Your SlideShare is downloading. ×
Scriptie politietwitterengezag
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Scriptie politietwitterengezag

2,178
views

Published on


0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
2,178
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
15
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. POLITIE, TWITTER EN GEZAGNLPOLITIE NEDERLAND Strategisch Leidinggevende Leergang 7 Ellen Boverman • Leen van Duijn • Peter de Graaf • Jasper Ritzema
  • 2. Ellen Boverman Leen van Duijn Peter de Graaf Jasper RitzemaStrategisch Leidinggevende Leergang 7 Begeleider: prof. dr. V.J.J.M. Bekkers Warnsveld, oktober 2011
  • 3. VoorwoordHet overkoepelende afstudeerthema van de zevende StrategischeLeidinggevende Leergang (SLL7) is de actuele gezagspositie van deNederlandse politie. Onderzoek naar de huidige stand en een ver-kenning van de mogelijkheden om het gezag van de Nederlandsepolitie te versterken is van groot belang, aangezien de legitimiteitvan de organisatie direct geraakt wordt, als het gezag van de politieonder druk staat.Wij hebben er voor gekozen om met ons onderzoek op resultaat niet bereikt zonder de hulp en ondersteuningzoek te gaan naar de positieve beïnvloeding van het van een aantal mensen die we hier graag noemen.politiegezag, door als organisatie bewust gebruik te Om te beginnen wees prof. dr. Victor Bekkers ons opmaken van social media. De explosieve groei, de kansen deskundige wijze de weg in het doen van wetenschap-en “scherpe kantjes” van de verschillende social media pelijk onderzoek. Daarnaast inspireerde hij ons doorgaan niet ongemerkt aan de politie voorbij, integen- zijn positief kritische feedback en zijn volharding indeel de politie doet volop mee, vooral op Twitter. We het doorleven van de robuuste theorieën. Verder zijnhebben het onderzoek naar het gebruik van Twitter we de wijkagenten Bas Slutter en Arnoud Grootenboeronder wijkagenten met veel enthousiasme voor zowel dankbaar voor hun optimale medewerking. We haddende inhoud als het proces uitgevoerd. geen betere hoofdrolspelers kunnen kiezen voor onsLiteratuuronderzoek naar de begrippen beeldvorming, veldonderzoek. Natuurlijk willen we ook de experts engezag en leiderschap heeft ons perspectief ten aanzien leidinggevenden bedanken die hebben meegewerktvan onze positie als strategisch leidinggevende verder aan de focusgroep en de gesprekken, die we hebbenverbreed. Het daarop volgende veldonderzoek was een gehad om het thema scherp te krijgen. We hebben in aluitdaging. Hoe konden we de relatie tussen beeldvor- deze gesprekken gemerkt dat er veel belangstelling isming, gezag en social media concretiseren en meetbaar voor ons onderzoek, dus we verwachten dat de uitkom-maken? We menen daar uitstekend in geslaagd te zijn sten van deze eindscriptie zeker gebruikt gaan wordendoor gebruik te maken van vier verschillende onder- in de politiepraktijk.zoeksmethoden. Oktober 2011,De lessen van twee jaar SLL zijn voor ons van grotewaarde geweest en we hebben getracht een scriptie Ellen Boverman, Leen van Duijn, Peter de Graaf enaf te leveren die daar recht aan doet. We zijn dan ook Jasper Ritzemaenorm trots op het eindresultaat. Maar we hadden dit Politie, Twitter en gezag 1
  • 4. 2 Politie, Twitter en gezag
  • 5. Inhoudsopgave Samenvatting 5 1. Inleiding 9 1.1 Aanleiding 1.2 Probleemstelling 1.2.1 Doelstelling 1.2.2 Centrale onderzoeksvraag 1.2.3 Deelvragen 1.3 Maatschappelijke en theoretische relevantie 1.4 Theoretische positionering 1.5 Onderzoeksopzet 2. Beeldvorming en social media 15 2.1 Inleiding 2.2 Beeldvorming 2.2.1 Inleiding 2.2.2 Sociale constructie van de werkelijkheid 2.2.3 Kenmerken beeldvorming 2.3 Invloed media op beeldvorming 2.3.1 Inleiding 2.3.2 Frames 2.3.3 Discursieve macht van de media 2.3.4 Frame alignment 2.4 Social media en Twitter 2.4.1 Inleiding 2.4.2 Social media 2.4.3 Twitter 2.5 Relatie beeldvorming en Twitter 2.6 Conclusie 3. Gezag en leiderschap 23 3.1 Inleiding 3.2 Gezag 3.2.1 Gezagsgronden 3.2.2 Politiegezag 3.3 Leiderschap 3.3.1 Kenmerken van leiderschap 3.3.2 Strategisch politieleiderschap 3.4 Conclusie 4. Theoretisch kader en onderzoeksstrategie 31 4.1 Inleiding 4.2 Theoretisch kader 4.2.1 Inleiding 4.2.2 Theoretisch kader 4.2.3 Onderzoeksmodel 4.3 Onderzoeksstrategie 4.3.1 Inleiding 4.3.2 Methoden en technieken van onderzoek Politie, Twitter en gezag 3
  • 6. 4.3.3 Betrouwbaarheid en geldigheid4.4 Analysekader4.5 Conclusies5. Onderzoek en analyse 395.1 Inleiding5.2 Deel A: inhoudsanalyse tweets5.2.1 Inleiding5.2.2 Bevindingen inhoudsanalyse tweets5.2.3 Deelconclusie inhoudsanalyse tweets5.3 Deel B: enquête en interviews5.3.1 Inleiding5.3.2 Bevindingen en analyse enquête5.3.3 Deelconclusie enquête5.3.4 Bevindingen en analyse interviews wijkagenten5.3.5 Deelconclusie interviews wijkagenten5.4 Deel C: focusgroep5.4.1 Inleiding5.4.2 Uitkomsten en analyse focusgroep5.4.3 Deelconclusie focusgroep5.5 Conclusies5.5.1 Inleiding5.5.2 Effecten van Twitter5.5.3 Consequenties voor politieleiderschap6. Conclusies en aanbevelingen 656.1 Inleiding6.2 Beantwoording deelvragen6.2.1 Deelvraag 1 en 26.2.2 Deelvraag 3 en 46.2.3 Deelvraag 56.2.4 Deelvraag 66.2.5 Deelvraag 76.3 Beantwoording centrale vraag6.4 AanbevelingenLiteratuurlijst 73Bijlagen 771. Matrix selectie wijkagenten2. Turflijst inhoudsanalyse tweets WijkagentSassem3. Turflijst inhoudsanalyse tweets PRRGrootenboer4. Tweets WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 20115. Tweets PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 20116. Lijst @mentions WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 20117. Lijst @mentions PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 20118. Analyse / topiclijst interviews9. Factsheet focusgroep4 Politie, Twitter en gezag
  • 7. SamenvattingEén van de meest opvallende ontwikkelingen van deze tijd is deopkomst van social media. Burgers zoeken contact en interacterenintensief in virtuele netwerken. Meedoen aan de hedendaagse sa-menleving vindt voor een belangrijk deel plaats via deze socialenetwerken.Social media kunnen worden gezien als een uitbreiding ming en strategisch leiderschap.van de publieke ruimte en juist daar dient de politie Gezag is niet iets dat iemand of een organisatie vanzich te manifesteren ter bestrijding van de onveilig- zichzelf heeft. Gezag moet worden verkregen vanuit deheid, maar ook om haar gezag te verkrijgen van de gemeenschap, de samenleving. Dit betekent dat de po-burger. Om gezag te verkrijgen is het van evident litie zal moeten aansluiten bij de beelden die er bestaanbelang dat de politie optimaal in verbinding staat met in de samenleving ten aanzien van een gezaghebbendehaar omgeving. De politie kan namelijk niet automa- politie. In dit onderzoek is aansluiting gevonden bij detisch terugvallen op de traditionele gezagsgronden. theorie van Berger en Luckmann (1966), daarmee is ge-Juist in de interactie tussen burgers en politie kan de kozen voor een sociaal-constructivistische positionering.symbolische macht van de politie gestalte kan krijgen Door intensieve interactie die in de samenleving plaatsen het gezag van de politie betekenis. Hiermee is de heeft, worden beelden geconstrueerd die wordenvraag relevant wat het effect van social media is op het gepercipieerd als werkelijkheid. Beelden ontwikkelengezag van de politie. Dit levert de volgende onder- zich op deze manier tot heersende waarden. Dit geldtzoeksvraag op: dus ook voor hoe een gezaghebbende politie eruit zou moeten zien. Politiegezag ontstaat en bestaat dus bijWat is het effect van het gebruik van Twitter de gratie van beeldvorming. Temeer omdat gezag zichdoor wijkagenten op de beeldvorming over laat representeren via symbolen, die per definitie eenhet gezag van de politie, hoe kan dat worden product zijn van beeldvorming.verklaard en welke consequenties heeft hetvoor strategisch politieleiderschap? Om gezag te verkrijgen zal de politie zich bewust moeten zijn van haar potentiële rol in het proces vanOm tot een antwoord te komen op de geformuleerde beeldvorming wat betreft haar gezag. Het verkrijgenonderzoeksvraag is literatuurstudie verricht. Een aantal van gezag via het proces van beeldvorming levert eensleutelbegrippen uit de onderzoeksvraag is nader be- strategisch vraagstuk op voor de politieorganisatie:studeerd. Het gaat om de begrippen: gezag, beeldvor- “Hoe geven strategisch leidinggevenden vanuit hun po- Politie, Twitter en gezag 5
  • 8. sitie betekenis aan het gezag van de politie?” Het ant- wijkagent doet. Burgers worden door de wijkagentenwoord op deze vraag wordt gevonden door invulling bij het politiewerk betrokken met als achterliggendete geven aan, en het in stand houden van, een opti- gedachte de beïnvloeding van de beeldvorming overmale relatie met de omgeving die in overeenstemming de politie. Twitter is open, laagdrempelig en snel. Daar-is met de daar heersende waarden met betrekking tot naast is de expansieve kracht een belangrijk kenmerkhet gezag van de politie, te weten bereikbaarheid, van Twitter en maakt het op een zeer eenvoudigeaanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en manier sociale interactie mogelijk. Door deze interac-effectiviteit. tie via Twitter worden individuele beelden aan elkaar gekoppeld (“frame alignment”) en kan een gedeeldOm een antwoord te vinden op de onderzoeksvraag beeld ontstaan ten aanzien van een bepaalde situatie.is naast literatuuronderzoek ook empirisch onderzoek Dus ook ten aanzien van politiegezag.gedaan met als concrete vraag wat het veronderstelde Uit de focusgroep komt naar voren dat verbindingeffect is van het gebruik van Twitter op de beeldvor- met en nabijheid tot de maatschappij een absoluteming over het gezag van de politie. Het onderzoek be- noodzaak en een kernwaarde voor de politie is. Aan-stond uit vier onderdelen: een inhoudsanalyse van de wezigheid van de politie in de publieke ruimte, dichttwitterberichten van twee wijkagenten; een enquête bij de burger is essentieel voor het bestaansrecht vanonder de “volgers” van de wijkagenten; interviews met de politie. Twitter is een middel om die aanwezigheidde twee wijkagenten en een bijeenkomst van een door en nabijheid vorm te geven. Een politie die middeninde onderzoekers samengestelde “focusgroep”. Uit de de maatschappij wil staan moet gebruikmaken van devier onderzoeksmethoden zijn opvallende inzichten media die door velen worden gebruikt. Vooral jongerenaar voren gekomen en door het combineren van de en toekomstige generaties zijn hierin richtinggevend.vier methoden is de betrouwbaarheid van het onder-zoek vergroot. Voor de politietop is het de uitdaging om bij te blijven bij de enorme ontwikkelingssnelheid van social media.Uit de inhoudsanalyse is gebleken dat de twitterende Strategisch leidinggevenden dienen ruimte te gevenwijkagent aan framebuilding doet; hij selecteert welk aan activiteiten die er op gericht zijn aansluiting tenieuws belangrijk is en bepaalt welke aspecten van dat krijgen en te houden bij deze ontwikkelingen. Twit-nieuws benadrukt dienen te worden in een twitterbe- ter is een communicatiemiddel waarmee de politiericht. Opvallend is dat de tweets waarin de wijkagent zich kan positioneren in de samenleving. Dit heeftactief aan framebuilding doet veelal te relateren zijn strategische implicaties: het vraagt om een nationaleaan de gezagsgronden zichtbaarheid, aanspreekbaar- visie ten aanzien van dit onderwerp. Echter, voor hetheid en effectiviteit. De tweets hebben effect op de sturingsvraagstuk dat hieronder ligt is vooral “bottominformatieverwerking, de attitude, en het gedrag up” kracht nodig. Immers, de verbinding tussen politievan de volgers. Regelmatig worden de tweets van de en samenleving krijgt vorm en vindt zijn verankeringwijkagent “geretweet”. Door de actieve interactie via op het lokale niveau. De politietop zal daarom ruimteTwitter kunnen volgers hun beeldvorming over het moeten geven aan die “bottom up” benadering. Dusgezag van de politie bijstellen. geen krampachtige sturing van bovenaf, maar deUit de enquête is gebleken dat meer dan 80 procent ontwikkeling van het gebruik van Twitter overlaten aanvan de volgers behoefte heeft aan meer informatie van de gebruikers. Hetgeen aansluit bij het wezenskenmerkde politie via Twitter. Dit biedt kansen om de beeld- van social media.vorming over het gezag van de politie te beïnvloeden Uit het onderzoek zijn een aantal belangrijke aanbeve-via dit medium. In ieder geval is het zo dat de volgers lingen te destilleren:de politie als meer “zichtbaar” ervaren door het • Om optimaal en adequaat Twitter te kunnen inzet-gebruik van Twitter. De volgers zien het gebruik van ten zal een organisatiecultuur nagestreefd moetenTwitter niet als middel om invloed uit te oefenen op worden waarin ruimte is om het gebruik van socialde politie. Het gaat hen klaarblijkelijk meer om een media, Twitter, verder te ontwikkelen. Laat dezeeigenstandige behoefte aan informatie van de politie. ontwikkeling van het twittergebruik over aan deIn de interviews gaven de wijkagenten aan dat zij in gebruikers zelf omdat dit aansluit bij het wezens-de tweets uitleggen wat de politie en meer specifiek de kenmerk van social media.6 Politie, Twitter en gezag
  • 9. • Formuleer (bij voorkeur op landelijk niveau) wie of wat de politie wil zijn, aansluitend op de waarden / beelden die er in de samenleving bestaan ten aan- zien van politiegezag. Organiseer dat deze beelden ook via onder meer social media worden uitgedra- gen.• Richt vanuit het besef dat de politie het ver- trouwen en de informatie van de burger nodig heeft, het gebruik van Twitter vooral op de lokale netwerksamenleving. Daar is de interactie met de burger het meest intensief en dus het effect van de beeldvorming op het politiegezag het grootst.• Gebruik Twitter doelgericht voor specifieke doel- groepen en niet als een “one size fits all” commu- nicatiemiddel. Stimuleer het bouwen aan online relaties, maar organiseer dat in samenhang met fysiek contact in de lokale netwerksamenleving (de wijk). De combinatie van twittercontact en fysiek contact geeft de burger het gevoel betrokken te zijn bij het politiewerk. Dit zorgt voor een gecom- mitteerde burger die de politie gezag toekent.• Twitter stelt de politie in staat positie in te nemen dicht bij de burger. Bewaak daarin goed de balans. Gezag bestaat óók bij de gratie van afstand.Uit het onderzoek is gebleken dat Twitter een middelis om de beelden over het gezag van de politie positiefte beïnvloeden. Twitter heeft natuurlijk ook negatievekanten; een onjuist of onbedoeld bericht kan door hetkarakter van het medium snel en grote (imago)schadeaanrichten. Juist van deze effecten lijkt de politielei-ding zich bewust. Het is essentieel om vooral de kansenvan social media te zien zonder de “scherpe kantjes” uithet oog te verliezen. Social media zijn er en zullen naarverwachting een dominante positie blijven innemen inde samenleving.Interactie is een voorwaarde voor het succesvol toepas-sen van Twitter. Het medium leent zich niet voor een-richtingsverkeer, maar vereist een actief contact metde geïnteresseerde en betrokken volgers. Interactie isdaarmee de belangrijkste factor om aan gezag te win-nen. Het is niet uit te sluiten dat een actieve wijkagentdie met zijn tweets en reacties een groot aantal volgersuit verschillende relevante doelgroepen aan zich weette binden, meer effect sorteert in “de buitenwereld”dan een districts- of korpschef. Politie, Twitter en gezag 7
  • 10. 8 Politie, Twitter en gezag
  • 11. 1 Inleiding1.1 Aanleiding organisaties gebruiken volgens de DenkTank de moge- lijkheden van social media tot op heden onvoldoende.“De opkomst van social media en de gebrekkige manier Veel websites van publieke organisaties zijn zo ingerichtwaarop publieke organisaties omgaan met nieuwe media dat de communicatie slechts eenzijdig plaatsvindt. Doorspelen een rol bij het afnemen van het vertrouwen in de mogelijkheid tot gesprek en discussie te geven, viade overheid”, aldus een citaat uit het rapport “Zelf bijvoorbeeld social media, heeft de burger meer directeVertrouwen”1 van de Nationale DenkTank 2010, een invloed en voelt zich meer betrokken. De politie moetmultidisciplinair team dat bestaat uit ongeveer 20 sneller en beter inspelen op signalen uit de samenlevingjonge academici. en mensen proactief benaderen. De politie kan nietDe Nationale DenkTank buigt zich jaarlijks over een zonder meer rekenen op het gezag van het blauwemaatschappelijk probleem en heeft in 2010 onderzoek uniform, aldus de Nationale DenkTank (2010).gedaan naar de vraag hoe publieke organisaties deinteractie met burgers zodanig kunnen vormgeven dat Een publieke organisatie als de politie ontleent haarer een omslag gerealiseerd kan worden van een afha- legitimiteit aan het feit dat zij namens en ten behoevekende en wantrouwende burger naar een betrokken van de samenleving haar taken uitoefent. Om deen vertrouwende burger. politietaak goed en met gezag uit te kunnen voeren en om haar legitimiteit te behouden, heeft de politie hetKenmerkend voor de huidige netwerksamenleving is vertrouwen van de burger nodig. En om dat vertrouwendat burgers elkaar niet alleen opzoeken in de fysieke te krijgen en te behouden zal de politie voor de burgerpublieke ruimte, maar elkaar steeds meer “treffen” in zichtbaar moeten zijn.virtuele netwerken. Dit gebeurt vooral via social media, Het rapport “Actieve Wederkerigheid”2 van het Ministeriewaarvan Twitter, Facebook, Hyves en LinkedIn de van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelt datmeest sprekende voorbeelden zijn. Het lijkt er op dat de burger behoefte heeft aan contact met de politie.de publieke ruimte is uitgebreid met deze “internet- De burger wil gehoord worden, bij een beroep op hulpbased” sociale netwerken. Burgers hebben hierin of ondersteuning, maar ook wanneer men informatieintensief contact met elkaar; ze organiseren, communi- kwijt wil. Wanneer de politie te vaak niet thuis geeftceren, mobiliseren en wisselen informatie uit via deze dan ondermijnt dit het gezag van de politie.sociale netwerken. Deelname aan de hedendaagsesamenleving vindt voor een belangrijk deel plaats via Dit werpt de vraag op waar en hoe de politie op een ef-deze social media. fectieve manier in contact kan komen met de burger enDe vraag of de politie zichtbaar aanwezig moet zijn wel op een manier dat het gezag van de politie positiefin deze netwerken, de “nieuwe” publieke ruimte lijkt beïnvloed wordt. De aangewezen plaats daarvoor leekzichzelf dan ook te beantwoorden. Het onderzoek van tot voor kort de fysieke publieke ruimte. In de huidigede Nationale DenkTank (2010) wijst uit dat 62 procent samenleving lijkt het accent te verschuiven naar de pu-van de burgers vindt dat publieke organisaties meer blieke ruimte die door social media wordt gecreëerd. Ditgebruik moeten maken van de nieuwe media. Publieke is niet zonder gevolgen voor de relatie tussen de politie1 Stichting de Nationale DenkTank (2010) Zelf Vertrouwen, Amsterdam2 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2005) Actieve Wederkerigheid, Den Haag Politie, Twitter en gezag 9
  • 12. en de burger. latie versterkt. De politie heeft de taak om een manierDe overheid gaat in het contact met de burger tra- te vinden hoe zij op een gezaghebbende manier kanditioneel uit van hiërarchische gezagsverhoudingen: participeren in de netwerksamenleving met gebruik vaneen wereld die verticaal is georiënteerd, waar gezag social media. Hier ligt onze fascinatie voor het onder-bestaat bij de gratie van afstand, zo ook bij de politie. werp van deze scriptie.Ambtelijke loyaliteit wordt nog steeds nadrukkelijkverwacht van de politieambtenaar en hoewel de politie 1.2 Probleemstellingdicht bij de burgers staat is er tot op zekere hoogtenog altijd sprake van professionele distantie. Al was 1.2.1 Doelstellinghet alleen maar omdat de wet de politie haar het ge-zag geeft, denk aan het geweldsmonopolie. In de we- De beelden, in het jargon ook wel “frames” genoemd,reld van social media is echter geen sprake van verticale die traditioneel in de media ontstaan en worden toege-gezagsverhoudingen, de werking is vooral horizontaal: past zijn bepalend voor hoe de burger naar de wereldiedereen in het netwerk is gelijk, zo wordt veronder- en dus ook naar de politie kijkt.steld. Een omgeving waar het meer lijkt te gaan om De afgelopen jaren zijn de zogenaamde social mediaaanwezigheid en populariteit dan om positie, kennis op internet daar bijgekomen. De overheid is initieelof macht. Informatie verspreidt zich op het internet verrast door de kracht van de social media. De snelheid,mede onder invloed van de social media razendsnel. In- de grenzeloosheid, het open karakter, het verbindendcidenten zijn direct en landelijk zichtbaar. Schrijnende vermogen en de krachtige “framing” binnen socialvoorbeelden zijn de rellen bij het publieksevenement media lijken de overheid veelal op achterstand te zettenin 2009 op het strand van Hoek van Holland en de (Bekkers e.a., 2009). Voor de politie is dit niet anders.wijkproblemen in 2010 tussen de Molukse en de Ma- Daar komt bij dat er nog weinig is nagedacht over watrokkaanse gemeenschap in Culemborg. De politie vindt de politieorganisatie wil met social media. Wij vragenhet lastig om goed te reageren op negatieve beeldvor- ons af in hoeverre de politie social media kan gebruikenming via de media. Het werken in de “spotlights van om haar gezag positief te beïnvloeden. Het gezag van(social) media” lijkt voor de politie een ingewikkelde de politie is niet alleen toe te schrijven aan formeleopgave. gezagsgronden, gebaseerd op door de wet toebedeelde taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. EenUiteraard zijn de actuele incidenten rondom het ge- ander perspectief gaat er vanuit dat gezag moet wor-bruik van social media door de politie ons niet ontgaan; den verdiend en stelt dat de werkelijkheid een socialeze dienen als inspiratiebron voor ons onderzoek. De constructie is (Berger & Luckmann, 1966). Op basis vanworsteling die de strategische top van de politie door- dit leerstuk kan verondersteld worden dat het “gezag”maakt in de zoektocht naar een meer actieve houding van de politie niet een gegeven is, maar iets wat doorbinnen de netwerksamenleving heeft zich misschien de maatschappij aan de politie kan of moet wordenwel het meest duidelijk geuit in het uitblijven van toegeschreven.reacties en sturing rondom “uitglijders” op Twitter Het gezag van de politie is op grond van dit leerstukvan leidinggevenden. Uiteraard tekent zich hier de gebaseerd op het gedeelde beeld dat in de maatschap-schijnbare tegenstelling af tussen enerzijds de brede pij ontstaat over de wijze waarop de politie haar takendiscretionaire bevoegdheid van de politiefunctionaris uitvoert, haar verantwoordelijkheden opneemt enzoals we die gewend zijn en het meer dwingend opleg- bevoegdheden uitoefent. Dit gedeelde beeld komtgen van richtlijnen en sturen op gedrag door de top tot stand door interactie in de samenleving, tussenvan de politieorganisatie. Naast de negatief geladen individuen onderling, maar ook door interactie metvoorbeelden werden wij ook getroffen door prachtige de politie. Op basis van dit uitgangspunt kan de vraaginitiatieven en pilots van twitterende wijkagenten. gesteld worden of dit proces, de sociale constructie vanHieruit blijkt volgens ons ook de potentie van het ge- het politiegezag, te beïnvloeden is. Als dat het gevalbruik van social media. Een kant van de social media die is, kan de politie social media dan als sturingsinstrumentwij nadrukkelijk willen verkennen. gebruiken? En als de politie de beeldvorming over deDe uitdaging is om de interactie tussen politie en bur- eigen organisatie zelf kan “framen”, kan zij dan daar-gers zodanig vorm te geven dat het de vertrouwensre- mee haar gezag versterken?10 Politie, Twitter en gezag
  • 13. 1. Wat is beeldvorming en hoe wordt beeld-De meeste korpsen maken inmiddels gebruik van vorming beïnvloed door de media?social media voor het verspreiden van persberichten,het doen van getuigenoproep en het adviseren over Beeldvorming is een proces waarin een subjectief beeldpreventie. Vooral de microblogging-dienst Twitter wint van “de werkelijkheid” wordt gecreëerd, de media heb-snel aan populariteit; een groeiend aantal politie- ben een voorname rol in dit proces. De eigen waarne-ambtenaren twittert. Met name onder wijkagenten mingen en persoonlijke ervaringen van mensen leggenneemt het gebruik een grote vlucht. Wij willen met het af tegen de stroom van meningen en opinies in dedeze thesis onderzoeken of de politie middels het media (Bovens, ‘t Hart & Van Twist, 2007). De aangebo-gebruik van Twitter door wijkagenten de beeldvor- den beelden of “frames” lijken daarbij vaak belang-ming over de politie kan beïnvloeden teneinde haar rijker dan feiten. Social media spelen bij het creëren engezag te versterken. Aangezien dit onderwerp de verspreiden van beelden een voorname rol, vandaar depositionering van de politie direct raakt zal daarnaast volgende deelvraag.onderzocht worden wat het gebruik van social mediabetekent voor strategisch politieleiderschap. 2. Wat is kenmerkend voor social media in het algemeen, en voor Twitter in het bij-1.2.2 Centrale onderzoeksvraag zonder?Uit de doelstelling is de centrale onderzoeksvraag De opkomst van de “internet-based” sociale netwerken,waarop deze thesis een antwoord probeert te geven de zogenaamde web 2.0 toepassingen, maakt dat deen aanbevelingen tracht te doen, te herleiden. De fysieke publieke ruimte is uitgebreid met een virtueleonderzoeksvraag luidt als volgt: publieke ruimte. Deelname aan de moderne samen- leving vindt voor een belangrijk deel plaats via de zo-Wat is het effect van het gebruik van Twitter genaamde social media. Een belangrijke exponent is dedoor wijkagenten op de beeldvorming over microblogging-dienst Twitter. Het beeld dat met behulphet gezag van de politie, hoe kan dit worden van Twitter over de politie wordt gecreëerd of ontstaat,verklaard en welke consequenties heeft dit is mogelijk van invloed op het gezag van de politie. Ditvoor strategisch politieleiderschap? leidt tot de volgende deelvraag.1.2.3 Deelvragen 3. Wat is gezag en wat is bepalend voor de mate waarin de politie als gezaghebbendOm tot beantwoording van de onderzoeksvraag te ko- wordt ervaren?men en om recht te doen aan de doelstelling zijn eenaantal deelvragen geformuleerd. Met behulp van lite- De theorie van Weber over gezag kent verschillenderatuurstudie, waarin een verkenning van de relevante objectieve bronnen van gezag, te weten: gezag optheorieën centraal staat, wordt getracht een antwoord grond van traditie, charisma of op grond van kenbarete vinden op de volgende vier deelvragen. en rationeel ontworpen regels (De Jong, 1997: 128-133). Naast deze klassieke benadering van gezag bestaat er ook een ander perspectief dat uitgaat van de gedachte dat de werkelijkheid een sociaal construct is (Berger & Luckmann, 1966). Dit maakt dat het gezag van de politie afhankelijk is van het gedeelde beeld dat in de samenleving over de politie bestaat als gevolg van soci- ale interactie en communicatie. Leiderschap speelt een belangrijke rol in deze interacties. Politie, Twitter en gezag 11
  • 14. 4. Wat is kenmerkend voor strategisch poli- 1.3 Maatschappelijke en theoretische rele- tieleiderschap? vantieDe beeldvorming over de politie en politiegezag raakt De samenleving lijkt steeds afhankelijker te wordende externe positionering van de politie en daarmee van internet en social media (Castells, 2009). Social mediaook haar legitimiteit. Dit maakt dat het strategische beïnvloeden de beeldvorming over de politie en voedenonderwerpen zijn, die een nadere uitwerking van de de maatschappelijke discussie over het afnemendekenmerken van strategisch politieleiderschap recht- gezag van de politie. De politie is tot op heden onvol-vaardigen. doende in staat geweest om zich afdoende te verhou- den tot deze maatschappelijke ontwikkeling. Er is eenNa de beantwoording van bovenstaande deelvragen dringende behoefte om het nieuwe fenomeen socialvolgt een uitwerking van de volgende drie deelvragen media beter te begrijpen en te benutten. Dit onder-die de basis vormen van ons empirisch onderzoek. zoek kan een bijdrage leveren aan die zoektocht. In dit licht is het van belang om onderzoek te doen naar het5. Wat is het veronderstelde effect van het gebruik van Twitter in relatie tot de beeldvorming over gebruik van Twitter op de beeldvorming de politie en de effecten op het gezag van de politie. over het gezag de politie en hoe kan dit Het gebruik van Twitter is relatief nieuw bij de overheid worden onderzocht? en dus ook bij de politie, maar groeit exponentieel. Het twittergedrag van Nederlandse politieambtena-Op basis van de verkregen theoretische inzichten ren is inmiddels als gevolg van een aantal incidentenwordt een onderzoeksmodel gepresenteerd dat de sa- onderwerp van discussie in eigen kring en in de media.menhang tussen de verschillende theoretische deelvra- Een discussie die niet los te zien is van de brede maat-gen in beeld brengt. Aan de hand van dit theoretisch schappelijke discussie over het gezag en de legitimiteitkader zal de onderzoeksstrategie worden bepaald. van de politie. Dit geeft het onderwerp tevens een strategische lading. Politieleiders op strategisch niveau6. Wat is het feitelijke effect van het gebruik kunnen met behulp van de uitkomst van dit onderzoek van Twitter op de beeldvorming over het hun strategie en beleid voor het gebruik van Twitter en gezag van de politie in de politiepraktijk andere social media mede bepalen. en hoe kan dit worden verklaard? Het gebruik van social media door de politie en deDit onderzoek beoogt vast te stellen wat er feitelijk invloed van social media op de beeldvorming over hetgebeurt in de politiepraktijk op het gebied van de gezag van de politie is nog nauwelijks wetenschap-inzet van social media. Onderzocht wordt of er in de pelijk onderzocht. Ook is er nog weinig onderzoekpraktijk een relatie is tussen het gebruik van Twitter verricht naar het gebruik Twitter. Social media bieden dedoor wijkagenten en de beeldvorming over het gezag mogelijkheid voor een nieuwe stijl van communicerenvan de politie. die past bij deze tijd. Het is transparant, simpel, snel, participatief, direct, altijd bereikbaar, niet hiërarchisch7. Als er een relatie bestaat tussen het en overal. De theoretische relevantie van deze scriptie gebruik van Twitter en de beeldvorming komt tot uitdrukking in het onderzoek naar de relatie over het gezag van de politie, welke con- tussen deze moderne vorm van communicatie en de sequenties heeft dit dan voor strategisch beeldvorming over het gezag van de politie. politieleiderschap?Als uit het onderzoek blijkt dat het gebruik van socialmedia effect heeft op de beeldvorming over het gezagvan de politie is het gezien de directe relatie met deexterne positionering van de politie van belang om deconsequenties voor het strategisch leiderschap van depolitie in beeld te brengen.12 Politie, Twitter en gezag
  • 15. 1.4 Theoretische positionering of “frames” staan centraal.De beeldvorming over de politie wordt voor een be- In hoofdstuk 3 worden de begrippen gezag en politie-langrijk deel bepaald door de manier waarop de media leiderschap gedefinieerd. Hierbij wordt met behulp vanover de politie berichten. De media geven betekenis de theorie over het sociaal-constructivisme de invloedaan belangrijke ontwikkelingen in de samenleving van beeldvorming op gezag uitgewerkt. De heersendedoor de manier waarop beelden worden gepresen- ideeën over politieleiderschap worden beschouwd inteerd en gepositioneerd. De media hebben daarmee de context van de netwerksamenleving en de opkomstinvloed op de manier waarop er door de samenleving van social media. De begrippen en theorieën hebben eennaar de werkelijkheid wordt gekeken. Wij vinden in robuust karakter en zullen ook als zodanig beschrevendeze thesis aansluiting bij de theorie van Berger en worden, waarnodig verduidelijkt met prikkelende, ver-Luckmann (1966), daarmee kiezen we voor een sociaal- helderende voorbeelden uit de actualiteit.constructivistische benadering. Berger en Luckmannstellen dat ieder mens kennis op een eigen wijzeconstrueert, waarbij men sterk wordt beïnvloed door Onderzoekde reacties en opvattingen in de sociale omgeving. Het In hoofdstuk 4 wordt het theoretisch kader vertaaldsociaal geconstrueerde beeld van de werkelijkheid dat naar een conceptueel model waarin de relatie tussenzo ontstaat, is de resultante van de interactie tussen de de centrale begrippen social media, beeldvorming enverschillende actoren in de maatschappij. gezag tot uitdrukking wordt gebracht. Daarnaast zal deSocial media worden gekenmerkt door deze interactie onderzoeksstrategie worden geformuleerd.en collectieve oordeelsvorming en dragen als zodanig In hoofdstuk 5 wordt het onderzoeksmodel getoetstbij aan het gepercipieerde beeld over de politie en met behulp van empirisch onderzoek. Hiertoe wordtdus ook het gezag van de politie. Gezag is daarmee in hoofdstuk 4 eerst een analysekader gepresenteerd.niet een gegeven, maar iets wat aan de politie wordt Hoofdstuk 6 tenslotte, completeert het onderzoek entoegekend of toegeschreven. Strategische leiding- behelst een weergave van de conclusies en aanbevelin-gevenden van de politie moeten zich bewust zijn van gen.dit effect van (social) media op het beeld over hetpolitiegezag. De politietop is immers verantwoordelijk De onderzoeksopzet wordt schematisch weergegevenvoor het positioneren van de politieorganisatie in de in onderstaand figuur:samenleving om zo haar betekenisvolle rol blijvend inte kunnen nemen. figuur 1.1 onderzoeksopzet1.5 OnderzoeksopzetNa dit inleidende hoofdstuk worden onze centraleonderzoeksvraag en de deelvragen uitgewerkt langsde navolgende opzet.Theoretisch kaderDe beantwoording van de deelvragen over beeldvor-ming, social media, gezag en politieleiderschap krijgtgestalte met behulp van literatuuronderzoek.In hoofdstuk 2 staan beeldvorming en social mediacentraal. Het begrip beeldvorming wordt uitgewerkt.Vervolgens wordt stilgestaan bij wat kenmerkend isvoor de hedendaagse beeldvorming en de rol van demedia. Het begrip social media en het fenomeen Twit-ter worden toegelicht. De macht van de media in hetproces van beeldvorming en het gebruik van beelden Politie, Twitter en gezag 13
  • 16. 14 Politie, Twitter en gezag
  • 17. 2 Beeldvorming en social media2.1 Inleiding these questions we adopt some “world picture”. Hawking (1988) beschrijft in deze quote het belang van het heb-Om tot beantwoording van de centrale onderzoeks- ben van een “beeld” voor mensen om orde te schep-vraag te komen zijn in hoofdstuk 1 de volgende deel- pen in de chaos. Er wordt een gezamenlijk beeld vanvragen benoemd: de werkelijkheid afgesproken om de rust enigszins te herstellen.Wat is beeldvorming en hoe wordt beeldvor- Pirsig (1974) stelt dat de werkelijkheid is opgebouwdming beïnvloed door de media? uit ideeën die groeien naarmate we zelf groeien. Onze perceptie van de werkelijkheid wordt beïnvloed doorWat is kenmerkend voor social media in het bijvoorbeeld onze ervaring, achtergrond, leeftijd enalgemeen en voor Twitter in het bijzonder? sexe. Daarom is onze waarneming van de feiten (mits we feiten gelijkschakelen met de werkelijkheid) nooitGelet op het belang van beelden en de zeggings- waardevrij. Je neemt jezelf als het ware altijd mee inkracht die er veelal vanuit gaat is het essentieel voor de waarneming van datgene wat je ziet, voelt, denkt.ons onderzoek dat we dieper ingaan op het begrip Daarom komt Pirsig ook niet tot de conclusie dat debeeldvorming en de rol van de media in het proces van werkelijkheid niet bestaat. Hij denkt dat die wel dege-beeldvorming. Hierbij komen met name de factoren lijk bestaat als een op zichzelf staand iets. Het is echterdie bijdragen aan het construeren van een beeld de niet waardevrije waarneming van de werkelijkheidof “frame” aan de orde. Een van meest bepalende die maakt dat we allemaal een andere werkelijkheidbegrippen rondom beeldvorming is “framing”, een zien. Hij zegt dat dit ook sterk te maken heeft met deproces van betekenisgeving dat veelal in de media waarde die je toekent aan iets dat je gewaarwordt.plaatsvindt. De kenmerken van “frames” en de rol van Zo redeneert hij verder dat een gestructureerde“framing” in en door de media worden beschreven in werkelijkheid wordt voorgeselecteerd op basis van deparagraaf 2.3. waardebron waaruit deze wordt verkregen. Vind je ietsWat social media zijn wordt behandeld in paragraaf 2.4. bijvoorbeeld mooi of lelijk, belangrijk of onbelangrijk,Ook wordt ingegaan op Twitter als populaire represen- veilig of bedreigend.tant van social media. In de afsluitende paragraaf 2.5 In onderzoek naar beeldvorming is dit spanningsveldkomen beide deelvragen samen. In paragraaf 2.2 volgt niet te vermijden: een analyse van “de werkelijkheid”echter eerst een uitwerking van het centrale begrip en hoe er over de werkelijkheid gesproken, geschrevenbeeldvorming. en gedacht wordt, maakt duidelijk dat er niet één wer- kelijkheid bestaat. Dat maakt het noodzakelijk om te2.2 Beeldvorming bestuderen welke werkelijkheid gepresenteerd wordt als belangwekkend, met andere woorden welke beeld-2.2.1 Inleiding vorming dominant is. In de navolgende subparagrafen wordt nader ingegaan op het proces van betekenisge-“We find ourselves in a bewildering world. We want to ving, oftewel beeldvorming.make sense of what we see around us and ask; what is thenature of the universe? What is our place in it and wheredid we come from? Why is it the way it is? To try to answer Politie, Twitter en gezag 15
  • 18. 2.2.2 Sociale constructie van de werkelijk- die we vervolgens produceren. Aan beeldvorming heid liggen immers keuzes ten grondslag: wat wel en niet afgebeeld wordt, wie in- of uitgesloten wordt in be-De sociologen Berger en Luckmann stellen in “The paalde beelden en teksten en hoe iets wordt afgebeeld.Social Construction of Reality” (1966) evenals Pirsig Taal is hierin geen neutrale factor. Berger en Luckmanndat we constant indrukken opdoen die we veralgeme- (1966) zeggen zelfs dat “language the most important signniseren tot kennis over de werkelijkheid. De werkelijk- system of human society” is. Dat blijkt al uit het feit datheid die mensen ervaren of waarnemen wordt sterk de betekenis van woorden in de loop van de tijd kanbeïnvloed door de reacties en opvattingen in de sociale veranderen en per context kan verschillen. Een woordomgeving. Berger en Luckmann (1966) geven aan dat krijgt dus betekenis en een lading in een bepaaldewe op basis van de sociale interactie die plaatsvindt in context, in relatie tot andere woorden en betekenissen.het dagelijkse leven “afspraken” maken over hoe de Deze (ver)beeldende werking van taal wordt beeldvor-werkelijkheid in elkaar steekt. ming genoemd.Het sociaal geconstrueerde beeld van de werkelijkheid Servaes en Tonnaer (1992) definiëren beeldvorming alsdat zo ontstaat is de resultante van de interactie tussen een proces waarbij op basis van contacten en relatiesde verschillende actoren in de maatschappij. Een proces met de omgeving de werkelijkheid wordt geïnterpre-van betekenisgeving dat leidt tot een gemeenschappe- teerd. Het “beeld” dat wordt aangereikt wordt aanlijk en gedeeld beeld van de sociale werkelijkheid. De het eigen referentiekader en de eigen reeds bestaandebeelden die ons bereiken krijgen dus vooral op basis “werkelijkheid” getoetst. Volgens Berger en Luckmannvan sociale interactie betekenis. De sociale werkelijk- (1966) is dit een automatisch proces. We zijn ons er nietheid die als gevolg van dit proces van betekenisgeving van bewust dat we voortdurend leren hoe de werke-ontstaat, kan gezien worden als een geïnterpreteerde, lijkheid eruitziet. Daarom twijfelen we vaak ook nietgedefinieerde en dus geconstrueerde realiteit. aan onze opvattingen. Ons beeld van de werkelijkheidHet gedeelde beeld van de werkelijkheid stolt niet wordt daarnaast sterk beïnvloed door onze rol, afkomstalleen in gezamenlijke waarden, normen en opvattin- en status in de maatschappij (Maeseele, 2003). We ken-gen, maar ook in symbolen op grond waarvan allerlei nen de wereld dus zoals we die waarnemen en onzeregelgeleide praktijken ontstaan die we instituties noe- waarnemingen zijn gebaseerd op aangeleerde interpre-men. Instituties als het gezin, de school, de kerk, maar taties. Het proces van betekenisgeving is daarmee voorook de politie. Deze instituties beïnvloeden ons denken een belangrijk deel verankerd in patronen en gewoon-en handelen en dragen als zodanig bij aan de totstand- tes, gevormd door ons verleden en vastgelegd in taal enkoming van het gedeelde beeld van de werkelijkheid. gedrag (Sprenger, 2005). We interpreteren gebeurtenis-Deze invloed vindt dus vooral plaats via een proces van sen dus op onze eigen manier en vormen op die maniersocialisatie. Via deze socialisatie leert elk individu zijn een beeld van de werkelijkheid.plaats in de maatschappij kennen. Het individu leertdat de wereld is, hoe het zelf de wereld ziet (Berger & Onze individuele perceptie wordt echter sterk beïnvloedLuckmann, 1966). In de volgende subparagraaf wordt door ons sociaal functioneren; in de interactie tussenhet individuele proces van betekenisgeving nader verschillende mensen worden betekenissen uitgewis-verkend door een verdere uitwerking van het centrale seld. Beeldvorming is daarmee, zo bleek al, vooral eenbegrip beeldvorming. proces van sociale interactie (Adoni & Mane, 1984). De sociaal geconstrueerde werkelijkheid die via dit proces2.2.3 Kenmerken beeldvorming ontstaat, kan onderhevig zijn aan veranderingen. Het proces verplicht immers niet om alles zomaar aan teBeeldvorming verwijst zowel naar de tekstuele en nemen (Berger & Luckmann, 1966). Er is niet één waar-visuele beelden die ons dagelijks omringen als naar heid, maar er zijn er zoals Pirsig (1974) al stelde velegedachten, overtuigingen, associaties, gevoelens en naast elkaar. De subjectiviteit van menselijke waarne-ervaringen. Bovendien beïnvloeden deze beide vor- ming en oordelen verwordt daarmee tot uitgangspunt.men van beeldvorming elkaar wederzijds: plaatjes en Er is weliswaar een gemeenschappelijke betekeniscon-teksten hebben invloed op denkbeelden, en andersom structie mogelijk, maar deze is niet vanzelfsprekend enbeïnvloeden deze denkbeelden de plaatjes en teksten slechts onder bepaalde condities realiseerbaar. De beel-16 Politie, Twitter en gezag
