ICT Literacy

  • 2,918 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
2,918
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
80
Comments
0
Likes
2

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 1 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ เรื่อง การออกแบบวิธการเรียนรู้ เพื่อพัฒนา ICT Literacy ี เสนอ อ.ดร. อิศรา ก้านจักร โดย นายคณพศ ยศพล รหัสนักศึกษา 543050213-3 นางสาวกนกภรณ์ โพธิจักร รหัสนักศึกษา 543050376-5 นางสาวศรีสุดา แสงกล้า รหัสนักศึกษา 543050384-6 นายเตวิช สีเนหะ รหัสนักศึกษา 543050546-6 นายวิระชา ทักษิณ รหัสนักศึกษา 543050548-2รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษารายวิชาทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ (237231) ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2555 สาขาวิชาคอมพิวเตอร์ศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • 2. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 2 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ออกแบบวิธีการเรียนรู้ เพื่อพัฒนา ICT Literacy ปัจจุบันข้อมูลข่าวสารเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว การเรียนรู้เกิดขึ้นได้ตลอดทุกเวลาทุกสถานที่ การรับข่าวสารด้วยการคิดพิจารณาจึงเป็นคุณลักษณะอย่างหนึ่งที่ต้องส่งเสริมให้เกิดกับผู้เรียน โดยการใช้ทักษะการคิด ซึ่งประกอบด้วยทักษะ การสังเกต การสารวจ การตั้งคาถาม การรวบรวมข้อมูล การระบุ การจาแนกแยกแยะ การจัดลาดับ การเปรียบเทียบ การจัดหมวดหมู่ การเชื่อมโยง การขยายความ การให้เหตุผล การสรุปความ การวิเคราะห์ การผสมผสานข้อมูล การจัดระบบความคิด การสร้างองค์ความรู้ใหม่ และการประยุกต์ใช้ความรู้ เป็นต้น การพัฒนาทักษะการคิดในกระบวนการเรียนรู้ ICT ได้นา Graphic Organizers ซึ่งเป็นรูปแบบของการสื่อสารในลักษณะของรูปภาพ กราฟไดอะแกรม เพื่อใช้นาเสนอข้อมูลที่ได้จากการรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบ กระชับ ชัดเจน ช่วยทาให้เกิดความเข้าใจง่ายขึ้น เร็วขึ้น และจดจาในสิ่งที่เรียนรู้ได้นานให้ผู้เรียนศึกษาและมีทักษะการใช้เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ เพื่อช่วยให้ผู้เรียนตระหนักรู้ในความต้องการสารสนเทศ มีความสามารถในการสืบค้นข้อมูลอย่างเป็นระบบ รู้จักประมวลและประเมินสารสนเทศ ใช้และถ่ายทอดสารสนเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทาให้รู้เท่าทันเทคโนโลยีสารสนเทศ อันจะนาไปสู่การพัฒนาเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learner) ต่อไป Graphic Organizers ที่นามาใช้ ได้แก่ Timeline ClusterDiagram Venn Diagram Webbing 5Ws and 1H KWLH Spider Map Chain ofEvents The Fishbone Problem/Solution Concept Map และ Mind Mapหลักการและแนวคิด กระบวนการเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ประกอบด้วยการรวบรวมและตรวจสอบข้อมูล การประมวลผลข้อมูล การจัดเก็บและการดูแลรักษาข้อมูล การประเมินสารสนเทศ ตลอดจนความสามารถในการ ประยุกต์ใช้และถ่ายทอดสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจาเป็นต้องอาศัยทักษะ การคิดทุกทักษะตลอดทั้งกระบวนการ จึงจะทาให้ผู้เรียนเป็น “ผู้รู้เท่าทันเทคโนโลยี (IT Literacy)”วัตถุประสงค์ 1. เพื่อพัฒนาทักษะการคิด 2. เพื่อพัฒนากระบวนการเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT)มาตรฐานการแสดงออกของกระบวนการเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT Literacy) ได้แก่ 1. สืบค้นข้อมูลจากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย 2. คัดเลือกข้อมูลที่มีคุณภาพและจัดการข้อมูลจากแหล่งข้อมูลต่างๆ
