Kennis as Limburg

696 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
696
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kennis as Limburg

  1. 1. MaterialsAgro,-Food,-HealthSocietal Challenges,Business,Law & CultureHealthBiobasedEconomyHealthyLivingInternationalisationSustainabilityServicesEducationKennis-As LimburgGroeimotor van de regio
  2. 2. Inleiding _ _________________________________________________________________________________________________________________________________ 5Kennis-As Limburg _ ______________________________________________________________________________________________________________ 7Strategie en aanpak _____________________________________________________________________________________________________________ 10Proces en organisatie ___________________________________________________________________________________________________________ 13Maastricht binnenstad: Business, Law & Culture _________________________________________________________________________ 15Profiel, partijen en ambitie ___________________________________________________________________________________________________ 15Actuele ontwikkelingen _ ______________________________________________________________________________________________________ 16Potentiële projecten _ ___________________________________________________________________________________________________________ 16Maastricht Health Campus _ ______________________________________________________________________________________________________ 21Profiel, partijen en ambitie ___________________________________________________________________________________________________ 21Actuele ontwikkelingen _ ______________________________________________________________________________________________________ 21Potentiële projecten _ ___________________________________________________________________________________________________________ 22Chemelot Campus Sittard-Geleen ______________________________________________________________________________________________ 25Profiel, partijen en ambitie ___________________________________________________________________________________________________ 25Actuele ontwikkelingen _ ______________________________________________________________________________________________________ 25Potentiële projecten _ ___________________________________________________________________________________________________________ 25Greenport Venlo _ ____________________________________________________________________________________________________________________ 29Profiel, partijen en ambitie __________________________________________________________________________________________________ 29Actuele ontwikkelingen _ _____________________________________________________________________________________________________ 29Potentiële projecten _ __________________________________________________________________________________________________________ 30Parkstad, Smart Services Hub ____________________________________________________________________________________________________ 31Profiel, partijen en ambitie ___________________________________________________________________________________________________ 31Actuele ontwikkelingen _ ______________________________________________________________________________________________________ 32Potentiële projecten _ ___________________________________________________________________________________________________________ 32Samenvatting en financiën _______________________________________________________________________________________________________ 33Inhoudsopgave
  3. 3. Kennis-As Limburg 5Voor economische ontwikkeling en structuurversterking is de factor kennis van cruciaal belang. De maatschappelijke kern-taak van kennisinstellingen als Universiteit Maastricht,Maastricht UMC+ (het samenwerkingsverband van azM en Facultyof Health Medicine & Life Sciences (FHML) van de UM) en Zuyd Hogeschool is het ontwikkelen van kennis en het, samen metoverheden en bedrijfsleven, scheppen van de voorwaarden voor een florerende economie: kennisdeling, onderzoek, innovatieen het vitaal houden van de bevolking. Deze kennispartners zijn ingebed in een regionaal, nationaal en internationaal net-werk van de kennisinstellingen, waarbij over en weer een beroep wordt gedaan op elkaars expertise.Kennis-As Limburg is een ambitieus tienjarig strategisch programma van de kennispartners UM, MUMC+ en Zuyd Hoge-school en is een logisch vervolg op het sectorplan Hoger Onderwijs‘Versnellen en Versterken’uit 2010. Het is een voorstelgericht op economische en maatschappelijke structuurversterking in Limburg, voortkomend uit de kracht van gezamenlijkekennisontwikkeling, waarbij actief de hand wordt uitgestoken naar grote en kleine bedrijven in Limburg om mee te doenen waarbij steun wordt gezocht bij Provincie Limburg. De kennispartners hebben ieder een eigenstandige strategie voor hetkomend decennium. Elementen uit die strategieën die een rechtstreekse bijdrage aan de Limburg Agenda van de ProvincieLimburg kunnen leveren, verbinden zij aan het concept Kennis-As Limburg. Zij zien Kennis-As Limburg als een belangrijkstrategisch speerpunt en zullen een deel van hun financiële middelen en ontwikkelkracht hiervoor aanwenden.De kennispartners kiezen ervoor een leidende maatschappelijke rol te spelen en willen daarom als actieve partners in regio-verband acteren binnen de triple helix.Daaraan wordt onder meer vorm gegeven door in de hele regio in te zetten op de uit-breiding van innovatieve gezondheidszorg,het opleiden van kenniswerkers die voorzien in de behoefte van de arbeidsmarkt,hetbevorderen van mobiliteit en migratie van kenniswerkers en op het ontwikkelen van onderzoekslijnen en valorisatieprogramma’sin samenwerking met het (regionale) bedrijfsleven en overheden.Onderwijs en onderzoek binnen het programma van Kennis-As Limburg richten zich zoveel mogelijk op de vraagzijde van bedrijfsleven en maatschappij.Het klimaat voor startende onder-nemers wordt hiermee uiteraard bevorderd.Daar waar het gaat om het verbeteren van de aansluiting op de arbeidsmarkt wordtnauwe samenwerking gezocht met Zuyd Hogeschool en andere Limburgse onderwijsinstellingen,zodat doorlopende leerlijnen(MBO-HBO-WO) worden geoptimaliseerd.Zo wordt met Zuyd Hogeschool,Fontys en de Open Universiteit (OU) intensief samen-gewerkt aan de Educatieve Agenda Limburg en is de OU een van de partners in de Smart Services Hub (Parkstad).De doelstellingen van het programma Kennis-As Limburg stroken met de agenda van Brainport 2020,hetgeen een wederzijds ver-sterkend effect garandeert.De kennisinstellingen zullen pas tevreden zijn als de inspanningen leiden tot economische structuur-versterking met florerende Limburgse campussen binnen het ecosysteem Zuidoost Nederland.Het programma zal resulteren innieuwe werkgelegenheid,in internationale netwerken waarin kennisinstellingen en bedrijven uit de hele wereld met de regio ver-bonden zijn,in een gemakkelijkere toegang tot academische kennis voor midden- en kleinbedrijf,in een betere‘Quality of Life’enin toeleiding van goed opgeleide kenniswerkers naar de arbeidsmarkt in de regio,Euregio en Nederland.Daarmee leveren zij actiefen in triple-helix-verband hun bijdrage aan de verbetering van de economische structuur en het regionale vestigingsklimaat.Het programma sluit naadloos aan bij de overall doelstelling van de Provincie Limburg: het verbeteren van het vestigings-klimaat en het zoeken naar mogelijkheden voor duurzame sociaaleconomische ontwikkeling van Limburg met benuttingvan haar bijzondere profiel en potentieel en haar unieke geografische ligging. Kennis-As Limburg en initiatieven in de om-liggende grensregio (Aken, Luik, Hasselt, Genk), die ook te maken hebben met transitieprocessen naar een kenniseconomie,kunnen elkaar versterken. Het ligt voor de hand dat kennisinstellingen en regionale overheid elkaar versterken in hun stre-ven en dat middelen van de Provincie (financiën, flankerend en lobby) naast die van de kennisinstellingen worden ingezetom de overeenkomstige strategie versneld te realiseren. Hierdoor vergroot de impact op de provinciale economische struc-tuur,worden ontwikkelingen robuuster en verstevigt de aansluiting op het regionale bedrijfsleven en haar innovatiepotentie.In dit document presenteren UM,MUMC+ en Zuyd Hogeschool hun ambitie en strategie voor de komende 10 jaar,waarin zij hunmaatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en hun inspanningen voor de regio optimaal willen laten renderen.De wijze waaropzij dit gaan invullen,de organisatie en processen die hen daarbij voor ogen staan en de stakeholders en betrokken partners wordenin de eerste hoofdstukken beschreven.Vervolgens wordt per locatie (binnenstad Maastricht,Maastricht Health Campus,ChemelotCampus,Greenport Venlo en Parkstad) dieper ingegaan op de inhoud,betekenis en impact van het programma Kennis-As Limburgvoor die betreffende locatie aan Kennis-As Limburg,en de verwachte uitstraling die dit zal hebben op de hele omgeving.Inleiding
  4. 4. 6Profiel• Top universitair onderwijs en onderzoek.• Gezondheid en zorg.• PGO (Probleemgestuurd Onderwijs).• Stevig verankerd in de (EU) regio.• Internationaal.• Integrale, multi- en interdisciplinaire aanpak van onderwijs en onderzoek.Profileringsthema’s• Leren & Innoveren.• Kwaliteit van Leven.• Europa & een Globaliserende Wereld.Facts & Figures• Meer dan 15.000 studenten (43% internationaal) afkomstig uit meer dan 130 landen.• Jaarlijks 2.400 uitgaande en 1.250 inkomende exchange studenten, joint double degree programma’smet instellingen in 8 landen.• 45.000 alumni, met alumnikringen in 12 landen, waaronder China en de Verenigde Staten.• 75 % van alle alumni woont in Nederland, 30% woont in Limburg, 15 % van alle buitenlandseafgestudeerden woont en werkt in Nederland.• 444.000 polikliniekbezoeken, 28.500 opnames per jaar.• Omzet UM: circa € 350 miljoen per jaar, omzet azM: circa € 500 miljoen per jaar.• Medewerkers UM: ± 3.500, medewerkers azM: ± 5.250.UM Rankings• Times Higher Education World University Ranking: 115e plaats.• MUMC+:Times Higher Education Clinical, Preclinical and Health Universities Ranking 49e plaats.• QS World University Ranking, 107e plaats.• QS Top 50 under 50 years old, 8e plaats.• SBE Triple Crown Accreditation: AASC, EQUIS en AMBA.• Elsevier ranking: vier UM-opleidingen op de eerste plaats, negen bachelor opleidingen scorenbovengemiddeld. Zeven UM-masteropleidingen een top-3-notering.• Positieve beoordeling instellingstoets kwaliteitszorg en toekenning Distinctive Quality FeatureInternationalisation on Institutional Level in 2013 (Definitief oordeel in juni 2013).• Beoordeling alle onderzoeksprogramma’s UM volgens het Standard Evaluation Protocol (SEP):“Zeer goed”.Economische betekenis voor de regio: € 1.062 miljoen per jaar(Bron:TNO, Kennis als economische Motor)• Toegevoegde waarde WO/UMC, HBO, RD: € 654 miljoen per jaar.• Indirect effect: € 275 miljoen per jaar.• Bestedingen studenten: € 133 miljoen per jaar.• Maastricht Health Campus: 48“on campus”bedrijven.• Campus Chemelot Sittard-Geleen 47“on campus”bedrijven.Profiel, Facts Figures: academisch onderwijs, onderzoek enacademische patiëntenzorg
  5. 5. Kennis-As Limburg 7Kennis-As LimburgIn het programma Kennis-As Limburg slaan UM, MUMC+en Zuyd Hogeschool, in afstemming met andere partijen alsChemelot Campus B.V. en Maastricht Health Campus B.V.als coöperatieve partners in de regio de handen in elkaar.Zij zetten gezamenlijk en in triple-helix-verband in op eenprogramma van versterking, verbreding en groei van hunactiviteiten. Met Kennis-As Limburg zijn de kennisinstellin-gen in staat om hun meerjarige strategie versneld en metmeer kracht uit te voeren en daarmee een wezenlijk groterepositieve impact op de regio en de innovatiekracht van hetregionale bedrijfsleven te hebben. Zij zijn bereid en in staatvoor deze strategie in de komende jaren hun strategischemiddelen in te zetten.Kennis-As Limburg is een programma dat onder meer aan-sluit op het Topsectoren-beleid (figuur 1) en op de ambitievan de Human Capital Agenda van Brainport 2020 om hetverwachte tekort van 9.000 technische (kennis)werkers in2020 te hebben opgelost.Kennis-As Limburg is te beschouwenals een geconcentreerde en gecoördineerde inbreng van dedrie Limburgse kennispartners ten behoeve van de centraledoelstellingen van Brainport 2020: Zuidoost-Nederland inde top 3 van toptechnologieregio’s in Europa en toenamevan bijdrage aan Nederlands BNP met € 40 miljard. Kennis-As Limburg omvat de drie Limburgse subregio’s van deBrainport 2020 regio. In het programma zijn de actielijnenen domeinen van Brainport 2020 herkenbaar:• Excellent onderwijs voor alle niveaus, hogere instroomen aantrekken van technisch talent (domein People).• Meer startende en sneller groeiende innovatie bedrijven(domein Business).• Toplocaties voor de kenniseconomie (domein Basics).• Betere verbinding van publieke en private RD-capaciteit(domein Technology).De Provincie Limburg, al actief deelnemer op twee campus-locaties, kan bijdragen in de vorm van infrastructurelemaatregelen, investeringen, subsidies en lobbywerk. Hetprogramma Kennis-As Limburg zal een krachtige stimulansgeven en spin-offs rondom de noord-zuidas met de campus-sen als kristallisatiepunten van ontwikkeling. Daarbij heb-ben de campusinitiatieven, elk met een eigen profiel, eenuitstraling tot soms ver buiten hun geografische ligging.Profiel• Top HBO-onderwijsinstelling.• Sterke focus op verbinding onderwijs, onderzoek, leven lang leren.• Succesvolle samenwerking met overheid en bedrijfsleven in de regio.Profileringsthema’s• Innovatieve Zorg en Technologie.• Transitie naar een duurzaam gebouwde omgeving.• Life Science and Materials.Facts Figures• ± 1.800 medewerkers.• ± 14.500 studenten (14% internationaal, afkomstig uit 55 verschillende landen).• 12.000 centraal geregistreerde alumni.Rankings• In de Keuzegids HBO Voltijd 2012 staat Zuyd Hogeschool voor het vijfde achtereenvolgende jaarin de top drie van de categorie grote hogescholen.• 42 opleidingen van Zuyd zijn in de Keuzegids beoordeeld. Daarvan staan er 11 op de eerste plaatsin hun categorie.Profiel, Facts Figures: hoger beroepsonderwijs(Zuyd Hogeschool)
