Your SlideShare is downloading. ×

Ict In De Zorg Volop In Beweging

2,065

Published on

Artikelen en interviews over ICT in de Zorg.

Artikelen en interviews over ICT in de Zorg.

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
2,065
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
31
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. EVisionsmagazine ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! ➔ Remko Hoekstra, NICTIZ ➔ Erna Sluis (Vierstroom) en Het begint allemaal met afspraken maken Patricia Giesbergen (Prevalent) Een landelijk Elektronisch Kind Dossier ➔ Tony Rubino, Arcuris (EKD) per 1 januari 2007 is niet haalbaar De implementatie van een zorgdossier is geen ICT-traject! ➔ Bert van de Bovenkamp, Expanding Visions ➔ Claudia van Erven en Ingrid van Hoof, Het Elektronisch Medicatie Dossier stichting De Wever (EMD) en het Waarneem Dossier Zorgdossiers: “Gewoon beginnen, maar Huisartsen (WDH): de vrijblijvendheid niet als een kip zonder kop” is ervan af Managementadvies - Gedreven door cultuur Augustus 2006, nummer 3, jaargang 4
  • 2. EVisionsmagazine Zappen ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Onderuitgezakt zitten ze daar Een hapje, een drankje pagina En de afstandsbediening Binnen handbereik 4 Het begint allemaal met afspraken maken En maar knoppen drukken Remko Hoekstra, programmamanager zorgtoepassingen bij NICTIZ, over Vele kanalen worden bekeken de samenhang tussen de verschillende zorgdossiers, voorwaarden voor Maar aan het eind van de avond Eigenlijk niets opgepikt…. succesvolle implementatie en de veranderende rol van NICTIZ Willekeurig scannen Levert veel informatie op 8 Een landelijk Elektronisch Kind Dossier (EKD) per 1 januari 2007 is Dossiers, foto’s, verslagen niet haalbaar Maar is het wel alles Erna Sluis (Vierstroom) en Patricia Giesbergen (Prevalent) over de ont- Kun je met die informatie wikkelingen met betrekking tot het EKD en hun ervaringen tot nu toe De juiste diagnose stellen Of gebruikte jouw cliënt Nog een ander medicijn…. 11 De implementatie van een zorgdossier is geen ICT-traject! Alles wat je wilt weten Tony Rubino, projectleider Arcuris, over de ervaringen tot nu toe Is bekend en staat beschreven Hoe het moet worden gemaakt 15 Zorgdossiers: “Gewoon beginnen, maar niet als een kip zonder Is best uit te leggen Maar de laatste vertaalslag kop” Van kant en klaar product Claudia van Erven en Ingrid van Hoof van Stichting de Wever (V&V) in Naar een geslaagde implementatie Tilburg over hun ervaringen met betrekking tot de implementatie van een Balanceert vaak op het randje Elektronisch Zorg Dossier Van Utopie of strakke planning…. Voor het doen slagen 18 Het Elektronisch Medicatie Dossier (EMD) en het Waarneem Dos- Van zo’n complex project Heb je mensen nodig sier Huisartsen (WDH): de vrijblijvendheid is ervan af Die vooruit kijken Bert van de Bovenkamp, coach bij Expanding Visions over de meest Die weten waar ze het over hebben recente ontwikkelingen met betrekking tot het EMD en het WDH. Die de klus al geklaard hebben Voordat je je zorgen gaat maken Bij sommige bedrijven Zie je aan de naam al Dat ze die visie hebben…. © 2006 Jan Struiving Kijk op www.ev.nl voor de andere EVisionsmagazines: Colofon - Van visie naar resultaat Abonnementsinformatie Het EVisionsmagazine dient als - Organisatie van ICT EVisionsmagazine is het magazine van Expanding Visions B.V. over handvat voor ondernemers die op - Breedband en vraagbundeling toekomstvaste bedrijfsvoering. zoek zijn naar verbeterkansen. Baarnsche Dijk 12-i, Grijp uw kans, neem een - Voice over IP routekaart 3741 LS Baarn, abonnement! Postbus 747 3740 AS Baarn http://www.ev.nl/aanmelden - Slim inkopen tel: +31 (0)35 5 488 388 / fax +31 Dit magazine bevat informatie die - Informatiebeveiliging (0)35 5 422 953 met de meeste zorgvuldigheid is samengesteld. Expanding Visions - Flexibel werken en mobiliteit redactie@ev.nl / http://www.ev.nl aanvaart geen aansprakelijkheid - ICT in de zorg Expanding Visions is een voor mogelijke gevolgen die managementadviesbureau voor kunnen voortvloeien uit het gebruik - De organisatie van ICT toekomstvaste bedrijfsvoering. van de in deze uitgave opgenomen EV coached organisaties op het informatie. - ICT op school snijvlak van organisatie en ICT. © 2006 Niets uit deze uitgave - Breedbandpioniers Aan deze editie werkten mee: mag worden gereproduceerd door - Triple Play en zorgdiensten Bert van de Bovenkamp, middel van fotokopie of welke Jan van der Meulen (IDEM), andere methode dan ook, zonder - Breedband Nederland ligt op koers Rogier van Viersen, Stijn schriftelijke toestemming van Sprenkels, Maarten van Hout, Expanding Visions. - Shared Service Centre Jan Loeffen, Richard Puyt.
  • 3. EVisionsmagazine ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Beste Lezer, Waarschijnlijk vertel ik u niets nieuws als ik stel dat het zorgveld meer dan ooit in beweging is. Met de komst van de Zorgverzekeringswet, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de wijzigingen zoals die zijn en worden doorgevoerd in de AWBZ, is het zorgstelsel in feite op z’n kop gezet. Ineens zijn er allerlei nieuwe partijen die een rol gaan spelen in de zorg (denk aan de gemeenten), komen er nieuwe aanbieders en doet concurrentie haar intrede in de zorg. Zorginstellingen moeten zich in dit kader beraden op hun concurrentiepositie en zich opnieuw positioneren. Onder invloed van de veranderende marktverhoudingen komt er steeds meer aandacht voor kwaliteit van de zorgverlening. De steeds mondiger wordende patiënt/cliënt, die steeds meer keuzevrijheid krijgt, stelt namelijk steeds hogere eisen aan de kwaliteit van de dienstverlening. Het feit dat er per jaar nog vele ziekenhuisopnamen zijn als gevolg van medicatiefouten, wordt niet meer geaccepteerd. Ook niet door de beleidsmakers in Den Haag. De inzet van ICT kan een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van de zorgverlening. Denk bijvoorbeeld aan de communicatie die nodig is in het kader van ketenintegratie; één van de ontwikkelingen die in gang is gezet als gevolg van de toenemende mondigheid van patiën- ten en veranderende marktverhoudingen. Het belang van de inzet van ICT is onderkend door de centrale overheid. Vandaar dat een aantal jaren geleden diverse initiatieven zijn opgestart: de ontwikkeling van een Elektronisch Patiënten Dossier (EPD), met als voorlopers het Elektronisch Medicatie Dossier (EMD) en het Waarneem Dossier Huisartsen (WDH), het zorgidentificatienummer (ZIN), de UZI-pas en het Landelijk Schakel Punt (LSP). ICT-ontwikkelingen die de kwaliteit van de zorg ten goede moe- ten komen. Ook zorginstellingen spelen op de ontwikkelingen in door de inzet van ICT ter ondersteuning van het primaire zorgproces. Diverse AWBZ-instellingen hebben inmiddels een elektronisch zorgdossier geïmplementeerd of zijn hiermee gestart, GGD’en en consultatiebureaus zijn bezig met de implementatie van het Elektronisch Kind Dossier (EKD), huisartsen werken met een Huisartsen Informatie Systeem (HIS) en ziekenhuizen richten naast het ZIS een EPD in. Kortom: ook op het gebied van ICT gebeurt er het nodige in de zorg! In een serie van drie magazines willen wij schetsen wat er komt kijken bij de ontwikkeling van een elektronisch zorg- of patiëntendossier en bij de implementatie van het instrumentarium zoals dat door NICTIZ is ontwikkeld. In dit magazine vertellen enkele medewerkers van zorginstellingen over de ervaringen die zij tot nu toe hebben opgedaan met de implementatie van een elektronisch dossier. In het tweede magazine uit de reeks gaan wij in op een specifiek onderwerp, waarover nage- dacht dient te worden bij de implementatie van een elektronisch dossier, te weten registratie bij de bron met behulp van mobiele toepassingen. In het derde magazine gaan wij in op het vraagstuk informatiebeveiliging. Ik wens u voor nu en straks veel leesplezier. Frits Pfeiffer, managing partner Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 3 2 2006 maart 2003