  • 3. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 3 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 3. เลือกใช้วิธีการเข้าถึงข้อมูลได้อย่างถูกต้องเหมาะสมกับแหล่งข้อมูล 4. สรุปใจความสาคัญของข้อมูลที่ได้จากการสืบค้น 5. สังเคราะห์ข้อมูลเพื่อสร้างความคิดใหม่ 6. เปรียบเทียบความรู้เดิมกับความรู้ใหม่เพื่อตัดสินใจเลือกใช้ข้อมูล 7. ประยุกต์ใช้ความรู้เดิมเข้ากับความรู้ใหม่เพื่อวางแผนและสร้างสรรค์ผลงาน 8. แลกเปลี่ยนข้อมูลกับผู้อื่นด้วยวิธีการที่หลากหลายเพื่อตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล 9. นาเสนอผลงานที่ภาคภูมิใจต่อผู้อื่น 10. มีจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารยุทธศาสตร์การเรียนรู้ 1. จัดให้ผู้เรียนเรียนรู้ตามสภาพจริง ด้วยการปฏิบัติจริง (Authentic Learning) 2. จัดให้มีการเรียนรู้ตามความสนใจเพื่อให้ผู้เรียนมีความกระตือรือร้น (Active Learning) 3. จัดให้ผู้เรียนเรียนรู้และร่วมมือช่วยเหลือกัน (Collabolative Learning) มีการจัดการความรู้โดย แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันด้วยวิธีการที่หลากหลาย 4. ประเมินผลตามสภาพจริงจากการปฏิบัติงานของผู้เรียน (Authentic Assessment) ผลที่เกิดกับผู้เรียน 1. ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะการคิด 2. ผู้เรียนมีกระบวนการเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT)
  • 4. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 4 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ตัวอย่างการพัฒนาทักษะการคิดในกระบวนการเรียนรู้ ICT โดยใช้ Graphic Organizers 1. Timelineจุดประสงค์ เพื่อจัดระเบียบข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์ หรือลักษณะการกระทาให้เป็นรูปแบบที่มีการจัดลาดับโดยระบุเหตุการณ์สาคัญและเรียงลาดับตามเวลาที่เกิดเหตุการณ์ฝึกทักษะการคิด ทบทวนความรู้เดิม จัดลาดับ สรุปความวิธีการใช้ จัดระเบียบเวลาและเหตุการณ์เข้าด้วยกัน จัดลาดับตามเวลาที่เหตุการณ์ต่างๆ เกิดขึ้นหัวข้อจุดประสงค์ :คาชี้แจงนักเรียน :วันที่ / ปี พ.ศ. เหตุการณ์ / ลักษณะการกระทา......................................... ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................
  • 5. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 5 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 2. Cluster Diagramจุดประสงค์ เพื่อจาแนกข้อมูลเกี่ยวกับบุคคล สิ่งของ สถานที่ หรือเหตุการณ์ โดยแบ่งแยกออกเป็นประเภทและจัดระบบตามลาดับชั้นฝึกทักษะการคิด รวบรวมข้อมูล จาแนกแยกแยะ จัดหมวดหมู่ จัดลาดับ วิเคราะห์วิธีการใช้ 1. เขียนหัวข้อที่วงกลมตรงกลาง 2. เขียนหัวข้อรองที่วงกลมต่างๆ ชั้นที่สอง 3. เขียนหัวข้อย่อยที่วงกลมต่างๆ ชั้นที่สาม หัวข้อจุดประสงค์ :คาชี้แจงนักเรียน : หัวข้อ
