Your SlideShare is downloading. ×
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Heterdaadkracht

408

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
408
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Meer heterdaadkracht“Aanhoudend in de buurt”Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporingmaart 2007PolitieacademieLectoraat Gemeenschappelijke veiligheidskunde Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 2. Inhoud 1. Inleiding ........................................................................................................................................ 2. Onderzoeksdefinitie ...................................................................................................................... 6 2.1 Onderzoeksdoel..................................................................................................................................6 2.2 Onderzoeksvragen .............................................................................................................................6 2.3 Indeling van het onderzoek...............................................................................................................6 . Uitkomsten .....................................................................................................................................7 3.1 Onderdeel 1 ........................................................................................................................................ 7 3.2 Onderdeel 2 ........................................................................................................................................ 7 3.3 Onderdeel 3 ........................................................................................................................................8 . Conclusies ....................................................................................................................................1 4.1 Samenvattend ...................................................................................................................................16 . Aanbevelingen .............................................................................................................................17 5.1 Aanbevelingen.................................................................................................................................. 17 5.2 Extra aanbeveling ............................................................................................................................. 17 6. Fundament van het onderzoek ................................................................................................... 19 7. Verantwoording ...........................................................................................................................21 7.1 Voorbereiding ................................................................................................................................... 21 7.2 Representativiteit van de onderzoeksgebieden ............................................................................. 21 7.3 Onderdeel 1 ...................................................................................................................................... 21 7.4 Onderdeel 2 ...................................................................................................................................... 22 7.5 Onderdeel 3 ...................................................................................................................................... 22 Bijlage I .................................................................................................................................................2 Bijlage II1 ............................................................................................................................................. 26 BIjlage III .............................................................................................................................................. 29 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 3. Voorwoord De afgelopen maanden is in onze opdracht een Dr. Gabriël van den Brink, respectievelijk bijzonder onderzoek gedaan. Dit was gericht op het programmamanager en lector van het lectoraat krijgen van een beter beeld van: Gemeenschappelijke Veiligheidskunde van de 1. e aanhoudingen van verdachten van misdrijven en d Politieacademie en Jankees van Baardewijk, het aandeel daarin van heterdaad1 aanhoudingen; werkzaam bij Reinforce Netcentric Operations. 2. e rol van burgers bij aanhoudingen op heterdaad; d Het tweede deel van het onderzoek, het verder . e winst die te halen is bij (tijd-)kritische d analyseren van zeshonderd politieregistraties van succesfactoren bij aanhoudingen op heterdaad. aanhoudingen, is uitgevoerd in samenwerking met twee van onze studenten, Elles Blumink, Aanleiding tot dit onderzoek is een opvallende laatstejaarsstudente, en Meindert de Wit, uitkomst van een eerder, indicatief onderzoek bij derdejaarsstudent. Het derde onderzoeksdeel is de Politieregio Utrecht naar heterdaad aanhou- uitgevoerd in samenwerking met Tom van Dijk, dingen.2 Hieruit blijkt dat van alle aangehouden directeur beleidsonderzoek van Intomart GFK. verdachten van misdrijven in de regio Utrecht Graag wil ik ieder bedanken voor diens inzet. in 2001, verreweg de meesten op heterdaad zijn aangehouden. We wilden dit onderzoek Ik hoop dat de uitkomsten van dit onderzoek in breder verband herhalen en op onderdelen leiden tot nieuwe inzichten en inspiratie om uitdiepen. samen met de burger in de buurt concreet te werken aan een veiliger Nederland. Dit nieuwe onderzoek is uitgevoerd in een samenwerking tussen Peter van Os en Professor Lex Mellink 1. Heterdaad aanhoudingen zijn de aanhoudingen die verricht worden tijdens of direct na het plegen van het misdrijf. Zie ook artikel 53 en 128 van het Wetboek van Strafvordering 2. Opgenomen in de publicatie “Heterdaadkracht, een snelweg in opsporing en vervolging” Mei 2003 JC van Baardewijk. Bekroond met de VMHP Publicatieaanmoedigingsprijs 20036 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 7 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 4. 