  • 19. den die door mensen er op na worden gehouden en 2.3.2 Frameszich “vastzetten” komen dus tot stand door ervaringendie ze zelf meemaken of doordat ze bestaande opvat- Journalisten laten ons door kaders of “frames” naartingen en houdingen geheel of gedeeltelijk overne- de werkelijkheid kijken. Een dergelijk “frame” geeftmen. Dit maakt beeldvorming een proces waarin een betekenis aan de (verbeelde) gebeurtenis (Van Twistsubjectief beeld van “de werkelijkheid” wordt ge- e.a., 2010: 24). “Frames” bemiddelen en verbindencreëerd. De media hebben invloed op dit proces, het- feiten, waarden, acties en interpretaties waardoor eengeen beschreven wordt in de volgende paragraaf. bepaalde (vaak losse) ordening ontstaat waarmee een ambigue werkelijkheid beheersbaar en dus interpre-2.3 Invloed media op beeldvorming teerbaar wordt gemaakt (Bekkers e.a., 2009: 51). Schön en Rein (In Hajer & Lawes, 2006: 257) definiëren een2.3.1 Inleiding “frame” in deze context als: “a schemata of interpretation that enables individuals to locate, perceive, identify, and labelDe media, in onze hoogtechnologische samenleving, occurences within their life space and their world at largemaken een substantieel deel uit van het in de vorige rendering events meaningful and thereby guiding action”.paragraaf beschreven socialisatieproces door hun ver- Met schemata worden persoonlijke rangschikkingenmogen om beelden van gebeurtenissen en ervaringen van subjectieve betekenissen van objecten, situaties ofte tonen, die de meesten onder ons wellicht nooit zelf gebeurtenissen bedoeld (De Boer & Brennecke, 2009:zullen ervaren (Maeseele, 2003). We leven in een “me- 228).diated reality”: “de schaarse rechtstreekse waarnemingenen persoonlijke ervaringen leggen het af tegen de stroom Entman (1993) omschrijft “framing” als een selectiepro-van beelden en opinies die dagelijks via de media worden ces dat leidt tot een bepaalde interpretatie van de wer-gepresenteerd” (Bovens, ‘t Hart & Van Twist, 2007). kelijkheid: “framing is selecting some aspects of a perceived reality and make them more salient in a communicating text,De media beïnvloeden sterk wat “nieuws” is. De media in such a way as to promote a particular problem definition,bieden een gemeenschappelijke ervaring en gedeeld causal interpretation, moral evaluation, and/or treatmentbeeld over onze samenleving en binden deze door recommendation for the item described”.“de bevestiging van de werkelijkheid”. Ze verzorgen In het uitdragen van een probleem of vraagstuk alsde framing, scripting en casting waartegen gebeurtenis- een relevant onderwerp, definiëren en herdefiniërensen zichtbaar worden en betekenis krijgen (Van Twist, mensen dus de vorm en inhoud. Dit proces van defini-2010). “Feiten” worden omgevormd tot betekenisvolle eren en herdefiniëren wordt “framing” genoemd: hetverhalen (framing). Via een script wordt het verhaal creëren en reproduceren van bepaalde referentiekadersop het publiek overgebracht (scripting) met behulp waarmee individuen bepaalde onderwerpen interpre-van personen die het verhaal vertellen (casting) (Van teren als zijnde relevant of niet relevant (Bekkers e.a.,Twist e.a., 2010: 27-28). De media hebben derhalve 2009: 51).een belangrijke rol in het proces van betekenisgeving, Op maatschappelijk niveau kan een “frame” gezienin casu beeldvorming. Zij leveren de beelden op basis worden als een “account of ordering that makes sensewaarvan het socialisatieproces plaatsvindt en maken in the domain of policy and that describes the move fromzelf onderdeel uit van dat proces. De media beïnvloe- diffuse worries to actionable beliefs” (Hajer & Lawes, 2006:den wat we lezen, zien en horen; naast bijvoorbeeld 256-257). Een categorisering en/of tegenstelling tussende onderwerpkeuze en gekozen invalshoek kunnen de allochtonen en autochtonen is hier een voorbeeld van.media ook bijdragen aan de beeldvorming van mensen “Frames” maken het dus mogelijk dat mensen eendoor het aantal malen dat aandacht wordt besteed gemeenschappelijke taal ontwikkelen die helpt eenaan een bepaald onderwerp. Kenmerkend voor de gedeelde interpretatie van de beleefde werkelijkheid tehedendaagse beeldvorming in de media is het gebruik creëren. De media hebben een voorname rol in dit pro-van “frames”. In de volgende subparagraaf worden de ces (Snow & Benford, 1988; zie ook Weick, 1969). In hetbegrippen “frames” en “framing” uitgewerkt. gebruik van “frames” komt de zogenaamde discursieve macht van de media tot uitdrukking. Deze discursieve macht van de media wordt in de volgende subparagraaf toegelicht. Politie, Twitter en gezag 17
  • 20. 2.3.3 Discursieve macht van de media de “frames” die mensen al hadden. Vandaar dat sommigen stellen dat de macht van deDe media “framen” het nieuws en beïnvloeden daar- media vooral een discursieve macht is (Bekkers e.a., 2009:mee de definiëring van maatschappelijke vraagstukken 60). De media duiden en koppelen “frames” die dooren problemen. De Boer en Brennecke (2009) stellen dat bepaalde mensen als betekenisvol worden ervaren endit een tweeledig proces is, waarbij onderscheid ge- door anderen juist niet. Of zoals Street (2001) stelt:maakt kan worden tussen framebuilding en framesetting. “media help individuals to pick up particular versions of rea-Framebuilding duidt op de wijze waarop een onderwerp lity. They help to construct people’s identities and interests,wordt gepresenteerd in de media. De media selecteren and hence their relationship with ‘reality’. Hence, the powervoor het publiek welk nieuws belangrijk is en welk of the media is primarily perceived as discursive power, in thenieuws niet en bepalen het kader en de aspecten die power to create specific frames and to create the alignmentbij de behandeling van het onderwerp benadrukt wor- between frames. However, the way in which these framesden. Dit proces wordt beïnvloed door in- en externe (identities and images) are adopted, is also dependent on thefactoren. Het gepresenteerde beeld krijgt vorm door resources and skills of people, their own culture, the practicesde (individuele) waarden en normen van de journalist, in which they are involved”.diens routine en opvattingen, maar bijvoorbeeld ook “Framing” heeft dus volgens Street (2001) niet al-door de gekozen bronnen en geraadpleegde voorlich- leen betrekking op de productie en reproductie vanters en woordvoerders (De Boer & Brennecke, 2009). bepaalde referentiekaders (“frames” die iets zeggenFramesetting heeft betrekking op de effecten die kun- over de aard en omvang van een bepaald probleem ennen uitgaan van de “frames” afkomstig van de media. mogelijke oplossingsrichtingen) maar ook op de wijzeDe ontvangers van het mediabericht of de mediabood- waarop “frames” worden aangepast omdat verschillen-schap kunnen de “frames” overnemen, inkaderen en de actoren hun referentiekaders aan elkaar koppelen.het onderwerp op basis van het aangeboden “frame”interpreteren. De interpretatie van een onderwerp 2.3.4 Frame alignmentdoor de media helpt het publiek om het probleem ofonderwerp te definiëren. Het “frame” kan het perspec- Door het koppelen van “frames”, oftewel “frame align-tief bepalen voor de manier waarom het publiek het ment”, worden individuele referentiekaders dus aanonderwerp bekijkt. Op individueel niveau kan frameset- elkaar gekoppeld zodat een gedeeld begrip ontstaatting effect hebben op het proces van informatiever- van een bepaalde situatie; een gedeeld begrip over dewerking en de attitude en het gedrag ten opzichte aard en oorzaken van een probleem, mogelijke aanpak-van een onderwerp veranderen. Op maatschappelijk ken of over de wijze waarop mogelijke medestandersvlak kunnen “frames” sociale processen beïnvloeden. kunnen worden gewonnen. Alleen door dit gedeeldeHierbij moet gedacht worden aan politieke socialisatie, begrip kan iemand zich als individu identificeren metbeleidsbeslissingen en collectief gedrag (De Boer & een groep en delen de leden van deze groep een beeldBrennecke, 2009). met elkaar over nut en noodzaak van bijvoorbeeld (politieke) actie (Snow e.a.,1986). Het oppikken en kop-Veel onderzoek naar de invloed van de media bouwt pelen van deze frames zorgt ervoor dat de aandachtvoort op het eerder geintroduceerde idee dat we leven voor een vraagstuk steeds groter kan worden (Bekkersin een geconstrueerde werkelijkheid (Bekkers e.a., e.a., 2009: 74 en 207).2009: 60). Veel (sociale) problemen of (maatschappe- “Frame alignment” is dus een noodzakelijke voor-lijke) crises zijn immers niet een objectief gegeven, ze waarde voor de expansie van een onderwerp naar eenmoeten eerst als zodanig worden gepercipieerd. breder publiek. De media vervullen hierin een belang-De opvattingen van mensen over bijvoorbeeld politiek rijke rol (Bekkers e.a., 2009: 51-52). De discursieve machten samenleving worden hierbij overigens sterk bepaald van de media komt tot uitdrukking in dit proces.door de “frames” die ze zelf hanteren, door hun eigen Snow en Benford (1988) maken in dit licht onderscheidmens- en wereldbeelden, hun eigen interpretaties en tussen drie soorten “framing”. In de eerste plaats spre-opvattingen. De media helpen mensen om bepaalde ken Snow en Benford (1988) van “diagnostic framing”.opvattingen over hoe de wereld in elkaar steekt, te Deze vorm heeft betrekking op het identificeren enselecteren; een selectieproces dat gestuurd wordt door afbakenen van een bepaald feit of gebeurtenis als pro-18 Politie, Twitter en gezag
  • 21. bleem, daarbij verwijzende naar de oorzaken ervan of 2.4.2 Social medianaar degene die schuldig is aan het ontstaan van hetprobleem. Een tweede vorm is “prognostic framing”, Zoals we ook in de voorgaande paragrafen hebbenwaarin voorstellen naar voren worden geschoven die beschreven, gaat de werking van media veel verdermogelijkerwijs een oplossing kunnen bieden voor het dan het simpelweg doorgeven van informatie. John B.probleem, alsmede welke strategieën en tactieken Thompson betoogt in “The Media and Modernity” (1995)vereist zijn om deze oplossing te laten werken (Snow & dat de media nieuwe vormen van actie en interactieBenford, 1988; zie ook Bekkers e.a., 2009: 51). in de sociale werkelijkheid mogelijk maken. De mediaTenslotte is er “motivational framing”, hetgeen creëren nieuwe soorten sociale verbanden en nieuwebetrekking heeft op de activiteiten die nodig zijn om manieren om ons met de ander en onszelf te verstaanmogelijke medestanders te verleiden om zich achter (Beunders & Muller, 2005: 37). Massamedia kunneneen bepaald doel te scharen (Snow & Benford, 1988; worden omschreven als een mediavorm die gericht is opzie ook Bekkers e.a., 2009: 51). en ontworpen is om een zeer groot publiek te bereiken. Massamedia kenmerken zich door het feit dat ze vaakHet dominante beeld dat als gevolg van “frame min of meer identieke boodschappen verzenden. Voor-alignment” ontstaat, is over het algemeen een cruciale beelden van massamedia zijn de klassieke media zoalsfactor bij het bepalen van de handelingsopties en de kranten, tijdschriften, radio en televisie (Bekkers e.a.,strategische ruimte bij de aanpak van een vraagstuk 2009: 59).(Van Twist e.a., 2010: 22). Cobb en Elder (1972) wijzenop het belang van krachtige beelden en symbolen, Naast de klassieke media kennen we door de opkomstaansprekende metaforen, van retoriek om een aan- van internet inmiddels de verschillende social media.sprekend en inspirerend verhaal te kunnen vertellen De overgang naar het digitale tijdperk is ingrijpend:dat voldoende beeldend is c.q. tot de verbeelding internet begon als een communicatienetwerk voor eenspreekt. Burgers en politici laten zich hierdoor sneller aantal universiteiten en heeft zich ontwikkeld tot eenen gemakkelijker inspireren. Het vergemakkelijkt het wereld op zichzelf. In december 2010 waren volgensproces van identificatie en “frame alignment” (Bekkers de website Internet World Stats meer dan 1,9 miljarde.a., 2009: 55). Het creëren, oppikken en koppelen van mensen online3. Een groot deel van hen is met elkaar“frames” lijkt bij uitstek een functie of mogelijkheid verbonden in sociale netwerken, waar ze onderlingvan social media. In de navolgende paragraaf worden communiceren, spelen, handel drijven, etc. Er is een on-social media nader geintroduceerd, in het bijzonder de eindig web van onderlinge contacten en verbindingen,microblogging-dienst Twitter. dat opereert zonder tussenkomst van organisaties. Dit laatste punt is het kenmerkende verschil tussen de2.4 Social media en Twitter klassieke media en social media. Bij klassieke media is sprake van een “top-down aanpak”; het creëren en2.4.1 Inleiding distribueren van kennis, informatie of een boodschap vindt plaats via professionals en organisaties (“deOm het effect te kunnen onderzoeken van het gebruik media”) die de kennis, productievoorzieningen en infra-van Twitter door wijkagenten is het noodzakelijk om structuur bezitten om dit te doen. Dit in tegenstellingde begrippen social media en Twitter te definiëren en tot de “bottom-up aanpak” van social media; waarbij debeschrijven. In subparagraaf 2.4.2 wordt de opkomst gebruiker, en dus veelal niet een professionele organisa-van social media toegelicht en aansluitend in subpara- tie, informatie kan verspreiden. We zien dat de toeganggraaf 2.4.3 het fenomeen Twitter. tot de media verandert; daarom is het ook van belang om aandacht te schenken aan de toegangsmacht die media kunnen bieden aan personen of organisaties.3 Bron www.internetworldstats.com Politie, Twitter en gezag 19
  • 22. Dat geldt zeker voor social media. Street (2001) stelt: Social media als Hyves, Twitter en YouTube zijn de“access power refers to the way in which the operation of afgelopen jaren explosief gegroeid tot communicatie-mass media controls the range of voices or interests, thereby platformen die niet meer weg te denken zijn. De politieusing various formats and media. The kind of media that is kan, door social media te benutten, aansluiten op hetbeing used, creates specific barriers to actors who want to nieuwsconsumptiegedrag van burgers. Social media, enpush forward their ideas and frames, thereby influencing the met name Twitter, stellen partijen in staat om snel enaccess of the ideas to a larger public” (Street, 2001: 234- gericht mensen te informeren en te mobiliseren. In de235). De keuze voor een bepaald medium en de wijze volgende paragraaf werken we de kenmerken van Twit-van communiceren heeft invloed op het bereik en ter nader uit.bepaalt de wijze en inhoud van bepaalde boodschap-pen en daarmee de “frames” die naar voren worden 2.4.3 Twittergebracht (Bekkers e.a., 2009: 61). Door de mogelijkhe-den van social media hebben naast de klassieke media Twitter is opgericht in 2006 en werd in het begin vooralook individuen “mediamacht” gekregen. gebruikt door fans die “hun ster” of idool wilden volgen. Inmiddels twitteren naast individuen, ook be-Social media is een verzamelterm voor online com- drijven en organisaties, journalisten en actiegroepen. Inmunicatievormen en -technieken / sociale netwerken maart en april 2011 werd in de klassieke media gesteldwaarbij samenwerking tussen gebruikers en het delen dat de opstanden in de Arabische wereld “twitterrevo-van informatie door gebruikers centraal staan (Fris- luties” waren. Dissidenten en rebellen maakten volopsen e.a., 2008). Onder social media wordt specifieker gebruik van social media als Twitter, door “real time”verstaan: platforms op internet waar gebruikers zich beelden en teksten rond te sturen, mensen te mobili-kunnen organiseren, samenwerken, vriendschappen seren, hulp te organiseren en bewijzen te leveren overonderhouden, delen, ruilen, handelen en/of creëren; het regeringsgeweld 4.die open toegankelijk zijn en decentraal georgani-seerd, waardoor een actieve inbreng van gebruikers Kenmerkend voor Twitter is het gebruik van zogenaam-mogelijk is en waar alles wat op die platforms gebeurt de microblogs, een variant op weblogs. Een weblog is eenmaximaal geëxploiteerd wordt. De drie belangrijkste verslag of beschrijving van iets wat de gebruiker bezigkenmerken die in deze definitie besloten zitten zijn: houdt en wil delen met anderen die daar vervolgens opopen, sociaal en een centrale positie van de gebruiker kunnen reageren (Van Berlo, 2009). Een blog is dus fei-(Van Berlo, 2008). telijk een digitale column, waarbij reacties voor ieder-Social media laten zich verder kenmerken door: een zichtbaar zijn. Op die manier wordt er een netwerk- “user generated content”; het draait vooral om de rol of een community gecreëerd rond specifieke onder- van de website-bezoeker; die zorgt namelijk zelf werpen. Microbloggen is hetzelfde als bloggen, maar de voor de inhoud door artikelen te maken, te bewer- lengte van de berichten is kort en veelal beperkt. ken, beeldmateriaal toe te voegen, enz.; Weblogs worden voornamelijk gebruikt voor het- “real time”; er zijn veel actieve gebruikers en daar- schrijven van korte essays en gedachtegangen, terwijl mee is een social media-website altijd actueel; microblogs met name gebruikt worden voor het delen- “persoonlijk”; social media brengen mensen in con- van updates, ideeën en korte berichten (Ebner & Schief- tact met elkaar; ner, 2008). Er wordt veel gebruikgemaakt van draadloze- “interactief”; de interactie komt van twee kanten, communicatieapparatuur, zoals een mobiele telefoon. men is bezoeker, maar bepaalt ook mede de in- Twitter kan omschreven worden als een vorm van houd van de website; microblogging; een gratis internetdienst waarbij- “subjectief”; aangezien de invulling door gebruikers gebruikers korte berichtjes (zogenoemde tweets) van gebeurt en bronnen daardoor veelal diffuus zijn maximaal 140 karakters publiceren. Als gebruiker geef (Frissen e.a., 2008). je via je computer of mobiele telefoon publiekelijk antwoord op de vraag: “What’s happening?”. Twitter is4 In Brabants Dagblad, 7 april 201120 Politie, Twitter en gezag
  • 23. een communicatiemiddel dat zowel beeld als tekst snel informatie en kennis is vervangen door tweerichtings-kan verspreiden naar één of meer personen, of naar verkeer. Gebruikers zijn daardoor niet alleen consument(groepen) personen wereldwijd. De berichten worden maar vooral ook coproducent (Boulos & Wheelert, 2007;getoond op de gebruikerspagina en eveneens bij an- Bekkers e.a., 2009: 55).dere gebruikers die hebben opgegeven deze te willenontvangen. Men kan dus tweets volgen van wie men Beeldvorming is eerder gedefinieerd als een procesmaar wil, waardoor een groot netwerk ontstaat. van sociale interactie (Adoni & Mane, 1984). Het lerenIn vergelijking tot “standaardweblogs” heeft de van en te midden van anderen is een sociaal procesmicroblog-dienst Twitter het kenmerk dat er simpele resulterend in een gedeeld beeld van de werkelijkheid.en snelle notificaties worden gedeeld, waardoor er la- De individuele perceptie van de twitteraar heeft invloedgere eisen zijn aan de kant van de gebruiker in termen op de totstandkoming van de geconstrueerde werke-van investering in tijd en denken voor het creëren van lijkheid in het netwerk; op basis van de contacten ennieuwe inhoud. De update-frequentie is mede hier- relaties in het digitale netwerk wordt de werkelijkheiddoor hoog vergeleken met een gewoon weblog. Verder door de gebruikers geïnterpreteerd. Het beeld dat daar-is bij mircobloggen de onderlinge verbondenheid bij door ontstaat wordt door de gebruikers aan het eigengebruikers veel groter dan bij gebruikers van gewone referentiekader en de eigen reeds bestaande “werke-weblogs (Java e.a., 2007). lijkheid” getoetst (Servaes & Tonnaer, 1992). SurowieckiTwitter biedt dus een nieuwe wijze van communiceren: beschrijft in zijn boek “The wisdom of crowds” (2004)transparant, simpel, snel, participatief, direct, altijd be- dat informatie, welke is verzameld door passievollereikbaar zijn, niet hiërarchisch en overal. Het heeft een groepen, vaak van betere kwaliteit is dan informatieopen karakter en er is een lage drempel om iemand die is verzameld door een individu of zelfs door experts.een tweet te sturen. Nu zijn lang niet alle groepen vanzelf “wijs”. Volgens Surowiecki geldt een aantal basisvoorwaarden voor2.5 Relatie beeldvorming en Twitter het benutten van collectieve wijsheid. De belangrijkste voorwaarde is dat leden betrokken moeten zijn bij hetEen mediaboodschap heeft pas effect als mensen met onderwerp. Verder moeten zij in staat zijn zich zo goeddie boodschap zijn geconfronteerd. Hoe meer mensen mogelijk een onafhankelijke mening te vormen zonderover een gebeurtenis horen, hoe groter het potenti- teveel beïnvloed te worden door anderen. Daarbijele effect kan zijn (Deutschmann & Danielson, 1960). moeten de opinies binnen de groep voldoende diversMedia-inhoud waaraan een individu zich heeft bloot- zijn en worden ze idealiter decentraal gevormd. Boven-gesteld heeft een belangrijke invloed op de interper- dien moeten mensen zich kunnen specialiseren en zelfsoonlijke communicatie (De Boer & Brennecke, 2009: informatie kunnen toevoegen. En als laatste moet er140). Massamedia bereiken een groot deel van het een mechanisme zijn dat er voor zorgt dat individuelepubliek, en de bereikte mensen verspreiden het nieuws meningen samengebundeld worden in collectieve be-verder via interpersoonlijke communicatie. Social media slissingen. Dit mechanisme zorgt voor een selectie en fil-maken het mogelijk om op een andere manier om te tering. Wanneer aan deze voorwaarden voldaan wordt,gaan met kennis, informatie of “nieuws”. Social media dan is de optelling en middeling van individuele kennisin het algemeen en Twitter in het bijzonder bieden heel accuraat. Twitter lijkt te voldoen aan de genoemdegeen centrale bron van informatie; de gebruikers delen voorwaarden van Surowiecki. De “frames” die op Twit-hun kennis rechtstreeks en onderling in hun netwerk ter gedeeld worden verbinden feiten, waarden, acties(Koeleman, 2009: 29-30). Er is hierdoor een verschui- en interpretaties waardoor een bepaalde (vaak losse)ving van macht in communicatie ontstaan; gebruikers ordening ontstaat waarmee een ambigue werkelijkheidkunnen kiezen wat ze wanneer willen zien én gebrui- beheersbaar en dus interpreteerbaar wordt gemaaktkers zijn daarmee deelnemers geworden. Social media (Bekkers e.a., 2009: 51). De “frames” die gedeeld wor-hebben het individu toegangsmacht en discursieve den in de twitterstroom maken het mogelijk dat volgersmacht gebracht. Internetgebruikers zijn dus niet langer een gemeenschappelijke taal ontwikkelen die helpt eenpassieve consumenten die gewillig de inhoud die aan gedeelde interpretatie van de beleefde werkelijkheid tehen wordt aangeboden verteren: het vroegere eenrich- creëren (Snow & Benford, 1988; Weick, 1969). De tweetstingsverkeer in het toegankelijk maken van specifieke zijn korte, snelle en vaak impulsieve berichten waarin Politie, Twitter en gezag 21
  • 24. taal geen neutrale factor is. De woorden krijgen bete-kenis en een lading in de betreffende context. Het ishet proces van de (ver)beeldende werking van (twitter)taal. De volger leert, conform de theorie van Berger enLuckmann (1966), hoe hij de wereld ziet. De werkelijk-heid van de volger kan gezien worden als een geïn-terpreteerde, gedefinieerde en dus geconstrueerderealiteit. Via Twitter wordt een gedeeld beeld van desociale werkelijkheid geconstrueerd.2.6 ConclusieConcluderend kunnen we stellen dat de media eenvoorname rol hebben in het proces van betekenisge-ving en daarmee invloed hebben op de beeldvorming.De media selecteren wat “nieuws”, oftewel relevant, isen definiëren, “framen”, de nieuwsfeiten. De Boer enBrennecke (2009) maken onderscheid tussen framebuil-ding en framesetting. Framebuilding duidt op de wijzewaarop een onderwerp wordt gepresenteerd in demedia (De Boer & Brennecke, 2009). Framesetting heeftbetrekking op de effecten die kunnen uitgaan van de“frames” afkomstig van de media. De ontvangers vanhet mediabericht of de mediaboodschap kunnen de“frames” overnemen, inkaderen en het onderwerp opbasis van het aangeboden “frame” interpreteren. Deinterpretatie van een onderwerp door de media helpthet publiek om het probleem of onderwerp te definië-ren (De Boer & Brennecke, 2009).De interactie en de dialoog tussen de gebruikers on-derling, het samen produceren en delen, zijn typerendvoor social media in het algemeen en Twitter in hetbijzonder. Dit specifieke karakter van social media ende vrije toegang hebben het individu “mediamacht”gegeven. De relatie tussen het gebruik van Twitter enhet proces van beeldvorming komt tot uitdrukking in“frame alignment”. In dit proces worden individuelereferentiekaders aan elkaar gekoppeld zodat eengedeeld begrip ontstaat van een bepaalde situatie(Street, 2001). Dit is precies wat er in de “twitter-stroom“ gebeurt; de totstandkoming van een gedeeldbegrip over het onderwerp waarover getwitterdwordt. Het beeld dat zo ontstaat is volgens Van Twist(2010) een cruciale factor om tot handelen te kunnenkomen. Het beeld bepaalt de handelingsopties en deverdere strategische ruimte.22 Politie, Twitter en gezag
  • 25. 3 Gezag en leiderschap3.1 Inleiding 3.2 GezagIn dit hoofdstuk worden de derde en vierde onder- 3.2.1 Gezagsgrondenzoeksvraag dieper behandeld.De in hoofdstuk 1 genoemde en nog openstaande Weber (1947) maakt onderscheid tussen macht en ge-deelvragen zijn: zag. Macht is het opleggen van een “wil” aan iemand anders. Het maakt daarbij niet uit wat de wensen/be-Wat is gezag en wat is bepalend voor de hoeften van de ander zijn. En of die ander weerstandmate waarin de politie als gezaghebbend biedt. De wil wordt hoe dan ook opgelegd. Dit maaktwordt ervaren? macht relationeel. Het vereist namelijk iemand die domineert en een ander die zich onderwerpt en luistertWat is kenmerkend voor strategisch politie- naar degene die de macht uitoefent. Macht uitoefenenleiderschap? betekent niet per definitie dat er wordt gehoorzaamd. Weber betoogt dat er drie manieren zijn om macht uitVoor de beantwoording van de eerste vraag kiezen te oefenen. Door directe fysieke macht, door te belonenwe voor een perspectief dat aansluit op het eerder of te straffen en door het beïnvloeden van de opinie.door ons gekozen theoretische perspectief van het Vaker wordt macht meer via indirecte dwang uitgeoe-sociaal-constructivisme. Het gezag van de politie is fend; een combinatie van belonen en straffen door hetniet alleen gebaseerd op een aantal formele gronden, gebruik van argumentatie, debat en retoriek (De Jong,maar is vooral gebaseerd op de interactie tussen politie 1997).en samenleving. Hieruit ontstaat een gedeeld beeld Gezag daarentegen geeft macht een positieve lading.over wat politiegezag is. De effecten van de interactie Het verbetert als het ware de kwaliteit van macht.maken de relatie tussen politie en samenleving tot Dat is iets anders dan dat gezag een vorm van machteen vraagstuk van strategisch (politie)leiderschap. Het zou zijn. Dus de macht die iemand heeft als autoriteitraakt namelijk direct aan de legitimiteit van de politie is in deze context geautoriseerd door de groep dieals organisatie. De vraag die hieruit voortvloeit, is wat onderworpen is aan die macht. Autoriteit komt van hetde kenmerken van strategisch (politie)leiderschap zijn. werkwoord autoriseren. De termen autoriteit en gezagIn paragraaf 3.2 definiëren we de begrippen gezag gebruiken we als synoniemen voor elkaar. Het Neder-en politiegezag en werken we de relatie uit tussen de landse “gezag” staat namelijk voor “auctoritas” en daarpolitie en samenleving vanuit het perspectief van het is weer het woord “autoriteit” van afgeleid. Volgensgezag van de politie. Aansluitend wordt in paragraaf Weber is legitimiteit de lijm die een gemeenschap en de3.3 de relatie gelegd met leiderschap en politieleider- afzonderlijke lagen/systemen die de gemeenschap vor-schap. Strategisch politieleiderschap heeft onder meer men aan elkaar bindt. Er moet dus sprake zijn van eenbetrekking op de wijze waarop de interactie tussen zeker geloof in de autoriteit van degenen die het voorpolitie en samenleving vorm moet krijgen, met het oog het zeggen hebben anders werkt het niet binnen de ge-op een gezaghebbende politie. Daarmee vervult leider- meenschap of het systeem. Weber onderkent hierin drieschap een belangrijke rol in de mate waarin de politie ideaal typen van autoriteit: rationeel-legale autoriteit,als gezaghebbend wordt ervaren. traditionele autoriteit en charismatische autoriteit (De Jong, 1997). Politie, Twitter en gezag 23
  • 26. Drie typen van formeel gezag ongelijkheid te bewerkstelligen en te verduurzamen.De rationeel-legale autoriteit behelst het geloof in een Echter, als niemand deze traditionele autoriteit uitdaagtformalistisch normenstelsel, in de kracht van de wet is de kans groot dat het een dominante autoriteit blijft.en de heersende bindende normen en waarden. Het Volgens Weber betekent dit dat de ontwikkeling naargaat hier dus niet om onderwerping aan een specifieke een rationeel-legale vorm van autoriteit geblokkeerdindividuele leider, maar aan een verzameling uniforme wordt, omdat het systeem vanuit zichzelf niet verandertprincipes. Leiders hebben het recht te handelen, hun of evolueert. Het bestendigt dus eerder een status quomacht uit te oefenen, wanneer ze hun positie hebben (De Jong, 1997).verkregen op een procedureel juiste wijze. Autori-teit ligt hier voornamelijk dus bij diegenen die door De charismatische autoriteit is gebaseerd op vermeenderegelgeving legaal verkregen maatregelen kunnen buitengewone karakteristieken van iemand. Mensenuitvaardigen/effectueren (De Jong, 1997). Een goed worden geraakt door - en reageren op deze vormvoorbeeld, volgens Weber (1947), van een legale-ratio- van autoriteit omdat ze daarnaast geloven dat dezenele autoriteit is de bureaucratie. Een politiek systeem persoon een speciale roeping heeft. Mensen voelen eenvan: wet en regelgeving, veel geschreven documenten, sterke emotionele band met een charismatisch leider. Ofeen grote verscheidenheid aan diensten en afdelingen, die buitengewone gaven en krachten daadwerkelijk be-gereguleerde vormen van vertegenwoordiging, re- staan is irrelevant. Het gaat erom dat de gemeenschapgelmatige verkiezingen en politieke procedures. Deze erin gelooft. Charismatische autoriteit wordt gevondenvorm van autoriteit ziet men vaak bij moderne staten, in de leider wiens missie en visie het is anderen te inspi-stadsbesturen en bij publieke en private corporaties reren. Enkele voorbeelden: Martin Luther King, John F.waarbij het vaak draait om vakkennis. De bureaucratie Kennedy en Nelson Mandela.verkrijgt haar machtspositie door de enorme vakken- Volgens Weber is de basis voor charismatische autoriteitnis. Omdat eigenlijk alles via die bureaucratie verloopt, de erkenning en acceptatie door de gemeenschap vanverwerft de bureaucratie steeds meer kennis en inzicht. datgene waar de leider aanspraak op maakt (De Jong,Daarmee bestendigt ze in toenemende mate haar posi- 1997). Charismatische autoriteit kan revolutionair vantie als rationeel-legale autoriteit. aard zijn, het kan traditionele autoriteit uitdagen en soms zelfs rationeel-legale autoriteit. Tegelijkertijd kanVoor de traditionele autoriteit is de legitimiteit geba- deze vorm van autoriteit verworden tot traditioneleseerd op gewoonte. Legitimiteit en de mogelijkheid autoriteit wanneer de macht wordt uitgeoefend doormacht uit te oefenen is verkregen vanuit het verleden. de “incrowd” van de charismatisch leider. Bovendien isVaak door overerfelijkheid (Weber, 1947). De traditio- het lastig voor charismatische leiders om de autoriteit tenele rechten die hieruit voortvloeien ten behoeve van behouden. De gemeenschap moet namelijk continu dede autoriteit worden door de gemeenschap geac- autoriteit legitimeren. Daarom is het voor de charisma-cepteerd, of in ieder geval niet kritisch beoordeeld. tisch leider noodzakelijk constant te presteren. Het gaatHet gaat hier om het geloof in “de goede oude tijd”, hierbij om de garantie voor het telkens weer opnieuwin traditie, in wat men gewoon is te doen. Mensen verkrijgen van de legitimiteit van zijn autoriteit (Deeerbiedigen het verleden en hebben een stellig geloof Jong, 1997).dat werkwijzen die in het verleden hun waarde heb-ben aangetoond ook voor nu het beste zijn (De Jong, Gezag als sociale constructie1997). Naast deze vormen van formeel gezag bestaat echterTraditionele autoriteiten zijn bijvoorbeeld vorsten, ook het gezag als een sociaal construct. Berger en Luck-stamhoofden, familiehoofden, dominante elites of een mann (1966) stellen dat ieder mens kennis op een eigenbepaalde dominante cultuur. Traditionele autoriteiten wijze construeert en hierbij sterk beïnvloed wordt doorworden ondersteund door symbolen zoals: vlaggen, reacties vanuit de sociale omgeving. Anders gezegd, hetkruizen, vaste gewoontes en/of informele regels of geconstrueerde beeld van de werkelijkheid is het resul-mythes. Of er is een vermeende connectie met “het taat van de interactie tussen de verschillende actoren inHogere”. Structuren en instituties ondersteunen het de maatschappij. Hierop doorredenerend betekent ditvoortbestaan van de traditionele autoriteit. Volgens dat het toekennen van en betekenis geven aan gezagWeber (1947) is traditionele autoriteit een middel om op dezelfde manier tot stand komt. Er wordt dus een24 Politie, Twitter en gezag
  • 27. bepaalde waarde aan het gezag toegekend. Of zoals staande voortvloeit, is dat gezag niet meer automatischCastells (2009) het heeft verwoord: gezag in de net- en voor altijd wordt toegeschreven (“ascribed”). Gezagwerksamenleving komt vooral tot uitdrukking doordat wordt onder invloed van beeldvorming door inspan-mensen ergens waarde aan toedichten. ning verworven (“achieved”) en in stand gehouden. InVanuit het beeld dat gezag een sociaal construct is de volgende subparagraaf wordt beschreven wat ditheeft Zijderveld zijn visie op gezag, als aanvulling op betekent voor het gezag van de politie.Weber, beschreven. Weber bekijkt gezag meer vanuithet perspectief van een organisatie of institutie. Hij 3.2.2 Politiegezagspreekt in dit verband bijvoorbeeld van de bureaucra-tie, dominante elites en charismatische autoriteiten, In de voorgaande subparagraaf hebben we de gezags-die op zichzelf welhaast ook als instituties zijn te gronden in algemene zin beschreven. Vervolgens is hetbestempelen. relevant te beschrijven wat de gronden zijn voor hetZijdervelds perspectief op gezag heeft meer het gezag van de politie in het bijzonder. Kenmerkend voorindividu als vertrekpunt. Iemand met gezag wekt de politie is dat zij de belichaming is van het gewelds-bewondering op, dwingt respect af en heeft moreel monopolie van de staat. De politie als institutie staat inoverwicht. Dit gebeurt dan op een manier dat het het teken van het geweldsmonopolie. De basis hiervoorinvloed heeft op het handelen van mensen (Zijderveld, werd gelegd door Thomas Hobbes (1588-1679). Deze1985). De waarden die Zijderveld in verband brengt Engelse filosoof had, door de wetteloosheid en hetmet gezag zijn expliciet afhankelijk van de vorming geweld van zijn tijd, een somber perspectief op eenvan een gedeeld beeld. Dit gedeelde beeld komt tot staat zonder gezag. De mens zou dan zijn overgeleverdstand als gevolg van sociale interactie in de samenle- aan een “strijd van allen tegen allen”. Om dit niet teving. Eenvoudiger gezegd, er is pas sprake van respect laten gebeuren moeten burgers in overeenstemmingafdwingend gezag als mensen een gedeeld beeld of met elkaar macht en gezag overdragen aan een derdeopvatting hebben over welke vorm dat dan aan zou partij. Dit zou een vorst of soeverein kunnen zijn diemoeten nemen. Pas dan is gezag ook legitiem. verregaande bevoegdheden heeft om de woelendeVanwege deze redenering voegt Zijderveld twee krachten in toom te houden. Een “sociaal contract”gezagsgronden toe aan de gezagsgronden van Weber. waarbij burgers gezamenlijk de macht overdragen.Namelijk gezag dat voortkomt uit de publieke opinie In de zienswijze van Rousseau (1712-1778) over het “so-en gezag dat is gebaseerd op professionele competen- ciaal contract” doet elk individu een stap terug ten be-tie. Deze twee gezagsgronden zijn volgens Zijderveld hoeve van datgene dat bijdraagt aan het voortbestaandynamisch van aard, omdat ook de publieke opinie van de gemeenschap. Omdat Rousseau van mening wasdynamisch van aard is. Het is juist die dynamiek in onze dat burgers vooral naar zichzelf toerekenden, moestenmoderne samenleving die de trigger vormt voor een zij daar in opgevoed worden.steeds vaker veranderende beeldvorming. Dit betekent Uit deze denkbeelden kan wettelijk gezag opgevatdat de sociaal geconstrueerde werkelijkheid met worden als:betrekking tot gezag aan verandering onderhevig is. 1. het resultaat van een afspraak van burgers onder-Legitiem gezag is onder de invloed van beeldvorming ling, het “sociaal contract”;dus tijdelijk van aard. Tegelijkertijd is hiermee gezegd 2. een onafhankelijke scheidsrechter die conflictendat gezag voorwaardelijk is, het moet aan bepaalde beslecht;voorwaarden voldoen. Gezag moet zich voortdurend 3. een geweldsmonopolie.waarmaken en tastbare effecten sorteren in de samen-leving. Daarmee lijkt gezag een meer contractuele Deze denkbeelden gaan vooral over staatsvorming enrelatie te zijn geworden. Dit betekent dat er voort- -inrichting. Het derde punt, het geweldsmonopolie,durend moet worden geschoold om de competenties positioneert de staat als maatschappelijke institutie.op peil te houden om het gezag niet te verliezen. Het De staat beschikt over het alleengebruik van geweldgevolg hiervan is dat gezag zich steeds verder speciali- namens en voor de samenleving (Weber, 1947). Ver-seert. Uitgesproken vakkennis wordt steeds belangrij- bijzonderd naar de situatie binnen de grenzen vanker. Hierdoor versmalt het gezag. Men weet meer over Nederland heeft de politie het monopolie van legitiememinder. De notie van Zijderveld (1985) die uit boven- geweldsuitoefening in handen. Het geweldsmonopolie Politie, Twitter en gezag 25
  • 28. is daarmee het bestaansrecht van de politie. De politie aan een ernstig gebrek aan flexibiliteit, responsiviteit,kan interveniëren in het domein van de burger door ondernemingsgeest en effectiviteit (Noordegraaf, 2004).inbreuk te doen op diens grondrechten. Dit geeft de Effectiviteit en efficiency zijn daardoor leidende thema’spolitie een verregaande potentiële machtspositie. op de politiële beleidsagenda. Het bedrijfsleven en deDie machtspositie dient te worden gecontroleerd. daar bestaande/veronderstelde vormen van leiderschap,Dit gebeurt in eerste aanleg door het bevoegd gezag sturing, prestatie- en kwaliteitsmanagement wordt ge-(Rosenthal, 2007). zien als voorbeeld en geprobeerd wordt dit te imiterenBurgers hebben echter, naast het bevoegd gezag, in de veronderstelling gezag te verwerven (Boin e.a.,steeds meer een rol gekregen, zich een rol toegeëi- 2003).gend, in het controleren van de politie. Terpstra (2010)noemt in zijn boek “Het Veiligheidscomplex” een aantal Onder invloed van het bedrijfsmatige denken verschuiftfactoren die hebben bijgedragen aan het tanende het gezag van de politie naar zogenoemd consequen-gezag van de politie. Zoals de opkomst van proteste- tieel gezag (Suchman, 1995). Hierbij verkrijgt de politierende jeugdbewegingen, de ontzuiling, het stijgende haar gezag door het realiseren van output en prestaties.onderwijsniveau, de wens van “hoger geplaatsten” tot Dit komt in de buurt van de opvatting van Zijderveld:meer egalitaire verhoudingen en het ontstaan van een expertises die zich moeten bewijzen in succesvolle out-stedelijke onderklasse waarvan de jeugd zich niet zo put. Volgens Terpstra (2010) is het voor politieorganisa-gemakkelijk voegt naar de regel en gezag. Daarnaast ties vaak moeilijk gezag te herwinnen door de aanpakzijn sinds de jaren ‘90 burgers zich meer zorgen gaan van criminaliteit en wanorde zelf. Een belangrijke redenmaken over veiligheid, vooral op het gebied van over- hiervoor is dat de burger vooral verlangt dat de politielast, criminaliteit en terrorisme. De burger verwacht tegen de ander optreedt.van de overheid oplossingen op deze terreinen. De Terpstra (2010) merkt op dat de politie eerder symbo-politie moet zich dus op een andere manier gaan lische legitimiteitstrategieën inzet om haar gezag teverhouden tot haar omgeving. Het gezag op basis van tonen. Symbolische aspecten nemen een belangrijkeongelijkheid en onderschikking is daardoor niet meer plaats in bij het politiewerk. Denk hierbij aan het uni-vanzelfsprekend. De taak van de politie kan daarom form, de insignes, het logo, de politieauto en de slogan:niet langer meer worden opgevat als louter wetshand- “Waakzaam en Dienstbaar”. Volgens de filosoof Paulhaving. Het optreden van de politie is derhalve niet Moyaert (2007) zijn mensen veel meer symboolgevoe-zondermeer gelegitimeerd. De burger eist daadwer- lig dan rationeel. Symbolen worden gebruikt om eenkelijke bescherming en veiligheid van de overheid complexe werkelijkheid te percipiëren. Ze dienen om(Terpstra, 2010). de werkelijkheid begrijpbaar te maken. Zo beschouwd bestaan symbolen bij de gratie van beeldvorming. Zij-Het antwoord op deze vermeende gezagscrisis is derveld (1985) zegt in dit verband dat gezag an sich nietgezocht in “service”: van een gezagsrelatie van on- waarneembaar is. Het wordt zichtbaar via de represen-gelijkwaardigen naar een dienstverleningsrelatie van tanten, de symbolen van het gezag.gelijkwaardigen (Terpstra, 2010). Met deze paradigma- Manning (1977) onderscheidt echter andere strategieënwisseling vat de veronderstelling post dat de legiti- waarmee de politie probeert haar missie, mandaat enmiteit van de politie in belangrijke mate afhangt van activiteiten te presenteren. Zoals haar professionaliteit,het aantoonbare productieniveau. Het streven naar de bureaucratische onpersoonlijke uitstraling, de inzeteen grotere bedrijfsmatigheid en servicegerichtheid van moderne strategieën en het gebruik van crimi-als mogelijk antwoord op het afnemende gezag van naliteitscijfers. Het bedrijfsmatige denken werkt eende politie. Veel van die hervormingen om te komen meer instrumentele opvatting van het politiewerk in detot een meer bedrijfsmatige politieorganisatie zijn hand. Het lijkt te hebben geleid tot de ontmythologi-ontleend aan het New Public Management. Het boek sering van de politie waarbij de symbolische macht van“Reinventing Government” van Osborne en Gaebler de politie wordt ondermijnd en daarmee haar gezag(1992) is hierin trendsettend geweest. Volgens Osborne (Hoogenboom, 2006). Andere gezagsgronden zijnen Gaebler heeft de eenzijdige fixatie op regels, proce- hierdoor onder druk komen te staan, zoals bereikbaar-dures en hiërarchische sturing de publieke sector opge- heid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaar-blazen, spilziek en traag gemaakt. De sector zou leiden heid en effectiviteit. Deze waarden staan symbool voor26 Politie, Twitter en gezag