  6. 6. 8Het succes van het programma Kennis-As Limburg wordtgedragen door drie essentiële onderdelen: een vitale be-volking, een gezonde en sterke groeimotor en campus-initiatieven in Maastricht,Sittard-Geleen en Venlo (figuur 2).Het eerste onderdeel is onze vitale bevolking. Een vitalebevolking is gezond, mobiel, goed opgeleid en kent eenevenwichtige demografische samenstelling met voldoendekenniswerkers.Aan een gezonde bevolking dragen UM, Zuyd en vooralMaastricht UMC+ niet alleen bij vanuit een integraal eninnovatief zorgperspectief, maar ook door gericht weten-schappelijk onderzoek naar gezondheidsverstorende engezondheidsbevorderende factoren van fysieke en mentalegezondheid in de regio. De uitkomsten van deze onderzoe-ken worden door verschillende programma’s geïmplemen-teerd. Met diverse samenwerkingspartners is MaastrichtUMC+/UM zo in staat om de gehele innovatieketen - vanmolecuul of gen via muis en laboratorium tot aan het bed -te sturen en optimaal in te zetten. De Provincie Limburgvormt in dit verband een proeftuin op het gebied van ge-zond leven en de hiermee opgedane kennis zal ook buitende regio en in internationaal perspectief worden aange-wend en gevaloriseerd.Voor het realiseren van een duur-zame zorg(infrastructuur) legt Maastricht UMC+ verbindingmet andere zorgpartners.Om te voorzien in voldoende goed opgeleide kenniswerkersFiguur 1: Aansluiting van Kennis-As Limburg op het topsectorenbeleid van de RijksoverheidHealth: Leefstijl en preventie Hart- en Vaatcentrum Oncologiecentrum COPD/CRA Neurowetenschappen Brains UnlimitedKennis -en zorgpartijen:Zorginstellingen ZO-Nederland/Euregio,UMC’s (inter)nationaal, …Life Sciences HealthAgro: Agro, Agro-Food, Agro-Health,Health, Healthy Living Logistics, Services OnderzoeksinstitutenKennispartijen:HAS, Fontys, Fraunhofer, …AgriFood / LogistiekMaterials: Performance Materials Business OnderzoeksinstitutenKennispartijen:RWTH, Fraunhofer,TU/e, …ChemieBusiness, High Tech: (Sustainable) Finance Administrative Services Programma Building IntegratedHigh Tech Systems (BITHS) Centre of Expertise: NewEnergy, Built Environment andRenewables (NEBER)Kennispartijen:OU, …Hoofdkantoren, High TechSocietal Challenges: Business Law Internationale Studies Learning Performance Kunst en CultuurKennispartijen:MSM, EIPA, Jan van Eijck, UNU-MERIT, …Creatieve IndustrieAansluiting topsectoren:
  7. 7. Kennis-As Limburg 9zullen UM en Maastricht UMC+ zorgdragen voor eenaanbod van opleidingen dat aansluit bij de verschillendesoorten bedrijvigheid op de campussen en omgeving. Dezeopleidingen, met de daaraan gelieerde onderzoeksprogram-ma’s, zullen zoveel mogelijk in de directe omgeving van debetreffende campussen worden opgezet.Met de formule van vroege kennismaking tussen studentenen bedrijfsleven zal een groter deel van de (aanstaande)kenniswerkers voor de regio behouden kunnen blijven.Geschoolde kenniswerkers blijven ook voor de regio behou-den doordat hier de juiste banen zijn en een academischeomgeving van life-long learning is gecreëerd.Het tweede onderdeel beschrijft UM en Maastricht UMC+als gezonde groeimotoren in de regio. Ze behoren tot degrootste werkgevers in Limburg en kunnen, zeker wan-neer ze in overleg met partners als Zuyd en de Limburgsecampussen hun meerjarig strategisch beleid op elkaarafstemmen, een verschil maken voor Limburg. Ook zijn zesterk gebonden aan deze regio. De activiteiten hebben hunuitstraling langs de gehele Kennis-As Limburg. Elke 1.000studenten extra aan de universiteit betekenen € 10 M extrabestedingen door studenten in de regio, € 60 M extra toe-gevoegde waarde voor de regio en 1.000 extra directe enindirecte banen (TNO).Vanuit een sterke basis kunnen decampusinitiatieven duurzaam gevoed worden, ook wanneereconomische of maatschappelijke omstandigheden ver-anderingen in strategie of uitrichting noodzakelijk maken.Samen zorgen ze voor aantrekkelijke, vitale en cultureel rijkestedelijke kernen in de regio waar het voor kenniswerkersgoed toeven is.Het derde onderdeel bestaat uit campusinitiatieven op deMaastricht Health Campus, de Chemelot Campus Sittard-Geleen en Greenport Venlo. De campussen worden verderuitgebouwd tot aantrekkelijke vestigingsplaatsen met eensterke aanzuigende werking op bestaande en startende on-dernemers, kenniswerkers en toonaangevend onderzoek enonderwijs. De inhoudelijke verbinding tussen deze kristalli-Figuur 2: Drie essentiële onderdelen van Kennis-As LimburgGezondegroeimotorVitalebevolkingCampus-initiatieven
  8. 8. 10satiepunten komt in het volgende hoofdstuk aan de orde.Door in te zetten op deze drie onderdelen ontstaat eenstabiel en duurzaam bouwwerk voor economische- enmaatschappelijke structuurversterking van onze regio.Strategie en aanpakDe kennispartners UM en MUMC+ hebben op geleide vanhun profiel en meerjarige ambitie het strategisch program-ma Kennis-As Limburg voor het komend decennium opge-steld dat uitgaat van selectieve verbreding en groei. Daarbijwordt gekozen voor een stevige regionale verankering,gebaseerd op de ambitie, kracht, noden en behoeften van deregio. Gelet op het profiel van de kennisdragers gebeurt ditin samenwerking met vele (internationale) partijen. In eenstevige triple-helix-samenwerking met de Provincie Limburgen het bedrijfsleven zal de strategie een wezenlijk grotereimpact op de regionale economische structuur hebben danzonder deze samenwerking.In hoofdlijnen bestaat de meerjarenstrategie van UM voorKennis-As Limburg uit de volgende elementen:• Versterking en verbreding van UM in onderwijs en onder-zoek, onder meer in sciences/natuur­wetenschappen.• Verder ontwikkelen als netwerkuniversiteit met anderekennisinstellingen en het bedrijfsleven waarmee eenmassa ontstaat die toegang biedt tot de mondialecompetitie in het hoger onderwijs.• Voortbouwen op sterke (interfacultaire) wetenschaps-terreinen in drie hoofdthema’s:Kwaliteit van Leven, Leren en Innoveren, Europa eenGlobaliserende Wereld.• Internationale diversificatie van de studenteninstroombevorderen door passend opleidingsaanbod.• Onderwijs en opleidingen met een goede (regionale)employability doorontwikkelen.De UM heeft ambitieuze prestatieafspraken gemaakt metde Rijksoverheid op het gebied van onderwijs, onderzoek envalorisatie, evenals Zuyd Hogeschool die met haar prestatie-afspraken heeft ingezet op een sterke regionale profilering.Beide instellingen hebben van de landelijke reviewcommissiehet predicaat “zeer goed”gekregen.Maastricht UMC+ wil de bevolking van de regio Zuidoost-Nederland nauwer betrekken bij haar activiteiten, zowelin passieve als in actieve zin. Ze kiest in het kader van haarstrategie voor de inzet op een beperkt aantal innovatie-thema’s, gekoppeld aan eigen excellentiegebieden en metrelevantie voor de regio. Hiermee hoopt Maastricht UMC+,in nauwe samenwerking met kennispartners en zorgpartnersin de regio, een significante bijdrage te kunnen leveren aanverbetering van de vitaliteit van de bevolking en een blijvendebetaalbaarheid van de gezondheidszorg. Het onderwijs-programma zal worden aangepast aan de eisen die aan dezorgwerkers van de toekomst gesteld zullen worden.Door met de Provincie Limburg en netwerkpartijen samente werken in Kennis-As Limburg ontstaat voor UM, MUMC+en Zuyd een unieke opportuniteit om de geformuleerdedoelen van selectieve verbreding en groei in partnerschapversneld en met een goede risicobeheersing te bereiken.De kennispartners kunnen dat doen door hun (natuurlijke)inhoudelijk leidende rol in Kennis-As Limburg te nemen entegelijkertijd afstemming te zoeken met een breed scalavan partners binnen en buiten de regio. Hierbij is ookactieve samenwerking met het bedrijfsleven in de triple-helix-structuur van eminent belang.Als metafoor zijn de geografische kristallisatiepunten tezien als aandrijfwielen die Kennis-As Limburg in bewegingbrengen.Via inhoudelijke cross-overs (Biobased Economy,Healthy Living, Internationaal, Sustainability en Services,Education ) ontstaat er een sterke samenhang en verbindingtussen de kristallisatiepunten en krijgt Kennis-As Limburgdaadwerkelijk betekenis als verbindende factor. Kennis-AsLimburg loopt door de drie Limburgse subregio’s van de intotaal zes Brainport 2020 subregio’s en draagt bij aan deBrainport 2020 agenda en vice versa.De ambities zijn in dit document per kristallisatiepuntuitgewerkt. Daarin is ook de rol van UM, MUMC+ en Zuyden hun partners geduid. Concrete plannen en projectenworden beschreven en een kader voor verdere projectengeschetst. In de hoofdstukken wordt ook aandacht besteedaan de plannen van Zuyd Hogeschool die nauw afgestemdzijn op Kennis-As Limburg.De strategie manifesteert zich in Kennis-As Limburg op deverschillende locaties en campussen met de volgendeprofielen:• Health: (Maastricht Health Campus)• Business,Law Culture: (Binnenstad Maastricht en Parkstad)• Materials: (Chemelot Campus Sittard-Geleen)• Agro/Food,Logistics,Health: (Greenport Venlo)
  9. 9. Kennis-As Limburg 11Navolgend zijn de inhoudelijke cross-overs kort beschreven:Biobased EconomyOp Chemelot Campus ontstaat met het internationaleonderzoeksinstituut Aachen-Maastricht Institute for Bio-based Materials (AMIBM) een onderzoekshotspot naar deverwerking,veredeling en toepassing van biobased grond-stoffen. Met Chemelot Institute of Science Technology(InSciTe) komt in samenwerking van kennispartijen enbedrijfsleven een instituut tot stand dat zich zal richten opopschaling van verwerkingsmethodes van biobased buildingblocks en biomedical materials. Maastricht belicht de aspec-ten duurzaamheid,internationale handel en industriële geo-grafie van biobased grondstoffen en de maatschappelijke ef-fecten van de omslag naar een Biobased Economy. MaastrichtHealth Campus heeft een bijzondere samenwerking metAMIBM voor innovatieve klinische toepassingen van biobasedmaterials. De nadruk van deze crossover ligt in Venlo op deverbouwings-,veredelings- en logistieke aspecten van biobasedgrondstoffen en ruimtelijke/geografische vraagstukken.Healthy LivingHet (onderscheidend) profiel van Maastricht UMC+ isHealthy Living, ofwel kwalitatief gezond leven. MaastrichtUMC+ verleent topreferente en topklinische zorg aan eenbelangrijk deel van Zuidoost-Nederland. In samenwerkingmet Universiteit Maastricht wordt wetenschappelijk onder-wijs en onderzoek, in nauwe relatie met de zorg, ten uitvoergebracht. Als één van de acht UMC’s in Nederland is Maas-tricht UMC+ drager van de kennisinfrastructuur op genees-en gezondheidkundig gebied en fungeert ze als broedplaatsen kweekvijver voor belangrijke innovaties in de gezond-heidszorg. Maastricht UMC+ onderscheidt zich van deandere UMC’s doordat ze zich nadrukkelijk toelegt op risico-stratificatie, preventie van ziekten, bevordering van gezondgedrag en organisatie van gezondheidszorg. Op deze wijzelevert het (pro)actief en doelbewust een bijdrage aan duur-zame zorg door beteugeling van de groei van de zorglastenmet kostenefficiënte oplossingen. De Faculteit Psychologyand Neuroscience (FPN) richt het vizier op bevordering vankwaliteit van leven via fundamenteel en toegepast onder-zoek naar individueel en sociaal gedrag in de samenlevingdoor middel van neuroimaging (Ultra High Field fMRI), ge-dragsstudies en interventies. Op die manier wordt gewerktaan preventie, gezondheidsmanagement en rehabilitatie-programma’s in klinische en forensische settings. Met ini-tiatieven en opleidingen als Zorgacademie, Academie voorVerloskunde en opleiding paramedische beroepen is Zuydeen belangrijke partner in de verdere ontwikkeling van hetconcept Healthy Living.Healthy Living is aldus het vanuit Maastricht HealthCampus leidende principe in de relatie naar de anderecampussen (Chemelot: biobased en biomedical materials ,voedingssupplementen en nutriënten ,Venlo: gezondheiden gezonde voeding ) en in relatie tot partners in de heleprovincie, hetgeen tot uitdrukking komt in de nadruk opgezondheidsbehoud, -bevordering en – herstel, ook inonderzoek en onderwijs.SustainabiltyDe derde verbinding tussen de kristallisatiepunten looptvia de cross-over van sustainability. Duurzaamheid krijgt inVenlo onder andere vorm door middel van Cradle-to-Cradleprojecten, de ontwikkeling van nieuwe productiemethodenvoor plantaardige olies, gezonde voeding en de ontwikkelingvan de kas van de toekomst, energiebesparing en -productieen de logistiek van vers, inclusief het consumptiegedragvan afnemers. Op Chemelot Campus wordt gewerkt aan deomslag naar een Biobased Economy, duurzame productie-methoden en nieuwe businessmodellen. In Maastrichtstaat duurzaamheid en duurzame financierbaarheid vande zorg, de maatschappelijke impact van duurzaamheid enethische kwesties rondom duurzaamheid centraal. Het gaatdaarbij om de samenhang tussen de inhoud (bijvoorbeeldenergietransitie of verduurzaming van de woningvoorraad),wetgeving, economie, internationale (financiële) markten,maatschappelijk verantwoord ondernemen en transitie-processen. Zuyd draagt vanuit het lectoraat Duurzaamheidbij aan de discussie over sustainability.ServicesServices richten zich in het algemeen op het creëren vaneen gunstig vestigingsklimaat voor bestaande- en nieuweeconomische bedrijvigheid en op het creëren van (regionale)bedrijfseconomische meerwaarde en concurrentievoordeel.Services zijn van belang voor alle innovatieve organisaties dieinformatie en goed opgeleide mensen als één van hun be-langrijkste resources hebben. Initiatieven aan de hele Kennis-As Limburg zullen een hogere toegevoegde waarde kunnenrealiseren met behulp van hoogwaardige services. De rand-voorwaardelijke disciplines bedrijfskunde,economie en ICTzijn essentieel bij het vermarkten en valoriseren van kennis-ontwikkeling en nieuwe technologieën. Actuele voorbeeldenzijn de Document Services Valley in Venlo,start-ups of nieuwevestigingen van multinationals op Chemelot,hoofdkantorenin Parkstad en health organisaties in Maastricht.