1. Inleiding Onze taakopdracht, zoals beschreven in de Politiewet, Zij is de instantie waarop de burger altijd een bestaat uit handhaven, opsporen en verlenen van hulp. beroep kan doen, ook wanneer anderen het De vraag is of we optimaal rendement halen uit onze laten afweten. unieke positie van een organisatie die 7 x 2 uur in de frontlinie van onze maatschappij staat. Wij zijn de oren en ogen van onze samenleving. Signaleren en • Hulpverlening 1977 adviseren is speerpunt van het Rapport Politie in ‘Politie in verandering’ pleitte voor een vermaat- ontwikkeling (200). Een prachtig vergezicht, maar schappelijking van het politiewerk, voor betere zijn we wel in de positie om deze rol met gezag in te contacten tussen politie en burgerij, voor werken nemen? Want opsporen, handhaven, hulpverlenen en op basis van kennen en gekend worden, en voor signaleren zijn geen politietaken die op zich staan. Het een gebiedsgebonden werkwijze. De politie is een viertal lagen of dimensies die samen ons vak moest zich uitdrukkelijk in dienst van de burgerij vormen. Ze zijn vanaf het midden van de negentiende stellen en handelen op basis van maatschap- eeuw in verschillende fasen van de geschiedenis pelijke betrokkenheid. De nadruk kwam hierdoor ontstaan. Iedere fase levert een nieuwe dimensie op. mede te liggen op de politieagent als hulpverle- Iedere dimensie brengt een geheel eigen invalshoek ner en partner in het lokale veiligheidsbeleid. mee. Deze vier dimensies zijn: • nformatie, signaleren en adviseren I • Opsporing midden 19e eeuw 200 In beginsel is opsporing één taak naast andere. ‘Politie in ontwikkeling’ beschrijft onder meer Maar het is wel een taak die ondubbelzinnig met het wegvallen van grenzen en de daaraan het geweldsmonopolie, en dus met een specifiek gekoppelde controlemogelijkheden. De huidige element van de politie als overheidsorgaan, maatschappij kenmerkt zich door een algemene verbonden is. Toch is de politie primair niet op- mobiliteit. Sociale processen worden meer en gericht om boeven te vangen, maar om boeven meer bepaald door de stromen van mensen, óp te vangen. Het ging in de eerste plaats om goederen, geld en - zeer dominant - door het voorkomen van eigenrichting door burgers informatie. Dat schept niet alleen nieuwe kansen die de dader al hadden gepakt. Het initiatief voor sociale uitwisseling en economische bedrij- lag en ligt grotendeels nog steeds bij de burger vigheid, maar ook voor terreur en criminaliteit. die het misdrijf ziet gebeuren. Wanneer deze De rol van politie als informatiemakelaar en initiatiefrol van burgers onvoldoende wordt adviseur neemt een steeds grotere plaats in het erkend, verengt opsporing zich tot langdurig denken in. We spreken over informatiegestuurde recherchewerk en verliest de opsporingstaak van veiligheidszorg. de politie haar fundering. Deze dimensies zijn als sedimenten aan elkaar verbonden. De politie ontleent haar legitimatie • Handhaving begin 20e eeuw om te kunnen signaleren en adviseren aan de Een tweede belangrijke taak van de politie is het mate en de kwaliteit waarmee ze opspoort, handhaven van de openbare orde en toezicht handhaaft en hulp verleent. Dit verkennend houden op het maatschappelijke verkeer. Als onderzoek richt zich op de kern van het politie- vertegenwoordiger van de overheid oefent de werk: het boeven vangen in actieve wederkerig- politie haar gezag in de openbare ruimte uit. heid met burgers en bedrijven. Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 9 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 5. 2. Onderzoeksdefinitie Vanaf medio 2001 is er in Nederland een breed ten van de afgelopen jaren er als volgt uit: 2.1 Onderzoeksdoel 2. Indeling van het onderzoek maatschappelijk verlangen naar een drastische Berekend over het totaal aantal misdrijven blijkt Het doel van het onderzoek is meer te weten te Het onderzoek bestaat uit drie delen: daling van criminaliteit. Publiek en politiek het echte oplossingspercentage in bijvoorbeeld komen over wat burgers (slachtoffers en omstanders) 1. Met behulp van registraties van de politiere- kijken daarbij - mogelijk meer dan ooit tevoren 2004 minder dan 6%. Gelukkig is bij de meest doen tijdens of direct na het zien plegen van een gio’s Amsterdam-Amstelland en Gelderland- - naar de opsporingsresultaten en naar de politie. ernstige delicten het oplossingspercentage veel misdrijf, zodat de politie in haar communicatie en in Midden is kwantitatief onderzoek gedaan Bij publiekscommunicatie over opsporingsresulta- hoger dan die 6%, en blijkt dit resultaat ook haar operationele handelen hier zo goed mogelijk naar het aandeel van aanhoudingen op ten worden door de politie veelal het oplossings- sterk verbeterd in de afgelopen paar jaren. Bij gebruik van kan maken. Dit is gedaan aan de hand van heterdaad en dat van aanhoudingen achteraf percentages van de geregistreerde misdrijven de veelvoorkomende criminaliteit3, delictsoorten vier kernvragen: (buiten heterdaad). genoemd. Voor de samenleving is het aantal waar de Nederlandse bevolking massaal het 2. Vervolgens is, eveneens met de registraties geregistreerde misdrijven echter een papieren slachtoffer van is, ligt het oplossingspercentage van aanhoudingen van de politie, nader werkelijkheid. In jaarlijks onderzoek vertellen echter beduidend lager. De aanhoudende maat- 2.2 Onderzoeksvragen kwantitatief onderzoek gedaan naar de slachtoffers ons het werkelijk aantal misdrijven. schappelijke en politieke behoefte aan effectie- 1. In welke mate worden verdachten van rol van burgers bij deze aanhoudingen op Met een gemiddelde aangiftebereidheid van vere opsporing is daarom goed te begrijpen. misdrijven op heterdaad4 aangehouden? heterdaad. 33% en de CBS-cijfers van de geregistreerde en 2. Hoe groot is de initiatiefrol van burgers bij 3. Ten slotte is breed (over heel Nederland) door opgeloste misdrijven, zien de opsporingsresulta- Wat is dan wijsheid? Waarin moeten we aanhoudingen op heterdaad? het bureau Intomart GFK bevolkingsonder- de komende jaren investeren om crimineel 3. Hoe vaak wordt het plegen van een misdrijf zoek gedaan naar wat burgers feitelijk doen 6.000.000 gedrag te ontmoedigen? Moet de politie naast door burgers gezien? bij het zien plegen van een misdrijf en hun beter rechercheren niet ook iets heel anders 4. Wat is het gedrag van burgers bij het zien ple- beweegredenen daarbij. 5.000.000 overwegen? Nu burgers zich zo massaal tegen gen van misdrijven, hun eventuele interactie 4.000.000 criminaliteit hebben gekeerd, wat doen we daar met de politie, en hun beweegredenen daar als politie dan mee? Hoe gaan politie en burgers achter? Misdrijven 3.000.000 nu om met wat burgers dagelijks zien gebeuren? Geregistreerd Waar zitten dan de mogelijkheden, waar zit de 2.000.000 Opgelost verborgen winst? Hoe kunnen we criminaliteit 1.000.000 nog onaantrekkelijker maken? 