Your SlideShare is downloading. ×
  • Like
×

Now you can save presentations on your phone or tablet

Available for both IPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Elektrisch vervoer in 20 vragen

  • 1,139 views
Published

De startgids voor elektrisch vervoer is de gids voor bedrijven die elektrische voertuigen willen inzetten binnen de organisatie. De antwoorden op de 20 meest gestelde vragen worden overzichtelijk …

De startgids voor elektrisch vervoer is de gids voor bedrijven die elektrische voertuigen willen inzetten binnen de organisatie. De antwoorden op de 20 meest gestelde vragen worden overzichtelijk gepresenteerd.

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,139
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
12
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Elektrisch vervoer in 20 vragenDe startgids voor bedrijven
  • 2. InhoudInleiding 5 F Hoe breng ik EV in de praktijk? 40 16 Bij wie kan ik terecht voorA Wat kenmerkt elektrisch vervoer? 6 een elektrisch voertuig en oplaadpunt? 401 Wat is het verschil tussen elektrisch en 17 Hoe kan ik EV gebruiken in mijn conventioneel vervoer? 6 communicatie? 422 Wat is het bereik van elektrische voertuigen? 8 G Hoe ziet de toekomst eruit? 443 Hoe zit het met de milieuvoordelen van EV? 9 18 Hoe past EV bij de transitie naar4 Zijn elektrische voertuigen veilig? 11 duurzame en lokale energieopwekking? 45 19 Gaan we in de toekomst draadloos ladenB Waarom zou ik kiezen voor EV? 12 of batterij wisselen? 465 Wat is de verwachte groei van EV? 12 20 Past EV in de opkomst van nieuwe6 Wat zijn de voordelen? 14 mobiliteitstrends? 487 Wat zijn de nadelen? 16 Bronnen 50C Welke elektrische voertuigen zijn er Interviews 50 op de markt? 18 Publicaties 518 Welke elektrische personenauto’s zijn Websites 51 verkrijgbaar? 199 Welke elektrische bedrijfsauto’s zijn Colofon 51 verkrijgbaar? 19 Opdrachtgevers 5110 Is een e-scooter, e-fiets of e-boot ook Auteurs 51 een optie? 20D Wat zijn de kosten van EV? 2611 Is EV duurder dan rijden op benzine of diesel? 2612 Wat zijn de belangrijkste kosten- verschillen tussen EV en conventioneel? 2913 Welke fiscale voordelen zijn er voor elektrische voertuigen? 31E Hoe en waar kan ik opladen? 3214 Hoe kan de accu worden opgeladen? 3215 Waar kunnen elektrische voertuigen opladen? 35 3
  • 3. InleidingElektrisch vervoer (EV) is op de goede weg: er komen meer en meer verschillendeelektrische voertuigen op de markt en de mogelijkheden om op te laden nemensnel toe. Dit maakt EV een serieus alternatief als bedrijfs- of personenvoertuig.Elektrisch vervoer is daarnaast economisch interessant, omdat het leidt tot nieuwmarktkansen voor bedrijven.Alternatieve brandstoffen zoals groengas en aardgas dragen net als EV bij aan deverduurzaming van transport. Deze gids is echter gericht op EV, omdat alle voor-spellingen aangeven dat het potentieel voor EV groot is en omdat rijden op aardgasen groengas een totaal andere tak van sport is. De nadruk in de gids licht oppersonenvoertuigen en bestelwagens, want voor zwaar transport is biodiesel ofCNG/LNG voorlopig een reëler alternatief. Elektrisch vervoer is dus in opkomst, maar tegelijkertijd moet worden geconstateerddat veel bedrijven nog onvoldoende bekend zijn met deze nieuwe vorm van vervoeren wat erbij komt kijken. Een inventarisatie onder bedrijven die EV al omarmdhebben en bedrijven die overwegen dit te doen, leerde dat zij veelal dezelfdevragen over EV hebben. Deze gids geeft antwoord op de 20 belangrijkste vragen dieondernemers en bedrijven hebben over EV, onderverdeeld in zeven hoofdvragen:A Wat kenmerkt elektrisch vervoer?B Waarom zou ik kiezen voor EV?C Welke elektrische voertuigen zijn er op de markt?D Wat zijn de kosten van EV?E Hoe en waar kan ik opladen?F Hoe breng ik EV in de praktijk?G Hoe ziet de toekomst eruit?Het doel van deze gids is om een helder en betrouwbaar overzicht te geven van demogelijkheden van EV om daarmee de eventuele overstap naar een elektrischvoertuig voor ondernemers te vereenvoudigen. 5
  • 4. A Wat kenmerkt Conventionele brandstofvoertuigen Elektrische auto’s met range extender elektrisch vervoer? Verbrandingsmotor Verbrandingsmotor/ generator Regenererend remsysteem Elektrische motor Accu 1 Wat is het verschil tussen Brandstoftank Brandstoftank elektrisch en conventioneel vervoer? Conventionele voertuigen worden aangedreven Elektrische auto’s met ‘range extender’ door een verbrandingsmotor die wordt gevoed (afstandsvergroter) worden altijd aangedreven Wat we onder elektrisch vervoer verstaan is het door traditionele brandstoffen zoals benzine of door de elektromotor. De brandstofmotor makkelijkst uit te leggen door het te vergelijken diesel vanuit een brandstoftank. voedt slechts de elektromotor om het bereik te met conventioneel vervoer. Elektrische voertuigen vergroten zodra de accu niet meer voldoende worden – deels of volledig – aangedreven door een capaciteit heeft om zelfstandig de elektromotor elektromotor, terwijl conventionele voertuigen te voeden. De puur elektrische actieradius van worden aangedreven door een verbrandingsmotor. range extenders bedraagt vaak circa 40-70 km. Figuur 1 toont de verschillen tussen conventionele voertuigen en elektrische voertuigen. Plug-in hybride voertuigen Volledig elektrische auto’s Voertuigen worden alleen als elektrisch Verbrandingsmotor Regenererend Regenererend beschouwd, als de elektromotor stroom haalt uit remsysteem remsysteem een accu die kan worden opgeladen via het Elektrische motor Elektrische motor elektriciteitsnet. Hybride voertuigen die niet via Accu Accu het elektriciteitsnet kunnen worden opgeladen Brandstoftank worden dus niet gezien als elektrische voertuigen, omdat de puur elektrische actieradius van deze auto’s (vaak slechts ca. 2 km) te beperkt is. Plug-in hybride voertuigen worden aan- Volledig elektrische auto’s (ook wel FEV, naar gedreven door een elektromotor of een Full Electric Vehicle) hebben alleen een elektro- verbrandingsmotor of in combinatie met elkaar. motor en rijden dus altijd elektrisch. De motor De elektromotor wordt gevoed door een accu wordt alleen gevoed door een accu die met die via het elektriciteitsnet kan worden geladen. stroom via het elektriciteitsnet wordt opgela- Plug-in hybride voertuigen kunnen circa den. De huidige volledig elektrische voertuigen 20-40km volledig elektrisch rijden, waarna de hebben een range van 80-350km, afhankelijk verbrandingsmotor het overneemt. van de capaciteit van de accu. Figuur 1: Verschil tussen conventionele brandstofvoertuigen en elektrische voertuigen. 7
  • 5. 2 Wat is het bereik van Meer gewicht – van voertuig en/of lading – leidt Elektrische voertuigen verminderen de geluids- elektrische voertuigen? ook tot een hoger energieverbruik en dus een overlast van verkeer, doordat de elektromotor stil kleiner bereik. Daarnaast is het type rit van invloed is. Dit is vooral gunstig bij lage snelheden, wanneerHet bereik van elektrisch voertuigen verschilt. op het bereik. Zo is een rit in de stad gunstiger het geluid van de banden nog niet overheerst. OokRange extenders en plug-in hybride voertuigen voor het bereik dan een rit op de snelweg, waarbij bij lawaaierige voertuigen zoals scooters is hethebben een bereik van 500-700 km, vergelijkbaar het verbruik door de luchtweerstand groter is. verschil goed te merken.met dat van conventionele voertuigen. Volledig Tot slot leidt stabiel rijgedrag tot een groter bereik.elektrische auto’s kennen een bereik van 80-350 Zo wordt het regenererend remsysteem het beste Elektrisch vervoer is daarnaast goed voor hetkm, afhankelijk van het merk en type, omdat de benut door geleidelijk in plaats van abrupt te klimaat vergeleken met conventioneel vervoer.¹accucapaciteit van het ene voertuig groter is dan remmen, waardoor het bereik toeneemt. Elektrische voertuigen zijn efficiënter danvan het andere. Voor veel toepassingen is dit bereik conventionele voertuigen, waardoor er mindervoldoende. In de praktijk wordt het bereik volgens Ondanks dat het bereik van volledige elektrische energie nodig is voor eenzelfde verplaatsing.opgave van de fabrikant vaak niet gehaald, omdat voertuigen lager ligt dan dat van conventionele Daarnaast vindt bij elektrisch vervoer de CO₂-het hierbij gaat om een maximum dat is bepaald voertuigen, is het bereik voor veel ritten toerei- uitstoot alleen plaats bij de elektriciteits-onder ideale omstandigheden. Vergelijk dit met kend. De inzet van het voertuig is bepalend voor de opwekking, afhankelijk van de energiebron.het brandstofverbruik van benzine- of dieselauto’s, vraag of een volledig elektrisch voertuig geschikt is Vaak rijden elektrische auto’s op groene stroom enwat in de praktijk ook vaak hoger ligt dan volgens of dat een range extender of plug-in hybride dan is de CO₂-uitstoot nul. Wanneer een volledigopgave van de fabrikant. voertuig een beter alternatief is. elektrisch voertuig rijdt op ‘gemiddelde’ stroom uit het Nederlandse elektriciteitsnet (opgewekt metHet daadwerkelijke bereik van elektrische voer- een mix van o.a. gas, kolen en duurzame energie)tuigen hangt – naast de capaciteit van de accu – 3 Hoe zit het met de bedraagt de uitstoot circa 60-70 gram CO₂/km.vooral af van vier factoren: milieuvoordelen