  10. 10. 12Naast deze inhoudelijke verbindingen hebben de kennisin-stellingen een benaderingswijze en aanpak,als het ware hetDNA van de organisaties,die in al hun activiteiten terugkeren:Triple HelixHet triple-helix-concept vindt zijn fundering in de gedachtedat het potentieel voor creatieve vernieuwing en economi-sche ontwikkeling ontstaat op de kruispunten van drie insti-tuties: kennisinstellingen, bedrijfsleven en overheid. Op dezegedachte zijn ook de ontwikkelingen op Health Campus enChemelot Campus gebaseerd. Ook voor Venlo en Parkstadzijn er concrete plannen om op basis hiervan de regio’s vankrachtige vernieuwings- en ontwikkelingsimpulsen te voor-zien. Andere Europese regio’s gingen ons voor; succesvollevoorbeelden zijn: Eindhoven (High Tech Campus),Warwick(University of Warwick Science Park), Berlijn (Science andTechnology Park Berlin-Adlershof) en Leuven (Leuven ScienceParks and Business Centres), waar de lokale universiteiteneen samenwerking aangingen met overheid en bedrijfsle-ven om tot vergelijkbare grootschalige campusontwikke-lingen op initiatief van de kennisinstellingen te komen.MultidisciplinairWetenschappelijke doorbraken vinden meestal plaats opde grenzen van disciplines.Technologische, economische enmaatschappelijke innovaties vergen inbreng uit meerderevakgebieden. Daarom kiest UM/MUMC+ bij nieuwe initi-atieven op het gebied van onderzoek én onderwijs steedsvaker voor een multi- en interdisciplinaire aanpak. MUMC+heeft haar topzorg en daarmee samenhangend onderzoekmultidisciplinair georganiseerd, waarbij in de keten de ver-binding is gecreëerd van fundamenteel onderzoek, via trans-lationeel en klinisch onderzoek naar topreferente zorg envalorisatie. Ook onderwijsvernieuwing zal steeds inzettenop een brede, interdisciplinaire onderwijservaring naar hetmodel van het door studenten zeer gewaardeerde Univer-sity College Maastricht en Maastricht Science Programme.Learning Performance, EducationStuderen is een lonende investering voor student en sa-menleving. Dit geldt zeker voor studenten van UM/MUMC+,aangezien de instelling al jarenlang de hoogste studieren-dementen van Nederland heeft. UM/MUMC+ heeft altijdeen voorstrekkersrol gespeeld bij het ontwikkelen van in-novatieve onderwijsconcepten. Met het Probleem GestuurdOnderwijs en het leren in de International Classroomworden nieuwe onderwijsmethodes succesvol geïmplemen-teerd, zodat de studenten van de UM de best mogelijkevoorbereiding op de arbeidsmarkt krijgen. Daar houdt hetechter niet op; wie als professional mee wil blijven doen enoptimale toegevoegde waarde wil blijven bieden, moet zijnkennis en vaardigheden zijn hele leven voortdurend verderontwikkelen. Het post-graduate-onderwijs van UM/MUMC+levert ook in die zin een grote bijdrage aan de (Limburgse)kenniseconomie. Kortom, de focus op Learning Perfor-mance zit in de genen van UM/MUMC+ en vindt via zijnbakermat in Maastricht zijn weg naar de opleidingen dieworden ontwikkeld op Chemelot Campus, Greenport Venloen in Parkstad. Uiteraard worden hierbij ook de natuurlijkeverbindingen gemaakt met OU en Zuyd, die mede om hunonderwijskwaliteit hoog worden beoordeeld.(Eu)regionale en nationale samenwerkingMet de Transnationale Universiteit Limburg (TUL) laat UM/MUMC+ en Universiteit Hasselt op onder meer biomedischvlak en op het terrein van kennistechnologie al geruime tijdzien hoe zij Euregionale samenwerking professioneel invul-len. Het succes van 800 studenten in de recent gestartegezamenlijke rechtenopleiding van UM,Universiteit Hasselten Katholieke Universiteit Leuven markeert nog eens depotentie van euregionale samenwerking. Ook in de zorgkiest UM/Maastricht UMC+ van oudsher voor een sterkeregionalisatie, in het bijzonder in het Belgische en Duitsegrensgebied, en vernieuwt in samenwerking met partnersdit uitgangspunt door de nadruk op duurzaamheid van zorgin de regio.Vanuit de campussen zijn er vele samenwer-kingsverbanden met kennisinstellingen en bedrijfsleven inde Euregio (zoals UHasselt, RWTH, Universitäts KlinikumAachen, FZ Jülich en Fraunhofer) ontstaan. Deze Euregionalefunctie is onderscheidend voor de Limburgse campussen.In Nederland wordt de wetenschappelijke brug geslagennaar zusterinstellingen waarbij wordt gezocht naar optima-le aanwending van mogelijkheden van complementariteit.InternationaalHet internationale karakter van UM blijkt uit deze samen-werkingsverbanden en uit talrijke andere facts figures:internationale staf,studentenuitwisselingen,joint- en doubledegrees en talrijke internationale onderzoeksprogramma’s.UM zal, zo de tekenen niet bedriegen, het “DistinctiveQuality Feature Internationalisation on Institutional Level”van de NVAO verkrijgen. De internationale samenwerkingen het aantrekken van internationale staf, studenten enkenniswerkers past uitstekend bij de internationale profielenvan de Limburgse campussen.
  11. 11. Kennis-As Limburg 13Proces en organisatieDe strategische ambitie van de kennispartners heefteen scope van tien jaar en is vertaald in het programmaKennis-As Limburg. Voor de materialisatie van het pro-gramma is gekozen voor een projectmatige aanpak vanuiteen sterke en eenduidige meerjarenstrategie, zoals eerderook in het Masterplan van Maastricht Health Campus enhet Masterplan Consortium Chemelot Campus (2011). Destrategische scope van tien jaar maakt het niet wenselijken zelfs onmogelijk om al bij aanvang een volledig uitge-werkt en gedetailleerd beeld te geven van alle projectenen innovaties. Dynamiek, actualiteit, betrokkenheid vanandere partijen en het benutten van actuele en nieuwekansen moeten hun invloed kunnen hebben op de inhouden het implementatietempo van het programma. Het ligtdan ook voor de hand dat het programma jaarlijks wordtdoorgelicht en op basis van betrouwbare financiële enstrategische prognoses wordt ge-update met aangepaste,nieuwe en afgevoerde projecten.Het programma zal stap voor stap worden uitgerold engematerialiseerd in projecten van verschillende aard enomvang, stuk voor stuk onderbouwd met businessplannen.Per project en fase wordt samenwerking en commitmentgezocht van stakeholders.De regie voor het ter hand nemen van projecten en deontwikkeling van campussen berust steeds bij de kennis-instelling waarbij dat past vanwege haar aard, aangeganeverplichtingen en verantwoordelijkheden. Uiteraard vindtdit, waar mogelijk, plaats in interactie met andere kennis-,onderwijs- en zorginstellingen, overheden en bedrijfslevenen ook zodanig dat er sprake is van afstemming binneneen overkoepelende strategie van Kennis-As Limburg.De Provincie Limburg wordt als een van de belangrijkstepartners gezien, aangezien de strategische belangen vanUM/MUMC+, Zuyd en de provincie in dit programma naad-loos op elkaar aansluiten. Tussen Provincie Limburg en dekennisinstellingen bestaat een ‘understanding’ van geza-menlijk de schouders zetten onder een programma waarde regio ten volle van profiteert. De kennisinstellingenspreken de verwachting uit dat de Provincie Limburg tenbehoeve van het programma Kennis-As Limburg een breedpalet van maatregelen neemt en instrumenten inzet, uit-eenlopend van strategie- en agendavorming met relevantepartijen en infrastructurele versterkingen tot investerings-middelen, up-front subsidies en lobbywerkzaamheden. Hetis in het gezamenlijk belang om de middelen die kennis-instellingen en de Provincie Limburg beschikbaar hebbenen stellen voor het programma ook aan te wenden omdaarmee aanvullende financieringsbronnen in Nederlanden Europa aan te boren:Topsectoren, Structuurfondsen,Horizon 2020 budget, maar ook de Europese Investerings-bank en, al naar gelang de situatie, private financiers.Dit grote commitment van kennisinstellingen en overhe-den vereist goede randvoorwaarden van organisatorischeaard. Afstemming van activiteiten met inachtneming vanieders belang en verantwoordelijkheid is hierbij essentieel.De betrokken organisaties, uiteenlopend van UM/MUMC+,aangesloten kennispartners, bedrijfsleven en lokale enprovinciale overheden, zullen op basis van de afgesprokenmeerjarenstrategie dan ook als onderdelen van een net-werk moeten functioneren. Een netwerk waarin voor-nemens tot innovatie snel worden herkend als elementenvan een overeengekomen strategie. Innovaties die vervol-gens in gezamenlijkheid worden onderbouwd in business-cases met inbreng van de relevante partijen, zodat snellebesluitvorming met inachtneming van ieders verantwoor-delijkheid kan geschieden. De netwerkpartners zullen,ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid, zorg moetendragen voor een goede coördinatie van werkzaamhedenbinnen de eigen organisatie en in afstemming met die vande samenwerkende partners. Daartoe stellen de kennis-instellingen voor een uitvoeringsorgaan op te zetten.Het uitvoeringsorgaanAfstemming van de strategie zal plaatsvinden vanuit eenstrategie-orgaan met bestuurlijke vertegenwoordigers vanGS Provincie Limburg, UM, MUMC+ en Zuyd Hogeschool.Een kerngroep ziet toe op de daadwerkelijke afstemmingmet projectleiders en goede coördinatie van projecten. Zijvoert kwaliteits- en plausibiliteitschecks uit en informeerthet strategie-orgaan. Voor elk project zal een toegewijdteam in het leven geroepen worden van een projectver-antwoordelijke, specialisten op de benodigde gebieden envertegenwoordigers van de locatie waar het initiatief gaatplaatsvinden. Als centraal punt voor de bijeenkomsten vandeze teams zal gezocht worden naar een representatievelocatie. Het “Lab” van Provincie Limburg biedt hiervoor eeninteressante plek.Per kristallisatiepunt of campus zijn er juridische entiteitenen/of samenwerkingsverbanden opgericht die elk huneigen besluitvormende gremia en governancestructuurhebben. Bovenstaande uitvoeringsorganen treden niet inhun plaats, maar zijn hieraan complementair en beogen