  • 4. EVisionsmagazine ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Het begint allemaal met afspraken maken Remko Hoekstra Elektronisch Medicatie Dossier (EMD), Wij hebben in het kader van ons magazine interviews gehouden met diverse typen Elektronisch Patiënten Dossier (EPD), Elektro- zorginstellingen: een verpleeghuis, een nisch Zorg Dossier (EZD), Electronisch Waar- thuiszorginstelling, een instelling voor neemdossier Huisartsen (WDH), gehandicaptenzorg, een instelling voor Elektronisch Kind Dossier (EKD). Allemaal ont- maatschappelijke opvang en een consul- wikkelingen die bijdragen aan het digitaliseren tatiebureau/GGD. De één is bezig met de inrichting van een elektronisch zorgdossier, van de patiëntgerelateerde informatie. Maar hoe de ander met een elektronisch kinddossier hangen die ontwikkelingen met elkaar samen? en NICTIZ brengt het elektronisch medica- Bert van de Bovenkamp en Richard Puyt van tiedossier en het waarneemdossier huis- Expanding Visions vroegen Remko Hoekstra, artsen aan de man. Hoe verhouden al deze programmamanager Zorgtoepassingen bij het ontwikkelingen zich tot elkaar? Nationaal ICT Instituut in de Zorg (NICTIZ), Ongeveer 4 jaar geleden heeft het zorgveld om een toelichting. Daarbij kwam ook de ver- geconstateerd dat ketenzorg steeds belangrij- anderende rol van NICTIZ kort aan de orde. ker wordt. In dat kader moeten de verschillende zorginstellingen steeds meer patiënteninforma- tie met elkaar uitwisselen. Daarbij is de patiënt nu vaak nog de drager van informatie of infor- matie ontbreekt domweg. Zo blijkt bijvoorbeeld uit een recente rapportage van het Erasmus MC, die is opgesteld in opdracht van CVZ, dat per jaar gemiddeld 12.000 vermijdbare zieken- huisopnames plaatsvinden doordat medica- Meer weten?: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl Augustus 2 2006 4 maart 2003
  • 5. EVisionsmagazine Het begint allemaal met ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! afspraken maken tie-informatie niet beschikbaar is. Gezien de hierna bijvoorbeeld aan de slag te gaan met onnodige kosten en soms zelfs sterfgevallen het opvragen van laboratoriumuitslagen en een die dit met zich meebrengt, moet er dus iets dossier spoedeisende hulp. veranderen. Met Arcares zijn we op dit moment in gesprek over de uitwisseling van gegevens met betrek- Conform de Wet op de Geneeskundige Behan- king tot de verplegings en verzorgings- sector. deling Overeenkomst (WGBO) zijn de zorgver- leners verantwoordelijk voor dossiervorming. Het EMD, het waarneemdossier, het dossier De verschillende zorgverleners richten in dat spoedeisende hulp etc. vormen samen uitein- kader ieder hun eigen dossier in dat is afge- delijk het zogenaamde elektronische patiënten stemd op hun informatiebehoefte. De V&V- dossier, dat dus meerdere hoofdstukken zal instellingen en de thuiszorginstellingen richten kennen een EZD in, de GGD’en consultatiebureaus een EKD, de huisartsen het Huisartsen Informatie Is er al een tijdpad uitgestippeld voor de Systeem (HIS) etc. Een deel van de informa- doorontwikkeling van het EPD? Zo ja, hoe tie dat wordt opgeslagen is puur voor eigen ziet dit eruit? gebruik/interne bedrijfsvoering bedoeld en een De uitrol van het EMD en het elektronisch WDH deel (steeds meer) van de informatie dient ook zijn voorzien vanaf 2007. Parallel hieraan vindt voor andere zorgverleners toegankelijk te zijn. besluitvorming plaats ten aanzien van de ont- wikkeling van nieuwe toepassingen. Voorbeeld Om de gewenste verbeteringen in het kader hiervan is de ontsluiting van de labuitslagen. van de ketenzorg door te voeren moet je als Ander voorbeelden zijn: het diabetesdossier, zorgverlener weten wat je met elkaar wilt delen. het CVA-dossier en het spoeddossier. Opzet In samenwerking met de zorgverleners in de is telkens dat eerst een businesscase gede- keten kunnen daar afspraken over worden finieerd wordt en dat vervolgens inhoudelijke gemaakt. Vervolgens moet je daar bij de inrich- afspraken gemaakt worden. ting van je systemen rekening mee houden. Om een voorbeeld te noemen: op het moment Waarom afspraken maken op landelijk dat een kind vanuit het consultatiebureau wordt niveau en bijvoorbeeld niet op regionaal doorverwezen naar de huisarts, wil de huisarts niveau? Immers, informatie-uitwisseling weten wat de bevindingen van de jeugdarts zijn. vindt toch primair op regionaal niveau Je moet dan met elkaar afspreken welke gege- plaats? vens je exact met elkaar wilt uitwisselen en De landelijke afspraken zijn nodig omdat er ook aan welke standaarden die gegevens moeten patiënten zijn die bovenregionale zorg nodig voldoen. hebben. Denk bijvoorbeeld aan iemand uit Val- kenburg die in Friesland op vakantie is of aan Voor wat betreft het maken van afspraken over een patiënt die supergespecialiseerde zorg uit te wisselen informatie zijn we vanuit NIC- nodig heeft . TIZ begonnen bij het EMD en het elektronisch De landelijke afspraken worden vervolgens WDH. Hiervoor zijn op landelijk niveau afspra- wel regionaal geïmplementeerd. Neem bijvoor- ken gemaakt ten aanzien van de informatie die beeld het WDH. Ten aanzien van de benodigde zorginstellingen met elkaar gaan uitwisselen en informatie zijn landelijke afspraken gemaakt de te hanteren standaarden. door het Nederlands Huisartsen Genootschap Voor het EKD zijn inmiddels ook dergelijke (NHG). Vervolgens wordt er op regionaal afspraken gemaakt en de bedoeling is om niveau geïmplementeerd. Hierbij wordt gebruik ➔ Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 5 2 2006 maart 2003