van EV? Ter vergelijking: kleine, zuinige benzinevoertuigen1 de buitentemperatuur; stoten circa 100 gram CO₂/km uit. De CO₂-uitstoot2 het gewicht van voertuig en lading; Elektrisch vervoer heeft een gunstig effect op de van elektrische voertuigen is dan dus nog 30%3 het type rit (stad of snelweg) en luchtkwaliteit, geluidsoverlast en het klimaat. lager. Bovendien moet de extra CO₂-uitstoot bij het4 het rijgedrag. Het gebruik van accu’s doet hier – mede door de gebruik van ‘grijze stroom’ worden gecompen- mogelijkheden van recycling – niets aan af. seerd. Het emissiehandelssysteem (EuropeseEen lage buitentemperatuur heeft een negatieve wetgeving) bepaalt namelijk dat de industrie eninvloed op het bereik. Zo neemt bij vrieskou het Volledig elektrische voertuigen stoten tijdens het elektriciteitsproductie onder een CO₂-plafondverbruik van elektrische voertuigen, mede door het rijden geen emissies zoals CO₂, stikstof en fijnstof vallen. Dit betekent dat als de vraag naar elektriciteitgebruik van de verwarming, sterk toe. Tegelijkertijd uit. Deze ‘zero emission’ voertuigen leveren toeneemt, de extra CO₂-uitstoot als gevolg hiervanneemt de opslagcapaciteit van de accu bij vrieskou daarmee een positieve bijdrage aan de lucht- ergens anders tot een vergelijkbare afname van deaf. Het resultaat is een terugval van het bereik. kwaliteit, wat vooral in steden van belang is. uitstoot moet leiden. De opkomst van EV leidtVoor een volledig elektrische middenklasser met Plug-in hybride voertuigen en auto’s met een range daardoor niet tot extra CO₂-uitstoot.een standaardbereik van 160 km kan dit een extender stoten gedurende een beperkt aantalafname betekenen tot circa 100 km bereik. Is de kilometers geen emissies uit. Vanaf het momentbuitentemperatuur hoog dan kan het gebruik van dat de brandstofmotor gaat werken vindt er welde airco het electriciteitsverbruik verhogen en uitstoot plaats, maar wanneer zo veel mogelijkdaarmee het bereik verlagen. elektrisch wordt gereden is de gemiddelde uitstoot per kilometer nog steeds een stuk lager dan bij conventionele voertuigen.Figuur 2: Nissan Leaf in de sneeuw 1 Voor meer informatie zie: www.formuleeteam.nl. 9
  • 6. Het gebruik van accu’s maakt elektrische voertui- 4 Zijn elektrische voertuigen aangedreven voertuigen voor hulpverleners. gen niet slechter voor het milieu dan conventio- veilig? Daarnaast hebben fabrikanten en importeurs nele voertuigen. Accu’s verliezen na bepaalde tijd uitgewerkte protocollen voor incidenten met hun en gebruik een deel van hun opslagcapaciteit. Hoe Hybride en elektrische auto’s worden net als elektrische auto’s, ook bij een eventuele brand. beter de accu, hoe later dit moment wordt bereikt. conventionele auto’s onderworpen aan de bots- De veel gebruikte lithiumbatterijen worden als proeven van EuroNCAP, een gezamenlijk initiatief Elektrische auto’s stellen ook andere eisen aan veilig voor het milieu gezien en kunnen bovendien van de Europese consumentenorganisaties. In deze garagepersoneel, monteurs en technici, omdat de goed gerecycled worden. Er zijn al fabrieken voor botsproeven behalen hybride en elektrische auto’s accupakketten een hoge spanning van 300-600 Volt het hergebruik van lithiumaccu’s en naarmate er tot nu toe goede resultaten met 4 en zelfs het kennen. De Arbowet vereist dat voor elektro- meer elektrische voertuigen komen wordt recyclen maximaal aantal van 5 sterren. Sinds april 2011 technische werkzaamheden boven de 24 Volt wordt profijtelijker. Loodaccu’s zijn minder goed voor het bevat de Wegenverkeerswet 1994 ook eisen voor voldaan aan de norm NEN 3140 en dat geldt nu dus milieu, maar deze worden voor 95% gerecycled. elektrisch aangedreven en hybride elektrische ook voor de autobranche. Opleidingsinstituut Een verwachte ontwikkeling is dat accu’s in de voertuigen. Voertuigen moeten daardoor voldoen Innovam verzorgt daarvoor trainingen ‘Veilig toekomst ook een tweede leven krijgen, aan bepaalde veiligheidseisen als ze worden werken aan elektrische & hybride voertuigen’. Voor bijvoorbeeld voor het tijdelijk opslaan van lokaal gebouwd als, of omgebouwd naar, elektrisch de Wegenwacht en hulpdiensten zoals brandweer geproduceerde wind- of zonne-energie. aangedreven of hybride elektrische voertuigen. zijn vergelijkbare trainingen ontwikkeld en de Meer informatie over de veiligheidseisen waaraan RDW heeft een vergelijkbare opleidingsmodule elektrische voertuigen moeten voldoen is te ontwikkeld voor medewerkers APK en voertuig- vinden op de website van de Rijksdienst voor het toelating. Wegverkeer (www.rdw.nl). Tot slot kan het vrijwel geluidloze karakter van de Naarmate het aantal elektrische auto’s op de weg elektromotoren in elektrische voertuigen lastig stijgt, neemt de kans toe dat elektrische auto’s bij zijn voor fietsers en voetgangers. Bij rijsnelheden ongevallen betrokken raken. Bij een ongeval tot ongeveer 20 km/u maakt een elektrisch aan- bestaat bij elektrische voertuigen het gevaar dat gedreven voertuig namelijk amper geen geluid. delen onder stroom staan of dat er door kortslui- Daarboven overheerst het bandengeluid. ting brand ontstaat. De procedure voor het bena- De resultaten van twee recente studies laten echter deren en omgaan met elektrische voertuigen is geen grotere ongevalkans (objectief ) voor voet- daarom belangrijk. Rijkswaterstaat werkt momen- gangers zien en ook geen verschil in de onveilig- teel samen met de hulpdiensten aan een bijlage heidbeleving (subjectief ) van voetgangers in voor elektrische voertuigen bij de richtlijn vergelijking met conventionele auto’s die ook ‘Veiligheidsmaatregelen bij incidenten’. Deze is steeds stiller worden. Elektrische scooters kunnen naar verwachting einde eerste kwartaal 2012 door de afwezigheid van geluid voor fietsers en gereed. Elektrische auto’s worden bovendien voetgangers een probleem vormen, met name bij opgenomen in het “Crash Recovery-systeem” dat het inhalen. Hier is het vooral zaak voor branche gekoppeld is aan het kentekenregister. Bij het en wetgever om het opvoeren zoveel mogelijk intypen van een kenteken komt meteen naar voren tegen te gaan, zodat de snelheidsverschillen niet te hoe brandweerlieden een elektrische auto na een groot worden. ongeluk het beste kunnen benaderen, waar ze wel en niet in de auto mogen knippen of hoe ze een vuur moeten doven. Ook zijn er cursussen techni- sche hulpverlening bij ongevallen met alternatiefFiguur 3: Botsproef met een elektrische Renault Fluence 11
  • 7. B Waarom zou ik De werkelijke groeisnelheid van EV wordt vooral bepaald door de ontwikkeling van de olieprijs, de kostprijs en de capaciteit van de accu’s en het Wist u dat… kiezen voor EV? …de eerste elektrische auto’s eind 19e eeuw al stimuleringsbeleid van overheden. De olieprijs zal op de weg verschenen? Sinds die tijd heeft de op lange termijn naar verwachting stijgen, doordat elektrische auto evenveel groeimomenten als de oliereserves af zullen nemen en de reserves die neergangen gekend. Met de introductie van er zijn steeds moeilijker te winnen zijn. Hierdoor de lithium-ion batterij eind jaren negentig 5 Wat is de verwachte groei wordt benzine en diesel duurder, waardoor heeft EV een nieuwe impuls gekregen. van EV? elektrisch vervoer aantrekkelijker wordt. De kosten Inmiddels worden in de waardeketen van EV voor de accu’s zullen waarschijnlijk dalen en de wereldwijd miljarden geïnvesteerd door onder Begin 2012 rijden er ruim 1.000 elektrische auto’s capaciteit zal toenemen vanwege opschaling van meer autofabrikanten, batterijleveranciers, door Nederland en zijn er meer dan 2.000 laad- de productie en de toepassing van nieuwe ICT-bedrijven, energiebedrijven, netbeheer- palen. De precieze voorspellingen voor de groei van technologieën. Het stimuleringsbeleid van over- ders en overheden. Daardoor is de kans groot EV verschillen, maar één ding komt overeen: alle heden is vooral in de huidige fase van de markt- dat de elektrische auto nu zijn definitieve voorspellingen laten een gestage groei van EV zien. ontwikkeling van invloed, waarin sommige barriè- doorbraak kent. res voor opschaling nog moeten worden De Nederlandse overheid heeft tot doel om in 2015 weggenomen. Stimuleringsbeleid kan zich richten 20.000 elektrische voertuigen op de weg te hebben op de vraag door consumenten of bedrijven – denk en in 2020 een aantal van 200.000. Daarmee is in aan fiscale voordelen, gratis parkeren of subsidies 2020 2,5% van het totale wagenpark van 8 miljoen voor oplaadinfrastructuur. Het kan ook gericht zijn voertuigen elektrisch. Het aandeel nieuwe ver- op het aanbod van producerende bedrijven – denk kochte elektrische voertuigen ligt in 2020 naar aan eisen aan autofabrikanten voor maximale verwachting op circa 10% en zal vanaf dan boven- CO₂-uitstoot of beperkingen ten aanzien van dien sterk toenemen (zie Figuur 4). Het is de geluid en uitstoot voor stadsdistributie. verwachting dat rond de grote steden het aandeel elektrische auto’s het hoogst zal zijn. Marktaandeel EV in autoverkoop (%) 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2010 2015 2020 2025 2030 2035 Jaar Figuur 4: Prognose nieuw verkochte elektrische voertuigen als percentage van de totale autoverkoop (Ministerie van EL&I, 2011) 13