  • 6. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 6 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ความรู้พื้นฐานไอซีที (ICT literacy) ความรู้พื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารคือความสามารถในการใช้เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาความรู้และทักษะในบริบทของการเรียนรู้วิชาแกน นักเรียนต้องใช้เทคโนโลยีให้เป็นเพื่อเรียนรู้เนื้อหาและทักษะจะได้รู้จักวิธีเรียนรู้ การคิดเชิงวิพากษ์ การแก้ไขปัญหา การใช้ข้อมูลข่าวสาร การสื่อสาร การผลิตนวัตกรรม และการร่วมมือทางานบริบทการพัฒนา กาหนดบริบทของการพัฒนาโรงเรียน ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ เพื่อเป็นแนวทางในการดาเนินงานประกอบด้วยบริบท 7 ประการ คือ 1) ทฤษฎีพื้นฐานสู่แนวคิดการพัฒนาโรงเรียน ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ เป็นบริบทที่มีขอบข่ายพื้นฐานตามแนวทฤษฎีการศึกษา (Theory of Education) ที่เรียกว่า Constructionism ทั้งนี้Constructionism มีพื้นฐานมาจากทฤษฎีความรู้ (Theory of Knowledge) ที่เรียกว่า Constructivism ของPiaget ความสัมพันธ์ของทั้งสองทฤษฎี อธิบายว่า Constructivism ความรูเ้ กิดขึ้นได้อย่างไร นาสู่วิธีการ Constructionism เป็นวิธีเน้น ออกแบบ สร้างทา แก้ปัญหา สร้างผลผลิต ทาให้ สร้างความรู ้ ความสัมพันธ์ของทฤษฎีพื้นฐานที่ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนา ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้
  • 7. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 7 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 2) ปัจจัยสาคัญในการพัฒนาตามแนว Constructionism เป็นบริบทที่ประกอบด้วยการมีวัสดุที่ดีสาหรับการสร้าง และการมีบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ICT เป็นเทคโนโลยีที่มีวัสดุหรือโปรแกรมที่ดีสาหรับให้นักเรียนนามาใช้สร้างชิ้นงานหรือทาโครงงานโดยผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่ช่วยให้นักเรียนสารวจ ทดลองดูเรียนรู้โดยลงมือทา นาสิ่งเรียนรู้มาปฏิบัติ แก้ปัญหาที่เกิดขึ้นโดยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน สาหรับบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียน หมายถึงการที่ผู้เรียนมีทางเลือกกระทาในสิ่งที่สนใจ หรือตรงกับความสนใจผู้เรียนมีความหลากหลาย เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกัน และมีความเป็นกันเองที่ทาให้ผู้เรียนมีโอกาสเข้าถึงเพื่อนเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน 3) กระบวนการในชั้นเรียน เป็นบริบทที่หมายถึงกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับบทบาทครู บทบาทนักเรียน วิธีเรียนรู้ และวิธีสอน การใช้ ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ตามแนว Constructionism นั้น เน้นให้ครูมีบทบาทเป็นผู้ให้แนวทาง (guide) เป็นผู้ฝึกหัด (coach) เป็นพี่เลี้ยง (mentor) เป็นผู้อานวยความสะดวก(facilitator) ในขณะที่นักเรียนทาโครงงานโดยใช้ ICT เป็นเครื่องมือ มีบทบาทเป็นผู้สร้าง ออกแบบ ลงมือปฏิบั ติ แลกเปลี่ ย นเรี ย นรู้ ร่ ว มกัน สะท้ อนความคิด ผ่ านการนาเสนอและผ่ านจอภาพ ทาให้ ครู มีบทบาทช่วยเหลือดูแลนักเรียนที่ต้องการความช่วยเหลือ หรือส่งเสริมนักเรี ยน ทาให้ครูสามารถสอนนักเรียนได้อย่างใกล้ชิดในลักษณะการสอนตัวต่อตัว (Interactive Teaching) ให้ข้อมูลเบื้องต้นแก่ผู้เรียนและปรับแก้สิ่งที่นักเรียนยังเข้าใจไม่ถูกต้อง สาหรับวิธีการเรียนรู้ เน้นวิธีเรียนรู้ร่วมกัน (Collaborative