  • 6. EVisionsmagazine Het begint allemaal met ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! afspraken maken Het kantoor van NICTIZ in Leidschendam gemaakt van de landelijke voorzieningen zoals manier moeten zijn ingericht, dat systemen aan de UZI-pas, landelijke eisen waaraan systemen de GBZ-eisen moeten voldoen, dat hij/zij moet moeten voldoen (de goed beheerde zorgsy- gaan werken met de UZI-pas en dat het burger- steem (GBZ) eisen) en het Landelijk Schakel- servicenummer moet zijn ingepast. Allemaal Punt (LSP). hulpmiddelen die ook weer op landelijk niveau ontwikkeld zijn en worden getest met koplopers. Wat zien zorginstellingen/zorgverleners die met een EZD, EKD, EMD of waarneemdos- Is er in dit kader ondersteuning voor zorg- sier huisartsen gaan werken allemaal op verleners nodig? zich afkomen? Met andere woorden: wat In feite verandert er niet eens zo heel veel. De moeten zij allemaal geregeld hebben voor- huisarts werkt bijvoorbeeld al met een Huisarts dat zij tot implementatie kunnen overgaan? Informatie Systeem (HIS). Hij/zij krijgt straks Het begint met afspraken maken met elkaar een upgrade van software van zijn/haar leve- zodat een deel van de informatie die je gaat rancier, moet een UZI-pas aanvragen en moet verzamelen uitwisselbaar is met andere zorgin- een aansluiting realiseren op het (LSP). Eventu- stellingen en zorgverleners. Vervolgens moet eel moeten procedures worden aangepast. je met koplopers toetsen of datgene wat je hebt Voor de implementatie van het WDH is bijvoor- bedacht implementeerbaar is. Daarna kan je beeld de richtlijn ADEMD ontwikkeld door het breder uitrollen. Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Om het waarneemdossier huisartsen als voor- De richtlijn geeft aan hoe een zorgverlener een beeld te nemen: dat betekent voor de individu- dossier moet inrichten om de uitwisseling van ele huisarts dat zijn/haar dossiers op de goede informatie mogelijk te maken. Augustus Meer weten: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl 2 2006 6 maart 2003
  • 7. EVisionsmagazine Het begint allemaal met ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! afspraken maken daarden ontwikkelen en deze in de praktijk toetsen. Wat er bij komt, is het beheer van bijvoorbeeld het LSP en de specificaties en de standaarden van de basisinfrastructuur. Daarnaast krijgt NICTIZ een onafhankelijke kennis- en adviestaak. Binnen deze taak geven we onder andere actief advies aan het minis- terie van VWS en de zorgsector over welke belangrijke (internationale) ontwikkelingen bin- nen ICT in de zorg om een landelijke aanpak vragen. Zorgverleners en zorginstellingen zijn zelf ver- Welke boodschap wil je meegeven aan antwoordelijk voor de implementatie van het een zorginstelling die nog geen plannen EMD en het WDH. Overigens is er wel een wet heeft gemaakt met betrekking tot de op het EPD in voorbereiding, waardoor één en implementatie van het EMD in 2007? ander verplicht wordt. Deze wet gaat naar ver- Zorg dat je jouw eisen richting je leverancier wachting einde dit jaar/ begin volgend jaar naar scherp maakt. Er liggen bestekken en checklis- de kamer. ten klaar. Deze zijn allemaal terug te vinden op Het feit dat het EPD verplicht wordt, heeft o.a. de site van NICTIZ. Daarbij is het van belang te maken met de verwachtingen van patiënten. goed te verwijzen naar alle eisen zoals die lan- Uit onderzoek blijkt dat 80% van de patiënten delijk geformuleerd zijn. verwacht dat informatie beschikbaar is op de huisartsenpost. Dit is echter in werkelijkheid slechts in 10% van de gevallen zo. In publicaties van de afgelopen periode staat dat de rol van NICTIZ gaat veranderen. NICTIZ zou een soort makelaar voor toepas- singen moeten worden en aan de ontwikkel- activiteiten zou een einde komen. Als ik het jaarverslag 2005 van NICTIZ lees, zijn jullie nu ook al actief als makelaar voor toepas- singen. Dus verandert er nu eigenlijk veel? De afgelopen 5 jaar is het vooral pionieren geweest. En niet zonder succes. De landelijke infrastructuur staat nu in de steigers, waardoor we een nieuwe fase ingaan. Daar hoort ook een andere rol en een andere taakstelling bij. NIC- TIZ zal zich gaan bezighouden met de agenda- voorbereiding: welke vervolgdossiers moeten opgepakt worden? Na besluitvorming van het Ministerie van VWS en betrokken zorgkoepels zal NICTIZ in opdracht van het ministerie en het veld stan- Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 7 2 2006 maart 2003
  • 8. EVisionsmagazine ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Een landelijk Elektronisch Kind Dossier (EKD) per 1 januari 2007 is niet haalbaar Erna Sluis Een onderwerp dat op dit moment volop in de belangstelling staat is het Elek- tronisch Kind Dossier (EKD). Mede als gevolg van een aantal gezinsdrama’s die de pers haalden, en waarbij naar voren kwam dat diverse instellingen die zich bezig houden met de jeugdzorg, nog niet optimaal samenwerken. Staats- secretaris Ross heeft in dat kader gesteld dat er per 1 januari 2007 een EKD moet zijn voor alle 0-19 jarigen. Maar wat komt er allemaal kijken bij de imple- mentatie van een EKD en is die termijn van 1 januari 2007 niet te kort dag? Bert van de Bovenkamp en Richard Puyt van Expanding Visions spraken hier- over met Erna Sluijs, verpleegkundige bij Vierstroom in Bodegraven, en Patricia Giesbergen, tot 1 januari j.l. werkzaam bij de GGD Midden Holland en sinds- dien werkzaam bij Prevalent (leverancier van het gelijknamige softwarepakket). Beiden zijn ervaringsdeskundige, aangezien Vierstroom en de GGD Midden Holland als koploper sinds maart 2004 in een pilotomgeving werken met een EKD. Meer weten?: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl Augustus 2 2006 8 maart 2003
  • 9. EVisionsmagazine Elektronisch Kind Dossier ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! zou het zijn voor de kinderen, voor hun ouders en voor onszelf? De reacties waren positief. Vooral de ouders vonden dat één en ander veel professioneler overkomt. Mede omdat zij gewend zijn dat hun huisarts inmiddels ook met een PC werkt. Op basis van de uitkomsten van de proeftuin zijn wij uiteindelijk in maart 2005 gestart met een bredere pilot op onze locatie in Bodegra- ven. Aan de pilot nemen vanuit Vierstroom 1 CB arts, 2 CB assistenten, 3 vaste wijkver- pleegkundigen en 2 plaatsvervangend wijkver- pleegkundigen deel. Vanuit de GGD Midden Holland een arts en een verpleegkundige. Zij maken vanaf 1 maart 2005 voor alle nieuw- geborenen direct een volledig elektronisch dossier aan. Van de overige kinderen wordt sindsdien een elektronisch dossier bijgehouden vanaf het eerstvolgende consult. Het bestaande dossier wordt zodoende voor deze kinderen niet verwerkt in het EKD. Patricia: “Wat natuurlijk niet optimaal is. Wan- neer een kind verhuist wordt nu bijvoorbeeld een uitdraai gemaakt van het EKD en aan het papieren dossier toegevoegd. Omzetten van Patricia Giesbergen de papieren dossiers naar het EKD was echter veel te tijdsintensief. En vanwege de interpreta- Wat was de aanleiding voor Vierstroom en ties die aan notities gegeven moeten worden, de GGD Midden Holland om met een EKD te is het een activiteit die ook lastig uit te besteden gaan werken? is”. Erna: “De GGD Midden Holland en Vierstroom zijn op zeker moment met elkaar gaan samen- Welke voorbereidingen hebben jullie moe- werken. Onder andere om echt invulling te ten treffen om de pilot mogelijk te maken? kunnen geven aan integrale jeugdgezondheids- Erna: “Er moest een gezamenlijke database zorg. worden ingericht, er moesten nieuwe PC’s Patricia: “We hebben in dat kader meerdere worden aangeschaft, het interne netwerk en de projecten opgestart, waarvan de implementatie verbindingen moesten worden aangepast, en van een EKD er één was”. de medewerk(st)ers moesten worden opgeleid”. Patricia: “Al met al heeft een jaar geduurd voor- Waar staan jullie nu met de implementatie dat we aan de slag konden”. van het EKD? Erna: “Waar we echt tegenaan zijn gelopen is Erna: “We zijn in maart 2004 gestart met een dat KPN de verbindingen niet op tijd kon leve- soort proeftuin van 1 dag. We wilden kijken hoe ren. Dit werd steeds uitgesteld en heeft veel het is om volledig elektronisch te werken. Hoe vertraging opgeleverd”. ➔ Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 9 2 2006 maart 2003