  • 8. 6 Wat zijn de voordelen? Twee ondernemers vertellen waarom zij kozen voor elektrisch vervoer.Voor ondernemers kan elektrisch vervoer omverschillende redenen interessant zijn.De belangrijkste redenen waarom ondernemers Jan Baljeu – Friesland Lease Dick Steenhuizen – Taxi Kijlstrakiezen voor EV zijn: “Wij hebben zeven Tesla Roadsters en drie “Wij hebben voor elektrisch vervoer gekozen– Elektrisch = duurzaam: EV past binnen een Peugeot iOns aangeschaft. Eén Tesla hebben in samenspraak met een opdrachtgever die strategie om meer maatschappelijk verantwoord we in eigen gebruik om elektrisch rijden zelf te wilde kijken naar de mogelijkheid van vervoer te ondernemen en het milieu minder te ervaren. Hierdoor kunnen we onze klanten met alternatieve brandstoffen. Zo rijden wij belasten. beter adviseren over elektrisch vervoer. Zo nu met twee omgebouwde elektrische busjes– Elektrisch rijden is een leerervaring: merken we nu al dat de auto’s een zeer grote voor acht personen. We gebruiken de busjes bedrijven willen ervaring opdoen met EV, betrouwbaarheid kennen. Maar ook leren we dagelijks voor leerlingenvervoer. Deze ritten omdat het raakt aan de eigen bedrijfspraktijk. wat erbij komt kijken qua planning, met name zijn nooit verder dan 50 km buiten de stand- Dit geldt bijvoorbeeld voor leasebedrijven, voor het laden. We hebben één elektrische plaats, waardoor we hebben gekozen voor maar ook voor adviesbureaus gericht op auto in de verhuur om mensen elektrisch een relatief kleine accu met een bereik van duurzaamheid. Hierdoor kunnen zij hun rijden te laten ervaren. De overige acht auto’s 100 km. Door de aanwezigheid van een klanten beter van dienst zijn. hebben we bij klanten. We zien dat onze snellaadpunt op de standplaats is de– Elektrisch is soms goedkoper: voor sommige klanten kiezen voor een elektrische auto om dagelijkse actieradius te vergroten tot zo’n gebruiksbehoeften is elektrisch rijden nu al hun duurzame propositie te onderstrepen en 300 tot 400 km. We doen nu veel ervaring op goedkoper of in ieder geval even duur als rijden een elektrische auto maakt duurzaamheid met elektrisch vervoer en één ding is voor- op benzine of diesel. heel tastbaar. Daarnaast is elektrisch rijden lopig al duidelijk: alle chauffeurs die elektrisch– Elektrisch is een concurrentievoordeel: EV kan nieuw en hip en merken we dat de trekkracht rijden vinden het geweldig, zo stil en soepel een voordeel geven op concurrenten, doordat en de stille elektromotor het voor de inzitten- als het rijdt.” klanten of overheden dit direct of indirect den een plezier maakt om in te rijden!” vereisen. Zo wordt er bij steeds meer aan- bestedingen mede gekeken naar de CO₂- prestaties, waarbij bedrijven die beter scoren op het gebied van CO₂-uitstoot meer kans maken op gunning van de opdracht. Ook kennen veel gemeenten al milieuzoneringen voor goederen- distributie in het centrum. Naarmate dergelijke eisen strenger worden, levert elektrisch vervoer een groter concurrentievoordeel op.– Elektrisch = fun: de ‘fun-factor’ van EV is niet te onderschatten. Elektrische voertuigen zijn uitgerust met de nieuwste technieken en de combinatie van de trekkracht en de stilte van de elektromotor maken dat elektrische auto’s over de weg zoeven. 15
  • 9. 7 Wat zijn de nadelen? Is EV praktisch haalbaar dan kunnen de kosten nog Test of EV praktsich haalbaar is voor uwElektrisch vervoer is nog niet voor iedereen een barrière zijn. Meer informatie over de kosten onderneminggeschikt. De drie belangrijkste mogelijke barrières van EV vindt u in het onderdeel ‘Wat zijn de kosten De praktische haalbaarheid van EV hangtvoor bedrijven zijn: van EV?’. Hierin vindt u informatie over de kosten af van de inzet van de voertuigen en de1 Het bereik van de huidige volledig elektrische en fiscale voordelen van elektrisch vervoer en een mogelijkheden voor het plaatsen van voertuigen is te klein voor de beoogde inzet; vergelijking van de kosten met een benzinevoer- laadinfrastructuur op eigen terrein of in de2 Onzekerheid of er voldoende oplaadmogelijk- tuig. Met de toename van het aantal elektrische publieke ruimte. Test of praktisch haalbaar is heden voor elektrische voertuigen zijn; voertuigen de komende jaren zullen de kosten van voor uw onderneming door onderstaand3 De kosten van een elektrisch voertuig geschikt EV naar verwachting ook dalen. schema te doorlopen. Start linksbovenaan. voor de beoogde inzet zijn hoger dan de kosten van een vergelijkbaar benzine- of dieselvoertuig.De eerste barrière is een praktische: voldoet eenelektrisch voertuig aan mijn transportbehoefte? Heeft u voertuigen Is er minimaal Beschikt u over Deze voertuigen zijnVoor gemiddeld woon-werkverkeer, tussen de waarmee nooit meer ja 6 uur per dag/nacht ja parkeergelegen- ja zeer geschikt voor20 en 40 km, is het bereik van de huidige volledig dan 100 km per dag om de voertuigen heid op eigen volledig elektrischelektrische auto’s ruim voldoende. Ook voor wordt gereden? op te laden? terrein? vervoer!diverse bedrijfstoepassingen zoals voor installatie- nee nee nee jabedrijven of onderhoudsdiensten is de actieradiusvan 150 km voldoende om in het bedrijfsproces in Heeft u vervangend Is na uiterlijk Deze voertuigen zijnte passen. Daarnaast kan snelladen uitkomst vervoer als er meer dan 100 km een stop geschikt voor volledigbieden of is een range extender of plug-in hybride 100 km per dag moet van 30 minuten ja elektrisch vervoer metvoertuig een alternatief wanneer een groter bereik worden afgelegd? mogelijk? een mogelijkheid totnoodzakelijk is. nee nee snelladen.De tweede barrière is ook praktisch: zijn er vol- Is na uiterlijk Kunt u langs dedoende laadmogelijkheden en zo ja, waar kan ik 100 km een stop openbare weg Deze voertuigen zijn jadeze vinden? Veel hangt af van de mogelijkheid van 30 minuten een oplaadpunt geschikt voor volledigom op eigen terrein een laadpunt te installeren. mogelijk? (laten) plaatsen? elektrisch vervoerDit is eenvoudig en snel te realiseren, waar dit in nee (maar houd rekening ja neede openbare ruimte vaak meer tijd kost. De open- met 2-6 maandenbare laadinfrastructuur – waaronder snelladen Deze voertuigen zijn Deze voertuigen zijn Deze voertuigen zijn voor plaatsing van– ontwikkelt zich echter snel, waardoor opladen geschikt voor range geschikt voor volledig geschikt voor range een publiekop steeds meer plaatsen mogelijk is. De informa- extenders of plug-in elektrisch vervoer extenders of plug-in laadpunt). Ook kantievoorziening over laadlocaties, via websites en hybride voertuigen. met een mogelijkheid hybride voertuigen. gekozen worden voorapps, ontwikkelt zich net zo snel. Voor meer tot snelladen. een range extender ofinformatie over opladen zie: ‘Hoe en waar kan ik plug-in hybrideopladen?’. voertuig. 17
  • 10. 8 Welke elektrische 9 Welke elektrische bedrijfsauto’s C Welke elektrische personenauto’s zijn zijn verkrijgbaar? voertuigen zijn er verkrijgbaar? Hier vindt u een impressie van de personenauto’s Elektrische voertuigen kunnen ook worden ingezet als bedrijfsauto. Er zijn verschillende kleine en op de markt? die nu te verkrijgen zijn of in 2012 op de markt komen. grote elektrische bestelauto’s, pick-ups en kleine vrachtwagens. Hier vindt u een overzicht van Het actuele aanbod van elektrische voertuigen is volledig elektrische bedrijfsvoertuigen die Is EV praktisch haalbaar dan is het van belang onder meer te vinden op de website van momenteel beschikbaar zijn. te weten welke voertuigen er verkrijgbaar Drive4Electric (www.drive4electric.nl) en andere websites². Ook kunt u elektrisch rijden ervaren bij zijn. Er komen steeds meer elektrische voer- verschillende ‘Elektrisch Vervoer Centra’, onder tuigen op de markt, zowel personenauto’s als meer in Rotterdam, Amsterdam en Burgum en bij bedrijfsauto’s. de EnergyExpo in Groningen. Informeer natuurlijk ook bij uw autodealer of deze al elektrische voertuigen verkoopt! 170 km 120 km 70 km actieradius 650 130 575 110 750 75 kg km/h kg km/h kg km/h laad- top- 150 150 145 145 150 150 vermogen snelheid km km km km km km actieradius actieradius elektrisch totaal Renault Kangoo Z.E. Citroën Berlingo Venturi Ecocraft Ecocarrier Bedrijfsauto’s Citroën C-Zero Micro-Vett e-500 Mitsubishi iMiE V Alle bedrijfsauto’s zijn full-electric vehicles 130 km 154 km 70-140 km 140-180 km Personenvoertuigen bus 500 kg 120 km/h 666 kg 100 km/h 600 kg 115 km/h 730 kg 115 km/h 175 175 150 150 185 185 bestelwagen/van hatchback snelladen km km km km km km busje sedan optie tot snelladen pick-up/open laadbak tweezits (varianten: kleine vrachtwagen, Ford Transit Connect electric e-Wolf Omega Cargo 0.7 Micro-vett Fiorino electric Micro-vett Doblo electric kipper en van) sportauto Nissan Leaf Peugeot iOn Renault Fluence Z.E. 170 km 70 km 70-100 km 110 km 100 km 1670 90 n.b. 90 n.b. 80 1750 80 1000 80 160 160 100 100 140 140 140 140 390 390 kg km/h km/h km/h kg km/h kg km/h km km km km km km km km km km Micro-vett Ducato electric DFM Mini Bus DFM Mini Truck Faam Jolly 2000 Faam Ecomile Renault Zoe Z.E. Renault Twizy Urban Z.E. Smart Electric Drive Tazarri Zero Tesla Roadster 60-100 km 50-80 km 75 km 90 km 60-120 km 120 120 60 500 20 700 60 600 80 400 850 40 420 45 560 65 720 50 700 40 km km km km km km km km km km kg km/h kg km/h kg km/h kg km/h kg km/h ECE Qbee Opel Ampera Toyota Prius plug-in Chevrolet Volt Fisker Karma Mega E-worker Mega Multitruck Piaggio Porter Elektro Miles ZX40ST Cargo Goupil G3Overzicht van beschikbare elektrische personenvoertuigen in 2012. Overzicht van beschikbare elektrische bedrijfsvoertuigen in 20123 2 Bijvoorbeeld de websites www.anwb.nl, www.fuelswitch.nl 3 Geprobeerd is een zo volledig en nauwkeurig mogelijk overzicht van bedrijfsvoertuigen te geven. en www.zerauto.nl bevatten een overzicht van beschikbare Desondanks kan het zijn dat bepaalde voertuigen of voertuigtypen ontbreken en/of de specificaties elektrische voertuigen. van getoonde voertuigen niet geheel correct zijn. Houd hier rekening mee wanneer u dit overzicht als hulpmiddel gebruikt bij het zoeken naar een geschikt bedrijfsvoertuig. 19
