 Η ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ...............................................................................60 10.4 3ος ΑΙΩΝΑΣ Μ.Χ. Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΕ ΚΡΙΣΗ .....................................60 10.5 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ. Η ΜΕΓΑΛΗ ΣΤΡΟΦΗ .......................................................................61Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 63ΚΕΦ. 1: ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΑΙΩΝΕΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (330-717 μ.Χ.) ................................... 64 1.1 Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ................................................................64 1.2 ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ .......................66ΚΕΦ.2: ΛΑΟΙ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΓΥΡΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ................................. 68 2.1 ΟΙ ΣΛΑΒΟΙ ..........................................................................................................................68 2.2 ΟΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ....................................................................................................................68 2.3 ΟΙ ΑΡΑΒΕΣ ..........................................................................................................................69ΚΕΦ. 3: ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΜΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (717-1025 μ.Χ.) ..... 70 3.1 ΠΑΓΙΩΣΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝIΑ ΚΑΙ ΤΗ Μ. ΑΣΙΑ.....70 3.2 ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟIΚΟΝΟΜIΑ...........................................................................................75ΚΕΦ. 4: ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (1025-1453 μ.Χ.) ....................... 78 4.1 Η ΕΞΑΣΘΕΝΗΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΜΕ ΤΗ ΔΥΣΗ.........................78 4.2 ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ..........................79 4.3 ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΓΗ ΣΤΟΥΣ ΟΘΩΜΑΝΟΥΣ ...............79ΚΕΦ. 5: Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ..................................................................... 81 5.1 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ.........................................................................81ΚΕΦ. 6: Η ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ .................................................................................... 86 6.1 Η ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΤΑ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΛΑΩΝ (5ος -10ος αι.) ............86 6.2 Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΤΑ ΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ .......87ΚΕΦ 7: Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΤΕΡΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ (15ος - 18ος αι.) ........................ 89 7.1 ΟΙ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ..............89 7.2 Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟ ΒΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ........................92Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 93ΚΕΦ. 1: ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ............................................ 94 Διδακτικός στόχος του κεφαλαίου ..............................................................................................94 1.1 Η ΦΕΟΥΔΑΡΧΙΑ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ........................................................................94 1.2 ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ ............................................................................................................94 1.3 ΑΣΤΙΚΗ ΤΑΞΗ.....................................................................................................................94 1.4 ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ .............................................................................................................95 1.5 ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ .............................................................................95 1.6 Η ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ...............................................................................96ΚΕΦ.2: Η ΕΥΡΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΝ 15ο ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ................. 97 ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  7. 7. 6 2.1 ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ....................................97 2.2 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ ............................97ΚΕΦ. 3: (1ο μέρος) Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΝ 18ο ΑΙΩΝΑ ............................................................. 100 Διδακτικοί στόχοι:.....................................................................................................................100 3.1 ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ .................................................................................................................100 3.2 ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗΣ ..........................................................................................101ΚΕΦ. 4: Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ 15ος - 18ος ΑΙΩΝΑΣ ............................................................... 102 Διδακτικοί στόχοι:.....................................................................................................................102ΚΕΦ. 5: Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ 1821 - 1831 μ.Χ. .... 105 Διδακτικοί στόχοι:.....................................................................................................................105ΚΕΦ. 6: Η ΕΥΡΩΠΗ (1815 - 1914 μ.Χ. ................................................................................. 108 Διδακτικοί στόχοι ......................................................................................................................108ΚΕΦ 7: ΕΛΛΑΔΑ (1832 - 1912 μ.Χ.) ..................................................................................... 110 Διδακτικοί στόχοι:.....................................................................................................................110ΚΕΦ 8: ΕΛΛΑΔΑ (1912 - 1918 μ.Χ.) ..................................................................................... 112 Διδακτικοί στόχοι:.....................................................................................................................112ΚΕΦ 9: ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ .............................................................................. 113 Διδακτικοί στόχοι: ....................................................................................................................113ΚΕΦ 10: ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ (1919 - 1939 μ.Χ.) ............................................. 114 Διδακτικοί στόχοι:.....................................................................................................................114ΚΕΦ 11: Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ............................................................................ 115 Διδακτικοί στόχοι:.....................................................................................................................115ΚΕΦ 12: Ο ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ....................................................................... 117 Διδακτικοί στόχοι:.....................................................................................................................117ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 119ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ............................................................................................ 120ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ................................................................................................................... 121ΡΩΜΑΪΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ............................................................................ 123ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ .............................................................................................................. 125Παράδειγμα σχεδίου μαθήματος με χρήση Η/Υ.................................................................... 127
  8. 8. ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 7ΣΚΟΠΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣΟ γενικός σκοπός του μαθήματος της Ιστορίας όπως προσδιορίζεται από το ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ είναι ο ακόλουθος:Γενικός σκοπός της Ιστορίας είναι η ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης και ιστορικής συνείδησης.Ο κοινά αποδεκτός σκοπός της μελέτης της Ιστορίας που αφορά τη γνώση του παρελθόντοςγια την κατανόηση του παρόντος και το σχεδιασμό του μέλλοντος, υφίσταται ως βασικήιδέα για τον προσδιορισμό της ιστορικής συνείδησης και ιστορικής σκέψης. Ειδικότερα, ηανάπτυξη ιστορικής σκέψης αφορά την κατανόηση των ιστορικών γεγονότων και τη σύνδεσηαιτίων και αποτελεσμάτων, ενώ η καλλιέργεια ιστορικής συνείδησης αφορά την κατανόησητης συμπεριφοράς του ανθρώπου σε συγκεκριμένες καταστάσεις και την εξασφάλιση τωνπροϋποθέσεων για την εκδήλωση υπεύθυνης συμπεριφοράς στο παρόν και το μέλλον. Έτσιμε τη διδασκαλία της Ιστορίας μπορεί ο μαθητής να αποκτήσει όχι μόνο την επίγνωση ότι οσύγχρονος κόσμος αποτελεί συνέχεια του παρελθόντος, αλλά και την επίγνωση ότι ο σύγχρονοςιστορικός ορίζοντας συνδέεται άμεσα με τη ζωή του. Ο σκοπός της ιστορικής σκέψης καισυνείδησης συνδέεται έτσι με το γενικότερο σκοπό της εκπαίδευσης που αναφέρεται στηνπροετοιμασία συνειδητών πολιτών.Για τη ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ο Γενικός σκοπός διδασκαλίας της Ιστορίαςαναλύεται στους παρακάτω επιμέρους σκοπούς: • Να κατανοήσουν οι μαθητές ότι ο κόσμος στον οποίο ζουν είναι αποτέλεσμα μιας εξελικτικής πορείας, με υποκείμενα δράσης τους ανθρώπους. • Να καταστούν ικανοί, μέσα από τη γνώση του παρελθόντος, να κατανοήσουν το παρόν, να στοχαστούν για τα προβλήματά του και να προγραμματίσουν υπεύθυνα το μέλλον τους.. • Να συνειδητοποιήσουν την προσωπική τους ευθύνη για την πορεία της κοινωνίας στην οποία ζουν. • Να διαμορφώσουν, μέσα από τη μελέτη των επιμέρους πολιτισμών και της συνεισφοράς τους στον παγκόσμιο πολιτισμό, πνεύμα μετριοπάθειας, ανοχής και σεβασμού στο διαφορετικό. • Να οικοδομήσουν, μέσα από τη μελέτη του δικού τους πολιτισμού, την εθνική και πολιτιστική τους ταυτότητα. • Να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα επιλογής και κριτικής αξιολόγησης των ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  9. 9. 8 ιστορικών πηγών.Ειδικότερα για το ΓΥΜΝΑΣΙΟ οι σκοποί που επιδιώκονται είναι οι εξής: • Να γνωρίσουν οι μαθητές την ιστορική πορεία του Ελληνισμού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, με αναφορές στην ευρύτερη παγκόσμια ιστορία. • Να οικειώνονται βαθμιαία το ειδικό λεξιλόγιο της ιστορικής επιστήμης. • Να συνειδητοποιήσουν ότι η κατανόηση κάθε κοινωνίας προϋποθέτει τη μελέτη όλων των πτυχών της (πολιτικής, οικονομικής, πολιτιστικής, θρησκευτικής κ.λ.π.). • Να κατανοούν την έννοια του χρόνου και των τρόπων μέτρησής του και να εντάσσουν τα γεγονότα στις ιστορικές περιόδους. • Να εντοπίζουν, κατά τη μελέτη των ιστορικών γεγονότων ή φαινομένων, αίτια και αποτελέσματα. • Να συγκρίνουν ιστορικά γεγονότα ή φαινόμενα και να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές. • Να αναλύουν ένα γεγονός ή φαινόμενο και να διαπιστώνουν τις σχέσεις μεταξύ των επιμέρους στοιχείων. • Να κατανοήσουν ότι η αξιοπιστία της ιστορικής αφήγησης θεμελιώνεται στην ορθή αξιοποίηση των πηγών. • Να αποκτήσουν την ικανότητα να διακρίνουν, στις ιστορικές μαρτυρίες, γεγονότα, αιτίες, απόψεις κ.λ.π. • Να προσεγγίζουν τα ιστορικά γεγονότα χωρίς άκριτη αποδοχή των ιστορικών ερμηνειών, απόψεων κ.λ.π. • Να αναπτύξουν θετική στάση απέναντι στη σπουδή του παρελθόντος ως παράγοντα απόκτησης αυτογνωσίας και κατανόησης της κοινωνίας. • Να συνειδητοποιήσουν την προσφορά του ελληνικού έθνους στον παγκόσμιο πολιτισμό και να διαμορφώσουν ανάλογη συνείδηση.