Learning) การที่นักเรียนสร้างสรรค์งานโดยการสร้างชิ้นงานหรือทาโครงงาน ย่อมต้องมีปัญหาในระหว่างการทางาน ซึ่งเป็นสภาพจริงที่เกิดขึ้น การแก้ปัญหาอาจเกิดขึ้นได้หลายวิธี ด้วยการมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งต่าง ๆ รอบตัว การเรียนรู้ร่วมกันอย่างมีปฏิสัมพันธ์จึงเกิดขึ้น 4) บทบาท ICT เป็นบริบทที่กาหนดบริบทไว้ว่าบทบาท ICT นั้น ขึ้นกับวิธีการนา ICT มาใช้ หากนามาใช้เป็นเครื่องมือถ่ายทอด ICT ก็จะมีบทบาทเป็นเพียงเครื่องมือสอนแทนครู แต่ถ้านา ICT มาใช้ตามแนวConstructionism ICT ก็จะเป็นเครื่องมือสาหรับให้นักเรียนทาโครงงานในสถานการณ์ที่เลียนแบบกั บสิ่งที่มีอยู่หรือพบเห็นจริง เช่น นักหนังสือพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ นักสร้างหุ่นยนตร์สมองกลให้แก้ปัญหา นักผลิตสื่อเพื่อการถ่ายทอด นักค้นคว้าข้อมูลและสารสนเทศ โดยการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการค้นหาถ่ายโอนแฟ้ม รับส่งอีเมล์ แสดงความคิดเห็นบนเว็บบอร์ด สนทนา และสื่อสารผ่านวีดิโอคอนเฟอร์เรนซ์ 5) เครื่องมือ ICT เพื่อการเรียนรู้ เป็นบริบทของการใช้ ICT เป็นเครื่องมือเพื่อการเรียนรู้ จาแนกออกได้เป็น ๔ ประการ คือ 1. เป็นเครื่องมือนาเสนอบทเรียนมัลติมีเดียปฏิสัมพันธ์ (Multimedia Tools) ทาให้นักเรียนเข้าถึงข้อมูลทีประสมประสานข้อความ ภาพ เสียง วีดิโอ ปฏิสัมพันธ์ หลากหลายวิชา ่ 2. เป็นเครื่องมือติดต่อสื่อสาร (Communication Tools) 3. เป็นเครื่องมือค้นหาข้อมูลและสารสนเทศ (Searching Tools) 4. เป็นเครื่องมือสร้างชิ้นงาน (Authoring Tools) โดยอาจเป็นเครื่องมือสร้างเว็บเพจ(Web Authoring Tools) เป็นภาษาคอมพิวเตอร์ (Computer Language) เช่นภาษา HTML ภาษา Logoเป็นเครื่องมือสร้างภาพกราฟิกส์ (Graphics Tools) เป็นเครื่องมือทางานสานักงาน (Microsoft OfficeTools) เป็นต้น
  • 8. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 8 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 6) ห้องเรียน ICT กาหนดบริบทไว้ว่าควรเป็นห้องที่มีระบบคอมพิวเตอร์ ระบบเครือข่าย โต๊ะเก้าอี้การจัดวางห้องเรียนควรเน้นให้ครูและนักเรียนมีโอกาสใช้คอมพิวเตอร์เพื่อเป็นเครื่องมือสะท้อนความคิดและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันได้สะดวก เน้นการจัดห้องเรียนที่นักเรียนสามารถเรียนรู้ได้จากเพื่อนและครูสามารถมองเห็ น การเรี ย นรู้ ของแต่ล ะคนผ่ านทางจอภาพ การพูดคุย และการสั งเกตการทางานของผู้ อื่นตัวอย่างของการจัดห้องเรียนดังแสดงในภาพ 7) โครงการพัฒนานับเป็นบริบทสาคัญของการพัฒนาโรงเรียนต้นแบบใช้ ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ซึ่งต้องมีการพัฒนาทั้งครูและนักเรียน ตลอดจนการพัฒนาวิธีการเรียนรู้ตามแนว Constructionismยุทธศาสตร์การพัฒนา การดาเนินการพัฒนาโรงเรียน ใช้ ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในช่วงแรก ได้ใช้บริบทที่กาหนดข้างต้นเป็ น แนวทาง และได้ดาเนิ น โครงการพัฒ นาอาจารย์ ให้มีความรู้ความสามารถพื้นฐานทาง ICT (ICTLiteracy) และสร้างความมีส่วนร่วมในการพัฒนาโรงเรียน ใช้ ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ และดาเนินโครงการพัฒนานักเรียนโดยการจัดการประกวดทักษะในการใช้คอมพิวเตอร์และการเขียนโปรแกรม เมื่อได้แนวทางในการดาเนินงาน โรงเรียนจะต้องมีการประชุมเพื่อวางยุทธศาสตร์การพัฒนาให้เป็นรูปธรรม