  • 11. 10 Is een e-scooter, e-fiets of e-boot ook een optie? Als ondernemer of bedrijf kan het ook interessant zijn om de aanschaf van een elektrische scooter of fiets te overwegen. Voor specifieke toepassingen kan ook elektrisch varen uitkomst bieden. Voor transport over kleinere afstanden is een scooter zeer geschikt en elektrisch is deze stil, schoon en zuinig. Elektrische scooters met een bereik van 40 km kosten ongeveer 1.000 tot 3.000 euro. Het kost bovendien slechts circa 40 eurocent om 100 km te rijden, terwijl een benzinescooter voor dezelfde afstand al gauw 7 euro aan benzine verbruikt.ISS Integrated Facility Services 25 jaar een verplicht uitgangspunt. Voor hetOp het terrein van de Kromhout Kazerne in transport van de bederfelijke waren is eenUtrecht rijden een viertal volledige elektrische speciale koelopbouw ontwikkeld en voor het‘Mega E-Workers’ voor allerlei ondersteunende vervoer van de papiervernietigingcontainers zijnwerkzaamheden die door ISS Integrated Facility de juiste bijpassende aanhangers geconstru-Services worden uitgevoerd en gecoördineerd: eerd. Bij het poortgebouw is een over-postverzorging en archiefvernietiging, groenon- slagstation; van daar verzorgen de voertuigenderhoud, afvalverwijdering en catering. In dit stil en schoon het vervoer op het campus-project was duurzaamheid in de gebouwen en achtige terrein.exploitatie gedurende 21
  • 12. De elektrische fiets is ook een geschikt vervoermid- Deze ‘bierboot’ voorziet de horeca in de UtrechtseHuisarts met de e-scooter op huisbezoek del voor kleinere afstanden, bijvoorbeeld woon- binnenstad van hun drankvoorraad.Huisarts Marianne Diephuis rijdt haar visites werkverkeer. De e-fiets maakt het mogelijk op de Op het vaartuig kunnen veertig rolcontainersin Hardegarijp en omstreken op een elektri- fiets grotere afstanden af te leggen met eenzelfde tegelijk worden vervoerd. De elektrische bierbootsche scooter. Met diverse modellen en opties of minder inspanning, waardoor men verkeers- wordt opgeladen met groene stroom en vaart peris er voor veel toepassingen een geschikte drukte en parkeerproblemen vermijdt en niet keer acht à negen uur. Ook de hijskraan van deelektrische scooter. Net als bij benzinescooters bezweet hoeft aan te komen. Interessant is dat boot wordt elektrisch aangedreven.zijn er snorscooters die maximaal 25 km/u steeds meer leasebedrijven de potentie van derijden en bromscooters die 45 km/u kunnen e-scooter en e-fiets ook erkennen en deze in hunhalen. Het bereik van e-scooters loopt uiteen aanbod opnemen.van 40 km tot 130 km, afhankelijk van typescooter, snelheid, type accu en rijomstandig- Elektrisch varen is een specifieke tak van sport.heden. De e-scooter kan aan een normaal In de recreatie wordt hier, onder meer in Friesland,stopcontact, afhankelijk van het type accu, in al sterk op ingezet. Voor specifieke toepassingen2 tot 8 uur worden opgeladen. Leverancier kan elektrisch varen ook een duurzame oplossingMPI Esolutions vat de klantreacties samen: zijn voor bedrijven. Zo vaart het eerste elektrische“Geen lawaai, geen stank, geen trillingen, vrachtschip door de Utrechtse grachten.geen wegenbelasting, geen parkeergeld endaarbij gewoon erg leuk!”. Figuur 5: Elektrische ‘bierboot’ in Utrecht 23
  • 13. Elektrisch varen: al heel normaal!In Nederland varen al ongeveer 3.000elektrisch aangedreven boten – de meestenvolledig elektrisch – en dat aantal is snelgroeiende. Op het water is elektrisch vervoerdus al heel normaal! Waarom? Natuurlijkvanwege de uitlaatgassen, waar u op een bootvaak zelf last van heeft. Maar vooral door destilte van de elektrische aandrijving, waardooru echt van de rust op het water kunt genieten!We vroegen naar de ervaring van één van de3.000 eigenaren, Geert Kok, die bij zijn huis inEernewoude een hybride sloep heeft liggen.Hij kan dus kiezen tussen varen op diesel ofelektrisch. “Als je eenmaal een elektrischeaandrijving hebt, wil je nooit meer iets anders.Eigenlijk varen we alleen maar op de elektro-motor, 95% van de tijd.Als ik dat van tevoren had geweten, had ikvoor volledig elektrisch gekozen”. In Frieslandwordt veel gedaan aan de promotie vanelektrisch varen, door de provincie en deStifting Elektrysk Farre Fryslân (SEFF). Zoworden opstapdagen georganiseerd omwatersporters te laten kennismaken en wordthet aantal laadpunten drastisch uitgebreid.Ook kunnen op veel plaatsen elektrischaangedreven boten en zelfs grotere jachtenworden gehuurd. 25
  • 14. D Wat zijn de kosten waardoor het belangrijk is om naar het totale kostenplaatje over de gehele duur van het voer- tuigbezit (de Total Cost of Ownership of kortweg TCO) De vergelijking van de Nissan Leaf toont aan dat bij een voertuigbezit van 5 jaar en een jaarkilometrage van 15.000 km een Nissan Leaf voordeliger kan zijn van EV? te kijken. Hierbij is het belangrijk rekening te houden met fiscale voordelen waar u als bedrijf of dan een vergelijkbare middenklasser. In dit voor- beeld zijn de kosten van de Nissan Leaf € 0,34 per werknemer van kunt profiteren bij de aanschaf of km tegen € 0,41 per km voor een vergelijkbaar Is er een elektrisch voertuig dat geschikt is lease van een elektrisch voertuig. benzinevoertuig. Vergelijking van een lichte voor de beoogde inzet, dan is het belangrijk bestelauto op benzine met de elektrische Renault Een hulpmiddel bij de kostenvergelijking is de Kangoo Z.E. geeft een zelfde beeld. In de vergelij- te weten wat de kosten hiervan zijn. En mis- Drive4Electric Autozoeker op de website van king van de bestelauto’s zijn de gemiddelde kosten schien nog belangrijker: hoe deze kosten zich Drive4Electric: met enkele muisklikken geeft deze per kilometer voor de Renault Kangoo Z.E. € 0,32 verhouden ten opzichte van de kosten voor een overzichtelijke vergelijking van de kosten voor en voor de bestelauto op benzine €0,32. vergelijkbare benzine- of dieselvoertuigen. een elektrisch voertuig en een vergelijkbaar ben- In beide vergelijkingen is uitgegaan van puur zine- of dieselvoertuig. Ook kunt u een vergelijking zakelijk gebruik van de auto’s. Wanneer de auto’s maken met uw eigen voertuig door invoering van ook privé gereden worden, levert dit voor de 11 Is EV duurder dan rijden op uw kenteken. Hier vindt u twee voorbeeldvergelij- elektrische auto’s een bijtellingvoordeel op van benzine of diesel? kingen gemaakt met behulp van de Drive4Electric enkele duizenden euro’s per jaar vergeleken met de Autozoeker: één tussen een middenklasse benzine- benzinevarianten (zie vraag 13 over de fiscale Elektrisch vervoer hoeft niet duurder te zijn dan voertuig en een elektrische Nissan Leaf en één voordelen van elektrische voertuigen). Beide rijden op benzine of diesel. De kosten van elek- tussen een lichte bestelauto op benzine en een vergelijkingen zijn gebaseerd op huidige prijzen en trisch vervoer zijn vooral anders opgebouwd, elektrische Renault Kangoo Z.E.. inzichten en zullen in de toekomst vanzelfsprekend aan verandering onderhevig zijn. TCO-vergelijking personenvoertuigInvesteringVerzekering TCO-vergelijking Midden- Nissan Leaf Aannames Middenklasser Nissan Leaf personenvoertuig klasser Eigendom Koop KoopMRBBrandstofkosten Looptijd 5 jaar 5 jaar Catalogusprijs excl. BTW en BPM € 14.952 € 29.403 Jaarkilometrage 15.000 15.000Onderhoudskosten BPM (totaal) € 5.818 € 0 Fiscale voordelen Fiscale voordelen € 0 € 5.587 MIA (36% van catalogusprijs excl. BTW Nee Ja Netto aankoopbedrag € 20.770 € 23.816 bij 25% vennootschapsbelasting) Restwaarde (30%) € 6.231 € 7.145 KIA (28% van catalogusprijs excl. BTW Nee Ja bij 25% vennootschapsbelasting) Totale investering (looptijd) € 14.539 € 16.671 Vamil (3% van catalogusprijs excl. BTW Nee Ja Verzekering € 3.635 € 4.168 en BPM) Motorrijtuigenbelasting € 3.240 € 0 Verzekering (% van netto aankoop- 3,50% 3,50% Brandstofkosten € 7.376 € 2.559 bedrag) Onderhoudskosten € 2.138 € 2.475 Brandstofverbruik (per 100 km) 6,65 liter 14 kWh Total Cost of Ownership (looptijd) € 30.928 € 25.873 Brandstofprijs excl. BTW € 1,48/liter € 0,24/kWh Total Cost of Ownership (per € 0,41 € 0,34 kilometer) Voorbeeld TCO-vergelijking tussen een middenklasser op benzine en een Nissan Leaf (Drive4Electric Autozoeker, 28/2/2012) 27