0 1996 1998 2000 2002 2004 Misdrijven Geregistreerd Opgelost 4 Heterdaad is een term die ook in artikel 53 en 128 van het Wetboek van Strafvordering wordt gehanteerd. Volgens de wet is er sprake van heterdaad wanneer een strafbaar feit wordt ontdekt terwijl het begaan wordt of kort nadat het begaan is. Wanneer2004 in zo’n situatie de dader (of in ieder geval de verdachte) kan worden gepakt, spreekt men van een aanhouding op heterdaad. De heterdaad aanhoudingen direct na de moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh zijn recente voorbeelden. De bevoegdheid om verdachten van strafbaar feiten (waaronder misdrijven) aan te houden, gaat primair uit van de heterdaadsituatie en is gegeven aan iedere burger. Een aanhouding op heterdaad mag alleen als het volgen van de verdachte vrijwel zonder onderbreking heeft plaats gehad. De maximale tijdslengte van een heterdaadsituatie is niet wettelijk vastgelegd. Doorgaans vindt een dergelijke aanhouding plaats binnen enkele minuten tot een uur na het plegen van het misdrijf, maar in een enkel geval pas na drie uur. Als dát niet gelukt is, rest slechts de juridische mogelijkheid om een verdachte alsnog achteraf aan te houden. Dit heet een aanhouding buiten heterdaad. Vanwege de complexiteit is deze bevoegdheid alleen gegeven aan functionarissen van politie en 3. Juist (meestal straffeloos gebleven) delicten als winkeldiefstal en fietsdiefstal, zijn het begin van veel criminele carrières justitie. 10 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 11 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 6. . UitkomstenHet gehele onderzoek heeft een grote hoeveelheid 2004 is in Gelderland-Midden bijna 80% van alle alleen door de politie zelf geconstateerd kunnen dan 13 jaar zijn, de vraag voorgelegd of ze in dedata opgeleverd. Dit hoofdstuk bevat de belangrijkste aanhoudingen te danken aan heterdaad, en in worden. Kijken we alleen naar de aanhoudingen afgelopen twaalf maanden iemand een misdrijfuitkomsten. Achtergrondinformatie, zoals antwoorden Amsterdam-Amstelland ligt dat percentage zelfs bij zogenaamde slachtoffermisdrijven6, dan is de had zien plegen tegen henzelf of anderen.op nog andere vragen en de verantwoording van het boven de 90%5. uitkomst nog extremer: 87% van al deze aanhou- Uiteindelijk hebben 76.685 mensen die vraagonderzoek, zijn elders in het document te vinden. dingen zijn verricht dankzij initiatief van burgers. beantwoord. Gegevens over de respons vindt u De verschillen tussen de gebieden bleken minder in bijlage III. .2 Onderdeel 2 opvallend. Ongeveer 1 op de 5 Nederlanders – zo blijkt - is.1 Onderdeel 1 Vervolgens is in zes verschillende gebiedsdelen de voorbije 12 maanden getuige geweest vanBij opsporing wordt vaak in eerste instantie in de politieregio’s Gelderland-Midden en Aanhoudingen op heterdaad een misdrijf op heterdaad. Het gaat dan om circagedacht aan het achteraf opsporen van daders Amsterdam-Amstelland onderzocht op wiens bij slachtoffer / aangifte misdrijven 2,6 miljoen burgers.middels rechercheonderzoek. De vraag is of die initiatief al die heterdaad aanhoudingen werden op initiatief van politie op initiatief van burgers Circa de helft van hen heeft één voorval mee-gedachte terecht is. In principe zou het toch verricht. Dit is gedaan met zes random-steek- gemaakt, de andere helft meer voorvallen. Inveel minder tijdrovend en ingewikkeld moeten proeven van elk 100 aanhoudingen. De categorie totaal gaat het om circa 4,6 miljoen door burgerszijn om verdachten direct of heel kort na het “Op initiatief van burgers” gaat om de aanhou- 44 43 49 50 40 47 waargenomen misdrijven.misdrijf, dus op heterdaad, aan te houden. In dit dingen door burgers zelf en aanhoudingen dooronderzoek wilden we daarom weten in welke de politie als gevolg van meldingen van burgers. Heeft u in de afgelopen 12 maanden iemand een mate verdachten nu al op heterdaad worden misdrijf zien plegen, tegen uzelf of tegen anderen?aangehouden. We hebben daarbij gekeken naar N Percentage Aanhoudingen op heterdaadalle aanhoudingen in één jaar in een stedelijke 8 9 6 6 6 6 Ja 14.804 19,3en een meer landelijke omgeving, respectievelijk op initiatief van politie op initiatief van burgersde politieregio’s Amsterdam-Amstelland en Arnhem- Amsterdam- Arnhem- Amsterdam- Gelderland- Amsterdam Nee 59.557 77,7 Centrum Centrum buitenwijken buitenwijken Midden- Amstelland-Gelderland-Midden. buitengebied buitengebied Weet niet 2.324 3,0 64 53 65 64 57 60 Gebiedsdelen Totaal 76.685 100,0De uitkomsten waren opvallend: In het peiljaar Hoe alle verdachten worden aangehouden 36 47 35 36 43 40 (2004) Hoe alle verdachten worden aangehouden . Onderdeel Arnhem- Amsterdam- Arnhem- Amsterdam- Gelderland- Amsterdam100% (2004) Centrum Centrum buitenwijken buitenwijken Midden- Amstelland- buitengebied buitengebied 90% 100% Gebiedsdelen ..1 e basis = hoeveel misdrijven worden er D ..2 Meldingen 80% 70% 90% realtime gezien? Miljoenen burgers zijn getuige van misdrijven; 60% 80% Voor het op heterdaad kunnen aanhouden van wat doen ze daarmee? Het is bekend dat als 70% 50% “Op initiatief van politie” betreft de aanhoudin- een verdachte is noodzakelijk dat het misdrijf het zoeken van de dader langer dan enkele 60% 40% 50% gen door de politie na het zelf constateren (het wordt ontdekt. De uitkomsten uit het vorige on- minuten duurt, de pakkans sterk afneemt. Alleen 30% 40% zien plegen) van het misdrijf. derzoeksdeel tonen aan dat de politie hierin een met de inzet van dagen tot maanden aan extra 20% 10% 30% In het oog springt dat gemiddeld zo’n 60% uitermate beperkte rol speelt. Met 41.526 km2 politie(recherche-) capaciteit kan het dan nog 0% 20% van de heterdaad aanhoudingen door burgers landoppervlakte en altijd minder dan zo’n 10 lukken om de verdachte te achterhalen. Via 10%Politie Politie Amsterdam Gelderland- geïnitieerd wordt. De heterdaad aanhoudingen duizend politiemensen gelijktijdig op straat, kan een onderzoek op basis van ruim 700 oog- 0% Amstelland Politie Midden Politie waarvan de politie de initiator was, bleken met dit niet anders. De kans dat 16 miljoen burgers getuigen-respondenten (zowel slachtoffers en Amsterdam Gelderland- Amstelland Midden name misdrijfsoorten als rijden onder invloed, een misdrijf zien gebeuren is daarentegen vele benadeelden als getuigen en omstanders) is een op heterdaad prostitutie en drugsgebruik buiten toegestane malen groter. Door Intomart GfK is aan de leden aantal vervolgvragen gesteld om te achterhalen achteraf gebieden. Dit zijn misdrijven die doorgaans van het online panel van Intomart GfK die ouder in welke mate zij het misdrijf aan de politie op heterdaad achteraf5 Ter controle is bij de aanhoudingen van Gelderland-Midden de periode vanaf 1 januari 2002 tot 15 mei 2006 onderzocht. 