  • 10. EVisionsmagazine Elektronisch Kind Dossier ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! De pilot loopt nog steeds. Wat zijn de ver- je eigen handelen. Wat ik daar onder andere dere plannen? geleerd heb is dat je gewoon aan ouders kunt Erna: “Het plan was om na de zomer het vragen of ze even willen wachten, omdat jij een EKD breder te gaan uitrollen. Ondertussen is aantal zaken wilt noteren. Ook stellen we de Prevalent in het verlengde van landelijke ont- beeldschermen zo op dat ouders mee kunnen wikkelingen begonnen met de bouw van een kijken op het moment dat wij gegevens invoe- nieuwe applicatie. De nieuwe applicatie wordt ren. Ze kunnen dan direct aangeven of ze het zo anders dan de huidige applicatie, dat wij eens zijn met wat we invoeren. hebben besloten de uitrol uit te stellen. Onder- En wat jammer blijft is dat we nog steeds geen tussen loopt de pilot wel door. De voordelen zijn laptop kunnen meenemen op locatie. namelijk groot en eigenlijk is er na een jaar voor Patricia: “Reden dat we in eerste instantie op ons ook geen weg meer terug”. de locatie in Bodegraven zijn begonnen, is dat alle consulten daar ter plekke worden gedaan. Wat zijn die voordelen dan? Je zit dan niet met je verbindingen. Toen we Erna:”Ten eerste de eerdergenoemde profes- 1,5 jaar geleden begonnen hebben we voor het sionele uitstraling. Andere voordelen zijn het werken op scholen bijvoorbeeld gekeken naar feit dat we verlost zijn van de slecht leesbare UMTS-verbindingen. De kosten waren toen nog handschriften”. € 80,- per persoon per maand. Als je dan kijkt Patricia: “Wat voor de GGD een belangrijk naar de GGD met 16 artsen en 16 verpleegkun- voordeel is, is dat de mogelijkheden voor het digen, die ieder hun eigen verbinding en een genereren van statistieken toenemen. En ook laptop moeten hebben, dan loopt het aardig in het oproepen van kinderen verloopt veel soepe- de cijfers. ler. Werd er eerst gewerkt met lijstjes en schrif- Doordat de nieuwe applicatie waar we vanuit ten, nu is het een kwestie van een druk op de Prevalent aan werken webbased is, en de prij- knop en de uitnodigingen worden geprint en de zen voor UMTS inmiddels gekelderd zijn, zou afspraken worden gepland in de agenda’s. Ook je inmiddels toekunnen met een UMTS abon- de rapportages aan de gemeentes zijn nu veel nement van € 35,- tot € 40,- per persoon per makkelijker samen te stellen.” maand. Staan hier ook nadelen tegenover? Erna: “Bovendien zijn er veel scholen die over Erna: “We zijn simpelweg meer tijd kwijt voor een ADSL-verbinding beschikken”. een consult. Duurde dat eerst 15 minuten, nu Patricia: “Inderdaad. We hebben dit nagevraagd kost het ons 20 minuten. en het blijkt dat 90-95% van de scholen over Patricia: “Voor de GGD-arts ligt dat anders. een dergelijke verbinding beschikt. Vervolgens Daar duurt het consult even lang als voorheen. is het natuurlijk wel de vraag of die ook beschik- Vaak voer je de gegevens in op het moment dat baar is in de sportzaal, waar je als schoolarts een kind zich aankleedt na het onderzoek”. vaak zit. Er is in dit kader ook wel eens over Erna: “Iets anders is, dat het in het begin lastig gesproken om aan scholen de eis te stellen dat is om het gesprek gaande te houden. Terwijl er een goede internetverbinding aanwezig is”. je met kind en (meestal) de moeder zit te pra- ten, moet je ook gegevens invoeren. Er zijn En per saldo is er sprake van een positieve dan andere gesprekstechnieken nodig om het businesscase? gesprek goed te laten verlopen. We hebben Patricia: “De winst zit hem uiteindelijk in de in dat kader ook een interactieve videotraining administratieve afhandeling van één en ander. gevolgd, waarbij je geconfronteerd werd met Dit wordt veel eenvoudiger. Bij de zuigelin- Meer weten?: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl Augustus 2 2006 10 maart 2003
  • 11. EVisionsmagazine Elektronisch Kind Dossier ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! gen neemt het consult inderdaad meer tijd in Ik denk dat 1 januari 2008 niet eens beslag. haalbaar is”. Eén en ander is ook meegenomen in het uit- Patricia: “Ik merk dat al onze klanten ook rolscenario. Plan was om dit stukje bij beetje te gewoon doorgaan op de ingeslagen weg. Mede doen vanaf september. Maar nu heeft staats- omdat het ministerie heeft aangegeven dat secretaris Ross dus gesteld dat ieder kind per 1 degenen die hebben geïnvesteerd en vervol- januari 2007 een EKD moet hebben”. gens over moeten naar een ander applicatie, Erna: “Tegelijkertijd is niet duidelijk waar men hiervoor gecompenseerd zullen wordenquot;. landelijk gezien heen wil. Ook dit was voor ons overigens aanleiding om de uitrol uit te stellen”. Wat betekent het advies van Het Expertise Centrum om te kiezen voor één landelijk EKD voor jullie? Patricia: “De meningen lopen uiteen wat wordt bedoeld met één systeem. Heb je het dan over een broncode die iedere leverancier in zijn applicatie moet verwerken? Of wordt het echt één applicatie? Aangezien er nu wordt gespro- ken over een Europese aanbesteding, lijkt het laatste overigens het meest waarschijnlijk”. Vierstroom en GGD Midden Holland lopen dus het risico dat ze straks over moeten naar een andere leverancier? Erna: quot;Klopt, maar de overgang naar een andere leverancier is minder ingrijpend dan de overgang van volledig analoog naar volledig digitaal werken. Wij gaan dus gewoon door met Prevalent. Hun applicatie voldoet aan de NICTIZ standaarden, en een eventuele nieuwe applicatie zal daar ook aan moeten voldoen. Nu stoppen zou een achteruitgang zijn. Wellicht dat we dan over 2 tot 3 jaar over moeten naar een andere applicatie – want eerder zie ik het niet gebeuren – maar dat is dan maar zoquot;. 1 januari 2007, zoals staatssecretaris Ross heeft gesteld, is dus niet haalbaar? Patricia: “De aanbesteding is dan nog niet eens afgerond”. Erna: “En voordat je dan kunt overgaan tot bre- de implementatie, ben je zo een jaar verder. Je moest eens weten hoeveel regio’s nu bijvoor- beeld hun planning nog handmatig doen. Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 11 2 2006 maart 2003