  • 15. 12 Wat zijn de belangrijkste Bob van Bijnen – Wetsus kostenverschillen tussen EV en “Bij Wetsus hebben we gekozen voor elek- trisch vervoer, omdat we vinden dat we als conventioneel? onderzoeks- en samenwerkingsinstituut op het gebied van duurzame watertechnologie Het belangrijkste kostenvoordeel van elektrisch ook moeten uitstralen waar we voor staan. vervoer zit hem in de brandstofkosten. De kosten We werken bij Wetsus onder meer aan ener- voor rijden op elektriciteit bedragen slechts een gieopwekking door middel van watertechno- derde van de kosten voor rijden op benzine. logie. Hoe mooi zou het zijn om in de toe- Hierbij is uitgegaan van laden op eigen terrein komst ook duurzaam te rijden op energie met een aansluiting voor kleinverbruik. Als groot- opgewekt met onze watertechnologie. verbruiker zullen de elektriciteitskosten lager Tegelijkertijd doen we op deze manier zelf uitvallen. Publiek laden is momenteel nog gratis, ervaring op met elektrisch vervoer en is het maar naar verwachting zal dit in de nabije toe- een goed promotiemiddel voor ons als duur- komst veranderen. zaamheidsinstituut. Hoewel de kosten niet doorslaggevend waren in onze overweging Een belangrijk voordeel zit ook in het feit dat om voor elektrisch vervoer te kiezen, is de elektrische voertuigen zijn vrijgesteld van motor- Renault Kangoo Maxi Z.E. die we hebben rijtuigenbelasting in tegenstelling tot veel benzine- aangeschaft ook wat dat betreft zeer concur- en dieselvarianten. Dit scheelt in vijf jaar zo enkele Voorbeeld TCO-vergelijking Investering MRB rerend met vergelijkbare benzine- of duizenden euro’s. De verzekering (als percentage tussen een lichte bestelauto op benzine en een Renault Acculease Brandstofkosten dieselvoertuigen.” van de nieuwprijs) ligt voor elektrische voertuigen Kangoo Z.E. (Drive4Electric Verzekering Onderhoudskosten nog wel hoger. Autozoeker, 28/2/2012) Op het onderhoud van elektrische voertuigen kanTCO-vergelijking bedrijfswagen in de toekomst waarschijnlijk bespaard worden, want de elektrische auto kent veel minderTCO vergelijking Bestel licht Kangoo Z.E. Aannames Bestel licht Kangoo Z.E. bewegende onderdelen dan een brandstofmotor.bedrijfswagen Eigendom Koop Koop In de getoonde voorbeelden zijn de onderhouds- Looptijd 5 jaar 5 jaar kosten voor elektrische voertuigen echter nogCatalogusprijs excl. BTW en BPM € 8.622 € 20.000 Jaarkilometrage 15.000 15.000 hoger, omdat er nog weinig praktijkervaring is met Fiscale voordelenBPM (totaal) € 4.150 €0 het onderhoud van elektrische voertuigen en MIA (36% van catalogusprijs excl. BTW Nee JaFiscale voordelen €0 € 3.800 bij 25% vennootschapsbelasting) zowel de elektrische auto’s als de onderdelenNetto aankoopbedrag € 12.772 € 16.200 KIA (28% van catalogusprijs excl. BTW Nee Ja momenteel nog relatief duur zijn.Restwaarde (30% resp. 25%) € 3.832 € 4.050 bij 25% vennootschapsbelasting)Totale investering (looptijd) € 8.940 € 12.150 Vamil (3% van catalogusprijs excl. BTW Nee Ja Tegenover de lagere variabele kosten vanAcculease €0 € 4.500 en BPM) elektrische voertuigen staat een hogere initiëleVerzekering € 2.235 € 2.835 Verzekering (% van netto aankoop- 3,50% 3,50% bedrag) investering. Dit komt doordat de catalogusprijsMotorrijtuigenbelasting € 3.240 €0 Brandstofverbruik (per 100 km) 6,65 liter 12,9 kWh van elektrische voertuigen nog substantieel hogerBrandstofkosten € 7.376 € 2.358 Brandstofprijs excl. BTW € 1,48/liter € 0,24/ kWh ligt dan die van vergelijkbare benzine- of diesel-Onderhoudskosten € 2.138 € 2.475 voertuigen. De vrijstelling van BPM en fiscale voor-Total Cost of Ownership (looptijd) € 23.929 € 24.318 delen voor elektrische voertuigen verkleinen ditTotal Cost of Ownership (per € 0,32 € 0,32kilometer) verschil voor een deel. De verwachting is dat door 29
  • 16. opschaling van de productie en nieuwe technieken 13 Welke fiscale voordelen zijn er ring op een willekeurig moment afschrijven. Hoede kostprijs van elektrische voertuigen in de toe- voor elektrische voertuigen? snel of hoe langzaam bepaalt u zelf. Dat levert eenkomst zal dalen. In de voorbeeldvergelijking van liquiditeits- en rentevoordeel op. Ook op dede bestelauto’s komt bovenop het verschil in inves- Vanwege het milieuvriendelijke karakter van aanschaf van scooters zijn de MIA en VAMIL vantering een bedrag voor de acculease van de elektri- elektrische voertuigen kan bij de aanschaf of lease toepassing, maar alleen voor scooters met eensche Renault Kangoo. Dit komt doordat de accu van elektrische voertuigen worden geprofiteerd lithiumaccu. Voor elektrische scooters is 13,5% vanniet bij de nieuwprijs van de Renault is inbegre- van verschillende fiscale voordelen: de investering aftrekbaar van de winst via de MIA.pen, maar apart wordt geleased. – vrijstelling van BPM en MRB tot en met 2015; Alle Nederlandse ondernemers die inkomsten- of – investeringsaftrek en willekeurige afschrijving vennootschapsbelasting betalen, kunnen gebruikIn de voorbeelden van de Drive4Electric Autozoeker m.b.v. MIA-, KIA- en VAMIL-regelingen; maken van de KIA, MIA en VAMIL. Aanvragen kanis niet meegenomen dat bij de aanschaf of lease – 0% bijtelling gedurende 60 maanden voor eenvoudig via het digitale loket van Agentschap NLvan een elektrisch voertuig naast de investering in elektrische voertuigen die vóór 1 januari 2014 (www.agentschapnl.nl/eloket). Voor meerhet voertuig een investering voor de laadinfrastruc- worden aangeschaft. informatie kunt u ook terecht op de websites vantuur nodig is. Een eenvoudig, maar veilig laadpunt de Rijksoverheid en Agentschap NL.dat aan de muur van een gebouw of in een garage De vrijstelling van BPM (aanschafbelasting) enkan worden gemonteerd kost tussen de € 500 en MRB (motorrijtuigenbelasting) geldt tot en met Wanneer de elektrische auto ook privé wordt€ 3.500 afhankelijk van de gewenste specificaties. 2015 voor auto’s met een CO₂-uitstoot van niet gebruikt, profiteert de gebruiker ook van het feitVoor meer informatie over opladen zie: ‘Hoe en waar meer dan 50 g/km. In de praktijk voldoen alleen dat er tot en met 2013 geen bijtelling geldt voorkan ik opladen?’. elektrische auto’s of hybride varianten met een auto’s die minder dan 50 g/km uitstoten. range extender aan deze norm. Dit levert voor Elektrische voertuigen die vóór 1 januari 2014 op elektrische voertuigen al snel een voordeel van kenteken worden gezet, behouden deze 0% bijtel- E-scooters te huur bij Haantjes enkele duizenden euro’s op vergeleken met ling voor een periode van 60 maanden. Dit levert op Terschelling conventionele brandstofvoertuigen. een voordeel van enkele duizenden euro’s per jaar Rijwielverhuurbedrijf Haantjes op Terschelling op en maakt elektrisch vervoer interessant voor heeft geïnvesteerd in 50 elektrische scooters. Ondernemers die investeren in elektrische bedrijfsvoertuigen waarmee ook privé wordt Deze scooters verhuurt het bedrijf aan bijvoor- voertuigen en de bijbehorende laadinfrastructuur gereden. beeld vakantiegangers op het eiland. Omdat de kunnen (naast de afschrijvingen) een deel van het e-scooters kunnen opladen via een regulier investeringsbedrag van de winst aftrekken via de Voor een overzicht van alle fiscale voordelen en stopcontact is dit op veel plaatsen mogelijk; de investeringsaftrek. Investeringen kunnen voor subsidies voor elektrisch vervoer zie de website van lokale horeca speelt hierop in door het opladen zowel de KIA (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek) Agentschap NL. van de scooters mogelijk te maken. als de MIA (milieu-investeringsaftrek) in aanmer- king komen. De KIA is bedoeld om investeringen van een beperkte omvang (tot €306.931) te bevor- deren en is hierdoor vooral gericht op het midden- en kleinbedrijf. Voor een investering in een elektri- sche auto bedraagt de aftrek via de KIA-regeling in de meeste gevallen 28% van de aanschafwaarde. Voor de MIA komen investeringen tot € 25 miljoen in aanmerking en daarmee is het mogelijk tot 36% van de investeringskosten af te trekken van de winst. Met de VAMIL (willekeurige afschrijving milieu-investeringen) kunt u 75% van de investe- 31