  10. 10. ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 9Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣΑ. ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣΣημαντικό μέσο για την επίτευξη ευρύτερων σκοπών της αγωγής αποτελεί το μάθημα τηςΙστορίας, στο βαθμό που παρέχει γνώσεις που δίνουν στο μαθητή στοιχεία απαραίτητα γιανα επιβιώσει στη σύγχρονη κοινωνία, να ασκήσει με μεγαλύτερη επιτυχία επαγγελματικέςδραστηριότητες, να γνωρίσει σε ιστορικό βάθος και πλάτος τον τρόπο λειτουργίας τουδημοκρατικού πολιτεύματος, να κατανοήσει το κοινωνικό γίγνεσθαι και να μετέχει ενεργά σ’αυτό. Η διδασκαλία είναι ανάγκη να στηρίζεται σε ορισμένες αρχές όπως: • Η εγκυρότητα της γνώσης • Η παιδαγωγική ευθύνη • Η μαθητοκεντρικότητα και η εξατομίκευση. • Η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και όχι η στείρα απομνημόνευση και αναπαραγωγή της γνώσης • Η διαμόρφωση παιδαγωγικού κλίματος. • Η εξάσκηση των βασικών νοητικών λειτουργιών: επαγωγική και παραγωγική σκέψη, ανάλυση, κατηγοριοποίηση, αιτιολόγηση απόψεων, διατύπωση υποθέσεων, εξαγωγή συμπερασμάτων, διάκριση της αιτίας και αποτελέσματος. • Η έμφαση στη διαδικασία διερεύνησηςΒ. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣΟι σύγχρονες μέθοδοι προσέγγισης του μαθήματος διαφοροποιούνται γενικά από το μοντέλοτης παραδοσιακής διδασκαλίας.Γενικά χαρακτηριστικά της παραδοσιακής διδασκαλίας είναι ότι το σύνολο των μαθητώνεργάζεται με τον ίδιο τρόπο στο ίδιο θέμα, χρησιμοποιούνται προφορικές μέθοδοι για την ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  11. 11. 10έκθεση των γεγονότων και τα μέσα διδασκαλίας περιορίζονται στο διδακτικό βιβλίο και τονπίνακα.Εξέλιξη της παραδοσιακής προσέγγισης αποτελεί η επινόηση μιας ποικιλίας μεθόδων κατάτις οποίες η τάξη μπορεί να εργάζεται ομαδικά ή ατομικά. Επιχειρείται να δοθεί ζωή στοπαρελθόν με την ανάκληση των εμπειριών των μαθητών και την ανάληψη δραστηριοτήτων,και η όλη διαδικασία είναι πιο πολύπλοκη αλλά και πιο δημιουργική από ότι στις παραδοσιακέςμεθόδους διδασκαλίας.Σημαντική εξέλιξη στον τομέα της επινόησης τρόπων προσέγγισης των ιστορικών γεγονότωναποτελεί η μελέτη των πηγών εκ μέρους των μαθητών, με την οποία οι μαθητές εισάγονταιστην ιστορική έρευνα, μέσα στα πλαίσια των ικανοτήτων τους, και έτσι αντιμετωπίζουν τηνΙστορία με έναν περισσότερο ενεργητικό και διερευνητικό τρόπο. Μέσω της μελέτης τωναυθεντικών πηγών οι μαθητές αναπτύσσουν την κριτική τους σκέψη, με αφορμή τη μελέτητων ιστορικών προβλημάτων.Για το σκοπό αυτό είναι αναγκαίο να δίνεται μικρότερη έμφαση στο περιεχόμενο και περισσότερηστη διαδικασία μάθησης με άμεση συμμετοχή των μαθητών, ώστε να περιορίζεται η δράσητου δασκάλου και να επιβάλλεται ένας περισσότερο ενεργητικός τύπος μάθησης.Οι ενεργητικές μέθοδοι διδασκαλίας και μάθησης είναι δυνατόν να εφαρμοσθούν τόσο στηνατομική όσο και στην ομαδική μελέτη, και συνιστώνται στην περίπτωση των τάξεων με μαθητέςδιαφορετικών επιπέδων, εφόσον κάθε μαθητής συμμετέχει στην όλη διαδικασία σύμφωνα μετις προσωπικές του ικανότητες.Το κριτήριο της ποικιλίας θα πρέπει να αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο στην επιλογήτης μεθόδου διδασκαλίας κατά τη διαδικασία οργάνωσης κάθε διδακτικής ενότητας. Έτσι,ορισμένες παραδοσιακές μέθοδοι διδασκαλίας όπως είναι η αφήγηση, οι γραπτές εργασίες τωνμαθητών και η χρήση των σχολικών εγχειριδίων, δεν θα πρέπει να αποκλείονταιΣτην περίπτωση που η ιστορική ύλη δεν προσφέρεται για απ’ ευθείας έρευνα εκ μέρους τωνμαθητών, η προφορική έκθεση των γεγονότων μπορεί να αποτελεί αξιόλογη μέθοδο διδασκαλίας,χωρίς να αποκλείεται ο συνδυασμός της με τον ελεύθερο ή κατευθυνόμενο διάλογο.H μαιευτική, ως μέθοδος διδασκαλίας, παραμένει πάντα σύγχρονη.Βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή ενεργητικών μεθόδων διδασκαλίας είναι ο περιορισμόςτου ρόλου του διδάσκοντος και η αντίστοιχη αύξηση της ενεργητικής συμμετοχής των μαθητώνστη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία.Συνοπτικά, η πορεία της μεθόδου μπορεί να περιγραφεί ως ενεργοποίηση, έρευνα, διάλογος,ανακοινώσεις και αξιολόγηση.