  • 12. EVisionsmagazine ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! De implementatie van een zorgdossier is geen ICT-traject! Tony Rubino Arcuris Maatschappelijke Opvang is een Na lange tijd - zo’n 15 jaar - als ICT-er welzijnsorganisatie die opvang, huisvesting, gewerkt te hebben heeft Tony Rubino zijn zorg, begeleiding, dagbesteding en werk biedt carrière een andere richting gegeven en is als hulpverlener aan het werk gegaan. Dat aan kwetsbare mensen die door een combinatie wetende, was de eerste vraag aan Tony is van problemen de thuissituatie verlaten hebben ook onmiddellijk hoe hij verleid was toch en (tijdelijk) niet in staat zijn zich op eigen een ICT-project te gaan trekken. kracht in de samenleving te handhaven. Arcuris (www.arcuris.nl) is al meer dan een eeuw actief “Bij een andere werkgever was ik hulpverlener in opleiding en ik kende Clever uit de praktijk. in de zorg aan deze doelgroep en beschikt Via via kwam ik bij Arcuris waar ik de invoering daarvoor over een gedifferentieerd aanbod van Clever als eerste taak kreeg, maar ook hier van voorzieningen in een drietal regio’s. ben ik inmiddels als hulpverlener aan het werk. Arcuris heeft inmiddels een zorgdossier En in de hulpverlening ligt mijn hart.” geïmplementeerd op basis van Clever: een Er was al een afspraak om Clever te gaan gebruiken en er werd over nagedacht hoe dat applicatie die eigendom is van het Leger des te implementeren. Arcuris is een fusie-instel- Heils, geleverd wordt door Ordina, en op dit ling, dus op allerlei plaatsen werd in meer en moment wordt ingevoerd bij alle instellingen mindere mate een zorgdossier bijgehouden. die zijn aangesloten bij de Federatie opvang Dat varieerde van het kladblok tot op DOS ge- (www.opvang.nl), het samenwerkingsverband baseerde toepassingen die op locaties werden gebruikt. De zorg aan cliënten was gebaseerd van de maatschappelijke zorg in Nederland. op het zg. 8-fasenmodel. Richard Puyt en Jan Loeffen van Expanding Visions spraken op het Centraal Bureau van Maar Clever paste niet één op één bij het 8-fa- Arcuris in Beekbergen met projectleider senmodel. Met een projectteam hebben we een Tony Rubino over de ervaringen tot nu toe. match gerealiseerd. In dat projectteam zat een Meer weten?: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl Augustus 2 2006 12 maart 2003
  • 13. EVisionsmagazine De implementatie van ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! een zorgdossier lid van het MT, de directeur bedrijfsvoering, een waren aan de slag gegaan. In hechte samen- regiodirecteur, enkele clustermanagers, een werking met de clustermanagers zijn we de pilot beleidsmedewerker en een ICT-er. gestart en met succes. Inmiddels is de transitie We wilden vijf regionale servers inrichten die naar breed gebruik nog gaande. Het idee was dan onderling van tijd tot tijd dienden te syn- overigens dat we klaar zouden zijn als de im- chroniseren. We zijn daar echter van afgestapt. plementatie was afgerond, maar eigenlijk begint Dat was niet handig en op het gebied van de het nu pas. Het IT-label moet er af. Nu moeten infrastructuur was er inmiddels ook het nodige we zien dat we de managementinformatie en aan de gang. Maar daar weet Jan Loeffen meer andere rapportagemogelijkheden kunnen be- van.” nutten en ze op elk gewenst moment actueel kunnen opleveren. Rapportages aan derden Jan Loeffen: “Ik had van Arcuris de opdracht (overheden en anderen), maar ook interne infor- gekregen als interimmanager de ICT nieuw matie moet dan dagelijks actueel beschikbaar van de grond af op te zetten. Op basis van zijn. De gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een voorliggend advies van EV moest dat een de juistheid van de gegevens krijgt nu des te centrale serveromgeving worden en werkplek- meer inhoud. Gebruikers moeten ook professio- ken op basis van thin cliënt. Maar wel over zo’n neler gaan rapporteren.” vijftien locaties en ook nog geschikt voor Voice over IP (VoIP). Met Michel ten Broeke en later “Hoe staat het met de opleidingen? ook Albert Durinck zijn we daar flink mee aan “Daar ben ik nog niet helemaal tevreden over. de slag geweest. Een centrale serverruimte In de pilot is dat door leverancier zeer uitge- werd ingericht en er werden verbindingen be- breid verzorgd, maar het rendement is te laag. steld met alle locaties. Lokaal bleken veel extra Nu doe ik het zelf, één à anderhalve dag per werkzaamheden nodig voor de werkplekaan- week. Maar dat moet een structureel karakter sluitingen. Die hebben nog al wat tijd gevergd. krijgen.” We hebben op alle locaties nieuwe werkplek- “En de koppeling met de zorgkantoren? ken gerealiseerd, we namen een emailsysteem “Op basis van de indicatie gaan we aan de slag. in gebruik, we stelden overal applicaties ter Het 8-fasenmodel is daarbij het uitgangspunt. beschikking waaronder inderdaad ook Clever, Clever is daar nu voor ingericht. Technisch klopt dat centraal kon worden ingericht en via de het. We kunnen de indicatie ophalen en melden thin cliënts op elke gewenste plek beschikbaar dat we actief zijn voor die cliënt. We werken niet kwam. En als laatste hebben we telefonie mid- met PGB’s (Persoons Gebonden Budgetten), dels VoIP ingericht over alle locaties. Het brengt maar met de regelingen van de AWBZ. Arcuris de nodige flexibiliteit en beperkt de beheerskosten. Voor zo’n kleine 450 gebruikers Zorgplanning is dus een voorwaarde. En dat is zijn nu twee ICT-beheerders actief.” nieuw in de maatschappelijke zorg. We zetten begeleidingsplannen in Clever met de bijbe- Tony: “We konden ons nu richten op een cen- horende acties. Dat is de planbare zorg. We trale omgeving. De ICT-infrastructuur kruiste melden nu nog handmatig terug aan zorgkan- de vertraging in de oplevering van de nieuwe toren. We zitten dus in een overgangssituatie versie van Clever. Die kwam uiteindelijk in ok- en dat geeft aan dat de maatschappelijke zorg tober 2005 ter beschikking. Ik had alleen een nog flinke stappen heeft te zetten. De voorkant, demoversie. Die ik heb aangepast en daarmee de indicatie, klopt nu. Het einde, de rapportage, ben ik zo snel de eerste locaties beschikbaar ook. Nu de rest nog, de tussenstappen.” ➔ Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 13 2 2006 maart 2003
  • 14. EVisionsmagazine De implementatie van ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! een zorgdossier “Wil je ook een certificatie? naast heb je een kernteam nodig van een func- Ja, dat zit er in, dus we kunnen dat te zijner tijd tioneel en een technisch applicatiebeheerder. regelen.” Die twee functies moet je goed onderscheiden en ze tegelijk bij elkaar zetten. Verder zijn de “Heb je nog adviezen aan anderen? clustermanagers van groot belang. Je moet “In dit traject heb ik veel petten op gehad. Ik zo’n project ook niet brengen als een ICT-pro- kende zowel het pakket als de hulpverlening. ject. Maar ik vond het alles bij elkaar een GAAF Kennis van de werkprocessen is cruciaal. Daar- project.” 8-fasenmodel We onderscheiden de volgende fasen waarbij elke fase een eigen doel, werkwijze en bijbehorende instrumenten heeft. 1. Aanmeldingsfase, het eerste contact tussen de cliënt en iemand van de instelling. 2. Intakefase, een nadere kennismaking tussen de cliënt en de instelling. 3. Opnamefase, de opbouwfase van de hulpverlening aan de cliënt. 4. Analysefase, analyse van het functioneren van de cliënt op de acht verschillende leefgebieden. 