โดยแบ่งออกเป็น5 ยุทธศาสตร์ดังนี้ ยุทธศาสตร์ที่ ๑ การพัฒนาครูให้มีทักษะและความสามารถด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ พัฒนาครูให้มีความรู้และทักษะ พื้นฐานในการใช้ ICT ได้แนวคิดแนวทางในการนา ICT ไปใช้ในการเรียนการสอนและการพัฒนานักเรียน และมีส่วนร่วมในการพัฒนาโรงเรียนให้เป็นโรงเรียนต้นแบบใช้ ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ ยุทธศาสตร์ที่ ๒ การพัฒนานักเรียนให้มีทักษะและความสามารถด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ พัฒนานักเรียนให้มีความรู้และทักษะ พื้นฐานในการใช้ ICT ใช้ ICT ในการสร้างชิ้นงาน ใช้แหล่งเรียนรู้จากการค้นคว้าทางอินเทอร์เน็ต และสร้างงานจากการเขียนโปรแกรมด้วยภาษาโลโก้
  • 9. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 9 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ยุทธศาสตร์ที่ ๓ การเรียนรู้แนวคิดใหม่เกี่ยวกับการเรียนรู้ การปฏิรูปการเรียนรู้มีจุดเน้นสาคัญ คือการเน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ ซึ่งมีพื้นฐานมาจากการเรียนรู้ในทัศนะใหม่ คือทฤษฎีการสร้างความรู้ เน้นกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียนมากกว่ากระบวนการสอนของครูการศึกษาแนวคิดใหม่เกี่ยวกับการเรียนรู้ จะทาให้ครูมองเห็นแนวทางในการจัดการศึกษาใหม่ ที่สร้างนักเรียนให้เป็นผู้มีปัญญา บนฐานของศีล สมาธิ ปัญญา และการใช้ ICT เพื่อเป็นเครื่องมือการเรียนรู้ของนักเรียนตามแนวคิดใหม่ที่เน้นการสร้างทาชิ้นงาน ตลอดจนการวัดประเมินผลที่สอดคล้องกับกระบวนการเรียนรู้ ยุทธศาสตร์ที่ ๔ การพัฒนากระบวนการในชั้นเรียน (บทบาทครู บทบาทนักเรียน และวิธีเรียนรู้) กระบวนการในชั้นเรีย นหมายถึงกิจกรรมที่เน้นวิธี วิธีการ ขั้นตอน หรือ แบบแผน ที่นั กเรียนทาโครงงานหรือชิ้นงานเป็นกลุ่มหรือเดี่ยวด้วยวัสดุที่เหมาะสมต่อการสร้างทา และมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากการนาเสนองานเพื่อสะท้อนความคิดของตนเองและผู้อื่น ห้องเรียนนับเป็นปัจจัยที่เป็นตัวบ่งชี้ถึงกระบวนการเรียนการสอนว่าเน้นกระบวนการเรียนรู้แบบใด การเน้ นผู้เรียนเป็นสาคัญ ผู้เรียนควรมีโอกาสเรียนรู้ โดยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากกันและกัน ห้องเรียนในแนวใหม่นั้นจะทาให้ครูและนักเรียนมีบทบาทที่เปลี่ยนไป ครูจะมีบทบาทเป็นผู้ช่วยเหลือดูแลให้คาปรึกษา ในขณะที่นักเรียนร่วมกันคิดออกแบบและสร้างชิ้นงาน ยุทธศาสตร์ ที่ ๕ การประยุ กต์ ICT เป็ น เครื่ องมือการเรี ย นรู้ ส าระวิช าตามหลักสู ตรระดั บประถมศึกษาและมัธยมศึกษาตอนต้น ICT มีบทบาทต่อกระบวนการเรียนรู้ เนื่องจาก ICT เป็นเทคโนโลยีที่มีเครื่องมือเพื่อการเรียนรู้ที่หลากหลาย ทั้งการติดต่อสื่อสาร การสืบค้นข้อมูล การเข้าถึงแหล่งสารสนเทศ และการสร้างชิ้นงาน ทาให้เกิดการบูรณาการการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงระหว่างสาระวิชา พัฒนาทักษะการทางานกลุ่ม ทักษะการคิดขั้นสูง และการคิดสร้างสรรค์ด้วยวิธีการที่หลากหลาย
