Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίαδαγωγική αξιοποίηση των τπε στο µάθηµα της ιστορίας

Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στο µάθηµα της Ιστορίας Γιώργος Αποστολίδης

Μελέτη της ιστορίας σημαίνει
Διαλεκτική του χρόνου και των πραγµάτων . ( Braudel )
Διαχρονική κοινωνιολογία . ( Piaget )
Η αξία της µελέτης της ιστορίας βρίσκεται στην:
α) αποκάλυψη παραγόντων, δυνάµεων ή δοµών που καθορίζουν την ιστορική διαδικασία,
β) διασύνδεση των γεγονότων µεταξύ τους,
γ) ανασύνθεση της συνολικής δράσης του ανθρώπου και στην κατανόηση της δράσης αυτής.
Η νέα ιστορία :
Ασχολείται όχι με την απλή αφήγησή γεγονότων, αλλά µε τη συγκυρία και τη "µακρά διάρκεια".
Αναφέρεται σε έναν ολικό πολιτισµό και στην ιστορία των δοµών.

Οι μαθητές να:
αποκτήσουν ένα minimum γνώσεων και να μπορούν να τις διαχειρίζονται,
διερευνούν την πληροφορία και τις πηγές ,
ξεχωρίζουν (μεθολογικά) τις πληροφορίες από τα τεκµήρια , όπως τα αρχεία (ηµερολόγια, καταγραφές, αυτοβιογραφίες κλπ.) και τα άλλα υπολείµµατα του παρελθόντος (κτίρια, αρχαιολογικά ευρήµατα, κλπ.)
αντιληφθούν ότι α) οι γνώσεις για το παρελθόν είναι ατελείς και αποσπασµατικέ ς, β) τις δυσκολίες (γλωσσικές, πολιτισμικές διαφορές, ελλιπή στοιχεία κλπ.).
αποδίδουν τις πραγματικές διαστάσεις των γεγονότων,
ασκούν κριτική στο παρελθόν,
κατανοούν και ερµηνεύουν το παρόν ,
αποκτούν ιστορική συνείδηση ,
Στόχοι της διδασκαλίας της ιστορίας

Διδακτική αξία έχει…
όχι η συγκεκριμένη ερμηνεία ενός ιστορικού γεγονότος, αλλά η κατανόηση και ερμηνεία της δράσης του ανθρώπου ,
η άσκηση στη μεθοδολογία της ιστορικής έρευνας,
η αιτιακή διασύνδεση και ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων,
ο εμπλουτισμός των παιδαγωγικών μεθόδων ,
το άνοιγμα του σχολείου στην " κοινωνία της πληροφορίας " και την ευρύτερη, η ανακάλυψη των πηγών από τους μαθητές,
η ανάπτυξη του πνεύματος συνεργασίας, διαλόγου και ομαδικότητας.
Επομένως, δεν αρκούν ο πληροφοριακός, επιφανειακός, επίπεδος τρόπος της γεγονοτογραφικής ιστορίας, που ευνοεί την αφηγηματική – αναδιηγητική - απομνηµονευτική αντίληψη για την εξέταση του μαθήµατος και οι απαντήσεις του τύπου «σωστό/ λάθος».

Με τις ερωτήσεις-εργασίες να …
διαφωτίζουμε τις πληροφορίες (ανάκληση, συνδυασμός, επαγωγικό συµπέρασµα)
ελέγχουμε την κατανόηση (συµπεριφορές, αιτίες, έκφραση-ορολογία)
προωθούμε τη σκέψη (αιτιολόγηση, κρίση, δηµιουργία)

Κατανόηση του ιστορικού χρόνου (1)
Είναι απαραίτητη η κατανόηση του ιστορικού χρόνου . Η έννοια του χρόνου (πρώτα-ύστερα, χθες-αύριο κλπ.) διαμορφώνεται στην προσχολική ηλικία. 8-9 ετών τα παιδιά αρχίζουν να µαθαίνουν τις ιστορικές χρονολογίες και να υπολογίζουν τα γεγονότα. 9-11 αντιλαµβάνονται σωστά τις ιστορικές περιόδους.
Χρήσιμες οι χρονογραμμές ή ροές χρόνου και τα χρονολόγια .
Για την καλλιέργεια της αντίληψης του ιστορικού χρόνου είναι χρήσιμη η επιλογή εικόνων που εκπροσωπούν χαρακτηριστικά µια εποχή (αρχαιολογικά ευρήµατα, έργα τέχνης, αρχιτεκτονική, τεχνολογία, σκηνές πολέµου, πρόσωπα, εικόνες φυλετικών ή εθνικών διακρίσεων, µόδα κλπ.).
Οι εικόνες χρειάζονται προσεκτική αντιµετώπιση , διότι μπορεί να χρησιµοποιούνται και παραπλανητικά.
Οι εικόνες σε συνδυασμό με άλλο ενηµερωτικό υλικό της τοπικής ή κοινωνικής ιστορίας (συνεντεύξεις, λεξιλόγιο, περιγραφικά κείµενα) ενισχύουν δυναµικά την προοπτική της θεώρησης των γεγονότων.
Με την ενασχόλησή τους οι µαθητές µαθαίνουν να ερµηνεύουν την ιστορική δράση και, αποκτώντας ενσυναίσθηση , αντιλαμβάνονται τους στόχους και άλλων ιστορικών επιστηµών.