  • 17. E Hoe en waar kan Wist u dat… Voor de daarvoor geschikte auto’s (zie het aanbod van elektrische voertuigen) is ‘snelladen’ een alternatief naast het ‘normale laden’ dat met de ik opladen? …het Nederlandse elektriciteitsnetwerk erg goed is vergeleken met omliggende landen? standaard autostekker plaatsvindt. Snelladen De capaciteit is dan ook voldoende om een gebeurt met een speciale stekker (de ChaDeMo- aantal elektrische auto’s naast elkaar standaard) en gelijkstroom. Met een snellader is de Elektrisch rijden betekent laden in plaats van tegelijkertijd te kunnen opladen. Pas bij hoge accu binnen een half uur opgeladen. Begin 2012 tanken, hoewel bij range extenders en plug- concentratie van voertuigen in een wijk die staan er 25 snelladers in Nederland die publiek gelijktijdig laden kunnen er lokaal problemen toegankelijk zijn, de meesten 24 uur per dag. in hybride voertuigen ook nog steeds getankt ontstaan. De elektriciteitsnetbeheerders De verwachting is dat er eind 2012 een netwerk van moet worden. Hoe en waar elektrische voer- verzamelen via de Stichting e-laad nu 80 tot 100 snelladers in Nederland is. Dit netwerk tuigen veilig kunnen laden leest u hier. informatie over het effect van elektrische vergroot het bereik van de elektrische auto en auto’s op het elektriciteitsnet, zodat zij de vermindert de angst om ergens stil te komen staan. toekomstige impact hiervan op het net beter De kosten van snelladen lopen uiteen van 14 Hoe kan de accu worden kunnen voorspellen. Ze kunnen het elektrici- 0 tot 10 euro voor een volle accu. Hiervoor kan een opgeladen? teitsnet hierop dan aanpassen door zowel abonnement of prepaidkaart worden aangeschaft slimmer de capaciteit te regelen als door de en in veel gevallen kan ook lokaal worden afgere- Elektrische voertuigen laden op via het elektrici- capaciteit waar nodig te vergroten. kend per laadbeurt. De relatie tussen snelladen en teitsnet. Voor het opladen van e-fietsen en de acculevensduur wordt in verschillende experi- scooters is een regulier stopcontact met aardlek- menten nader onderzocht om deze manier van schakelaar voldoende, maar voor elektrische auto’s laden verder te optimaliseren. wordt dit afgeraden omdat deze stopcontacten niet zijn ontworpen voor een hoge stroom gedurende lange tijd. In verband met de veiligheid kan het beste worden opgeladen met behulp van de standaard autostekker (ook bekend als ‘Type 2, mode 3’-stekker⁴). Het laden van een elektrische auto duurt daarmee ongeveer 6 uur met de huidige voertuigen. De stekker is echter ook geschikt om te laden met hogere stroomsterkte, waardoor de laadtijd verkort kan worden tot circa 2 uur. De voertuigen moeten hier dan wel geschikt voor zijn. 4 Naar de normen van het International Electrotechnical Committee dat gaat over de internationale standaardFiguur 6: laden met de standaard autostekker Figuur 7: publiek toegankelijke snellader van de ANWB (voorstel IEC62196-2 Type 2 geschikt voor laden in mode 3 conform IEC 61815-1) 33
  • 18. 15 Waar kunnen elektrische 30% van de Nederlanders kan dit op eigen terreinEssent/RWE – proef met elektrische voertuigen opladen? realiseren. Ook dan kan een eenvoudige laadpaalvoertuigen voor werknemers of wandmodel worden geïnstalleerd. Hierbij is hetEssent was een van de eerste bedrijven die Elektrische voertuigen kunnen op de volgende verstandig de aansluiting voor de standaardstekkergrootschalig elektrische auto’s inkocht. In plekken laden: (Type 2, mode 3) te gebruiken en het laadpunt aan2009 startte het energiebedrijf met een – eigen terrein; te sluiten op een aparte groep, zodat het netwerkspeciale proef om ervaring op te doen met – openbare ruimte; niet overbelast raakt. Er is geen aparte netaanslui-elektrisch rijden: er werden 45 elektrische – semi-publiek terrein (privaat eigendom, maar ting nodig. Met een slimme meter is een exacteauto’s aangeschaft en ingezet als poolauto, publiek toegankelijk). bepaling van het stroomverbruik mogelijk. Ditleaseauto en bedrijfsauto. Er werden rijvaar- De eenvoudigste oplossing is om op eigen terrein maakt een verrekening van de stroomkosten voordigheidstrainingen georganiseerd om te leren voorzieningen voor normaal laden aan te leggen. zakelijk gebruik met werkgever en/of belasting-omgaan met de stille en snelle voertuigen, Als uw bedrijf over een eigen parkeergelegenheid dienst mogelijk. Sommige gemeenten en provin-waar het verkeer nog niet aan was gewend. beschikt, kunt u hier een laadpaal of wandmodel cies kennen subsidieregelingen voor een financiëleEn er moesten oplaadpunten komen: alle laten installeren. De kosten hiervan liggen tussen bijdrage aan oplaadpunten op eigen terrein omkantoren en productielocaties hebben oplaad- de € 500 en € 3.500 exclusief installatie. Voor elektrisch vervoer te stimuleren. Informeer hier-punten gekregen, en de leaserijders hebben werknemers die een leaseauto of bedrijfsauto ook voor bij uw gemeente of provincie.thuis een ‘wallbox’ gekregen om op te laden. privé gebruiken is een laadvoorziening bij hetHet rijden vraagt wel een goede planning woonhuis meestal ook noodzakelijk. Ongeveervooraf. Hoeveel kilometer is het naar mijnbestemming en kan ik daar opladen om weerthuis te komen? Vragen waar de gemiddeldeautomobilist niet bij hoeft stil te staan en diede berijder heel energiebewust maken. Omdatde actieradius beperkt is, is de elektrischeauto minder geschikt als vakantieauto.Daarom mogen de ambassadeurs drie wekenper jaar een huurauto gebruiken.De ervaringen van deze proef vormen nu debasis voor de dienstverlening van Essent aangemeenten en aan de klanten van auto- enmobiliteitsbedrijven bij het realiseren vanlaadoplossingen. Figuur 8: laden met een wandmodel op eigen terrein 35
  • 19. Voor specifieke toepassingen, bijvoorbeeld taxi- Prestige Taxi Nieuwegein op het terrein van de taxiondernemer en op vijf vervoer, kan het installeren van een snellader op Prestige Taxi uit Nieuwegein is in 2008 een andere plekken in de omgeving. eigen terrein een interessante oplossing zijn. initiatief gestart om met 100% elektrische taxi’s De GreenCabs kunnen worden besteld voor Hierdoor kunnen meer kilometers op een dag te gaan rijden. Het taxibedrijf zag EV als een regulier taxivervoer, voor- en natransport vanaf worden afgelegd. Bij de aanleg van snelladers komt kans voor de taxisector om bij te dragen aan de stations, shuttlevervoer voor bedrijven en wel meer kijken. Bedrijven met een redelijk tot verbetering van de luchtkwaliteit, want taxi’s groepsvervoer. hoog energieverbruik hebben een bedrijfsinstallatie zijn ‘veelrijders’ en stoten daardoor veel scha- die dit mogelijk maakt zonder veel aanpassingen. delijke stoffen uit, vooral in steden. Ook moest Als op de eigen aansluiting geen capaciteit meer het initiatief het imago van de taxisector een is moet de aansluiting verzwaard worden. Meer ‘boost’ geven. In 2010 is ‘GreenCab’ van start informatie hierover is te verkrijgen via de net- gegaan met 10 voertuigen en inmiddels rijden er beheerder of www.aansluitingen.nl. De kosten tientallen voertuigen van vier verschillende van een snellader bedragen circa € 25.000 exclusief merken en types rond. installatie. De taxi’s doen mee in een proeftuin van de Rijksoverheid waarin onder meer de rijeigen- schappen van de auto en de batterijen worden getest. Om ervoor te zorgen dat de actieradius geen probleem is kunnen de auto’s snelladen Wanneer u als bedrijf of privé niet over eigen parkeergelegenheid beschikt, is het noodzakelijk een laadpunt in de openbare ruimte aan te vragen. Hiervoor kunt u terecht bij de gemeente of de Stichting e-laad⁵. De doorlooptijden van een aanvraag lopen uiteen van 2 maanden tot een half jaar of meer. Meestal is een voorwaarde voor de aanvraag van een publiek laadpunt dat u geen parkeergelegenheid op eigen terrein heeft. Een publiek laadpunt, het parkeren en het stroom- gebruik bij publieke laadpunten is vooralsnog meestal gratis, maar naar verwachting gaat dit Figuur 10: laden op openbaar terrein binnenkort veranderen. Voor het opladen bij publieke laadpunten is een oplaadpas nodig. Deze oplaadpas is bij alle publieke laadpunten in Nederland te gebruiken en aan te vragen bij onder andere Nuon, Essent en de Stichting e-laad. In de nabije toekomst zullen naar verwachting meer laaddienstverleners op de markt actief worden die laadpassen aanbieden.Figuur 9: laden bij een laadpaal op eigen terrein 5 Zie www.e-laad.nl voor meer informatie over het aanvragen van een publiek laadpunt. 37
  • 20. Naast het laden op eigen terrein of in de publiekeruimte zijn er mogelijkheden om te laden opsemi-publiek terrein. Denk hierbij aan horeca-gelegenheden, parkeergarages en winkelcentramet laadpunten. Ook zijn er inmiddels meerderelocaties waar men kan snelladen, bijvoorbeeld bijenkele tankstations van BP en Total en bij deservicestations van de ANWB. Het laden opsemi-publiek terrein biedt vooral uitkomst omonderweg op te laden, zodat de eindbestemmingzonder problemen kan worden bereikt. Daar kanhet voertuig weer worden opgeladen op eigenterrein of aan een publiek laadpunt. Hoe vind ik een laadpaal? Publieke laadinfrastructuur is ‘slim’ en is via een satellietverbinding onderdeel van een netwerk. Hierdoor zijn laadpalen te vinden op kaarten op het internet, via apps op de mobiele telefoon of via de navigatie in de auto. Verschillende websites zoals www.oplaadpalen.nl, www.plugsurfing.nl en www.laad.nl tonen een overzicht van alle publieke toegankelijke laadpunten voor auto’s, scooters, fietsen en zelfs boten. Van deze websites zijn ook apps voor de mobiele telefoon te verkrijgen. De website van uw laaddienstverlener heeft meestal ook een goede kaart met alle beschikbare laadpunten en andere statusinformatie. Daarnaast zijn de meeste elektrische voertuigen standaard uitgerust met navigatieapparatuur die weet waar de publieke laadpunten zijn en helpt om de optimale route te bepalen.Figuur 11: laden op semi-publiek terrein 39