  • 10. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 10 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศการดาเนินงาน การดาเนินงานตามยุทธศาสตร์อาจจะดาเนินผ่านกิจกรรมหลากหลาย เช่น การประชุมเชิงปฏิบัติการการประชุม การเยี่ยมโรงเรียน การจัดนิทรรศการ การจัดค่าย การจัดประกวด ฯลฯตัวอย่างการจัดกิจกรรม เช่น - กิจกรรมครั้งที่ 1 จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “การเรียนรู้ในแนวคิดใหม่ ทาใหม่” อาจจั ด อบรมเชิ ง ปฏิ บั ติ ก ารให้ กั บ ครู ที่ โ รงเรี ย นของตนเอง หรื อ จั ด อบรมที่ ส านั ก บริ ก าร คอมพิวเตอร์ในสถานที่ที่ใช้ในการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการ โดยใช้โปรแกรมไมโครซอฟเวิลด์ เป็นเครื่องมือให้ครูได้อภิปรายเกี่ยวกับการเรียนรู้ และได้ทักษะพื้นฐานเบื้องต้นในการใช้คอมพิวเตอร์ ตลอดจนการสร้างเจตคติที่ดีต่อการใช้คอมพิวเตอร์ในการเรียนรู้ ในการอบรมฯ ครั้งนี้ ครูต้องสามารถสร้างและนาเสนอผลงาน พร้อมแสดงข้อคิดเห็นในการน าไปใช้ ในบรรยากาศของการลงมือสร้ าง ออกแบบ ในสิ่ งที่แต่ล ะคนสนใจ และเรียนรู้ร่ว มกันโดยการแลกเปลี่ยนสิ่งที่ค้นพบได้ - กิจกรรมครั้งที่ 2 จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “เครื่องมือ ICT เพื่อการเรียนรู้” - กิจกรรมครั้งที่ 3 การเปิดโครงการโรงเรียนใช้ ICT เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ และการประชุมเชิง ปฏิบัติการ“เครื่องมือ ICT เพื่อการเรียนรู้” - กิจกรรมครั้งที่ 4 การจัดนิทรรศการเผยแพร่โครงการโรงเรียนต้นแบบการใช้ ICT เพื่อพัฒนาการ เรียนรู้ และควรจัดกิจกรรม หรือการประชุมเชิงปฏิบัติการ ในครั้งต่อๆ ไป เพื่อเป็นการพัฒนาICT literacy เพื่อการเรียนรู้สาหรับครูและนักเรียน
  • 11. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 11 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ประเมินอย่างไรให้รู้ว่าผู้เรียนมี ICT Literacyกรอบแนวคิดและทฤษฎีทใช้ ในการประเมิน ี่ ขอบข่ายของไอซีที 1. ระบบสื่อสาร 2. อุปกรณ์ที่ใช้ในการสื่อสาร 3. ซอฟต์แวร์ที่ใช้เพื่อการศึกษา (สานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา : 2546) ขั้นตอนการใช้สื่อ การศึกษาสภาพการใช้เทคโนโลยี 1. ขั้นวางแผน (Planning) สารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการจัดการ 2. ขั้นเลือกสื่อ (Selection) เรียนการสอนในโรงเรียนต้นแบบการ 3. ขั้นเตรียมการใช้ (Preparation) พัฒนาการใช้ ICT เพื่อการเรียนรู้ 4. ขั้นการใช้สื่อ (Presentation) 5. ขั้นประเมินการใช้ (Evaluation) การจัดกระบวนการเรียนรู้ 1. รูปแบบที่ 1 แบบรายวิชา 2. รูปแบบที่ 2 แบบบูรณาการ 3. รูปแบบที่ 3 การใช้คอมพิวเตอร์เพื่อเสริม ศึกษา (สานักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ , 2545 : 27-29)
  • 12. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 12 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ การวัดการเรียนรู้ของผู้เรียนโดยส่วนใหญ่มุ่งเน้นที่คะแนนจากแบบทดสอบเรื่องการใช้เทคโนโลยีต่างๆict ต่างๆ ซึ่งได้แก่ ความรู้ ทักษะ และความเชี่ยวชาญที่ผู้เรียนต้องมีเพื่อความสาเร็จในการทางานและการดารงชีวิต โดยมีลักษณะการบูรณาการทั้งคุณธรรมและความรู้ แสดงให้เห็นว่าการพัฒนาผู้เรียนด้านสมองและจิตใจต้องควบคู่กันไปโดยไม่แยกส่วน ซึ่งในการประเมินสามารถประเมินระหว่างเรียนและประเมินสรุปรวมโดยมีขั้นตอนดังนี้1. กาหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมายในการประเมิน2. พิจารณาขอบเขต เกณฑ์ วิธีการ และสิ่งที่จะประเมิน เช่น การรู้ ICT การนาเทคโนโลยีต่างๆไปใช้ในชีวิตประจาวันและทักษะในการใช้เทคโนโลยี3. กาหนดองค์ประกอบและผู้ประเมินว่ามีใครบ้างที่จะประเมิน เช่น อายุ เพศ ระดับการศึกษา นักเรียน/นักศึกษา4. เลือกใช้เทคนิคและเครื่องมือในการประเมินที่มีความหลากหลายเหมาะกับวัตถุประสงค์และเกณฑ์การประเมิน เช่น การทดสอบ การใช้แบบสอบถาม เป็นต้น