6 Dit zijn de misdrijven waar directe slachtoffers door ontstaan en waar doorgaans aangifte van wordt gedaan, zoals alle soorten Het percentage heterdaad aanhoudingen blijkt per jaar te fluctueren tussen 78,1 en 81,0% diefstallen, geweldsdelicten, seksuele misdrijven en vernielingen.12 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 1 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 7. Soort informatie aan politie doorgegevenhebben gemeld, via welke weg zij dit hebben van de misdrijven die binnen enkele minuten zijn 2.500.000 verblijfplaats of vluchtrichting van de dader omgedaan en welke informatie zij aan de politie gemeld, gebeurt dit in bijna tweederde van de daarmee de kans op aanhouding op heterdaadhebben doorgegeven. gevallen via andere kanalen dan het daarvoor 2.000.000 te maximaliseren.7 ingerichte 112. Samengevat: Slechts 1 op de 9 1.500.000Van de 4,6 miljoen door burgers waargenomen heterdaad waarnemingen wordt binnen enkele In dit onderzoek is daarom zowel de motivatiemisdrijven wordt een deel helemaal niet gemeld, minuten via het spoedkanaal 112 gemeld, waar- en het (meldings-)gedrag van slachtoffers en 1.000.000en een deel niet binnen enkele minuten maar mee circa 4 miljoen heterdaad waarnemingen benadeelden als dat van getuigen en omstanderspas na langere tijd (soms dagen). Het spoed- niet efficiënt of in het geheel niet in actie meegenomen. Deze worden op hiervoor rele- 500.000kanaal 112 is hét nationaal toegangsnummer om worden omgezet. vante onderdelen onderscheiden.de politie te bellen als iedere seconde telt. De 0overheidscampagnes over 112 richtte zich echter De politie doet er alles aan om verdachten van De locatie waar het misdrijf De locatie Een omschrijving Een omschrijving of de van de van het Kenmerken of toestand Anders In onderstaand overzicht is weergegeven óf, en plaatsvond vluchtrichting dader vervoermiddel van hetalleen op levensbedreigende situaties. Dat dit misdrijven direct op te sporen van de dader van de dader slachtoffer zo ja door wie melding is gedaan bij de politie.vergaande gevolgen heeft is duidelijk geworden. Helemaal eens 3,7% De helft van de incidenten is gemeld door slacht-Veel heterdaad waarnemingen blijken niet, of Maar voor zover ons bekend beperkt de focus offers of getuigen. Een vijfde van alle voorvallenpas na enige tijd of via andere kanalen, dan het Eens 21,6% van nationaal veiligheidsbeleidonderzoek, als het is gemeld door een ander (in alle gevallen ookspoedkanaal 112 gemeld te worden. Maar zelfs Niet eens-niet oneens 37,6% gaat om meldingsgedrag of meldingsbereidheid, een getuige). Van 16% van de voorvallen is aan- Oneens 24,6 zich tot slachtoffers en benadeelden. Uiteraard gegeven dat geen melding heeft plaatsgevonden. belangrijk voor de overheid in haar rol als (rechts- Bij 14% van de incidenten weet men dat niet. Helemaal oneens 7,3% Misdrijven totaal )beschermer van slachtoffers. Maar dergelijk In termen van het aantal incidenten betekent (onbekend) Weet niet 5,3% onderzoek bevat daarmee geen bruikbare deze uitkomst dat iets meer dan 700 duizend sturingsinformatie om de pakkans te vergroten. incidenten niet gemeld zijn, en dat het van iets A Op heterdaad ontdekt door burgers De focus op alleen slachtoffers en benadeelden minder dan 700 duizend voorvallen niet duidelijk .. informatie is hiervoor te beperkt. Veel misdrijven kunnen is of er een melding heeft plaatsgevonden. B Binnen enkele Aan de waarnemers van een heterdaad misdrijf is tijdens het misdrijf immers niet gemeld worden minuten gemeld aan in het onderzoek gevraagd welk soort informatie door het slachtoffer. Het slachtoffer is óf door politie 4.600.000 zij of anderen aan de politie hebben door- overmacht (bijvoorbeeld bij een geweldsmisdrijf) C Binnen enkele gegeven. Ook hierbij blijken veel verbeteringen of door afwezigheid (bijvoorbeeld bij woningin- % gemeld? (celpercentages) 1.292.100 minuten via 112 494.500 mogelijk. We zien (zie grafiek) wel dat relatief braak) zelf niet in staat om het delict direct te ja, ja, nee weet (spoed) gemeld veel ooggetuigen de locatie van het misdrijf melden. Er zijn meer dan 10 miljoen potentiële zelf ander niet Publieksreactie op misdrijven aan de politie doorgegeven, maar dit aantal getuigen en slechts zo’n 50 duizend politiemen- Totaal Slachtoffers 21% 0% 4% 1% halveert als het gaat om het doorgeven van een sen. Dat betekent dat slachtoffers van misdrijven Misdrijven totaal omschrijving van de dader. Dit wordt nog minder in hun (rechts-) bescherming in de eerste plaats Getuigen 29% 20% 12% 13% (onbekend) als het gaat om de vluchtrichting of omschrijving afhankelijk zijn van de motivatie en het gedrag Totaal 50% 20% 16% 14% van het vervoermiddel van de dader. van getuigen. Allereerst in fysieke zin: het A Op heterdaad ontdekt door burgers beschermen van het slachtoffer of diens eigen- .. Verdiepingsslag 1: dom en het tegenhouden of aanhouden van de Leesvoorbeeld: 21 % van alle voorvallen is B Binnen enkele Het Onderscheid tussen slachtoffers en getuigen dader. Maar vervolgens ook in communicatieve gemeld door het slachtoffer zelf minuten gemeld aan Bovenstaande uitkomsten geven weer dat zin: het direct aan de politie melden van de politie A zonder meldingen door burgers de opsporing C Binnen enkele van daders voor de politie een onmogelijke B=_A minuten via 112 opdracht zou zijn. Het meldingsgedrag of de C=1/9A (spoed) gemeld Publieksreactie op misdrijven meldingsbereidheid is geen nieuw onderwerp. 