  12. 12. ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 11Γ. ΜΕΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣΤέτοια μέσα και τεχνικές μπορεί να είναι η χρήση του πίνακα, η χρήση video, επιδιασκόπιου,φωτεινών διαφανειών (slides) και άλλων οπτικοακουστικών μέσων όπως ο ηλεκτρονικόςυπολογιστής, η μελέτη σύγχρονων πηγών σχετικών προς τα ενδιαφέροντα των μαθητών(γραμματοσήμων, αφισών, περιοδικών), η οργάνωση εκθέσεων, η ανάπτυξη ερευνητικώνδραστηριοτήτων, η σύνταξη φύλλου εργασίας από τον διδάσκοντα με ακριβώς καθορισμένακαθήκοντα, ερωτήσεις, παραπομπές και πηγές που πρέπει να μελετηθούν, η σύνταξη“εφημερίδας” ή “εγγράφων”, η οργάνωση ασκήσεων και παιχνιδιών, μέσω των οποίων γίνεταιπροσπάθεια αναπαράστασης και βίωσης των ιστορικών γεγονότων κ.ά.Οι γραπτές μαρτυρίες αλλά και οι εικόνες του σχολικού βιβλίου αποτελούν σημαντικόπρωτογενές υλικό, που μπορεί και πρέπει να χρησιμοποιείται από τους μαθητές κατά τηδιαδικασία, της διδασκαλίας. Σημαντικό επίσης στοιχείο αποτελούν τα διαγράμματα, οιχρονολογικοί πίνακες και οι χάρτες, αφού συμβάλλουν αποφασιστικά στην άμεση και σαφήπληροφόρηση, λαμβανομένου υπόψη ότι η ιστορική γνώση είναι από τη φύση της αφηρημένηκαι προσεγγίζεται καλύτερα με την αξιοποίηση κάθε μέσου αισθητοποίησης.Σχετικά με τα κεφάλαια τέχνης, είναι αυτονόητο ότι, στα πλαίσια του μαθήματος της Ιστορίας,η τέχνη αντιμετωπίζεται ως σημαντικό στοιχείο του πολιτισμού μιας εποχής ή ενός λαού, όπωςεξάλλου και οι λοιπές κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές κ.ά. δραστηριότητες.Δ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΟι σύγχρονες παιδαγωγικές αντιλήψεις θεωρούν την αξιολόγηση, ως βασικό στοιχείο τηςδιδακτικής διαδικασίας, που αποτελεί κυρίως μέσο ανατροφοδότησης της διδασκαλίας,αφού πληροφορεί για την επιτυχία ή αποτυχία των ακολουθούμενων μεθόδων και τηναποτελεσματικότητα των υιοθετούμενων στρατηγικών. Η αξιολόγηση πρέπει να θεωρείται ωςένα σύστημα που βοηθά τον εκπαιδευτικό να ελέγχει καλύτερα τη διδακτική του πρακτική καινα κινείται προς την κατεύθυνση της βελτίωσής της.Είναι ανάγκη να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ διαγνωστικής, διαμορφωτικής και αθροιστικήςαξιολόγησης.Η διαμορφωτική αξιολόγηση επιτρέπει στον εκπαιδευτικό να προβαίνει σε ενδεχόμενεςτροποποιήσεις της διδακτικής του στρατηγικής και να προσφέρει συμπληρωματικήβοήθεια στους μαθητές που έχουν ανάγκη, εξατομικεύοντας τις διδακτικές του ενέργειες. Ηδιαμορφωτική αξιολόγηση είναι ανάγκη να έχει διερευνητικό χαρακτήρα, ώστε οι μαθητές ναέχουν την ευκαιρία να προσεγγίζουν την ιστορική πραγματικότητα με βάση τις εμπειρίες τους,τις νοητικές τους δομές και τις αντιλήψεις τους. Αυτό σημαίνει ότι η μαθησιακή διαδικασία ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  13. 13. 12πρέπει να ενθαρρύνεται μάλλον παρά να ελέγχεται, για να μπορέσει ο μαθητής να οδηγηθείσε μια ενεργητική διαδικασία διερεύνησης των ιστορικών γεγονότων. Με τη διαμορφωτικήαξιολόγηση πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια εντοπισμού και καταγραφής των διεργασιώνσύλληψης και ερμηνείας των ιστορικών γεγονότων ώστε να ακολουθεί η παρέμβαση τουδιδάσκοντος και ενδεχομένως η τροποποίηση στις μεθόδους και τεχνικές διδασκαλίας. Μετον τρόπο αυτό η αξιολόγηση συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας και όχιμόνο στην καταγραφή των μετρήσιμων αποτελεσμάτων της.Η διαγνωστική και αθροιστική αξιολόγηση συνδέονται με την ανάγκη ελέγχου του γνωστικούκυρίως επιπέδου των μαθητών, πριν και μετά τη διδασκαλία μιας ενότητας ή ενός συνόλουενοτήτων, και σχετίζονται περισσότερο με τον έλεγχο του βαθμού επίτευξης των διδακτικώνστόχων. Οι διάφορες μορφές προφορικής και γραπτής εξέτασης μπορεί να εναλλάσσονται,προσαρμοζόμενες στις απαιτήσεις των διδακτικών στόχων και του περιεχομένου κάθεενότητας.
  14. 14. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 13 Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  15. 15. 14 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑΣΤΟΧΟΙ:Να διακρίνουν οι μαθητές: • τους όρους ιστορία και προϊστορία • τη διαίρεση της προϊστορίας σε εποχή του λίθου και εποχή των μετάλλων • τη διαίρεση της ιστορίαςΔιαίρεση της Ελληνικής ιστορίαςΣΤΟΧΟΣ: • Να διακρίνουν οι μαθητές τις περιόδους της Ελληνικής ιστορίας και τα γεγονότα που τις οριοθετούν
  16. 16. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 15 ΚΕΦ. 1: Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΙΘΟΥ1.1 Η ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗΣτόχοι: • Να γνωρίσουν οι μαθητές τα στάδια εξέλιξης του ανθρώπου. • Να κατανοήσου ν τον τρόπο ζωής κατά την Παλαιολιθική εποχή . • Να κατανοήσουν ότι η τέχνη είναι σχεδόν σύμφυτη με τον άνθρωπο.1.2 Η ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗΣτόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές τη σημασία της μετάβασης από τον νομαδικό βίο στη μόνιμη εγκατάσταση • Να κατανοήσουν τη σημασία της ενασχόλησης με τη γεωργία και την κτηνοτροφία καθώς και τη χρήση της κεραμικής. • Να μάθουν για το πλήθος των νεολιθικών οικισμών στην Ελλάδα.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ:Οι όροι: Προϊστορία, Παλαιολιθική και Νεολιθική εποχή, κυνηγός, τροφοσυλλέκτης,καρποσυλλέκτης, νομάδες. ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  17. 17. 16ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣΔραστηριότητα: Νεολιθικοί οικισμοίΣτον παρακάτω χάρτη κάνε κλικ σε ευρύτερες ή μικρότερες περιοχές που νομίζεις ότι υπήρξαννεολιθικοί οικισμοί.Ο χρήστης μπορεί να κάνει κλικ σε ευρύτερες περιοχές όπως π.χ. Μακεδονία ή μικρότερεςόπως π.χ. Χίος. Αν το κλικ είναι σε περιοχή που προβλέπεται από την παρούσα άσκηση ναυπάρχουν νεολιθικοί οικισμοί, τότε ακούγεται ευχάριστος ήχος και στην προβλεπόμενη περιοχήεμφανίζεται μεγαλούτσικη κόκκινη κουκκίδα και δίπλα το όνομα ή τα ονόματα του οικισμούή των οικισμών που προβλέπονται.Αν το κλικ είναι σε περιοχή για την οποία δεν προβλέπονται οικισμοί, τότε ακούγεται δυσάρεστοbeep και εμφανίζεται σε πλαίσιο η προτροπή «προχώρησε σε άλλη περιοχή» (μπορεί και ναακούγεται).Προβλεπόμενες περιοχές και οικισμοί • Μακεδονία: Προβλέπονται οι οικισμοί o «Νέα Νικομήδεια» κοντά στη Βέροια και «Δισπηλιό» κοντά στην Καστοριά • Θεσσαλία: Προβλέπονται οι οικισμοί o «Σέσκλο» κοντά στο Βόλο και o «Διμήνι» κοντά στο Βόλο • Κυκλάδες: Προβλέπεται οι οικισμός o «Σάλιαγκος», νησάκι κοντά στην Αντίπαρο • Βορειανατολικό Αιγαίο: Προβλέπεται οι οικισμός o «Πολιόχνη» στη Λήμνο • Στερεά Ελλάδα: Προβλέπονται οι οικισμοί o «Νέα Μάκρη» στην Αττική και o «Αίγινα» στο Σαρωνικό • Κρήτη: Προβλέπεται ο οικισμός: o «Κνωσός» στην Κνωσό • Πελοπόννησος: Προβλέπεται οι οικισμός: o «Διρός» στη Λακωνία
  18. 18. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 17 ΚΕΦ. 2: Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ2.1.ΟΙ ΛΑΟΙ ΤΗΣ ΕΓΓΥΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ • 2.1.1 Η Μεσοποταμία • 2.1.2 Η Αίγυπτος • 2.1.3 Οι Χετταίοι • 2.1.4 Οι Φοίνικες • 2.1.5 Οι ΕβραίοιΣτόχοι: • Να αντιληφθούν οι μαθητές τη σημασία των πολιτισμών που αναπτύχθηκαν στην περιοχή της λεγόμενης «εύφορης ημισελήνου». • Να μάθουν την προσφορά του καθενός από τους πολιτισμούς αυτούς στην ιστορική εξέλιξη. • Να κατανοήσουν τη σημασία της επινόησης της γραφής και να παρακολουθήσουν την εξέλιξή της. • Να κατανοήσουν τη σπουδαιότητα της εμφάνισης του μονοθεϊσμού στον εβραϊκό λαό.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ:Χρειάζεται να προσδιοριστεί στο χάρτη η περιοχή της λεγόμενης «εύφορης ημισελήνου »Η Μεσοποταμία • Σουμέριοι: ουσιαστικά ο πρώτος μεγάλος πολιτισμός • Βαβυλώνιοι, ανάπτυξη νομοθεσίας και αστρονομίας • Ασσύριοι: πολεμική ικανότητα ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  19. 19. 18 • Σφηνοειδής γραφή : πρώτη μορφή γραφής / σημασία αυτού του βήματος για την πρόοδο του ανθρώπουΗ Αίγυπτος • κράτος συγκεντρωτικό με αυστηρή ιεραρχία • Φαραώ, απόλυτος άρχοντας σε άμεση σχέση με τους θεούς. • Ιερογλυφική γραφήΜε τη βοήθεια της δραστηριότητας για το Νείλο, θα φανεί ότι η Αίγυπτος είναι πράγματι«δώρον του Νείλου ».Οι λαοί της Παλαιστίνης και της Μικράς Ασίας.Φοίνικες: θαλασσοπόροι / δεινοί έμποροι.Το φοινικικό αλφάβητο αποτελεί μεγίστη συμβολή στην πορεία του πολιτισμού.Εβραίοι: ΜονοθεϊσμόςΧετταίοι: σχέση με ΜυκήνεςΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣΆσκηση εμπέδωσηςΝα συσχετίσεις τα στοιχεία της στήλης Α με τα στοιχεία της στήλης Γ, σύροντας τα με τοποντίκι στην κατάλληλη θέση της στήλης Β.Α Β ΓζιγκουράτΒύβλοςιερογλυφικάΟυρ ΑίγυπτοςΌσιρις ΜεσοποταμίαΧαττούσα Χετταίοιμούμιες Φοίνικεςσφηνοειδής γραφή ΕβραίοιπυραμίδεςμονοθεϊσμόςΜέμφιςΖητούμενα:(καθέτως) Μεσοποταμία, Φοίνικες, Αίγυπτος, Μεσοποταμία, Αίγυπτος, Χετταίοι,
  20. 20. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 19Αίγυπτος, Μεσοποταμία, Αίγυπτος, Εβραίοι, ΑίγυπτοςΆσκηση εμπέδωσηςΝα συσχετίσεις τις εικόνες με τους πολιτισμούς, σύροντας με το ποντίκι το σωστό στοιχείο τουπίνακα πάνω στην εικόναΜεσοποταμίαΑίγυπτοςΧετταίοιΖητούμενα: Αίγυπτος, Μεσοποταμία, Χετταίοι, Αίγυπτος, Μεσοποταμία, Αίγυπτος2.2. Ο ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΣτόχοι: • Να μάθουν οι μαθητές ότι κατά την 3η χιλιετία π.Χ. αναπτύχθηκε στις Κυκλάδες ένας αξιόλογος πολιτισμός. • Να νιώσουν ν τη γοητεία της κυκλαδικής γλυπτικής, που βρίσκεται κοντά στη σύγχρονη αφηρημένη τέχνη.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Οι Κυκλάδες γέφυρα α ανάμεσα σε Ευρώπη, Μικρά Ασία, Κρήτη. Συνέπεια της γεωγραφικής θέσης η ανάπτυξη του εμπορίου. • Η σχετική δραστηριότητα θα δείξει τις εμπορικές σχέσεις των Κυκλαδιτών. • Στις Κυκλάδες δημιουργείται ο πρώτος μεγάλος πολιτισμός στην Ελλάδα. • Να δοθεί έμφαση στο εικονογραφικό υλικό.ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣΔραστηριότηταΕμφανίζεται χάρτης της Ελλάδας, χωρίς λεπτομέρειες στον οποίο εμφανίζονται σταδιακάκαμπύλα χοντρά κόκκινα βέλη που δείχνουν τις εμπορικές σχέσεις των Κυκλαδιτών : ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  21. 21. 20 • 1 βέλος προς Σαρωνικό • 1 βέλος προς Αργολικό • 1 βέλος προς Κρήτη και • 2 βέλη προς μικρασιατικές ακτέςΤα βέλη αυτά εμφανίζονται και σβήνουν συνεχώς ώσπου να τα σταματήσει ο χρήστης.Από κάτω υπάρχουν κουμπιά «λήξη» και «επανάληψη»