  12. 12. 14een overall-afstemming. Dit is overigens inherent aanhet functioneren in een netwerkstructuur: in wisselendesamenstelling zoeken partijen elkaar op, kennen en res-pecteren elkaars belangen en besluitvormingsprocessenen stemmen hun organisatie hierop af.Afhankelijk van de aard van de betreffende campus zijner verbanden (in ontwikkeling) met andere partijen ofspecifieke kennis- en/of zorginstellingen. Denk hierbijaan de Technische Universiteit Eindhoven, de Open Univer-siteit Nederland, de Rheinisch Westfälische TechnischeHochschule Aachen, de Universiteit Hasselt, de Univer-siteit Luik, het Forschungszentrum Jülich, het KlinikumAachen,de Hogere Agrarische School en Fontys Hogescholen.Gemeentelijke overheden en partijen uit het bedrijfsleven,zoals DSM, Lanxess, SIEMENS, Medtronic, Sabic, APG, CBS,Rabobank, soms als afzonderlijke partijen, soms in organi-saties als Limburgse Werkgeversvereniging, IndustriebankLIOF of Limburg Economic Development, hebben kenbaargemaakt betrokken te willen zijn. Zij zijn bereid mee teondersteunen en waar van toepassing ook te investeren,is het niet met financiële middelen, dan wel in flankerendbeleid of de bereidheid de eigen strategie volgend temaken aan die van Kennis-As Limburg. Ondernemingenuit MKB en grootbedrijf zullen zich op het niveau van con-crete projecten laten zien als gecommitteerde partners intriple-helix-samenwerking.Strategie-orgaan, vertegenwoordiging van:• Bestuurders van betrokken partijen: Provincie Limburg, UM, MUMC+, ZuydProject 1- coördinatieteam• Projectleider• Specialisten (infra, vastgoed,juridisch, financieel,onderwijs, onderzoek etc. )• (Campus)locatie-vertegenwoordigersProject 2-coördinatieteam• Projectleider• Specialisten (infra, vastgoed,juridisch, financieel,onderwijs, onderzoek etc. )• (Campus)locatie-vertegenwoordigersProject …-coördinatieteam• Projectleider• Specialisten (infra, vastgoed,juridisch, financieel,onderwijs, onderzoek etc. )• (Campus)locatie-vertegenwoordigersKerngroep, vertegenwoordiging van:• Topambtenaren van Provincie Limburg, UM, MUMC+, Zuyd• CEO’s MHC, CCG en Greenport VenloAfstemming,coördinatie en sturingInformatie, businessplannen,vraagdefinitieStrategie InformatieFiguur 3: Uitvoeringsorganen Kennis-As Limburg
  13. 13. Kennis-As Limburg 15Profiel, partijen en ambitieIn Maastricht zetelen 87 internationale instellingen en in-stituten, waarvan er 44 gelieerd zijn aan UM en 15 aan ZuydHogeschool. Ook de stedelijke en provinciale besturen inMaastricht, die veel oog hebben voor Euregionale en inter-nationale verhoudingen, zijn belangrijke stimulerende fac-toren voor de stad. Het DNA van de binnenstad Maastrichtis er van oudsher een van internationaal, cultureel en han-delsknooppunt en van een internationale en bestuurlijkehotspot. Universiteit Maastricht sluit hier naadloos op aanen vervult de rol van“Gateway to and from Europe”. Zij fun-geert nu immers al als toegangspoort tot Nederland voorbuitenlandse studenten die hier worden opgeleid en vanwie een groot deel een plek vindt op de landelijke arbeids-markt. De universiteit is tevens de uitgaande poort voorNederlandse studenten die in een internationale omgevingmet Engelstalig onderwijs worden opgeleid voor een inter-nationale functie in Nederland of voor een functie in hetbuitenland.UM zal binnenkort naar verwachting het bijzonder kenmerkinternationalisering van de NVAO verkrijgen. De unieke (EU)regionale ligging van de universiteit, met haar vele inter-nationale werknemers en meer dan 15.000 Nederlandse eninternationale studenten, maken het centrum van Maas-tricht tot een levendige smeltkroes van talen en culturen.Kunst en cultuur zitten in Maastricht ook ingebakken inde programma’s van de Jan van Eijck academie, de kunst-opleidingen van Zuyd en de academische opleidingen enonderzoeksgroepen van de UM aan de Faculteit der Cultuur-en Maatschappijwetenschappen (FASoS) en de Faculteitder Rechtsgeleerdheid (FL). Er wordt een breed scala aanopleidingen op het gebied van kunst en cultuur gebodenaan studenten die de complexe relatie tussen wetenschap,cultuur, politiek en kunst in de westerse samenleving willenbegrijpen. Ook de TEFAF en de Stichting Restauratie AtelierMaastricht zetten Maastricht stevig op de kaart als centrumvan kunst en cultuur.UM profileert zich inhoudelijk verder met haar“TripleCrown”geaccrediteerde School of Business and Econo-mics (SBE). De uitstraling van deze faculteit zorgt vooreen jaarlijkse aanmeldingenstroom voor de opleidingenInternational Business en Economics and Business Econo-mics van 2.900 studenten voor maximaal 900 beschikbarestudieplaatsen. De verplichte exchange-trajecten van dezeopleidingen zorgen ervoor dat elke student een semesterin het buitenland doorbrengt en dat in de uitwisseling600 economiestudenten van buitenlandse universiteitenuit meer dan 30 landen een semester of een jaar in Maas-tricht doorbrengen. Internationaal zijn ook de Faculteit derRechtsgeleerdheid (FL) met haar rechtsvergelijkende, Euro-pese en internationale juridische opleidingen, Faculteit derCultuur- en Maatschappijwetenschappen (FASoS) met haaropleidingen European Studies en Arts Culture en haarengagement voor Culturele Hoofdstad 2018 en de Faculty ofHumanities and Sciences (FHS) met het University CollegeMaastricht (UCM: een bijzondere brede bacheloropleiding,die slechts één op de vijf aanmelders toelaat), Kennis-technologie (DKE) en de Graduate School of Governance.Studenten van alle opleidingen worden bekend gemaaktmet tal van internationale kwesties, zoals de ins en outsvan multinationals, kansen op het vlak van (handels)relatiesmet opkomende economieën, internationale en Europeseregelgeving, corporate social responsibility, internationalebankzaken en internationale- culturele- en bestuurlijkekwesties, zoals mobiliteit, migratie, cultuur, duurzaamheid,werkgelegenheid, fiscaliteit en sociale zekerheid. Zij wordenopgeleid om in de toekomst een belangrijke rol te spelenbij onze export-,internationale handels- en beleidssuccessen:niet alleen (EU)regionaal voor onze eigen (creatieve) maak-industrie maar ook over de hele wereld als ambassadeursvan onze producten, cultuur en waarden. Alumni van dezeopleidingen hebben reeds verantwoordelijke posities ver-worven bij het kleine en grote bedrijfsleven, aan (internati-onale) gerechtshoven en in de internationale en regionaleadvocatuur, in Europese en regionale instellingen, in Brusselen andere bestuurs- en financiële centra over de wereld enin vele maatschappelijke en culturele instellingen.Binnenstad Maastricht: Business, Law CultureProfiel Facts 2013• Societal Challenges• Business, Law Culture• International studies• Learning Performance• Circa 10.000 UM-studenten en circa 1.600 stafledenin de faculteiten in de binnenstad• Ca. 40 bachelor- en masterprogramma’s op defaculteiten in de binnenstad
  14. 14. 16Met haar sterke profiel van“Business,Law Culture”levertUM vanuit de binnenstad haar bijdragen aan oplossingenvoor maatschappelijke vraagstukken (Societal Challenges).Elementen zijn:internationale opleidingen voor globale enregionale uitdagingen (duurzaamheid,veiligheid,handels-betrekkingen,intellectueel eigendom,vestigingsklimaatinclusief belastingregimes,global justice,migratie) en eensterkere valorisatie van kunst en cultuur (incl. markt,beleid encreatieve- en audiovisuele industrie). Door versterking van hetpost-graduate onderwijsaanbod kan nog beter worden aan-gesloten op de verwachtingen en wensen uit het regionale,Euregionale,Nederlandse en internationale bedrijfsleven.De campussen kennen thematisch scherp gedefinieerdeprofielen. Om deze in de volle breedte te laten gedijen enalle mogelijkheden te benutten, is er aanvullende input enkennis vanuit domeinen als (international) business, law,governance, sustainability, sciences, (knowledge) enginee-ring, technology en languages nodig. Dat is precies wat UMvanuit de binnenstad ontwikkelt en actief bijdraagt aanKennis-As Limburg.Actuele ontwikkelingenHet Maastricht Centre for Enterpreneurship (MC4E) bevor-dert het ondernemerschap onder studenten en levert devoedingsbodem voor een nieuwe generatie kennisintensievebedrijvigheid. De interesse onder studenten voor het zelf-standig ondernemerschap is groot en wordt door het cen-trum versterkt. De bedrijven die door jonge ondernemersworden opgestart,hebben veelal een internationale oriëntatieen ze hebben de potentie om substantiële werkgelegen-heid te creëren. MC4E heeft de ambitie haar aanbod uit tebreiden met een (pre)incubator programma“Launch Base”,waarin studenten coaching en training krijgen bij de voor-bereidingen (base) en het starten (launch) van hun eigenbedrijf in een speciaal daartoe ingericht Venture Lab.Het Institute for Learning Performance is in 2013 van startgegaan en richt zich op onderwijs en onderzoek in brede zin:bachelor,master,post-initieel,docentscholing,(na)scholing vanprofessionals,onderzoeksprogramma’s,opleidingsprogram-ma’s,management van onderwijs,bevorderen menselijk kapi-taal en efficiënt organiseren van onderwijs.Naast dit initiatieflevert UM een bijdrage aan de projectgroep Hoger Onderwijs(in samenwerking met de Provincie Limburg),waar onlangseen aanzet is gedaan tot versterking van samenwerking vande Limburgse Hoger Onderwijs-instellingen op het gebied vandocentenopleidingen en docentprofessionalisering.De Service Science Factory (SSF), een initiatief van de Schoolof Business and Economics, is een academische werkplaatswaar studenten, onderzoekers en professionals uit hetbedrijfsleven in een snelkookpanomgeving werken aannieuwe serviceconcepten of het verbeteren van bestaandediensten. Bedrijven, overheidsinstanties en andere organi-saties leggen hun probleemstellingen voor aan speciaalsamengestelde projectteams (studenten UM, RWTH, ZuydHogeschool, professoren uit de hele wereld en vertegen-woordigers uit bedrijfsleven en overheidsinstanties) enontvangen binnen zes weken een complete oplossing ofeen nieuw prototype. De SSF heeft in haar korte bestaan(sinds 2010) een indrukwekkend klantenbestand opgebouwd,waaronder APG en Océ-Canon.In 2011 startte UM met de Master of Sustainability Science Policy bij ICIS (International Centre for Integrated as-sessment Sustainable development). Het MaastrichtUniversity Green Office (2010) heeft haar krachten gebun-deld met ICIS en samen hebben zij de implementatie vanhet nieuwe duurzaamheidsbeleid op basis van het ClimateAction Report ter hand genomen. Dit rapport leverde UM in2012 tevens de zogenoemde“Sustainabul Award”op voor deNederlandse universiteit met het meest transparante duur-zaamheidsbeleid.De afdeling Kennistechnologie (DKE) ontwikkelt eenLimburg Center of Excellence for Smart Robotics dat eenaanzuigende werking heeft op technologisch geïnteres-seerde bedrijven en studenten. Het doel is om tot eenroboticacentrum te komen dat onderwijs combineert metvernieuwend fundamenteel en toegepast onderzoek ophet gebied van kennistechnologie en robotica.Potentiële projectenMet versterking en verbreding van het opleidingenaanboden (toegepast) onderzoek bouwt UM verder aan haar basis.Met tal van nieuwe initiatieven wordt ingesprongen op we-reldwijde ontwikkelingen en vraagstukken als High GrowthMarkets, Sustainable Energy, Global Regional Studies.Op regionaal niveau gaat het om trends zoals de groeiendebehoefte van de arbeidsmarkt aan goed opgeleide mede-werkers met onder andere kennis van de internationalehandel,de noodzakelijke professionalisering in het Limburgseonderwijs en de verdere profilering van de stad als hét(internationale) culturele centrum van de regio.