  • 29. politiegezag en ontstaan vanuit beeldvorming. Het samenleving. Een proces dat in dit verband van belanggaat er niet om of de burger er nu wel of niet terecht is, is attributie: het toeschrijven van de oorzaken vanontevreden over is. In dit geval doet de notie van Tho- gebeurtenissen aan mensen, omstandigheden of dingenmas (1928) opgeld: “when men define situations as real, (Heider, 1958). Heider beschreef in zijn theorie de wijzethey are real in their consequences”. waarop mensen het gedrag van zichzelf en van anderenVoor de politie is het daarom van belang dat zij zich verklaren in termen van oorzaak en gevolg en hoe ditmeer richt op de eisen die de burger aan haar stelt van invloed is op hun motivatie. Heider deed onderzoekteneinde haar gezag meer gestalte te geven. Juist in de en stelde vast dat mensen vrijwel automatisch attri-interactie tussen burgers en politie kan de symbolische bueren wanneer zij gedrag van anderen waarnemenmacht van de politie vorm krijgen en krijgt het gezag en daaraan conclusies verbinden (Heider, 1958). Devan de politie betekenis. Uit het voorgaande blijkt attributietheorie is van belang om te bezien of dat watdat het van belang is dat de politie investeert in een de politie wil zijn ook in die mate wordt toegeschrevenoptimale relatie met de omgeving. Politieleiderschap door de samenleving.in deze context is dan ook niet iets wat los gezien kanworden van de relatie met de samenleving. De positie 3.3.2 Strategisch politieleiderschapen het gezag van de politie worden ontleend aan desamenleving, of beter, worden haar gegund door de In subparagraaf 3.2.2 hebben we geschreven over desamenleving. Het hangt in sterke mate of van de beel- veranderde relatie tussen politie en samenleving. Onderden die de samenleving heeft, of krijgt voorgeschoteld, invloed van beeldvorming die ontstaat in de omge-van en over de politie. De volgende paragraaf gaat ving van de politie wordt haar gezag op een bepaaldedan ook over de rol van leiderschap in dit proces. manier gepercipieerd. We schreven dat het gezag van de politie gestalte kan krijgen door tegemoet te3.3 Leiderschap komen aan belangrijke sociale waarden van de burger. Dat betekent dat zichtbaarheid, aanspreekbaarheid,3.3.1 Kenmerken van leiderschap bereikbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit “instru- menten” zijn om de beeldvorming ten aanzien van hetMet betrekking tot het begrip leiderschap wordt een gezag van de politie positief te beïnvloeden (Terpstra,groot aantal definities gehanteerd. Stoker en Kolk 2010; Stichting Maatschappij, Veiligheid en Politie,(2003) komen tot de volgende definitie van leider- 2002; Boin, e.a., 2003; Ministerie van Binnenlandse Za-schap: leiderschap is het beïnvloeden van het gedrag ken, rapport Actieve Wederkerigheid, 2003). Tegelijkertijdvan (een groep) medewerkers, door een persoon die bestaan ze bij de gratie van beeldvorming. Of vrij naarten opzichte van die medewerkers een formele positie Zijderveld: deze gezagsgronden bestaan alleen maarinneemt. Dit beïnvloeden van gedrag gebeurt door via datgene waardoor ze worden gerepresenteerd. Ditgebruik te maken van bepaalde leiderschapsstijlen, maakt de vraag hoe de politie het beste de relatie meteigenschappen en motieven en door het uitvoeren van de omgeving aan kan gaan om haar gezag positief teverschillende activiteiten (Stoker & Kolk, 2003). In deze beïnvloeden tot een strategisch politievraagstuk.definitie staat de effectiviteit van de leider centraal.Dat is een te eenzijdige benadering. Het gaat om meer In het algemeen kan strategisch politieleiderschapdan effectiviteit. Met name de persoon van de leider is worden opgevat als het optreden en handelen vanonderbelicht. Van Loon (2006) voegt aan de leider- hooggeplaatste politiefunctionarissen voor zover dat isschapsdefinitie de visie van de leider toe en het feit dat gericht op structurele en duurzame (verbetering van deleiderschap zich afspeelt binnen een bepaalde context organisatorische) kwaliteit in het politiekorps (Boin e.a.,(de organisatie binnen een maatschappelijk krachten- 2003). Structurele en duurzame kwaliteit van het korpsveld). Hij definieert leiderschap als: het vanuit een visie is mede afhankelijk van de relatie die de politie heeftvan de leider dingen gedaan krijgen voor, door en met met haar omgeving, de burgers. Hiermee ontstaan tweemensen binnen de context van de organisatie in het dimensies in het strategisch politieleiderschap: richtingmaatschappelijk krachtenveld (Van Loon, 2006). geven aan het korps en inbedden van het korps in dePolitieleiderschap is in deze context dan ook niet maatschappelijke politieke context.iets wat los gezien kan worden van de relatie met de Een heldere inspirerende visie is nodig om richting te Politie, Twitter en gezag 27
  • 30. kunnen geven aan een korps. Die visie moet zodanig de burger zal de politie moeten sturen om haar gezagworden gecommuniceerd dat alle korpsleden weten te verstevigen. Immers, de burger is een belangheb-wat de te behalen doelen zijn en waarom dat van bende partij die van essentieel belang is voor het gezagbelang is. Bovendien zal de visie in overeenstem- van de politie. Om op de hoogte te zijn van de feitelijkeming moeten zijn met de geldende maatschappelijke omstandigheden, gevoelens en opvattingen van burgerswaarden. Dit geldt ook voor politiek-bestuurlijke eisen en daar scherp op te kunnen sturen, is de interactie tus-aan de politie. Dit betekent vooral dat de politie zich sen politie en samenleving van groot belang. Hier valtinspant om aansluiting te vinden bij de eisen die de uit op te maken dat de sociale waarden van de burgerburger stelt aan een effectieve, efficiënte politie (Boin tevens een middel zijn om de interactie tussen politiee.a., 2003). en samenleving inhoud te geven. Het wezenlijke belangOm op een verantwoorde manier invulling te geven van die interactie is dat deze sociale waarden van deaan het bovenstaande onderscheiden Boin, Van der burger als kernwaarden van en door de politie wordenTorre en ’t Hart drie kernfuncties voor strategisch geïncorporeerd en vervolgens goed voor het voetlichtleidinggevenden die de basis vormen voor effectief worden gebracht. Zodat de beeldvorming omtrent hetleiderschap. Leiderschap wordt gedefinieerd als de gezag van de politie positief wordt beïnvloed.uitvoering van de volgende drie kernfuncties (Boin e.a., Maar het is bijzonder moeilijk om aan te geven in welke2003): mate er wel of niet gehoor moet worden gegeven aan• Het formuleren en uitdragen van een visie op de de roep om een meer zichtbare, bereikbare, aan- realiseerbare doelen van de organisatie. De beleids- spreekbare, herkenbare en effectieve politie. Bij te veel matige functie. gehoor, dan dreigt de politie te worden gezien al een• Het ontwerpen van een organisatiepatroon waarin leiderloze, opportunistische organisatie die met alle organisatieleden hun werk effectief en efficiënt winden meewaait. Bij te weinig gehoor, ontstaat het kunnen verrichten. De organisatorische functie. beeld van een recalcitrante organisatie die het allemaal• Het bewaken van relaties met belanghebbende zelf wel weet. De politie heeft tegenwoordig constant partijen die van essentieel belang zijn voor de legi- te maken met bestuurlijke, politieke en maatschappe- timiteit van een publieke organisatie. De diploma- lijke opdrachtgevers en belanghebbenden die kritiek tieke functie. hebben en de koers van de politie nadrukkelijk willen meebepalen. In dit spanningsveld is het van belang datVooral de diplomatieke functie, die uitgaat van het de autonomie van de politieorganisatie behouden blijft.bewaken van relaties, geeft aan dat interactie met Hierin zal de strategische politieleider steeds positiede omgeving of samenleving ter beïnvloeding van de moeten kiezen. Het vereist evenwichtskunst van strate-beeldvorming cruciaal zijn voor een strategische poli- gisch leidinggevenden. Dit impliceert de volgende eisentieleidinggevende. aan strategisch politieleiderschap om de relatie met deDe belangrijkste symbolische waarde en daarmee ook omgeving vorm te geven (Boin e.a.,2003):de belangrijkste taak van de politie is volgens Paul - Zorg dat de geïnteresseerde buitenwacht een ade-Frissen (2007): “er simpelweg te zijn”. Blijkens de door quaat beeld van de organisatie heeft;de burger belangrijk gevonden sociale waarden wil - Leg uit wat de visie inhoudt en laat zo veel zienzij het gevoel hebben dat de politie er is. En daarvoor als mogelijk over het feitelijk functioneren van demoet de politie onder meer bereikbaar, aanspreekbaar, organisatie;zichtbaar, herkenbaar, en effectief zijn. De burger wil - Onderhoud structureel contacten met betrokkenennamelijk haar informatie kwijt kunnen aan de politie en geïnteresseerden in het politieke, maatschap-en wil de politie zien in de buurt omdat dat een veilig pelijke, bestuurlijke, wetenschappelijke en mediagevoel geeft. De burger wil de politie aan kunnen spre- kringen;ken op haar resultaten, op haar effectiviteit. De politie - Geef fouten toe, leg uit hoe en waarom deze zijnmoet herkenbaar zijn door te laten zien wat de burger ontstaan en welke lessen de organisatie eruit zalvan de politie kan verwachten. Hierbij gaat het om trekken.een eenduidige, consistente werkwijze. Een politie dielaat zien betrokken te zijn bij de problemen waar de Aan de ene kant heeft de strategisch politieleider teburger tegen aan loopt. Op deze verwachtingen van maken met een organisatie waar de interne cohesie28 Politie, Twitter en gezag
  • 31. gewaarborgd moet zijn om te voorkomen dat ze ten stemming met deze daar heersende waarden.prooi valt aan allerlei grillen vanuit de samenleving Voor strategisch politieleiderschap levert het richtingwaar op geacteerd moet worden. Het gevaar daarbij is geven aan deze noties een strategisch vraagstuk op.dat de politieorganisatie te veel op zichzelf is gericht Concreet betekent het dat het korps ingebed dient teen als instituut wegdrijft van haar omgeving. worden in de heersende maatschappelijke context.Aan de andere kant trekt de omgeving aan de orga- Door het beïnvloeden van de beeldvorming vanuit haarnisatie omdat die allerlei eisen aan de politie stelt en diplomatieke functie, op een zodanige wijze dat deinvloed wil hebben op de koers van de politie. Hier samenleving vindt dat de politie haar gezagsrol heeftzal de politie op adequate wijze op moeten reageren verdiend.omdat zij haar gezag verkrijgt door beeldvorming die Dit maakt het interessant om nader te onderzoeken hoein de samenleving tot stand komt. strategische politieleiders omgaan met dit spannings- veld. Is er een heldere visie, een boodschap, wat de poli-3.4 Conclusie tie wil uitstralen? En levert dat een congruent beeld op in de externe omgeving, bij de burgers. Daarnaast is hetIn onze risicosamenleving wordt de roep om “law and interessant te onderzoeken welke leiderschapsstijlenorder” steeds luider. De traditionele gezagsgronden zijn daarbij worden ingezet. Kortom, hoe geven strategischniet meer de gezagsgronden die de burger de politie leidinggevenden vanuit hun positie betekenis aan hettoedicht. Gezag is niet iets wat iemand of een organi- gezag van de politie?satie van zichzelf heeft. Gezag wordt toebedeeld aaneen persoon of organisatie. Gezag wordt dus verkre- Terug naar de twee hoofdvragen van dit hoofdstuk.gen van de ander. De burger rekent op een politie die Vooral beeldvorming van en door de burger is bepalendzichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar, herkenbaar en voor de mate waarin de politie als gezaghebbendeffectief is. Een politie die “er is”, verkrijgt gezag van wordt ervaren. Waarbij gezag zo dicht mogelijk in dede burger. De burger bepaalt of de politie als gezag- buurt dient te komen bij de geldende sociale waardenhebbend wordt ervaren. Wanneer de politie weinig in de samenleving. Dit komt met name tot uitdrukkingwerk maakt van beïnvloeding van de beeldvorming op in eisen zoals bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, ef-deze gezagsgronden wordt ze als nauwelijks zichtbaar fectiviteit, zichtbaarheid en herkenbaarheid. Deze eisenervaren en zal ze weinig gezag krijgen van de burger. worden vooral zichtbaar en krijgen vooral betekenisGezag laat zich representeren door/via symbolen. Sym- door “er te zijn”.bolen kunnen alleen maar ontstaan bij de gratie van Het kenmerkende van politieleiderschap hierin is datbeeldvorming. Door interactie met de burger ontstaat het in staat dient te zijn de organisatie aan te lateneen proces van beeldvorming. Dit betekent dat de sluiten op het beeld dat de samenleving heeft vanpolitie door interactie met de burger haar symbolische een gezaghebbende politie. Maar hierbij is het voormacht, het fundament van haar gezag, vorm moet politieleiders tevens van belang daarin te waken voorgeven. een goede balans opdat de politieorganisatie haarOm het gezag van de politie te vergroten volstaat autonomie behoudt.een meer bedrijfsmatige, servicegerichte aanpak niet.Door het sturen op louter output is de symbolischewaarde van de politie voor een belangrijk deel verlo-ren gegaan en is er daarmee afbreuk gedaan aan defundamenten van het gezag van de politie. Het is voorde politie daarom belangrijk te handelen in overeen-stemming met de heersende waarden in de samenle-ving wat betreft een gezaghebbende politie, te weten:bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid,herkenbaarheid en effectiviteit. De diplomatieke func-tie van strategisch politieleiderschap, het bewaken vanrelaties met belanghebbenden, moet invulling gevenaan een optimale relatie met de omgeving in overeen- Politie, Twitter en gezag 29
  • 32. 30 Politie, Twitter en gezag
  • 33. 4 Theoretisch kader en onderzoeksstrategie4.1 Inleiding 4.2.2 Theoretisch kaderOp basis van de in hoofdstuk 2 en 3 verkregen theo- In hoofdstuk 2 zijn de kenmerkende eigenschappenretische inzichten wordt in dit hoofdstuk een onder- van social media beschreven. In algemene termen konzoeksmodel gepresenteerd dat de samenhang tussen gesteld worden dat door de komst van social mediade verschillende theoretische deelvragen in beeld individuen “mediamacht” hebben gekregen. De discur-brengt. Aan de hand van dit theoretisch kader zal de sieve en toegangsmacht die traditioneel bij de klassiekeonderzoeksstrategie worden bepaald. De volgende media lag, is deels verschoven naar het individu (Street,deelvraag staat daarbij centraal: 2001). Social media zijn vrij beschikbaar, gemakkelijk toeganke-Wat is het veronderstelde effect van het lijk, interactief (sociaal) en vragen slechts een geringegebruik van Twitter op de beeldvorming over investering (een internetverbinding en een eenvoudighet gezag de politie en hoe kan dit worden “platform” zijn voldoende) (Van Berlo, 2008). Dit maaktonderzocht? dat social media een groot bereik kennen en zeer popu- lair zijn. Eigenschappen waarin de toegangsmacht vanIn paragraaf 4.2 wordt het theoretisch kader nader uit- social media tot uitdrukking komt.gewerkt en het onderzoeksmodel geïntroduceerd. In Social media hebben daarnaast discursieve macht enparagraaf 4.3 volgt de uitleg over de onderzoeksstra- maken het voor een ieder mogelijk om een beeldtegie. De operationalisatie van het theoretisch kader of kader aan te reiken en daarmee zelf “nieuws” tekomt tot uitdrukking in het analysekader in paragraaf maken. De beeldvorming over een bepaald onderwerp4.4. Het hoofdstuk wordt afgesloten met de conclusies wordt daardoor rechtstreeks beïnvloed of bepaald doorin paragraaf 4.5. een individu of groepen van individuen. Voor Twitter geldt deze invloed op het proces van beeldvorming in4.2 Theoretisch kader het bijzonder. De microblogging-dienst is bij uitstek een instrument om snel en bondig een beeld te delen (Van4.2.1 Inleiding Berlo, 2008). Met behulp van Twitter kunnen eenvoudig korte notificaties (van maximaal 140 tekens) wordenIn de voorgaande hoofdstukken zijn een aantal theore- geplaatst op internet. Er zijn lage eisen aan de kanttische inzichten verzameld die ons behulpzaam kunnen van de gebruiker in termen van de investering in tijdzijn bij de verdere uitwerking van de probleemstelling. en denken. Dit maakt de drempel voor het creëren vanDe kennis over de relevante begrippen, gehanteerde nieuwe inhoud in de vorm van een twitterbericht, eenleerstukken en theorieën is daarbij van belang, maar zogenaamde tweet, laag. Bovenstaande eigenschappenom tot beantwoording van de centrale onderzoeks- zorgen ervoor dat de update-frequentie hoog is en devraag te komen is bovenal inzicht in de relatie tussen interactie tussen gebruikers groot (Java e.a., 2007).de verschillende begrippen een vereiste. De samen-hang tussen de begrippen zal beredeneerd worden in De manier waarop een beeld wordt gedefinieerd ensubparagraaf 4.2.2 en komt vervolgens tot uitdrukking geïnterpreteerd is in hoofdstuk 2 beschreven in termenin het conceptueel model in subparagraaf 4.2.3. van “framing” (De Boer & Brennecke, 2009; zie ook Bekkers e.a., 2009). De Boer en Brennecke (2009) maken Politie, Twitter en gezag 31
  • 34. daarbij onderscheid tussen framebuilding en frame- 3 aangegeven dat naast de objectieve bronnen vansetting. Framebuilding duidt op de wijze waarop een gezag, onder andere tot uitdrukking komend in het ge-onderwerp wordt gepresenteerd of ingekaderd. Snow weldsmonopolie, gezag ook te definiëren is als sociaalen Benford (1988) hanteren daarbij een driedeling construct (Berger & Luckmann, 1966). Zijderveld (1985)en spreken over “diagnostic framing”, “prognostic stelt dat het gezag van de politie in dit licht afhankelijkframing” en “motivational framing”. is van haar professionaliteit en relatie met de samenle-Framesetting heeft betrekking op de effecten die ving. Politiegezag is daarmee uit te drukken in termenkunnen uitgaan van de “frames”. De ontvangers van van herkenbaarheid, zichtbaarheid, aanspreekbaarheid,het mediabericht of de mediaboodschap kunnen de bereikbaarheid en effectiviteit.“frames” overnemen en het onderwerp op basis vanhet aangeboden “frame” interpreteren. “Framing” Bovenstaande notie zorgt er voor dat het relevant is omheeft derhalve niet alleen betrekking op de productie te onderzoeken wat het effect is van tweets (oftewelen reproductie van bepaalde beelden of referentieka- “frames”) van wijkagenten (en/of volgers van wijkagen-ders, oftewel “frames”, maar ook op de wijze waarop ten) over het professioneel handelen van de politie endie frames aan elkaar worden aangepast omdat haar relatie met de burger. Dit maakt “frames” óver hetverschillende actoren hun referentiekaders aan elkaar gebruik van Twitter door de politie ook interessant. Watkoppelen. Dit proces is eerder beschreven in termen zijn met andere woorden de dominante “frames” dievan “frame alignment” (Bekkers e.a., 2009). Het oppik- ontstaan door en als gevolg van het “twittergedrag”ken en koppelen van deze “frames” kan er toe leiden van wijkagenten en wat betekent dit voor de beeldvor-dat de aandacht steeds groter wordt. Juist dit proces ming over het gezag van de politie?wordt door het karakter en de (technische) eigenschap-pen van Twitter gefaciliteerd. Berichten kunnen op Tenslotte is het van belang om te onderzoeken wat deTwitter eenvoudig worden gereproduceerd (middels consequenties van bovenstaand proces zijn voor hetretweets) en eventuele reacties zijn makkelijk te volgen. strategische politieleiderschap. Het dominante beeldDit zorgt er in voorkomend geval voor dat de bericht- over het gezag van de politie en de veranderingen ingeving op Twitter ook wordt opgepikt door de klas- tijd zijn immers strategische onderwerpen die de positi-sieke media en daarmee een brede lokale, nationale of onering van de politie raken, zoals eerder is betoogd inzelfs internationale werking krijgt. hoofdstuk 1. Deze consequenties voor het strategisch leiderschapDaarmee komen we op een andere factor, namelijk kunnen geordend worden langs de volgende drie kern-de expansie van de aandacht naar een grotere groep. functies van politieleiderschap (Boin e.a., 2003):In dit proces van expansie vindt de definiëring van • De beleidsmatige functie: het formuleren en uitdra-referentiekaders steeds opnieuw plaats wat uiteinde- gen van een visie;lijk kan resulteren in een breed gedeeld of dominant • De organisatorische functie: het ontwerpen van een beeld over het onderwerp in de samenleving (Berger & effectief en efficiënt organisatiepatroon;Luckmann, 1966). • De diplomatieke functie: het bewaken van relaties Samenvattend kan gesteld worden dat Twitter via de met belanghebbende partijen die van essentieelproductie en reproductie van beelden of “frames”, de belang zijn voor de legitimiteit van de organisatie.zogenaamde “twitterstroom”, invloed kan uitoefenen Vooral deze laatste functie geeft aan dat interactie metop de beeldvorming. De microblogging-dienst leent de omgeving of samenleving van cruciaal belang is.zich hier gezien haar eigenschappen uitermate goedvoor. Op basis van bovenstaand theoretisch kader kunnen het onderzoeksmodel, de onderzoeksstrategie en hetDit werpt vervolgens de vraag op of politiemedewer- analysekader worden gepresenteerd.kers - en meer specifiek wijkagenten die twitteren - debeeldvorming over bijvoorbeeld het gezag van de poli-tie kunnen beïnvloeden door hun handelen of gedragop Twitter, zoals dat wordt beleefd of ervaren door devolgers van deze wijkagenten. Hiertoe is in hoofdstuk32 Politie, Twitter en gezag
  • 35. 4.2.3 Onderzoeksmodel media in het algemeen en Twitter in het bijzonder zijn echter relatief nieuwe onderzoeksdomeinen waaroverAan de hand van het redeneerpatroon in de vorige nog weinig wetenschappelijke kennis beschikbaar is. Ditsubparagraaf kan het onderzoeksmodel worden vast- maakt het gebruik van statistische technieken om degesteld en verbeeld. In het onderzoeksmodel (figuur informatie van een groot aantal respondenten kwanti-4.1) komt de veronderstelde relatie tussen de centrale tatief te analyseren minder vanzelfsprekend (Van Thiel,begrippen tot uitdrukking. 2010: 68). Het is hierdoor lastig een hoofdstrategie voor het onderzoek te benoemen. In dit onderzoek zal der-figuur 4.1 halve gebruik worden gemaakt van een combinatie van methoden, ook wel “mixed method design” genoemd (Van Thiel, 2010). Het ontwerp van deze combinatie van methoden wordt verduidelijkt in de navolgende subparagraaf. 4.3.2 Methoden en technieken van onderzoek Het theoretisch kader en gepresenteerde onderzoeks- model lenen zich dus voor een mix van onderzoeksme- thoden. Er is getracht om voor de factoren en veron- derstelde relaties uit het onderzoeksmodel passende methoden te selecteren. In deze subparagraaf wordenIn de navolgende paragraaf zal de onderzoeksstrategie de methoden achtereenvolgens geïntroduceerd enworden beschreven aan de hand waarvan het onder- toegelicht. De voor- en nadelen van de verschillendezoek zal plaatsvinden. methoden worden ook benoemd.4.3 Onderzoeksstrategie Inhoudsanalyse In de eerste plaats zal een inhoudsanalyse worden4.3.1 Inleiding verricht naar de tweets van een tweetal geselecteerde wijkagenten. De analyse richt zich primair op het procesIn deze paragraaf staat de strategie voor het empirisch van beeldvorming (“framing”) in relatie tot het gebruikonderzoek centraal. De onderzoeksstrategie is de over- van Twitter door de wijkagenten, een van de veronder-koepelende opzet of logica van het onderzoek. Binnen stelde relaties uit het onderzoeksmodel. De retweets eneen gekozen onderzoeksstrategie kunnen meerdere reacties van de volgers van deze wijkagenten wordenmethoden van onderzoek worden ingezet (Van Thiel, bij de analyse betrokken. De twee wijkagenten worden2010). Idealiter hangt de keuze voor een strategie geselecteerd op basis van hun frequente en duurzameaf van het onderwerp van onderzoek, de stand van (langdurige en consequente) gebruik van Twitter. Hetde wetenschap ten aanzien van het onderwerp en aantal volgers van de betrokken wijkagent wordt ookhet doel van onderzoek (Van Thiel, 2010: 64). Ook de betrokken bij de selectie. Tenslotte is het van belangwetenschapsopvatting, ervaring en scholing van de dat de geselecteerde wijkagent inhoudelijk relevanteonderzoeker of onderzoekers spelen een rol (Van Thiel, berichten twittert over de politieprofessie en de relatie2010: 64). tussen de burger en politie, reacties krijgt van volgersVan Thiel onderscheid vier dominante onderzoeksstra- en ook zelf reageert op berichten van volgers.tegieën: het experiment, de enquête, de gevalstudie Bij een inhoudsanalyse wordt de inhoud van bestaanden het onderzoek van bestaand materiaal. Gezien materiaal bestudeerd (Van Thiel, 2010: 123). Het be-het verklarende karakter van de probleemstelling en richtenverkeer van de twee geselecteerde wijkagentencentrale onderzoeksvraag en het grote potentieel zal over een periode van 2 weken aan de hand van hetaan onderzoekseenheden (volgers van twitterende analysekader worden bezien en geanalyseerd.wijkagenten) ligt de keuze voor de onderzoeksstrate- Het voordeel van deze methode is dat er veelalgie enquête voor dit onderzoek voor de hand. Social voldoende materiaal beschikbaar is en dat het een Politie, Twitter en gezag 33
  • 36. efficiënte en goedkope manier van onderzoek is (Van als gevolg van de onderzoekssituatie (Van Thiel, 2010).Thiel, 2010). Het belangrijkste nadeel is het operati- Ook bij de andere methoden in dit onderzoek kan dezeonalisatieprobleem. Bestaand materiaal is voor een storingsbron zich voordoen (Van Thiel, 2010: 61).ander doel geproduceerd dan waarvoor het in hetonderzoek gebruikt zal worden. Als gevolg hiervan Interviewsluit de informatie in het materiaal niet altijd aan op De derde methode die gebruikt zal worden is hetde onderzoeksvragen (Van Thiel, 2010: 121). interview. De twee geselecteerde wijkagenten zullen geïnterviewd worden. De interviews zullen een semige-Enquête structureerd karakter hebben, waarbij de interviewerDe tweede methode die gehanteerd zal worden is de het gesprek zal leiden met behulp van een interview-enquête. Met behulp van de enquête wordt primair handleiding. In deze handleiding zullen de onderwer-onderzocht hoe het gedrag van de wijkagenten op pen worden opgenomen waarover vragen gesteldTwitter door de volgers wordt beleefd en of de beeld- worden en mogelijk een aantal voorgeformuleerdevorming over het gezag van de politie wordt beïnvloed vragen staan (Van Thiel, 2010: 109). Aan de hand vandoor het gebruik van Twitter. het analysekader zal een lijst met te bespreken topicsDe volgers van de twee geselecteerde wijkagenten worden samengesteld. De uitkomsten van de inhouds-zullen gevraagd worden om een schriftelijke vragen- analyse en enquête zullen betrokken worden in hetlijst in te vullen. Kenmerkend voor een enquête is de gesprek. De veronderstelde relaties uit het onderzoeks-grootschaligheid; er zijn veelal veel respondenten en er model worden hierdoor met behulp van deze methodeis daardoor veel te analyseren informatie beschikbaar. in samenhang beschouwd.Daarom wordt er meestal gebruikgemaakt van gestan- Een groot voordeel van deze methode is de flexibeledaardiseerde metingen, bijvoorbeeld antwoordschalen manier om informatie te verzamelen. Zo kunnen erof numerieke antwoordcategorieën. In dit onderzoek tijdens het gesprek aanvullende (verdiepings)vragenwordt daar ook voor gekozen. worden gesteld om een gegeven antwoord beter teEnquêtes kunnen gehanteerd worden voor het ver- begrijpen. Een belangrijk nadeel is gelegen in de com-zamelen van feitelijke gegevens, maar worden vooral plexiteit. Een goed interview vereist de nodige vaardig-gebruikt om informatie te verzamelen over de opvat- heden en gesprekstechnieken van de interviewer. Daar-tingen van de respondenten over het onderzoekson- naast kost een interview veel tijd. Dit geldt ook voor dederwerp, zo ook in dit onderzoek (Van Thiel: 2010, analyse van de antwoorden (Van Thiel 2010: 108).86). In tegenstelling tot de inhoudsanalyse wordt bijeen enquête nieuwe informatie verzameld (Van Thiel, Focusgroep2010). Op basis van het analysekader zal een vragenlijst Als laatste techniek is gekozen voor het gebruik van eenmet overwegend gesloten vragen worden samenge- focusgroep. Dit is feitelijk een interview met meerderesteld. respondenten tegelijkertijd. Een focusgroep heeft hetEen belangrijk voordeel van deze methode is de ef- karakter van een open discussie over een aantal voorafficiëntie, die het gevolg is van de standaardisatie. De geselecteerde onderwerpen onder leiding van eenhoeveelheid data maakt dat de uitkomsten veelal gespreksmoderator (Van Thiel, 2010). De focusgroep zaleenvoudig generaliseerbaar zijn (Van Thiel, 2010: samengesteld worden uit tactisch en strategisch leiding-87). Een nadeel van de standaardisatie is dat het leidt gevenden van de politie, communicatiemedewerkerstot een zekere oppervlakkigheid van de verzamelde van een aantal korpsen en de twee geselecteerde wijk-informatie. Er gaat vaak veel informatie schuil achter agenten. De verbanden uitgedrukt in het onderzoeks-de informatie die verzameld wordt middels de enquête model worden bediscussieerd en de uitkomsten van de(Van Thiel, 2010: 87). Een ander groot nadeel is het andere onderzoeksmethoden geanalyseerd. Hierbij is erverschijnsel sociale wenselijkheid. Respondenten geven extra aandacht voor de consequenties voor het strate-vaak het antwoord waarvan ze denken dat het wordt gisch leiderschap binnen de politie.verwacht of een antwoord dat maatschappelijk gezien Een belangrijk voor- of nadeel van deze techniek is datacceptabel is, ook bij anonieme vragenlijsten. Ook is de uitkomsten van de discussie beïnvloed worden doorbekend dat mensen bepaalde antwoordtendenties de groepsdynamica. Dit kan zowel een positief (con-hebben; de neiging om het antwoord aan te passen textualiserend) als negatief (verstorend) effect hebben34 Politie, Twitter en gezag
  • 37. en daarmee dus ongewenst invloed uitoefenen op de van het onderzoek. De scope van twee wijkagentenonderzoeksuitkomst (Van Thiel, 2010: 112). beperkt de mate waarin op basis van het onderzoek algemeen geldende uitspraken over de probleemstel-4.3.3 Betrouwbaarheid en geldigheid ling gedaan kunnen worden. De combinatie of mix van methoden verstevigt echter de mogelijkheid vanBetrouwbaarheid en geldigheid zijn belangrijke crite- analytische generaliseerbaarheid (Van Thiel, 2010; Bek-ria voor wetenschappelijk onderzoek en essentieel om kers e.a., 2009).steekhoudende conclusies te kunnen verbinden aanhet onderzoek (Van Thiel, 2010: 57). 4.4 AnalysekaderBetrouwbaarheid Aan de hand van het theoretische kader en met behulpDe betrouwbaarheid van onderzoek wordt bepaald van het conceptueel model kan een eensluidend endoor de elementen nauwkeurigheid en consistentie. generiek kader voor de waarneming en analyse inHet element nauwkeurigheid stelt bovenal eisen dit onderzoek worden vastgesteld. Het analysekaderaan de meetinstrumenten die ingezet worden. In dit garandeert de uniformiteit in het onderzoek en zorgtonderzoek zal bij de samenstelling van de vragenlijst dat de onderzoeksresultaten systematisch met elkaarrekening moeten worden gehouden met dit element; te vergelijken zijn, hetgeen gezien de combinatie vanbij de keuze van de vraagstelling, maar ook bij de vast- onderzoeksmethoden essentieel is. Hierdoor wordt bij-stelling van de verschillende standaardwaarden voor gedragen aan een betere mogelijkheid tot analytischede beantwoording (Van Thiel, 2010). generaliseerbaarheid.Consistentie gaat in essentie om herhaalbaarheid: on- De relaties in het onderzoeksmodel liggen nauw inder dezelfde omstandigheden zal dezelfde meting tot elkaars verlengde en zijn daardoor in empirische zineen gelijke bevinding leiden. Omdat mensen kunnen moeilijk van elkaar te onderscheiden. Daarom ligt hetleren van eerdere ervaringen, zal herhaling van onder- accent bij de operationalisatie van de belangrijkstezoek bij (dezelfde) personen niet altijd leiden tot de- begrippen uit het theoretische kader op de inzet vanzelfde uitkomst. Consistentie kan wel worden bereikt de verschillende onderzoeksmethoden en techniekendoor onderzoek te doen onder grote groepen mensen. die steeds een deel van het model bestrijken. HieronderHet is dan ook van belang dat de enquête verspreid volgt de uitwerking van het analysekader met behulpwordt onder een groot aantal onderzoekseenheden, van dit “watervalmodel” (figuur 4.2).oftewel volgers van de twee wijkagenten (Van Thiel,2010: 57-58). De betrouwbaarheid neemt daarnaasttoe door het onderzoeksmodel consistent te gebruiken figuur 4.2bij de toepassing van de verschillende methoden.GeldigheidDe geldigheid of validiteit van onderzoek behelst eentweetal hoofdvormen: interne en externe validiteit.Interne validiteit betreft de geldigheid van het daad-werkelijke onderzoek. De keuze om meerdere metho-den en technieken van onderzoek te gebruiken komtde interne validiteit van dit onderzoek ten goede.De verschillende methoden maken het mogelijk deuitkomsten te vergelijken en met elkaar te confronte-ren. Dit gebruik van meerdere methoden wordt ookwel “triangulatie” genoemd. Deze combinatie vanmeerdere technieken en verschillende bronnen voor-komt eenzijdigheid en maakt tevens de kans op “bias”kleiner (Van Thiel, 2010: 61)De externe validiteit betreft de generaliseerbaarheid Politie, Twitter en gezag 35
  • 38. Deel A: inhoudsanalyse men door de klassieke media? - Hoe wordt gereageerd op de tweets van de wijk-Met behulp van de inhoudsanalyse wordt onderzocht agent? Wordt in de reacties gerefereerd aan dehoe in de “twitterstroom” het gezag van de politie vijf gezagsgronden: bereikbaarheid, aanspreek-wordt “geframed” in termen van: baarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en1 de vijf gezagsgronden van de politie: bereikbaar- effectiviteit? heid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herken- - Ontstaat er een gedeeld beeld over een issue baarheid en effectiviteit; of vraagstuk door de koppeling van tweets,2 het gebruik van Twitter door de wijkagent in rela- retweets en reacties in de “twitterstroom” van tie tot deze vijf gezagsgronden. de wijkagent, oftewel is er sprake van “frame alignement”?Onderzoeksvragen: - Blijkt uit de reacties van de volgers hoe er• Framebuilding: gedacht wordt over het gebruik van Twitter - Over welke onderwerpen gaan de tweets? Zijn door de wijkagent? Zijn de volgers overwegend dat ook onderwerpen die te relateren zijn aan positief of negatief over het gebruik van Twitter de vijf gezagsgronden van de politie? door de wijkagent? Wordt daarbij verwezen - Hoe selecteert de wijkagent de nieuwsfeiten, naar de vijf gezagsgronden? vraagstukken of standpunten die hij gebruikt voor zijn tweets? Welke factoren zijn van in- vloed op zijn keuze? Deel B: enquête en interviews - Blijkt uit de tweets van de wijkagent dat er sprake is van “diagnostic framing”? Oftewel De enquête is gericht op het vaststellen van de relatie zijn tweets te duiden als “frames” die een tussen de kenmerken van Twitter en de beeldvorming bepaald onderwerp identificeren en afbakenen over het gezag van de politie gezien vanuit het perspec- als issue en verwijzen naar de oorzaak en/of de tief van de volgers van de wijkagenten op Twitter. veroorzaker. De interviews richten zich op dezelfde relatie, maar dan - Blijkt uit de tweets van de wijkagent dat er vanuit het perspectief van de wijkagenten. sprake is van “prognostic framing”? Dit zijn “frames” waarin voorstellen of voorspellingen Onderzoeksvragen: worden gedaan met betrekking tot de oplos- • Wat is volgens de wijkagenten en de sing of aanpak van een issue. volgers de relevantie en betekenis van het - Blijkt uit de tweets van de wijkagent dat er gebruik van Twitter voor de politie? sprake is van “motivational framing”? Dit zijn Vanuit het perspectief van toegangsmacht: “frames” die gericht zijn op het verwerven van - Is de wijkagent die gebruikmaakt van Twitter in medestanders voor een bepaald vraagstuk of de optiek van de volgers voldoende aanwezig standpunt. op Twitter? Wat zijn de verwachtingen van de - Gaan de tweets die te duiden zijn in termen van volgers ten aanzien van de beschikbaarheid van “diagnostic”, “prognostic” of “motivational de wijkagent op Twitter en voldoet de wijk- framing” (impliciet of expliciet) over één van de agent aan deze verwachtingen? Welk beeld vijf gezagsgronden: bereikbaarheid, aanspreek- heeft de wijkagent zelf over zijn aanwezigheid baarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en op Twitter? effectiviteit? Waaruit blijkt dat? - Reageert de wijkagent in de optiek van de volgers tijdig op vragen, signalen en/of reacties?• Framesetting: Welk beeld heeft de wijkagent zelf hierover? - Wordt er door de volgers gereageerd op de Vanuit het perspectief van discursieve macht: tweets van de wijkagent? - Wie zijn de volgers van de wijkagent? Volgen - Nemen de volgers de berichten van de wijk- de klassieke media de wijkagent ook? Wat is agent over? Bijvoorbeeld middels een retweet? het motief van de volgers om de wijkagent op - Worden de tweets van de wijkagent overgeno- Twitter te volgen? Is de volger van mening dat36 Politie, Twitter en gezag
  • 39. hij invloed heeft op het optreden van de wijk- Deel C: focusgroep agent? Hoe belangrijk vindt de volger dit? - Wat is het motief van de wijkagent om gebruik Met behulp van de focusgroep wordt onderzocht welke te maken van Twitter. Wie volgt hij en waarom? consequenties het gebruik van Twitter heeft voor Is de wijkagent van mening dat hij invloed kan het strategisch leiderschap binnen de politie. Welke uitoefenen op het handelen en gedrag van de positieve en/of negatieve effecten zijn waarneembaar volgers? ten aanzien van de drie kernfuncties van strategisch - Wat is de “twitter-frequentie” van de wijk- leiderschap en welke maatregelen worden noodzakelijk agent? Hoe ervaren zijn volgers dit? Hoe groot of gewenst geacht. is, gebaseerd op het aantal volgers en het aan- tal reacties en retweets op Twitter, het bereik Onderzoeksvragen: van de wijkagent op Twitter? • Wat is volgens de strategisch leiding-• Heeft het gebruik van Twitter volgens de gevenden het effect van het gebruik van wijkagenten en de volgers invloed op de Twitter op de beeldvorming over het gezag beeldvorming over het gezag van de poli- van de politie? tie? • Als er een relatie tussen het gebruik van - Hoe wordt de interactie in de “twitterstroom” Twitter en de beeldvorming over het gezag door de wijkagent en zijn volgers beleefd? van de politie wordt onderkend, welke Overwegend positief of negatief? consequenties heeft dit dan voor het stra- - Wat is volgens de wijkagenten en de volgers tegisch politieleiderschap? het effect van het gebruik van Twitter op de - Wat is het effect op de beleidsmatige functie in beeldvorming over de vijf gezagsgronden: termen van visievorming en beleidsbepaling? bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, zichtbaar- - Wat is het effect op de uitwerking van de or- heid, herkenbaarheid en effectiviteit? ganisatorische functie in termen van logistieke, - Wat ligt volgens de wijkagenten en de volgers personele en financiële implicaties? ten grondslag aan het veranderende beeld - Wat is het effect op de uitwerking van de diplo- over de bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, matieke functie in termen van het bewaken en zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit onderhouden van de relaties in de samenleving van de politie, als blijkt dat de beeldvorming die van essentieel belang zijn voor de legitimi- over het gezag van de politie wordt beïnvloed teit van de organisatie? door het gebruik van Twitter? Vanuit zowel • Welke maatregelen zijn gewenst of nood- het perspectief van de toegangsmacht als het zakelijk als antwoord op het effect van het perspectief van de discursieve macht van het gebruik van Twitter op de drie kernfunc- gebruik van Twitter. ties?• Heeft het gebruik van Twitter door de wijkagent de mening van de volgers ver- anderd over het gezag van de politie? En wat is het standpunt van de wijkagent? - Hebben de tweets in de optiek van de wijkagen- ten en de volgers effect op de relatie tussen de politie en de burger in algemene zin? - Is er iets veranderd in de relatie tussen de wijk- agent en de burger sinds de wijkagent twittert? Is het beeld van de volgers over het functione- ren van de wijkagent veranderd sinds men hem volgt op Twitter? Politie, Twitter en gezag 37
  • 40. In onderstaand figuur (4.3) worden de drie onder-zoeksdelen geprojecteerd op het onderzoeksmodel.figuur 4.34.5 ConclusiesIn dit hoofdstuk is het antwoord op de vraag wat hetveronderstelde effect is tussen het gebruik van Twitteren de beeldvorming over het gezag van de politiegeconceptualiseerd. Dit heeft geresulteerd in hettheoretisch kader. Dit kader is vervolgens verduidelijktin het onderzoeksmodel. Aansluitend is stilgestaan bijde onderzoeksstrategie en de daaruit volgende keuzevoor een combinatie van methoden en techniekenvan onderzoek. Tenslotte is op basis van het theore-tisch kader en conceptueel model een analysekadervastgesteld. De richting en inrichting van het empirischonderzoek is daarmee gewaarborgd.38 Politie, Twitter en gezag