  22. 22. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 212.3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΣτόχοι: • Να μάθουν οι μαθητές τα κύρια χαρακτηριστικά του μινωικού κόσμου . • Να κατανοήσουν τους λόγους της ανάπτυξης και εξάπλωσης ενός λαμπρού πολιτισμού.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Τα ανάκτορα • Ισχυρή κεντρική διοίκηση • θαλασσοκρατία • Δύο μορφές γραφής. • Να δοθεί έμφαση στο εικονογραφικό υλικόΗ σχετική δραστηριότητα θα δείξει τις εμπορικές σχέσεις των Κρητών.ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣΔραστηριότηταΕμφανίζεται χάρτης των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, χωρίς λεπτομέρειες στον οποίοεμφανίζονται σταδιακά καμπύλα χοντρά κόκκινα βέλη από την Κρήτη που δείχνουν τιςεμπορικές σχέσεις των Μινωιτών : • 1 βέλος προς τις «Κυκλάδες» • 1 βέλος προς την «Αττική» • 1 βέλος προς την «Αργολίδα» • 1 βέλος προς «Κύπρο» • 1 βέλος προς «Αίγυπτο» • 1 βέλος προς «Συρία» • 1 βέλος προς «Παλαιστίνη» ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  23. 23. 22Συγχρόνως εμφανίζεται και το όνομα της περιοχής προς την οποία κατευθύνεται το βέλος.Τα βέλη αυτά εμφανίζονται και σβήνουν συνεχώς ώσπου να τα σταματήσει ο χρήστης.Από κάτω υπάρχουν κουμπιά «λήξη» και «επανάληψη»
  24. 24. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 232.4. Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΣτόχοι: • Να γνωρίσουν οι μαθητές τα κύρια χαρακτηριστικά του μυκηναϊκού κόσμου . • Να κατανοήσουν το πνεύμα αυτού του πολιτισμού. • Να συλλάβουν τις διαφορές και τις ομοιότητες του μυκηναϊκό και του κρητικού πολιτισμού. • Να κατανοήσουν τη σημασία της επινόησης της Γραμμικής γραφής Β και την αξία της ως ιστορικής πηγής.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Η σχετική δραστηριότητα θα δείξει τα κέντρα του μυκηναϊκού πολιτισμού. • Τα πρόσωπα που σχετίζονται άμεσα με την αποκάλυψη του μυκηναϊκού κόσμου : Ερρ . Σλήμαν, Μίκαελ Βέντρις, Τ. Τσάντγουικ. • Ο μυκηναϊκός πολιτισμός είναι ένας πολιτισμός που δανείζεται από τους Κρήτες πολλά στοιχεία, αλλά διατηρεί και αναπτύσσει ένα δικό του προσωπικό ύφος. • Να δοθεί έμφαση στο εικονογραφικό υλικόΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣΔραστηριότηταΚάνε κλικ στις περιοχές του πίνακα που βρίσκεται κάτω από το χάρτη, για να δεις τα κέντρατου μυκηναϊκού πολιτισμού σε κάθε περιοχή.Υπάρχει απλός χάρτης της Ελλάδας χωρίς λεπτομέρειες από τη Θεσσαλία και κάτω.Κάτω από το χάρτη υπάρχει πίνακας με τα εξής στοιχεία: • Αργολίδα • Μεσσηνία • Λακωνία ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  25. 25. 24 • Αττική • Βοιωτία • ΜαγνησίαΟ χρήστης κάνει κλικ στις περιοχές πάνω στον πίνακα και εμφανίζονται για κάθε περιοχή ταμυκηναϊκά κέντρα ως εξής: • Αργολίδα: Μυκήνες, Τίρυνθα (δίπλα στις Μυκήνες), Άργος • Μεσσηνία: Πύλος (παραλιακά στο Ιόνιο) • Λακωνία: Βαφειό (κοντά στη Σπάρτη) • Αττική: Αθήνα, Ελευσίνα, Μαραθώνας • Βοιωτία: Θήβα, Ορχομενός (βορειοδυτικά της Θήβας), Γλας (ανατολικά του Ορχομενού)Άσκηση εμπέδωσης 1Ποια χρονική περίοδος ονομάζεται εποχή του χαλκού στην Ελλάδα; Κάνε κλικ δίπλα στοσωστό.3000-2000 π.Χ3000-1100 π.Χ1200-500 π.Χ.Ζητούμενο: 3000 - 1100 π.Χ.Άσκηση εμπέδωσης 2Ποιο ήταν το σημαντικότερο κέντρο του κυκλαδικού πολιτισμού στην περίοδο της μεγαλύτερηςακμής του;Η Φυλακωπή στη ΜήλοΤο Ακρωτήρι στη ΘήραΗ ΚέροςΖητούμενο: Το Ακρωτήρι στη ΘήραΆσκηση εμπέδωσης 3Τα μικρά αγαλματάκια που είναι τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της κυκλαδικής τέχνηςονομάζονται (γράψε την απάντηση και πάτησε enter):Ζητούμενο: ειδώλια
  26. 26. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 25Άσκηση εμπέδωσης 4 Α Β ΓΠότνιαΑκρωτήρι ΘήραςΑνάκτορο Ζάκρου Κυκλαδικόςγραμμική Α ΜινωικόςΆναξ Μυκηναϊκόςγραμμική Βδιπλός πέλεκυςμέγαρονΖητούμενα:(στήλη Β καθέτως) Μυκηναϊκός, Κυκλαδικός, Μινωικός, Μινωικός, Μυκηναϊκός,Μυκηναϊκός, Μινωικός, ΜυκηναϊκόςΆσκηση εμπέδωσης 5Πώς ονόμασαν οι κατοπινοί Έλληνες τα τείχη των Μυκηναίων; Κάνε κλικ στο σωστότετράγωνο:ιλλυρικάκυκλώπειαγιγάντιαΖητούμενο: κυκλώπειαΆσκηση εμπέδωσης 6Να συσχετίσεις τις εικόνες με τις λεζάντες τους, σύροντας με το ποντίκι το σωστό στοιχείο τουπίνακα πάνω στην εικόναΠίνακας • Ταυροκαθάψια • Τηγανόσχημο σκεύος • Αίθουσα του θρόνου • Ο «Αρπιστής» • Η μάσκα του Αγαμέμνονα» • Πύλη των ΛεόντωνΖητούμενα:εικ.1 Ταυροκαθάψια εικ.2 Τηγανόσχημο σκεύος εικ.3 Η αίθουσα του θρόνου ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  27. 27. 26εικ.4 Ο «Αρπιστής» εικ.5 Η «Μάσκα του Αγαμέμνονα» εικ.6 Πύλη των ΛεόντωνΆσκηση εμπέδωσης 7Ποια είναι τα κυριότερα αίτια της παρακμής του μυκηναϊκού πολιτισμού;Επιλέξτε όσα είναι σωστά κάνοντας κλικ επάνω τους:1.οι πόλεμοι ανάμεσα στα μυκηναϊκά κράτη2. η διαμάχη με τους Μινωίτες3. η παρεμπόδιση του εμπορίου από τις αναστατώσεις πουπροκάλεσαν οι «λαοί της θάλασσας»4. η έκρηξη του ηφαιστείου της ΘήραςΖητούμενα: 1 και 3Άσκηση εμπέδωσης 8Να συσχετίσεις τις εικόνες με τους πολιτισμούς, σύροντας με το ποντίκι το σωστό στοιχείο τουπίνακα πάνω στην εικόναΠΙΝΑΚΑΣΚυκλαδικόςΜινωικόςΜυκηναϊκόςΖητούμενα: (οριζόντια πάνω και μετά κάτω αριστερά) Α. ταύρος Μινωικός Β. ειδώλιο Κυκλαδικός Γ. ανάκτορο Κνωσού Μινωικός Δ. θεά με τα φίδια Μινωικός Ε. δίσκος της Φαιστού Μινωικός Στ. κύπελλο του Βαφειού Μυκηναϊκός Ζ. μάσκα του «Αγαμέμνονα» Μυκηναϊκός