5. Planningsfase, het opstellen van een begeleidingsplan. 6. Uitvoeringsfase, de uitvoering van het begeleidingsplan. 7. Evaluatiefase, een terugblik op de uitvoeringsfase. 8. Uitstroomfase, de afronding van de hulpverlening. In het 8-fasenmodel onderscheiden we acht leefgebieden. De leefgebieden komen in bijna elke fase van het model terug. Ze staan dus steeds centraal in het begeleidingstraject. 1. Huisvesting: huidige woonsituatie van de cliënt. 2. Financiën: financiële situatie van de cliënt (zoals inkomsten, uitgaven, schulden) en bestedings- patroon. 3. Sociaal functioneren: relatie tussen de cliënt en zijn omgeving (waaronder zijn gezin, familie, hulpverleners), inclusief zijn maatschappelijk gedrag (relatie en justitie). 4. Psychisch functioneren: het ‘welbevinden’ van de cliënt, inclusief eventueel psychiatrisch ziektebeeld en verslavingsgedrag. 5. Zingeving: datgene wat de cliënt motiveert om te leven (bijvoorbeeld een levens- of geloofsovertuiging). 6. Lichamelijk functioneren: fysieke gesteldheid van de cliënt en zelfzorg. 7. Praktisch functioneren: huishoudelijke en technische vaardigheden, taalvaardigheden. 8. Dagbesteding: daginvulling van de cliënt (werk, hobby’s, studie, activiteiten). Meer weten?: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl Augustus 2 2006 14 maart 2003
  • 15. EVisionsmagazine ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Zorgdossiers: “Gewoon beginnen, maar niet als een kip zonder kop!” Claudia van Erven en Ingrid van Hoof Een aanzienlijk aantal AWBZ-instellingen werkt Jullie staan aan de vooravond van de inmiddels met een elektronisch zorgdossier of implementatie van een elektronische zorg- dossiers. Kunnen jullie iets van de voorge- is druk doende met de implementatie daarvan. schiedenis aangeven? Zo ook stichting De Wever in Tilburg. Deze Claudia: “De Wever heeft tegenwoordig zeven organisatie heeft inmiddels een leverancier locaties die voorheen allemaal een eigen aan- voor het zorgdossier geselecteerd en staat nu pak hadden met betrekking tot het papieren aan de vooravond van een implementatie. zorgdossier. We zijn begonnen met een brede groep van Stichting De Wever biedt ouderenzorg. Er deelnemers die allemaal meepraatten. We werken 1500 medewerkers (ruim 800fte) en ruim meenden dat we alle mogelijke problemen 600 vrijwilligers voor 1100 cliënten op zeven en knelpunten van te voren moesten oplos- locaties: één verpleeghuis en zes zorgcentra, sen voordat we met de implementatie konden deels gecombineerd met een verpleegafdeling. beginnen. De kern van het probleem zat ‘m in verschil van mening over de taken en verant- In het verpleeghuis De Hazelaar troffen woordelijkheden van de gebruikers van het Richard Puyt en Jan Loeffen van Expanding zorgdossier. We hadden zelf ook nog geen Visions hun gesprekspartners Claudia van goed eenduidig beeld. We wilden eerst, vooraf, Erven en Ingrid van Hoof (respectievelijk consensus en de meeste problemen opgelost staffunctionaris beleid en innovatie en hebben. En dat bleek geen constructieve werk- wijze. applicatiebeheerder elektronisch zorgdossier) Met ondersteuning van Jos de Bruin, proces- en vroegen hen naar hun ervaringen tot nu toe. manager van Expanding Visions, hebben we toen besloten in een kleinere groep als project- groep verder te gaan. Stap voor stap.” ➔ Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 15 2 2006 maart 2003
  • 16. EVisionsmagazine “Gewoon beginnen, maar niet als ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! een kip zonder kop!” mogelijkheden aangeven komt dat vanzelf.” Claudia: “Er is ook een beoordelingscommis- sie ingericht. Als iemand iets wil, wordt hem of haar gevraagd dat via de lijn met collega’s op de afdeling te bespreken en via die commissie in te brengen.” Geldt dat alleen voor de zorgapplicatie? Claudia: “Nee, ook bijvoorbeeld op het gebied van roostering en planning hebben de planners wel degelijk inspraak als het gaat om de plan- ningapplicatie. Maar het is voor het eerst dat we Projectgroepoverleg met sleutelfunctionarissen dat zo stevig wegzetten. Er is een stuurgroep ICT op directieniveau en er zijn projectgroepen. Ingrid: “We zijn toen doorgegaan met die klei- Die van het zorgdossier is er daar één van. nere groep en een gefaseerde aanpak. De In de stuurgroep worden ook bijvoorbeeld de eerste opdracht was het opstellen van een pro- landelijke ontwikkelingen meegenomen en de gramma van eisen en zoeken naar een leveran- invloed daarvan op het ICT-beleid.“ cier die aan die eisen kon voldoen.“ Claudia: “Bepaalde sleutelfunctionarissen in Wat staat er nog op de rol? het zorgproces moesten in ieder geval mee Ingrid: “Scholing en het implementeren van doen. De beroepsgroep V&V (verpleging en het zorgdossier op de rest van de locaties. verzorging) moest als grootste gebruiker van De scholing voor het elektronisch zorgdossier het zorgdossier ook vertegenwoordigd zijn in de valt uiteen in een aantal onderdelen, namelijk projectgroep. We hebben “go/no go” momenten een basistraining voor computervaardigheden ingebouwd en de pilots laten plaatsvinden op voor wie dat nodig was, een scholing voor aan- een afdeling waar veel cliënten worden opge- dachtsfunctionarissen, een algemene scholing nomen en ontslagen en een waar bewoners voor alle gebruikers van het zorgdossier en een langer verblijven. Een MT-lid werd gevraagd specifieke scholing voor de zorgcoördinatoren als kartrekker en projectleider. De projectgroep met betrekking tot het zorgplan. Aansluitend werd samengesteld met een aantal direct op de scholing kunnen we dan op een afdeling betrokken functionarissen en kreeg ook een gaan implementeren. beter mandaat. Het project werd opgeknipt in En het zorgdossier ontwikkelt zich ook verder. fasen.” Er kan bijvoorbeeld andere informatie nodig Ingrid: “Er is overeenstemming over de uit- zijn. Het zorgplan is lastig en vraagt veel aan- gangspunten, alle rapportages zijn inzichtelijk, dacht, met name voor wat betreft de scholing.” de mogelijkheid om gegevens extra af te scher- men is er wel, maar die wordt in de praktijk Wie werken er nu het meest intensief mee? weinig gebruikt behalve door therapeuten. De Ingrid: “Natuurlijk de V&V-ers, die doen dat 24 projectgroep heeft de autorisaties uitgewerkt. uur per dag. Voor het zorgplan zijn dat verder Inhoudelijk ligt alles nog steeds bij de vakgroe- de zorgcoördinatoren en de artsen. In het ver- pen en vanuit applicatiebeheer ondersteunen pleeghuis is de eindverantwoordelijkheid voor we meer in technische zin. Maar we zitten nog het zorgplan gelegd bij de verpleeghuisarts. In wel in de overgangsfase. Nog niet alles zit er de verzorgingshuizen ligt de verantwoordelijk- in, gaandeweg bouwen we op, maar als we de heid voor het zorgplan meer in de lijn.” Meer weten?: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl Augustus 2 2006 16 maart 2003