  • 41. 5 Onderzoek en analyse5.1 Inleiding gezag van de politie in de politiepraktijk en hoe kan dit worden verklaard?In het voorgaande hoofdstuk is de onderzoekstrategiebeschreven die ten grondslag ligt aan het empirisch En de daaruit voortvloeiende deelvraag:onderzoek. In dit onderzoek worden de bevindingenen analyses gepresenteerd. Dit hoofdstuk volgt het Als er een relatie bestaat tussen het gebruikanalysekader en kent een indeling langs de lijn van het van Twitter en de beeldvorming over het ge-eerder in hoofdstuk 4 geïntroduceerde “watervalmo- zag van de politie, welke consequenties heeftdel” (figuur 5.1). dit dan voor strategisch politieleiderschap? De beantwoording van de eerste deelvraag staat cen-figuur 5.1 traal in de delen A en B van het model (figuur 5.1). Deel C behelst de tweede deelvraag. In paragraaf 5.2 wordt stilgestaan bij de bevindingen en analyse van de inhoudsanalyse. In paragraaf 5.3 worden de enquête en de interviews behandeld en in paragraaf 5.4 de uitkomsten van de focusgroep. De deelvragen worden beantwoord in de afsluitende paragraaf 5.5. 5.2 Deel A: Inhoudsanalyse tweets 5.2.1 Inleiding Over een periode van twee weken, van 1 tot en met 14 juni 2011, zijn de tweets en retweets van een tweetal ge- selecteerde wijkagenten en de reacties van hun volgers geanalyseerd. Om beïnvloeding van de “twitterstroom” te voorkomen zijn de betreffende wijkagenten pas naDeze indeling wordt gekozen omdat de relaties in het de analyseperiode op de hoogte gesteld van het feit datonderzoeksmodel (figuur 4.1) nauw in elkaars ver- zij onderwerp van onderzoek waren. De wijkagentenlengde liggen en daardoor in empirische zin moeilijk zijn geselecteerd op basis van de volgende criteria:van elkaar te onderscheiden zijn. 1. Het aantal verzonden tweets; 2. Het aantal volgers;De volgende deelvragen staan bij de uitwerking 3. De mate waarin de wijkagent “in gesprek” is metcentraal: zijn volgers; 4. De mate van inhoudelijke relevantie van verzondenWat is het feitelijke effect van het gebruik tweets.van Twitter op de beeldvorming over het Politie, Twitter en gezag 39
  • 42. Voor de criteria 1 en 2 is het “Overzicht Twitteraccounts Deze twee onderwerpen zijn ten behoeve van de ana-Politie” 5 gebruikt. Het aantal verzonden tweets en het lyse vertaald naar de volgende vragen:aantal volgers maakt deel uit van dit geraadpleegde 1. Hoe komt een tweet tot stand?overzicht. Voor de criteria 3 en 4 zijn alle twitterac- 2. Waarover gaan de tweets van de wijkagenten?counts van wijkagenten uit het genoemde overzicht, 3. Is er sprake van “diagnostic”, “prognostic” of “moti-welke het hoogste scoren op de eerste twee criteria, vational framing” door de wijkagent in zijn tweets?geraadpleegd. Bij deze scan bleek dat er veel wijkagen- 4. Is er sprake van interactie tussen de wijkagent enten weliswaar een twitteraccount hebben, maar (nog) zijn volgers?niet erg actief zijn op Twitter. Op basis van bovenstaan- 5. Is er expansie van de tweet c.q. het beeld in de tweetde selectiecriteria is gekozen voor de twitteraccount van de wijkagent?WijkagentSassem van Bas Slutter (korps Hollands-Mid- 6. Is er sprake van tevredenheid over het gebruik vanden) en de twitteraccount PRRGrootenboer van Arnoud Twitter door de wijkagent?Grootenboer (korps Rotterdam-Rijnmond) 6. Door de wijkagenten zijn tijdens de analyseperiode res-Door alle tweets van de geselecteerde wijkagenten te pectievelijk 69 tweets door WijkagentSassem verzondenlezen en te analyseren aan de hand van een turflijst en 121 tweets door PRRGrootenboer. In totaal hebbenis in het onderzoek gezocht naar antwoorden op de we derhalve 190 tweets geanalyseerd op bovenstaandeonderzoeksvragen. Zie de “Turflijst inhoudsanalyse” die onderzoeksvragen. Er is per wijkagent gewerkt metdaarbij gebruikt is en welke als bijlagen 2 en 3 zijn de eerder genoemde analyse-turflijst waarmee we debijgevoegd. Ook zijn de ‘twitterstromen” en de “twitterstromen” hebben gevolgd en geanalyseerd.“@mentions-lijsten” van beide wijkagenten als bijlagen4 t/m 7 bijgevoegd. In de “twitterstromen” staan de 1. Totstandkoming van een tweettweets van de wijkagenten, welke ten behoeve van de Op grond van de inzichten uit hoofdstuk 2 kan veron-inhoudsanalyse zijn genummerd. Bij het gebruik van dersteld worden dat de wijkagent discursieve machtvoorbeelden in onderstaande subparagrafen wordt heeft door het maken van tweets; hij kan daarmee im-naar desbetreffende nummering verwezen. mers een beeld of kader verspreiden onder zijn volgers en/of nieuws maken. Geanalyseerd is hoe een tweet tot5.2.2 Bevindingen Inhoudsanalyse tweets stand komt. Autonoom door de wijkagent of betreft het een reactie naar aanleiding van een incident (in deMet behulp van de inhoudsanalyse is onderzocht of wijk), een retweet of een reactie op een @mention vanen hoe in de “twitterstroom” het gezag van de politie een ander?wordt “geframed” in termen van de vijf gezagsgron-den van de politie (bereikbaarheid, aanspreekbaar- In hoofdstuk 2 is ook uitleg gegeven over het mediumheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit). Twitter. Voor de analyse hebben we de volgende defini-Dezelfde vraag is gesteld in relatie tot het feitelijke ties van de begrippen retweet en @mention gebruikt:gebruik van Twitter door de wijkagent. Een retweet (RT) is de herhaling van een tweet van eenZoals ook in het “watervalmodel” (figuur 5.1) is aange- ander. Wanneer de wijkagent een interessante tweetgeven, gaat het bij de inhoudsanalyse derhalve om de leest kan hij deze doorsturen aan zijn eigen volgers.volgende twee onderwerpen: Door van een bericht een retweet te maken kan hij snelA. “frames” over het gezag van de politie; het bericht verzenden en geeft hij de afzender (deB. “frames” over het gebruik van Twitter door de poli- oorspronkelijke zender) “credits” voor de inhoud van tie. het bericht. Een @mention is een tweet van een ander waarin de wijkagent wordt genoemd; bijvoorbeeld @WijkagentSas- sem of @PRRGrootenboer. De wijkagent krijgt een mel- ding wanneer hij een @mention ontvangt. Deze tweet5 Het “Overzicht Twitteraccounts Politie” is samengesteld door A.J. Meijer (Universiteit Utrecht, mei 2011). Dit overzicht is te raadplegen via de website “Politie 2.0”. Uit dit overzicht blijkt dat er d.d. 31 mei 2011 416 twitteraccounts in gebruik waren bij de Nederlandse politie.6 Zie de “Matrix van het onderzoek naar de wijkagent” die als bijlage 1 is bijgevoegd.40 Politie, Twitter en gezag
  • 43. gaat als het ware over hem en hij kan de tweet beantwoor- De wijkagenten hebben verder 91 tweets reactief (48%) den of verder verspreiden onder zijn volgers. verzonden naar aanleiding van een tweet of een In de volgende tabel wordt de totstandkoming van de @mention van een ander. tweets in cijfers uitgedrukt: Twee voorbeelden van een reactieve tweet welke zijn tabel 5.1 verzonden naar aanleiding van een tweet of een @mention:N=190 Totstandkoming van een tweet “Het is zelfs (inmiddels een belangrijk) onderdeel van mijn Autonoom Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. werk! RT @BNRpeptalk Mag u twitteren op uw werk van de door wijkagent een incident een tweet of baas?” (tweet WijkagentSassem #6) in de wijk @mention “@jaapstronks ik weet wel dat er teams zijn, maar hoe zeVerdeling precies georganiseerd zijn weet ik niet. Zal het navragen.tweets 19% 33% 48% Veel is gedrag.” (tweet PRRGrootenboer #56) Van de door WijkagentSassem verstuurde tweets zijn 76% een reactieve tweet naar aanleiding van een tweet of Van de totaal 190 verstuurde tweets hebben de wijkagen- een @mention van een ander. Bij PRRGrootenboer was dit ten samen 37 tweets autonoom (19%) gestart, dus geheel in 31% van zijn tweets het geval. op eigen initiatief. Er is op dit onderdeel enig verschil tussen de wijkagenten: WijkagentSassem heeft 13% van Samenvattend, van de 190 geanalyseerde tweets zijn zijn tweets autonoom verzonden en PRRGrootenboer 23%. 37 tweets autonoom gestart door de wijkagent en 153 Wat een autonome tweet is of kan zijn, wordt inzichtelijk reactief gestart. De totstandkoming van tweets van de gemaakt met de volgende voorbeelden. wijkagenten tijdens de analyseperiode was daarmee als volgt: 19% van de tweets is autonoom gestart en Twee voorbeelden van autonome tweets: 81%, het merendeel, van de tweets is een reactie op een “Vandaag een late dienst ivm de avondopenstelling van bureau incident in de wijk of een reactie op een tweet van een Sassenheim #receptiedienst” (tweet WijkagentSassem #46) ander. “Nog even twee getuigenverklaringen opgenomen van een eerder gepleegde mishandeling. Wordt een moeilijk oplosbare 2. Onderwerpen van de tweets van de wijk- zaak.” (tweet PRRGrootenboer #37) agenten Op basis van de theorie uit voorgaande hoofdstukken De wijkagenten hebben 62 tweets reactief gestart (dat is doet de wijkagent aan framebuilding met het verzen- 33%) naar aanleiding van een incident in de wijk; waarbij den van een tweet; hij selecteert welk nieuws belang- opgemerkt moet worden dat deze tweets veelal eveneens rijk is en bepaalt het kader en de aspecten die bij de een autonoom karakter hebben. Op dit onderdeel is een behandeling van het onderwerp in zijn tweet benadrukt verschil gemeten: WijkagentSassem heeft 10% van zijn worden met bijvoorbeeld een zogenaamde hashtag tweets reactief verzonden naar aanleiding van een incident (# teken). in zijn wijk en bij PRRGrootenboer was dat bij 45% van de Gaat de tweet over algemene onderwerpen als een tweets het geval. persbericht, een preventieadvies, een getuigenoproep of informatie uit de wijk? Of gaan de tweets over de vijf Twee voorbeelden van reactieve tweets naar aanleiding gezagsgronden: bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, van een incident in de wijk: zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit? “Bezig met een zaak waarin een man heel #Sassenheim afloopt We hebben ook voor dit onderdeel alle 190 tweets om geld te lenen. Leen niet zomaar geld uit, trap niet in smoes- bestudeerd voor de analyse, welke door de wijkagen- jes!” (tweet WijkagentSassem #47) ten zijn verstuurd in de periode van 1 tot en met 14 “De dienst begint goed met de mededeling dat er een straat- juni 2011. In onderstaande tabel is te lezen waarover rover is aangehouden van de week. Helaas 1 van m’n jongeren de tweets uit de “twitterstroom” van de wijkagenten #adoptie.” (tweet PRRGrootenboer #23) gaan. Bij dit onderdeel van de analyse kon per tweet op meerdere aspecten gescoord worden (N=197). Politie, Twitter en gezag 41
  • 44. tabel 5.2 verdachte rechtmatig is aangehouden. Chef v dienst is tevens hulpofficier van justitie.” N=197 Algemene onderwerpen (tweet PRRGrootenboer #95) Persbericht- Preventie Getuigen- Info uit Overige info oproep de wijk Bij de analyse naar het antwoord op Verdeling de vraag “Waarover gaan de tweets?” tweets 6% 5% 2% 45% 42% is ook gekeken of de tweets van de wijkagenten een relatie hebben met de vijf gezagsgronden: bereikbaarheid,De categorie “overige” omvat 83 tweets. 39% van dat aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheidaantal gaat over de politie of het politiewerk. 31% en effectiviteit. Er is bij dit onderdeel gemeten datvan de “overige” tweets betreft het uitwisselen van PRRGrootenboer vaker tweets stuurt over “effectiviteitalgemene informatie (bijvoorbeeld het maken van een politie” dan WijkagentSassem. In aantallen betrof dit 9afspraak of een vraag over een algemeen onderwerp). tweets met een relatie naar “effectiviteit politie” doorVerder bleek 16% van de categorie “overige” te gaan WijkagentSassem en 28 tweets door PRRGrootenboer. Voorover het gebruik van Twitter of social media door de de overige onderwerpen was verhoudingsgewijs in depolitie. meting weinig verschil tussen de wijkagenten te zien. De volgende voorbeelden betreffen tweets over de vijfEr is een verschil tussen de tweets van de wijkagenten gezagsgronden.over “info uit de wijk” gemeten. WijkagentSassem heeft25% van zijn tweets gebaseerd op informatie uit de Voorbeeld van een tweet over bereikbaarheid politie:wijk en bij PRRGrootenboer is dit in 59% van zijn tweets “Even contact gehad op het proefpark de punt met dehet geval. WijkagentSassem heeft meer tweets verstuurd nieuwe beheerder. Gelijk gegevens uitgewisseld.” (tweetover de onderwerpen “preventie” en “getuigenop- PRRGrootenboer #25)roep”: samen 17% van zijn tweets; tegenover 1% van Voorbeeld van een tweet over aanspreekbaarheid poli-de verzonden tweets daarover door PRRGrootenboer. tie: “Meneer meneer, “welke taal bent u”. Je bedoelt zeker,Voor de overige onderwerpen was verhoudingsgewijs waar komt u vandaan. #opvoeden” (tweet PRRGrootenboerin de meting weinig verschil tussen de wijkagenten #14)te zien. Met onderstaande voorbeelden worden de Voorbeeld van een tweet over zichtbaarheid politie:verschillende soort tweets geïllustreerd. “Surveillance op de Kaag. Druk met zeilboten van scouting. Mooi! Ook veel boten van @Tjardasassem http:…” (tweetVoorbeeld van een persbericht-tweet: “Klasse, wat een WijkagentSassem #5)snelheid met officieel persbericht. RT @politieRR Overvaller Voorbeeld van een tweet over herkenbaarheid politie:aangehouden na achtervolging http….” (tweet PRRGroot- “politieRR …Politie houdt alcoholcontrole http:…..” (tweetenboer #64) PRRGrootenboer #87)Voorbeeld van een preventie-tweet: “Tips zijn lastig te Voorbeeld tweet over effectiviteit politie: “Een anderegeven. Zorg dat je auto geen mooi en makkelijk doel is. autoriteit, in dit geval oudere chef van dienst, helpt bij be-Verlicht parkeren, geen waardevolle spullen.” (tweet Wijk- paalde culturen beter om toch je doel te bereiken. #opvoe-agentSassem #33) den” (tweet PRRGrootenboer #73)Voorbeeld van een getuigenoproep die is geretweetdoor de wijkagent: “Onze auto is vannacht #gestolen! Eengrijze Renault Megane (station). Kenteken …. OmgevingDuiven. Plz. RT” (tweet WijkagentSassem #24)Voorbeeld van een tweet met info uit de wijk: “Beken-de riag klant zat voor z’n portiek te schreeuwen. Uiteindelijknaar binnen gepraat. #sneu bericht aan hulpverlener volgt”.(tweet PRRGrootenboer #43)Voorbeeld van een tweet uit de categorie “overige”:“Zojuist meegekeken met een voorgeleiding. Toetsen of42 Politie, Twitter en gezag
  • 45. Voor de tweets die een relatie hebben met politiege- late diensten in de wijk. Geef gerust tips of aandachtspunten zag (N=123) is de onderlinge verdeling over de vijf door. #doetmaarmelden #Delsfhaven.” (tweet PRRGrooten- gezagsgronden opgenomen in onderstaande tabel. De boer #20) uitkomst is in percentages weergegeven. Bovenstaande analyse heeft een beeld gegeven over de tabel 5.3 onderwerpen waarover de tweets van de wijkagenten gaan. Geconcludeerd kan worden dat het merendeelN=123 Gezag gerelateerde onderwerpen van de tweets die de geselecteerde wijkagenten sturen Bereikbaar- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effectivi- gaan over relevante politieonderwerpen: 58% van de heid baarheid heid baarheid teit tweets gaat over een persbericht-info, preventie, getui-Verdeling genoproep of informatie uit de wijk.tweets 9% 37% 15% 9% 30% In de 190 door de wijkagenten verzonden tweets is 123 keer een relatie te leggen naar één van de gezags- gronden (let wel: één tweet kan te relateren zijn aan meerdere gezagsgronden). De tweets van WijkagentSas- In hoofdstuk 2 is uitgelegd dat framebuilding duidt op sem zijn 49 keer te relateren aan één of meer van de de wijze waarop een onderwerp wordt gepresenteerd vijf gezagsgronden. Bij PRRGrootenboer kwamen de in de media. De wijkagent kan zijn framebuilding kracht gezagsgronden 74 keer in een tweet terug. Hieruit blijkt bijzetten of benadrukken door gebruik te maken dat de vijf gezagsgronden tot uitdrukking komen in de van een hashtag (#teken) in zijn tweet. Gebruikers “twitterstroom” van beide wijkagenten. van Twitter kunnen een zoekopdracht plaatsen naar onderwerpen waarbij het teken is gebruikt. Het bereik 3. Aard van de “framing” door de wijkagent van de verzonden tweet wordt daarmee groter, omdat In hoofdstuk 2 is de theorie over “framing” uitgewerkt. hiermee geïnteresseerde twitteraars buiten de groep Conform de inzichten van Snow en Benford (1988) volgers van de wijkagent het bericht eerder zullen wordt in dit onderzoek het onderscheid gemaakt tussen lezen. de drie soorten “framing”: “diagnostic”, “prognostic” WijkagentSassem heeft in zijn 69 geanalyseerde tweets en “motivational framing”. Bij dit deel van de inhouds- 33 keer een hashtag gebruikt en PRRGrootenboer in zijn analyse stellen we vast of er sprake is van één van deze 121 tweets 60 keer. Deze meting hebben we gedaan soorten “framing” in de verzonden tweets door de door het turven van de hashtags. De wijkagenten wijkagent. gebruiken voornamelijk een hashtag bij het vermelden van locaties (plaatsnaam, straat) een thema (bijvoor- Voor dit deel van de meting hebben we alle 190 tweets beeld “loverboys”) en bij het benoemen van partners bestudeerd uit de geselecteerde periode. In na vol- (bijvoorbeeld Jeugdzorg, GGD). gende tabel is te lezen of er in de verzonden tweets van Hashtags worden door de beide wijkagenten ook de wijkagenten sprake is van “diagnostic”, “prognostic” gebruikt bij woorden die verwijzen naar één van de of “motivational framing”. In aantallen was dit in 41 gezagsgronden. Bij de analyse van de 190 tweets was tweets van de wijkagenten het geval; dus in 22% van dit 14 keer het geval. Met een analysetool van het het totaal aantal tweets is sprake van één van de ge- programma Twitter hebben we bekeken bij welke noemde soorten “framing”. Uit tabel 5.4 blijkt dus dat woorden de wijkagenten een hashtag hebben gebruikt. de bewuste “framing” door de wijkagenten beperkt is. Hierna volgen enkele voorbeelden daarvan. Voorbeelden van deze met een hashtag gebruikte woorden zijn: politie, betrokkenheid, durftemelden, durf- tevragen, geweld, imago, trots, vertrouwen, burgernet, bur- gerpanel, controle, goedbezig, wijkagent en zelfoplossen. Voorbeeld van een tweet met daarin het gebruik van een woord in relatie tot een gezagsgrond, met vermelding van een hashtag: “Vanmiddag het begin van 4 Politie, Twitter en gezag 43
  • 46. tabel 5.4 4. De interactie tussen de wijk- agent en zijn volgers N=190 Is er sprake van “diagnostic”, “prognostic” of “motiva- Omdat het gedeelde beeld (voor dit tional framing” door de wijkagent in zijn tweet? onderzoek met name het beeld over het “Diagnostic “Prognostic “Motivational gezag van de politie) tot stand komt framing” framing” framing” als gevolg van sociale interactie in de Verdeling 11% 3% 8% samenleving, is ook het proces van in- tweets (20 tweets) (5 tweets) (16 tweets) teractie onderzocht in deze analyse. De tweets die op Twitter gedeeld wordenVoorbeeld van een tweet met “diagnostic framing”: door de wijkagent, verbinden feiten, waarden, acties“Vanmorgen gesproken met een coordinator jeugd. Onze en interpretaties, waardoor verdere beeldvorming ont-concl. is toch wel dat we als politie behoorlijk achterlopen staat. Het geconstrueerde beeld over het politiegezagqua digitale kennis/aanpak.” (tweet PRRGrootenboer #92) dat door het twitteren ontstaat of kan ontstaan, is hetVoorbeeld van een tweet met “prognostic framing”: resultaat van de interactie in de “twitterstroom”.“Goed gesprek gehad met eigenaar @Prinses Theater overfeest en andere zaken. #lunapark #Delfshaven wordt een We hebben aan de hand van de inhoudsanalyse vast-mooi feestje.” (tweet PRRGrootenboer #53) gesteld dat er in de “twitterstroom” van de wijkagentVoorbeeld van een tweet met “motivational framing”: sprake is van interactie. Er is niet alleen sprake van“Net item op #editieNL over in beeld brengen inbrekers versus zenden (bijvoorbeeld de eerder genoemde “autonome#privacy. Wat mij betreft verspeel je dat recht als je inbreekt!” tweets”), maar ook van het beantwoorden van volgers(tweet WijkagentSassem #20) of het reageren op volgers. De interactie is niet altijd goed waarneembaar in de “twitterstroom” omdatAls bij de analyse bleek dat de tweet te duiden was als het contact met de volgers grotendeels verloopt viaéén van deze vormen van “framing”, dan hebben we zogenaamde “direct-messages”; deze (persoonlijke) be-vervolgens geanalyseerd of desbetreffende tweet te richten staan niet in de “twitterstroom” en zijn slechtsrelateren was aan de vijf gezagsgronden. In 11% (aantal zichtbaar voor de ontvanger. Opmerking onderzoekers:21) van het totaal aantal verzonden tweets bleek dat er in de interviews gaven beide wijkagenten aan dat desprake was van “framing” over één van de vijf gezags- meeste interactie met de volgers plaatsvindt via “direct-gronden. messages”. Uit de inhoudsanalyse blijkt dat er in de periode 1 totVoorbeeld: “Met extra “autoriteit” vader aangesproken op en met 14 juni 2011, 72 @WijkagentSassem-mentionszijn gedrag. Tevens uitgelegd dat hij op andere manieren zijn geplaatst en 110 @PRRGrootenboer-mentions. Dezemoet/kan opvoeden.” (tweet PRRGrootenboer #72) “@mentions-lijsten” van beide wijkagenten zijn als bij- lagen 6 en 7 bijgevoegd. Hierna volgen twee voorbeel-Samenvattend kan gesteld worden dat in 41 tweets van den van @mentions.de wijkagenten sprake is van “framing”; oftewel in 22%van het totaal aantal verzonden tweets wordt daadwer- Voorbeeld: “@wijkagentSassem Wat kost dat aan een scoo-kelijk “geframed” door de wijkagent. Er is dus slechts ter hangen #durftevragen. Meningsverschil met dochterlief.”in beperkte mate sprake van bewuste “framing”. Wel (@mention WijkagentSassem #59)is uit de inhoudsanalyse gebleken dat van de 41 tweets Voorbeeld: “@PRRGrootenboer Jij lult wat af op zn dag :-)waarin sprake was van één van de genoemde soorten Hoe was het Rotterdamse spreekwoord ook al weer? Niet lul-“framing”, het geconstrueerde “frame” in 51% van len maar poetsen :-)” (@mention PRRGrootenboer #28)de tweets te relateren was aan één of meer van de vijfgezagsgronden. Ook is vastgesteld dat de drie soorten In de “twitterstromen” en in de “@mentions-lijsten”“framing” (“diagnostic”, “prognostic” en “motivatio- hebben we waargenomen dat de wijkagent soms open-nal framing”) worden toegepast in de tweets van de lijk antwoord geeft op een “direct-message”; deze tweetswijkagenten. Gebleken is dat in lichte mate “diagnostic zijn dan voor al hun volgers zichtbaar. Bovenstaandeframing” en “motivational framing” plaatsvindt en dat voorbeelden van @mentions zijn daar een illustratie van.“prognostic framing” nauwelijks wordt toegepast. De antwoorden van en aan de volgers waren, zoals44 Politie, Twitter en gezag
  • 47. eerder onderkend, voor ons niet altijd zichtbaar in de onderwerp. Eén tweet kan te relateren zijn aan meer-“twitterstroom” doordat veelvuldig gebruik wordt dere gezagsgronden; we hebben in de 16 tweets diegemaakt van “direct-messages” (DM). Zie hierna twee “geretweet” zijn 23 keer een relatie met één van de vijfvoorbeelden daarvan. gezagsgronden vastgesteld.Voorbeeld van een antwoord aan de volger: “@fdirk Op grond van de inhoudsanalyse van de tweets kon nietKlopt, heb er ook een belbericht over gekregen. Zie DM” worden vastgesteld of de tweets van de wijkagenten(tweet PRRGrootenboer #98) overgenomen zijn door de klassieke media. De namenVoorbeeld: “@4duckie2see @jojanneke buurtbewoner. Heel van de twitteraccounts zijn namelijk nagenoeg niet tevaak is het niks. Maar de locatie, tijdstip en manier waarop herleiden naar een specifiek persoon of organisatie,maakte het op dat moment vaag.” (tweet PRRGrootenboer zoals bijvoorbeeld een klassiek medium.#17) We hebben vervolgens gekeken welke soorten tweets van de wijkagenten wel “geretweet” worden en welkeIn dit onderdeel van de analyse waren verhoudingsge- minder?wijs weinig verschillen tussen de wijkagenten te zien.We hebben met behulp van de de inhoudsanalyse van tabel 5.5de “twitterstromen” en “@mentions-lijs-ten” kunnen vaststellen dat er frequent N=30 Welke soorten tweets van de wijkagent wordencontact is tussen de wijkagenten en hun “geretweet” door hun volgers?volgers. De wijkagenten beantwoorden Persbericht- Preventie Getuigen- Info uit Overigevragen die aan hen worden gesteld veel- info oproep de wijk tweetsal middels de “@mention-functie” van VerdelingTwitter. Uit dit deel van de inhoudsana- retweets 27% 3% 3% 60% 7%lyse blijkt dus dat er interactie is tussende wijkagenten en hun volgers. De “korte lijn” tussenwijkagent en volgers die zo ontstaat, vergroot de aan- Uit deze analyse blijkt dat voornamelijk de tweets vanspreekbaarheid en bereikbaarheid van de wijkagent. de wijkagent met “informatie uit de wijk” worden “geretweet” door de volgers. Hierna volgen enkele5. Expansie van de tweet c.q. het beeld in de voorbeelden van tweets van wijkagenten die zijn “ge- tweet van de wijkagent retweet”.Het oppikken en koppelen van tweets (“framealignment”) zorgt voor expansie van het beeld. Dit is Voorbeeld tweet met informatie uit de wijk: “Gesprekbeschreven in de theorie van hoofdstuk 2. met moeder die de opvoeding bij mij neerlegt. “U moet lesEr is gekeken of er in de geselecteerde onderzoekspe- geven in groep 2 om te zeggen dat kinderen niet op auto’sriode expansie was van beelden in de “twitterstroom” mogen lopen.” (tweet PRRGrootenboer #44)van de geselecteerde wijkagenten. Wij hebben geteld Voorbeeld: ‘Moeder wil zoon met 4000 euro aan boeteshoeveel tweets van de wijkagenten zijn opgepakt of belonen met een auto. “Dan stopt hij met zeuren”.” (tweetversterkt door een volger (bijvoorbeeld middels een PRRGrootenboer #92)retweet). Voorbeeld van tweet met persbericht-info: “96-jarigeVan de 69 verzonden tweets van WijkagentSassem zijn vrouw bekent moord uit 1946.” (tweet WijkagentSassem9 tweets “geretweet” door zijn volgers; dit is 13% van #37)zijn tweets. Van de 121 verzonden tweets van PRRGroo-tenboer zijn 21 tweets “geretweet” door zijn volgers; Uit deze analyse blijkt dat de tweets die een speciaal ofdit is 17% van zijn tweets. Voor de beide wijkagenten bijzonder bericht uit de wijk bevatten, meer “gere-samen betekent dit dat er 30 tweets (is 15%) van de tweet” worden dan andere, meer algemene, berichten.190 tweets zijn “geretweet” door hun volgers (N=30). Van de 30 berichten die “geretweet” zijn, waren er 16Van de 30 tweets die zijn “geretweet”, zo blijkt uit tweets (53%) waarin sprake was van een relatie met dede inhoudsanalyse, waren er 16 tweets (53%) waarin vijf gezagsgronden. Retweets die te relateren zijn aansprake was van een relatie met een gezag gerelateerd de gezagsgronden aanspreekbaarheid en effectiviteit Politie, Twitter en gezag 45
  • 48. scoren hierbij hoger dan de retweets over de drie an- het kader en de aspecten die bij de behandeling vandere gezagsgronden en kennen een grotere expansie. het onderwerp in zijn tweet benadrukt worden. Uit deHet “retweeten”, het oppikken en koppelen van inhoudsanalyse blijkt dat in 41 tweets (uit een totaaltweets, zorgt dus voor expansie van het beeld uit de van 190) sprake was van daadwerkelijke “framing”. Hettweets. Deze vorm van expansie is waargenomen in de geconstrueerde “frame” was in 51% van die tweets te“twitterstromen” van de wijkagenten. relateren aan één van de vijf gezagsgronden. Kijkend naar het totaal aantal verzonden tweets door6. Tevredenheid over het gebruik van Twitter de wijkagenten betekent dit dat 11% (in aantal 21) kan door de wijkagent worden aangemerkt als “frame” over één van de vijfUit de analyse van de “twitterstromen” blijkt dat er eerder genoemde gezagsgronden. Door ons zijn bij deook tweets geplaatst worden die betrekking hebben analyse ook “frames” waargenomen over het gebruikop het feitelijk gebruik van Twitter door de wijkagen- van Twitter door de wijkagenten.ten. Het scoren op een turflijst, van de vraag of devolger tevreden is over het gebruik van Twitter door Uit de theorie over framesetting is gebleken dat er ef-de wijkagent, bleek echter geen betrouwbare uitkomst fecten kunnen uitgaan van de “frames”. Op individueelte genereren. De interpretatie van de antwoorden niveau kan framesetting effect hebben op het procespositief, negatief of neutraal op deze vraag is volgens van informatieverwerking en de attitude en het gedragons subjectief en kan alleen vastgesteld worden in een ten opzichte van een onderwerp veranderen. Vertalendinterview met de wijkagenten en/of de volgers. naar deze inhoudsanalyse betekent dit volgens onsDaarom wordt volstaan met de vermelding van enkele dat de tweets van de wijkagent effect hebben op demarkante tweets over de tevredenheid over het ge- informatieverwerking, de attitude en het gedrag vanbruik van Twitter door de wijkagent: de volgers. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in deVoorbeeld: “Ik vind het al goede zaak dat jullie op Twitter reacties op tweets van de wijkagenten en blijkt uit hette vinden zijn! Geeft toch wat inzicht in jullie activiteiten / feit dat de tweets van de wijkagent regelmatig “ge-werkzaamheden.” (tweet WijkagentSassem #4) retweet” worden. Dit laatste is voor 15% van de tweetsVoorbeeld: “Heeft wijkagent nwhout twitter? #jammer als het geval. De helft van deze tweets is te relateren aandat er nog niet is.” (tweet WijkagentSassem #14) de vijf gezagsgronden. De volgers kunnen door deVoorbeeld: “Een terechte opsteker. Ben nog nooit zo goed veelvuldige interactie en het lezen van de tweets hunop de hoogte gehouden van wel&wee in gemeente vanuit beeldvorming over bijvoorbeeld het gezag van de poli-politiekant.” (tweet WijkagentSassem #34) tie bijstellen.Voorbeeld: “Mag ik nog even zeggen dat de #Twitcops Geconcludeerd kan worden dat de wijkagenten groten-echt goed zijn. Helpt de wijk! Zit mentions terug te lezen! deels reactieve tweets plaatsen. Ze reageren op gebeur-@PRRGrootenboer @PRRBerenschot” (@mention PRRGroo- tenissen in de wijk, tweets, @mentions en “direct-messa-tenboer #106) ges” van volgers. Uit de inhoudsanalyse is gebleken datVoorbeeld: “Mooie tweets van jouw kant en mooi werk!” deze (indirecte) interactie met de burgers in de wijk(@mention PRRGrootenboer #65) vooral effect heeft op de bereikbaarheid en aanspreek- baarheid van de wijkagenten. Daarnaast blijkt dat hetDeze laatste vraag over de tevredenheid over het ge- gebruik van Twitter invloed heeft op het beeld overbruik van Twitter door de wijkagent is tevens opgeno- de effectiviteit van de politie. Vooral de berichten overmen in de onderzoeksmethoden “interview wijkagen- behaalde resultaten in de wijk kennen expansie; dezeten” en “enquête onder de volgers”. tweets worden opgepakt door de volgers en meermaals “geretweet”.5.2.3 Deelconclusie inhoudsanalyse tweetsUit deel A van het empirisch onderzoek, de inhouds-analyse van de tweets, blijkt dat in ruim een op de vijftweets van de wijkagenten sprake is van “framing”. Dewijkagent doet met behulp van Twitter aan framebuil-ding. Hij selecteert welk nieuws belangrijk is en bepaalt46 Politie, Twitter en gezag
  • 49. 5.3 Deel B: enquête en interviews omdat er gebruikgemaakt wordt van ingewikkelde formules. Daarom hebben wij een berekening gemaakt5.3.1 Inleiding met behulp van een zogenaamde steekproefcalculator7. Met een grootte van de populatie van tussen de 2.000Deel B behelst de analyse van de enquête onder de en 2.500 volgers van de twee wijkagenten samen resul-volgers van de wijkagenten en de analyse van de in- teert dat in een minimale steekproef van 66 ingestuurdeterviews met de twee geselecteerde wijkagenten. Cen- enquêtes. Gezien de grote respons (N=179) hebben detraal staat de relatie tussen de kenmerken van Twitter twee wijkagenten na vier dagen de volgers, via eenen de aspecten van beeldvorming vanuit respectievelijk reguliere tweet, op de hoogte gesteld van het feit dathet perspectief van de volgers en de wijkagenten. deelname niet meer mogelijk was.5.3.2 Bevindingen en analyse enquête Zoals reeds gesteld is de enquête gericht op het vaststel- len van de relatie tussen de kenmerken van Twitter enAlgemeen de beeldvorming over het gezag van de politie gezienIn de periode van vrijdag 1 juli tot en met maandag vanuit het perspectief van de volgers van de wijkagen-4 juli 2011 bestond voor de volgers van de twee wijk- ten op Twitter. De bevindingen worden in deze subpa-agenten de mogelijkheid om de enquête in te vullen. ragraaf kort beschreven en geanalyseerd. De in dezeVia een tweet zijn de volgers van de wijkagenten door subparagraaf opgenomen opmerkingen van volgersde wijkagent zelf gevraagd om deel te nemen aan komen uit de vrije tekstvelden in de enquête.de enquête. Deze is regulier uitgezet en zelfstandigopgemerkt door de volgers van de twee geselec- In totaal zijn er 179 volledig en juist ingevulde enquêtes.teerde wijkagenten. In de bewuste tweet was een link Van deze respondenten volgen er 88 wijkagent Bas Slut-opgenomen naar een site waar de enquête online kon ter en 64 wijkagent Arnoud Grootenboer. 10 responden-worden ingevuld. ten volgen beide wijkagenten. De overige 17 respon- denten volgen de bewuste wijkagenten niet actief viaDoor het CBS (Te Riele, 2002) is veel onderzoek gedaan Twitter, maar mogelijk een andere politieambtenaar uitnaar vertekening in de uitkomsten van persoons- de betrokken korpsen.enquêtes en de ondervertegenwoordiging van be- Bijna de helft van de respondenten woont niet in Rotter-paalde groepen bij de respons. Uitkomsten zouden dam of Sassenheim, maar verspreid over Nederland. Denauwkeuriger kunnen worden als deze ondervertegen- verhouding man/vrouw is 60% tegenover 40%.woordiging wordt teruggebracht. Om dit te bewaken 53% (96 respondenten) heeft een HBO of WO opleidingis als een van de algemene vragen (naast geslacht en voltooid en 58% (104 respondenten) is tussen de 25 enleeftijd) in de enquête opgenomen wat de hoogst ge- 45 jaar oud zo blijkt uit figuur 5.2.noten opleiding van de respondenten is. Dit geeft eenindruk van de maatschappelijke positie en is een indi-catie voor de non-respons. De wijkagenten is gevraagdom de volgers meerdere malen aan te sporen om devragenlijst in te vullen. Dit is gedurende de periode datde enquête actief was een aantal keren gebeurd metbehulp van een tweet.Ten aanzien van de benodigde respons is het tevensvan belang te weten dat de grootte van de benodigdegeschikte steekproef veelal wordt bepaald door degrootte van de populatie. Het berekenen en bepalenvan de steekproefgrootte is echter een vak apart,7 Bron: www.marktonderzoek.punt.nl Politie, Twitter en gezag 47
  • 50. figuur 5.2 figuur 5.3Leeftijdsopbouw respondenten in absolute getallen (N=179) Kunt voor de volgende stelling aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? (N=179) De politie is meer zichtbaar geworden door het gebruik van Twitter. (absolute getallen)De verdere analyse van de enquêteresultaten vindtachtereenvolgens plaats vanuit het perspectief vande toegangsmacht en discursieve macht van Twitter. De waardering van de zichtbaarheid van de wijkagentDaarna richt de analyse zich specifiek op de beeldvor- laat eenzelfde, sterk positief beeld zien. Verscheideneming over het gezag van de politie. volgers hebben de zichtbaarheid van de wijkagent be- commentarieerd, zowel in positieve als in negatieve zin.Vanuit het perspectief van toegangsmachtIn hoofdstuk 2 zijn de kenmerkende eigenschappen Opmerkingen respondenten: “Veel interessante berichtenvan social media beschreven. In algemene termen kon en erg actueel! Vooral het beeld dat de politie er voor je is,gesteld worden dat door de komst van social media wordt versterkt.”individuen “mediamacht” hebben gekregen. Socialmedia zijn vrij beschikbaar, gemakkelijk toegankelijk, “De officiële tweets van de politie voegen niks toe. De meerinteractief (sociaal) en vragen slechts een geringe persoonlijke tweets (…) zijn leuk en nuttig tegelijk, met deinvestering en kennen daardoor een groot bereik nodige luchtigheid!(Van Berlo, 2008). Dit zijn eigenschappen waarin detoegangsmacht van social media tot uitdrukking komt “De twitterende agenten die ik volg zijn (…) allemaal goed inen waardoor ze zeer populair zijn. Voor Twitter geldt twitteren. De tweets hebben de juiste mix van leuke voorval-dit in het bijzonder. len, ernstige zaken, dagelijkse beslommeringen etc.”In dit licht is het van belang om eerst vast te stellen ofde wijkagent die gebruikmaakt van Twitter in de op- Naast de uitlatingen over de zichtbaarheid van de wijk-tiek van de volgers voldoende “aanwezig” en daarmee agenten op Twitter is het van belang om inzicht te heb-voldoende “zichtbaar” is op Twitter. Daarnaast is het ben in de motieven om de wijkagent te volgen. Uit derelevant om te weten waarom de volgers interesse enquête blijkt dat het voornaamste motief om de wijk-hebben in de tweets van de wijkagent. agent te volgen voortkomt uit een informatiebehoefteHet oordeel van de respondenten over de zichtbaar- bij de volgers. Meer dan 80% van de volgers bevestigtheid van de wijkagenten op Twitter komt tot uitdruk- meer informatie te willen van de politie (figuur 5.4).king in de volgende tabel (figuur 5.3). 83% van devolgers (148 respondenten) geeft aan het eens of zelfshelemaal eens te zijn met de stelling dat de politiemeer zichtbaar is geworden door het gebruik van Twit-ter.48 Politie, Twitter en gezag
  • 51. figuur 5.4 krijgen van informatie impliceert een mogelijkheid voorKunt u voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre u de politie om haar informatie kwijt te kunnen aan dehet hiermee eens bent? (N=179) volgers en biedt kansen om op die manier de beeldvor-Ik ben de wijkagent via Twitter gaan volgen, omdat ik meer ming over de politie te beïnvloeden.informatie van de politie wil. (absolute getallen) Vanuit het perspectief van discursieve macht Social media hebben daarnaast discursieve macht en maken het voor een ieder mogelijk om een beeld of kader aan te reiken en daarmee zelf “nieuws” te maken. De beeldvorming over een bepaald onderwerp wordt daardoor rechtstreeks beïnvloed of bepaald door een individu of groepen van individuen. Voor Twitter geldt deze invloed op het proces van beeldvorming in het bijzonder. De microblogging-dienst is bij uitstek een instrument om snel en bondig een beeld te delen (Van Berlo, 2008). Bovenstaande eigenschappen zorgen er- voor dat de update-frequentie hoog is en de interactieVerscheidene geënquêteerde volgers spreken zich uit tussen gebruikers groot (Java e.a., 2007).over het effect van de verkregen informatie op de Vanuit het perspectief van de toegangsmacht volgdenbeeldvorming over het werk van de politie. overduidelijke cijfers met betrekking tot het motief om de wijkagent te volgen op Twitter. Dit gebeurt vooralOpmerking respondent : “Twitter heeft mij een beeld ge- 8 vanuit een duidelijke behoefte om informatie van degeven van wat de wijkagent en de politie allemaal doen. Ik politie te krijgen. Bij de analyse van de enquêteresulta-zie nu pas hoe druk, veelzijdig en zwaar het werk is. Ik heb ten met als invalshoek de discursieve macht draait hetzeker meer respect gekregen voor de persoon en het werk.” vooral om deze interactie en de invloed op het proces van beeldvorming.Ook blijkt dat een aantal volgers vanuit een beroeps- Om zicht te krijgen op de interactie met de volgers is inmatige inslag interesse heeft in de informatie van de de eerste plaats gevraagd naar de benaderbaarheid vanwijkagenten. de wijkagenten op Twitter. Bijna 90% van de volgers (160 respondenten) is het (helemaal) eens met de stel-Opmerkingen respondenten: “Ik volg het ivm mijn werk. ling dat de wijkagent op Twitter benaderbaar is (figuurZo weet ik wat er gaande is in Rotterdam. Ik werk als ge- 5.5).zinsvoogd bij bureau jeugd zorg in Rotterdam.”“Doordat ik vaak Twitter (…) kan ik snel anticiperen op huntweets, ik kan in onze surveillancerapport een reële invullinggeven van waar de politie mee bezig is…”Samenvattend kan gesteld worden dat de volgerseen positief oordeel hebben over de “aanwezigheid”van de wijkagent op Twitter. Ook zijn de volgers vanmening dat de wijkagent tegemoet komt aan hun in-formatiebehoefte. Het gebruik van het medium heeftdaarmee een positief effect op de zichtbaarheid vande politie. Het belang dat de volgers hechten aan het8 Bron opmerkingen respondenten: ingevulde vrije tekstvelden in de enquête Politie, Twitter en gezag 49
  • 52. figuur 5.5 figuur 5.7Kunt u voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre u Kunt u voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre uhet hiermee eens bent? (N=179) het hiermee eens bent? (N=179)De wijkagenten op Twitter is benaderbaar. (absolute getal- Ik ben de wijkagent via Twitter gaan volgen, omdat ik invloedlen) op het handelen van de politie wil uitoefenen. (absolute getallen)62% (111 respondenten) van de volgers geeft aandaadwerkelijk in contact te willen zijn met de politie, Geconcludeerd kan worden dat de volgers de wijkagen-oftewel interactie na te streven (figuur 5.6). Aan feite- ten vooral vanuit een behoefte aan informatie volgenlijke interactie lijkt derhalve een minder groot belang en veel minder omdat zij ook invloed willen uitoefenente worden gehecht. op de politie. De volgers hebben niet de indruk dat zij deze macht hebben of kunnen uitoefenen.figuur 5.6Kunt u voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre u Het merendeel denkt overigens wel dat er door dehet hiermee eens bent? (N=179) politie geregeld handelend wordt opgetreden naarIk ben de wijkagent via Twitter gaan volgen, omdat ik in aanleiding van een melding van een volger, zo blijktcontact wil zijn met de politie. (absolute getallen) uit figuur 5.8. 39% (70 respondenten) heeft het idee dat de politie soms optreedt na een melding op Twitter en 26% (47 respondenten) meent zelfs dat de politie vaak handelt naar aanleiding van een tip of melding op Twitter. figuur 5.8 Heeft u het idee dat de politie naar aanleiding van uw tweets handelend optreedt? (N=179) (absolute getallen)Als de vraag gesteld wordt of de volger invloed wiluitoefenen op het handelen van de politie, neemt descore verder af. Slechts 24% van de volgers (43 respon-denten) geeft als motief om de wijkagent te volgen, dewens aan om invloed uit te oefenen op het handelenvan de politie (figuur 5.7).50 Politie, Twitter en gezag