  28. 28. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 27Άσκηση εμπέδωσης 9ΔραστηριότηταΣτον παρακάτω χάρτη κάντε κλικ στις περιοχές με τις οποίες οι Μυκηναίοι είχαν σημαντικέςεμπορικές σχέσεις. Όταν έχεις ολοκληρώσει, πάτησε enter.Υπάρχει ΧΑΡΤΗΣ Νοτιοανατολικής Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου μονόχρωμος, χωρίςλεπτομέρειες.Ζητούνται: «Νησιά Αιγαίου», «Μικρά Ασία», «Κύπρος», «Κρήτη», «Συρία», «Παλαιστίνη»,«Αίγυπτος», «Παράλια Αδριατικής» (βαλκανικά), «Ιταλία» (νότια) , «Σικελία», «Σαρδηνία»,«Μάλτα», «Ισπανία» (μεσογειακά παράλια) . ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  29. 29. 28 ΚΕΦ. 3: Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟ 1100 π.Χ. ΩΣ ΤΟ 800 π.Χ. Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ3.1. ΟΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (1100-800 π.Χ.)Στόχοι: • Να γνωρίσουν οι μαθητές τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της περιόδου . • Να μάθουν για τις νέες συνθήκες που δημιουργούνται στην Ελλάδα μετά τη μόνιμη εγκατάσταση των ελληνικών φύλων. • Να κατανοήσουν τη σχέση ανάμεσα στον κόσμο των ομηρικών επών και στην ιστορική πραγματικότητα. • Να γνωρίσουν τα σχετικά με τον πρώτο ελληνικό αποικισμό.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Η περίοδος αυτή εμφανίζεται ως άμεσο επακόλουθο των αναστατώσεων που σημειώνονται στον ελλαδικό χώρο μετά την πτώση του μυκηναϊκού κόσμου. • Η περίοδος θέτει τα θεμέλια της ιδιοπροσωπίας του ελληνικού πολιτισμού. • Η σχετική δραστηριότητα θα βοηθήσει τους μαθητές να κατανοήσουν τους στόχους και την έκταση και του πρώτου ελληνικού αποικισμού.Δραστηριότητα «Α΄ελληνικός αποικισμός» • Εμφανίζεται χάρτης της ανατολικής Ελλάδας, Αιγαίου Κρήτης και παραλίων Μικράς Ασίας • Στο χάρτη είναι μόνο τα εξής ονόματα στις αντίστοιχες περιοχές:
  30. 30. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 29 o ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΑΤΤΙΚΗ, ΕΥΒΟΙΑ, ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΔΡΗΤΗ, ΤΕΝΕΔΟΣ, ΛΕΣΒΟΣ, ΧΙΟΣ, ΣΑΜΟΣ, ΚΩΣ, ΡΟΔΟΣ • Από τον ηπειρωτικό κορμό της Ελλάδας ξεκινούν έγχρωμα βέλη με κατεύθυνση τα παράλια της Μικράς Ασίας ως εξής: 1. Από παράλια Θεσσαλίας: παχύ πορτοκαλί βέλος 2. Από Αττική και Εύβοια και Κυκλάδες: παχιά φούξια βέλη. 3. Από κέντρο Πελοποννήσου: παχύ πράσινο βέλοςΤα παράλια της Μικράς Ασίας χρωματίζονται αντίστοιχα με τα βέλη ως εξής: 1. Από κάτω από την Τροία έως τη Σμύρνη → πορτοκαλί και αναγράφεται «ΑΙΟΛΙΔΑ» 2. Από τη Σμύρνη έως την Αλικαρνασσό → φούξια και αναγράφεται «ΙΩΝΙΑ» 3. Από την Αλικαρνασσό έως ΒΑ της Ρόδου → πράσινα και αναγράφεται «ΔΩΡΙΚΗ ΕΞΑΠΟΛΗ»Χρώματα στα νησιά του Αιγαίου: 1. Πορτοκαλί: Τένεδος, Λέσβος 2. Φούξια: Κυκλάδες (πλην Μήλου και Θήρας), Χίος, Σάμος, Ικαρία 3. Πράσινα: Κρήτη, Μήλος, Θήρα, ΔωδεκάνησαΣε κάποιο σημείο υπάρχουν τρεις κύκλοι με τα παραπάνω χρώματα και μέσα αναγράφουν τοφύλο:Αιολείς (πορτοκαλί), Ίωνες (φούξια), Δωριείς (πράσινο)3.2 Η ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ • Τα γράμματα • Η τέχνηΣτόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές την κεφαλαιώδη σημασία του ελληνικού αλφαβήτου για την ανάπτυξη του πολιτισμού. • Να μάθουν ότι το ελληνικό αλφάβητο δεν είναι μίμηση του φοινικικού αλλά καινοτόμος ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  31. 31. 30 μετεξέλιξή του . • Να γνωρίσουν την ιδιομορφία της γεωμετρικής τέχνης.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Αναφορά στις μορφές γραφής 5 που έχουν ήδη γνωρίσει (σφηνοειδής, ιερογλυφική, Γραμμική Α, Γραμμική Β, φοινικική ). • Ομοιότητες και διαφορές ελληνικού και φοινικικού αλφαβήτου • Σημασία προσθήκης φωνηέντων • Να δοθεί έμφαση στο εικονογραφικό υλικόΆσκηση εμπέδωσηςΧαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με Σ (σωστό) και Λ (λάθος) κάνοντας κλικ στο αντίστοιχοτετραγωνάκι Σ ΛΤα ομηρικά έπη διαμορφώθηκαν στα τέλη του 9ου - αρχές του 8ου αι. π.Χ.Ο βασιλιάς, κατά τη Γεωμετρική εποχή, ονομάζεται «άναξ».Τα ομηρικά έπη παρουσιάζουν κυρίως την ομηρική εποχή.Οι Έλληνες παρέλαβαν το αλφάβητο από τους Φοίνικες.Οι ναοί στη Γεωμετρική εποχή είναι ίδιοι με τα μικρά μυκηναϊκά ιερά.Οι Έλληνες χρησιμοποίησαν αυτούσιο το φοινικικό αλφάβητο.Κατά τη Γεωμετρική εποχή η εξουσία των βασιλέων συχνά αμφισβητείται απότους ευγενείς.Ζητούμενα (καθέτως): Σ, Λ, Σ, Σ, Λ, Λ, Σ
  32. 32. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 31 ΚΕΦ. 4: Η ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 π.Χ. - 479 π.Χ.4.1. Η ΑΠΟΙΚΙΑΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ (Ο Β’ ΕΛΛHNIKOΣΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ)Στόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές τα αίτια που οδήγησαν στη δημιουργία αποικιών Να εκτιμήσουν τις σχέσεις μητρόπολης - αποικίας. • Να γνωρίσουν τις συνέπειες που είχε η δημιουργία αποικιών στη ζωή των ανθρώπων.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Συσχέτιση με τα γενικότερα και διαχρονικά αίτια των μεταναστεύσεων, • Συσχέτιση με αναζήτηση πρώτων υλώνΆσκηση εμπέδωσηςΝα συσχετίσεις τα στοιχεία των στηλών Α και Β σύροντας με το ποντίκι τα στοιχεία της στήληςΓ στη σωστή θέση στη στήλη Β. Α Β Γοι εν πορεία αποτέλεσμα αποικισμούαίτια αποικισμού πολιτικές διαμάχεςδιεύρυνση πνευματικού αίτια αποικισμούορίζοντα των ανθρώπωνοικιστής μητρόποληανάγκη για μέταλλα κάπηλοςΜεγάλη Ελλάδα αρχηγός αποστολής αποικίαςμητέρα - πόλη οι έμποροιλιανοπωλητής Κάτω Ιταλία ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  33. 33. 32Ζητούμενα (καθέτως): οι έμποροι, πολιτικές διαμάχες, αποτέλεσμα αποικισμού, αρχηγόςαποστολής αποικίας, αίτια αποικισμού, Κάτω Ιταλία, μητρόπολη, κάπηλος4.2 Η «ΠΟΛΗ - ΚΡΑΤΟΣ» - Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣΣτόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές την έννοια της πόλης-κράτους • Να κατανοήσουν το ρόλο της οπλιτικής φάλαγγας στη διαμόρφωση των κοινωνικών σχέσεων. • Να γνωρίσουν πώς έγινε η μετάβαση από την αριστοκρατία στην ολιγαρχία. • Να εκτιμήσουν τις συνθήκες που οδήγησαν στην τυραννίδα.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ:Η διαφορά ανάμεσα στην αριστοκρατία και την ολιγαρχία και ανάμεσα στην ολιγαρχία και τηντυραννίδα.Άσκηση εμπέδωσηςΝα συσχετίσεις τα στοιχεία των στηλών Α και Β σύροντας με το ποντίκι τα στοιχεία της στήληςΓ στη σωστή θέση στη στήλη Β. Α Β Γοπλιτική φάλαγγα μεγάλοι γαιοκτήμονεςαριστοκρατία ΠερίανδροςΠολυκράτης πόλη - κράτοςολιγαρχία δημοκρατίαΚόρινθος Σάμοςσυμμετοχή του πολίτη στη πλούσιοι έμποροι καιδιακυβέρνηση της πόλης βιοτέχνεςΖητούμενα (καθέτως): πόλη - κράτος, μεγάλοι γαιοκτήμονες, Σάμος, πλούσιοι έμποροι καιβιοτέχνες, Περίανδρος, δημοκρατία