  • 13. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 13 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศตัวอย่างรายการประเมินคุณลักษณะทาง ICT แบ่งเป็น 2 ด้าน ได้แก่ คาตอบ คุณลักษณะ และ ตัวบ่งชี้ ใช่ ไม่ใช่ 1.1 เห็นคุณค่า สนใจใฝ่รู้ ICT 1) ศึกษาข้อมูลและติดตามข่าวสารด้าน ICT 2) มีการรวบรวมผลงานด้าน ICT 3) นา ICT มาใช้ในชีวิตประจาวัน 1.2 มีจรรยาบรรณในการสร้างผลงาน เลือกและใช้สื่อเทคโนโลยี 1) มีการอ้างอิงแหล่งที่มาของข้อมูลทุกประเภท 2) ไม่แอบอ้างผลงานของผู้อื่นเป็นของตน 3) ใช้ซอฟต์แวร์โดยไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ 4) สร้างผลงานทีถูกกฎหมายและไม่ขัดต่อวัฒนธรรม ประเพณีอัน ่ ดีงาม ตลอดจนความมั่นคงของชาติ 1.3 ยอมรับความสามารถของตนเองและผู้อื่น 1) รับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของผู้อื่น 2) กล้าแสดงออกในการใช้ ICT 3) กล้านาเสนอผลงานของตนต่อสาธารณะ 4) ชื่นชมในผลงานของผู้อื่น 1.4ระบบปฏิบัติการ 1) รู้จักประเภทระบบปฏิบัติการ เช่นWindows, Linux, Dos ฯลฯ 2) จัดการไฟล์ ( Files Manager) ได้ เช่น สร้าง ลบ แก้ไข ย้าย สาเนาไฟล์ ฯลฯ 3) บอกลักษณะการทางานที่ผิดปกติเบื้องต้นของระบบปฏิบัติการได้ 4) แก้ไขปัญหาเบื้องต้นของระบบปฏิบัติการได้ 5) ติดตั้งโปรแกรมระบบปฏิบัติการได้
  • 14. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 14 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ คาตอบ คุณลักษณะ และ ตัวบ่งชี้ ใช่ ไม่ใช่1.5โปรแกรมประยุกต์ 1.5.1โปรแกรมประมวลผลคา (Word Processing) 1) รู้จักโปรแกรมประมวลผลคา 2) เลือกและใช้โปรแกรมประมวลผลคา 3) รู้จักและใช้เครื่องมืออย่างถูกต้องและเหมาะสมกับงานทีปฏิบัติ ่ 4) จัดรูปแบบเอกสารได้ 5) พิมพ์เอกสาร จัดเก็บ พิมพ์ออกทางเครื่องพิมพ์ได้ 6) ส่งออกข้อมูลเป็นไฟล์ชนิดอื่นได้ เช่น html, pdf ฯลฯ 1.5.2โปรแกรมนาเสนอ 1) รู้จักโปรแกรมนาเสนอ 2) เลือกและใช้ โปรแกรมนาเสนอ 3) รู้จักและใช้เครื่องมืออย่างถูกต้องเหมาะสม 4) สร้าง จัดเก็บ และนาเสนองานได้อย่างเหมาะสม 5) เลือกรูปแบบการพิมพ์ออกทางเครื่องพิมพ์ได้อย่างเหมาะสมกับงาน 6) ส่งออกข้อมูลเป็นไฟล์ชนิดอื่นได้ เช่น html, pdf ฯลฯ 1.5.3โปรแกรมติดต่อสื่อสารข้อมูลผ่านระบบเครือข่าย 1) รู้จักโปรแกรมติดต่อสื่อสารข้อมูลผ่านระบบเครือข่าย 2) เลือกและใช้โปรแกรมติดต่อสื่อสารข้อมูลผ่านระบบเครือข่ายได้
  • 15. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 15 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ5. สรุปวิเคราะห์ผลและการจัดการข้อมูลการประเมินในการประเมินจาเป็นต้องใช้เครื่องมือที่มีเหมาะสมสอดคล้องกับสิ่งที่จะวัดและมีความน่าเชื่อถือได้ ด้วยเหตุนี้การกาหนดเกณฑ์และวิธีการสร้างเกณฑ์การให้คะแนนจึงเป็นสิ่งสาคัญ เนื่องจากมีการปฏิบัติ ไม่มีการเฉลยเหมือนแบบทดสอบชนิดเลือกตอบ การให้คะแนนนั้นเป็นการให้คะแนนตามความสามารถ เกณฑ์การให้คะแนนเป็นภาพรวม คือ แนวทางในการให้คะแนนโดยพิจารณาจากความรู้เรื่องเกี่ยวกับICT โดยเกณฑ์คะแนน จะเต็ม50 และจะแบ่งเป็น 4 ระดับ เช่น0-15 ระดับต่า16-25 ระดับพอใช้26-35 ระดับดี36-50 ระดับดีมาก