  • 53. De volgers hebben zich andersom ook uitgesproken Naast deze meer impliciete stellingnamen over de ver-over de invloed van de wijkagenten op de volgers. schillende gezagsgronden is de volgers ook de directe79% van de volgers geeft aan regelmatig of zelfs vaak vraag gesteld of het gebruik van Twitter het gezag vante handelen naar een waarschuwing of verzoek van de de politie versterkt. Ruim 57% van de volgers (102 res-wijkagent (figuur 5.9). pondenten) stelt dat het gezag van de politie positief beïnvloed wordt door het gebruik van Twitter (figuurfiguur 5.9 5.10).Als de wijkagent een bericht met een verzoek of waarschu-wing via Twitter verstuurt, handelt u daar dan naar? (N=179) figuur 5.10(absolute getallen) Vindt u dat het gebruik van Twitter het gezag van de politie versterkt? (N=179) (absolute getallen)Naast het oordeel over de zichtbaarheid van de wijk- Ondanks deze hoge score heeft een aantal respon-agenten op Twitter hebben de respondenten zich ook denten zich ook kritisch uitgelaten over het effect vanpositief uitgesproken over het feitelijke handelen van het gebruik van Twitter op het gezag van de politie,de wijkagenten naar aanleiding van het berichtenver- hetgeen blijkt uit de navolgende opmerkingen in dekeer op Twitter en daarmee over de aanspreekbaar- enquête.heid en bereikbaarheid van de politie. Ook kan gesteldworden dat de wijkagent met zijn tweets en reacties Opmerkingen respondenten: “Niet gezag versterkendde beeldvorming en daarmee ook het handelen van de maar wel verbindend (waardoor respect ontstaat, wat meervolgers beïnvloedt, dit blijkt vooral uit figuur 5.9. Dit effect heeft dan gezag naar mijn mening)”heeft een positief effect op de beeldvorming over deeffectiviteit van de politie. “Het gezag wordt niet zozeer versterkt maar meer gewaar- deerd, omdat de activiteiten zichtbaarder worden.”Vanuit het perspectief van beeldvormingover het gezag van de politie “Gezag niet, wel bekendheid en acceptatie. Met name onderBij de beschrijving van de eerdere resultaten in het ka- jeugd.”der van de toegangsmacht werd reeds duidelijk dat dealgemene waardering over de interactie in de twitter- “Volgens mij gaat het niet om het vergroten van het gezagstroom positief is; de wijkagent is in de optiek van de maar om het vergroten van de toegankelijkheid en van devolgers voldoende zichtbaar. Ook over de gezagsgron- mogelijkheid om laagdrempelig informatie te delen. Datden bereikbaarheid, aanspreekbaarheid en effectiviteit geldt voor beide kanten.”wordt positief geoordeeld. Afsluitend is gevraagd of de volgers menen dat hunEen voorbeeld van een opmerking van een respondent beeld over het functioneren van de politie is veranderdover de zichtbaarheid van de politie: “Politie op Twitter sinds het gebruik van Twitter door de wijkagent. 67%draagt bij aan sociale cohesie in de buurt. Bewoners zien van de volgers (120 respondenten) stelt dat het beeldwie er in hun wijk wonen en voelen zich meer betrokken.” over het functioneren in positieve zin is bijgesteld Politie, Twitter en gezag 51
  • 54. (figuur 5.11). Dit geldt zowel voor wat betreft het 5.3.3 Deelconclusie enquêtefunctioneren van de politie in het algemeen, alsookhet functioneren van de wijkagent, die gebruikmaakt Uit de enquête is gebleken dat meer dan 80% van devan Twitter. volgers behoefte heeft aan meer informatie van de politie via Twitter. Dit impliceert een mogelijkheid voorfiguur 5.11 de politie om haar informatie kwijt te kunnen aan deIs uw beeld over het functioneren van de politie veranderd volgers en biedt kansen om op die manier de beeldvor-sinds u de wijkagent volgt op Twitter? (N=179) (absolute ming over de politie te beïnvloeden. Met betrekking totgetallen) de vergroting van de zichtbaarheid van de politie op Twitter maken de uitkomsten duidelijk dat dit als zeer sterk wordt ervaren door de volgers. De waardering van de zichtbaarheid van de wijkagent laat eenzelfde, sterk positief beeld zien. De volgers hebben hierdoor een scherper beeld van het werk en de activiteiten van de politie. De algemene waardering over de interactie in de “twitterstroom” is eveneens positief, zo blijkt uit de vragen over de aanspreekbaarheid van de wijkagenten. Geconcludeerd kan worden dat de volgers de wijkagen- ten vooral vanuit een behoefte aan informatie volgen en veel minder omdat zij ook invloed willen uitoefenen op de politie. Andersom geldt dat de wijkagent met zijnExemplarisch voor het beeld onder volgers over het tweets en reacties de beeldvorming en het handelen vangebruik van Twitter door de wijkagent is de opmerking de volgers beïnvloedt en daarmee ook het beeld overvan de volgende respondent. de effectiviteit van de politie. Dit heeft een positief ef- fect op de beeldvorming over het gezag van de politie.Opmerking respondent: “Zo vind ik het interessant en fijnom te horen waar de politie mee bezig is en kan ik het beter 5.3.4 Bevindingen en analyse interviewsrelateren aan mijn werkelijkheid. Dat creëert betrokkenheid. wijkagentenVerder vind ik het prettig de mens achter de functionaris tezien, doordat er af en toe ook privézaken worden gemeld. AlgemeenVan mens tot mens communiceren heeft meer impact dan De wijkagenten waarvan de “twitterstroom” is geana-van functionaris naar functionaris. Ik denk dat mensen zich lyseerd, Arnoud Grootenboer (PRRGrootenboer) en Basmeer aangesproken voelen door wie ze zijn als mens in Slutter (WijkagentSassem), zijn door ons ook geïnter-plaats van wie ze lijken te zijn door functie of handelen. viewd. Deze interviews hebben plaatsgevonden met hetKortom; ik vind het een prima initiatief, de wijkagent op oogmerk om de interpretatie van de inhoudsanalyse teTwitter.” toetsen en om de relatie tussen de kenmerken van Twit- ter en de beeldvorming over het gezag van de politie,Het voorbeeld typeert de invloed van het gebruik gezien vanuit het perspectief van de twitterende wijk-van Twitter op de beeldvorming op het gezag van de agent, vast te stellen. In de interviews is gevraagd naarpolitie en benadrukt het belang van zichtbaarheid en de achterliggende en diepere motivatie en beleving vanaanspreekbaarheid. de wijkagenten in relatie tot hun gebruik van Twitter en de beeldvorming die daaruit voortvloeit. Bij de analyse van de interviews zijn de antwoorden ge- analyseerd en geclusterd naar aanleiding van de topics uit het onderzoeksmodel. Na analyse van de beide interviews is gekeken welke thema’s relevant waren voor het beantwoorden van de onderzoeksvraag en de deelvragen. De wijkagenten maken ongeveer twee jaar gebruik van52 Politie, Twitter en gezag
  • 55. Twitter in hun werk. Ze zijn daarmee gestart omdat zij De wijkagenten doen zonder enige twijfel aanzichzelf en het werk van de wijkagent in de wijk meer “framing”, zowel bewust als onbewust. Zij verbindenzichtbaar willen maken voor de wijkbewoners. feiten, waarden, acties en interpretaties in hun tweetsDe wijkagenten hebben inmiddels (stand op 23 juni en geven hun eigen opvatting erin weer. Onderstaande2011) 1.306 volgers (PRRGrootenboer) en 1.160 volgers quote illustreert het bewust “framen” door de wijk-(WijkagentSassem), welk aantal met ongeveer 2 tot 5 agent.volgers per dag groeit. Per week haken ongeveer 2 tot5 volgers af. Onder de volgers zijn tal van doelgroepen Quote wijkagent: “Een politieke partij sprak in de Tweedevertegenwoordigd: wijkbewoners en volgers van bui- Kamer uit dat er meer geflitst moest worden in woonwijkenten de wijk (zelfs woonachtig in het buitenland); jong dan op snelwegen. Ik heb daar in een tweet op gereageerden oud; netwerkpartners, landelijke en lokale politici, dat ik dit de onzin vond en dat het absoluut ondoordachtwetenschappers en de klassieke media. was. Ik ben namelijk van mening dat het in een woonwijkDe wijkagenten twitteren over hun werk als wijkagent meer om infrastructurele aanpassingen gaat. Ik had een linkin de wijk in brede zin. Ook schrijven zij in hun tweets toegevoegd naar het artikel, meer niet. Er werd door veelover beleidsonderwerpen (zoals bijvoorbeeld actieve mensen op mijn tweet gereageerd”.wederkerigheid) en over de activiteiten van hun wijk-team. De onderwerpen in de tweets van de wijkagenten ko-Beide wijkagenten maken hun tweets geheel zelf; zij men voort uit hun werkzaamheden als wijkagent, maarstarten nagenoeg alle tweets autonoom. Zij “retweet- zij gebruiken ook informatie uit bijvoorbeeld beleids-en” alleen als zij berichten de moeite waard vinden en documenten. Zij twitteren veel over het imago van deals zij zelf helemaal achter de ontvangen tweet staan politie en over de achterkant van het verhaal van hetén alleen als zij zeker weten dat dat ook geldt voor de politiewerk, waarvan de volgende quotes een illustratiepolitieorganisatie. De wijkagenten sturen gemiddeld zijn.12 tweets per werkdag.In de analyse van de interviews is gekeken naar de Quote wijkagent: “Een voorbeeld speelde zich af bij eenvolgende onderwerpen: uit de hand gelopen hockeyfeest. We stonden daar als een• “framing”; soort ME peloton te knokken tegen ventjes van amper 16• beeldvorming; jaar. We stonden elkaar aan te kijken van “wat moeten we• de twitterende wijkagenten en hun leidinggeven- nu?”. Het was eigenlijk zielig om hen te slaan. Maar ja, we den; werden wel bekogeld met bierflessen en stenen. We hebben• de effecten van het gebruik van Twitter door de toen toch met gebruik van licht geweld opgetreden, maar wijkagenten. het is zeker binnen de perken gebleven. De volgende dag opDeze onderwerpen worden achtereenvolgens uitge- Twitter deugde dat politieoptreden van geen kant volgenswerkt. die gasten. Toen ben ik de discussie met ze aangegaan, maar zo dat al mijn volgers mee konden lezen. Vervolgens gingenFraming mijn volgers weer met die knapen in discussie en uitten hunIn hoofdstuk 2 is de volgende uitleg gegeven over ongenoegen over het gedrag van die jongens”.“frames”: zij bemiddelen en verbinden feiten, waar-den, acties en interpretaties waardoor een bepaalde Quote wijkagent: “Als ik in mijn “twitterstroom” lees: “daar(vaak losse) ordening ontstaat waarmee een ambigue staan ze weer die belastinginners met hun lasergun”, danwerkelijkheid beheersbaar en dus interpreteerbaar Twitter ik terug dat we veel klachten hebben gehad en ikwordt gemaakt (Bekkers e.a. 2009: 51). In de interviews vermeld daar nog een paar snelheden bij die zijn gemeten.is onderzocht of de wijkagenten in hun tweets aan Dan begrijpen mensen waarom de politie daar staat”.“framing” doen. En als dat het geval is, wat zijn dan deonderwerpen, welke soorten “framing” worden toege- De wijkagenten laten met hun tweets aan de volgerspast en is er ook sprake van “frame alignment”? weten wat hun activiteiten als wijkagent zijn, maar zij geven ook bewust een beeld van de wijkproblematiek. Zoals bijvoorbeeld in deze tweet: “Ik word aangesproken door een Antilliaanse man op straat X over de stand van Politie, Twitter en gezag 53
  • 56. zaken van zijn aangifte”. Hiermee wil de wijkagent het over de rol die ouders hebben ten aanzien van debeeld schetsen dat hij aanwezig is op die “overlastlo- (hang)jeugd in de wijk.catie”, maar ook dat de Antilliaanse mannen daar niet Er lijkt vooral sprake te zijn van “motivational framing”slechts doelloos hangen. Hij wil de volgers daarmee in de tweets van de wijkagenten. Zij geven adviezen,een reëler beeld schetsen van de wijk(-bewoners) en tips en verwijzen in hun tweets naar tal van zaken omlaten merken dat hij de overlastlocaties bezoekt. de volgers te motiveren om problemen in de wijk teDe tweets gaan volgens de wijkagenten dus groten- voorkomen en/of zelf op te lossen. Dit kan bijvoorbeelddeels over hun werk als wijkagent. Beide wijkagenten gaan over een parkeerprobleem, maar ook andere pre-sturen geen tweets die naar hun inschatting het gevoel ventieberichten of een zwaarder onderwerp (bijvoor-van veiligheid van de volgers negatief kunnen beïn- beeld een geweldsincident). Zij maken de volgers attentvloeden. Zij maken bewuste keuzes over de onderwer- op hun eigen rol in de aanpak van problematiek.pen. Nu ze allebei ervaren twitteraars zijn, zoeken zijwat meer de “grens” op; zij durven wat meer scherpte Nu uit de analyse van de interviews is gebleken dat erte brengen in hun tweets. Bijvoorbeeld door te twit- sprake is van de verschillende soorten “framing” doorteren over onderwerpen die de afdeling communicatie de wijkagenten in hun tweets, is het relevant om telinks laat liggen; bijvoorbeeld over een zedenzaak of weten of die “frames” ook expansie kennen en gekop-een mislukte reanimatie. Zij letten er dan wel goed op peld worden. “Frame alignment” is het proces waarindat de tweet niet te herleiden is naar een locatie en/ individuele referentiekaders aan elkaar worden gekop-of slachtoffer. Of de wijkagent gebruikt een bedekte peld, zodat een gedeeld begrip ontstaat. In het gebruikterm; bijvoorbeeld “normafwijkend seksueel gedrag”. van Twitter door de wijkagenten worden beelden zekerDe wijkagent pakt dergelijke onderwerpen op in het aan elkaar gekoppeld; de wijkagenten twitteren zelfkader van bijvoorbeeld preventie (zedenzaak) of om over eigen “beelden” of zij “retweeten” het bericht vante laten merken wat het met hem als persoon doet een ander. Ook de tweets van de wijkagenten worden(reanimatie). door hun volgers doorgestuurd, al dan niet met een toevoeging van een tekst of eigen mening. DaarnaastDe wijkagenten zijn dus autonoom in het opstellen van gebruiken de klassieke media ook de tweets van dehun tweets. Zij bepalen zelf de inhoud. Beide wijkagen- wijkagenten. Soms staat de tekst van een tweet van deten vinden het gebruik van humor belangrijk in hun wijkagent letterlijk in de krant.tweets. In de volgende quote legt een wijkagent uit Soms geven de wijkagenten een “corrigerende reply”waarom de toon en de sfeer van een tweet belangrijk naar alle volgers als bijvoorbeeld iemand een bepaaldezijn. negatieve tweet over de politie heeft gestuurd die voor iedereen zichtbaar was. Maar vaak laten zij die zakenQuote wijkagent: “Een bericht moet origineel zijn en er lopen, zij krijgen naar eigen zeggen soms hele vreemde,moet eigenheid uit spreken. Geen saaie persberichten. Het ongepaste tweets binnen.moet leuk zijn om iemand te volgen. Het gaat om contactzoeken, contact maken en houden; om verbinding maken”. Samenvattend kan gesteld worden dat er sprake is van bewuste en onbewuste “framing”, zelfs van de drieNu uit de interviews is gebleken dat er sprake is van soorten “framing” én van “frame alignment” in het“framing”, is het vervolgens van belang om te weten gebruik van Twitter door de wijkagenten. De tweetsof er ook sprake is van de verschillende soorten van waarin volgens de wijkagenten sprake is van “framing”,“framing”, welke in hoofdstuk 2 geïntroduceerd zijn: gaan volgens de wijkagenten voornamelijk over het“diagnostic”, “prognostic” en “motivational framing” feitelijke politiewerk en het imago van de politie.(Snow & Benford, 1988). We hebben in de interviewsvoorbeelden gehoord van de drie typen:Van “diagnostic framing” is sprake in de tweets overbijvoorbeeld een incident van huiselijk geweld, waarbijde wijkagent heeft opgetreden, of het hiervoor ge-noemde voorbeeld over de snelheidscontrole.Een voorbeeld van “prognostic framing” is een tweet54 Politie, Twitter en gezag
  • 57. Beeldvorming lemaal doen in de wijk. Zij maken tweets over hun eigenUit de theorie, zoals is beschreven in hoofdstuk 2, blijkt werkzaamheden en die van collega’s in het wijkteam,dat beeldvorming een proces is van sociale interactie; over het imago van de politie en ook over de vijfhet uitwisselen van beelden met elkaar. De wijkagen- gezagsgronden. Met het gebruik van Twitter willen deten zenden tweets met daarin hun belevenissen, hun wijkagenten de beeldvorming over de politie positiefmening en hun beelden, maar er is ook sprake van beïnvloeden.interactie. In het begin konden zij de volgers ook écht De vijf gezagsgronden die we in het onderzoek in ver-zelf volgen waardoor meer directe interactie mogelijk band hebben gebracht met beeldvorming over gezagwas. Door het grote aantal volgers dat zij tegenwoor- komen in de voorbeelden van de wijkagenten duidelijkdig hebben (respectievelijk 1.306 en 1.160 volgers) is naar voren.het voor hen niet meer mogelijk om alle tweets van de Zij twitteren omdat zij herkenbaar willen zijn voor devolgers te lezen en daar vervolgens op te reageren. De volgers uit hun wijk. Zij laten in hun tweets weten watwijkagenten lezen de door hen ontvangen tweets nu zij doen in de wijk, waar de politie voor staat en zij la-alleen nog maar aan de hand van een actuele zoek- ten tevens regelmatig iets zien van zichzelf als persoon.vraag die zij hebben ingesteld. De volgende quote is daar een voorbeeld van.Het lukt de wijkagenten nog wel om op de “direct-messages” te reageren en de @mentions te lezen en Quote wijkagent: “Wanneer ik door de wijk loop dan worddaar met regelmaat op te reageren. Er is dus zeker ik vaak spontaan aangesproken met mijn naam. Ik weet danwel sprake van interactie met hun volgers. Uiteraard vaak niet wie het is: “Ja van Twitter, ik volg je via Twitter!”.in de “twitterstroom”, maar zij worden ook in de wijk Ook mensen die niet wekelijks of maandelijks met de politieaangesproken over hun tweets; mensen kennen hen als of met mij in aanraking komen weten nu toch wie de wijk-de twitterende wijkagent en spreken hen makkelijker agent is en wat hij doet, omdat ze me volgen”.aan. Dat is ook een vorm van interactie als gevolg vanhet gebruik van Twitter. Dat de volgers erg betrok- Beide wijkagenten hebben de ervaring dat door deken zijn bij de wijkagenten blijkt uit het volgende laagdrempeligheid van Twitter de politie makkelij-voorbeeld: ker aanspreekbaar is. Mensen twitteren klachten van overlast bijvoorbeeld makkelijker aan hen door danVoorbeeld: Een wijkagent had de volgende tweet dat ze daar het algemene nummer van de politie voorgestuurd: “Wie wil er een dienst met de wijkagent mee- bellen. Of men wil bijvoorbeeld bepaalde informatielopen?”. Deze actie vond plaats in het prille begin van over een delict wel aan de wijkagent twitteren via eenhet twitteren en toen waren een aantal mensen met “direct-message”, omdat men hem gevoelsmatig goedhem meegelopen, wat zijn netwerk goed versterkt kent van Twitter. Er lijkt een band te ontstaan door hetheeft. Hij heeft die actie recent herhaald, maar had twitteren.toen binnen een half uur 40 volgers die graag eendienst met hem willen meelopen. Hij heeft toen met- Wanneer de wijkagenten een terugkoppeling geveneen een tweet gestuurd dat er niet meer aanmeldingen over de aanpak van bepaalde klachten via Twitter, danmogelijk waren. maken zij daarmee de politie ook meer zichtbaar in de wijk. De volgende quote gaat over het zichtbaar zijn inIn hoofdstuk 2 is theoretische uitleg gegeven over het de wijk middels Twitter.begrip “beeldvorming”. Het gaat daarbij om zoweltekstuele als visuele beelden in het dagelijks leven, die Quote wijkagent: “Wanneer de politie een terugkoppelingons omringen als gedachten, overtuigingen, associa- geeft over de aanpak van klachten via Twitter, maakt het deties, gevoelens en ervaringen. Door de uitwisseling van politie ook zichtbaar. Dan proberen we daar dezelfde weekbeelden vindt beïnvloeding plaats van elkaars beelden. nog naar te kijken. Dan organiseren we daar een controle.In dit deel van de analyse van de interviews beschrijven Maken er een foto van en samen met de resultaten zet ik datwe of er sprake is van beeldvorming door de wijkagen- op Twitter. Dit geeft heel veel tevredenheid bij de bewoners”.ten via Twitter.Met het gebruik van Twitter willen de wijkagenten De zichtbaarheid van de politie blijkt ook uit de voor-aan hun volgers laten zien wat zij als wijkagent al- beelden van de wijkagenten waarin zij over hun aan- Politie, Twitter en gezag 55
  • 58. wezigheid twitteren op de probleemlocaties. Volgers dat de beeldvorming over de politie positief wordthebben hen dan niet letterlijk gezien, maar hebben in beïnvloedt.de tweets wel “gezien” dat zij er waren, hetgeen blijktuit de volgende quotes van de wijkagenten. Uit de analyse blijkt dat beeldvorming als proces van so- ciale interactie plaatsvindt in de “twitterstroom”, doorQuote wijkagent: “In een tweet vroeg ik de volgers om het verzenden van tweets, “direct-messages” enaan te geven wat volgens hen vervelende problemen waren @mentions. De beeldvorming gaat over het politiewerk,in de wijk. In korte tijd kreeg ik 60 reacties op mijn oproep het imago van de politie en over de vijf gezagsgronden.via Twitter. Dit resulteerde in een aantal politieactiviteiten Het is de intentie van beide wijkagenten om het imagowaar de volgers die de suggestie hadden gedaan bij aanwe- van de politie positief te beïnvloeden door het versprei-zig mochten zijn.” den van “beelden” in hun tweets. Volgers uiten zich tegen de wijkagenten erg positiefDoordat de wijkagenten hun volgers informeren over over het gebruik van Twitter. De druk om te blijvenwat de politie doet wordt het voor de volgers, de twitteren is daardoor groot, want mensen reageren ergbewoners van hun wijk, ook beter herkenbaar waarom enthousiast. Het voorziet volgens de wijkagenten in eende politie bepaalde acties onderneemt. behoefte.Quote wijkagent: “Via een tweet van mij werd een vermist De twitterende wijkagenten en hun leiding-zwakbegaafd meisje snel terugvonden voordat haar situatie gevendennog erger werd. In een halfuur tijd had ik 9.000 mensen Tijdens de interviews is ook gevraagd naar de rol vanbereikt met mijn tweet over de vermissing. Snel kwam er de leidinggevenden met betrekking tot het gebruik vaneen reactie van een volger die het meisje had gezien in ge- Twitter door de wijkagent. Leidinggevenden in de om-zelschap van een bekende van de politie. Aan de hand van geving van de wijkagent bemoeien zich niet of nauwe-deze tip werd het meisje gevonden. Dit is een voorbeeld van lijks met het twitteren. De operationeel leidinggevendeeffectief optreden van de politie door de inzet van Twitter.” leest de tweets veelal wel als volger, maar bemoeit zich geheel niet met de inhoud. De chefs leveren geen bij-De wijkagent verlaagt de drempel voor mensen om in drage, wat in de ogen van de wijkagenten een gemistecontact te komen met de politie en hij maakt de politie kans is. De wijkagenten zien zelf wel mogelijkheden ommeer zichtbaar. Twitter ook in te zetten als tactisch hulpmiddel in het politiewerk. Er is echter nog geen inbedding van hetQuote wijkagent: “Een geluidsoverlast daar komt de nood- gebruik van Twitter in de politieorganisatie.hulp nog zelden voor. Een tweet naar de wijkagent werkt,want die komt wel. Misschien wat later, maar hij komt”. Aan wijkagent Slutter werd gevraagd of er in zijn korps (korps Hollands Midden) een richtlijn of beleidsstuk metKijkend naar de overige gezagsgronden, dan blijkt dat kaders over het gebruik van Twitter bestaat. Volgenser volgens de wijkagenten door hen regelmatig een hem is er slechts één richtlijn, eigenlijk meer een vuist-tweet wordt gestuurd over het effectief optreden van regel: “Wat je thuis, aan je vrienden, op een feestje of in dede politie; de wijkagenten twitteren namelijk frequent kroeg niet vertelt dat meld je ook niet op Twitter”.over problemen die zij hebben opgelost en over zaken Er zijn volgens de wijkagent Grootenboer slechtsdie zij hebben doorverwezen naar partners. globale kaders gegeven door de regio Rotterdam-Via Twitter zijn de wijkagenten makkelijker en snel- Rijnmond: geen tweets over onveiligheid en niet overler bereikbaar. De volgers twitteren ook regelmatig TGO’s. Verder heeft de wijkagent in Rotterdam “carteberichtjes over onderwerpen waar ze de politie anders blanche” van de organisatie voor wat betreft de inhoudniet snel voor zouden bellen. Zo verlagen de wijkagen- van de tweets.ten de drempel voor mensen om in contact te komen Noot onderzoekers: van beide korpsen zijn de beleids-met de politie en maken zij de politie meer zichtbaar. notities die betrekking hebben op het gebruik van socialDeze voorbeelden laten zien dat de vijf gezagsgronden media besproken in de focusgroep.volgens de wijkagenten zelf veelvuldig voorkomen inhun tweets. Zij versturen deze tweets met de intentie56 Politie, Twitter en gezag
  • 59. Beide wijkagenten zijn het er over eens dat zij goede Verder komen zaken via een tweet soms sneller bij deapparatuur en programma’s nodig hebben voor het wijkagent dan wanneer mensen het “call centre” bel-gebruik van Twitter in hun werk, zowel mobiele ap- len. De wijkagent krijgt namelijk door de reacties vanparatuur als een bureau-PC met toegang tot Twitter. volgers (“direct-messages” en @mentions) veel informa-Het twitteren kan volgens het concept “learning by tie over de wijk die hij anders niet had gekregen. Ditdoing” geleerd worden, maar coaching helpt veel beter betreft ook andere informatie dan politie informatie;op weg. Bij die coaching kan ook aandacht besteed bijvoorbeeld politieke rapporten over onderwerpenworden aan het “digitale-bewustzijn”. die te maken hebben met politiewerk. (Opmerking onderzoekers: de politie moet zich bewust zijn van ditDe wijkagenten koppelen met name politiek-bestuur- fenomeen en beslissen of zij Twitter willen gebruikenlijke informatie en klachten uit de “twitterstroom” als extra “Intake-kanaal”).terug aan hun leidinggevenden. Zo kon een wijkagent De volgende quotes gaan over het verkrijgen vaneen keer zijn chef een bestuurlijke notitie geven die hij informatie via Twitter, die waarschijnlijk via de regulierevia Twitter gekregen had voordat deze gepubliceerd intake-kanalen de wijkagent niet hadden bereikt.werd.Door het gebruik van Twitter is er een onderdeel van Quote wijkagent: “Er was sprake van de vorming van eenhet werk van de wijkagenten bijgekomen, waar zijn bende. De jeugd plaatste foto’s van zichzelf op Twitter en ikleidinggevende geen directe controle of grip op heeft. kon, door hetgeen zichtbaar was op de achtergrond, zien datAan de andere kant maakt het het werk van de wijk- het een jeugdbende in mijn wijk was.”agenten ook voor de leidinggevende beter zichtbaar.De leidinggevende kan in de tweets van de wijkagent Quote wijkagent: “Een jongen had een reclasseringsvoor-precies lezen wat hij in de wijk heeft gedaan die dag. waarde lopen om geen contact te hebben met bepaaldeSamenvattend kan gesteld worden dat de rol van de vrienden van hem. Ik zag hem vervolgens twitteren metleidinggevenden zeer beperkt is. foto’s waaruit bleek dat er wél contact was. Deze informatie had ik zonder het gebruik van Twitter niet gekregen.”Effecten van het gebruik van Twitter door dewijkagenten Het contact met netwerkpartners heeft negatieve enDe volgende effecten worden onderscheiden en be- positieve effecten. Er is verdieping ontstaan door hetschreven in dit deel van de analyse: het grote en snelle twitter-contact, want men heeft de wijkagent en zijnbereik van de wijkagenten, het effect op het beeld werkzaamheden beter leren kennen, doordat zij hemover de politie bij de volgers (de wijkagenten hebben volgen op Twitter. Maar er is soms ook wat angst dat hijde intentie om dat positief te beïnvloeden), er worden te makkelijk concrete casuïstiek in zijn tweets opneemt.zaken opgelost met behulp van Twitter en Twitter De wijkagenten lossen dit op door hierover met henblijkt in de praktijk een (extra) informatiekanaal tussen te praten en heel transparant te zijn. De volgendevolgers en de wijkagenten. Tot slot kunnen de effecten quote is een voorbeeld van het effect van het gebruikgenoemd worden die ontstaan in de contacten met de van Twitter door de wijkagent: zijn volgers zijn beternetwerkpartners. geïnformeerd.De wijkagenten zijn van mening dat hun volgers, waar- Quote wijkagent: “Ik wil graag positief bijdragen aan deonder veel wijkbewoners, via hun tweets een beter veiligheid in de wijk. Om dat te bereiken maak ik ook gebruikbeeld krijgen van wat er allemaal bij politiewerk komt van Twitter. Ik merk dat het twitteren een positief effectkijken. heeft in de wijk. Als voorbeeld kan ik noemen dat ik minderOok zijn zij allebei van mening dat hun bereik groot hoef uit te leggen in buurtvergaderingen omdat men in mijnis en erg snel gaat; met ieder één tweet bereiken zij tweets al heeft gelezen wat ik allemaal doe in de wijk.”samen 2.466 volgers.Er zijn zaken opgelost met behulp van de “twitter- Er is volgens de wijkagenten een nieuwe “laag” bij-stroom”. Soms via een “direct-message” en soms melden gekomen: de “digitale wijk” bovenop de wijk. Ook isgetuigen zich naar aanleiding van de tweet van de er verdieping ontstaan door het gebruik van Twitterwijkagent. in hun contacten in de wijk, met bewoners en met Politie, Twitter en gezag 57
  • 60. netwerkpartners. De drempel om hem aan te spreken geïnformeerd worden. Door de specifieke eigenschap-is lager geworden. pen van Twitter (open, laagdrempelig, snel, expansieveDe wijkagent heeft “extra oren, ogen én een mond” kracht, sociale interactie) komt de politie dichter bij degekregen in zijn wijk en in zijn werk. volger en visa versa. De één op één beïnvloeding van de beeldvorming via Twitter vertaalt zich in een beter5.3.5 Deelconclusie interviews wijkagenten inzicht bij volgers over waarom de politie doet wat ze doet.De toepassingsmogelijkheden van het gebruik vanTwitter zijn volgens beide wijkagenten ruim. Zij Het effect van het gebruik van Twitter door de wijk-geven door hun tweets de volgers een beeld van het agenten is voor hun gevoel groot. Soms merken depolitiewerk en het wijkagentenwerk. Hun bereik is wijkagenten die effecten bewust, maar het is ook nietgroot; met één tweet hebben zij direct toegang tot altijd merkbaar voor hen.respectievelijk 1.306 en 1.160 volgers uit verschillende Kijkend naar de vijf gezagsgronden, dan zijn beidedoelgroepen. De interactie met volgers verloopt snel wijkagenten van mening dat het twitteren bijdraagten is laagdrempelig. aan het versterken van de beeldvorming over het gezagDoor de verspreiding van de beelden in de tweets van van de politie. Door het gebruik van Twitter zijn zijde wijkagent (gemiddeld 12 tweets per werkdag) en naar eigen zeggen beter bereikbaar, makkelijker aan-door de interactie worden individuele referentiekaders spreekbaar, goed zichtbaar in de digitale wereld, meervan de volgers aan elkaar gekoppeld, zodat een ge- herkenbaar en kunnen zij effectiever communicerendeeld beeld of begrip kan ontstaan van een bepaalde en optreden door de informatie-uitwisseling met desituatie. De wijkagenten leggen in hun tweets uit wat volgers.de politie doet en waarom zij dat doet. Zij betrekken Een ander effect van het twitteren door de wijkagent isdoor het twitteren de burgers bij het politiewerk met dat er zaken mee worden opgelost, er komt via Twitterde intentie om de beeldvorming over de politie positief informatie bij de wijkagenten binnen en er zijn nieuwete beïnvloeden. Het oppikken en koppelen van de contacten ontstaan en bestaande contacten zijn geïn-frames zorgt ervoor dat de aandacht voor een thema tensiveerd. Kortom, er is een “digitale wijk” bovenop(het politiewerk en het politiegezag) steeds groter kan de wijk gekomen, waarin de wijkagent veel van zichzelfworden. De discursieve macht van de wijkagent komt laat zien en direct contact heeft met zijn grote aantaltot uitdrukking in dit proces van “frame alignment”. volgers.De wijkagenten konden beide tal van voorbeelden Tot slot voorziet het twitteren volgens de wijkagentennoemen die volgens ons aansluiten bij de definiëring in een behoefte. Zij ervaren tevredenheid bij zichzelf énvan “diagnostic”, “prognostic” en “motivational bij hun volgers.framing”. Het merendeel van deze voorbeelden is teclassificeren als een vorm van “motivational framing”.De wijkagenten trachten te verduidelijken waaromwijkbewoners vooral zelf aan de slag moeten om pro-blemen in de wijk op te lossen of te voorkomen.De interactie met de volgers is volgens de theorie uithoofdstuk 2 van groot belang voor beeldvorming;want juist in de interactie met verschillende mensenworden betekenissen uitgewisseld (Adoni & Mane,1984). Het twitteren van de wijkagenten draagt bijaan de beeldvorming van de volgers. Ook ontstaat er“directe” interactie naar aanleiding van het twitteren;mensen spreken de wijkagenten daarover spontaanaan als ze hem tegenkomen.Volgers krijgen meer aandacht voor de politie omdatzij in de tweets van de wijkagent over het politiewerk58 Politie, Twitter en gezag
  • 61. 5.4 Deel C: focusgroep Eén van onderzoekers heeft opgetreden als gespreks- moderator. Bij de uitnodiging voor de bijeenkomst is de5.4.1 Inleiding focusgroep, middels een “factsheet”, vooraf geïnfor- meerd over de belangrijke begrippen, de opzet vanOm de consequenties voor politieleiderschap te duiden de focusgroep en de centrale onderzoeksvraag. Vooris gekozen voor het organiseren van een bijeenkomst de start van de discussie is aan de leden uitgelegd watin de vorm van een focusgroep. De organisatie van de deze onderzoeksmethode behelst en wat het exactefocusgroep lag in het verlengde van de drie andere doel was van de bijeenkomst. De focusgroep is inhou-gekozen onderzoeksmethoden (de inhoudsanalyse, en- delijk geïnformeerd over de door ons geformuleerde enquête en de interviews). Tijdens een bijeenkomst op 12 met elkaar samenhangende theorieën ten aanzien van:juli 2011 is bediscussieerd welke gevolgen het gebruik de kenmerken van Twitter, “framing”, beeldvormingvan Twitter heeft voor strategisch politieleiderschap. over het gezag van de politie en strategisch politielei-Er is besproken welke effecten er te bedenken of te derschap. Deze begrippen zijn toegelicht aan de handvoorzien zijn ten aanzien van de drie kernfuncties van van het onderzoeksmodel.strategisch (politie)leiderschap. Deze kernfuncties zijn In de volgende subparagraaf wordt ingegaan op de re-al eerder door ons genoemd en beschreven (Boin e.a., sultaten van de bijeenkomst in relatie tot de deelvraag:2003) en luiden:• Het formuleren en uitdragen van een visie op de Als er een relatie bestaat tussen het gebruik realiseerbare doelen van de organisatie. De beleids- van Twitter en de beeldvorming over het ge- matige functie; zag van de politie, welke consequenties heeft• Het ontwerpen van een organisatiepatroon waarin dit dan voor strategisch politieleiderschap? organisatieleden hun werk effectief en efficiënt kunnen verrichten. De organisatorische functie; 5.4.2 Uitkomsten en analyse focusgroep• Het bewaken van relaties met belanghebbende partijen die van essentieel belang zijn voor de legi- Na de uitleg en de presentatie van de onderzoeksre- timiteit van een publieke organisatie. De diploma- sultaten lag de nadruk in de discussie in eerste aanleg tieke functie. op het invullen van de diplomatieke functie (Boin e.a., 2003). Het belang van het bewaken van de relaties inDe concrete vraag die voorlag, is wat het gebruik het kader van de legitimiteit van de organisatie werdvan Twitter door de politie betekent voor de invul- expliciet benoemd. Als gezamenlijke kernwaardeling van deze drie kernfuncties. Om de discussie in werd gesteld dat verbinding met en nabijheid tot dede focusgroep goed invulling te geven en mogelijke maatschappij een absolute noodzaak is voor de politie.negatieve effecten in het groepsdynamische proces te De gebiedsgebonden functie van de politie en de aan-voorkomen, is gekomen tot de volgende gemêleerde wezigheid in de publieke ruimte, dicht bij de burger, issamenstelling: essentieel voor het bestaansrecht van de politie.• Drie leidinggevenden op strategisch niveau, te we- ten Martine Vis (lid van de Korpsleiding Rotterdam- Quote: “Vertrouwen wordt opgebouwd vanuit relaties en Rijnmond), Jaco van Hoorn (plaatsvervangend contacten. Contacten zijn bepalend voor het verkregen korpschef Hollands-Midden) en René Arends (direc- gezag.” teur bedrijfsvoering Hollands-Midden);• Drie communicatie-experts, te weten Jelle Egas Al snel werd de link gelegd naar Twitter als een middel (woordvoerder namens de Raad van Korpschefs), om de verbinding met de burger te maken in de nieuwe Renate van der Elzen (communicatieadviseur publieke ruimte van het internet en social media. Twitter Hollands-Midden) en Lisette Kaptein (communica- is een middel om nabijheid vorm te geven. De politie tieadviseur Brabant Zuid-Oost); dient het platform Twitter te gebruiken om relaties met• Twee wijkagenten die centraal hebben gestaan burgers aan te gaan. Burgers overigens die vrij moeten in dit onderzoek, namelijk Bas Slutter (korps kunnen kiezen of zij deze relatie op deze specifieke ma- Hollands-Midden) en Arnoud Grootenboer (korps nier willen aangaan. Aandacht dient er in dit verband Rotterdam-Rijnmond); te zijn voor specifieke doelgroepen. De politie zou in• De vier onderzoekers. Politie, Twitter en gezag 59
  • 62. voorkomend geval een beweging moeten maken naar organisatorische functie. De discussie ging over hoe erspecifieke doelgroepen toe. Twitter is daarvoor een een organisatiepatroon ontworpen zou kunnen wordenmiddel, zeker voor een doelgroep als bijvoorbeeld de waardoor agenten effectief en efficiënt de verbindingjeugd. met de maatschappij kunnen aangaan met behulp van social media en in hoeverre daarop gestuurd dient teToch werden direct ook een paar aandachtspunten worden.benoemd. Social media (en dus ook Twitter) hebben Het Rotterdamse korps benoemde hierin haar nieuween groot - voor de zender niet te overzien - bereik en ontwikkelde visiedocument. De kern van dit beleids-berichten komen zonder eventuele nuancering in de stuk is dat er negen domeinen (persvoorlichting,samenleving terecht. Hierdoor is het effect vaak on- crisiscommunicatie, opsporing etc.) zijn benoemd voorvoorspelbaar. Dit maakt het nodig extra alert te zijn op de toepassing van social media en dat daar vanuit eendie gevolgen. Die extra alertheid is overigens, volgens expertgroep op wordt toegezien. Er is in dit documentde focusgroep, geen reden om er terughoudend mee een operationalisatie gemaakt van de doelen van hetom te gaan. Integendeel, een politie die middenin de korps en het gebruik van Twitter is hierin ingebed.maatschappij staat en die wil communiceren met desamenleving moet ook gebruikmaken van de media Quote: “Het is niet om te sturen, maar wel een manier omdie door velen in die maatschappij gebruikt worden. strakke regie te voeren.”Ook kwam ter tafel dat deze alertheid onderdeel moetzijn van de professionaliteit van de politieagent. Deze Ook beschikt het Rotterdamse korps over een basis-professionaliteit vormt, tezamen met vertrouwen, voor gebruikshandleiding Twitter. Een deel van het twit-de leden van focusgroep de essentie en de basis voor terbeleid is hierin verwoord. De kern van dit laatstehet gezag van de politie. document is dat twitteren geen doel op zich is, maar deel uitmaakt van het integrale communicatiebeleid enQuote: “Mensen willen gewoon graag weten dat de politie een rol speelt binnen het gebiedsgebonden politiewerk.in de buurt is. Dat zij bereikbaar en betrouwbaar is. De mo-derne middelen zoals Twitter zijn eigenlijk de vervanger van Quote: “Je kunt wel beleid maken, maar als je geen volgershet politiebureau in elk dorp zoals vroeger” hebt, bereik je uiteindelijk helemaal niets.”Als belangrijke tegenhanger van het belang van het Het korps Hollands Midden heeft een ontwikkelplanaangaan van relaties met de burger kwam de repres- nieuwe media en stelt dat met het gebruik van socialsieve taak aan bod. Deze twee functies van de politie media het effect wordt beoogd dat bewoners eerder ge-moeten met elkaar in balans zijn. Het risico bestaat dat neigd zijn om samen met politie Hollands Midden aangebiedsbonden politiewerk zich onvoldoende bezig- hun eigen veiligheid en leefbaarheid te werken.houdt met de repressieve taak omdat veel aandacht Alhoewel er een gedeelde visie is tussen de korpsenwordt besteed aan het opbouwen van een relatie Rotterdam-Rijnmond en Hollands Midden over hetmet de buurtbewoners. Als er echter te veel aandacht aanbrengen van enige structuur, is het korps Hollandsuitgaat naar handhaving en de repressieve kant van Midden veel minder geneigd regie te voeren op wie erhet politiewerk, bestaat het gevaar dat de politie de twittert en wordt er meer nadruk gelegd op de profes-verbinding met de burger verliest. sionaliteit van de diender en zijn of haar discretionaire bevoegdheid. Hierbij werd vooral de intrinsieke moti-Quote: “Het motto van de politie bestaat niet voor niets vatie van de politieagent benadrukt. De aanwezigheiduit de kreten waakzaam EN dienstbaar. We moeten dus alle van een intrinsieke motivatie waar de liefde voor hettwee zijn”. vak uit blijkt en waarin maatwerk naar de burger toe centraal staat.Terug naar de eerder genoemde professionaliteit: metbetrekking tot de denkbeelden om deze benodigde Quotes: “Twitter is slechts een middel. We hebben ook geenprofessionaliteit te ontwikkelen en centraal te stellen, visiedocument over het gebruik van een dienstauto, dustekende zich een tweedeling af. Een tweedeling in het waarom wel over Twitter?”licht van de tweede kernfunctie van Boin, namelijk de “Twitter kan bijdragen aan de relatie met de burger en de60 Politie, Twitter en gezag