7 En soms het inroepen van medische hulp1 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 1 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 8. Welk oordeel heeft u over het totale functioneren van de politie in uw buurt? % (helemaal) eens met de stelling Politie in kennis gesteld: slachtoffer Politie in kennis gesteld: getuige Politie in kennis gesteld: slachtoffer Politie in kennis gesteld: getuige totaal ja, zelf ja, nee weet ja, zelf ja, nee weet totaal ja, zelf ja, nee weet ja, zelf ja, nee weet ander niet ander niet ander niet ander niet Gewogen 758 176 0 34 7 214 160 82 85 Gewogen 758 176 0 34 7 214 160 82 85 Ongewogen 758 162 0 33 7 222 150 88 96 Ongewogen 758 162 0 33 7 222 150 88 96 (Zeer) tevreden 44% 37% 0% 47% 63% 47% 53% 30% 46% De politie biedt de burgers 33% 25% 0% 25% 63% 34% 41% 35% 30% in deze buurt bescherming Noch tevreden 35% 44% 0% 31% 0% 29% 30% 38% 39% De politie heeft hier 19% 18% 0% 16% 16% 25% 13% 23% 17% contact met de bewoners noch ontevreden uit de buurt (Zeer) ontevreden 19% 19% 0% 21% 37% 21% 17% 24% 11% De politie reageert op de 34% 31% 0% 30% 63% 37% 41% 27% 29% problemen hier in de buurt Weet niet 2% 1% 0% 0% 0% 2% 0% 8% 4% De politie doet in deze 32% 26% 0% 28% 63% 37% 38% 22% 29% buurt haar best De politie pakt de zaken in 14% 16% 0% 9% 35% 16% 14% 3% 13% deze buurt efficiênt aan.. Verdiepingsslag 2: over het totale functioneren van de politie in de Ze bekeuren hier te weinig 32% 39% 0% 24% 42% 32% 30% 30% 21%Relatie meldingsgedrag en het oordeel over de buurt groter dan bij de slachtoffers die de politiepolitie wél in kennis hebben gesteld (47 versus 37%, zie Ze treden niet hard genoeg 41% 50% 0% 29% 78% 45% 35% 39% 27% opIntomart GFK houdt voor de Veiligheidsmonitor blauwe vlakjes8). Bij de getuigen is er ook een Ze grijpen niet in 33% 38% 0% 36% 37% 36% 25% 27% 31%Bevolking sedert jaren onderzoek naar het verschil tussen de melders en de niet-melders,oordeel van burgers over het functioneren maar ligt de relatie precies andersom. Daar zijn Je ziet de politie in de 57% 56% 0% 45% 79% 53% 57% 69% 62% buurt te weinigvan de politie. Deze standaardvragen zijn ook de burgers die het voorval wél gemeld hebben Ze komen hier te weinig uit 50% 54% 0% 58% 71% 53% 40% 57% 45% de autogesteld aan de ooggetuigen van misdrijven, de in groter getal tevreden dan de mensen die datrespondenten van ons onderzoek. niet hebben gedaan (47% versus 30%, zie gele Ze zijn hier te weinig 46% 51% 0% 38% 71% 44% 42% 41% 51% aanspreekbaar vlakjes9). Ze hebben hier te weinig 38% 51% 0% 41% 45% 38% 30% 38% 26%In onderstaand overzicht is weergegeven in Dat patroon – bij de slachtoffers meldden tijd voor allerlei zakenhoeverre er een samenhang is tussen het wel vooral de critici, bij de getuigen vooral burgers Ze komen niet snel als je 29% 35% 0% 33% 37% 29% 26% 34% 19% ze roeptof niet melden van een voorval enerzijds en met meer vertrouwen in de politie – herhaalthet oordeel over het politiële functioneren zich bijna consequent als meer gedetailleerdanderzijds. Daarbij is wederom een onderscheid wordt gekeken naar oordelen over het politiëlegemaakt tussen slachtoffers en getuigen. functioneren10.Er doet zich een interessant verschil in meldings- Zo lijkt het er op dat het oordeel over het poli-gedrag voor tussen slachtoffers en getuigen. tiële functioneren voor getuigen van groter ge-Bij de slachtoffers van een heterdaad die géén wicht is dan voor slachtoffers bij de vraag of zemelding hebben gedaan, is de tevredenheid wel of geen melding gaan doen. Onbegrijpelijk8 Dit verschil is statistisch niet significant (95%).9 Dit verschil is statistisch significant (95%).10 Bij de blauwe vlakjes zijn de meeste verschillen insignificant, bij de gele vlakjes zijn de meeste verschillen wel statistisch significant.16 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 17 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 9. U kunt verschillende redenen gehad hebben om de politie van het voorval in kennis te stellen. % (helemaal) eens met de stelling Ik geef u nu een aantal mogelijkheden Politie in kennis gesteld: slachtoffer Politie in kennis gesteld: getuige Totaal slachtoffer getuige totaal ja, zelf ja, nee weet ja, zelf ja, nee weet Totaal 323 157 166 ander niet ander niet 304 143 161 Gewogen 758 176 0 34 7 214 160 82 85 Omdat de dader gepakt moest worden 65% 66% 64% Ongewogen 758 162 0 33 7 222 150 88 96 Ik weet hoe ik de politie 83% 85% 0% 81% 65% 93% 87% 62% 69% Omdat het uw plicht als burger was 51% 37% 63% direct en snel telefonisch kan bereiken Omdat de maat vol is 32% 33% 30% Iedere burger mag een 69% 84% 0% 72% 65% 67% 65% 57% 58% verdachte op heterdaad aanhouden Om de gestolen goederen voor uzelf of het 25% 34% 16% De politie doet er alles aan 25% 23% 0% 31% 43% 33% 19% 28% 16% slachtoffer terug te krijgen om verdachten van misdrij- ven direct op te sporen Om te zorgen voor opvang en hulp voor uzelf of 9% 7% 10% De politie zal mijn informa- 35% 28% 0% 31% 43% 44% 39% 26% 26% een ander tie over een net gebeurd misdrijf direct gebruiken Om te voorkomen dat de situatie nog erger werd 42% 41% 43% Als de politie alerter zou 47% 45% 0% 50% 71% 45% 46% 50% 55% reageren, zou ik eerder bellen Als ik nog tijdens een 38% 29% 0% 35% 61% 44% 48% 37% 26% misdrijf de politie bel, zalis dat verschil niet; slachtoffers van een misdrijf wel verschillen. Melders zijn het vaker dan niet- de politie ook gelijk komenen getuigen van een misdrijf verkeren in een melders eens met de volgende uitspraken: De politie begrijpt mij 30% 31% 0% 32% 42% 34% 42% 26% 16%fundamenteel andere positie. Slachtoffers kun- • Iedere burger mag een verdachte op heter-nen de politie informeren omdat ze bijvoorbeeld daad aanhouden11.een duidelijk eigenbelang hebben: ze willen de • De politie doet er alles aan om verdachten vangestolen spullen terug. Getuigen die melding misdrijven direct op te sporen.doen worden in sterker mate gedreven door • De politie zal mijn informatie over een netmeer ideële motieven, zoals burgerplicht (zie gebeurd misdrijf direct gebruikenvolgende tabel). Van daaruit geredeneerd lijkt het te lonen teEr zijn nauwelijks verschillen tussen slachtof- investeren in (nog) meer draagvlak voor dezefers die de politie wel of niet informeren en uitgangspunten..hun opvattingen over een aantal contextueleopvattingen rond de melding van voorvallen Slechts een relatief kleine groep (35%) heeft de(zie onderstaand schema). Bij de getuigen zijn er overtuiging dat de politie informatie over een net gebeurd misdrijf direct gebruikt. Ook de hoeveelheid mensen die gelooft dat de politie gelijk komt als men tijdens een misdrijf belt, is relatief klein (38%). Ook aan die laatste kwestie zou (communicatieve) aandacht gegeven moeten worden.11 De stelling kan op tweeërlei wijze geïnterpreteerd worden: als rechtsbeginsel of als een mening.1 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 19 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 10. . ConclusiesHet opsporen van daders van misdrijven blijkt in de Jaarlijks wordt circa 4,6 miljoen maal door door de politie ook direct wordt