  15. 15. Kennis-As Limburg 17(International) BusinessHigh Growth Markets (BRIC-landen e.a.) spelen een steedsgrotere rol in de (regionale) economie en bieden grotekansen voor de verdere ontwikkeling op zowel Europeesals nationaal niveau. De belangstelling van studenten voordeze mondiale ontwikkelingen is groot, zoals blijkt uit hetgrote aantal studenten dat zich aanmeldt voor de bachelorInternational Business. UM moet deze studenten nu nogweigeren in verband met het gelimiteerd aantal plaatsen.De nieuwe opleiding High Growth Markets speelt in op dezetoenemende behoefte van zowel studenten als de arbeids-markt en zal een stimulerende werking hebben op bedrijvendie willen profiteren van deze ontwikkelingen en die zichwillen begeven op de High Growth Markets.Technische innovatie gaat snel en vraagt om besluitvormersdie inhoud en strategie kunnen combineren om zo een optima-le voorsprong te kunnen nemen op de concurrentie.Niet alleenfinanciële instellingen,maar ook telecombedrijven,energie-bedrijven en overheidsinstellingen hebben meer en meer be-hoefte aan mensen die beide domeinen kunnen combineren.De nieuw te ontwikkelen opleiding Science Business leidtmensen op die in technische managementfuncties op hoogniveau hun bijdrage leveren aan economische ontwikkelingen.In Maastricht bestaat, onder andere bij onderzoeksgroepenvan FASoS, SBE en het onderzoeksinstituut UNU-MERIT meteen project als Strategisch Innoveren, veel kennis rondomsociale en culturele elementen van innovatie en valorisatiezoals die een rol spelen op de Limburgse campussen. HetNetwerk Sociale Innovatie (NSI) richt zich vanuit de bin-nenstad op de ontwikkeling van sociale innovaties die deontplooiing en benutting van talent en de performance vanbedrijven verbeteren.Vanuit deze missie wil het NSI in samen-werking met de Chemelot Campus, Maastricht HealthCampus en de Greenport Venlo Campus onderzoek opzettennaar de factoren die van belang zijn voor het creëren vaneen campusklimaat dat open innovatie en valorisatie vanonderzoeksresultaten bevordert. Ook zal onderzoek gedaanworden naar innovatief stimuleringsbeleid dat de samen-werking op en tussen de campussen bevordert.Globalisering is een feit van alledag en manifesteert zich opalle niveaus in de samenleving. Gebeurtenissen en structurenworden meegenomen in de stroom van wereldwijde econo-mische,culturele en ecologische processen.Tegelijkertijd is erop regionaal niveau sprake van een heropleving van aandachtvoor de eigen culturele identiteit. De onderlinge verstrenge-ling van deze twee processen vormen de focus van de poten-tiële nieuwe bachelor Global and Regional Studies,een inter-disciplinaire studie,die zich richt op de wijze waarop stedenen regio’s interacteren met het proces van globalisering.Met de ontwikkeling van de Tapijnkazerne wordt een locatieingericht die naar uitstraling en allure de ideale omgeving isvoor post-initieel onderwijs aan professionals uit bestuur enbusiness voor nieuwe levenslang-lerentrajecten. UM zal naarverwachting medio 2013 een intensieve samenwerking aan-gaan met Maastricht School of Management (MSM). Binnendeze samenwerking wordt geïnvesteerd in post-initieel,klein-schalig internationaal business-onderwijs. Nieuwe opleidin-gen die worden aangeboden door Maastricht School of Busi-ness and Economics in samenwerking met Zuyd Hogeschool,zullen zich specifiek richten op leidinggevenden (executivemanagers,bestuurders) die werken in bedrijven en instellin-gen die zich op het internationale speelveld bevinden.Internationalisering kent vele gezichten en één ervan is hetdomein van octrooigemachtigden. Nieuwe tracks binnenbestaande opleidingen zullen worden aangeboden aan hendie zich willen specialiseren op het gebied van de Europeseregelgeving rondom octrooien en intellectueel eigendoms-recht.Vanzelfsprekend wordt met deze kennis en ervaringook ingespeeld op de behoefte die dienaangaande op decampussen bestaat.“Zuyd gaat, in aanvulling op de brede kennis aanwezig bij UM en Maastricht School of Management (MSM), ook een nieuwlectoraat instellen ten behoeve van bedrijven die internationale markten willen betreden. Samen hebben we meer dangemiddeld kennis van de economisch in opkomst zijnde groeimarkten en taal en cultuur van de Aziatische, Arabische,Latijns-Amerikaanse en Europese landen. Daarbij zorgt samenwerking met UM en MSM voor unieke mogelijkheden omondernemers die internationale markten willen betreden te ondersteunen.Verbindingen tussen bachelor-, master- enpostgraduate-opleidingen zijn goed te leggen. Dit lectoraat zal na twee jaar de eigen kosten moeten dekken en kan vangrote betekenis zijn voor de economische ontwikkeling van Limburgse bedrijven.”(Bron: Bijdrage Zuyd aan Kennis-As Limburg, maart 2013)
  16. 16. 18Education ValleyIn het Limburgse onderwijslandschap dient een kwalitatieveen kwantitatieve slag te worden gemaakt:er zijn meer (eer-stegraads) docenten nodig om de kwaliteit van het Limburgseonderwijs te borgen nu de babyboomers ook massaal uit hetonderwijs stromen.EducationValley staat voor een initiatiefwaarbij de hogere onderwijsinstituten in Limburg nauw sa-menwerken,met als resultaat dat over de gehele as (Venlo,Sit-tard-Geleen,Maastricht,Heerlen) innovatie in primair,secun-dair en tertiair onderwijs en levenslang-leren plaatsvindt ende curricula van lerarenopleidingen worden versterkt.Tevenszal het aanbod van eerstegraads lerarenopleidingen toene-men,zullen meer docenten een PhD traject volgen en wordenrelevante onderzoeksprogramma’s op het gebied van leren,onderwijs en arbeidsmarkt opgeschaald.Deze doelstellingenzullen door nauwe samenwerking tussen de Hoger Onderwijspartners (Universiteit Maastricht,Zuyd Hogeschool,Fontys enOpen Universiteit) worden gerealiseerd,waarbij de vestigingenvan de lerarenopleidingen van Fontys en de (nieuwste) Pabovan Zuyd in Sittard-Geleen een belangrijk zwaartepunt zullenvormen.Vanuit UM zal complementair daaraan een academi-sche lerarenopleiding worden gestart.Cultuur Creative IndustrySamenwerking tussen UM en Zuyd Hogeschool zal leidentot een doorontwikkeling van de kunstopleidingen, ook ininternationaal perspectief. Het aanbod zal met een ver-sterkte onderlinge samenhang en faciliteiten tot nieuwedynamiek leiden, een beweging waarin ook veel aandachtbestaat voor valorisatie van kunst en cultuur in interactiemet de sector“creative industry”. Met een initiatief als DeNieuwe Fabriek een Graduate School for Arts Design andInnovation, neemt de aansluiting op en relevantie voor deregionale economie sterk toe, des te meer als het bid van destad voor Culturele hoofdstad 2018 wordt ge­honoreerd.Er wordt in het digitale tijdperk meer dan ooit geschrevenen gelezen en het is van belang dat kwantiteit niet tenkoste gaat van kwaliteit. Daarom zijn goede schrijvers in alleorganisaties nodig. Schrijven is niet langer voorbehoudenaan journalisten en dichters, ook ondernemers, ambtenaren,stafmedewerkers, besluitvormers, bestuurders en weten-schappers dienen toegankelijke nota’s en begeesterendespeeches te kunnen schrijven. Opleidingen op het gebiedvan creative en professional writing zijn echter zeldzaamen met de ontwikkeling van het Maastricht Writing Centrespeelt de universiteit in op een toenemende vraag aan on-derwijs op dit domein.SustainabilityEr is brede consensus over de noodzaak van een transitienaar koolstofarme energiesystemen om te komen tot eenduurzame samenleving, waarin voldoende energie op eenveilige manier beschikbaar is. De plannen voor een nieuwemaster Sustainable Energy, Environmental Law, Economics Taxation sluiten aan bij de behoefte van beleidsmakersen professionals aan antwoorden op vragen van regionale,nationale en internationale aard omtrent energievoor-zieningen en het daarmee gepaard gaande transitiebeleid.Duurzaamheid gaat niet alleen over energie en milieu,maar ook over duurzaam ondernemen, duurzame financiëlemarkten, duurzame vastgoedmarkten. Responsible Businessand Finance is een initiatief voor een nieuwe master diemensen opleidt die dit complexe domein willen begrijpen,doorzien en hun bijdrage willen leveren aan een meerduurzame samenleving. Deze opleiding wordt geflankeerddoor een nieuw onderzoeksinstituut Financiële Stabiliteit,waarover verkennende gesprekken worden gevoerd met deUniversiteit van Luik en de Provincie Luik.Binnen UM en Zuyd Hogeschool is veel expertise op hetgebied van de woningmarkt en duurzaamheid. In hetproject Verduurzaming van de Woningvoorraad slaan detwee instellingen de handen ineen om te komen tot eensterke impuls voor de kennisontwikkeling, (lokale) econo-mie, sociale cohesie en innovatie op dit domein. Particulie-ren en coöperaties worden gestimuleerd om te investeren induurzame maatregelen en nieuwe kennis wordt ontwikkeldmet als concreet resultaat een beproefd geïntegreerd pak-ket voor verduurzaming van de woningvoorraad (technisch,organisatorisch, juridisch, financieel) dat ook buiten de regiokan worden toegepast en gevaloriseerd.