  • 17. EVisionsmagazine “Gewoon beginnen, maar niet als ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! een kip zonder kop!” Welke externe factoren spelen een rol? geven van opleidingen door eigen applicatiebe- Claudia: “Door de keuze om gaandeweg heerders goed heeft gewerkt. Er waren korte de zaken aan te pakken, moeten we steeds afstanden en een laagdrempelige toegang tot opnieuw bekijken wat we doen. Bijvoorbeeld de applicatiebeheerders. En de vreemde ogen, met betrekking tot zorgzwaartemetingen en de in dit geval van Jos de Bruin van EV, dwongen mate waarin we de geleverde zorg gaan regi- ons ook fasegewijs beslissingen te nemen. streren.” MT-leden waren in het begin nauwelijks ICT- minded. Onder invloed van het project en van Zorgkantoren ontwikkelen zich tot make- Jos is dat veranderd. Hij heeft ons ook gesti- laars in zorg. Er kunnen dus verschillende muleerd deel te nemen in landelijke netwerken. tarieven gelden. Hoe heeft dat zijn invloed? Vakjargon, de ICT-taal spreken, bleek niet Claudia: “In de nabije toekomst heeft dit zeker noodzakelijk. En alles vastleggen in dossiers invloed. Cliënten gaan straks met een indicatie bleek niet zaligmakend; je moet je steeds weer in de vorm van een zorgzwaartepakket met ons afvragen in welke mate dat nodig is.” in onderhandeling over welke zorg zij willen Ingrid: “De projectgroep kreeg niet alleen man- afnemen. Maar daarna komt het verantwoorden daat maar ook faciliteiten, qua mensen, uren en van de geleverde zorg zowel naar de cliënt als middelen. Dat was een heel belangrijk aspect: naar het zorgkantoor. De wijze waarop deze het was ook te doen doordat er sprake was verantwoording moet plaatsvinden is nog niet van vlotte besluitvorming en de bereidheid om bekend. te investeren. Het MT vond het heel belangrijk en dat straalde ook door. Je ziet dan ook de Welke ontwikkelingen zijn er verder nog? resultaten komen. En de weerstand viel uitein- Ingrid: “We willen straks kunnen zien wat de delijk erg mee, mensen vroegen zelfs waar we zorg kost op het niveau van de cliënt en welk bleven.” tarief er tegenover staat. Daarbij hebben we Claudia: “Het was belangrijk snel de meer- ook nog te maken met het onderscheid tus- waarde van het elektronisch zorgdossier ten sen intra- en extramuraal. Extramurale zorg opzichte van de oude werkwijze duidelijk te wordt nu al gegeven, voornamelijk in de aan- maken. En dan heb ik het niet alleen over snel- leunwoningen van onze zorgcomplexen. Op ler of efficiënter werken, maar eerder over het dit moment is hierbij de indicatie veel meer beschikken over altijd bijgewerkte dossiers, leidend, maar daar zal de registratie nog beter een eenduidige werkwijze op alle locaties en moeten. Er komen ontwikkelingen aan met een verbetering van de kwaliteit van de zorg- PDA’s. Maar als je goed met een EPD wilt wer- plannen. En dat is gelukt, het project heeft een ken heb je een fatsoenlijk werkstation nodig. vliegwieleffect, dat blijkt ook uit de afstemming We werken nu al veel draadloos met laptops. tussen indicatie, zorgplan en de communicatie De vraag is of dat ook allemaal met een PDA met de cliënt en de verhoogde aandacht voor kan.” systematisch en methodisch handelen. De fase van een eenduidig papieren zorgdossier heb- Wat zou je anderen willen adviseren? ben we daarmee dus overgeslagen. Claudia: “Om bij voorkeur met een kleine groep De toegang voor huisartsen tot het zorgdossier mensen te werken die mandaat krijgt om zaken vormt nog een probleem. Buiten dat is er nog uit te werken en adviezen voor te bereiden. veel te doen. Maar tegelijk is het een kwestie Regelmatig moet er natuurlijk teruggekoppeld geweest van gewoon beginnen, natuurlijk niet worden aan het MT over hoe de zaken worden als een kip zonder kop, maar wel aanpakken, aangepakt en ingericht. Verder blijkt dat het regelmatig terugkoppelen en doorgaan.“ Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 17 2 2006 maart 2003
  • 18. EVisionsmagazine ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Het Elektronisch Medicatie Dossier en het Waarneemdossier Huisartsen: de vrijblijvendheid is er vanaf. Bert van de Bovenkamp Het Nederlands ICT Instituut voor de zorg (NICTIZ) heeft de afgelopen jaren samen met vertegenwoordigers uit het zorgveld hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de implementatie van een Elektronisch Patiënten Dossier (EPD), met als voorlopers het Elektronisch Medicatie Dossier (EMD) en het Waarneemdossier Huisartsen (WDH). Tot voor kort hoorde je in veel zorginstellingen dat men niet zozeer geloofde in de plannen zoals die er lagen en dat het nog wel jaren kon duren voordat de AORTA-infrastructuur, het EMD en het WDH gerealiseerd zouden zijn. En hoewel de planningen nog steeds doorschuiven, komt daadwerkelijke realisatie van het EMD, het WDH en de bijbehorende landelijke communicatie-infrastructuur steeds dichter bij. Instellingen die de boot niet willen missen en willen voorkomen dat zij in een onmogelijke tijdsklem komen, zullen snel in beweging moeten komen. Anders zullen zij de termijnen die door VWS worden nagestreefd, en wellicht zelfs worden afgedwongen, straks niet kunnen halen. Bert van de Bovenkamp, coach bij Expanding Visions, ligt één en ander toe. Meer weten?: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl Augustus 2 2006 18 maart 2003
  • 19. EVisionsmagazine Het Elektronisch Medicatie ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Dossier en het Waarneemdossier. Onomkeerbaar proces Minister Hoogervorst lijkt vastberaden de WDH: geplande landelijke uitrol van het EMD, het Q3 2006 : pilot WDH en bijbehorende voorzieningen als het Q4 2006 : uitrol koplopers Landelijk Schakelpunt (LSP), de UZI-pas en de Q1 2007 en verder : landelijke uitrol Sectorale berichtenvoorziening zorg (SBV-z) EMD: door te drukken. Hij kan ook haast niet anders, 1e helft Q4 2006 : pilot want de politieke druk is groot. De verschillende 2e helft Q4 2006 en Q1 2007 : uitrol koplopers fracties in de kamer willen nu namelijk eindelijk Q2 2007 en verder : landelijke uitrol wel eens resultaten zien en bestoken Hoo- gervorst voortdurend met kritische vragen ten aanzien van de voortgang. Mede als gevolg van De zogenaamde Proof of Concept die hier- diverse publicaties waaruit blijkt dat er jaarlijks aan vooraf gaat, waaraan 11 leveranciers van vele duizenden onnodige ziekenhuisopnamen informatiesystemen meedoen en waarbij de en zelfs sterfgevallen zijn als gevolg van het aangepaste informatiesystemen getest worden ontbreken van adequate medicatiegegevens. in onderlinge samenhang met het LSP, de SBV- Met als meest recent voorbeeld een rapportage z, het BSN en de UZI-pas, dient voor die tijd te van het Erasmus Medisch Centrum, uitgevoerd zijn afgerond. in opdracht van het CVZ . Volgens de laatste brief van de minister aan de De politiek voelt blijkbaar de hete adem van de Tweede Kamer, d.d. 31 mei jl. staat deze plan- kritische patiënten (lees: kiezers) in haar nek! ning nog steeds. Concreet betekent dit dat in De recente val van het kabinet, het rapport principe alle huisartsen aan het einde van dit Scheepbouwer en het “verzet” van een deel jaar klaar moeten staan en alle ziekenhuizen en van de leveranciers van ICT-toepassingen voor apotheken aan het einde van Q1 2007. de zorg zullen hier waarschijnlijk weinig aan kunnen