  • 21. F Hoe breng ik EV in – van de toegenomen focus op elektrisch vervoer in de autoverkoop. Leasemaatschappijen zijn gewend hun Net zo belangrijk als de aanschaf van uw elektrisch voertuig en laadpunt is dat u bij pech en voor reguliere service en onderhoud bij uw dienst- de praktijk? klanten zo veel mogelijk te ontzorgen bij de aanschaf en het gebruik van hun auto. verlener of een andere partij terecht kunt. Het is daarom raadzaam goed te informeren naar Dit zullen zij dus ook bij elektrische voertuigen de garantie en regelingen voor service en onder- Bent u enthousiast om de overstap naar doen. Er zijn nieuwe partijen die zich specifiek houd. De ANWB, gespecialiseerd in pechhulp, ziet elektrisch vervoer te maken dan is het zaak richten op de lease van elektrische voertuigen. het belang van de opkomst van elektrisch vervoer Zij helpen bij de keuze van de elektrische auto, en richt haar dienstverlening daarop in. dit in de praktijk te brengen. Hiervoor is het ondersteunen bij de realisatie van laadinfra- belangrijk te weten welke partijen u hierbij structuur en zijn aanspreekpunt voor vragen of kunnen ontzorgen. Daarnaast is het handig klachten (zie mobiliteitsdienstverleners). om te weten hoe u de overstap naar EV kunt – Energieleveranciers en netbeheerders zorgen gebruiken in uw communicatie. voor transport en levering van de elektriciteit. In Nederland zijn zij ook de voornaamste aanbieders van oplaadpunten in de publieke ruimte. Ze leveren EV-rijders oplaadpassen 16 Bij wie kan ik terecht voor zodat deze gebruik kunnen maken van de een elektrisch voertuig en publieke oplaadpunten. Soms geven ze deze passen uit via de gemeente of een andere partij oplaadpunt? (zie mobiliteitsdienstverlener). In de opkomende markt voor elektrisch vervoer Energieleveranciers bieden daarnaast laad- Figuur 12: Een elektrische wegenwachtauto die door de ANWB wordt zijn er verschillende partijen die u kunnen helpen oplossingen aan voor op privéterrein. ingezet op Schiphol bij de keuze en mogelijke aanschaf van een elek- – Leveranciers van oplaadsystemen leveren de trisch voertuig en de realisatie van veilige laadin- laadinfrastructuur en bijbehorende ICT om frastructuur. Vanwege de dynamiek die hoort bij de veilig te kunnen opladen. Zij zijn thuis in de fase waarin de markt zich bevindt, zijn er veel technologie en verkopen hun producten aan spelers actief die verschillende en soms meerdere energieleveranciers, netbeheerders, rollen tegelijk op zich nemen. De belangrijkste mobiliteitsdienstverleners of direct aan hun typen spelers worden hier kort beschreven. afnemers (indien gewenst inclusief installatie door een erkend installatiebedrijf ). – Autodealers zijn traditioneel gericht op de – Mobiliteitsdienstverleners kunnen het hele verkoop van auto’s, waardoor u bij uw dealer traject verzorgen van aanschaf of lease van het vooral informatie zal verkrijgen over de elektri- voertuig, realisatie van oplaadinfrastructuur, sche voertuigen die zij hebben. Met de de uitgifte van abonnementen of oplaadpasjes, opkomst van EV breidt deze rol zich langzaam het stroomcontract en de facturering. Zij zijn uit in de richting van dienstverleners van de ‘one-stop-shop’ voor (potentiële) EV-rijders. mobiliteit, waarbij zij bijvoorbeeld alternatief Sommige mobiliteitsdienstverleners presente- vervoer aanbieden voor verre reizen zoals ren zich als dienstverlener voor klanten die zelf vakanties. Ook zal de dealer u waarschijnlijk een EV hebben aangeschaft of geleased. informeren over het realiseren van een geschikt Zij richten zich specifiek op de mobiliteit en oplaadpunt voor uw elektrische auto. De bieden bijvoorbeeld laadpassen aan naast opkomst van elektrisch vervoer centra (soms mogelijkheden voor alternatief vervoer zoals onderdeel van een autodealer) is een bewijs openbaar vervoer. 41
  • 22. 17 Hoe kan ik EV gebruiken in Elektrisch rijden is een plezier om te ervaren en mijn communicatie? daarom is ook ervaring een belangrijk middel in Drive4Electric – netwerk voor uw communicatie. Laat uw klanten elektrisch elektrisch rijdenEV heeft een positieve uitstraling vanwege het rijden ervaren, bijvoorbeeld door een ‘opstapdag’ Er zijn verschillende netwerken actief omduurzame en innovatieve karakter. U kunt EV voor hen te organiseren of door EV op te nemen in elektrisch vervoer onder bedrijven tedaarom gebruiken in uw externe communicatie uw assortiment. stimuleren. Bedrijven en overheden laten daarom te laten zien dat u serieus met duurzame zien wat zij met EV doen en wisselenmobiliteit bezig bent. Het geeft u een voorsprong Deelname aan een netwerkbijeenkomst is nuttig ervaringen uit. Een voorbeeld van een succes-op de concurrentie: het versterkt het beeld dat de om kennis en ervaring uit te wisselen en nieuwe vol netwerk is de publiek-private samen-markt van u heeft als duurzaam en innovatief contacten op te doen. In de zich snel ontwikke- werking in Drive4Electric. Drive4Electricbedrijf. lende markt voor elektrisch vervoer is het belang- stimuleert elektrisch vervoer in Friesland en rijk om op de hoogte te blijven van wat er speelt in bevordert de werkgelegenheid in deze markt.Natuurlijk kunt u uw elektrisch voertuig of laad- de markt en om partners te vinden waarmee u Drive4Electric voert projecten uit op hetpunt laten bestickeren. Daarnaast kunt u erover zaken kunt doen. gebied van elektrisch vervoer en gebruikt haarcommuniceren op uw website, op bijeenkomsten, netwerk graag om bedrijven die iets willenin reclame en in nieuwsuitingen. Veel partijen doen met elektrisch vervoer met elkaar inmaken gebruik van het ‘elektrisch’-logo dat contact te brengen. Vier keer per jaaroorspronkelijk is ontwikkeld door de gemeente organiseert de Drive4Electric VriendenclubAmsterdam. Het e-logo kan eenvoudig worden een B2B-bijeenkomst waarbij verschillendegedownload en aangepast voor uw organisatie. bedrijven op het gebied van elektrisch vervoer samen komen.Figuur 13: het e-logo dat aangepast kan worden voor elke organisatie 43
  • 23. 18 Hoe past EV bij de transitieG Hoe ziet de naar duurzame en lokale parkeren nog ver moet rijden en dus een hogere prijs betaalt om snel te laden. Daarentegen kan een auto die de hele nacht blijft staan pas opladen toekomst eruit? energieopwekking? op het moment dat de stroom tegen de laagste kosten kan worden geleverd. De energiemarkt zal met de opkomst van duur- De toekomst voorspellen is lastig, zeker in de zame energie en meer lokale opwekking van dynamische markt van elektrisch vervoer. energie een verandering ondergaan. Voor energie- ‘Smart charging’ project Brabant bronnen zoals wind en zon is het productievolume In Brabant wordt momenteel het intelligent Toch is het interessant enkele mogelijke van energie minder goed voorspelbaar dan bij laden van elektrische voertuigen in de praktijk toekomstontwikkelingen gerelateerd aan traditionele kolen-, gas- of kerncentrales. gedemonstreerd. Hiervoor is een communica- elektrisch vervoer te schetsen. Aangezien energie niet grootschalig kan worden tienetwerk tussen elektrische auto, laadpunt, opgeslagen zal afstemming tussen vraag en de systemen van de laaddienstverlener en de aanbod op het elektriciteitsnet sneller moeten netbeheerder opgezet. Bij smart charging sluit plaatsvinden. Dit wordt vaak het ‘smart grid’ of de berijder de stekker van de elektrische auto slimme net genoemd. aan op het oplaadpunt en voert hij de parkeer- duur en de gewenste hoeveelheid elektriciteit De elektrische auto kan in het smart grid van de in met bijvoorbeeld een smartphone. De laad- toekomst een rol gaan spelen als energiedrager. dienstverlener combineert vervolgens de Als er, doordat de zon schijnt en het goed waait, elektriciteitsbehoefte van alle geparkeerde meer stroomproductie dan vraag is, kan deze voertuigen in een laadplan, waarna de net- stroom worden opgeslagen in de accu van de auto beheerder controleert of het laadplan past in die aan het net is gekoppeld. Is er geen zon en het lokale netwerk. De netbeheerder kijkt onvoldoende wind waardoor de stroomproductie hierbij naar het aanbod van (lokale duurzame) lager is dan de vraag, dan kan de elektrische auto energie en de capaciteit van het netwerk. stroom terug leveren aan het net. Hierbij is het Zodra het laadplan past, start het intelligente belangrijk te weten welke prioriteiten verschil- laden. Door intelligent op te laden zijn minder lende gebruikers hebben. In het geval van laden investeringen in het elektriciteitsnetwerk van een elektrische auto kan bijvoorbeeld de nodig om de elektrische auto’s toch op tijd op voorkeur worden gegeven aan een auto die na het te laden! Figuur 14: Illustratie van een ‘smart grid’ omgeving 45