  34. 34. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 334.3 Η ΣΠΑΡΤΗΣτόχοι: • Να γνωρίσου ν οι μαθητές την κοινωνική διαστρωμάτωση του κράτους. • Να γνωρίσουν την οργάνωση του κράτους • Να συσχετίσουν το εκπαιδευτικό σύστημα με τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Ο φόβος επανάστασης • μπορούσαν να ζουν χωρίς να εργάζονται • Λιτότητα / ολιγάρκεια, λακωνισμός • αγωγή των κοριτσιών και η θέση της γυναίκας,Άσκηση εμπέδωσηςΝα συσχετίσεις τα στοιχεία των στηλών Α και Β σύροντας με το ποντίκι τα στοιχεία της στήληςΓ στη σωστή θέση στη στήλη Β. Α Β Γαυτοί ουσιαστικά κυβερνούσαν τη Σπάρτη Γερουσίαείχε 28 μέλη άνω των 60 ετών είλωτεςψηφοφορία δια «βοής» λίγα λόγιαοι απόγονοι των κατακτημένων λαών περίοικοιζούσαν σε οικισμούς γύρω από τη Σπάρτη πέντε έφοροιλακωνισμός ΑπέλλαΖητούμενα (καθέτως): πέντε έφοροι, Γερουσία, Απέλλα, είλωτες, περίοικοι, λίγα λόγια4.4 Η ΑΘΗΝΑ - ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΣΤΗΝΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑΣτόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές τη μετάβαση από τη βασιλεία στην αριστοκρατία. ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  35. 35. 34 • Να αξιολογήσουν την αριστοκρατική οργάνωση του κράτους και τη λειτουργικότητα των θεσμών. • Να κατανοήσου ν το ρόλο των λαϊκών διεκδικήσεωνΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Στην Αθήνα μορφοποιήθηκαν όλα τα είδη των πολιτευμάτων της αρχαιότητας με αποκορύφωμα τη δημοκρατία. • Συνοικισμός - Παναθήναια • ο επώνυμος άρχοντας σε σχέση με τη χρονολόγηση των γεγονότων • ο Άρειος Πάγος και η Εκκλησία του Δήμου • Το κίνημα του Κύλωνα • Οι νόμοι του Δράκοντα4.5 Η ΑΘΗΝΑ - Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣτόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές τη συμβολή του Σόλωνα στην αντιμετώπιση των κοινωνικών και πολιτικών προβλημάτων της πόλης. • Να αξιολογήσουν τις συνθήκες μέσα από τις οποίες οι Αθηναίοι προχώρησαν προς τη δημοκρατία. • Να παρατηρήσουν διαφορές ανάμεσα στην κοινωνική και πολιτική δομή Αθήνας και Σπάρτης.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Σεισάχθεια • Η διαίρεση των πολιτών σε τάξεις με βάση το εισόδημα • Ο Πεισίστρατος • Ο Κλεισθένης και η θεμελίωση της δημοκρατίας.
  36. 36. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 35 • λαϊκή κυριαρχία με ενίσχυση του ρόλου της Εκκλησίας του Δήμου • ο οστρακισμόςΆσκηση εμπέδωσης 1Να συσχετίσεις τα στοιχεία των στηλών Α και Β σύροντας με το ποντίκι τα στοιχεία της στήληςΓ στη σωστή θέση στη στήλη Β. Α Β Γο τελευταίος βασιλιάς της ΣόλωνΑθήναςαυστηροί νόμοι Κλεισθένηςοστρακισμός ΚόδροςΣεισάχθεια Πεισίστρατος«Συνοικισμός» ένας από τους 9 άρχοντες10 στρατηγοί Δράκωνδιαίρεση σε 4 τάξεις ανάλογα Θησέαςμε το εισόδημα10 φυλέςτυραννίδαεπώνυμοςΖητούμενα (καθέτως): Κόδρος, Δράκων, Κλεισθένης, Σόλων, Θησέας, Κλεισθένης, Σόλων,Κλεισθένης, Πεισίστρατος, ένας από τους 9 άρχοντεςΆσκηση εμπέδωσης 2Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με Σ (σωστό) και Λ (λάθος) κάνοντας κλικ στο αντίστοιχοτετραγωνάκι Σ ΛΣτην Αθήνα τη βασιλεία τη διαδέχθηκε η δημοκρατία.Με τις 10 φυλές ο Κλεισθένης μείωσε το ρόλο της καταγωγής στην πολιτικήζωή.Η σεισάχθεια έχει σχέση με τη συμμετοχή στα κοινά.Μετά τον Κλεισθένη η Εκκλησία του Δήμου γίνεται κυρίαρχο όργανο τουπολιτεύματος.Ο Σόλωνας διαίρεσε τους πολίτες σε τάξεις ανάλογα με την καταγωγή.Ζητούμενα (καθέτως): Λ, Σ, Λ, Σ, Λ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  37. 37. 364.6 ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΔΕΣΜΟΙΣτόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές τα στοιχεία που ένωναν τους ‘Έλληνες • Να γνωρίσουν τον θεσμό των Ολυμπιακών αγώνων και να διακρίνουν διαφορές από τον αντίστοιχο σύγχρονο θεσμό. • Να κατανοήσουν την ανθρώπινη επιθυμία για παρέμβαση στο μέλλον. • Να εξετάσουν τους λόγους που ωθούν τους ανθρώπους στη σύνδεσή τους με ιερούς τόπους.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ:Να καταστεί σαφής η διαφορά ανάμεσα στις έννοιες κράτος και έθνος.Άσκηση εμπέδωσης 1Να συσχετίσεις τα στοιχεία των στηλών Α και Β σύροντας με το ποντίκι τα στοιχεία της στήληςΓ στη σωστή θέση στη στήλη Β Α Β Γοργάνωση πόλεων με κέντρο Ολυμπιακοί αγώνεςκάποιο μαντείοκλαδί αγριελιάς ΠυθίαΛοξίας Πανελλήνιοι Δεσμοίιέρεια Δελφών ολυμπιονίκηςεκεχειρία αμφικτιονίαγλώσσα, θρησκεία, συνήθειες ΑπόλλωναςΖητούμενα (καθέτως): αμφικτιονία, ολυμπιονίκης, Απόλλωνας, Πυθία, Ολυμπιακοί αγώνες,Πανελλήνιοι δεσμοίΆσκηση εμπέδωσης 2α) Ποιο είναι το 2ο έτος της 61ης Ολυμπιάδας;β) Να χρονολογήσεις τη ναυμαχία της Σαλαμίνας με βάση τις Ολυμπιάδες. Το ___ο έτος της __ __ ης Ολυμπιάδας.