gebruikt. wordt binnen enkele minuten aan de politiepraktijk in sterke mate afhankelijk van heterdaad burgers gezien dat een misdrijf wordt gepleegd. Dat betekent dus dat 65% van de burgers er gemeld. Dat betekent dus dat 75% van hetaanhoudingen, voornamelijk het initiatief van burgers. Slechts een klein deel van deze waarnemingen van overtuigd moet gaan worden dat hun publiek er nog van moet worden overtuigdMaar juist in deze relatief eenvoudige vorm van worden echter via een effectieve, directe informatie over een net gebeurd misdrijf ook dat ook bij de politie voor het aanhouden vanopsporing blijken nog grote en concrete verbeteringen samenwerking met de politie tot een goed einde direct door de politie wordt gebruikt daders iedere seconde telt.mogelijk. gebracht. De directe pakkans van verdachten zou • Ook de hoeveelheid ooggetuigen die gelooft • Niet meer dan 1 op de 9 waargenomen vele malen groter kunnen zijn, maar blijkt nog dat de politie gelijk komt als men tijdens een misdrijven wordt binnen enkele minuten viaVan het relatief beperkte aantal verdachten van door een aantal zaken geremd te worden. Niet misdrijf belt, is relatief klein (38%). Dat wil het spoedkanaal (112) gemeld. Dat betekentmisdrijven dat in Nederland wordt achterhaald, alle van deze remmingen zijn door de politie zeggen dat 62% van Nederland er nog van dus dat bij een zeer groot deel van hetwordt zo’n 85% op heterdaad aangehouden, beïnvloedbaar, een aantal daarentegen wel. moet worden overtuigd dat de politie in een publiek nog duidelijk moet worden dat het15% wordt achteraf gepakt. Met een gemiddelde Daarvan springen het meest in het oog: dergelijk urgent geval ook direct zal komen. spoedkanaal 112 hét nummer is bij heterdaadaangiftebereidheid van 33% en de CBS-cijfers • Slechts een relatief kleine deel (35%) van • Nog niet de helft van alle meldingen misdrijven.van de geregistreerde en opgeloste misdrijven, de ondervraagde ooggetuigen heeft na hun bevat voor de politie bruikbare “pakkans-zien de opsporingsresultaten van de afgelopen recente ervaring de overtuiging dat hun informatie”, zoals een omschrijving van dejaren er als volgt uit:13 informatie over een net gebeurd misdrijf dader, diens voertuig of vluchtrichting. Dat .1 Samenvattend betekent dus dat bij meer de helft van alle Om crimineel gedrag verder te ontmoedigen 6.000.000 burgers kan worden geleerd dat de politie kan in de komende jaren het best worden voor het pakken van de dader grotendeels geïnvesteerd in de heterdaad pakkans. De winst afhankelijk is van het krijgen van gegevens die daar nog te halen is, is bijzonder groot en 5.000.000 over signalement, voertuigen van de dader en bovendien op enkele onderdelen zó eenvoudig vluchtrichting. te oogsten dat we het daardoor mogelijk over • Slechts 1/4 van alle waargenomen misdrijven het hoofd hebben gezien. 4.000.000 Misdrijven 3.000.000 Opgelost Heterdaad 2.000.000 Achteraf 1.000.000 0 1996 1998 2000 2002 200412 Dankzij een aanhouding van een verdachte op heterdaad, worden bovendien vele ook eerder gepleegde misdrijven opgelost waarbij de verdachte toen niet op heterdaad was aangehouden. De mate waarin is buiten dit onderzoek gebleven.13 Ter controle zijn de aanhoudingen van Gelderland-Midden in de periode vanaf 1 januari 2002 tot 15 mei 2006 onderzocht. Het percentage heterdaad aanhoudingen blijkt per jaar te fluctueren tussen 78,1 en 81,0% Bij het misdrijventotaal is het darknumber uit slachtoffer onderzoek meegerekend (zie ook de Inleiding) De (vele) niet-opgemerkte misdrijven, zoals veel winkeldiefstallen, echter niet. De aanhoudingen ter zake van misdrijven zonder slachtoffer, nemen bijna de helft van alle aanhoudingen voor hun rekening. Het oplossingspercentage ligt daarmee feitelijk beduidend lager dan uit bovenstaande tabel blijkt.20 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 21 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 11. . Aanbevelingen.1 Aanbevelingen 3. Start een landelijke communicatiecampagne 1. Het feit dat een delict waarbij de verdachte Principiële argumenten voor Directe Vervolging:1. Start binnen de politie een interne, nationale voor het publiek over: op heterdaad is aangehouden, relatief a. Een consequente, snelle justitiële afhande- communicatiecampagne op strategisch, a. het gebruik van 112, waarbij duidelijk eenvoudig te bewijzen en daardoor snel af te ling kan het vertrouwen in de rechtsstaat tactisch en operationeel niveau waarin twee wordt dat dit spoedkanaal juist is bedoeld handelen is. De redenen: verbeteren en vergroot de kans op genez- principiële punten prominent onder de voor zaken waarbij iedere seconde telt, a. de op heterdaad aangehouden verdachte ing bij daders. aandacht worden gebracht: zoals alle misdrijven op heterdaad; heeft doorgaans overtuigende sporen bij b. Het wordt voor verdachten onmogelijk om a. Dat het effectief opsporen van verdachten b. het belang voor de politie bij het krijgen zich, waardoor verder technisch/forensisch ongestraft opnieuw een delict te plegen. van misdrijven voor iedereen die bij de van informatie van burgers over het uiter- onderzoek overbodig wordt; politie werkt in de eerste plaats opgevat lijk van de dader, diens voertuig en diens b. hij is vaak nog in het bezit van de buit; Tegenargument: moet worden als een directe samenwerk- vluchtrichting. c. hij is vaker bereid om het misdrijf te • Het OM en de rechterlijke macht dienen, ing met burgers, waarbij iedere seconde 4. Zorg dat in de informatiesystemen van de bekennen. net als de politie, gedeeltelijk 24 uur telt. politie de registraties van aanhoudingen op d. vanwege het sterke bewijs zijn doorgaans paraat te worden b. Dat de grote initiatiefrol van burgers bij heterdaad eenvoudig zijn terug te vinden nauwelijks nog getuigenverklaringen aanhoudingen op heterdaad algemene en registreer tevens de aanhoudingen door nodig. erkenning en praktische ondersteuning burgers als zodanig. e. dit alles leidt in de praktijk tot een relatief nodig heeft. 