  • 63. politie kan ermee “framen”. De politie moet relaties ook visie en strategisch politieleiderschap. Ook werden deopbouwen voor het geval dat zij die ooit nodig heeft.” mogelijkheden om de publieke opinie te beïnvloeden besproken. Beeldvorming is belangrijk. Twitter kanHet cultuuraspect kwam ook in de discussie naar voren. gezien de kenmerken een krachtig hulpmiddel zijn en isEr werd aangegeven dat er binnen de politiecultuur dientengevolge belangrijk voor de politie.veel scepsis is tegenover Twitter. (Relatief) onbekendmaakt in dit geval nog steeds onbemind. Het is echter In relatie tot de centrale onderzoeksvraag werd doorwel zo dat de jonge instroom van nieuwe agenten de focusgroep benadrukt dat zij de effecten van hetwel thuis is in het gebruik van Twitter en andere social gebruik van Twitter door de wijkagenten vooral in re-media. De beweging is dus niet te stoppen en onvermij- latie tot beeldvorming zien. De relatie met gezag werddelijk. De focusgroep detecteert wel dat de strate- vooral geduid in relatie tot de lokale, gebiedsgebondengische top van de politie waarschijnlijk de grootste functie en invulling. De rol van Twitter zou dus vooralmoeite zal hebben om bij te blijven. Alleen al vanwege lokaal liggen en ook gehouden moet worden. Het gaatde generatiekloof kijken zij vanuit een ander para- hierbij vooral om communicatie met burgers en directedigma naar de omgeving. Zij hoeven de slag zelf niet participatie in de netwerksamenleving. Hiervoor moette maken, maar dienen wél de ruimte te geven voor vooral in de responsiviteit op lokaal niveau wordende ontwikkeling ervan. Desalniettemin is coaching van geïnvesteerd. Iets wat aan de basis van de organisatiebeginnende twittergebruikers gewenst. Met name het georganiseerd dient te worden.digi-bewustzijn is van essentieel belang. De regie op Op strategisch niveau heeft dit een ander effect. Politie-het gebruik van Twitter moet volgens de focusgroep leiders moeten het gebruik van social media, en dus ookalleen liggen op dit digi-bewustzijn; niet op de inhoud van Twitter, veel meer gaan stimuleren, maar daarovervan berichten, want dat staat haaks op de essentie van ook meer overeenstemming bereiken met elkaar. Desocial media. politieleiders van de toekomst zullen moeten kunnen omgaan met de nieuwe generatie politiemensen die op-Uiteraard werd ook de vorming van de Nationale groeien met social media. Zonder krampachtige sturingPolitie besproken. Deze discussie appelleerde direct van bovenaf, want dat werkt de ontwikkeling tegen.aan de beleidsmatige functie van politieleiderschap. De opdracht voor strategisch politieleidinggevendenOftewel het formuleren en uitdragen van een visie op ligt veel meer in het werken aan de cultuur van dede realiseerbare doelen van de organisatie. organisatie. Dus ruimte geven aan de ontwikkelingenIn hoofdstuk 3 is betoogd dat de politie haar gezag en het wegnemen van scepsis en angsten in de organi-vooral verkrijgt vanuit haar omgeving. Het gaat daarbij satie met betrekking tot het gebruik van social media.met name ook om de rol van de strategische politielei- De politie moet een organisatie blijven die in alle haar-dinggevende om via visievorming betekenis te geven vaten van de samenleving zit. Met de nieuwe generatieaan de interactie tussen de politie en haar omgeving dienders is dit onontkoombaar.en/of de samenleving teneinde de beeldvormingover het gezag van de politie te beïnvloeden. Uit het De focusgroep stelt dat er vooral behoefte is aan visievoorgaande blijkt dat het gebruik van Twitter door de en eenheid omtrent netwerkgedrag en digi-bewust-wijkagent strategische implicaties heeft voor de politie. zijn. De vorming van de Nationale Politie zou bij hetTwitter is een communicatiemiddel waarmee de politie vormen van die eenheid kunnen helpen, maar er zouzich positioneert in de samenleving. Daar is nu nog ook te veel sturing van kunnen uitgaan. De focusgroepgeen nationale visie op ontwikkeld. De inhoud van het vindt vooral dat de nadruk zou moeten liggen op hettwitterbericht lijkt daarbij cruciaal. Het is een manier faciliteren van het aangaan van relaties met de burgerom middenin de samenleving te staan en relaties aan en het vormgeven van nabijheid. Dit wel met inacht-te gaan met burgers en dit vereist, zo bleek al eerder, neming van de repressieve taken, de notie dat gezagnabijheid. Een lokale verankering en inbedding lijkt ook bestaat bij de gratie van afstand en de symbolischedus essentieel. Hoe verder de politie afstaat van de waarde van de politie: het “er zijn”.burger, hoe minder de politie het gezag kan beïnvloe-den, aldus de focusgroep. Het sturingsvraagstuk heeftdus een prominente rol ingenomen in de discussie over Politie, Twitter en gezag 61
  • 64. 5.4.3 Deelconclusie focusgroep twitterbericht lijkt daarbij cruciaal. Het is een manier om middenin de samenleving te staan en relaties aanIn de focusgroep is als gezamenlijke kernwaarde te gaan met burgers en dit vereist, zo bleek al eerder,gesteld dat verbinding met en nabijheid tot de maat- nabijheid. Een lokale verankering en inbedding lijkt dusschappij een absolute noodzaak is voor de politie. De essentieel. Hoe verder de politie afstaat van de burger,gebiedsgebonden functie van de politie en de aanwe- hoe minder de politie het gezag kan beïnvloeden, alduszigheid in de publieke ruimte, dicht bij de burger, is de focusgroep. Het sturingsvraagstuk heeft dus eenessentieel voor het bestaansrecht van de politie. Twit- prominente rol ingenomen in de discussie over visie enter wordt gezien als een middel om nabijheid vorm te strategisch politieleiderschap.geven waarbij er aandacht dient te zijn voor specifieke Beeldvorming is hiervoor belangrijk. Twitter kan ge-doelgroepen, zoals bijvoorbeeld jeugd. zien de kenmerken een krachtig hulpmiddel zijn en isEen politie die midden in de maatschappij staat en dientengevolge belangrijk voor de politie. De rol vandie wil communiceren met de samenleving moet ook Twitter zou dan vooral lokaal moeten liggen en ookgebruik maken van de media die door velen in die gehouden moeten worden. Het gaat hierbij dus vooralmaatschappij gebruikt worden. Alert en professioneel om communicatie met burgers en het participeren inhandelen vormt, tezamen met vertrouwen de essentie de netwerksamenleving. Hiervoor moet vooral op deen de basis voor het gezag van de politie. De repressie- responsiviteit op lokaal niveau worden geïnvesteerd.ve taak moet hierbij niet vergeten worden en in balans Daarvoor is “bottom-up-kracht” nodig, welke door stra-blijven met het aangaan van relaties met de burger. tegische leiders gestimuleerd moet worden. Dus geenAlhoewel er een gedeelde visie is tussen de korpsen krampachtige sturing van bovenaf, want dat werkt deRotterdam en Hollands Midden over het aanbrengen ontwikkeling tegen.van enige structuur, is het korps Hollands Midden veelminder geneigd regie te voeren op wie er twittert enwordt er meer nadruk gelegd op de professionaliteitvan de diender en zijn of haar discretionaire bevoegd-heid. Hierbij is vooral de intrinsieke motivatie van depolitieagent benadrukt, met ruimte voor maatwerknaar de burger toe.Qua cultuuraspecten is er een beweging zichtbaar, diedoor de instroom van nieuwe, jonge politieagenten,niet te stoppen is. De focusgroep detecteert wel datde strategische top van de politie waarschijnlijk degrootste moeite zal hebben om bij te blijven. Alleen alvanwege de generatiekloof kijken zij vanuit een anderparadigma naar de omgeving. Zij hoeven de slag zelfniet te maken, maar dienen wél de ruimte te gevenaan de ontwikkeling van het gebruik van social media.Daarbij is ook coaching van beginnende twitterge-bruikers gewenst. Met name het digi-bewustzijn is vanessentieel belang.De discussie over de vorming van de Nationale Politieappelleerde direct aan de beleidsmatige functie vanpolitieleiderschap. Oftewel het formuleren en uitdra-gen van een visie op de realiseerbare doelen van deorganisatie. Het gebruik van Twitter door de wijkagentheeft strategische implicaties voor de politie. Twitteris een communicatiemiddel waarmee de politie zichpositioneert in de samenleving. Daar is nu nog geennationale visie op ontwikkeld. De inhoud van het62 Politie, Twitter en gezag
  • 65. 5.5 Conclusies 5.5.2 Effecten van Twitter5.5.1 Inleiding Uit deel A en B van het empirisch onderzoek, respec- tievelijk de inhoudsanalyse, enquête en interviews isDe onderzoeksbevindingen en analyse uit de voor- gebleken dat de beeldvorming over de vijf gezagsgron-gaande paragrafen maken het mogelijk om de in pa- den in positieve zin beïnvloed wordt door het gebruikragraaf 5.1 beschreven deelvragen te beantwoorden. van Twitter door de wijkagenten.Zoals aangekondigd worden deze vragen beantwoord Uit de analyses blijkt dat daar waar sprake is van “fra-langs het watervalmodel (figuur 5.1), oftewel langs de ming” in de tweets van de wijkagenten, de inhoud in demethoden van onderzoek. In deel A en B is onderzoek helft van de gevallen te relateren is aan één van de vijfgedaan naar het feitelijke effect van het gebruik van gezagsgronden. De wijkagent selecteert het nieuws datTwitter op de beeldvorming over het gezag van de hij belangrijk vindt en bepaalt autonoom hoe het beeldpolitie en deel C behelst de relatie met strategisch poli- van een nieuwsfeit neergezet moet worden. Hierdoortieleiderschap. Het watervalmodel overlapt het onder- worden tevens impliciet de kaders aangegeven van hetzoeksmodel en geprojecteerd op het onderzoeksmodel nieuwsonderwerp dat de wijkagent met zijn volgersontstaat de eerder gepresenteerde figuur: deelt. De twitterende wijkagenten laten hun volgers viafiguur 5.12 hun “frames” - verpakt in twitterberichten - naar de werkelijkheid kijken. Uit de enquête is gebleken dat de volgers vooral op zoek zijn naar informatie van de politie die betrekking heeft op hun lokale netwerk, de wijk. Door daarover te twitteren krijgt de volger meer het gevoel bij het politiewerk betrokken te zijn. Het ge- voel van betrokkenheid wordt nog eens versterkt door de laagdrempeligheid en de grote expansiekracht van Twitter. Daardoor kan snel naar veel mensen worden gereageerd. Twitter wordt door de wijkagenten tactisch en strategisch gebruikt. Ten eerste om informatie te de- len en ten tweede om een beeld bij de volgers/burgers te “framen”, bijvoorbeeld ten aanzien van het gezag van de politie. Uit de enquête blijkt tevens dat de reacties van de vol-In subparagraaf 5.5.2 volgt de uitwerking van het ant- gers overwegend positief zijn over de interactie met dewoord op de deelvraag: wijkagent. Met name door het delen van informatie via Twitter wordt de politie als meer zichtbaar ervaren doorWat is het feitelijke effect van het gebruik de volger. Een groot aantal volgers heeft behoefte aanvan Twitter op de beeldvorming over het ge- meer informatie van de politie. Gesteld kan worden datzag van de politie in de politiepraktijk en hoe via twitterberichten, waarin de volger wordt geïnfor-kan dit worden verklaard? meerd over feitelijk politiewerk, de gezagsgronden het best in positieve zin kunnen worden beïnvloed. OokEn in subparagraaf 5.5.3 de beantwoording van de expliciet daarnaar gevraagd hebben de geënquêteerdevraag: volgers de overtuiging dat Twitter de beeldvorming over het gezag van de politie positief beïnvloedt.Als er een relatie bestaat tussen het gebruikvan Twitter en de beeldvorming over hetgezag van de politie, welke consequentiesheeft dit dan voor strategisch politieleider-schap? Politie, Twitter en gezag 63
  • 66. 5.5.3 Consequenties voor politieleiderschapDoor de deelnemers van de focusgroep, deel C vanhet empirisch onderzoek, zijn verbinding en nabijheidbenoemd als belangrijke kernwaarden van de politie.Dicht bij de burger zijn is essentieel voor het bestaans-recht van de politie. Twitter is daarbij een middel omdie verbinding en nabijheid vorm te geven. Social mediakan worden gezien als een extensie van de “traditione-le” publieke ruimte. In deze “nieuwe” publieke ruimtewordt vooral door de jongere generaties gecommuni-ceerd via Twitter. De politie moet dus wel mee in hetgebruik van Twitter om ook dáár contact - verbindingen nabijheid - te organiseren.De sleuteltermen verbinding en nabijheid veronderstel-len een politie die zich manifesteert in de haarvatenvan de meer lokale netwerken. Er bestaat behoefteaan een landelijk gedeelde visie die onderschrijft datsocial media, Twitter, ingezet moet worden om de res-ponsiviteit op lokaal niveau via die “nieuwe” publiekeruimte vorm te geven. Tegelijkertijd zal er zo beperktmogelijk sturingskracht van strategisch leidinggeven-den ingezet moeten worden. Het gebruik van Twitterzal door strategisch politieleidinggevenden moetenworden toevertrouwd aan de gebruikers. De intrinsiekgemotiveerde, alerte, professionele politieagent, opdatdeze maatwerk kan bieden als het gaat om nabijheidzoeken en verbinding maken met de burger. Twitteris daar een middel voor. De focusgroep stelt dat deopdracht voor strategisch politieleidinggevenden veelmeer ligt in het werken aan de cultuur in de organisa-tie. Dus ruimte maken en geven aan de ontwikkelingenen het wegnemen van scepsis en angsten rondom hetgebruik van social media.64 Politie, Twitter en gezag
  • 67. 6 Conclusies en aanbevelingen6.1 Inleiding 6.2 Beantwoording deelvragenIn hoofdstuk 1 is geschetst dat publieke organisaties 6.2.1 Deelvraag 1 en 2vooralsnog op een gebrekkige manier lijken om tegaan met de kracht van social media. We leven in een Wat is beeldvorming en hoe wordt beeldvor-“mediated reality” en worden sterker beïnvloed door ming beïnvloed door de media?de beelden die we hoogfrequent via de media krijgenvoorgeschoteld dan door onze eigen schaarse feitelijke Wat is kenmerkend voor social media in hetwaarnemingen. Het risico bestaat dat de overheid, de algemeen, en voor Twitter in het bijzonder?politie incluis, achter blijft bij deze maatschappelijkeontwikkeling met mogelijke gevolgen voor het ver- Voor de beantwoording van deze deelvragen is litera-trouwen in de overheid. tuuronderzoek verricht. De uitkomsten van dit onderzoekDe vraag die we in dit licht hebben gesteld is, hoe de zijn gedeeld in hoofdstuk 2. Beeldvorming is de beteke-politie juist social media, en meer specifiek, Twitter kan nis of lading die woorden ontlenen aan de relatie die zegebruiken om de beeldvorming rondom haar gezag tot elkaar hebben, gebezigd of gebruikt in een bepaaldepositief te beïnvloeden, danwel te versterken. Vervol- context. Afhankelijk van hoe de woorden zich tot de ge-gens is onderzocht wat het gebruik van social media geven context verhouden wordt een bepaalde werkelijk-door de politie impliceert voor strategisch politieleider- heid geïnterpreteerd. De media organiseren die relatieschap. tussen woorden en context. Op deze manieren selecteren, definiëren en “framen” de media het nieuws. De manierIn dit laatste, afsluitende hoofdstuk wordt een ant- waarop het nieuws in de media onder de aandacht wordtwoord gegeven op de uit de probleemstelling herleide gebracht, wordt framebuilding genoemd. De ontvangerscentrale onderzoeksvraag: van dit nieuws gaan daar op een bepaalde wijze mee om. Ze nemen het over, interpreteren het op een bepaaldeWat is het effect van het gebruik van Twitter manier of kaderen het in. Dit is framesetting. Het onder-door wijkagenten op de beeldvorming over werp wordt gedefinieerd. Het initiatief lag traditioneelhet gezag van de politie, hoe kan dit worden vooral bij de klassieke media.verklaard en welke consequenties heeft dit Het kenmerkende van social media is dat iedereen dezevoor strategisch politieleiderschap? “mediamacht” heeft en dus nieuws kan maken. Het wezen van Twitter is juist het samen produceren en delenOm deze vraag te beantwoorden worden de opgedane van nieuws in de meest brede zin van het woord. Het isinzichten en bevindingen kort weergeven en conclusies de reden van bestaan van Twitter. Iedereen heeft er inverbonden aan de onderzoeksresultaten. In paragraaf principe toegang toe en heeft daarmee de macht van het6.2 worden de antwoorden op de deelvragen beschre- woord, ofwel discursieve macht: anderen kunnen latenven en in paragraaf 6.3 het antwoord op de centrale geloven in datgene wat wordt gezegd of geschreven.vraag. Tenslotte worden in paragraaf 6.4 enkele aanbe- Met Twitter kunnen zeer veel individuele referentie-velingen beschreven die volgen uit de conclusies. kaders, “frames”, in korte tijd achterelkaar gekoppeld worden. Door deze “frame alignment” ontstaat er snel bij veel twitteraars een gedeeld begrip/beeld van een bepaalde situatie. Politie, Twitter en gezag 65
  • 68. 6.2.2 Deelvraag 3 en 4 6.2.3 Deelvraag 5Wat is gezag en wat is bepalend voor de Wat is het veronderstelde effect van hetmate waarin de politie als gezaghebbend gebruik van Twitter op de beeldvorming overwordt ervaren? het gezag van de politie en hoe kan dit wor- den onderzocht?Wat is kenmerkend voor strategisch politie-leiderschap? In hoofdstuk 4 is het antwoord op deze vraag gecon- ceptualiseerd in het theoretisch kader en vervolgensEen weergave van het literatuuronderzoek dat voor verduidelijkt in het onderzoeksmodel (figuur 6.1).de beantwoording van deze deelvragen is verrichtstaat uitgewerkt in hoofdstuk 3. Gezag is niet iets dat figuur 6.1iemand of een organisatie van zichzelf heeft. Gezagwordt toebedeeld. Voor de politie geldt dat zij haargezag niet (meer) af kan dwingen vanuit de tradi-tionele gezagsgronden. Gezag krijgt de politie vande burger. Maar dat gaat niet zomaar. Om dat gezagte verkrijgen zal de politie aan moeten sluiten bij deheersende waarden in de samenleving wat betreft dewaarden die de burger een gezaghebbende politietoedicht. Die waarden zijn: zichtbaarheid, aanspreek-baarheid, bereikbaarheid, herkenbaarheid en effectivi-teit. Het gaat er hierbij om dat de politie werk maaktvan beïnvloeding van de beeldvorming ten aanzien vandeze gezagsgronden. Het proces van beeldvorming kanalleen op gang worden gebracht door interactie metde burger. Vanuit de diplomatieke functie van strate-gisch leiderschap (bewaken van relaties met belang-hebbenden, dus de burger) moet die interactie worden Aansluitend is stilgestaan bij de onderzoeksstrategie engeïnitieerd. Alleen via deze weg kan de beeldvorming de daaruit volgende keuze voor een mix van methodenzodanig worden beïnvloed dat de politie haar gezags- en technieken van onderzoek.rol verdient en krijgt toebedeeld van de burger. Het veronderstelde effect is dat wijkagenten door hetDus, de beeldvorming van en door de burger bepaalt gebruik van Twitter de beeldvorming over het gezagde mate waarin de politie als gezaghebbend wordt van de politie in positieve zin kunnen beïnvloeden.ervaren. Meer concreet betekent dit dat het gezag van Om dit te kunnen onderzoeken zijn de sleuteltermende politie aan moet sluiten bij de heersende waarden die zijn beschreven in de hoofdstukken 1, 2, en 3 in hetdie gelden in de samenleving, ten aanzien van een onderzoeksmodel (figuur 6.1) met elkaar in verbandgezaghebbende politie. De taak van de strategisch gebracht. Om de veronderstelde verbanden te onder-politieleidinggevenden is de politieorganisatie aan te zoeken is gekozen voor vier verschillende methodenlaten sluiten bij die heersende waarden. van onderzoek. 1. Een inhoudsanalyse. Er is een inhoudsanalyse ver- richt op de tweets van twee geselecteerde wijk- agenten. Zij zijn geselecteerd op basis van hun aantal volgers, hun frequente en duurzame gebruik van Twitter, hun mate van interactie en tot slot de relevantie van hun berichten. De analyse heeft zich primair gericht op het proces van beeldvorming, waarbij ook de interactie met de volgers in de ana- lyse is meegenomen.66 Politie, Twitter en gezag
  • 69. 2. Een enquête. Met de enquête is onderzocht hoe 6.2.4 Deelvraag 6 het gedrag van de twee wijkagenten op Twitter door de volgers wordt ervaren. Met name of de Wat is het feitelijke effect van het gebruik perceptie van de geënquêteerden wat betreft het van Twitter op de beeldvorming over het ge- gezag van de politie werd beïnvloed door het pro- zag van de politie in de politiepraktijk en hoe ces van beeldvorming via Twitter. kan dit worden verklaard?3. Interviews. Van de twee geselecteerde wijkagen- ten is een interview afgenomen. Dit is gedaan met Voor de beantwoording van deze vraag is primair geput behulp van een lijst met te bespreken topics; zoals uit de analyses van de interviews, de enquête en de de intentie van de wijkagenten, beeldvorming twitterberichten van de wijkagenten. vanuit het perspectief van de wijkagent, de rol van Uit de analyses blijkt dat daar waar sprake was van “fra- leidinggevenden en de effecten van het gebruik ming”, er in de helft van de gevallen een tweet wordt van Twitter. Daarbij zijn de uitkomsten van de verzonden waarvan de inhoud te relateren is aan één inhoudsanalyse in het interview meegenomen. van de vijf gezagsgronden. De wijkagent selecteert het4. Een focusgroep. Eigenlijk is dit een interview / nieuws dat hij belangrijk vindt en bepaalt autonoom open discussie met meerdere respondenten tegelij- hoe het beeld van een nieuwsfeit neergezet moet wor- kertijd over vooraf geselecteerde onderwerpen. De den. Hierdoor worden tevens impliciet de kaders aange- twee wijkagenten, communicatiemedewerkers en geven van het nieuwsonderwerp dat de wijkagent met strategisch leidinggevenden hadden zitting in de zijn volgers deelt. focusgroep. De focus van de discussie was de con- Uit de inhoudsanalyse blijkt dat de beeldvorming over sequenties van de verbanden uit het onderzoeks- de vijf gezagsgronden van de politie in positieve zin model voor strategisch politieleidinggevenden. wordt beïnvloed door het gebruik van Twitter. Dit geldt Daarbij nadrukkelijk kijkend naar de drie functies met name voor de gezagsgronden aanspreekbaar- van strategisch leiderschap (beleidsmatig, organisa- heid en effectiviteit. Deze gezagsgronden komen het torisch en diplomatiek). meest terug in de tweets en de berichten worden vaak “geretweet”. Verder blijkt uit de inhoudsanalyse dat deTenslotte is op basis van het theoretisch kader en het twitterende wijkagenten hun volgers via hun “frames”onderzoeksmodel een analysekader vastgesteld. Dit - “verpakt” in twitterberichten - naar de werkelijk-om de onderzoeksresultaten systematisch met elkaar te heid laten kijken. Beelden die door de ontvangerskunnen vergelijken en te analyseren, en om de unifor- geïnterpreteerd worden. Dit proces heet framesetting.miteit in het onderzoek te garanderen. Een proces wat versterkt wordt door koppeling van de verschillende aan elkaar gerelateerde “beelden” die op Twitter worden verspreid. Deze “frames” worden als het ware achter elkaar gezet en met elkaar in verband gebracht in de “twitterstroom”. “Frame alignment” wordt dit genoemd. Het proces van “framing”, frameset- ting en “frame alignment” heeft invloed op de houding en het gedrag van de ontvanger. Tweets hebben daar- mee invloed op de informatieverwerking, attitude en het gedrag van volgers. Uit de analyse van de enquête is gebleken dat de vol- gers vooral op zoek zijn naar informatie van de politie die betrekking heeft op hun lokale netwerk, de wijk. Door daarover te twitteren, krijgt de volger meer het gevoel bij het politiewerk betrokken te zijn. Het gevoel van betrokkenheid wordt nog eens versterkt door de laagdrempeligheid en de grote expansiekracht van Twitter. Daardoor kan snel naar veel mensen worden Politie, Twitter en gezag 67
  • 70. gereageerd over bepaalde onderwerpen. Twitter wordt 6.2.5 Deelvraag 7door de wijkagenten tactisch en strategisch gebruikt.Ten eerste om informatie te delen en ten tweede om Als er een relatie bestaat tussen het gebruikeen beeld bij de volgers/burgers te “framen”, bijvoor- van Twitter en de beeldvorming over het ge-beeld ten aanzien van het gezag van de politie. De zag van de politie, welke consequenties heeftgeënquêteerden spreken zich vooral positief uit over dit dan voor strategisch politieleiderschap?de gezagsgronden zichtbaarheid en effectiviteit. Dewijkagenten houden overigens impliciet rekening met De analyse van de focusgroep bijeenkomst is gebruiktdezelfde gezagsgronden. Ze geven desgevraagd aan voor de beantwoording van deze deelvraag. De discus-zodanig te twitteren dat de zichtbaarheid en effectivi- sie in de focusgroep is gevoerd tegen de achtergrondteit van de politie positief worden beïnvloed, zo bleek van de drie kernfuncties van strategisch leiderschapuit de interviews. (Boin e.a., 2003).Negentig procent van de geënquêteerden geeft aan Uit de mix van onderzoeksmethoden is komen vastvan mening te zijn dat de wijkagent beter aanspreek- te staan dat er een relatie bestaat tussen het gebruikbaar is geworden door het gebruik van Twitter. Ook van Twitter en de beeldvorming over het gezag vanstellen de volgers dat de activiteiten van de politie en/ de politie. Op strategisch niveau is het van belang eenof wijkagent meer zichtbaar worden door Twitter en gezamenlijke kernwaarde te formuleren die iets zegtdat de politie / wijkagent adequaat reageert op de pro- over wie of wat de politie wil zijn. Verbinding en nabij-blematiek in de wijk. heid worden gezien als belangrijke kernwaarden vanUit de enquête blijkt tevens dat de reacties van de de politie. Dicht bij de burger zijn is essentieel voor devolgers overwegend positief zijn over de interactie met politie. Twitter is daarbij een middel om die verbindingde wijkagent. Met name door het delen van informatie en nabijheid vorm te geven. Social media kan wordenvia Twitter wordt de politie als meer zichtbaar ervaren gezien als een extensie van de “traditionele” publiekedoor de volger. In de interactie via Twitter gaat het dik- ruimte. In deze “nieuwe” publieke ruimte wordt vooralwijls (impliciet) over de vijf gezagsgronden. Een groot door de jongere generaties gecommuniceerd. De politieaantal volgers heeft behoefte aan meer informatie van moet dus wel mee in het gebruik van Twitter om ookde politie. Gesteld kan worden dat via twitterberichten dáár contact - verbinding en nabijheid - te organiseren.waarin de volger wordt geïnformeerd over feitelijk De sleuteltermen verbinding en nabijheid veronderstel-politiewerk de gezagsgronden het best in positieve zin len een politie die zich manifesteert in de haarvatenkunnen worden beïnvloed. Echter, expliciet daarnaar van de meer lokale netwerken. Er bestaat behoefte aangevraagd, hebben de geënquêteerde volgers overigens een landelijk gedeelde visie die onderschrijft dat socialniet de overtuiging dat Twitter de beeldvorming over media, Twitter, ingezet moet worden om de respon-het gezag van de politie beïnvloedt. De verklaring siviteit op lokaal niveau via die “nieuwe” publiekehiervoor kan zijn dat er sprake is van een “definition ruimte vorm te geven. Tegelijkertijd zal er zo beperktgap” wat betreft politiegezag, tussen geënquêteerde mogelijk sturingskracht van strategisch leidinggeven-volgers en de onderzoekers. den ingezet moeten worden. Het gebruik van TwitterWe concluderen dat het gebruik van Twitter door de zal door strategisch politieleidinggevenden moetenwijkagenten met name een positieve invloed heeft op worden toevertrouwd aan de gebruikers. De intrinsiekde beeldvorming over de gezagsgronden aanspreek- gemotiveerde, alerte, professionele politieagent, opdatbaarheid, zichtbaarheid en effectiviteit. Dit blijkt zowel deze maatwerk kan bieden als het gaat om nabijheiduit de inhoudsanalyse als uit de interviews en wordt zoeken en verbinding maken met de burger. Twitter isbevestigd in de enquête. daar een middel voor. De opdracht voor strategisch poli-Een interessante notie tenslotte is dat door het contact tieleidinggevenden ligt veel meer in het werken aan detussen de wijkagent en zijn volgers op Twitter de cultuur in de organisatie. Dus ruimte maken en gevenwijkagent ook letterlijk meer wordt herkend op straat. aan de ontwikkelingen en het wegnemen van scepsis enDe relatie tussen volger en wijkagent blijft klaarblij- angsten rondom het gebruik van social media.kelijk niet steken in de wereld van social media maarverplaatst zich naar de “echte wereld”.68 Politie, Twitter en gezag
  • 71. 6.3 Beantwoording centrale vraag zichtbaarheid, herkenbaarheid, aanspreekbaarheid, be- reikbaarheid en effectiviteit. Als de beeldvorming vanWat is het effect van het gebruik van Twitter de burger bepalend is voor de mate waarin de politiedoor wijkagenten op de beeldvorming over als gezaghebbend wordt ervaren, dan dient de politiehet gezag van de politie, hoe kan dit worden werk te maken van beïnvloeding van die beeldvorming.verklaard en welke consequenties heeft ditvoor strategisch politieleiderschap? De feitelijke effecten van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het gezag van de politie blijken uitDe hoofdvraag kan beantwoord worden door de deel- de beschreven en toegepaste onderzoeksmethoden envragen in samenhang te bezien. zijn positief te noemen. Volgers vinden hun wijkagentMet behulp van Twitter zijn wijkagenten in staat een makkelijker en beter aanspreekbaar door het gebruikbeeld te “framen” over het gezag van de politie. De van Twitter en achten de wijkagent, tot hun grotewijkagent bepaalt zelfstandig de wijze waarop hij een tevredenheid, meer benaderbaar. Dit sluit aan bij hetbericht “neer wil zetten”. De wijkagent “timed”, for- belang dat de leden van de focusgroep hechten aanmuleert en communiceert op een zodanige wijze opdat de nabijheid en de verbinding van de politie met dede volger meer vanuit het perspectief van de wijkagent (lokale) samenleving.naar de werkelijkheid gaat kijken. In de “twitter- Dat de zichtbaarheid vergroot wordt blijkt vooral uit destroom” worden de verschillende “frames” of beelden enquête en wordt bevestigd door de ervaringen van deveelal achter elkaar gezet en met elkaar in verband wijkagenten zelf. Ze krijgen positieve reacties op hungebracht. Dit proces van “frame alignment” versterkt tweets en het aantal volgers groeit gestaag. De geën-het effect en de invloed waarmee twitterberichten de quêteerden waarderen vooral de berichten over de ac-blik op de werkelijkheid van de volgers beïnvloedt. Als tiviteiten van de wijkagent. De volgers stellen hierdoorhet gaat om beïnvloeding van de beeldvorming (ten meer inzicht te krijgen in het werk van de politie en deaanzien van het gezag van de politie) dan is intensieve wijkagent. Dit sluit naadloos aan op de focusgroep dieinteractie cruciaal. Door de laagdrempeligheid (ieder- van mening is dat de burgers een actieve politie in huneen heeft toegang) en de grote expansiekracht veroor- wijk willen; een politie die participeert in de (netwerk)zaakt Twitter deze intensieve interactie. Via “framing”, samenleving.framesetting, “frame alignment” en intensieve interac-tie komt het proces van beeldvorming tot stand. Ook de beeldvorming over de effectiviteit van de politieMet Twitter is de politie dus in staat het proces van wordt positief beinvloed door het gebruik van Twitterbeeldvorming ten aanzien van haar gezag te beïnvloe- door de wijkagent. Met de tweets kunnen de wijkagen-den. Op deze manier verkrijgt de politie discursieve ten concreet en direct laten zien wat de politie in demacht ten opzichte van de volgers / de burgers en wijk doet en welke resultaten er geboekt worden. Ookkan het beeld over het gezag van de politie worden wordt er actuele informatie uitgewisseld tussen de“geframed”. De politie kan namelijk door de specifieke wijkagent en zijn volgers; hierdoor dragen de volgerseigenschappen van Twitter sterke invloed uitoefenen / burgers (indirect) bij aan het politiewerk in de wijk.op de keuze van de nieuwsonderwerpen die via Twit- De wijkagent bereikt met zijn tweets een grote schareter worden gecommuniceerd. Daarnaast biedt het volgers van diverse achtergrond en komaf en daarmeede politie de mogelijkheid om invloed uit te oefenen een verscheidenheid aan doelgroepen: wijkbewoners,op de discussie die via Twitter over die onderwerpen bestuurders, lokale ondernemers, politici, wetenschap-wordt gevoerd. pers, journalisten en andere hulpverleners.Een cruciale voorwaarde om gezag te verkrijgen is dat Twitter is daarmee een geschikt medium om de burgersde politie aansluit bij de heersende waarden die in de / volgers meer bij het politiewerk te betrekken en zo desamenleving gelden ten aanzien van een gezagheb- beeldvorming over het gezag van de politie te beïnvloe-bende politie. Gezag is namelijk niet iets dat de politie den. Kortom, met Twitter kan de politie laten zien datvan zichzelf heeft of kan afdwingen vanuit de tradi- zij aansluit bij de beelden en de waarden die er bestaantionele gezagsgronden. Haar gezag moet zij toebe- in de samenleving ten aanzien van een gezaghebbendedeeld krijgen vanuit de samenleving. De heersende politie.waarden in de samenleving over politiegezag zijn: Politie, Twitter en gezag 69
  • 72. Voor politieleiders op strategisch niveau betekent dit 6.4 Aanbevelingendat invulling gegeven moet worden aan de diplo-matieke functie van strategisch leiderschap door een Hieronder is een aantal aanbevelingen beschrevenheldere visie te formuleren over wie of wat de politie naar aanleiding van dit onderzoek. De aanbevelingenwil zijn. Daarnaast mag van strategisch leidinggeven- zijn geformuleerd tegen de achtergrond van de drieden worden verwacht dat ze de politieorganisatie kernfuncties van strategisch leiderschap: beleidsmatig,stimuleren om deze visie uit te dragen, ook met behulp organisatorisch en diplomatiek (Boin e.a., 2003).van social media, waaronder Twitter. De politie ontleenthaar bestaansrecht (en daarmee haar gezag) immers • Uit de interviews met de wijkagenten en uit diverse aan intensieve interactie met de burger tot in de richtlijnen en beleidsnotities komt een beeld naarhaarvaten van de netwerksamenleving. Tegelijkertijd voren van terughoudendheid, angst en scepsis watzal strategisch leiderschap zich in dit verband moe- het gebruik van Twitter aangaat. Om optimaal enten laten kenmerken door een zo beperkt mogelijke adequaat Twitter te kunnen inzetten zal een orga-sturingskracht. De ontwikkeling van het gebruik nisatiecultuur nagestreefd moeten worden waarinvan Twitter zal moeten worden overgelaten aan de ruimte is om het gebruik van social media, Twitter,gebruikers zelf. Het wezenskenmerk van social media, verder te ontwikkelen.en dus ook van Twitter, is namelijk dat het laagdrem-pelig is, tot interactie leidt, expansieve kracht kent • Twitter ontstaat en bestaat door de bijdrage van en zich voortdurend en snel ontwikkelt. Dit verhoudt velen. Het is een vanuit zichzelf, van binnenuit,zich niet goed tot een sterke sturing van bovenaf. Het ontwikkelend medium. Een medium dat zich nietdient zichzelf te vormen door een bijdrage van allen. laat kenmerken door grenzen. Juist de onbegrensd-Strategisch politieleidinggevenden zullen de angst en heid is een kenmerk van Twitter. Dit aan bandenscepsis in de organisatie ten aanzien van het gebruik leggen amputeert Twitter als het ware van zijnvan Twitter moeten wegnemen. Het gaat juist om het kracht. Formuleer daarom geen strak beleid voorgeven van ruimte aan de verdere ontwikkelingen van het gebruik van Twitter. Zeker niet wat de inhoudhet gebruik van social media in het algemeen en Twitter van de twitterberichten betreft. Maak medewerkersin het bijzonder. wel bewust van de pro’s en contra’s van het gebruik van social media. Laat de ontwikkeling van het ge-Samenvattend kan gesteld worden dat de beeldvor- bruik van Twitter verder over aan de gebruikers zelf,ming over het gezag van de politie positief wordt omdat dit aansluit bij het wezenskenmerk van socialbeïnvloed door het gebruik van Twitter door wijkagen- media.ten. Het twitteren is een middel om de beelden over depolitie te “framen” en om de verbinding en nabijheid • De politie heeft geen gezag van zichzelf en kan dat op lokaal niveau vorm te geven, in samenhang met ook niet afdwingen vanuit de traditionele gezags-het klassieke / fysieke contact in de wijk. Dit is een gronden. Gezag wordt de politie toebedeeld vanuitversterkend proces voor het politiegezag. De verdere het beeld dat de samenleving heeft van een gezag-ontwikkeling van het gebruik van social media in het hebbende politie. Hiervan zal de politie zich op allepolitiewerk vraagt van de strategisch leidinggevenden niveaus bewust moeten zijn. Formuleer daarom (bijinvulling van de diplomatieke functie. Zij moeten de voorkeur op landelijk niveau) wie of wat de politieprofessie bovenal faciliteren en ruimte geven. Geen wil zijn, aansluitend op de waarden / beelden die erkrampachtige sturing van bovenaf, want dat werkt de in de samenleving bestaan ten aanzien van politie-ontwikkeling tegen. gezag. En organiseer dat dat adequaat en professio- neel via onder meer social media wordt uitgedragen. • De burger heeft meer behoefte aan informatie van de politie. Het gaat dan om informatie die direct raakt aan de het dagelijkse leven van de burger in de lokale netwerksamenleving; de wijk, de buurt. Bovendien heeft de politie die informatie vanuit70 Politie, Twitter en gezag
  • 73. het lokale niveau ook nodig. Richt daarom vanuit passen van Twitter. Het medium leent zich niet voor het besef dat de politie het vertrouwen en de eenrichtingsverkeer, maar vereist een actief contact met informatie van de burger nodig heeft, het gebruik de geïnteresseerde en betrokken volgers. Interactie is van Twitter vooral op de lokale netwerksamenle- daarmee de belangrijkste factor om aan gezag te win- ving. Daar is de interactie met de burger het meest nen. Wij sluiten niet uit dat een actieve wijkagent die intensief en dus het effect van de beeldvorming op met zijn tweets en reacties een groot aantal volgers uit het gezag van de politie het grootst. verschillende relevante doelgroepen aan zich weet te binden, meer effect sorteert in “de buitenwereld” dan• Twitter is een relatief nieuw medium. Social media een districts- of korpschef. zijn iets van jongere generaties. Twitter is snel, makkelijk toegankelijk voor iedereen en het onder- scheidt zich door een specifiek taalgebruik. Voor velen maakt het onderdeel uit van het dagelijkse leven. Echter, lang niet voor iedereen. Communi- catie is maatwerk, en al helemaal als het dient om de beeldvorming te beïnvloeden. Gebruik daarom Twitter doelgericht voor specifieke doelgroepen en niet als een “one size fits all” communicatiemiddel. Stimuleer het bouwen aan online relaties, maar organiseer dat in samenhang met fysiek contact in de lokale netwerksamenleving (de wijk).• De combinatie van twittercontact en fysiek contact geeft de burger het gevoel betrokken te zijn bij het politiewerk. Dit zorgt voor een gecommitteerde burger die de politie gezag toekent.• Om de gezagsgronden van de politie positief te kunnen beïnvloeden zal de politie zich moeten laten zien. Vooral door intensieve interactie met de burger in de samenleving. Twitter stelt de politie in staat positie in te nemen dicht bij de burger. De drempel voor het contact met de politie wordt, door de eigenschappen van Twitter, voor de burger daardoor erg laag. Bewaak daarin goed de balans. Gezag bestaat óók bij de gratie van afstand.Uit ons onderzoek blijkt dat Twitter een middel is omde beelden over het gezag van de politie positief tebeïnvloeden. Twitter heeft natuurlijk ook negatievekanten; een onjuist of onbedoeld bericht kan door hetkarakter van het medium snel en grote (imago)schadeaanrichten. Juist van deze effecten lijkt de politielei-ding zich bewust. Het is essentieel om vooral de kansenvan social media te zien zonder de “scherpe kantjes” uithet oog te verliezen. Social media zijn er en zullen naarverwachting een dominante positie blijven innemen inde samenleving.Interactie is een voorwaarde voor het succesvol toe- Politie, Twitter en gezag 71
  • 74. 72 Politie, Twitter en gezag
  • 75. LiteratuurAalberts, C. & Kreijveld, M. (2011) Veel gekwetter, weinig wol. De inzet van sociale media door overheid, politiek enburgers, Den Haag: SDU uitgeversAdoni, H. & Mane, S. (1984) Media and the social construction of reality, toward an integration of theory and re-search, In: Communication Research 11-3, p. 325Amabile, T.M. & Khaire M. (2008) Creativity and the role of the leader, chpt: Growth. Harvard Business Review, Oct.2008Baarda, D.B. (2007) Basisboek Methoden en Technieken, Groningen: Noordhoff uitgeversBekkers, V.J.J.M. e.a. (2009) De virtuele lont in het kruitvat, Den Haag: LemmaBekkers, V.J.J.M., Edwards, A.R., Moody, R.F.I. & Beunders, H.J.G. (2008) New media, micro-mobilization and politicalagenda setting: how young people have used web 2.0 to change the education agenda in the Netherlands. Confe-rence: EGPA 2008 Permanent Study Group ICT and public administration: Rotterdam (3-5 september 2008)Berger, P.L. & Luckmann, Th. (1966) The Social Construction of Reality, Harmondsworth: Penguin booksBerlo, Van D., (2008) Ambtenaars 2.0. Nieuwe ideeën en praktische tips om te werken aan een overheid 2.0, DenHaag: Media GroepBerlo, Van D., (2009) Ambtenaars 2.0. Actiepunten om te werken aan een overheid 2.0, Den Haag: Media GroepBeunders, H.J.G. & Muller, E. (2005) Politie en media, feiten, fictie en imagopolitiek, Politie en Wetenschap, Zeist:KerkeboschBoer, C. de & Brennecke, S. (2009) Media en publiek, zesde, herziene druk, Amsterdam: BoomBoin, R.A., Torre, E.J van der & Hart, P. ‘t (2003) Blauwe Bazen, Apeldoorn: Politie en WetenschapBos, J., Veen, M. van der, Turk, K. (2010) Twitter in crisiscommunicatie. Een onderzoek naar de mogelijkheden van hetgebruik van Twitter tijdens crises, COT Instituut voor Veiligheids- en crisismanagement en Aon CompanyBovens, M.A.P. (2003) De Digitale republiek, Amsterdam: Amsterdam university PressBovens M.A.P., ‘t Hart P., Van Twist M.J.W. (2007) Openbaar bestuur; beleid, organisatie en politiek, Deventer: KluwerBoulos, K.M.N. & Wheeler, S. (2007) The emerging Web 2.0 social software: an enabling suite of sociable technologiesin health and healthcare education, Health Information and Libraries Journal, Vol. 24, no. 1Castells, M. (2009) Communication power, Oxford: University PressCobb, R.W. & Elder C.D. (1972) Participation in American Politics: The Dynamics of Agenda-Building, Baltimore: TheJohn Hopkins University PressDeutschmann, P. & Danielson, W. (1960) Diffusion of knowledge of the major news story, Journalism Quarterly, 37, pp.345-358Ebner, M. & Schiefner, M. (2008) Microblogging – more than fun? In “Proceding of IADIS Mobile Learning Conference2008” pp. 155-159Entman, R.M. (1993) Framing: toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43 (4) pp. 51-58Fijnaut, C.J.C.F., e.a. (2007) Politie. Studies over haar werking en organisatie, Deventer: Kluwer Politie, Twitter en gezag 73