veranderen. Eenzelfde ontwikkeling Wat komt erbij kijken? zien we overigens ten aanzien van het EKD. Voor die tijd moet er het nodige gebeuren: 1 De informatiesystemen moeten worden aan- Onder invloed van een aantal gezinsdrama’s, gepast aan de landelijk gedefinieerde stan- dat breed uitgemeten zijn in de pers, heeft daarden en het programma van eisen voor staatssecretaris Ross gesteld dat er per 1 een Goed Beheerd Zorgsysteem (GBZ). Een januari 2007 een EKD voor elke 0-19 jarige in zorgverlener die werkt met een systeem dat Nederland moet zijn. Ten aanzien van de haal- niet aan dit programma van eisen voldoet, baarheid van die termijn verwijs ik hier naar het kan bijvoorbeeld niet aansluiten op de Zorg interview met Erna Sluis (Vierstroom) en Patri- Informatie Makelaar en het LSP cia Giesbergen (Prevalent) in dit magazine. De GBZ stelt eisen aan de gebruikersfunc- ties, berichtenuitwisseling, connectiviteit, Planning beveiliging, beschikbaarheid, responsetij- Op hoofdlijnen ziet de planning voor de lande- den, capaciteit, betrouwbaarheid, actualiteit lijke uitrol van het EMD en het WDH er als volgt en beheer. Om een aantal voorbeelden te uit (bron: brief van minister Hoogervorst aan de noemen: ten aanzien van beveiliging geldt Voorzitter van de Tweede Kamer, kenmerk TK, bijvoorbeeld de eis dat men uitsluitend 2005-2006, 25529, nr 22, onderwerp Voort- toegang tot het systeem moet kunnen ver- gang ICT in de Zorg): krijgen via een UZI-pas. Ten aanzien van ➔ Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 19 2 2006 maart 2003
  • 20. EVisionsmagazine Het Elektronisch Medicatie ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Dossier en het Waarneemdossier. beschikbaarheid geldt de eis dat systemen Gisteren beginnen 7 x 24 uur beschikbaar moeten zijn en dat Vergis u niet in de impact van de ontwikkelin- storingen binnen korte tijd verholpen moeten gen zoals die hiervoor zijn geschetst. Heeft worden (bron: Programma van eisen voor u er bijvoorbeeld al over nagedacht hoe u de een Goed Beheerd Zorgsysteem ). support op systemen in het kader van de 7 x 24 2 Er moet een Zorg Service Provider worden uurs beschikbaarheid wilt vormgeven? geselecteerd die verbindingen naar het De genoemde ontwikkelingen raken namelijk LSP kan verzorgen. KPN heeft in dit kader niet alleen uw informatie-infrastructuur (appli- onlangs een nieuwe marktpropositie speci- caties en gegevensstructuur) en uw technische fiek voor de zorg gelanceerd, maar er zijn infrastructuur (hardware en verbindingen), maar meer aanbieders. ook uw organisatie-infrastructuur (ICT-beheer- 3 De UZI-pas moet worden aangeschaft en organisatie). geïmplementeerd. Om grip te houden op de ontwikkelingen en Schaalvoordelen door samenwerking op tijd klaar te staan is het van belang op korte Als het gaat om het aanpassen van de infor- termijn een integraal plan te ontwikkelen, dat matiesystemen op zich: de diverse leveranciers al deze lagen uit het hiërarchisch model voor zijn hier al hard mee bezig. Aandachtspunt hier- de informatie infrastructuur (zie figuur) omvat. bij is overigens dat een groot aantal leveran- Zeker wanneer u inderdaad besluit één en ciers via een brandbrief van de Vereniging van ander niet alleen op te pakken, maar de samen- Organisaties voor ICT in de Zorg (OIZ) heeft werking te zoeken met collega-zorgverleners. laten weten dat men niet meekan in de planning zoals die er nu ligt. Men geeft aan meer tijd nodig te hebben om de systemen aan te pas- sen aan de geformuleerde eisen. Zorgverleners en zorginstellingen zullen echter ook zelf actie moeten ondernemen. Om terug te komen op bijvoorbeeld de eisen die de GBZ Ontwikkelingen in stelt ten aanzien van de beschikbaarheid van de omgeving systemen: dit betekent al snel dat systemen redundant uitgevoerd moeten worden, net als de dataverbindingen. Bij hoeveel huisartsen- Bedrijfsdoelstellin gen praktijken en apothekers is dit nu het geval? Wil je dit betaalbaar houden, dan is het raadzaam je als zorgverleners te verenigen. Het liefst op Functionele infrastructuur regionaal niveau. Dit kan zowel binnen één discipline (bijvoorbeeld huisartsen die samen- werking zoeken) als sectoraal (ziekenhuizen, Technische huisartsen, apothekers en eventuele andere infrastructuur zorginstellingen samen). En zowel door vraag- bundeling alsook door de inrichting van een Organisatie- zogenaamd Shared Service Centre (SSC). Op infrastructuur die manier kunnen belangrijke schaalvoordelen gerealiseerd worden. Meer weten?: www.ev.nl Vragen: E: redactie@ev.nl Augustus 2 2006 20 maart 2003
  • 21. EVisionsmagazine ICT in de zorg: het zorgdossier volop in beweging! Aan- en afmelden U abonnement op EVisionsmagazine is kostenloos en vrijblijvend. U kunt zich aan- of afmelden via http://www.ev.nl/aanmelden EU-aanbesteden en EV EU-aanbestedingen die EV begeleidt worden doorgaans op www.ev.nl/aanbesteden gepubliceerd. U kunt automatisch op de hoogte blijven van deze aanbestedingen. Als er een project of informatie gepubliceerd wordt, dan ontvangt u hierover een e-mailbericht. Deze service is gratis voor abonnees van EVisionsmagazine. In uw my-profiel http://www.ev.nl/aanmelden kunt u naar keuze uw abonnement op deze e-mailservice activeren. De website van EV en RSS is een toepassing van de internetmetataal XML. Een RSS- feed wordt op de EV-website gebruikt om geïnteresseerden een automatische melding toe te sturen over wijzigingen op de EV-website. Deze melding wordt gepresenteerd in een RSS-feed of nieuwsreader. s Hiervan zijn verschillende varianten, al dan niet gratis, van verkrijgbaar. Wij verwijzen u naar FeedReader, een eenvoudige maar zeer bruikbare en gratis applicatie die u op uw computer kunt installeren. on Wat betekent de afkorting RSS? Er bestaat geen eenduidige verklaring voor de betekenis van de letters RSS. De volgende varianten worden gebruikt: RDF Site Summary , Rich Site Summary, Really Simple Syndication si Wat kan de RRS-feed van EV voor u betekenen? Via een RSS nieuws-reader ‘abonneert’ u zich op de RSS feeds van EV. Het programma verzamelt automatisch de headlines van onze website en eventueel intro’s en geeft deze in één opsomming weer in de reader of in uw browser. Op het moment dat wij een artikel plaatsen ontvangt u automatisch een signalering dat er vi nieuwe content beschikbaar is op onze website. Wilt u een artikel lezen dan klikt u op de headline en gaat u direct naar het artikel. g n EV’s RRS-feed: http://www.ev.nl/rss/ i Heeft u vragen hierover mail dan naar redactie@ev.nl. d 15 Expanding Visions is een managementadviesbureau voor toekomstvaste n bedrijfsvoering. EV coached organisaties op het snijvlak management en ict. De missie ja a is 'Het identificeren van kansen uit ontwikkelingen op het snijvlak van p management en ICT en die te vertalen naar resultaten voor organisaties'. ar ex Expanding Visions B.V. Baarnsche Dijk 12-i, 3741 LS BAARN Postbus 747, 3740 AS BAARN T: 31+(35) 5 488 388 F: 31+ (35) 5 422 953 http://www.ev.nl E: redactie@ev.nl Expanding Visions, managementadvies gedreven door cultuur Augustus 21 2 2006 maart 2003

×