5. Zet vanuit de Politieacademie een specifiek dun dossier.2. Verbeter ook praktisch de reactie van de onderwijs-, onderzoek- en ontwikkelpro- 2. Het inwerkingtreden van de wet op de politie bij (meldingen van) misdrijven op gramma op over directe opsporing. OM-afdoening. heterdaad op de volgende onderdelen: a. Geef aan een melding van een misdrijf op heterdaad, zeker waarbij zicht is op daders, .2 Extra aanbeveling altijd prioriteit 1. Dit onderzoek richtte zich uitsluitend op directe b. Doorloop met een stopwatch de huidige opsporing. Een succesvolle aanpak in opsporing processen en procedures bij directe opspor- kan in eerste instantie leiden tot een extra toe- ing (zie rendementsmodel, paragraaf 6.1) loop van verdachten richting OM en Rechterlijke en verwijder of verkort iedere vertragende Macht. De preventieve werking van directe schakel. opsporing kan tijd nodig hebben. Niet iedereConcreet voorbeeld: crimineel kan immers direct geloven dat hij inVerbind de melder van een heterdaad misdrijf di- principe gelijk wordt gepakt.rect door naar de dichtstbijzijnde politie-eenheiden zorg dat de meldkamer daarbij meeluistert. Wij bevelen daarom aan het volgende idee uit teDe meldkamer kan deze politie-eenheid dan (laten) werken:gelijktijdig ondersteunen met (digitale) infor- Directe opsporing kan eventueel gecombineerdmatie en kan extra capaciteit in stelling brengen. worden met directe vervolging. Daarmee wordtDit voorkomt tijd- en informatieverlies en neemt bedoeld dat in principe alle op heterdaadiedere twijfel weg bij melders over de sense of aangehouden verdachten binnen enkele uren toturgency van de politie. enkele dagen na hun misdrijf gestraft en/of ge- c. Meld consequent de afloop terug aan holpen worden, ongeacht de ernst van het delict. melders, bij voorbaat door de inge- Dit is praktisch ook goed mogelijk vanwege: schakelde politie-eenheid, maar in ieder geval persoonlijk.22 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 2 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 12. 6. Fundament van het onderzoekAls basis voor het hele onderzoek is gebruik gemaakt 2. Elk wybertje staat voor 2 mogelijkheden: 4. Ieder wybertje vertegenwoordigt een suc-van bijgaand rendementsmodel dat in hoofdlijnen de a. Of er is nog steeds kans op een aanhouding cesfactor en (niet zichtbaar) een reeks vankritische succesfactoren van de pakkans weer geeft. op heterdaad, het tijdkritisch proces eventueel in te voeren maatregelen. Sommige verloopt voorspoedig. van deze maatregelen hebben positieve in- Reinforce b. Of de kans op een heterdaad aanhouding is verloren gegaan. vloed op slechts één van deze succesfactoren, andere hebben een nog bredere invloed. De verdachte wordt later (vaak ten koste 5. Iedere procent verbetering telt, maar hoe gro- Directe opsporing = 1 minuut tot max. 3 uur van intensief speurwerk) alsnog aange- ter het wybertje, hoe groter is het uiteindelijk (sterk houden, maar in de meeste gevallen nooit effect van een verbetering van de betreffende preventieve meer. succesfactor op de pakkans. Dat betekent waarde) 3. Directe opsporing is een vorm van samen- dat wanneer van de misdrijven er 10% meer werking tussen bevolking en politie waarbij direct worden gemeld, dit in principe veel iedere seconde telt. Het aantal heterdaad meer extra oplossingen oplevert dan alleen aanhoudingen staat of valt met de snelheid 10% extra zoekacties. en de kwaliteit van handelen, zowel van politiemensen (van centralist tot wijkagent) als van burgers. Miljoenen Ontdekkingen op Directe Bruik- Zoek- Aanhou- Direct misdrijven heterdaad meldingen bare acties dingen op opgelost (4,6 miljoen) aan politie info heterdaad Achteraf opgelost Achteraf opsporing = dagen tot jaren Nooit meer opgelost, ruim 94%Toelichting bij het rendementsmodel15: Een deel hiervan bevat direct bruikbare info1. Alle misdrijven worden op heterdaad (signalement etc.) 4 gepleegd (uiteraard) 4 Een deel daarvan leidt direct tot een zoekactie Slechts een deel van de misdrijven wordt 4 op heterdaad ontdekt 4 En deels leidt dit tot een aanhouding heter- Een deel dáárvan wordt op tijd via het spoed- daad (Een nóg beduidend kleiner deel wordt kanaal gemeld aan politie 4 achteraf gepakt) 4 Netto blijft er wat weinig over…15 Bij aanhoudingen door burgers verloopt dit proces vaak nog eenvoudiger2 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 2 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 13. 7. Verantwoording7.1 Voorbereiding betrouwbare16 databron gevonden rond het 7. Onderdeel 2 6. 100 aanhoudingen verricht in het buitenge-Voor het vinden van betrouwbare databronnen is proces-verbaal van aanhouding. Zo’n proces- In dit onderzoeksdeel stond centraal op wiens bied van de politieregio Gelderland-Middencontact geweest met verschillende deskundigen van verbaal wordt na iedere aanhouding middels initiatief de aanhoudingen werden verricht. De (zie digitale lijst).de Politie Utrecht, Politie Gelderland-Midden, Politie een politieregistratiesysteem opgemaakt door categorie “Op initiatief van burgers” betrof de Deze in totaal 600 aanhoudingen werden tevensHaaglanden, Politie Amsterdam-Amstelland, het de politiefunctionaris die de aanhouding zelf aanhoudingen die door burgers zelf werden handmatig onderverdeeld in zes misdrijfcate-KLPD, het NIK (Nationaal Informatie Knooppunt) verricht of die de arrestant van een burger krijgt verricht evenals meldingen van burgers aan de gorieën. (zie tabel bijlage I en II) De in dezehet IRC-midden, het Parket Generaal en het overgedragen. Deze verbalisant ontkomt er niet politie, waarop deze de aanhouding verrichtte. tabellen genoemde misdrijfcategorieën zijnWODC. Bij de keuzes die bij de onderzoeksopzet aan daarbij via een verplicht veld de vraag te “Op initiatief van politie” betrof het door de in Amsterdam-Amstelland gebaseerd op eengemaakt zijn, heeft naast betrouwbaarheid ook beantwoorden of de aanhouding op heterdaad politie constateren (het zien plegen) van het mis- clustering vanuit (183) in X-pol gehanteerdede factor tijd een rol gespeeld. Om die reden is in was. Vanaf 2002 wordt dit ook digitaal opgesla- drijf en het overgaan tot de aanhouding van de misdrijfomschrijvingen. In Gelderland-Middendit onderzoek bijvoorbeeld afgezien van justitieel gen in het politieregistratiesysteem17 BPS dat verdachte. Dit onderzoek is handmatig gedaan zijn ze gebaseerd op een clustering van de in BPSdocumentatieonderzoek. in Gelderland-Midden wordt gebruikt. Hierdoor op basis van zes door de politieregio’s getrokken gehanteerde misdrijfomschrijvingen (Ook deze was met enige systeemkennis terug te vinden of random steekproeven van elk 100 aanhoudingen. lijsten wordt digitaal ter beschikking gesteld). een aanhouding op heterdaad was of niet. Deze zes steekproeven bestonden uit per regio Voor een deel van de uitkomsten van dit onder-7.2 epresentativiteit van de R drie soorten gebieden: zoek bleek deze onderverdeling relevant. Zie onderzoeksgebieden In Gelderland-Midden konden hierdoor alle 1. 