  • 16. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 16 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ บรรณานุกรมทิศนา แขมมณี และคณะ. วิทยาการด้านการคิด. กรุงเทพมหานคร : สานักพิมพ์ พ.ว., 2544. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. เทคโนโลยีสารสนเทศ. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, 2547Enchanted Learning Software. (2004). Graphic Organizers.http://www.enchantedlearning.com/graphicorganizers2004.อภิญญา สุดา. 2547. “การศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารโรงเรียนในโครงการโรงเรียนต้นแบบ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อพัฒนาการเรียนรู้”. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา ภาควิชานโยบาย การจัดการและ ความเป็นผู้นาทางการศึกษา คณะครุศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.ดวงรัตน์ อาบใจ. 2547 “สมรรถภาพที่พึงประสงค์สาหรับครูระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่ใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สาหรับโรงเรียนในโครงการพัฒนาการศึกษา ระดับมัธยมศึกษา”. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโสตทัศนศึกษา ภาควิชาหลักสูตรการสอนและเทคโนโลยีการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.เธียร สานวน. 2547. “การศึกษาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในโรงเรียน จังหวัดสงขลา กรณีศึกษา : โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย อาเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา” . วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.
  • 17. 237213 INFORMATION TECHNOLOGY LITERACY SKILLS 17 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศพรพรรณ พึ่งประยูรพงศ์. 2547. “การพัฒนารูปแบบการสอนคอมพิวเตอร์ตามแนวคอนสตรัคติ วิสต์ ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบสอบ สาหรับนักเรียนช่วงชั้นที่ 2 ตามหลักสูตร การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544” . วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาโสตทัศนศึกษา ภาควิชาหลักสูตรการสอนและเทคโนโลยีการศึกษา คณะครุศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.พระคาภีร์ สมภักดี. 2544. “ความต้องการใช้คอมพิวเตอร์ในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญ ศึกษา สังกัดกรมการศาสนา จังหวัดร้อยเอ็ด”. รายงานการศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญา การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.เอกราช ตรันเจริญ. 2542. “ระบบการสอนโดยใช้คอมพิวเตอร์เป็นสื่อหลักสาหรับนักศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น” วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต แขนงวิชาเทคโนโลยีและ สื่อสารการศึกษา สาขาวิชาศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.กระทรวงศึกษาธิการ. 2549. รายงานผลการวิจัยและพัฒนาโรงเรียนต้นแบบการพัฒนาการใช้ ICT เพื่อการเรียนรู้. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.________________. 2547. คู่มือฝึกอบรม ICT เพื่อการเรียนการสอน. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การ รับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (รสพ.).