  • 76. Frissen, P.H.A. (2007) De staat van verschil, Amsterdam: Van GennepFrissen, V., Staden, M. van, Huijboom, N., Kotterink, B., Huveneers, S., Kuipers, M., e.a. (2008) Naar een “User Genera-ted State?” De impact van nieuwe media voor overheid en openbaar bestuur; Delft, TNO Informatie- en communica-tietechnologieHajer, M.A. & Lawes, D. (2006) Ordering through discourse. In R. Goodin, M. Rein & M. Moran (Eds.), Handbook ofPublic Policy pp. 250-268, Oxford: Oxford University PressHartog D.N. den, Muijen, J.J. van, Koopman, P.C. (1996), Journal of Leadership and organizational studies. Vol. 3, 4pp. 68-83Hartog D.N. den, Koopman, P.C., Muijen, J.J. van (1997) Leiderschap en machtsuitoefening in organisaties: Inspireren,ruilen en consulteren. Gedrag en Organisatie, Schoonhoven: Academic ServiceHawking, S.W. (1988) A brief history of time, Bantam booksHeider, F. (1958) The psychology of interpersonal relations. New York: John Wiley & SonsHeifetz, R.H. (1994) Leadership without easy answers. Cambridge Mass. London, England: The Belknap press of Har-vard University PressHoogenboom, B. (2006) Operationele betrokkenheid: prestatiesturing en bedrijfsvoering Nederlandse politie. DenHaag: ElsevierJava, A., Finin, T., Song, X., Tseng, B., (2007) Why we Twitter: Understanding microblogging Usage and Communities;gepubliceerd in “Proceedings of the 9th WebKDD and 1st SNA-KDD 2007 workshop on Web mining and social net-work analysis”, augustus 2007Juran, J.M. (1992) Kwaliteitsmanagement – plannen, besturen, verbeteren. Deventer: Wolters KluwerJong, M.J. de (1997) Grootmeesters van de sociologie, Den Haag: BoomKoeleman, H. (2009) Twitteren op je werk en andere mogelijkheden van social media voor interne communicatie,Deventer: KluwerLanting, M. (2010) Connect, De impact van sociale netwerken op organisaties en leiderschap, Business ContactLipsman, A. (2009) Changing demographics of Twitter; van het blog: http://blog.comscore.com/2009/09/changing_de-mographics_of_twitter.htmlNationaal Crisiscentrum (2010) Social media en crisiscommunicatie, literatuuronderzoekLoon, E.J.P. van (2006) Het geheim van de leider. Zoektocht naar essentie, Assen: Koninklijke van GorcumMaeseele, P.A. (2003) Cultivatie en de Sociale constructie van de Realiteit, Gent: Universiteit Gent (licentiaatsthesis)Manning, P.K. (1977) Police work: The social organization of policing, Cambridge Mass.: MIT PressMeershoek, A.J.J. (2000) hoofdstuk: Blauw, blauw: Het tanende gezag van de politie, in: Het gezag van de politie,Dordrecht: SMVPMerton, R.K. (1967) Social Theory and Social Structure, New York: Free PressMinisterie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2005), Rapport: Actieve WederkerigheidMintzberg, H. (2010) Managing, San Francisco: Berret – Koehler Publishers Inc.Moyaert, P. (2007) Godsdienst als symbolische praktijk, Amsterdam: SUNStoker, J.J. & Kolk N.J. (2003) Grip op leiderschap. Toegankelijke modellen en praktische inzichten, Deventer: Kluwer.Zaltbommel: INKNoordegraaf, M. (2008) Management in het publieke domein, Bussum: CoutinhoPirsig, R.M. (1974) Zen and the Art of Motorcycle Maintenance: An Inquiry into ValuesRiele, S. te (2002) Vertekening door non-respons. Hoe nauwkeurig zijn deuitkomsten van persoonsenquêtes? CBSServaes, J. & Tonnaer, C. (1992) De Nieuwsmarkt. Vorm en inhoud van de internationale berichtgeving, Groningen:Wolters-NoordhoffSnow, D.A. & R.D. Benford (1988) Ideology, frame resonance, and participant mobilization, In B. Klandermans, H.P.Kriesi & S. Tarrow (Eds), International Social Movement Research 1 pp. 197-217, Greenwich: JAISnow, D.A., Rochford, E.B., Worden, S.K. & Benford, R.D. (1986) Frame Alignment Processes, Micromobilization, andMovement Participation, American Sociological Review, 51 pp. 464-481Sprenger, C. (2005) Sociaal-constructivisme: een verbindend kader, In: Opleiden en Ontwikkeling, nr.6 2005 pp. 11-1574 Politie, Twitter en gezag
  • 77. Street, J. (2001) Mass media, politics and democracy, Houndsmills: PalgraveStuurgroep Internetstrategie van de Nederlandse politie (2010) De politie OnlineSuchman, M.C. (1995) Managing Legitimacy: Strategic and Institutional approaches, The Academy of ManagmentReview, nr. 20, pp. 578-603Surowiecki, J. (2004) The wisdom of crowds, Anchor BooksTerpstra, J. (2010) Het Veiligheidscomplex, Den Haag: BoomTheorieën van Thomas Hobbes, John Locke & Jean Jacques Rousseau uit: Tijdschrift voor de politie. 2008, jrg. 70 pp.22-26Thomas, W.I. (1928) The Methodology of Behavior Study, The Child in America: Behavior Problems and Programs, p.572. New York: KnopfThiel, S. van (2010) Bestuurskundig onderzoek, Bussum: CoutinhoThompson, J.B. (1995) The media and modernity. A social theory of the media, Cambridge: Polity PressTwist, M.J.W. van, (2010) Over (on)macht en (on)behagen in de beleidsadvisering, Den Haag: LemmaTwist, M.J.W. van, e.a. (2010) Figureren in het verhaal van de ander, Den Haag: NSOBTyler, T.R. (2004) Enhancing police legitimacy. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, p.87Vlist, T.R. van der (1991) Leiderschap in organisaties. Den Haag: BoomWeber, M. (1947) The Theory of Social and Economic Organization, New York: The free PressWeick, K. (1969) The Social Psychology of Organizing, Reading, MA: Addison-WesleyZijderveld, A.C. (1985) De dynamiek van het gezag, Den Haag: VUGA Politie, Twitter en gezag 75
  • 78. 76 Politie, Twitter en gezag
  • 79. Bijlagen1. Matrix selectie wijkagenten2. Turflijst inhoudsanalyse tweets WijkagentSassem3. Turflijst inhoudsanalyse tweets PRRGrootenboer4. Tweets WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 20115. Tweets PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 20116. Lijst @mentions WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 20117. Lijst @mentions PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 20118. Analyse / topiclijst interviews9. Factsheet focusgroep Politie, Twitter en gezag 77
  • 80. 78 Politie, Twitter en gezag
  • 81. Bijlage 1Matrix keuze wijkagent (d.d. 9-6-2011)Naam wijkagent Aantal tweets Aantal volgers Mate Relevantie Opmerking in gesprekPAA java knsm 998 402 +/- +/-Polvaassenzw 2905 383 +/- -polWwijkcentrum 1936 604 + +WijkagLeidenMid 1055 737 +/- +/-WijkagentSassem 2327 1126 ++ ++WijkagVoorhout 1228 622 +/- +/-wa tilbwest05 1944 426 + + 2 wijkagenten voor 1 gebied met 1 accountPRRGrootenboer 2849 1356 ++ ++wijkag votulast 810 716 ? ? Geen tweets in juni 2011wijkagut zuilen 735 891 ? ? Geen tweets in juni 2011 Politie, Twitter en gezag 79
  • 82. 80 Politie, Twitter en gezag
  • 83. Bijlage 2 Turflijst inhoudsanalyse WijkagentSassem1. Hoe komt een tweet tot stand?Betreft: het onderzoeken van de discursieve macht van de wijkagent;hij kan met een tweet een beeld of kader verspreiden onder zijn volgers en/of nieuws maken. Gemeten wordt hoe een tweet totstand komt. Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 1 01-06-2011 1 2 03-06-2011 1 3 03-06-2011 1 4 03-06-3011 1 5 03-06-2011 1 6 03-06-2011 1 7 03-06-2011 1 8 03-06-2011 1 9 03-06-2011 1 10 03-06-2011 1 11 03-06-2011 1 12 03-06-2011 1 13 03-06-2011 1 14 03-06-2011 1 15 04-06-2011 1 16 05-06-2011 1 17 06-06-2011 1 18 06-06-2011 1 19 06-06-2011 1 20 06-06-2011 1 21 06-06-2011 1 22 06-06-2011 1 23 07-06-2011 1 24 07-06-2011 1 25 07-06-2011 1 26 07-06-2011 1 27 07-06-2011 1 Politie, Twitter en gezag 81
  • 84. Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 28 07-06-2011 1 29 07-06-2011 1 30 07-06-2011 1 31 07-06-2011 1 32 07-06-2011 1 33 07-06-2011 1 34 07-06-2011 1 35 07-06-2011 1 36 07-06-2011 1 37 08-06-2011 1 38 08-06-2011 1 39 08-06-2011 1 40 08-06-2011 1 41 08-06-2011 1 42 08-06-2011 1 43 08-06-2011 1 44 08-06-2011 1 45 08-06-2011 1 46 09-06-2011 1 47 09-06-2011 1 48 09-06-2011 1 49 09-06-2011 1 50 09-06-2011 1 51 09-06-2011 1 52 09-06-2011 1 53 09-06-2011 1 54 09-06-2011 1 55 09-06-2011 1 56 09-06-2011 1 57 09-06-2011 1 58 10-06-2011 1 59 10-06-2011 1 60 10-06-2011 1 61 10-06-2011 1 62 10-06-2011 1 63 10-06-2011 1 64 11-06-2011 1 65 11-06-2011 1 66 12-06-2011 1 67 14-06-2011 1 68 14-06-2011 1 69 14-06-2011 1 totaal 9 7 5382 Politie, Twitter en gezag
  • 85. 2. Waarover gaan de tweets?De wijkagent doet aan framebuilding met het verzenden van een tweet; hij selecteert welk nieuws belangrijk is en bepaalt het kaderen de aspecten die bij de behandeling van het onderwerp in zijn tweet benadrukt worden met bijvoorbeeld een hashtag (# teken).Waarover gaat de tweet; over algemene onderwerpen of over gezag gerelateerde onderwerpen? Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpenTweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec-nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid 1 1 2 1 1 3 1 1 1 1 4 1 1 1 5 1 1 6 1 1 1 7 1 1 1 8 1 1 1 9 1 10 1 11 1 12 1 13 1 14 1 1 1 15 1 1 1 16 1 17 1 1 1 18 1 19 1 20 1 21 1 22 1 1 23 1 24 1 1 25 1 26 27 1 28 1 1 1 1 29 1 1 1 30 1 1 1 31 1 1 32 1 1 33 1 34 1 1 1 1 35 1 36 1 37 1 38 1 Politie, Twitter en gezag 83
  • 86. Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpen Tweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec- nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid 39 1 1 1 40 1 1 1 41 1 42 1 43 1 44 1 45 1 46 1 1 1 47 1 1 48 1 1 1 49 1 50 1 1 1 51 1 52 1 1 1 1 53 1 1 54 1 1 1 55 1 56 1 57 1 58 1 1 1 59 1 1 60 1 61 1 62 1 1 63 1 64 1 65 1 66 1 67 1 68 1 69 1totaal 6 9 3 17 38 8 19 6 7 984 Politie, Twitter en gezag
  • 87. 3. Is er sprake van “diagnostic”, “prognostic” of “motivational framing” door de wijkagent in zijn tweets?Is er in de tweet sprake van het identificeren en afbakenen van een bepaald feit of gebeurtenis als probleem, daarbij verwijzendenaar de oorzaken ervan of naar degene die schuldig is aan het ontstaan van het probleem (“diagnostic framing”)?Of doet de wijkagent in zijn tweet voorstellen die mogelijkerwijs een oplossing kunnen bieden voor het probleem, alsmede welkestrategieën en tactieken vereist zijn om deze oplossing te laten werken (“prognostic framing”)?Of is er in de tweet van de wijkagent sprake van “motivational framing”, hetgeen betrekking heeft op de activiteiten die nodig zijnom mogelijke medestanders te verleiden om zich achter een bepaald doel te scharen?(conform de theorie van Snow en Benford (1988)) Tweet Diagnostic Prognostic Motivational Als de tweet te duiden is als één van deze vormen van “framing”, nr. framing framing framing gaat de tweet dan over één van de 5 gezags-gronden? 1 1 2 1 1 4 1 1 6 1 1 7 1 1 8 1 1 9 1 10 1 14 1 1 20 1 22 1 29 1 1 31 1 32 1 33 1 34 1 1 35 1 39 1 1 40 1 1 47 1 53 1 56 1 59 1 65 1 totaal 8 3 13 10 Politie, Twitter en gezag 85
  • 88. 86 Politie, Twitter en gezag
  • 89. Bijlage 3 Turflijst inhoudsanalyse PRRGrootenboer1. Hoe komt een tweet tot stand?Betreft: het onderzoeken van de discursieve macht van de wijkagent;hij kan met een tweet een beeld of kader verspreiden onder zijn volgers en/of nieuws maken. Gemeten wordt hoe een tweet totstand komt. Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 1 01-06-2011 1 2 01-06-2011 1 3 01-06-2011 1 4 01-06-2011 1 5 01-06-2011 1 6 01-06-2011 1 7 01-06-2011 1 8 01-06-2011 1 9 01-06-2011 1 10 01-06-2011 1 11 01-06-2011 1 12 01-06-2011 1 13 01-06-2011 1 14 01-06-2011 1 15 01-06-2011 1 16 01-06-2011 1 17 01-06-2011 1 18 01-06-2011 1 19 02-06-2011 1 20 03-06-2011 1 21 03-06-2011 1 22 03-06-2011 1 23 03-06-2011 1 24 03-06-2011 1 25 03-06-2011 1 26 03-06-2011 1 27 03-06-2011 1 Politie, Twitter en gezag 87
  • 90. Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 28 03-06-2011 1 29 03-06-2011 1 30 03-06-2011 1 31 03-06-2011 1 32 03-06-2011 1 33 03-06-2011 1 34 03-06-2011 1 35 03-06-2011 1 36 03-06-2011 1 37 03-06-2011 1 38 03-06-2011 1 39 03-06-2011 1 40 03-06-2011 1 41 03-06-2011 1 42 04-06-2011 1 43 04-06-2011 1 44 04-06-2011 1 45 04-06-2011 1 46 04-06-2011 1 47 04-06-2011 1 48 04-06-2011 1 49 04-06-2011 1 50 04-06-2011 1 51 04-06-2011 1 52 04-06-2011 1 53 04-06-2011 1 54 04-06-2011 1 55 04-06-2011 1 56 04-06-2011 1 57 05-06-2011 1 58 05-06-2011 1 59 05-06-2011 1 60 05-06-2011 1 61 05-06-2011 1 62 05-06-2011 1 63 05-06-2011 1 64 05-06-2011 1 65 05-06-2011 1 66 05-06-2011 1 67 05-06-2011 1 68 05-06-2011 1 69 05-06-2011 1 70 05-06-2011 1 71 05-06-2011 1 72 05-06-2011 1 73 05-06-2011 188 Politie, Twitter en gezag
  • 91. Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 74 05-06-2011 1 75 05-06-2011 1 76 05-06-2011 1 77 05-06-2011 1 78 05-06-2011 1 79 05-06-2011 1 80 05-06-2011 1 81 06-06-2011 1 82 06-06-2011 1 83 06-06-2011 1 84 06-06-2011 1 85 06-06-2011 1 86 06-06-2011 1 87 06-06-2011 1 88 06-06-2011 1 89 06-06-2011 1 90 06-06-2011 1 91 06-06-2011 1 92 06-06-2011 1 93 06-06-2011 1 94 06-06-2011 1 95 06-06-2011 1 96 06-06-2011 1 97 06-06-2011 1 98 07-06-2011 1 99 07-06-2011 1 100 07-06-2011 1 101 07-06-2011 1 102 07-06-2011 1 103 07-06-2011 1 104 07-06-2011 1 105 08-06-2011 1 106 08-06-2011 1 107 08-06-2011 1 108 08-06-2011 1 109 08-06-2011 1 110 08-06-2011 1 111 08-06-2011 1 112 09-06-2011 1 113 09-06-2011 1 114 09-06-2011 1 115 09-06-2011 1 116 10-06-2011 1 117 14-06-2011 1 118 14-06-2011 1 119 14-06-2011 1 Politie, Twitter en gezag 89
  • 92. Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 120 14-06-2011 1 121 14-06-2011 1totaal 28 55 3890 Politie, Twitter en gezag
  • 93. 2. Waarover gaan de tweets?De wijkagent doet aan framebuilding met het verzenden van een tweet; hij selecteert welk nieuws belangrijk is en bepaalt het kaderen de aspecten die bij de behandeling van het onderwerp in zijn tweet benadrukt worden met bijvoorbeeld een hashtag (# teken).Waarover gaat de tweet; over algemene onderwerpen of over gezag gerelateerde onderwerpen? Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpenTweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec-nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid 1 1 1 2 1 1 3 1 4 1 5 1 6 1 1 7 1 8 1 9 1 1 10 1 1 1 11 1 12 1 1 13 1 14 1 1 15 1 16 1 1 17 1 1 18 1 1 19 1 20 1 1 1 21 1 22 1 23 1 1 24 1 1 25 1 1 26 1 27 1 1 28 1 1 29 1 1 30 1 1 1 31 1 32 1 1 33 1 1 34 1 1 35 1 1 36 1 1 37 1 1 38 1 39 1 1 Politie, Twitter en gezag 91
  • 94. Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpenTweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec-nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid 40 1 41 1 42 1 1 43 1 1 44 1 1 45 1 1 46 1 47 1 48 1 1 49 1 50 1 1 51 1 1 52 1 1 1 53 1 1 54 1 1 55 1 1 56 1 57 1 58 1 1 1 59 1 1 60 1 61 1 62 1 63 1 64 1 1 65 1 66 1 1 67 1 1 68 1 69 1 1 1 70 1 1 71 1 72 1 1 1 73 1 1 74 1 1 75 1 76 1 77 1 1 1 78 1 79 1 80 1 1 81 1 1 82 1 83 1 84 192 Politie, Twitter en gezag
  • 95. Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpenTweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec-nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid 85 1 86 1 87 1 1 1 1 88 1 1 1 89 1 1 90 1 1 91 1 92 1 93 1 94 1 95 1 1 96 1 97 1 1 98 1 99 1100 1101 1102 1103 1104 1 1105 1106 1107 1 1108 1 1109 1110 1111 1 1 1 1112 1113 1114 1115 1 1116 1 1117 1118 1119 1120 1 1 1121 1totaal 7 1 0 71 44 3 27 12 4 28 Politie, Twitter en gezag 93
  • 96. 3. Is er sprake van “diagnostic”, “prognostic” of “motivational framing” door de wijkagent in zijn tweets?Is er in de tweet sprake van het identificeren en afbakenen van een bepaald feit of gebeurtenis als probleem, daarbij verwijzendenaar de oorzaken ervan of naar degene die schuldig is aan het ontstaan van het probleem (“diagnostic framing”)?Of doet de wijkagent in zijn tweet voorstellen die mogelijkerwijs een oplossing kunnen bieden voor het probleem, alsmede welkestrategieën en tactieken vereist zijn om deze oplossing te laten werken (“prognostic framing”)?Of is er in de tweet van de wijkagent sprake van “motivational framing”, hetgeen betrekking heeft op de activiteiten die nodig zijnom mogelijke medestanders te verleiden om zich achter een bepaald doel te scharen?(conform de theorie van Snow en Benford (1988)) Tweet Diagnostic Prognostic Motivational Als de tweet te duiden is als één van deze vormen van “framing”, nr. framing framing framing gaat de tweet dan over één van de 5 gezags-gronden? 2 1 5 1 9 1 10 1 1 14 1 23 1 37 1 1 48 1 1 53 1 1 64 1 1 69 1 1 72 1 1 73 1 1 81 1 1 90 1 118 1 1 120 1 1 totaal 12 2 3 1194 Politie, Twitter en gezag
  • 97. Bijlage 4Tweets WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 2011 69 Rene_Arends Op dit moment schorsing in de 61 wijkagLeidenMid (3)gezicht en op armen.Heeft OR. Het gaat over de plannen van de Dienst ook vaak een hazewindhond bij zich. RT please. Informatie 14 Jun Favorite Undo Retweet Reply 10 Jun Favorite Undo Retweet Reply 68 ZwareJongens Opgepakt in de Marskwaker. 60 Twittttim Onderzoek gereed: Politie, Sociale Terwijl er duidelijk op het bordje stond: “BE- Media en Integriteit. Iedereen bedankt voor bij- ZEM STELEN”! Mét spatie dus! #flauwhoor 14 drage! Resultaat gaat naar HGL en HM. http://t. Jun Favorite Undo Retweet Reply co/bAQDkOf 10 Jun Favorite Undo Retweet Reply 67 Op naar Leiderdorp voor een overleg met de korpsleiding / OR. We bespreken belangrijke 59 @Lisbeth_impie dat ligt eraan. Het hangen zaken over en in het belang van HM en perso- opzich is niet strafbaar. Dat neemt niet weg dat neel. 14 Jun Favorite Reply Delete het levensgevaarlijk is. 10 Jun Favorite Reply Delete 66 Mss @niekstra? RT @ERICFINMAN Gezocht en #dtv iemand die skeeler les kan geven rond 58 PolitieHM Vanochtend assisteerde een poli- nieuw vennep. RT als je wilt :-) 12 Jun Favorite tiehelicopter bij een onderzoek naar mogelijke Reply Delete brandstichtingen in Leiden; nadere informatie volgt. 10 Jun Favorite Undo Retweet Reply 65 @Riesij @HotelBoerhaave is het handig om je vakantie te melden op twitter? @inbreker leest 57 @fransnederstigt @jwvdvijver nou dan mag het ook mee. 11 Jun Favorite Reply Delete wel wat overzichtelijker haha. Succes nog even. 9 Jun Favorite Reply Delete 64 @Twittttim ik ben heel benieuwd. 11 Jun Favo- rite Reply Delete 56 @jwvdvijver ik heb het idee dat jullie jezelf van het werk houden. #twittergemeenteraad. 9 Jun 63 wijkagLeidenMid Voor ieder tussen Sassen- Favorite Reply Delete heim en Leiden:Al meerdere keren is een man zomaar bij een automobilist ingestapt en eist 55 Zie ondertussen mijn tijdslijn volstromen met dan nr Leiden gereden (1) 10 Jun Favorite Undo Teylingse politici die elkaar verwijten maken Retweet Reply over begrotingen... 9 Jun Favorite Reply Delete 62 wijkagLeidenMid (2)te worden!Trap er niet 54 Receptiedienst gebruikt voor een goed gesprek in.Tot nu toe wil men geen aangifte doen. met twee inwoners. Nuttige zaken gehoord Signalement:breed postuur.ong 1.70m,rond waar ik mee verder kan. Nu alles nog even op gezicht,ong 43jr,exceem in z’n 10 Jun Favorite papier. 9 Jun Favorite Reply Delete Undo Retweet Reply Politie, Twitter en gezag 95
  • 98. 53 @Nomit23 @Beanut83 Dat zou zomaar kunnen. 41 politieaa Met de 5 eurotruc weten criminelen Belangrijkste is dat iedereen oplet en weet slinks een pinpas én de pincode te stelen. Het dat dit soort mensen rondlopen 9 Jun Favorite werkt als volgt: http://ow.ly/5cXUz 8 Jun Favo- Reply Delete rite Undo Retweet Reply52 @Juut1971 Gaan we doen. 9 Jun Favorite Reply 40 @royalfleur Gaat erom dat er iets vernield is, Delete niet wat. Ze moeten gewoon van jouw spullen afblijven. Aangifte geeft ons een goed beeld. 851 Wie van mijn (vrouwelijke) volgers heeft wijze Jun Favorite Reply Delete levenslessen? Schrijf een brief en win plaatsing in een bijzonder Boek: http://t.co/6FyiFGX 9 Jun 39 @royalfleur aangifte doen. Kan via internet. Favorite Reply Delete Misschien een getuigeoproep via twitter? Ik retweet uiteraard 8 Jun Favorite Reply Delete50 Nav diverse klachten nu aan het controleren op de #zandsloot en #sassenheim. Is sinds kort 38 RvNetten Nou heb ik net de stemkastjes op eenrichtingsweg. 9 Jun Favorite Reply Delete het #VNG jaarcongres even bekeken. Maar de ‘ja-mits’ en ‘nee-tenzij’ knoppen zitten er niet49 @wesleyfriedhoff Dat gaan we daar al doen. op...... 8 Jun Favorite Undo Retweet Reply War kan ik jou vinden? 9 Jun Favorite Reply Delete 37 96-jarige vrouw bekent moord uit 1946: http:// twurl.nl/5tggp1 8 Jun Favorite Reply Delete48 Op weg naar de #Akzo voor een kennismaking met het nieuwe diensthoofd van de beveiliging 36 RT @TourDeJose @Wijkagentsassem ik vind het aldaar. #Netwerk #onderhouden 9 Jun Favorite hysterisch grappig maar eigenlijk is het diep- Reply Delete triest 7 Jun Favorite Reply Delete47 Bezig met een zaak waarin een man heel #Sas- 35 Zit de slechtste chauffeur te kijken op #ned1. senheim afloopt om geld te lenen. Leen niet Wat een drama. Ik zeg rijbewijs afpakken en zomaar geld uit, trap niet in smoesjes! 9 Jun nooit meer teruggeven. #levensgevaarlijk. Favorite Reply Delete #dacvn 7 Jun Favorite Reply Delete46 Vandaag een late dienst ivm de avondopenstel- 34 bouwmuller @Wijkagentsassem een terechte ling van bureau Sassenheim. #receptiedienst opsteker. Ben nog nooit zo goed op de hoogte 9 Jun Favorite Reply Delete gehouden van wel&wee in gemeente vanuit politiekant. 7 Jun Favorite Undo Retweet Reply45 @Takietaak werkt prima. Succes ermee 8 Jun Favorite Reply Delete 33 @Stefbuurman tips zijn lastig geven. Zorg dat je auto geen mooi en makkelijk doel is verlicht44 @Takietaak everytrail 8 Jun Favorite Reply De- parkeren, geen waardevolle spullen. 7 Jun Favo- lete rite Reply Delete43 @JaapdeKok Dat is waar. ben benieuwd naar de 32 @Stefbuurman vingerafdrukken van een auto uitkomsten 8 Jun Favorite Reply Delete nemen is bijna ondoenlijk gezien de vele afdruk- ken die erop staan. 7 Jun Favorite Reply Delete42 @JaapdeKok is dit het grootste probleem daar? Oorzaak/gevolg. 8 Jun Favorite Reply Delete 31 Balen zeg, waar woon je? “@Stefbuurman voor de 3e keer in een jaar auto opengebroken en navi er uit. neem aan dat ik niet de enige ben? 7 Jun Favorite Reply Delete96 Politie, Twitter en gezag
  • 99. 30 RT @PolitieHM Voorhout, Noordwijk - Identiteit 19 http://m.nrc.nl/nieuws/2011/06/06/opstelten- bekend van dode man langs spoor http://bit.ly/ kiest-nationale-politietop-er-moest-absoluut- iPrL32 7 Jun Favorite Reply Delete vrouw-in-de-leiding/ 6 Jun Favorite Reply Delete29 RT @san0707 Even een opsteker. http://bit.ly/ 18 RT @PolitieHM Sassenheim - Pas op voor zakken- lJxIVk Social Media maken communicatie tussen rollers http://bit.ly/kK7lq2 6 Jun Favorite Reply politie en burger gelijkwaardiger #goedbezig 7 Delete Jun Favorite Reply Delete 17 BartZijp #Flitser” #Sassenheim Van Pallandlaan28 Info? 0900-8844 RT @wijkagvoorhout in nacht nabij #A44 #Lisse #laser 6 Jun Favorite Undo van vr op za in de volkstuinen van #Elstgeest Retweet Reply #Voorhout kuikentjes gedood en kip gestolen. RT! 7 Jun Favorite Reply Delete 16 sanderallegro GEZOCHT: wegens afzeggen spre- ker is Amsterdamse senioren groep op zoek naar27 @royalfleur ja, tot half 6 7 Jun Favorite Reply spreker over sociale media op di 7 juni 15:00 Delete uur in Amsterdam 5 Jun Favorite Undo Retweet Reply26 @royalfleur Ai. Das jammer. Zit in vergadering in Leiderdorp. 7 Jun Favorite Reply Delete 15 PZHZVroegh Er zijn weer #nepgoudverkopers aktief langs de #rijkswegen en bij #tankstations.25 @royalfleur Lang zal ze leven in de Gloria! Trap er niet in en bel altijd 0900-8844. Graag Gefeliciteerd! 7 Jun Favorite Reply Delete #RT 4 Jun Favorite Undo Retweet Reply24 ZZPassistent Onze auto is vanacht #gestolen! 14 Helaas nog niet, hopelijk wil hij het wel in de Een grijze renault megane (station). Kenteken toekomst. RT @Lisbeth_impie heeft wijkagent 08-FB-FD Omgeving Duiven. Plz. RT 7 Jun Favo- nwhout twitter? #jammer als dat er nog niet is 3 rite Undo Retweet Reply Jun Favorite Reply Delete23 Na een leuk weekend waarin mijn zoon is 13 ‘Agent schiet twee mensen dood in Hoensbroek’ gedoopt en een gezellige bbq nu op weg naar - Binnenland - AD http://t.co/EugV4b4 via @ Leiderdorp voor de #ondernemingsraad. #me- AddThis 3 Jun Favorite Reply Delete dezeggeschap 7 Jun Favorite Reply Delete 12 @DennisAtletiek Misschien @wijkagentLisse ?? 322 janwillemvdpol Knevel meldt bij KvdB dat de Jun Favorite Reply Delete politie bij inbraken vaak te laks is. Ongefun- deerde borrelpraat. Bah! Eigenlijk moet ik 11 @DennisAtletiek Morgen kan ik helaas niet. Veel me niet meer ergeren... 6 Jun Favorite Undo succes met jullie recordpoging. 3 Jun Favorite Retweet Reply Reply Delete21 RT @M_Leeuwerink de spijker op zijn kop! RT @ 10 MijnDenkTank @BNRpeptalk Sommigen durven police20 “Zit jij al op Facebook?” column 6 juni PolitieTweets niet op persoonlijke titel te ret- www.smvp.nl. http://bit.ly/lLzWkJ #easycratie 6 weeten, bang voor repressailes. Zin of onzin? @ Jun Favorite Reply Delete wijkagentsassem 3 Jun Favorite Undo Retweet Reply20 rickdus Net item op #editieNL over in beeld brengen inbrekers versus #privacy. Wat mij 9 @MijnDenkTank @BNRpeptalk Tja,is een gevoel betreft verspeel je dat recht als je inbreekt! 6 dus kan het naar mijn mening nooit onzin zijn, Jun Favorite Undo Retweet Reply repressailes gebeuren niet zo snel. #trendge- voel? 3 Jun Favorite Reply Delete Politie, Twitter en gezag 97
  • 100. 8 @BNRpeptalk En het werkt! Veel volgers her- kennen mij nu op straat als DE wijkagent van het dorp en spreken mij aan. Doel bereikt. 3 Jun Favorite Reply Delete7 @BNRpeptalk Vooral om mijn wijk in te lichten, voor te lichten. Informatie brengen en halen en gewoon de wijkagent leren kennen. Wat doe ik! 3 Jun Favorite Reply Delete6 Het is zelfs (inmiddels een belangrijk)onderdeel van mijn werk! RT @BNRpeptalk Mag u twit- teren op uw werk van de baas? 3 Jun Favorite Reply Delete5 Surveillance op de kaag. Druk met zeilboten van scouting. Mooi! Ook veel boten van @ Tjardasassem http://yfrog.com/73idojj 3 Jun Favorite Reply Delete4 AlexFurious @Wijkagentsassem ik vind het al goede zaak dat jullie op Twitter te vinden zijn! Geeft toch wat inzicht in jullie activiteiten/ werkzaamheden 3 Jun Favorite Undo Retweet Reply3 Straks samen met de BOA van de gemeente Teylingen voor controle de Kaag op. Ook dat is natuurlijk mijn wijk.... 3 Jun Favorite Reply Delete2 Vanmorgen gesproken met een coordinator jeugd. Onze concl. is toch wel dat we als politie behoorlijk achterlopen qua digitale kennis/aan- pak. 3 Jun Favorite Reply Delete1 App helpt mensen in nood: http://twurl. nl/2lt12t ; ik ben benieuwd of het werkt!?! 1 Jun Favorite Reply Delete98 Politie, Twitter en gezag
  • 101. Bijlage 5Tweets PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 2011 121 timmietovenaar dan sijpelt het via hem wel 113 Met een driekanten doek een “schaatsverband” naar beneden. Nog nieuwe dingen gehoord? aanleggen in juni! De leraar #BHV graaft diep in 11:35 PM Jun 14th via TwitBird in reply to tim- zijn geheugen. 3:35 PM Jun 9th via TwitBird mietovenaar 112 Vandaag BHV cursus in #Dordrecht samen met 120 PRRberenschot Straatroof in Botu, dader(‘s) wijkagent Leo. Brandje blussen en EHBO. 8:59 vlak na de melding aangehouden. #wijkteam- AM Jun 9th via TwitBird botu goed zichtbaar aanwezig! 6:33 PM Jun 14th via Twitter for iPhone Retweeted by you 111 ‘Social media maken communicatie tussen politie en burger gelijkwaardiger’ - Commu- 119 @timmietovenaar ben benieuwd hoe het was. nicatie http://t.co/Jyc5NmW , met dank aan @ Was dat met externe partners? Of vanuit de AnalPoetNL 8:49 PM Jun 8th via Tweet Button deelraad? 9:21 PM Jun 14th via TweetDeck in reply to timmietovenaar 110 Eerste wedstrijd gelijk verloren. Wel goed, an- ders worden de verwachtingen zo hoog. ;) 1:44 118 PRRVis Mooie en goede “strategische notitie PM Jun 8th via TwitBird social media RR en ZHZ” gemaakt door @Su- deplu e.a., vrijdag bespreken met Expertgroep. 109 Nu nog even ballen! #zandhappen - http:// Geeft energie! 1:00 PM Jun 14th via Twitter for moby.to/0l0hh1 12:54 PM Jun 8th via Mobypic- BlackBerry® Retweeted by you ture 117 @MartinSpitholt heb ik gedaan... 3:56 PM Jun 108 Tijdens het rijden naar Ouddorp alle andere 14th via TweetDeck in reply to MartinSpitholt zaken gedaan. Lthg voor gezin 5 kinderen en jeugdigen overleggen. 12:52 PM Jun 8th via 116 Een lang weekend vrij. Samen met @PZHZGroo- TwitBird tenboer er op uit. In beide regio’s 0900-8844 of 112 bij spoed. #1politie 8:14 AM Jun 10th via 107 Aad en Leo van #Bouman en ik hebben jaren- TwitBird lang samengewerkt als het om verslaafden ging op de locatie Spanjaardstraat. Korte lijnen. 10:07 115 Toch nog even naar het werk. Een stuk op pa- AM Jun 8th via TwitBird pier zetten over een gezin. Op verzoek van de leiding. 8:21 PM Jun 9th via TwitBird 106 Afscheid van een ketenpartner Aad Sprokkereef van het Leger des Heils. - http://moby.to/4k0xyv 114 Help mee levens redden! Op AED4.EU vind je 10:05 AM Jun 8th de dichtstbijzijnde AED en kun je zelf AED’s 1 aanmelden - http://bit.ly/fvoBar 3:50 PM Jun 05 Ondanks mijn verlofaanvraag ivm een beachvol- 9th via AED4.EU for iPhone leybal toernooi vandaag toch nog 2 afspraken. 10:02 AM Jun 8th via TwitBird Politie, Twitter en gezag 99
  • 102. 104 @DriehoekBrigade welkom ik ben weer erg benieuwd welke jongere dit is! Naast @Grosvos 92 Moeder wilt zoon met 4000 € aan boetes belo- de volgende. Goed bezig! 11:48 PM Jun 7th via nen met een auto. “dan stopt hij met zeuren”. TwitBird 6:29 PM Jun 6th via TwitBird103 @TheWolt87 het is broer, vijf minuten ouder :) 91 Huisbaas aanmelden bij het pandenteam. - 11:44 PM Jun 7th via TwitBird http://moby.to/ov2oa0 5:20 PM Jun 6th via Mobypicture102 @timmietovenaar graag, maar is een langere weg dan gedacht #iphone4 7:23 PM Jun 7th via 90 Ook even een andere gesignaleerde zoeken. TweetDeck in reply to timmietovenaar Schrijnende leefsituatie #schiedamseweg - http://moby.to/9jpw26 5:17 PM Jun 6th via101 @pietertops GEFELICITEERD 7:22 PM Jun 7th via Mobypicture TweetDeck in reply to pietertops 89 Gelijk langs een bewoonster waarvan haar zoon100 Ik heb net “iPhone geen gevaar voor politie veel boetes heeft open staan. #bekeuring 5:15 en defensie” via @volkskrant gelezen. http://s. PM Jun 6th via TwitBird vk.nl/2442646 4:21 PM Jun 7th via vk.nl mobile 88 Na de mail beantwoord te hebben op de fiets99 @eijzelenberg ik weet niet of dat jouw boete er de wijk in. #bospolder - http://moby.to/5d7tdm tussen zat ;) 4:04 PM Jun 7th via TwitBird 5:05 PM Jun 6th via Mobypicture98 @fdirk klopt, heb er ook een belbericht over 87 politieRR Politie houdt alcoholcontrole http:// gekregen. Zie DM 12:25 AM Jun 7th via Twit- bit.ly/keo4iP 1:39 PM Jun 6th via twitter- Bird in reply to fdirk feed Retweeted by you97 Auto is getakeld en wordt veilig gesteld op 86 Altijd goed om een proefschrift toegestuurd te sporen. 4 jongens zijn er uit gerend nl. - http:// krijgen. “dalende aantal verwijzingen HALT” moby.to/wej4oq 11:31 PM Jun 6th via Mobypic- - http://moby.to/1yw5lj 4:43 PM Jun 6th via ture Mobypicture96 Soms denk je alles gezien te hebben. Joyriding, 85 Uiteraard wisten @prrberenschot wat er te hoe krijg ik de auto weg. - http://moby.to/ halen is. Toch ook oprechte felicitaties hoor lxlhph 11:07 PM Jun 6th via Mobypicture ;) - http://moby.to/zo8koo 2:27 PM Jun 6th via Mobypicture95 Zojuist meegekeken met een voorgeleiding. Toetsen of verdachte rechtmatig is aangehou- 84 PRRberenschot 2 kanjers van het wijkteam den. Chef v dienst is tevens hulpofficier van #bospoldertussendijken worden bevorderd tot justitie. 10:01 PM Jun 6th via TwitBird hoofdagent. Even ons gezicht laten zien. #trots 1:35 PM Jun 6th via Twitter for iPhone Retwee-94 PRRTeamLoverboy Dit team is druk bezig ted by you om de daders die gebruik te maken van de loverboy-methodiek op te sporen in de regio 83 Pleinactiviteiten op het plein dr Woltjerschool. Rotterdam #loverboys # politie 2:49 PM Jun 6th Dat is beter dan klimmen op het dakpark. - via web Retweeted by you and 7 others http://moby.to/kgaf4u 1:35 PM Jun 6th via Mobypicture93 Ook even bijpraten met de chef van dienst cq projectleider twitter op Marconiplein. 8:45 PM Jun 6th via TwitBird100 Politie, Twitter en gezag
  • 103. 82 @PZHZGrootenboer bij ons was een poging 71 Vader schuift verantwoordelijkheid door naar suïcide, bleek op de 1e etage op het balkon te omgeving, school en blackberry. Ook gelijk een zitten, genietend van een ijsje. #tegenstellin- corrigerende tik aan zoon waar ik bij sta. 10:24 gen 9:52 AM Jun 6th via TwitBird PM Jun 5th via TwitBird81 Ruud_Bakker Sterke daling auto- en wonin- 70 Had ik net een jongen (13 jaar) thuis gebracht. ginbraken door o.a. persoonsgerichte aanpak Zie ik hem nu al weer fietsen door de wijk. “ik veelplegers http://bit.ly/mtFpki #Paretoprincipe zoek mijn moeder”. #zorgmelding 10:22 PM Jun #in 7:59 AM Jun 6th via TweetDeck Retweeted 5th via TwitBird by you and 7 others 69 Nog even alle pleinen langs en frisse lucht80 Nu ook naar bed om morgenochtend vroeg ook inademen. Aantal reacties van ouders onbegrij- de #opvoeding te kunnen doen! #Weltrusten, pelijk en zeer zorgelijk. 10:10 PM Jun 5th via voor meldingen 0900-8844 of 112 bij spoed. TwitBird 11:52 PM Jun 5th via TwitBird 68 Alle ouders gesproken. Officier v Justitie heeft79 @WILLIAMMIERO @liesbethg dank u wel! 11:44 besloten om 50 euro boete te laten betalen p.p. PM Jun 5th via TwitBird in reply to WILLIAM- 10:09 PM Jun 5th via TwitBird MIERO 67 6 jongens 10/15 jaar aangehouden voor poging78 @puurleven @Hermandaddy dank 11:41 PM Jun inbraak cq vernieling. 3 andere alleen baldadig- 5th via TwitBird in reply to puurleven heid. 7:38 PM Jun 5th via TwitBird77 @puurleven uiteraard, dat is een vereiste. Vader 66 Een aantal jongens aangehouden voor baldadig- zonder zoon aangesproken. 10:44 PM Jun 5th heid cq vernieling. 6:39 PM Jun 5th via TwitBird via TwitBird in reply to puurleven 65 Melding verdachte personen op het dakpark.76 @lopdb gebruik hem gerust! 10:40 PM Jun 5th - http://moby.to/jwebpu 6:25 PM Jun 5th via via TwitBird in reply to lopdb Mobypicture75 @GivernyakaGG vond het ook niet makkelijk, 64 Klasse, wat een snelheid met officieel persbe- uiteindelijk ga ik met vader en zoon langs naar richt. RT @politieRR Overvaller aangehouden na jongerenwerk. 10:37 PM Jun 5th via TwitBird in achtervolging http://bit.ly/j11j8q 5:40 PM Jun reply to GivernyakaGG 5th via TwitBird74 Met een jongere in gesprek over baantje bij de 63 @Jeandaman daar moeten we straks nog even #KFC en geld verdienen voor vakantie #trots langs. We zijn daar snel naar buiten gerend. 4:48 Geniet er van Serkan! 10:34 PM Jun 5th via PM Jun 5th via TwitBird TwitBird 62 @elsekramer ja, het ging supersnel, maar mis-73 Een andere autoriteit, in dit geval oudere chef daad loont in dit geval niet! 4:24 PM Jun 5th via van dienst, helpt bij bepaalde culturen beter TwitBird in reply to elsekramer om toch je doel te bereiken. #opvoeden 10:29 PM Jun 5th via TwitBird 61 @RTV_Rijnmond kunt u mij terugvolgen voor DM? 4:22 PM Jun 5th via TwitBird72 Met een extra “autoriteit” vader aangesproken op zijn gedrag. Tevens uitgelegd dat hij op an- 60 @sander_sch zie tweets van gisteren 3:15 PM dere manieren moet/kan opvoeden. 10:26 PM Jun 5th via TwitBird in reply to sander_sch Jun 5th via TwitBird Politie, Twitter en gezag 101
  • 104. 59 Na bizarre achtervolging op de Nieuwe Binnen- 48 Dat wordt een hometeam aanvragen #GGD weg en door het centrum is de dader aange- #lthg Al die verschillende hulpverlening op houden. 3:14 PM Jun 5th via TwitBird elkaar afstemmen. Met name in het belang van het kind. 8:19 PM Jun 4th via TwitBird58 Uit gesprek gegaan ivm overval op winkel Grote Visserijstraat. auto die betrokken was 47 Onder de indruk van een moeder met 5 kin- gezien op Schiedamseweg en doorgegeven aan deren, huiselijk geweld, geen verblijfstatus, collega’s 3:12 PM Jun 5th via TwitBird geen inkomen. Probeert alle dubbeltjes om te draaien. 8:12 PM Jun 4th via TwitBird57 Onderweg naar “enemy of the state”. Ik ben benieuwd. 2:30 PM Jun 5th via TwitBird 46 Meneer geeft aan dat hij een “enemy of the state” is. Morgen komt hij met bewijzen. 5:3856 @jaapstronks ik weet wel dat er teams zijn, PM Jun 4th via TwitBird maar hoe precies georganiseerd zijn weet ik niet. Zal het navragen. Veel is gedrag. 11:59 PM 45 Nu weer in gesprek met een verslaafde man Jun 4th via TwitBird in reply to jaapstronks over gecontroleerd gebruik. Ervaringsdeskun- dige van de straat. #urbanprofessor 5:14 PM Jun55 Jongeman @dantegrimlotus zegt, “shit joh, ik 4th via TwitBird wist dat jullie geen machines zijn” #Delfshaven (we aten iets) 11:57 PM Jun 4th via TwitBird 44 Gesprek met moeder die de opvoeding bij mij neer legt. “u moet les geven in groep 2 om54 Ook in de wijk het nodige parkeergedrag be- te zeggen dat kinderen niet op auto’s mogen keuren. #verkeer #bospolder - http://moby.to/ lopen” 5:11 PM Jun 4th via TwitBird qzh98k 11:44 PM Jun 4th via Mobypicture 43 Bekende riag klant zat voor z’n portiek te53 Goed gesprek gehad met eigenaar @Prinses- schreeuwen. Uiteindelijk naar binnen gepraat. Theater over feest en andere zaken. #lunapark #sneu bericht aan hulpverlener volgt. 5:00 PM #Delfshaven wordt een mooi feestje. 11:43 PM Jun 4th via TwitBird Jun 4th via TwitBird 42 Verplicht op de foto met een vrijgezel. #voorha-52 Langs bij @PrinsesTheater vanwege feest #luna- ven - http://moby.to/uwqnge 4:44 PM Jun 4th park contact maken met de organisatie. 11:03 via Mobypicture PM Jun 4th via TwitBird 41 @sharitagonesh stonden jullie op het balkon te-51 Leuk gesprek !RT @AnneNoordzij Net buurt- genover? 11:51 PM Jun 3rd via TwitBird in reply agent @PRRGrootenboer gesproken over zijn to sharitagonesh bijdrage bij #jeugdzorg20 21 juni 2011 11:02 PM Jun 4th via TwitBird 40 @keesspruijt mooi filmpje, ben zeker benieuwd naar de hele uitzending. 11:47 PM Jun 3rd via50 In gesprek met Bulgaarse bewoners die heerlijk TwitBird in reply to keesspruijt genieten in park 1943 en de boel netjes achter- laten. 8:56 PM Jun 4th via TwitBird 39 Fikse ruzie in de huiselijke sfeer. Beide hebben hun handen niet thuis gehouden. Partijen ge-49 Vrouwelijke collega heeft haar vervoermid- scheiden, zorgformulier voor het kind. 11:24 PM del naar huis uitgeleend om een vlieger uit de Jun 3rd via TwitBird boom te halen. #held - http://moby.to/vlo1s0 8:44 PM Jun 4th via Mobypicture 38 Mooie zonsondergang van een mooie avond in #bospolder - http://moby.to/jjw181 10:18 PM Jun 3rd via Mobypicture102 Politie, Twitter en gezag
  • 105. 37 Nog even twee getuigenverklaringen opgeno- 26 Via de chef van dienst opdracht gekregen om men van een eerder gepleegde mishandeling. een meisje aan te houden die weg was gelopen Wordt een moeilijk oplosbare zaak. 10:02 PM uit de jeugdinrichting. 6:20 PM Jun 3rd via Twit- Jun 3rd via TwitBird Bird36 Nog niet 3kwart de Watergeusstraat doorgelo- 25 Even contact gehad op het proefpark de punt pen en al 3 verliefde stelletjes geteld. 9:26 PM met de nieuwe beheerder. Gelijk gegevens uit- Jun 3rd via TwitBird gewisseld. 5:06 PM Jun 3rd via TwitBird35 Interessant welke discussie er ontstaat, lijkt wel 24 Wat een verademing die schiedamseweg af. Nu een bivakmuts zegt de horeca eigenaar. Frap- heerlijk op de fiets door de wijk. 4:45 PM Jun pant is dat het de 1e x is dat ik het zie. 9:06 PM 3rd via TwitBird Jun 3rd via TwitBird 23 Dienst begint goed met de mededeling dat er34 Met eigenaar horecagelegenheid in gesprek een straatrover is aangehouden van de week. over een burka verbod. @PRRberenschot ging Helaas 1 van m’n jongeren #adoptie 4:18 PM Jun nl in gesprek met een vrouw gekleed in een 3rd via TwitBird burka. 9:04 PM Jun 3rd via TwitBird 22 @prrberenschot met de nieuwe wijkauto. Nu33 Ilias (8 jaar) tegen @PRRberenschot “U bent alle partners er in, #iPad ‘s (hetnieuwewerken) toch meneer schaap?” 8:53 PM Jun 3rd via Twit- - http://moby.to/f6xve3 3:10 PM Jun 3rd via Bird Mobypicture32 Een bewoonster heeft zichzelf buitengesloten, 21 RT @brigadierASTEN Nieuwe #campagne van even kijken of dat we op een andere manier Sire: #kinderen #scheiden niet.... Erg goede binnen kunnen komen. #Gijsingstraat 8:27 PM #boodschap, mooi gemaakt! http://bit.ly/ Jun 3rd via TwitBird lQxfqQ. 11:02 AM Jun 3rd via TwitBird31 @fvkwnl niet in de briefing maar ik ken genoeg 20 Vanmiddag het begin van 4 late diensten in de agenten die het weten. 8:23 PM Jun 3rd via wijk. Geef gerust tips of aandachtspunten door. TwitBird in reply to fvkwnl #doetmaarmelden #Delfshaven 9:15 AM Jun 3rd via TwitBird30 In gesprek met jongeren oa @Grosvos drie- hoekplein. @PRRberenschot “ik ben er voor alle 19 aliunal42 KVO schiedamseweg op gang geko- bewoners, ook jullie”. #tussendijken 8:16 PM men met tevredenheid van vele ondernemers Jun 3rd via TwitBird 11:42 AM Jun 2nd via Twitter for iPhone Ret- weeted by you and 1 other29 2/2 kan ik gelukkig in de wijk blijven. Er ge- beurt weer genoeg! Mogelijk later meer. 6:26 18 Mooi initiatief van studenten #hro Hogeschool PM Jun 3rd via TwitBird Rotterdam :App helpt mensen in nood: http:// twurl.nl/gsj6h3 Het nieuwe werken !!! 7:46 PM28 Inrichting gebeld, halverwege richting En- Jun 1st via NU iPhone schede wordt ze overgedragen. Eerst proces verbaal in orde maken. Gelukkig gaan collega’s 17 @4duckie2see @jojanneke buurtbewoner. Heel mee. 1/2 6:25 PM Jun 3rd via TwitBird vaak is het niks. Maar de locatie, tijdstip en manier waarop maakte het op dat moment27 Meisje bij haar biologische vader aangetroffen vaag. 4:57 PM Jun 1st via TweetDeck in reply to die niet de voogdij heeft. Meisje is 15 jaar. 6:23 4duckie2see PM Jun 3rd via TwitBird Politie, Twitter en gezag 103
  • 106. 16 @4duckie2see @Jojanneke het was alleen de 5 Een man die allerlei diensten brieven en uit- vraag of dat hij dat aan het doen was. Plus mel- werpselen stuurt. Complot theorieën en waan- ding was van een verdacht persoon door een beelden. Niet gevaarlijk maar super hinderlijk. buurtw 4:56 PM Jun 1st via TweetDeck in reply 12:14 PM Jun 1st via TwitBird to 4duckie2see 4 Langer dan verwacht in gesprek bij de #GGD15 Na een “panna” gehad te hebben toch maar afdelingen lokaal zorgnetwerk en lokaal team naar het bureau om de late dienst te briefen. huiselijk geweld. 12:13 PM Jun 1st via TwitBird (mooi excuus) 3:32 PM Jun 1st via TwitBird 3 Even geleend materiaal terug brengen bij wijk-14 Meneer meneer, “welke taal bent u”. Je be- team Delfshaven. - http://moby.to/c7xuw3 10:33 doelt zeker, waar komt u vandaan. #opvoeden AM Jun 1st via Mobypicture 3:24 PM Jun 1st via TwitBird 2 De gastvrijheid van de wijk, Turkse thee met13 Na twee penalty’s gekeept te hebben snel het koekjes en verhalen over de familie. #diversiteit doel uit. (nu had ik ze nog) #Bospolderplein - http://moby.to/u3y9xv 8:42 AM Jun 1st via Mo- 3:22 PM Jun 1st via TwitBird bypicture12 Bospolderplein: even kijken bij nationale #bui- 1 Goedemorgen, eerst langs bij de jeugdcoordina- tenspeeldag - http://moby.to/gzokin 3:15 PM tor. Korte lijntjes en casuïstiek bespreken. 7:40 Jun 1st via Mobypicture AM Jun 1st via TwitBird11 Nog even een melding afgooien bij het Maat- schappelijk Werk van Delfshaven #signaleren en #adviseren 3:11 PM Jun 1st via TwitBird10 Ondernemer uit zijn waardering naar alle partners. De betrokkenheid en warmte na de overval. Voelt zich zeer serieus genomen. #com- pliment 1:30 PM Jun 1st via TwitBird9 Heftig verhaal van ondernemer die nog angstig is omdat ze zijn overvallen. Gelukkig heeft hij hulp gezocht. #ondersteunen 1:19 PM Jun 1st via TwitBird8 Nu bij Keurmerk Veilig Ondernemen tezamen met ondernemers uit de horeca #schiedamse- weg en Stadsmarinier, deelgemeente #Delfsha- ven 12:43 PM Jun 1st via TwitBird7 @Leand3r ja vanmiddag op Bospolderplein 12:40 PM Jun 1st via TwitBird in reply to Le- and3r6 Ook een geweldzaak die ruim 9 jaar speelt. Hoe pakken we het aan en doen we nu de juiste stapjes maken. #evalueren omzetten in acties. 12:15 PM Jun 1st via TwitBird104 Politie, Twitter en gezag