  17. 17. Kennis-As Limburg 19“Maastricht en de hele regio zijn internationaal georiënteerd. Problemen worden steeds meer grensoverschrijdendopgelost en Limburg is niet los te zien van de Euregionale arbeidsmarkt. Niet voor niets kent UM een sterke masterin public administration en heeft het EIPA (European Institute of Public Administration) zich in Maastricht gevestigd.Een internationale bestuursacademie van Zuyd, in samenwerking met o.a. UM, Provincie Limburg met haar initiatief“Grensinstituut”(bundeling van grensoverschrijdende service aan bedrijven en burgers) en andere instellingen kunnenzorgdragen voor het benodigde aanbod van bestuurlijke capaciteit op het juiste niveau. De opleiding bereidt mensen voor opbanen in een internationale triple-helix-context (overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven). Zuyd verwacht met dezeopleiding ca. 150 studenten te kunnen trekken.”“De transitie naar een duurzame leefomgeving levert ongekende economische kansen. Alleen al in Limburg staan700.000 gebouwen die de komende jaren in meer of mindere mate worden verduurzaamd. Streven van NEBER isregionale bedrijvigheid te initiëren en te stimuleren, om voor deze markt producten en diensten te ontwikkelen envermarkten. De technische kennisontwikkeling geeft een impuls aan mkb-bedrijven in installatie of bouw. Via nieuweonderzoeksgebieden en samenwerking met RWTH Aachen en UM worden nieuwe opleidingsproducten ontwikkeld voorinitieel en post-initieel onderwijs.”“Het i-Arts programma van Zuyd wordt verder uitgebouwd met UM en de Jan van Eyck Academie. De master i-Arts van Zuydpast goed in het bredere Graduate School of the Arts-concept van UM. Hier gaat het vooral om samenwerking op het terreinvan master-/phD-trajecten waarin onderzoek en ontwikkeling/ondernemerschap belangrijke pijlers zijn.Voor de nationaleen internationale doorontwikkeling van de bestaande kunstopleidingen met betrekking tot erkende kwaliteit en profileringen voor de aantrekkingskracht van de graduate school zijn de drie topopleidingen van de faculteit van de Kunsten van Zuydvan groot belang. De opleidingen zijn specifiek op de kunstdisciplines gericht, te weten de Europese Opera Academie, deEuropese Theaterschool en de Europese Architectuuropleiding. Alle zijn gekoppeld aan mastertrajecten en partnershipsin Europa en realiseren een topniveau, met uitstraling naar alle andere onderdelen. Het aantal studenten voor detopopleidingen is beperkt (enkele tientallen), maar Zuyd verwacht dat er door de koppeling met UM tot 100 extra studentenvoor het i-Arts-traject kunnen worden geworven.”(Bron: Bijdrage Zuyd aan Kennis-As Limburg, maart 2013)
  18. 18. 20Projectvoorbeelden:• International) Business and Law• Bachelor en Master High Growth Markets• Science Business• Netwerk Sociale Innovatie• Bachelor Global Regional Studies• Samenwerking MSM• Post-initieel onderwijs• Europees Octrooirecht en IPR• Venture Lab“Launch Base”• Institute of Learning Performance (Education Valley)• Academische Lerarenopleiding• Sustainability/Technology• Master Sustainable Energy, Environmental Law, Economics and Taxation• Master Global Responsible Business and Finance en Instituut Financiële Stabiliteit• Verduurzaming woningaanbod Limburg• Limburg Center of Excellence for Smart Robotics• Cultuur/Creative• De Nieuwe Fabriek: Graduate School of Arts, Design Innovation• Maastricht Writing Centre (Expertise Centre for Creative and Professional Writing)
  19. 19. Kennis-As Limburg 21Profiel, partijen en ambitieSamen met Provincie Limburg, gemeente Maastricht enIndustriebank LIOF ontwikkelen UM/MUMC+ MaastrichtHealth Campus (MHC). Doel is het realiseren van een inter-nationale valorisatiecampus waar bedrijvigheid wordt ont-wikkeld vanuit, of aansluitend bij, medisch en gezondheids-wetenschappelijk onderzoek. De economische doelstellingvan de campus is de realisatie van een aantal sterke nieuwebedrijven en een groei van 1.100 kenniswerkers (tot 2023).Op deze campus worden resultaten van wetenschappelijkonderzoek en kennis vertaald in breed inzetbare toepas-singen. Door de eigen innovatiekracht en intensieve samen-werking met het bedrijfsleven zijn MUMC+ en Faculty ofPsychology and Neuroscience (FPN) in staat een blijvendstimulerend effect te hebben op economie, investeringenen werkgelegenheid. MHC is een locatie waar nieuwe initia-tieven gestalte zullen krijgen. Daarenboven zal MUMC+over de volle breedte van de provincie en in het bijzonderlangs Kennis-As Limburg een bijdrage leveren vanuit haarspecifieke achtergrond, kennis en kunde.Het inhoudelijk profiel van MHC wordt in belangrijke matebepaald door de profilering van zowel MUMC+ als FPN. Alseen van de acht UMC’s in Nederland is MUMC+ drager vande kennisinfrastructuur op genees- en gezondheidkundiggebied en fungeert het als broedplaats en kweekvijvervoor belangrijke innovaties in de gezondheidszorg, die ge-valideerd kunnen worden in de proeftuin Limburg. Daarbijheeft MUMC+ gekozen voor een vijftal innovatiethema’s, teweten Leefstijl en Preventie, Personalized Health,Voeding,Smart Technologies en Operational Excellence. Deze vindenhun uitwerking binnen de profielen Cardiovasculaire enMetabole Aandoeningen, COPD en Chronische RespiratoireAandoeningen, Oncologie en Neurowetenschappen.FPN heeft gekozen voor de onderzoeksprofielen CognitieveNeurowetenschappen (verklaring en verbetering van normaalgedrag),Klinische Psychologie,(psychopathologie),Arbeids- enSociale Psychologie,Neuropsychologie enPsychofarmacologie.Een belangrijk innovatiethema is Human Enhancement andDecision Making dat erop is gericht capaciteiten van gezondeen zieke mensen,individueel en in organisaties,te bestuderenen te optimaliseren middels functionele neuroimaging,cog-nitieve en farmacologische interventies en taakdifferentiatiebinnen arbeidsvraagstukken.FPN werkt nauw samen metMUMC+ in multidisciplinaire onderwijsprogramma’s zoalsScience en Systems Biology en in interdisciplinaire onderzoeks-projecten.Naast valorisatie heeft Maastricht Health Campus eenbelangrijke rol in het faciliteren van bedrijven van buiten deEuropese Unie om met medische hulpmiddelen en innovatiestoegang te krijgen tot de Europese zorgmarkt.Daarbij gebruiktMHC bestaande‘state of the art’-faciliteiten van MaastrichtLab,Brains Unlimited en Clinical Trial Center Maastricht. Hetaantrekken van internationale research-bedrijven (zoalsMedtronic) is een belangrijke voorwaarde voor het realiserenvan 1.100 nieuwe arbeidsplaatsen op de campus en de aan-wezigheid van deze faciliteiten bindt de RD-activiteiten vandeze bedrijven langdurig aan de Health Campus.Actuele ontwikkelingenInmiddels zijn enkele grotere projecten op MHC van startgegaan. Een belangrijk voorbeeld is De Maastricht Studie:de grootste cohortstudie tot nu toe naar type-2 diabetesmellitus. Ook is er Brains Unlimited, een scannerlab voorhoogwaardig wetenschappelijk onderzoek naar menselijkgedrag en veelvoorkomende (hersen)ziekten. Een anderreeds gestart project is The Maastricht Forensic Institute.Dit instituut combineert het forensisch, technisch onder-zoek met rechtspsychologische en gedragswetenschappe-lijke expertise. Het eerste gemeenschappelijke project vanMHC en Chemelot Campus is Enabling Technologies, datbetrekking heeft op het gezamenlijk gebruik van high-endMaastricht Health CampusMaastricht Health Campus 2013:• Leefstijl en preventie• Hart- en Vaatcentrum• Oncologiecentrum• COPD/CRA• Neurowetenschappen Brains Unlimited• MUMC+ en FPN: circa 6.000 medewerkers• MUMC+ en FPN : € 700 mln omzet per jaar• Circa 5.000 studenten• 444.000 polikliniekbezoeken per jaar• 28.500 opnames per jaar
  20. 20. 22analyse-apparatuur. Binnen het Sciences Programme wordteen interfacultair Institute for Systems Biology ontwikkeld.Potentiële projectenEen dynamische en bedrijvige provincie vergt een vitalesamenleving.Vitalisering van Limburg dient dan ook eenbelangrijk uitgangspunt te zijn van Kennis-As Limburg. Deinsteek daarvoor is het bevorderen van een gezonde regio,i.c. de provincie Limburg, respectievelijk Zuidoost-Nederland,en in het kielzog de kansen die zich in dat verband voordoenvoor innovatie, valorisatie en kenniseconomie. Implicietverlegt Maastricht UMC+ dus de aandacht van intramuralezorg naar preventie, leefstijl, het behouden én het bevor-deren van gezondheid. De Faculteit Psychologie en Neuro-wetenschappen (FPN) richt zich specifiek op het bevorderenvan mentaal functioneren en menselijke capaciteit van in-dividuen of groepen in een sociale context. Regio-specifiekeproblematiek staat daarbij voorop.Dit is te herkennen in de voor MHC voorgestelde projecten.Leidende thema’s zijn bewegen, duurzaam werken, posi-tieve psychologie, kennisbenutting, omgevingsfactoren envoedingsgewoonten in relatie tot lichamelijke en geestelijkegezondheid. Deze thema’s vinden uitdrukking in projectenbinnen het continuüm van gezondheidsbehoud en gezond-heidsbevordering.Waar nodig zal ontbrekende kennis ver-zameld moeten worden en zullen therapeutische en zorg-innovatieconcepten geëvalueerd worden.Ten slotte zal een opleidingenpalet uitgebreid en ontwik-keld worden dat aansluit bij bovengenoemde thema’s.Deze opleidingen komen enerzijds tegemoet aan verande-rende eisen die aan zorg- en kenniswerkers gesteld worden.Anderzijds dragen zij bij aan een geacademiseerd Zuidoost-Nederland dat zich bewust is van zijn gezondheidsproble-matiek en maatschappelijke uitdagingen en daar op ade-quate wijze mee kan omgaan. MUMC+ en FPN doen dit nietalleen, maar in samenwerking met partners in (Eu)regionalenetwerken. Daarom vindt de uitwerking van de gekozenthema’s niet alleen plaats op de MHC, maar is nadrukkelijkook sprake van spreiding van de verschillende thema’s overde regio c.q. de provincie.MUMC+ en FPN hebben deze inbreng uitgewerkt in con-crete initiatieven die passen binnen de langetermijnvisieen -strategie, waarbij ze zich zullen toeleggen op de eerdergenoemde profielen en innovatiethema’s. In het navolgendewordt een aantal voorbeelden van initiatieven beschreven.Zo zet MUMC+ in het kader van de ambitie van een vitalebevolking in op duurzame zorg.Tijdens de themaconfe-rentie“Duurzaamheid van zorg in de regio”op 1 november2012 hebben de spelers in de gezondheidszorg in Zuidoost-Nederland aangegeven bij te willen dragen aan duurzamezorg. Het is nu zaak om de uitkomsten van deze conferentieom te zetten in structurele regionale samenwerking. Daar-mee wordt ook aangesloten bij het beleid van de Provincieom gezond gedrag te stimuleren en samenwerking in dezorg te bevorderen. MUMC+ wil graag samen met de Provin-cie de coördinatie hiervan op zich nemen.In dit verband past ook de Parkstad Studie, een langduriggezondheidsonderzoek waarin een groep van 4.000 per-sonen tussen de 40 en 75 jaar uit de regio Parkstad wordtgevolgd. De deelnemers zullen een intensief gezondheids-onderzoek ondergaan, gericht op chronische ziekten zoalsdiabetes en hart- en vaatziekten. De Parkstad Studie wordtnaar voorbeeld van de Maastricht Studie opgezet, waardoornauwe samenwerking tussen de regio’s, maar ook gemeen-ten, de GGD, MUMC+ en maatschappelijke partners wordtbewerkstelligd.Eveneens aansluitend bij het thema vitaliteit is De gezondeschool voor de toekomst. In dit innovatieve project wordende basisscholen in de Oostelijke Mijnstreek van de Onder-wijsstichting Movare de komende jaren omgebouwd totgezonde basisscholen: scholen waar gezondheid en onder-wijs hand in hand gaan.Innovatie met betrekking tot zorg en gezondheid wordt be-oogd in het Living Lab Limburg. Dit is een platform voor deontwikkeling en innovatie van producten en diensten doorondernemers en onderzoekers. Het initiatief krijgt vorm ineen fysieke locatie waar bevolking en behandelaars in eenvroege fase betrokken worden bij het innovatieproces. HetLiving Lab dient als proeftuin voor integrale gezondheidszorg.Onderzoeksprogramma’s waar state-of-the-art meet- enonderzoeksapparatuur voor nodig is op het gebied van voe-ding en beweging kunnen gebruik maken van het LivingLab. Er wordt een beweeglaboratorium en kooklaboratoriumingericht met high-tech-apparatuur. Hierdoor kunnen we-tenschappers, maar ook ondernemers, hun ideeën testen envalideren. In de Maastrichtse vestiging van het Living Lab opde Maastricht Health Campus zal het accent op voeding enbewegen liggen. In Venlo is gezonde voeding het thema.Maastricht heeft internationaal naam gemaakt op hetgebied van Hart- en Vaatziekten. Maastricht UMC+ bouwt