Κατανόηση του ιστορικού χρόνου (2)
Σημασία των πηγών :
τεκμηριώνουν τις πληροφορίες,
διευρύνουν την πολυπρισματικότητα και πολυτροπικότητα,
πολλαπλασιάζουν και ενεργοποιούν τις γνωστικές δομές,
καλλιεργούν τη διαθεματική και ολιστική προσέγγιση.
Στη μαθησιακή διαδικασία η όραση συμμετέχει µε 83% και η ακοή µε 11%.
Χάρη στα οπτικο-ακουστικά μέσα επιτυγχάνουμε:
Βιωµατικότητα (βλέπουν, ακούν, επηρεάζονται κλπ.),
Πρόσβαση σε µουσεία, συλλογές και αρχαιολογικούς ή ιστορικούς χώρους,
Αισθητικό κριτήριο (έργα τέχνης, μουσική, παράδοση) σε συνδυασμό με τη γνώση,
Δεξιότητες (παρατηρητικότητα, ανάλυση, περιγραφή, αισθητική προσέγγιση, ανάπτυξη κριτηρίων μέσα από τη σύγκριση, αξιολόγηση, κριτική κλπ.)

Επεξεργασία των πηγών
Η επεξεργασία των πηγών είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης, διότι:
Υποβοηθά στην κατανόηση του ιστορικού γεγονότος αλλά και της συµπεριφοράς του ανθρώπου σε συγκεκριµένες καταστάσεις.
Καλλιεργεί την ερευνητική-ανακαλυπτική μάθηση και συγκρότηση της γνώσης.
Γίνεται αντιληπτή η οπτική της πηγής και η ανάγκη του μελετητή για έλεγχο.
Προκαλεί προβληµατισµό και διάλογο ως προς την εξέταση του ρόλου της στην απόδοση ή ερµηνεία των ιστορικών γεγονότων.

ΤΠΕ και διδακτική της ιστορίας (1)
Η ενσωµάτωση των ΤΠΕ μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, και προσφέρεται για:
Αναζήτηση ιστορικού υλικού (άμεσων και έμμεσων πηγών), λογισμικών, ιστοτόπων, φορέων
Συγγραφή κειμένου (πινάκων, χαρτών, χρονογραμμών κλπ.)
Επικοινωνία και διάδραση
Παρουσίαση
Διαμοιρασμός
Σύνθεση καταλόγων, χρονολογίου, ταξινομήσεων (προσώπων, γεγονότων, τεκμητίων, αιτίων κλπ) σε βάσεις δεδοµένων, λογιστικά φύλλα, επεξεργαστή κειµένου κλπ.

ΤΠΕ και διδακτική της ιστορίας (2)
Η ενσωµάτωση των ΤΠΕ μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, και προσφέρεται για:
7. Διαχρονική μελέτη ενός θέματος (λχ. με σύγκριση τεκµηρίων) αξιοποιώντας λογισµικά, διαδίκτυο.
8. Συσχέτιση της έννοιας του χρόνου µε τον χώρο και τη γεωγραφία (με κριτήρια: πολιτεύματα, οικονομία, πόλεμοι, τεχνολογία, πολιτιστικά αγαθά κλπ.).
9. Αφήγηση µε: κείµενο, εικόνα, πίνακες, γραφήµατα, διαγράµµατα, χάρτες, προφορικές μαρτυρίες, video κλπ.
10. Δημιουργική έκφραση με την καταγραφή μαρτυρίων της τοπικής ιστορίας, την παρουσίαση ενός θέματος, τη δημοσιοποίηση της έρευνας, τη δημιουργία πολυτροπικών και δυναμικών περιβαλλόντων (χρονογραμμή, γενεαλογικά δέντρα κλπ.)

Χρήσιμοι Ιστοχώροι
Τερέζα Γιακουμάτου: Διαδίκτυο & Διδασκαλία: Ελληνικός Πολιτισμός
ΙΜΕ: Ελληνική Ιστορία
ΙΜΕ: κατοχή
Κόμικς και Β' Παγκόσμιος Πόλεμος (ΗΠΑ)
http://www.tovima.gr/society/article/?aid=362740
http://fk-thess2010.blogspot.com/2010/10/28-1940-28-october-1940.html
Πίνακες του Αλ. Αλεξανδράκη για τον πόλεμο του '40
H T έχνη στην a ντίσταση
Χαρακτικά
Εθνικό Θέατρο
Ανιστόρητον

Ιστοχώροι – Σχέδια μαθήματος & Σενάρια
Τερέζα Γιακουμάτου: Διαδίκτυο & Διδασκαλία: Ελληνικός Πολιτισμός
Ψηφιακό Σχολείο
Ε-yliko.gr (Γυμνάσιο)
Ε-yliko.gr (Λύκειο)
Ιφιγένεια
Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

http://gar-ap.blogspot.com	431
http://gar-ap.blogspot.gr	2
http://gar-ap.blogspot.com.au	1

Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίαδαγωγική αξιοποίηση των τπε στο µάθηµα της ιστορίας

by garApost on Dec 22, 2011

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

3 Embeds 434

Statistics

Παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην Ιστορίαδαγωγική αξιοποίηση των τπε στο µάθηµα της ιστορίας — Presentation Transcript