  38. 38. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 37Ζητούμενα:α) 535β) Το 1ο έτος της 75ης Ολυμπιάδαςη λύση :α) 61 - 1 = 60 β) 777 - 480 = 297 60 Χ 4 = 240 297 : 4 = 74, υπόλοιπο 1 240 + 2 = 242 άρα 1ο 75ης 777 - 242 = 5354.7 ΠΕΡΣΕΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΕΣ: ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΙΣΥΓΚΡΟΥΟΝΤΑΙΣτόχοι: • Να αποκτήσουν οι μαθητές κάποιες γνώσεις για τους Πέρσες και το περσικό κράτος. • Να κατανοήσουν τους λόγους που ωθούν τους Πέρσες στην επεκτατική τους πολιτική. • Να διακρίνουν τα αίτια από τις αφορμές • Να κατανοήσουν τη σοβαρότητα της περσικής επιβουλής. • Να εκτιμήσουν το ρόλο των Αθηναίων στην απόκρουση της περσικής εισβολής.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Η σχετική δραστηριότητα θα βοηθήσει στην κατανόηση των κινήσεων των αντιπάλων • Το στρατηγικό σχέδιο του Μιλτιάδη • η υπεροχή της αθηναϊκής φάλαγγας. • Ότι οι Αθηναίοι έδωσαν μάχη εξ ονόματος όλων των Ελλήνων ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  39. 39. 38 • η σημασία της νίκης • Ο μαραθώνιος δρόμος4.8 Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΚΗΣΕΠΙΘΕΣΗΣΣτόχοι: • Να κατανοήσουν τη σοβαρότητα της περσικής επιβουλής. • Να αξιολογήσουν τη θυσία των υπερασπιστών του στενού των Θερμοπυλών. • Να κατανοήσουν τη σημασία του γεωγραφικού παράγοντα στις Θερμοπύλες και τη Σαλαμίνα. • Να εκτιμήσουν τις συνέπειες της νίκης των Ελλήνων.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ:Η σχετική δραστηριότητα θα βοηθήσει στην κατανόηση των κινήσεων των αντιπάλων στηΣαλαμίναΆσκηση εμπέδωσης 1Κατάταξε χρονολογικά τα γεγονότα της Α στήλης σύροντας τα με το ποντίκι στη σωστή θέσηστη στήλη Β. Α ΒΝαυμαχία της Σαλαμίνας 1.Μάχη των Πλαταιών 2.Ιωνική επανάσταση 3.Μάχη του Μαραθώνα 4.Εκστρατεία του Μαρδόνιου 5.Ζητούμενα: 1. Ιωνική επανάσταση 2. Εκστρατεία του Μαρδόνιου, 3. Μάχη του Μαραθώνα, 4.Ναυμαχία της Σαλαμίνας, 5. Μάχη των ΠλαταιώνΆσκηση εμπέδωσης 2Να συσχετίσεις τα στοιχεία των στηλών Α και Β σύροντας με το ποντίκι τα στοιχεία της στήλης
  40. 40. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 39Γ στη σωστή θέση στη στήλη Β. Α Β ΓΠαυσανίας αίτιο περσικής επίθεσηςΘεμιστοκλής ΘερμοπύλεςΔάτης και Αρταφέρνης Μάχη του ΜαραθώναΕπιθυμία για επέκταση στη Δύση Ναυμαχία της ΣαλαμίναςΜαρδόνιος «Μιλήτου Άλωσις»Φρύνιχος ΛεωνίδαςΙωνική επανάσταση Ναυμαχία της ΜυκάληςΛεωνίδας Μάχη των ΠλαταιώνΜιλτιάδης αφορμή περσικής επίθεσης«Μολών λαβέ»ΛεωτυχίδηςΖητούμενα (καθέτως): Μάχη των Πλαταιών, Ναυμαχία της Σαλαμίνας, Μάχη του Μαραθώνα,αίτιο περσικής επίθεσης, Μάχη των Πλαταιών, «Μιλήτου Άλωσις», αφορμή περσικής επίθεσης,Θερμοπύλες, Μάχη του Μαραθώνα, Λεωνίδας, Ναυμαχία της Μυκάλης4.9 ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑΣτόχοι: • Να γνωρίσουν οι μαθητές τα διάφορα είδη ποιητικού και πεζού λόγου που αναπτύσσονται την περίοδο αυτή. • Να γνωρίσουν τους κυριότερους εκπροσώπους κάθε είδουςΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Η σχετική δραστηριότητα θα βοηθήσει στην εμπέδωση των ειδών και των εκπροσώπων. • Να γίνει αξιοποίηση του εικονογραφικού υλικού ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  41. 41. 404.10 Η ΤΕΧΝΗΣτόχοι: • Να γνωρίσουν οι μαθητές το δωρικό και τον ιωνικό ρυθμό και να επισημάνουν τις βασικές διαφορές τους. • Να κατανοήσουν τα βασικά χαρακτηριστικά της αρχαϊκής πλαστικήςΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • Η σχετική δραστηριότητα θα βοηθήσει στην κατανόηση των χαρακτηριστικών των ρυθμών και στην επισήμανση των διαφορών. • Να γίνει αξιοποίηση του εικονογραφικού υλικούΆσκηση εμπέδωσηςΝα συσχετίσεις τα στοιχεία των στηλών Α και Β σύροντας με το ποντίκι τα στοιχεία της στήληςΓ στη σωστή θέση στη στήλη Β. Α Β Γφιλοσοφία κούροςερυθρόμορφη τεχνική Ησίοδοςλυρική ποίηση Αγγείοάγαλμα νέου δωρικόςκιονοστοιχία σηκόςαρχιτεκτονικός ρυθμός Ηράκλειτοςδιδακτικό έπος Αρχίλοχοςμέρος αρχαίου ναού πτερόνΖητούμενα (καθέτως): Ηράκλειτος, αγγείο, Αρχίλοχος, κούρος, πτερόν, δωρικός, Ησίοδος,σηκός
  42. 42. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 41 ΚΕΦ. 5: Η ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ 479π.Χ - 431π.Χ.5.1 Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ - Η ΣΥΜΜΑΧΙΑΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣΣτόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργήθηκε η Συμμαχία της Δήλου . • Να κατανοήσου ν την οργάνωσή της. • Να συνειδητοποιήσουν την πορεία της Συμμαχίας, η οποία από συνασπισμό ελευθέρων πόλεων μεταβλήθηκε σε όργανο της αθηναϊκής ηγεμονίας.ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ: • μεταμόρφωση της ηγεμονίας σε αρχή.5.2 ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΕΙΤΑΙ - Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΔΗΜΟΚΡΑΤΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΣτόχοι: • Να κατανοήσουν οι μαθητές την εξέλιξη του αθηναϊκού πολιτεύματος από τη λήξη των Περσικών πολέμων μέχρι την εποχή του Περικλή . • Να εκτιμήσουν τη σημασία της προσωπικότητας στη διαμόρφωση αυτού του πολιτεύματος. ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
  43. 43. 42 • Να κατανοήσουν την έννοια της Δημοκρατίας. • Να γνωρίσουν τα κύρια χαρακτηριστικά της πολιτικής του Περικλή .5.3 Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ - ΟΙΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣΣτόχοι: • Να γνωρίσου ν οι μαθητές τη λειτουργία του αθηναϊκού πολιτεύματος. • Να κατανοήσουν το ρόλο της Εκκλησίας του Δήμου . • Να κατανοήσουν τους θεσμούς των 10 στρατηγών και της Ηλιαίας. • Να γνωρίσουν το μηχανισμό των λειτουργιών.5.4 Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ - ΗΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗΣτόχοι: • Να γνωρίσουν οι μαθητές τη συγκρότηση της αθηναϊκής κοινωνίας. • Να συνειδητοποιήσουν τη θέση των Αθηναίων πολιτών, των μετοίκων και των δούλων • Να κατανοήσουν τη θέση της γυναίκας • Να γνωρίζουν τον τρόπο ανατροφής των παιδιών.5.5 ΜΟΡΦΩΣΗ - ΕΡΓΑΣΙΑ - ΕΟΡΤΕΣΣτόχοι: • Να γνωρίσουν οι μαθητές το εκπαιδευτικό σύστημα της αθηναϊκής κοινωνίας.
  44. 44. ΙΣΤΟΡΙΑ - Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 43 • Να κατανοήσουν το ρόλο του εμπορίου και της βιοτεχνίας στην οικονομική ανάπτυξη της Αθήνας. • Να γνωρίσουν τις σπουδαιότερες αθηναϊκές γιορτές.Άσκηση εμπέδωσης 1Να συσχετίσεις τα στοιχεία των στηλών Α και Β σύροντας με το ποντίκι τα στοιχεία της στήληςΓ στη σωστή θέση στη στήλη Β. Α Β ΓΕλληνοταμίες Περικλήςτερματισμός ελληνοπερσικών πολέμων Άρειος Πάγοςμέτρα Περικλή Ηλιαίαμεταφορά του ταμείου της συμμαχίας στην Ειρήνη του ΚαλλίαΑκρόποληπεριορισμός δύναμης Αρείου Πάγου Εφιάλτης και Περικλήςμεγάλο λαϊκό δικαστήριο φόροςπροπύργιο του συντηρητισμού μισθοφορία-θεωρικάΖητούμενα (καθέτως): φόρος, Ειρήνη του Καλλία, μισθοφορία - θεωρικά, Περικλής, Εφιάλτης- Περικλής, Ηλιαία, Άρειος ΠάγοςΆσκηση εμπέδωσης 2Στο κείμενο που ακολουθεί συμπλήρωσε τα κενά σύρονπ

×