  • 24. 19 Gaan we in de toekomst momenteel nog geen auto’s op de markt die Daarnaast moeten de voertuigen geschikt zijn voor draadloos laden of batterij inductief kunnen laden. het accuwisselen, bij voorkeur met een gestandaar- diseerde accu, om het een succes te maken. wisselen? Een andere techniek waarmee wordt geëxperimen- Momenteel zijn er slechts enkele modellen van teerd is het wisselen van de batterij. Hierbij wordt Renault geschikt voor accuwisselen. Wel wordenEen mogelijkheid die experimenteel wordt toege- bij een ‘batterijwisselstation’ de accu van een momenteel op enkele plaatsen in de wereldpast is inductief laden ofwel draadloos laden. Deze elektrisch voertuig binnen enkele minuten proeven uitgevoerd met wisselstations en ook intechniek is onder meer bekend van het laden van vervangen door een volle accu. Deze techniek, die Nederland wordt de aanleg van een batterijwissel-een elektrische tandenborstel. Via inductielussen een volle accu oplevert in de tijd van een normale station voorbereid om dit concept te beproeven.in de weg kan een auto dan opladen tijdens het tankbeurt, kan het bereik van elektrische voertuigenrijden of wanneer deze stilstaat (geparkeerd of aanzienlijk vergroten zonder dat langdurig hoeft te Naast de ontwikkelingen op het gebied vanbijvoorbeeld voor het stoplicht). worden opgeladen. Het gemak is dus groot. inductief laden en batterijwisselen ontwikkelt ook de techniek van snelladen zich snel. Het is dus ook Het gemak van accuwisselen is groot, maar ook voor goed mogelijk dat we onze elektrische voertuigen in deze techniek geldt dat er speciale infrastructuur de toekomst laden zoals we onze brandstof- nodig is. De investeringen voor een batterijwissel- voertuigen nu tanken. station zijn hoog en er zijn veel stations nodig.Figuur 15: Impressie van inductief ladenInductief laden is gebruiksvriendelijker danconductief laden (via een stopcontact): er komengeen stekkers en snoeren meer aan te pas. Eenander voordeel is dat bij grootschalige toepassingvan inductief laden de accu kleiner kan blijvendoor de vele laadmogelijkheden. Dit is gunstigvoor de prijs van EV. Een nadeel van inductief ladenzijn de nog hoge kosten verbonden aan de instal-latie van inductielussen of -platen in de grond.Daarnaast is inductief laden minder efficiënt danconductief laden: het energieverlies bij overdrachtis circa 8%, terwijl dit bij laden via een stopcontactminder dan 1% is.In Nederland hebben tot nu toe op een paarplekken proeven met inductief laden plaatsgevon-den, voor speciale toepassingen zoals elektrischeinductiebussen. Hoewel deze vorm van laden in detoekomst een grotere rol kan gaan spelen zijn er Figuur 16: Impressie van een batterijwisselstation 47
  • 25. 20 Past EV in de opkomst van Werkgevers spelen in toenemende mate op deze nieuwe mobiliteitstrends? trend in door gebruik te maken van een persoons- car2go – elektrisch autodeelprogramma van gebonden mobiliteitsbudget. Het doel is om Daimler in Amsterdam Elektrisch vervoer past goed in enkele ontwikkelin- werknemers bewuster te maken van de mobiliteits- Het autodeelprogramma ‘car2go’ van Daimler gen op mobiliteitsgebied. Eén van deze trends is de kosten en een alternatief te bieden voor de lease- is in oktober 2011 van start gegaan in Amster- combinatie van slim werken en slim reizen. Slim auto. Voordeel voor werknemers is dat ze meer dam. Amsterdam is de eerste stad ter wereld werken gaat over de keuze wanneer waar te werken keuzevrijheid ten aanzien van hun mobiliteit waar dit programma met alleen volledig en is daarmee sterk gerelateerd aan het ‘nieuwe hebben. De werkgever realiseert tegelijkertijd een elektrische auto’s wordt uitgevoerd. De 300 werken’. Door slim te werken, bijvoorbeeld in de meer duurzame bedrijfsvoering. Een mobiliteits- elektrische Smarts kunnen overal binnen de ochtend vanuit huis of na een afspraak op een budget biedt kansen voor EV, omdat EV geschikt is ringweg van Amsterdam worden gebruikt en gedeelde werkplek, kan de mobiliteitsbehoefte voor bepaalde maar niet alle ritten. Met een na de rit gratis worden geparkeerd. De kosten worden verminderd en kan reizen tijdens drukke mobiliteitsbudget kan voor een deel van de ritten zijn eenvoudig en inzichtelijk met een all-in momenten zoals de spits zo veel mogelijk voorko- EV worden gebruikt en voor de ritten waarvoor EV tarief van € 0,29 per minuut. Daimler speelt men worden. Slim reizen gaat over welk vervoer- niet geschikt is kunnen andere vormen van trans- hiermee in op de trend dat gebruikers schoon middel wanneer te kiezen. port worden gekozen. en comfortabel vervoer binnen de stad willen zonder de lasten van een eigen auto. Een andere trend in mobiliteit is de verschuiving van autobezit naar autogebruik. Hoewel voor veel mensen de auto nog steeds een heilige koe is, zijn er steeds meer mensen die kiezen voor nieuwe mobiliteitsconcepten waarbij de auto geen eigenMark Schütz – Accenture Nissan Leafs nu mogelijk voor een deel van bezit is maar wel gebruikt kan worden. Twee“Bij Accenture zien we een verandering in de onze werknemers. Tegelijkertijd doen we met mogelijkheden hiertoe zijn autodelen en rittende-omgang met mobiliteit. Waar de leaseauto lang het gebruik van deze auto’s meteen ervaring op len. Het autodelen kan via een autodeelaanbiedervanzelfsprekend was in onze branche, is dat voor onze adviespraktijk, waarin we bedrijven of via het eigen bedrijf worden georganiseerd.vandaag de dag veel minder het geval. Het en overheden adviseren op het gebied van Rittendelen, ook wel ‘peer-2-peer’-autodelenaanbieden van een mobiliteitsbudget, waarbij elektrisch vervoer en duurzame mobiliteit.” genoemd, kan georganiseerd worden via diversede werknemer vrij is om dit naar believen te internetplatforms of ook binnen het eigen bedrijf.besteden, is in opkomst. Elektrisch vervoer past EV past goed binnen de autodeelconcepten die inhier goed in, omdat het in veel maar niet alle steden worden opgezet vanwege de beperktevervoerbehoeften kan voorzien. Met een mobi- (parkeer)ruimte. Er zijn al verschillende autodeel-liteitsbudget kan gebruik worden gemaakt van aanbieders die elektrische voertuigen gebruiken.elektrisch vervoer wanneer dit mogelijk is, maarkunnen ook alternatieven vormen van duur-zaam vervoer worden gebruikt.Dit sluit aan op de MVO-strategie vanAccenture, waarbij we ons richten op eenduurzame manier van werken. Daarin pastnaast het stimuleren van bijvoorbeeld thuiswerken ook het stimuleren van duurzaamvervoer. Wij maken dit met de inzet van 15 49
  • 26. Publicaties Websites Bronnen Agentschap NL (december 2010), Watt en hoe in www.agentschapnl.nl – informatie overTen behoeve van de totstandkoming van deze gids elektrisch vervoer: de startgids voor gemeenten. EV-regelingen van de Rijksoverheidzijn voor informatie en beeldmateriaal enkele www.antwoordvoorbedrijven.nl – informatie overbedrijven en organisaties geïnterviewd en Boston Consulting Group (2010), Batteries for Electric regels, vergunningen en subsidiesdaarnaast verschillende publicaties en websites Cars: Challenges, Opportunities, and the Outlook to 2020. www.doetdoet.nl – branchevereniging van onder-geraadpleegd. Hieronder een overzicht. nemers in elektrisch vervoer Lorenz Köll c.s., Green & Energy GmbH (2011), www.drive4electric.nl – publiek-private samenwer- The Top-10 FAQ’s about Electric Cars. king op EV-gebied in Friesland Interviews www.e-laad.nl – informatie over publieke Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en laadpuntenDe volgende bedrijven en organisaties zijn ten Innovatie (2011), Elektrisch rijden in de versnelling: www.fuelswitch.nl – informatieve website overbehoeve van deze gids geïnterviewd: Plan van Aanpak 2011-2015. alternatieve brandstoffen van provincie Gelderland− Accenture www.formuleeteam.nl – landelijk team voor− Athlon car lease Ministeries van Infrastructuur en Milieu en elektrisch vervoer waarin bedrijfsleven, kennis-− Cargohopper Utrecht Economische Zaken (2009), instellingen en de overheid samenwerken− Daimler/Mercedes Plan van Aanpak Elektrisch Rijden 2009-2011. www.zerauto.nl – nieuws over elektrisch vervoer− E-cars Europe www.wikimob.nl – wiki over duurzame mobiliteit− Essent/RWE Rijkswaterstaat (juli 2010), www.ivdm.nl – instituut voor Duurzame Mobiliteit− EV-Box Elektrisch rijden – Innovatie, informatie, inspiratie. van de automotivebranche− Friesland Lease− ISS Integrated Facility Services− Juizz− MPI Esolutions− Qwic− Rijkswaterstaat Colofon− Rijwielverhuurbedrijf Haantjes− SEFF (Stifting Elektrysk Farre Fryslân) Opdrachtgevers Auteurs− Taxi Kijlstra− TNT Drive4Electric namens Provincie Fryslan en Agentschap NL Policy Research Corporation− TheNewMotion Ruud van Sloten− Wetsus Drive4Electric Agentschap NL ruud.van.sloten@policyresearch.nl Hans Verwijs en Yvonne NL Milieu en Leefomgeving 010 436 0364 of 06 4624 7105 Baljeu-Knoll Suzan Reitsma Postbus 1080 Postbus 8242 Elevee 8900 CB Leeuwarden 3503 RE Utrecht Tim van Beek 058-2511202 088 602 9300 timvanbeek@elevee.nl info@drive4electric.nl elektrischrijden@agentschapnl.nl 06 1735 2943 www.agentschapnl.nl EVConsult Roland Steinmetz r.steinmetz@evconsult.nl 06 5266 3032 51
  • 27. w w w. d r i v e 4 e l e c t r i c . n lDit is een uitgave van:Agentschap NLNL Milieu en LeefomgevingPostbus 8242 | 3503 RE Utrechtwww.agentschapnl.nl© Agentschap NL | maart 2012Publicatienummer: 1ELEK1202Hoewel deze publicatie met de grootst mogelijke zorg issamengesteld kan Agentschap NL geen enkeleaansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten.Deze brochure is met grote zorgvuldigheid samen-gesteld. Om de leesbaarheid te bevorderen zijnjuridische zinsneden vereenvoudigd weergegeven.Soms betreft het ook delen van of uittreksels vanwetteksten. Aan deze brochure en de daarinopgenomen voorbeelden kunnen geen rechtenworden ontleend. Agentschap NL is niet aansprake-lijk voor de gevolgen van het gebruik ervan. Nietsuit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/ofopenbaar gemaakt door middel van druk, foto-kopie, microfilm of op welke andere wijze ookzonder voorafgaande schriftelijke toestemming vande uitgever.Agentschap NL is een agentschap van het ministerievan Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.Agentschap NL voert beleid uit voor diverseministeries als het gaat om duurzaamheid,innovatie en internationaal. Agentschap NL is hétaanspreekpunt voor bedrijven, kennisinstellingenen overheden. Voor informatie en advies,financiering, netwerken en wet- en regelgeving.