  21. 21. Kennis-As Limburg 23deze reputatie verder uit door de realisatie van een cardio-vasculair topinstituut, dat gekenmerkt wordt door excel-lente en innovatieve zorg en research.In Hornerheide zal CIRO+ als kennis- en innovatieplatformbijdragen aan stimulering van economische ontwikkelingmet betrekking tot zorg voor de groeiende groep patiëntenmet hoge ziekte- en zorglast door kennisinstellingen, bedrij-ven en overheden te verbinden rond kennis op het gebiedvan chronisch zieken.De mogelijkheid om een faciliteit voor Protonentherapie opde MHC te vestigen wordt momenteel onderzocht.Nieuwe opleidingen zullen ontwikkeld worden in het kadervan levenslang leren, vooral in de vorm van postacademischonderwijs, hetgeen bijdraagt aan de aantrekkelijkheid vande kennisregio. Daarnaast ontstaat als gevolg van de stra-tegische keuze van MUMC+ een behoefte aan anders opge-leide werknemers in de hele keten van de zorgsector. Samenmet Zuyd Hogeschool worden nieuwe opleidingen voorzorgprofessionals op het gebied van preventie, gezond-heidsmanagement en leefstijl ontwikkeld.Daaronder valt ook een pakket aan opleidingen op het ge-bied van voeding dat door MUMC+ in samenwerking metChemelot en Greenport Venlo wordt ingericht. Deze oplei-dingen dekken een breed scala aan onderwerpen, met aande ene kant van het spectrum het ontwikkelen van bijvoor-beeld voedingssupplementen, tot managementopleidingenen opleidingen op het gebied van gezonde voeding en pre-ventie. Het interfacultaire onderzoeksprogramma“Eat Well”kan hiervoor de leidraad vormen.FPN is penvoerder van de nieuwe bachelor Neuroweten-schappen Neurowetenschappen die stoelt op expertise vanFPN en MUMC+. Met een nieuwe bachelor Neuroweten-schappen ontstaat een uniek voorbereidingsprogramma opverschillende nationale en internationale masters aan UM.Binnen de neurowetenschappen wordt de biologische basisvan het gedrag en mentale processen waardoor wij waarne-men, handelen, leren en herinneren bestudeerd. De bachelorzal leiden tot een instroom van meer en beter vooropgeleidekandidaten in de masters. Maastricht Health Campus kandaarmee uitgroeien tot een centrum van onderwijs, onder-zoek en kennis rondom hersen gerelateerde ziekten: ziektendie een grote menselijke, maatschappelijke en economischerelevantie kennen. Daarom ook heeft de Europese Commis-sie het Human Brain Project (HBP) geselecteerd als FETFlagship. FPN is actief betrokken bij het HBP.Versterking van toegepast onderzoek met de nieuwe MRI-scanners (Brains Unlimited) wordt ontwikkeld in goedesamenwerking tussen FPN/Brains Unlimited en Zuyd Hoge-school. Hier ontstaat naast een recent geaccrediteerde mas-ter of science een HBO-opleiding Technology in Bioimaging,die een bijdrage aan het Science Technology-programmaop MHC levert.Tot slot kan in dit verband de inrichting van een skillslabvoor alle type werkers in de zorg uit de Euregio Maas-Rijnworden genoemd. Deelnemers aan dit project variëren vanverpleegkundigen tot medisch specialisten, die in dit skills-lab op een innovatieve manier vaardigheden leren.“Zuyd wil op de Maastricht Health Campus, naast de academische werkplaatsen van UM, werkplaatsen inrichten met focusop innovatie en ondersteuning van de eerstelijns zorg. De faculteit Gezondheidszorg en de Academie voor Verloskunde vanZuyd werken hierbij nauw samen. In dit programma gaat het om een totale toename van ca. 500 studenten.Verder gaat Zuyd een extra Health College opzetten, met drie- en vierjarige trajecten voor hooggemotiveerde studenten.Basis hiervoor ligt bij de beste hbo-zorgopleidingen van Nederland die Zuyd in huis heeft. Hiermee wordt aangeslotenop het Expertisecentrum Innovatieve Zorg en Technologie en de Zorgacademie. Perfecte aansluiting op masters vanen in samenwerking met UM en samenwerking met Maastricht UMC+ en Maastricht Health Campus versterkt deaantrekkingskracht.Ook komen er opleidingsmogelijkheden die de aansluiting op masterprogramma’s verbeteren, vooral ook richting UM,de aansluiting van internationale studenten op Nederlandse zorgopleidingen mogelijk maken en programma’s om deovergang van voortgezet onderwijs naar opleidingen in de zorg en techniek laagdrempeliger te maken.”(Bron: Bijdrage Zuyd aan Kennis-As Limburg, maart 2013)
  22. 22. 24Projectvoorbeelden:• Living Lab Limburg (Maastricht: bewegen en gezonde voeding,Venlo: gezonde voeding)• Parkstad Studie• De gezonde school van de toekomst (Movare)• CIRO+ kennis en innovatieplatform• Nieuwe opleidingen zorgprofessionals op gebied preventie, gezondheidsmanagement, leefstijl• Skillslab zorgwerkers Euregio: vaardigheden leren• Bachelor Neurowetenschappen• Beroepsopleiding Technology in Bioimaging
  23. 23. Kennis-As Limburg 25Profiel, partijen en ambitieDe Chemelot Campus Sittard-Geleen (CCG) is ontstaanvanuit een Industrial Park met DSM als centrale partij.Inmiddels is het Chemelotterrein uitgegroeid tot de tweedechemiesite van Europa. Het bestaat enerzijds uit 800 hec-tare Industrial Park met zware chemie van partijen als DSMen SABIC en anderzijds uit de Chemelot Campus: een openinnovatiecampus van nationaal belang waar naast DSMook de multinationals SABIC en LANXESS belangrijke engroeiende RD activiteiten ontplooien en inmiddels bijna50 andere kennisintensieve bedrijven actief zijn.DSM,Provincie Limburg en UM werken op de campus samenin de Chemelot Campus B.V. en hebben de ambitie om intien jaar een groei van 1.300 FTE te realiseren (2.500 kennis-werkers in 2023). Zij willen Chemelot transformeren tot dèvestigingsplaats voor bedrijven en onderwijs- en onder-zoeksorganisaties in CHEMaterials. De focus ligt daarbij opde volgende gebieden: Performance Materialen, BiobasedMaterialen en Biomedische Materialen. UM is de aangewe-zen consortiumpartner om, in nauwe samenwerking methaar partners uit de (Eu)regio, de academische componentvan de campus (opleidingen,onderzoeksinstituten,publiekeRD programma’s, analytische RD-ondersteuning eninfrastructuur) te versterken. Deze component is van stra-tegisch belang, is nog volop in opbouw en behoeft verster-king. Met behulp van de academische component zal decampus tot volle bloei kunnen komen, meer nieuwe bedrij-vigheid aantrekken, voldoende nieuwe kenniswerkers oplei-den en aantrekken en zorgen voor het versnellen en kruis-bestuiven van innovatie bij bestaande en nieuwe bedrijven.Actuele ontwikkelingenSinds 2005 hebben 45 nieuwe bedrijven zich op ChemelotCampus gevestigd. In 2012 zijn de eerste onderwijsactivi-teiten gestart op Chemelot. Het Chemelot Innovation andLearning Lab (CHILL) coördineert en faciliteert onderwijsac-tiviteiten van MBO, HBO en WO en bouwt daarmee aan eendoorlopende leerlijn op Chemelot. Partners zijn Arcus, Leeu-wenborg, Zuyd, SABIC, DSM en UM/MUMC+. Het MaastrichtScience Programme van de UM is een internationaal LiberalArts Science programma waarin studenten worden op-geleid tot bachelor binnen de natuur­weten­schappen. Daar-naast ontwikkelt de UM een innovatieve Master BiobasedMaterials met bijdragen uit het bedrijfsleven.UM en MUMC+ participeren in het opzetten van twee on-derzoeksinstituten op Chemelot. Het Aachen-MaastrichtInstitute for Biobased Materials (AMIBM) is een samenwer-kingsverband van UM, RWTH en Fraunhofer IME dat zichricht op de ontwikkeling van nieuwe biobased materials enhun medische en niet-medische toepassingen. Het ChemelotInsitute for Science and Technology (Chemelot InSciTe) iseen samenwerking tussen UM/MUMC+, DSM,TU Eindhovenen Chemelot op het gebied van biomedische materialen enbiobased building blocks.Daarmee is de basis gelegd voor een deel van de behoefteaan academisch wetenschappelijk onderzoek van de focus-gebieden op de campus.Wat er nu nodig is, is een versneldedoorontwikkeling van de initiatieven en thematische verbre-ding van de activiteiten zodat binnen korte tijd onderwijs enonderzoek met de juiste inhoudelijke thema’s en infrastruc-tuur aan de slag kunnen op Chemelot.Potentiële projectenOm de potenties van de genoemde focusgebieden te verzil-veren is, naast de volledige uitrol van de huidige sciences-opleiding, verbreding nodig van het opleidingenspectrum.Voor de volledige uitrol van de sciences is het voor UM zaakzekerheid te krijgen over het nog niet gerealiseerde deel vande subsidieaanvraag bij de provincie (zie hoofdstuk Samen-vatting en financiën). Pas na de verwezenlijking van hetChemelot Campus Sittard-GeleenChemelot Campus Sittard-Geleen 2013:• CHEMaterials• Performance, Biobased, and Biomedical Materials• Biotechnology• RD Infrastructure• Entrepeneurship• 1.200 kenniswerkers• 120 studenten• 47 bedrijven• 200 patenten per jaar
  24. 24. 26volledige budget kan immers de gezochte doorontwikkelingvan sciences in onderwijs, onderzoek en valorisatie binnenKennis-As Limburg ter hand worden genomen. De verbredingzal in het bijzonder in de richting van Performance Materialsen Entrepreneurship/Management plaatsvinden. Er zullendaarom opleidingen ontwikkeld worden op het gebied vanMaterial Sciences, op het snijvlak van Sciences en Business(Tech MBA), op het gebied van Sustainability en op het ter-rein van gespecialiseerd Post Graduate Onderwijs voor degrote groep professionals op de campus.UM/MUMC+ maakt zich hard voor de versnelde ontwik-keling van AMIBM en de daarbij horende internationalesamenwerking. Door deze samenwerking wordt een schataan academische infrastructuur en kennis van de RWTHtoegankelijk voor partijen op Chemelot. Dit draagt sterkbij aan de aanzuigende werking van de campus. Door hetbenoemen van het thema Biobased Materials als cross-overop Kennis-As Limburg ontstaan er extra kansen voor de heleLimburgse economie: biobased materials vinden hun oor-sprong in gecultiveerde natuur zoals partijen op GreenportVenlo die als geen ander beheersen. Met nieuwe teeltme-thodes, passende logistiek, proefboerderijen, zaaigoedver-edeling, opwaardering van reststromen en aanleveringvan grondstoffen uit biomassa worden de onderzoekers opChemelot gefaciliteerd in het maken van biobased materialsuit hernieuwbare grondstoffen. Deze zullen brede toepas-sing vinden, zoals in automotive, commodity of technischeapplicaties. De hoogwaardige klinische toepassingen vanbiomedische en biobased materialen zullen in een preferredpartnership met Maastricht Health Campus bediend wor-den. Daarnaast zal met Maastricht Health Campus wordensamengewerkt om de analytische RD-ondersteuning teversterken met imaging technieken. Op het gebied vanbusiness en management wordt een verbinding gemaaktmet UM in Maastricht waardoor er een kruisbestuivingontstaat tussen de bedrijvigheid op Chemelot en onderwijsen onderzoek van de School of Business and Economics.Met InSciTe komt in samenwerking van kennispartijen enbedrijfsleven (TU/e, UM/MUMC+, DSM) een instituut totstand dat zich zal richten op upscaling van verwerkings-methodes van biobased building blocks. InSciTe wordtgedragen door vele partijen en verlangt een eigen finan-cieringsmodel (zie hoofdstuk Financiën). Het project wordtmet steun van de kennispartners en als onderdeel van hetprogramma Kennis-As Limburg, ingediend onder verant-woordelijkheid van Chemelot Campus B.V.Naast de onderzoeksinstituten AMIBM en Chemelot InSciTein ontwikkeling, bevindt zich het Polymer Materials Centerin conceptionele fase. Dit instituut richt zich op opbouw,eigenschappen en functies van polymere materialen.UM/MUMC+ zoekt daarbij de samenwerking met DSM,SABIC,LANXESS, en andere kennispartijen. Het Polymer MaterialsCenter is ook dienstbaar aan het binden van partijen dichtertegen de markt. Deze partijen kennen een korte innovatie-cyclus en brengen daarmee meer dynamiek en bedrijvigheidnaar de regio. Het Polymer Center wordt net als ChemelotInSciTe gedreven door de Chemelot Campus B.V.“Zuyd Hogeschool draagt bij aan Chemelot Campus door het Chemelot Innovation and Learning Lab (CHILL).De primaire doelstelling van CHILL is door toepassing van kennis en onderzoek innovaties omzetten in concrete business op-portunities (valorisatie) binnen de aanwezige focusgebieden en daarvoor de ondersteunende faciliteiten en shared servicesvoor de onderzoeks- en onderwijsactiviteiten te verzorgen. Ook draagt het Centre of Expertise bij aan een betere positione-ring van de onderzoeksthema’s.Voor het speerpunt chemie en nieuwe materialen wordt in het Centre of Expertise CHILL ge-werkt aan de ontwikkeling van opleidings- en trainingsprogramma’s voor studenten uit heel Nederland en daarbuiten, dieaansluiten op masters van UM, RWTH Aachen en Zuyd. Het opleidingsprogramma van Zuyd is afgestemd op de thema’s diebij CHILL aan de orde zijn. Door nieuwe masters en een Tech College voor excellente vwo-studenten wil Zuyd meer studen-ten in de regio helpen de keuze voor techniek te maken en meer talent van buiten de regio en uit het buitenland aantrekken.De faciliteiten van CHILL worden door Zuyd ook ingezet voor op-, om- en bijscholing van werkenden.“(Bron:Bijdrage Zuyd aan Kennis-As Limburg,maart 2013)