  • 107. Bijlage 6@mentions WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 2011 72 Teylinger @Rene_Arends @janpeters1964 @ 65 Riesij @inbreker @wijkagentsassem Een koekje Wijkagentsassem @henkvanvegten52 OR gaat of een broodje bij de koffie? 11 Jun Favorite met zn tijd mee toch? Substantieel is mijn aan- Retweet Reply tal volgers minder :-( 14 Jun Favorite Retweet Reply 64 inbreker @Wijkagentsassem @riesij @hotelboer- haave Dank voor de tip Bas! 11 Jun Favorite 71 Dekkerplm @Wijkagentsassem Vooral ‘s avonds Retweet Reply wanneer de doelgroep (kleuters) gaat slapen. Dit graag meer controleren en corrigeren. 63 Lisbeth_impie @Wijkagentsassem @wijkag- Omwonende wil #rust14 Jun Favorite Retweet Voorhout dus afhankelijk door wie je wordt Reply aangehouden als je hangt aan scooter #niet- echtregelvoor 11 Jun Favorite Retweet Reply 70 Dekkerplm @Wijkagentsassem Ik word regelmatig aangesproken op vernielzucht in 62 cvdtogt @Wijkagentsassem maar je hebt dan speeltuin Caleche. Jonge aanplant wordt ont- toch geen helm op 10 Jun Favorite Retweet worteld. Te veel #hangjongen 14 Jun Favorite Reply Retweet Reply 61 Noordwijk00 @Wijkagentsassem 1 richting 69 Rene_Arends Substantieel aantal van mijn zandslootkade vanaf Hoofdstraat borden dui- volgers vandaag aanwezig in de OR: @janpe- delijk. Maar kan bij verkl. linksaf volgens pijl op ters1964 @Wijkagentsassem @henkvanveg- wegdek. Verwarrend 10 Jun Favorite Retweet ten52 @Teylinger ... 14 Jun Favorite Retweet Reply Reply 60 Lisbeth_impie @Wijkagentsassem hè dat is 68 Niekstra Ik kan. Wanneer? RT @Wijkagentsas- raar!!! Mijn meissie gewonnen! Dat is ook ba- sem: Mss @niekstra? RT @ERICFINMAN Gezocht len! 10 Jun Favorite Retweet Reply en #dtv iemand die skeeler les kan geven rond nieuw vennep.12 Jun Favorite Retweet Reply 59 Lisbeth_impie “@Lisbeth_impie: Wat kost dat aan een scooter hangen #durftevragen 67 inbreker @Riesij @wijkagentsassem Persoonlijk geef ik de voorkeur aan een koekje...11 Jun 58 @wijkagVoorhout meningsverschil met dochter Favorite Retweet Reply lief!” @Wijkagentsassem 10 Jun Favorite Ret- weet Reply 66 TaaamJooo @wijkagLeidenMid @Wijkagentsas- sem Volgens mij stond ie net in Sassem, vlak 57 jwvdvijver @Wijkagentsassem we stellen de bij zijn appartement..11 Jun Favorite Retweet kaders voor de komende jaren en daar ontstaat Reply weleens discussie.. 9 Jun Favorite Retweet Reply Politie, Twitter en gezag 105
  • 108. 56 fransnederstigt RT @Wijkagentsassem @jwvd- 45 JaapdeKok @Wijkagentsassem Het moet wel vijver Nee Bas, dit is natuurlijk gewoon een ma- een behapbaar thema zijn voor de student. Dus nier om inwoners meer te betrekken. Inspraak ... een afgeleide. Wel uitdaging voor anderen: per twitter. 9 Jun Favorite Retweet Reply imagoschade? 8 Jun Favorite Retweet Reply55 jwvdvijver @Wijkagentsassem sorry Bas. Willen 44 RobvanLaere @Wijkagentsassem @royalfleur je niet van je werk houden :-) 9 Jun Favorite en misschien hebben ze nog we meer vernield. Retweet Reply Aangifte helpt politie dan bij reconstructie 8 Jun Favorite Retweet Reply54 Juut1971 @Wijkagentsassem en dan ook graag meteen op snelheid want sommige automobi- 43 royalfleur @RobvanLaere @wijkagentsassem listen denken dat het hier een snelweg is.... 9 das aan de huurbaas geloof ik, ik wil alleen m’n Jun Favorite Retweet Reply post 8 Jun Favorite Retweet Reply53 royalfleur @Wijkagentsassem ik heb alleen t 42 RobvanLaere @royalfleur @wijkagentsassem als #twitterboeket wijze les, geef bloemen liefde 9 je schade wil verhalen is aangifte essentieel 8 Jun Favorite Retweet Reply Jun Favorite Retweet Reply52 Steven_de_Jong @Wijkagentsassem dank je 41 royalfleur @Wijkagentsassem ja aangifte voor wel voor de RT! 9 Jun Favorite Retweet Reply n brievenbus? Weet ook niet wanneer t gebeurd is.. Krijg hm nu met geen mogelijkheid open51 Juut1971 goeie aktie!! Kom ook eens contro- #niethandig 8 Jun Favorite Retweet Reply leren in de hein baderstraat daar wordt ook nog steeds tegen het verkeer in gereden @ 40 royalfleur @Wijkagentsassem onze brievenbus Wijkagentsassem 9 Jun Favorite Retweet Reply is gesloopt laatst.. Wat nu? 8 Jun Favorite Ret- weet Reply50 san0707 @Wijkagentsassem Kijk dan ook ff naar de fietsers ri voorhout, die rechts geen 39 TCATAndy RT @Wijkagentsassem: 96-jarige voorrang geven #zandsloot #gevaarlijkesituatie vrouw bekent moord uit 1946: http://twurl. 9 Jun Favorite Retweet Reply nl/5tggp1 8 Jun Favorite Retweet Reply49 Beanut83 @Nomit23 Zelfde gast die toen ook 38 RT @TourDeJose @Wijkagentsassem ik vind het in de kroeg was? “@Wijkagentsassem: Bezig hysterisch grappig maar eigenlijk is het diep- met zaak waarin een man heel Sassem afloopt triest 7 Jun Favorite Reply Delete om geld te lenen.” 9 Jun Favorite Retweet Reply 37 fransnederstigt @Wijkagentsassem Nogal ja. Ik zit ook te kijken, maar ik krijg acuut straat-48 wesleyfriedhoff @Wijkagentsassem gezellig! vrees van die oudere man en die jongen die he- Kom je nog een bakkie doen? #AkzoNobel 9 le-maal NIETS ziet! 7 Jun Favorite Retweet Reply Jun Favorite Retweet Reply 36 TourDeJose @Wijkagentsassem ik vind het hys-47 FredMeijv @Wijkagentsassem heeeee bekend terisch grappig maar eigenlijk is het dieptriest 7 verhaal, hoorde onze buurtjes er ook al over, Jun Favorite Retweet Reply daar was ook iemand aan de deur geweest voor geld 9 Jun Favorite Retweet Reply 35 vdvtweets @Wijkagentsassem maar broccoli en tagiatelle sms-en tijden het sturen is ook niet46 Takietaak @Wijkagentsassem oke Bas, die ga makkelijk... #slechtechauffeurs 7 Jun Favorite ik zoeken... 8 Jun Favorite Reply Retweet Reply106 Politie, Twitter en gezag
  • 109. 34 bouwmuller @Wijkagentsassem een terechte 24 PeterNiesen @CorGroen @wijkagvoorhout @ opsteker. Ben nog nooit zo goed op de hoogte wijkagentsassem schandalig, moet je opletten gehouden van wel&wee in gemeente vanuit als je straks een van die gasten verrot slaat, dan politiekant. 7 Jun Favorite Undo Retweet Reply komen ze wel! 3 Jun Favorite Retweet Reply33 rtbuurman @Wijkagentsassem @politiehm 7 23 CorGroen @PeterNiesen @wijkagvoorhout @ Jun Favorite Retweet Reply wijkagentsassem nu helaas niet 3 Jun Favorite Retweet Reply32 joycemitch @Wijkagentsassem @Stefbuurman navigatie eruit halen?? Dan neem ik aan dat 22 PeterNiesen @CorGroen @wijkagvoorhout @ het niet meer gebeurd.. Bij mij werkt het inie- wijkagentsassem kan je dat bord niet pikken en derigeval.. 7 Jun Favorite Retweet Reply bij jou ophangen? Krijg je wel respons vd wijk- agent? In A’dam wel! 3 Jun Favorite Retweet31 Stefbuurman @Wijkagentsassem geestburg sas- Reply senheim. had al gebeld of de politie vinger af- drukken wilden nemen. misschien (cont) http:// 21 PeterNiesen @CorGroen @wijkagvoorhout @ tl.gd/av952c 7 Jun Favorite Retweet Reply wijkagentsassem en het is al 2011! Ken je na- gaan! 3 Jun Favorite Retweet Reply30 RobvanLaere The Rob van Laere Daily is out! http://bit.ly/lGpSbQ ▸ Top stories today via @ 20 CorGroen @peterniesen @wijkagvoorhout @ wijkagentsassem @ictzorgcom @ak_noordwijk wijkagentsassem Weet je wat zo gek is peet, bij @noortukker 7 Jun Favorite Retweet Reply het gemeentehuis hangt een bord na 2000 geen kabaal meer :/ 3 Jun Favorite Retweet Reply29 Stefbuurman @Wijkagentsassem voor de 3e keer in een jaar weer auto opengebroken en 19 GillyanJustMe @CorGroen @wijkagvoorhout @ navi er uit. neem aan dat ik niet de enige ben? wijkagentsassem Tot 20:00 uur toch?! ;) 3 Jun 7 Jun Favorite Retweet Reply Favorite Retweet Reply28 san0707 @Wijkagentsassem Even een opsteker. 18 CorGroen @PeterNiesen @wijkagvoorhout @ http://bit.ly/lJxIVk Social Media maken commu- wijkagentsassem echt niet normaal!! 3 Jun nicatie tussen politie en burger gelijkwaardiger Favorite Retweet Reply #goedbezig 7 Jun Favorite Retweet Reply 17 PeterNiesen @CorGroen @wijkagVoorhout @27 marjolente @jacquessmits @wijkagentsassem Wijkagentsassem tot er een overspannen man geeft je een kijkje in de keuken, maar alleen met een bijl en een zwaard naar buiten rent ! op de momenten dat het hem uitkomt...=> 3 Jun Favorite Retweet Reply werkt dus wel.... 7 Jun Favorite Retweet Reply royalfleur @Wijkagentsassem de hele dag?? 7 16 CorGroen Tot hoelaat mag er als een bezetene Jun Favorite Retweet Reply tegen doeltjes worden getrapt met muziek aan? @wijkagVoorhout @Wijkagentsassem 3 Jun26 royalfleur @Wijkagentsassem ha! Bedankt! Favorite Retweet Reply Vandaag geen pannekoeken maar taart! Tot zo;) 7 Jun Favorite Retweet Reply 15 Lisbeth_impie @Wijkagentsassem idd in noord- wijkerhout gebeurt ook nog wel het 1 en ander!25 FranciscusB @Wijkagentsassem van harte Helaas!!!! Dus kom op wijkagent nwhout 3 Jun gefeliciteerd met de doop van je zoon! 7 Jun Favorite Retweet Reply Favorite Retweet Reply Politie, Twitter en gezag 107
  • 110. 14 Lisbeth_impie @Wijkagentsassem heeft wijk- 3 adlengkeek @Wijkagentsassem nog zo iets agent nwhout twitter? #jammer als dat er nog voor Iphone vind je hier http://goo.gl/UfRks niet is 3 Jun Favorite Retweet Reply #catastrophe #app / Lengkeek Fotografie 1 Jun Favorite Retweet Reply13 Me_vs_Dennis @Wijkagentsassem we gaan het vragen, bedankt 3 Jun Favorite Retweet Reply 2 rickdus Ik denk wel dat dit potentie heeft RT @ Wijkagentsassem: App helpt mensen in nood:12 Me_vs_Dennis @Wijkagentsassem doe u http://twurl.nl/2lt12t ; ik ben benieuwd of het morgen ook mee met de wereldrecordpoging? werkt!?! 1 Jun Favorite Retweet Reply http://www.spartaan.net/recordpoging/ 3 Jun Favorite Retweet Reply 1 b0ll0cks @SweetMarien @wijkagentsassem 100% eens. Ik heb ook het fout gemaakt. 1 Jun11 MijnDenkTank @BNRpeptalk Sommigen durven Favorite Retweet Reply PolitieTweets niet op persoonlijke titel te ret- weeten, bang voor repressailes. Zin of onzin? @ wijkagentsassem 3 Jun Favorite Undo Retweet Reply10 BNRpeptalk @Wijkagentsassem Op welke manier gebruik je twitter voor het werk? 3 Jun Favorite Retweet Reply9 RUIGconcepts @Wijkagentsassem mooi werk! Oudste zit nu op t water. Veilig gevoel. #moe- dertweet 3 Jun Favorite Retweet Reply8 jonkerjan Helemaal mee eens RT @AlexFuri- ous: @Wijkagentsassem ik vind het al goede zaak dat jullie op Twitter te vinden zijn! Geeft toch wat inzicht. 3 Jun Favorite Retweet Reply7 nonammi @Wijkagentsassem we zwaaien!! 3 Jun Favorite Retweet Reply6 guy_bosman @Wijkagentsassem zie je dan zo wel op de kaag. Werkse! 3 Jun Favorite Ret- weet Reply5 RafkeS @Wijkagentsassem Vervelend natuurlijk met dit technisch weer... ;-) #kaag 3 Jun Favo- rite Retweet Reply4 AlexFurious @Wijkagentsassem ik vind het al goede zaak dat jullie op Twitter te vinden zijn! Geeft toch wat inzicht in jullie activiteiten/ werkzaamheden 3 Jun Favorite Undo Retweet Reply108 Politie, Twitter en gezag
  • 111. Bijlage 7@mentions PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 2011 110 timmietovenaar @PRRGrootenboer We zijn nog 103 Marlonvd90 @PZHZGrootenboer @prrgroot- ‘live’ bezig, het is met externe partners uit de enboer heel veel plezier allebei! 10 juni 2011 Deelgemeente o.a ook jeugdcoordinator van 10:15:25 via Twitter for iPhone in reply to PZHZ- de politie 14 juni 2011 21:30:35 via Seesmic in Grootenboer reply to PRRGrootenboer 102 patron_maart_83 @PZHZGrootenboer @ 109 MartinSpitholt @PRRGrootenboer wil je me svp PRRGrootenboer beide heren een weekend volgen zodat ik je een DM kan sturen? BvD 14 weg. Zal rustig worden op twitter 10 juni 2011 juni 2011 09:34:51 via Twitter for Mac 09:21:57 via Twitter for BlackBerry® in reply to PZHZGrootenboer 108 winaliteelite @PRRGrootenboer http://t.co/ qWgw2Zp part 1 http://t.co/x4K94gU part 2 101 PZHZGrootenboer RT @PRRGrootenboer Een watch this amazing product and the home busi- lang weekend vrij. Samen met @PZHZGrooten- ness opportunity. JOIN US 13 juni 2011 12:50:09 boer er op uit. In beide regio’s 0900-8844 of 112 via web in reply to PRRGrootenboer bij spoed. #1politie 10 juni 2011 09:04:29 via TwitBird 107 Lissie2311 Wat moeten we toch zonder onze wijkagent op schiedamseweg! #subway @ 100 RobvdWoude @PRRGrootenboer @PZHZGroot- PRRGrootenboer 11 juni 2011 17:39:19 via Twit- enboer Fijn weekend. En waar ga je met je broer ter for iPhone naar toe dit Pinksterweekend? 10 juni 2011 08:16:58 via web in reply to PRRGrootenboer 106 Reusweb Mag ik nog even zeggen dat de #Twitcops echt goed zijn.. helpt de wijk! zit 99 PaddyLegrand @Pam1979 @poolders @kwart- mentions terug te lezen! @PRRGrootenboer @ je55 @PRRGrootenboer @LonnyDrees bedankt PRRberenschot 10 juni 2011 23:10:51 via Tweet- voor het advies! Mevr. Legrand is er blij mee 9 Deck juni 2011 11:28:59 via TweetCaster 105 PRRSepers @PRRGrootenboer veel plezier! 10 98 Disputax @HavanKevin @PRRGrootenboer ... juni 2011 10:42:18 via web in reply to PRRGroo- leuk! Wil je Gemma ook van mij de groeten tenboer doen? 9 juni 2011 11:13:00 via web in reply to HavanKevin 104 BigBossRobin @PRRGrootenboer noorden iemand gezocht zoals jou. ik kan heel boekje 97 HavanKevin @PRRGrootenboer Doe Gemma van open doen voor agent die promotie wil, nie- de planning de groeten van me... 9 juni 2011 mand luisterd hier.. 10 juni 2011 10:38:01 via 11:11:35 via web in reply to PRRGrootenboer web 96 RobvdWoude @PRRGrootenboer Welkom op ons mooie eiland :-) 9 juni 2011 09:03:24 via web in reply to PRRGrootenboer Politie, Twitter en gezag 109
  • 112. 95 mpschilthuizen @PRRGrootenboer: is erg leuk!, 85 PZHZGrootenboer RT @PRRGrootenboer Ik veel succes 9 juni 2011 09:02:44 via Echofon in heb net “iPhone geen gevaar voor politie en reply to PRRGrootenboer defensie” via @volkskrant gelezen. http://s. vk.nl/2442646 7 juni 2011 17:07:48 via TwitBird94 geertmolen @PRRGrootenboer Leuke EHBO dag toegewenst 9 juni 2011 09:01:26 via web 84 Libel RT @PRRGrootenboer: Ik heb net “iPhone from Zwijndrecht, South Holland in reply to geen gevaar voor politie en defensie” via @ PRRGrootenboer volkskrant gelezen. http://s.vk.nl/2442646 7 juni 2011 16:23:59 via Seesmic twhirl93 twittersuggests @DhrBarendse New suggesti- ons for you: @DonDiablo, @PRRGrootenboer 83 eijzelenberg @PRRGrootenboer is toch van de and @DjZany. More at http://twitter.com/#!/ zotten! 7 juni 2011 12:31:39 via Plume in reply who_to_follow 8 juni 2011 21:31:35 via Real to PRRGrootenboer Time Who To Follow 82 fdirk @PRRGrootenboer Ok, thnx! 7 juni 201192 V_vd_Pas The Vincent van der Pas Daily is out! 10:36:03 via web in reply to PRRGrootenboer http://bit.ly/h7xjeK ▸ Top stories today via @ politierrwest @cnvonderwijs @prrgrootenboer 81 Rayenn @PRRGrootenboer Mag je daar dan niet @muiswerk 8 juni 2011 12:14:53 via Paper.li met de auto komen? Bospolderplein, ruimte zat ... 7 juni 2011 08:55:24 via web in reply to91 AnalPoetNL @prrgrootenboer (korte lijnen) Dit PRRGrootenboer al gelezen? “ #SocMed maken communicatie tussen #politie en #burger gelijkwaardiger “ 80 fdirk LOL 1x @PRRGrootenboer was genoeg http://ow.ly/5cMh6 8 juni 2011 10:15:15 via geweest, sorry 6 juni 2011 23:42:37 via web HootSuite in reply to PRRGrootenboer 79 fdirk @PRRGrootenboer @PRRGrootenboer Wat90 RVHNL @PRRGrootenboer De valkuil van passie was dat bloed vanmorgen aan de gijsingstraat?? voor je werk hebben, suc6! 8 juni 2011 10:03:31 De gehele portiek zat eronder volgens mij 6 juni via web in reply to PRRGrootenboer 2011 23:41:51 via web in reply to PRRGrooten- boer89 edwinkort @PRRGrootenboer is dan toch over- werk ;) 8 juni 2011 10:03:08 via TweetDeck in 78 GivernyakaGG @PRRGrootenboer waar gaat reply to PRRGrootenboer de wereld naar toe? #wateengekte 6 juni 2011 20:35:57 via Twitter for BlackBerry® in reply to88 eijzelenberg @PRRGrootenboer hallo, hihi nee PRRGrootenboer dat weet ik ook niét. Maar wat een instelling zeg van die moeder! 8 juni 2011 01:57:41 via 77 AnneNoordzij Mijn zonen: jullie niet hoor! Plume in reply to PRRGrootenboer RT @PRRGrootenboer: Moeder wilt zoon met 4000€aan boetes belonen met een auto. “dan87 HannekeLukacs Dan twitter ik door ;-) RT @ stopt hij met zeuren”. 6 juni 2011 20:05:58 via PRRGrootenboer “iPhone geen gevaar voor Echofon politie en defensie” @volkskrant http://s. vk.nl/2442646 7 juni 2011 19:32:07 via TwitBird 76 fvkwnl Is ze bang of wil lief gevonden worden? @PRRGrootenboer Moeder wilt zoon met86 timmietovenaar @PRRGrootenboer Dus nu als 4000€aan boetes belonen met auto. “dan stopt twitcop aan de...? #iphone 7 juni 2011 17:44:30 hij met zeuren”. 6 juni 2011 19:41:22 via web in via Seesmic in reply to PRRGrootenboer reply to PRRGrootenboer110 Politie, Twitter en gezag
  • 113. 75 geertmolen @PRRGrootenboer z’n “moeder” 66 GivernyakaGG @PRRGrootenboer goed idee wil idereen wel. de mijne zou mij voor gek we leven in 2011 we moeten nu wel beter weten verklaren. 6 juni 2011 18:36:57 via web in reply 5 juni 2011 22:42:21 via Twitter for BlackBerry® to PRRGrootenboer in reply to PRRGrootenboer74 PRRberenschot @PRRGrootenboer het gebak 65 liesbethg @PRRGrootenboer mooie tweets van hoort erbij. Gebak, bloemen, besluit en de jouw kant en mooi werk! 5 juni 2011 22:41:24 nieuwe strepen. #traditie 6 juni 2011 16:06:06 via web in reply to PRRGrootenboer via Twitter for iPhone in reply to PRRGrooten- boer 64 WILLIAMMIERO @PRRGrootenboer veel respect voor jouw werkwijze 5 juni 2011 22:39:55 via73 V_vd_Pas The Vincent van der Pas Daily is out! TweetDeck in reply to PRRGrootenboer http://bit.ly/h7xjeK ▸ Top stories today via @ prrgrootenboer @politierrwest @cnvonderwijs 6 63 puurleven @PRRGrootenboer in de hoop dat de juni 2011 12:14:18 via Paper.li correctie uitgesproken is in de afwezigheid van zoon ivm gezag.Net als functioneringsgesprek72 de_Staatsie @PRRGrootenboer Hij wilde als ondet 4 ogen. 5 juni 2011 22:33:50 via Twitter 1e bij de ijsboer te zijn door van het balkon te for iPhone in reply to PRRGrootenboer springen misbruik 112 0900 8844 ?? 6 juni 2011 11:06:26 via web 62 SjaakSeen @PRRGrootenboer goede aan- pak en ook mooi als reflectie middel 5 juni71 Pinokkio_meldt @PRRGrootenboer @PZHZ- 2011 22:32:08 via Twitter for iPad in reply to Grootenboer Helaas bij u familielid in ZHZ vol- PRRGrootenboer gens berichten anders afgelopen. #tegenstel- ling #triest #verwerking 6 juni 2011 10:37:24 61 lopdb Kijk, dat is nog eens een scéne voor #for- via web in reply to PRRGrootenboer maatwpd ! RT @PRRGrootenboer: Vader schuift verantwoordelijkheid doo… (cont) http://deck.70 0900Alternatief @PRRGrootenboer En bel je ly/~GqLoE 5 juni 2011 22:27:25 via TweetDeck prepaid zoek dan een 0900-alternatief voor 0900-8844 via http://bit.ly/iExRKy #opvoeding 60 GivernyakaGG @PRRGrootenboer oei dat zou ik #Weltrusten 5 juni 2011 23:55:05 via TweetDeck wel lastig vinden 5 juni 2011 22:25:27 via Twitter in reply to PRRGrootenboer for BlackBerry® in reply to PRRGrootenboer69 Hermandaddy @PRRGrootenboer jij ook en 59 SjaakSeen @PRRGrootenboer dat betekent bedankt voor volgen. Volg je al langer compl. nog diverse gesprekken te voeren 5 juni Voor inzet. Voor straks truste. #pluim 5 juni 2011 22:18:31 via Twitter for iPad in reply to 2011 23:47:27 via Twitterrific in reply to PRRGrootenboer PRRGrootenboer 58 edwinkort @PRRGrootenboer Schijnt normaal68 puurleven @PRRGrootenboer Trots! Compli- te zijn. Heb veel ouders horen zeggen ‘dat is menten van tevreden werker/burger en @ toch van de gemeente...’ als je ze aansprak op Hermandaddy collega E’hoven! yes we can! ;-) vernielingen.. 5 juni 2011 22:12:48 via Tweet- 5 juni 2011 23:16:21 via Twitter for iPhone from Deck in reply to PRRGrootenboer Terneuzen, Zeeland in reply to PRRGrooten- boer 57 WILLIAMMIERO RT @PRRGrootenboer: 6 jongens 10/15 jaar aangehouden voor poging67 yvetboedjap @PRRGrootenboer triest hoor!!! inbraak cq vernieling. 3 andere alleen balda- 5 juni 2011 22:49:02 via Twitter for BlackBerry® digheid. Compliments 5 juni 2011 22:03:59 via in reply to PRRGrootenboer TweetDeck Politie, Twitter en gezag 111
  • 114. 56 Couriertje @PRRGrootenboer zag een leeg dak 46 GuyRamos @PRRGrootenboer #NL 2011. Topje 5 juni 2011 18:28:12 via TweetDeck in reply to van ijsberg van de verborgen #armoede in de PRRGrootenboer grote steden van NL. Wie zegt Nederland zegt EU #werkaandewinkel 5 juni 2011 06:42:59 via55 DazedMusic @PRRGrootenboer dakpark begint Twitter for BlackBerry® in reply to PRRGrooten- er mooi uit te zien! 5 juni 2011 18:27:50 via boer Twitter for Mac in reply to PRRGrootenboer 45 renegerl al deze moeders in klas 2 en cursus54 AnneNoordzij @PRRGrootenboer je wilde geen opvoedenRT @PRRGrootenboer Gesprek met rustige dienst! :-)))))) Top! 5 juni 2011 17:47:30 moeder die de opvoeding bij mij nee… (cont) via web in reply to PRRGrootenboer http://deck.ly/~lkOz6 5 juni 2011 06:26:58 via TweetDeck53 PZHZGrootenboer @BertSeinstra @prrgrooten- boer gelukkig hebben we hetzelfde werkweek- 44 jaapstronks @PRRGrootenboer ps: ik wilde niet end. 5 juni 2011 17:04:13 via Twitter for iPhone indruk wekken dat ik vind dat gemeente ervoor in reply to BertSeinstra verantwoordelijk is - het is de schuld van de bewoners... 5 juni 2011 00:08:08 via Twitter for52 Jeandaman @PRRGrootenboer wat waren de iPad in reply to PRRGrootenboer bewijzen van de “enemy o/t state?” 5 juni 2011 16:46:37 via Twitter for iPhone in reply to 43 jaapstronks @PRRGrootenboer klopt. Het is wat PRRGrootenboer levendiger hier, dan krijg je dat ook. Heb net iig een melding doorgegeven via gemeente-site. 551 elsekramer @PRRGrootenboer heel goed. juni 2011 00:04:37 via Twitter for iPad in reply to waren ze erg geschrokken? was het die toko op PRRGrootenboer de hoek? 5 juni 2011 16:24:34 via TweetDeck in reply to PRRGrootenboer 42 estherannemarie @PRRGrootenboer je zou ze natuurlijk ook gewoon zelf op kunnen voeden50 BertSeinstra @PZHZGrootenboer @PRRGroot- als ouder........ 4 juni 2011 23:49:40 via web in enboer Het blijft bijzonder. Twee broers die om reply to PRRGrootenboer 15:14 tweeten vanuit een andere politieregio. 5 juni 2011 15:30:42 via TweetDeck in reply to 41 jaapstronks @PRRGrootenboer in Oude Noorden PZHZGrootenboer waren er teams van mensen die afval opruim- den, zijn die er in Delfshaven soms niet, toeval-49 PRRvanBree #overvaller aangehouden “@ lig? 4 juni 2011 23:49:27 via Twitter for iPad in PRRGrootenboer: Na bizarre achtervolging op reply to PRRGrootenboer de Nieuwe Binnenweg en door het centrum is de dader aangehouden.” 5 juni 2011 15:21:59 40 jaapstronks @PRRGrootenboer mij valt op dat via Twitter for Android in de Havenstraat altijd zoveel zwerfafval op straat ligt. In oude noorden was dat nooit zo,48 sander_sch @PRRGrootenboer Film uit 1998? Of hoe komt dat? 4 juni 2011 23:47:23 via Twitter heb ik wat gemist? 5 juni 2011 14:43:46 via web for iPad in reply to PRRGrootenboer in reply to PRRGrootenboer 39 wenceslaus dit is politie 2.0 !!! RT @AnneNoord-47 GivernyakaGG @PRRGrootenboer ik ben ook zij Net buurtagent @PRRGrootenboer gesproken benieuwd 5 juni 2011 14:35:47 via Twitter for over zijn bijdrage bij #jeugdzorg20 21 juni 2011 BlackBerry® in reply to PRRGrootenboer 4 juni 2011 23:36:57 via web112 Politie, Twitter en gezag
  • 115. 38 MiriamFianen Ben benieuwd! @PRRGroot- 28 RobvdWoude @PRRGrootenboer Jij lult wat af enboer RT @AnneNoordzij Net buurtagent @ op zn dag :-) Hoe was het Rotterdamse spreek- PRRGrootenboer gesproken over zijn bijdrage woord ook al weer? Niet lullen maar poetsen bij #jeugdzorg20 21 juni 2011 4 juni 2011 :-) 4 juni 2011 17:16:52 via web in reply to 23:17:19 via Panoramic moTweets PRRGrootenboer37 PRRGrootenboer Leuk gesprek !RT @AnneN- 27 geertmolen @PRRGrootenboer tuurlijk, ver- oordzij Net buurtagent @PRRGrootenboer antwoording weer eens afschuiven 4 juni 2011 gesproken over zijn bijdrage bij #jeugdzorg20 17:14:55 via web in reply to PRRGrootenboer 21 juni 2011 4 juni 2011 23:02:35 via TwitBird 26 Yetvpk @PRRGrootenboer trieste moeders heb36 AnneNoordzij Net buurtagent @PRRGrooten- je er toch bij hé? 4 juni 2011 17:13:35 via Tweet- boer gesproken over zijn bijdrage bij #jeugd- Deck in reply to PRRGrootenboer zorg20 21 juni 2011 4 juni 2011 22:39:00 via Echofon 25 TerrierBram @PRRGrootenboer Deze Cannabis klant heeft hard gewerkt op de tuin, en gaat35 WichernM Jaaajaaa..... RT @PRRGrootenboer vers onder van de douche wat medisch preven- Gesprek met een moeder. “U moet les geven tieve kruiden dampen. 4 juni 2011 17:02:41 via in groep 2 om te zeggen dat kinderen niet op web in reply to PRRGrootenboer auto’s mogen lopen” 4 juni 2011 20:52:22 via Twitterrific 24 RobvdWoude @PRRGrootenboer Waarom ge- beurt mij dat nou nooit? #altijdgeluk 4 juni 201134 HavanKevin @PRRGrootenboer haha 4 juni 16:47:56 via web in reply to PRRGrootenboer 2011 20:51:15 via Twitter for Android in reply to PRRGrootenboer 23 BernardKorfker @PRRGrootenboer Love is in the air....everywhere you look around.... 4 juni 201133 TheWolt87 @PRRGrootenboer Hahahah HELD! 10:07:43 via web in reply to PRRGrootenboer RT waard. 4 juni 2011 20:47:29 via web from Rotterdam in reply to PRRGrootenboer 22 sharitagonesh @PRRGrootenboer ja dat waren @ramonsmits @sirolf84 en ik :) we riepen nog32 Jeandaman “@PRRGrootenboer: Meneer geeft “je bent nog jong! Doe het niet!” 4 juni 2011 aan dat hij een “enemy of the state” is. Morgen 09:55:16 via Twitter for iPhone in reply to komt hij met bewijzen.” hehe 4 juni 2011 PRRGrootenboer 19:41:15 via Twitter for iPhone 21 Nickyjansen73 @PRRGrootenboer Arm kind.31 Leand3r @PRRGrootenboer heeft die meneer Vechtende ouders en t kind wordt geholpen toevallig de naam “Will Smith” ? 4 juni 2011 met...een zorgformulier! 3 juni 2011 23:30:31 via 18:15:20 via Twitter for Android in reply to Twitter for iPhone in reply to PRRGrootenboer PRRGrootenboer 20 sharitagonesh @PRRGrootenboer je was me net30 Obliviator73 Hahahahahaha, pics or did’nt voor met je foto. 3 juni 2011 22:20:59 via Twitter happen morgen RT @PRRGrootenboer Meneer for iPhone in reply to PRRGrootenboer geeft aan dat hij een “enemy of the state” is. Morgen komt hij met ... 4 juni 2011 17:41:04 via 19 sharitagonesh @PRRGrootenboer kom is van Twitterrific dat dak af joh ;) mooi uitzicht zeker? 3 juni 2011 22:19:08 via Twitter for iPhone29 lamerus @PRRGrootenboer dat is een goede moeder! 4 juni 2011 17:22:36 via web in reply to PRRGrootenboer Politie, Twitter en gezag 113
  • 116. 18 alexdelgadofon Net @PRRberenschot en @ alle partners er in, #iPad ‘s (hetnieuwewerken) PRRGrootenboer tegen gekomen. Altijd on - http://moby.to/f6xve3 3 juni 2011 15:25:31 via duty. 3 juni 2011 22:07:49 via UberSocial Snaptu17 richardvanboven @PRRGrootenboer Is er ook ‘n 7 nathansakoetoe @PRRGrootenboer @prrberen- Sparta-burka? 3 juni 2011 21:13:14 via Mobile schot Een Porsche als nieuwe wijkauto? 3 juni Web in reply to PRRGrootenboer 2011 15:13:42 via web from Rotterdam16 rooiesok @PRRGrootenboer Daar hoef je toch 6 V_vd_Pas The Vincent van der Pas Daily is out! geen discussie over te voeren. Hij mag huisre- http://bit.ly/fnun8U ▸ Top stories today via @ gels hanteren naar eigen goeddunken! #boer- jufanja @kennisnet_so @prrgrootenboer @mees- kaverbod 3 juni 2011 21:11:25 via HootSuite tersipke 3 juni 2011 12:14:19 via Paper.li15 inja84 @PRRGrootenboer twittert de wijkagent 5 Jojanneke @PRRGrootenboer Ah. Wat adviseer van saftlevenstraat en omgeving ook? 3 juni je me te doen? 1 juni 2011 17:32:22 via Twitter 2011 21:06:51 via Twitter for BlackBerry® in for iPhone in reply to PRRGrootenboer reply to PRRGrootenboer 4 edwinkort @PRRGrootenboer dan mag jij de14 Terry_74 @PRRGrootenboer haha mooie politie zijn ;) #buitenspeeldag 3:17 PM Jun 1st actie-foto’s 3 juni 2011 20:58:36 via Twitter for via TweetDeck in reply to PRRGrootenboer iPhone in reply to PRRGrootenboer 3 Leand3r @PRRGrootenboer gaat u nog wat13 PRRberenschot @prrgrootenboer als waaghals doen vandaag in het kader van #nationalebui- vanaf 3de etage, naar 2de. Bewoonster was tenspeeldag ? 11:53 AM Jun 1st via Twitter for sleutel vergeten. - http://moby.to/lr57h7 3 juni Android 2011 20:40:21 via Mobypicture 2 m_hoove @Jojanneke @PRRGrootenboer MO12 peebeenl @PRRGrootenboer blijft toch triest voor woninginbraken? Kun je met inbreken WIFI zo jong e. Dan tussen vuren zitten:( 3 juni 2011 dan zien of er iemand thuis is? 7:17 AM Jun 1st 19:24:52 via Osfoora for iPhone in reply to via TweetDeck in reply to Jojanneke PRRGrootenboer 1 PatrickMolenaar @PRRGrootenboer HOEZO is11 fvkwnl Krijg jij @PRRGrootenboer in de brie- “de laptop vanuit de auto een bekende modus ving te horen dat Turkije vanavond kwalificatie operandi voor woninginbraken”?????? http:// wedstrijd EK speelt of weten alle agenten dat bit.ly/jtXSvB #snaptweetniet 12:03 AM Jun 1st gewoon? 3 juni 2011 19:14:32 via web via web in reply to PRRGrootenboer10 Couriertje @PRRGrootenboer dat word dan pijnlijk gesprekje zeker? 3 juni 2011 16:31:33 via Mobile Web in reply to PRRGrootenboer9 AnalPoetNL @prrgrootenboer (helaas 1 van m’n jongeren #adoptie) Op ieder potje past een dekseltje - maar op iedere situatie niet een oplossing .. 3 juni 2011 16:22:13 via HootSuite in reply to PRRGrootenboer8 PRRHarammotahar RT @PRRGrootenboer: @ prrberenschot met de nieuwe wijkauto. Nu114 Politie, Twitter en gezag
  • 117. Bijlage 8 Analyse interviews wijkagentenInleiding Methode van onderzoek van het in-Met de wijkagenten PRRGrootenboer (korps Rotter- terviewdam-Rijnmond) en WijkagentSassem (korps Hollands Beide interviews zijn door twee onderzoekers afgeno-Midden), waarvan de “twitterstromen” zijn geana- men. Bij het uitschrijven van de interviews werden delyseerd, zijn tevens interviews gehouden. Dit betrof topics en vragen zoals opgenomen in het analysekaderin beide gevallen een intensief gesprek tussen twee van hoofdstuk 4 als leidraad gebruikt.onderzoekers en de wijkagent met een semigestruc- Om de betrouwbaarheid (zijn de uitkomsten niet afhan-tureerd karakter. De interviews met de wijkagenten kelijk van toeval) en de validiteit (meet de onderzoekerhebben mede plaatsgevonden met het oogmerk om wat hij wil meten) te vergroten is in dit deel van het on-de interpretatie van de inhoudsanalyse te toetsen. derzoek aandacht geschonken aan de volgende puntenDaarnaast waren de interviews gericht op het vaststel- (Baarda, 2007):len van de relatie tussen de kenmerken van Twitter en - De gekozen methode heeft zoveel mogelijk onderde beeldvorming over het gezag van de politie gezien gelijke omstandigheden en op dezelfde wijzevanuit het perspectief van de twitterende wijkagent. plaatsgevonden.In de interviews is gevraagd naar de achterliggende - De verwerking en analyse van de gegevens hebbenen diepere motivatie en beleving van de wijkagent in kort na de interviews plaatsgevonden omdat latererelatie tot zijn gebruik van Twitter en de beeldvorming en/of indirecte registratie invloed kan hebben op dedie daaruit voortvloeit. betrouwbaarheid van het onderzoek.Voor de structuur van het gesprek is gebruik gemaakt - Er is bij de uitwerking en analyse gebruik gemaaktvan een vooraf opgestelde vragenlijst. Deze vragenlijst van de aantekeningen en de geluidsopname die zijnis opgesteld op basis van gekozen topics, waarbij is gemaakt tijdens de interviews.uitgegaan van de vraagstelling en het theoretische ka- - Tijdens de interviews is het gesprek regelmatigder van het onderzoek. In de onderstaande vragenlijst samengevat op een open manier. Deze samenvattin-/ topiclijst staan onderwerpen en/of specifieke vragen gen zijn gegeven om structuur in het interview aanmet betrekking tot het onderzoeksonderwerp. te brengen, te toetsen of de wijkagent alles goedBij aanvang van de interviews is door de onderzoekers gehoord had en om de relatie te bevorderen.aan de wijkagenten uitgelegd wat het doel van het - De onderzoekers hebben getracht zoveel mogelijkgesprek was. vervolgvragen te stellen die uitsluitend ingingen opDe onderzoekers hebben de wijkagenten geholpen om wat de wijkagent had geuit. Doorvragen is zoveelhun motivatie en beleving van het gebruik van Twitter mogelijk op een neutrale manier gedaan zodat dete beschrijven zonder zelf invloed op de resultaten van wijkagent geen indruk zou kunnen krijgen of dehet gesprek uit te oefenen. onderzoekers het wel of niet met hem eens zouden zijn of dat een uitspraak “vreemd” gevonden werd. - Het non-verbale gedrag van de wijkagenten is be- trokken bij de vervolgvragen en het doorvragen. - De onderzoekers hebben suggestieve vragen verme- den. Politie, Twitter en gezag 115
  • 118. Vragenlijst / topiclijst interviews 20. Wat heb je nodig van jouw leidinggevenden (of van de organisatie) om effectief uitvoering te kunnenA: Twitter in het algemeen: geven aan het gebruik van Twitter?1. Hoe lang maak je al gebruik van Twitter in je werk 21. Vind je dat jouw Korps je voldoende faciliteert om als wijkagent? adequaat gebruik te maken van Twitter?2. Waarom ben je gebruik gaan maken van Twit- 22. Geef je een terugkoppeling van de informatie uit je ter? “twitterstroom”: aan je leidinggevende of collega’s?3. Wat / waarover Twitter je? Heb je voorbeelden?4. Wat is je frequentie van het gebruik van Twitter? 23. Is er verder nog iets dat je kwijt wilt?5. Hoe komt een tweet tot stand?6. Zorg je zelf voor de inhoud van je tweets?7. Kun je effecten / resultaten noemen die te relate- Analyse van de interviews ren zijn aan jouw tweets? De onderzoekers hebben hun voorkeuren en opvat-8. Wanneer is er volgens jou sprake van een adequaat tingen over de onderzoeksvraag vooraf en tijdens het (effectief) gebruik van Twitter door de politie? analyseren van de gegevens zoveel mogelijk uitgescha- keld. De interpretatie van de onderzoeksgegevens isB: Twitteren en volgers: beoordeeld en nagekeken door de twee andere leden9. Wat doe je om volgers te krijgen en/of aan je te van de afstudeergroep. binden? Omdat de informatieterugkoppeling de betrouwbaar-10. Is er volgens jou sprake van voldoende interactie heid en de validiteit van het onderzoek kan vergroten, tussen jou en je volgers? Ben je daar tevreden zijn de samenvatting van de inhoudsanalyse van de over? “twitterstromen” en de interviews ook voorgelegd aan11. Heb je het idee dat de burger jouw waarschuwin- de focusgroep. gen / adviezen via tweets opvolgen? Bij de analyse van het interviews zijn de antwoorden12. Ben je door het gebruik van Twitter nu sneller en geanalyseerd en geclusterd naar aanleiding van de to- beter geïnformeerd over zaken die spelen in jouw pics uit het onderzoeksmodel. Na analyse van de beide wijk? interviews is gekeken welke thema’s relevant waren voor het beantwoorden van de onderzoeksvraag en deC: Beeldvorming en Twitter: deelvragen. De uitwerking van de interviews is opgeno-13. Waarover twitter je veelal? men in hoofdstuk 5.14. Is jouw beeld over de buurt veranderd sinds je twit- tert?15. Denk je dat het beeld dat de volgers van jou heb- ben is veranderd sinds je twittert?16. Vind je dat het gebruik van Twitter het beeld van de politie beïnvloed? Hoe heeft dat beeld zich dan ontwikkeld? (Noot: relateren aan de vijf gezags- gronden)D: De Twitterende wijkagent en zijn leiding- gevende:17. In hoeverre bemoeit jouw leidinggevende zich met jouw gebruik van Twitter? Bemoeit de leidingge- vende zich met de inhoud van de tweets?18. Heeft jouw korps en/of leidinggevende kaders aangegeven voor het gebruik van Twitter?19. Ken jij, indien van toepassing, het beleid of de visie van je korps t.a.v. het gebruik van Twitter? Wat vind je van dat beleid en/of van die visie?116 Politie, Twitter en gezag
  • 119. Bijlage 9 Factsheet focusgroepInleiding Beeldvorming“De opkomst van social media en de gebrekkige manierwaarop publieke organisaties omgaan met nieuwe media Onze individuele perceptie wordt beïnvloed door hoespelen een rol bij het afnemen van het vertrouwen in de we met elkaar omgaan. Mooier geformuleerd: In de in-overheid”, aldus een kritisch citaat uit het rapport “Zelf teractie tussen mensen worden betekenissen uitgewis-Vertrouwen” van de Nationale DenkTank 2010. seld. Dit is eenvoudig verwoord het proces van beeld- vorming (Berger & Luckmann, 1966). De media hebbenWij, een viertal studenten van de Strategische Leer- een sterke invloed op dit proces van betekenisgeving.gang Leidinggeven 7 (SLL7), onderzoeken in het kader De media bepalen wat relevant nieuws is en definiëren,van onze afstudeerscriptie de invloed van het gebruik “framen”, de nieuwsfeiten (Van Twist, 2010). Beeld-van social media op de beeldvorming over het gezag vorming is dus “core business” van de media. Bij socialvan de politie. Hierbij richten wij ons met name op het media gaat het meer dan bij de klassieke media om degebruik van Twitter door wijkagenten en het mogelijke interactie en de dialoog tussen de gebruikers onder-effecten daarvan op het gezag van de politie. ling. Het samen produceren en delen, zijn typerend voor social media in het algemeen en Twitter in hetOnderzoeksvraag bijzonder. Dit betekent dat de macht in het proces vanWe leven in een “mediated reality”: De enorme beeldvorming bij social media meer op het niveau vanhoeveelheid beelden die ons dagelijks overspoelen het individu ligt.drukken als het ware onze eigen rechtstreekse waarne-mingen steeds verder weg. Deze beelden of “frames” Voordat we ingaan op de manier van onderzoek is hetbeïnvloeden sterk hoe de burger naar de wereld kijkt. van belang de twee andere kernbegrippen, namelijk ge-De vraag die wij ons stellen is of het beeld dat via deze zag en strategisch politieleiderschap, kort toe te lichten.“frames” tot stand komt te beïnvloeden is daar waarhet om het gezag van de politie gaat. GezagDe centrale onderzoeksvraag die we hierbij hebben Het gezag heeft de politieorganisatie niet vanzelf-geformuleerd luidt als volgt: sprekend gekregen (Zijderveld, 1985). Het kan niet per definitie worden ontleend aan het aan haar toebe- “Wat is het effect van het gebruik van deelde geweldsmonopolie. Het wordt verkregen van Twitter door wijkagenten op de beeld- een ander, namelijk de burger. En die burger wil een vorming over het gezag van de politie, zichtbare, herkenbare, aanspreekbare, bereikbare en hoe kan dit worden verklaard en welke effectieve politie. Daarmee zijn deze begrippen belang- consequenties heeft dit voor strategisch rijke gezagsgronden van de politie geworden. Wanneer politieleiderschap?” de politie weinig werk maakt van beïnvloeding van de beeldvorming ten aanzien van deze gezagsgrondenBelangrijke sleutelbegrippen die uit deze onderzoeks- zal ze weinig gezag krijgen van de burger. Het behoeftvraag naar voren komen zijn beeldvorming, gezag en weinig betoog dat dit implicaties heeft voor het strate-strategisch politieleiderschap. gisch politieleiderschap. Politie, Twitter en gezag 117
  • 120. Strategisch politieleiderschap Welke consequenties heeft het gebruik van Twitter voor het strategisch politieleider-Wij hanteren in ons onderzoek de navolgende drie cru- schap?ciale functies van strategisch politieleiderschap (Boin Het gaat er in de discussie om te komen tot het be-e.a., 2003): grijpen / interpreteren van het gebruik van Twitter1. Het formuleren en uitdragen van een visie op de in relatie tot een gezaghebbende politie. Dit tegen realiseerbare doelen van de organisatie. De beleids- de achtergrond van de theorieën rondom beeldvor- matige functie. ming, gezag en strategisch leiderschap. De verbanden2. Het ontwerpen van een organisatiepatroon waarin uitgedrukt in onderstaand onderzoeksmodel worden organisatieleden hun werk effectief en efficiënt door de focusgroep bediscussieerd en de uitkomsten kunnen verrichten. De organisatorische functie. van de andere onderzoeksmethoden geanalyseerd. De3. Het bewaken van relaties met belanghebbende uitkomsten van de andere onderzoeksmethoden zullen partijen die van essentieel belang zijn voor de legi- aan het begin van de bijeenkomst van de focusgroep timiteit van een publieke organisatie. De diploma- worden gepresenteerd. tieke functie. De voorgestelde agenda voor de bijeenkomst:In het kader van ons onderzoek is de diplomatieke 1. Openingfunctie erg interessant. De nadruk ligt hier namelijk op 2. Welkom en voorstelrondede interactie met de omgeving om de beeldvorming te 3. Presentatie theoretisch kader en onderzoeksmodelbeïnvloeden. De strategische politieleider is in staat de 4. Presentatie bevindingen inhoudsanalyse, enquêtepolitieorganisatie aan te laten sluiten op het beeld dat en interviewsde samenleving heeft van een gezaghebbende politie. 5. Discussie over herkenbaarheid uitkomsten en conse-En daarvoor formuleert hij/zij een heldere visie, een quenties politieleiderschapcruciale taak voor de strategische politieleider. 6. Wat verder ter tafel komt 7. AfsluitingMethode van onderzoekOm een antwoord te vinden op onze onderzoeksvraag Ellen Bovermanhebben we gekozen voor een mix van onderzoeksme- Leen van Duijnthoden: Peter de Graaf1. Een inhoudsanalyse naar de tweets van twee gese- Jasper Ritzema lecteerde wijkagenten.2. Een enquête onder de volgers van de twee geselec- teerde wijkagenten.3. Het afnemen van een interview van de twee gese- lecteerde wijkagenten.4. Het organiseren van een focusgroep.U bent uitgenodigd om zitting te nemen in de focus-groep. Een focusgroep heeft het karakter van eenopen discussie over een aantal vooraf geselecteerdeonderwerpen onder leiding van een gespreksmodera-tor.Uit ons onderzoek blijkt dat Twitter een communicatie-middel is waarmee de politie zich op allerlei manierenpositioneert in de samenleving. Daarmee heeft hetgebruik van Twitter door de wijkagent strategischeimplicaties voor de politie. De concrete vraag voor defocusgroep is:118 Politie, Twitter en gezag