  25. 25. Kennis-As Limburg 27Samenvattend voorzien UM/MUMC+, Chemelot CampusBV en bedrijfsleven voor Chemelot in de komende periodevooral in behoeftes op de volgende gebieden:• Verbreding van opleidingenaanbod in techniek(materials), business (tech MBA) en management.• Aandacht voor sustainability.• Uitbreiding van samenwerking met kennispartijen alsTU/e, UHasselt, RWTH en Fraunhofer en industriëlepartijen binnen bestaande en nieuwe instituten.• Stimulering van onderzoek output, cross-overs envalorisatie op genoemde vlakken.• Uitbreiding van RD-faciliteiten.Plannen van UM/MUMC+ en Chemelot Campus BV voorKennis-As Limburg zijn nauw op elkaar afgestemd en vul-len elkaar op een logische manier aan.Het UM/MUMC+-programma leidt tot een levendige cam-pus met veel (jonge) wetenschappers. Het zorgt voor nieu-we, passende opleidingen met een aanzuigende werking optopstudenten. De aanzuigende werking is het gevolg van dehoge kwaliteit van onderwijs, waarbij de aansluiting op dearbeidsmarkt welhaast gegarandeerd is door de unieke lo-catie op een Campus naast een Industrial Park. Het verster-ken van academisch onderzoek en nieuwe samenwerkings-verbanden met andere bedrijven en kennispartijen op decampus en daarbuiten zal een sterke aanzuigende werkinghebben op bedrijvigheid en fungeren als sterke factor voorhet vestigen of behouden van RD-faciliteiten.Valorisatievan kennis uit academisch onderzoek zal boven-dien leidentot versterkte of versnelde innovatie bij bestaande bedrijvenen nieuwe bedrijven (start-ups, spin outs).Projectvoorbeelden:• Sciences programme• AMIBM• Chemelot InSciTe• Bachelor Science Business• Sustainability@Chemelot
  26. 26. 28
  27. 27. Kennis-As Limburg 29Profiel, partijen en ambitieGreenport Venlo is ontstaan uit een tuinbouwgebied metsterke logistieke verbindingen.Waar op andere plaatsencampussen ontstaan vanuit een kennisdrager, wordt hierde omgekeerde weg bewandeld.Vanuit regionale ontwikke-lingen en bestuurlijke visie ontstaat de behoefte aan ad-ditionele kennisdragers en –inbreng. Greenport Venlo is éénvan de zes Greenports in Nederland en wordt gezien als hetmeest veelzijdige tuinbouwgebied van Europa. Het is eeninterregionaal netwerk van ondernemers, onderzoek, onder-wijs en overheid op het gebied van ’food, fresh flowers’met een sterke relatie naar logistiek en maakindustrie. Deregio is in negen jaar tijd al zesmaal benoemd tot logistiekehotspot van Nederland. Sterke, vaak ook internationaal ge-oriënteerde bedrijvigheid in de sectoren logistiek, agro-food,diensten en de maakindustrie kenmerken deze, meest noor-delijke, locatie van Kennis-As Limburg. Om de potentie vanGreenport Venlo te vertalen in aantoonbare resultaten, bij-voorbeeld in een verdubbeling van de toegevoegde waardevan 1 naar 2 miljard euro, zijn gerichte ketenontwikkelingenin onderwijs, onderzoek en innovatie essentieel.UM kiest bij het opzetten van nieuwe initiatieven op deGreenport Campus voor een inhoudelijke focus op het gebiedvan Agro,Agrohealth,Agrofood,Health Healthy Living.Belangrijke accenten daarbinnen zijn: gezonde voeding,gezond leven en voeding,waarbij binnen dit laatste accentook smaak aandacht zal krijgen. Smaak vormt een interessantverbindend element tussen biologie en psychologie,maarook marketing en verpakking van voedsel.Verdere accentenzijn ontwikkeling van slimme verbouw- en verwerkingstech-nieken,ontwikkeling van nieuwe gewassen met biobased-toepassingen en innovaties in de logistiek van food- enagroketens. De Campus Venlo is,als onderdeel van GreenportVenlo,dè plaats waar kennis over verbouw van innovatievegewassen en producten wordt doorontwikkeld,waar wordtonderzocht en onderwezen ’How to Eat Well’en wordt nage-dacht over internationale distributiekanalen en de complexelogistieke vraagstukken rondom het vervoer van voeding.De kennisintensievere werkzaamheden en de voortdurendenoodzaak tot innovatie hebben een hoger opleidingsniveauvan de (toekomstige) werknemers hoog op de Human CapitalAgenda van de regio gezet. Het huidige aanbod van weten-schappelijk onderwijs is onvoldoende om aan deze vraagvan de regio te voldoen. Uitbreiding van Campus Venlo toteen volwaardige campus voor open innovatie, waar bedrij-ven en kennisinstellingen elkaar ontmoeten en waar zij opde kruispunten van hun activiteiten innovatie en valorisatierealiseren, sluit aan op de ambitie van de regio om te groei-en tot dé hotspot voor Agro/Food. De benodigde kenniswer-kers zullen worden opgeleid in de regio zelf, in programma’sdie aansluiten op de regionale arbeidsmarkt. Niet in delaatste plaats, doordat het onderwijsaanbod in triple helixverband wordt ontwikkeld: in nauwe samenwerking metbedrijven en overheid.Actuele ontwikkelingenIn 2009 is UM/MUMC+ in Venlo gestart met twee master-programma’s: Health Food Innovation Management enGlobal Supply Chain Management. Deze programma’sonderscheiden zich door hun multidisciplinaire aanpak ensterke betrokkenheid van het lokale bedrijfsleven. Naastdit academisch masteronderwijs biedt Fontys Hogescho-len sinds 1994 opleidingen aan in Venlo op het gebied vaneconomie, logistiek en pedagogiek. De Hogeschool HASstart per september 2013 een vestiging in Venlo met tweeopleidingen:Toegepaste Biologie en Bedrijfskunde Agri-business. De basis voor een hoogwaardige kennisregio isgelegd, maar er is meer nodig om te komen tot een gecon-centreerde omgeving van open innovatie: een inhoudelijkefocus op de sterkten en potenties van de regio, passendonderwijs met doorlopende leerlijnen van MBO, HBO naarWO, fundamenteel en toegepast onderzoek dat interacteertmet de omgeving en een onderzoekscultuur die innovatieen valorisatie bevordert onder andere door startende bedrij-ven te faciliteren.Greenport VenloGreenport 2013:• Agro, Agrohealth, Agrofood, Health, Healthy Living• Logistics• Services• 26.000 FTE agrocomplex Greenport Venlo(Bron: Etil, 2011)• TW Agro: 1,3 mld.• 3.300 studenten (Fontys, UM)
  28. 28. 30Een voorbeeld dat laat zien dat de aanwezigheid van hoog-waardige kennis business doet floreren is de Canon-Océendowed leerstoel in Business Services Innovation. Dezeleerstoel van de UM heeft bijgedragen aan de doorontwik-keling van Document Services Valley (een initiatief van Océ,Universiteit Maastricht en Exser) tot een wezenlijk openinnovatieconcept: Document Services Incubator.Potentiële projectenInvesteringen in wetenschappelijk en hoger onderwijs enonderzoek zijn cruciaal om de toekomstplannen van deregio te verwezenlijken. Een eerste – en essentiële - grond-slag hiervoor is de start van een brede bacheloropleiding.De opleiding, geïnspireerd door de liberal arts and sciencestraditie en het model van andere succesvolle universitycolleges in Nederland, biedt een open, multidisciplinaircurriculum, complementair aan het onderwijsaanbodvan HAS en Fontys. De opleiding is volledig Engelstalig,zodat ook een substantieel aantal buitenlandse studentenzal worden aangetrokken. Op het fundament van dezeGreenport Bachelor, die toegang geeft tot de bestaandemasteropleidingen, zal een verder aanbod van masterpro-gramma’s worden ontwikkeld, afgestemd op de behoeftenen ontwikkelingspotentie van de regio. Daarbij kan wordengedacht aan European Food Law Food Safety, GlobalFood Policy, Food Entrepreneurship en Agro Food FreshSupply Chain. Dit alles zal leiden tot een aanzienlijke groeivan studenten en kenniswerkers in stad en omgeving.Wetenschappelijk onderwijs is onmogelijk zonder bij-passend onderzoek. Het pakket aan wetenschappelijkonderwijs wordt dan ook gelijktijdig ontwikkeld met eenaansluitende moderne onderzoeksinfrastructuur. Hetonderzoek richt zich op Agro, -Health -Food, Biobased Eco-nomy en logistiek en krijgt gestalte in nauw verband metbehoefte aan innovatie en valorisatie binnen het regionalebedrijfsleven.De onderzoeksfaciliteiten vormen de basis voor open inno-vatie in het Greenportgebied. Een element dat hieraan we-zenlijk bijdraagt is de vestiging van een Living Lab met eensterke focus op Food, Health Healthy Living. Er is uiteraardeen directe lijn hier naar het Living Lab op MHC.Van grote betekenis voor elke triple-helix-activiteit is hetvestigen van internationale verbindingen in onderzoeksin-frastructuren. De lokale presentie van UM/MUMC+ is daar-voor een garantie, maar deze ontwikkeling zal nog extravleugels krijgen doordat dit in samenwerking met eenvestiging van de Fraunhofer-Gesellschaft in de regio kanworden gerealiseerd.Het onderwijs dat door UM/MUMC+ in Venlo wordt aan-geboden bezit een substantiële zelfstandige massa op deVenlo campus en wordt verder gevoed door directe verbin-dingen met sterke onderwijs- en onderzoeksprogramma’sop Maastricht Health Campus (innovatie rondom voeding,innovatieve voedingsproducten en een heel scala aan medischen gezondheidswetenschappelijk onderzoek). Rond hetaccent voeding en smaak is inbreng van de Hogere Hotel-school, onderdeel van Zuyd Hogeschool, op het terrein vande gastronomie van belang.De aard van het onderwijs en onderzoek in Venlo zorgt ookvoor directe verbindingen met de faculteiten in de binnen-stad van Maastricht. Dit gebeurt via de School of Businessand Economics (logistiek en business),de Faculty of Law(food law,food safety,internationaal recht rondom vervoer),de Faculty of Humanities and Sciences (computermodelleringen logistiek) en de Faculty of Arts and Social Sciences (tech-niekstudies en risicoanalyse). Ook met Chemelot Campusbestaan verbindingen als het gaat om biobased materials.Parkstad met haar concentratie op services en financieel-administratieve dienstverlening is een natuurlijke partner vanDocument Services Valley in Venlo. De Venlo campus vormt zode meest noordelijke punt van een samenhangend systeemvan elkaar aanvullende en versterkende campussen.Projectvoorbeelden:• Greenport College• Interdisciplinair onderzoek rondom Agro-health-food en rondom biobased economy• Onderzoeksinfrastructuur Biobased Economy in samenwerking met Fraunhofer• Living Lab Food, Health Healthy living
  29. 29. Kennis-As Limburg 31Profiel, partijen en ambitieHistorisch gezien is Parkstad de financiële, administratieveen informatieve hotspot van Limburg. De regio kent een grotedichtheid van bedrijven, instellingen en opleidingen ophet gebied van financiële, economische en administratievedienstverlening. Deze organisaties maken bovendien inten-sief gebruik van elkaars systemen, infrastructuur en perso-neel. Momenteel is de regio echter kwetsbaar vanwege deconstante dreiging van het wegtrekken van hoofdkantoren,het afstoten van personeel (hoofdzakelijk in administratieveprocessen), de toenemende vergrijzing en ontgroening enonvoldoende aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt.De uitdagingen voor de toekomst voor de Parkstad-regio zijn:• Behouden van positie als financieële, administratieve eninformatieve hotspot.• Bewerkstelligen van economisch innovatieve groei.• Aantrekken, behouden en opleiden van voldoendegekwalificeerd arbeidspotentieel.Om deze uitdagingen het hoofd te kunnen bieden is het vanbelang de aanwezige expertise te benutten en de krachtente bundelen. Daartoe is er door een 16-tal partijen (CBS, APG,Belastingdienst,PNA Group,Betawerk,Provincie Limburg,UM,Zuyd,Arcus College,KvK,Rabobank,Gemeente Heerlen,SVOPL,Obvion,OU en de Parkstad regio) een initiatief gestartmet de naam Smart Services Hub (SSH).Waar partners alsZuyd, APG en OU vooral lokaal werken, zal UM in eerste in-stantie vanuit Maastricht nieuwe initiatieven ontplooien.SSH is een expertise- en innovatiecentrum rondom smartservices en business intelligence. Het is de plek waar part-ners, maar ook geïnteresseerden, elkaar vinden en waardoelgericht wordt gewerkt aan (open) innovatie van produc-ten en diensten van organisaties die informatie en goed op-geleide mensen als belangrijkste resources hebben. BinnenSSH worden twee programmalijnen ontwikkeld: innovatieen HRM/mobiliteit als onderdelen van een masterplan datmedio 2013 opgeleverd wordt. Het initiatief sluit nauw aanbij de ambities van de Provincie Limburg en bij de RoadmapICT die tot stand is gekomen onder de topsector High TechSystems and Materials. Het doorsnijdt alle topsectoren zoalsgedefinieerd in het Topsectorenbeleid van de Nederlandseoverheid.Thematisch (smart services en business intelli-gence) en fysiek (strategisch gelegen) kan SSH in Parkstadworden gezien als cross-over en versterkende factor voor deandere campussen. Parkstad is ook als verbindende factorvan Kennis-As Limburg naar de RWTH en haar CampusMelaten te beschouwen.Parkstad, Smart Services HubParkstad 2013:• Hoofdkantoren• Administratieve dienstverlening• Financiële dienstverlening• 67.000 medewerkers• 12.000 vestigingen“Bedrijfskunde, economie en ICT zijn geen afzonderlijk benoemde speerpunten binnen de innovatieprogramma’s van deoverheid. Toch zijn deze disciplines randvoorwaardelijk om succesvolle valorisatie van kennisontwikkeling binnen de welspecifiek benoemde speerpunten (NEBER, CHILL en EIZT) mogelijk te maken. De activiteiten zijn geconcentreerd rondomSmart Services Campus Heerlen en Document Valley Venlo. De beoogde masters op deze disciplines voorzien in eenregionale behoefte. Limburgs talent behoeft dan niet meer de provincie te verlaten (o.a. Amsterdam) om de master tebehalen. Studenten die wij landelijk aantrekken zullen eerder in Limburg blijven wanneer de master kan worden behaaldén relevant werk aanwezig is. Verwacht wordt dat ca. 100-150 extra masterstudenten kunnen worden aangetrokken,waarvan een derde deel internationaal. Daarnaast wordt een associate degree-programma opgezet en wordt de kennisuitgewerkt in programma 

×