100 aanhoudingen verricht in het stadscen- hiervoor hoofdstuk 3.2Om met alle uitkomsten van dit onderzoek zo- verrichtte aanhoudingen, dus ook die van trum van Amsterdam (District 1);veel mogelijk ook nationaal representatieve uit- enkele jaren voor en na 2004, worden geteld en 2. 100 aanhoudingen verricht in het stadscen-spraken te kunnen doen, zijn voor de onderdelen onderverdeeld in de categorieën “op heterdaad” trum van Arnhem (een uitgebreide lijst met de 7. Onderdeel 1 en 2 twee nogal verschillende regio’s gekozen. en “buiten heterdaad.” exacte grenzen wordt digitaal ter beschikking Bij dit deel van het onderzoek stond centraal watDit zijn de politieregio Gelderland-Midden, met In Amsterdam-Amstelland is het politieregi- gesteld); burgers feitelijk doen bij het zien plegen vandaarin de middelgrote stad Arnhem en een stratiesysteem X-pol in gebruik. In dit systeem 3. 100 aanhoudingen verricht in de buitenwijken een misdrijf, en wat hun beweegredenen daarbijrelatief groot landelijk gebied, en de politieregio is evenals bij BPS het genoemde verplicht veld van Amsterdam (Alles binnen de gemeente- zijn. Dit deel is breed (over heel Nederland)Amsterdam-Amstelland met daarin de hoofdstad aanwezig. Het antwoord ja (“op heterdaad”) grenzen, niet zijnde district 1); uitgevoerd door het bureau Intomart GFK mid-en een relatief klein dunner bevolkt gebied. Het wordt uitsluitend gebruikt om de juiste tekst in 4. 100 aanhoudingen verricht in de buitenwijken dels bevolkingsonderzoek. Aan de leden van hetderde onderdeel van het onderzoek is gehouden het aanhoudings-procesverbaal te maken, maar van Arnhem (zie digitale lijst); online panel van Intomart GfK die ouder dandankzij het Intomart GFK online panel met wordt, in tegenstelling tot het BPS-systeem, 5. 100 aanhoudingen verricht in het buiten- 13 jaar zijn, is de vraag voorgelegd of ze in dedaarbij 76.685 respondenten uit heel Nederland. niet in het X-pol-systeem opgeslagen. Daarom gebied van de politieregio Amsterdam afgelopen twaalf maanden iemand een misdrijf is dit deel van het onderzoek in Amsterdam- Amstelland. (De gehele regio, behalve de hebben zien plegen tegen henzelf of anderen. Amstelland handmatig gedaan middels een door gemeenten Amsterdam en de stadscentra van Uiteindelijk hebben 76.685 mensen die vraag7. Onderdeel 1 de politieregio getrokken a-selecte steekproef de andere gemeenten uit de regio); beantwoord. Gegevens onder de respons zijn In dit onderzoeksdeel stond centraal het aandeel (dwars door de regio) van 492 aanhoudingen in opgenomen in bijlageIII.“op heterdaad aanhoudingen” vast te stellen. 2004. Hiervoor werd in beide onderzochte regio’s een16 Met de rechtmatigheid van iedere aanhouding wordt ook elk proces-verbaal van aanhouding op juistheid getoetst door een Hulpofficier van Justitie.17 De huidige politieregistratiesystemen zijn oorspronkelijk ontworpen voor het genereren van tekst. De eis voor het digitaal kunnen terugvinden van informatie is er later steeds meer ingebracht.26 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 27 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 14. Bijlage1 steekproeven van elk 100 aanhoudingen op heterdaad in 200Arnhem-Centrum Arnhem-Buitenwijken voor het plegen van: voor het plegen van:Verdachte aangehouden geweld winkel- diefstal ver- ver- misd Verdachte aangehouden geweld winkel- diefstal ver- ver- misddoor: diefstal overig nieling keers- overig door: diefstal overig nieling keers- overig misd misd Tijd Totaal Tijd TotaalBurgers in hun Dag 0 Burgers in hun Dag 0woonomgeving Avond 0 woonomgeving Avond 0 Nacht 0 Nacht 1 1Burgers in hun Dag 13 11 2 Burgers in hun Dag 9 7 1 1beroepsuitoefening Avond 1 1 beroepsuitoefening Avond 0 Nacht 1 1 Nacht 0 Dag 2 2 Dag 0Burgers elders als passant Avond 0 Burgers elders als passant Avond 2 2 Nacht 0 Nacht 0Politie na melding door Dag 17 4 2 3 1 7 Politie na melding door Dag 21 8 2 5 1 1 4burgers Avond 14 7 2 2 3 burgers Avond 14 6 3 2 3 Nacht 16 7 2 1 6 Nacht 18 6 4 3 3 2Totaal door initiatief Totaal door initiatiefburgers 64 18 16 5 5 1 19 burgers 65 20 9 14 6 6 10 Dag 13 1 1 2 1 8 Dag 17 1 4 1 11Politie op eigen initiatief Avond 14 13 Politie op eigen initiatief Avond 13 1 4 8 Nacht 9 2 4 Nacht 5 3 2Totaal door initiatief politie 36 3 1 3 1 3 25 Totaal door initiatief politie 35 1 0 5 0 8 212 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 29 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 15. Bijlage II steekproeven van elk 100 aanhoudingen op heterdaad in 200Gelderland-Midden Buitengebied Amsterdam-Centrum voor het plegen van: voor het plegen van:Verdachte aangehouden geweld winkel- diefstal ver- ver- misd Verdachte aangehouden geweld winkel- diefstal ver- ver- misddoor: diefstal overig nieling keers- overig door: diefstal overig nieling keers- overig misd misd Tijd Totaal Tijd TotaalBurgers in hun Dag 0 Burgers in hun Dag 0woonomgeving Avond 1 1 woonomgeving Avond 0 Nacht 1 1 Nacht 0Burgers in hun Dag 4 4 1 Burgers in hun Dag 17 1 16beroepsuitoefening Avond 1 1 beroepsuitoefening Avond 7 1 6 Nacht 1 1 Nacht 0 Dag 0 Dag 0Burgers elders als passant Avond 0 Burgers elders als passant Avond 0 Nacht 0 Nacht 0Politie na melding door Dag 18 5 1 4 3 1 4 Politie na melding door Dag 11 2 3 3 3burgers Avond 18 9 1 5 3 burgers Avond 6 1 1 2 2 Nacht 13 2 2 1 5 3 Nacht 12 4 1 2 1 4Totaal door initiatief Totaal door initiatiefburgers 57 16 6 8 10 6 11 burgers 53 9 22 5 7 1 9 Dag 4 1 1 2 Dag 18 1 3 2 12Politie op eigen initiatief Avond 13 2 6 5 Politie op eigen initiatief Avond 11 2 9 Nacht 26 1 2 18 5 Nacht 18 3 1 1 8 5Totaal door initiatief politie 43 1 1 4 0 25 12 Totaal door initiatief politie 47 4 4 1 0 12 260 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing 1 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 16. Amsterdam-Buitenwijken voor het plegen van: Amsterdam-Amstelland Buitengebied voor het plegen van:Verdachte aangehouden geweld winkel- diefstal ver- ver- misddoor: diefstal overig nieling keers- overig Verdachte aangehouden geweld winkel- diefstal ver- ver- misd misd door: diefstal overig nieling keers- overig Tijd Totaal misdBurgers in hun Dag 0 Tijd Totaalwoonomgeving Avond 1 1 Burgers in hun Dag 0 Nacht 0 woonomgeving Avond 0Burgers in hun Dag 25 1 22 1 1 Nacht 0beroepsuitoefening Avond 5 2 3 Burgers in hun Dag 8 1 7 Nacht 0 beroepsuitoefening Avond 4 4 Dag 0 Nacht 0Burgers elders als passant Avond 0 Dag 0 Nacht 0 Burgers elders als passant Avond 0Politie na melding door Dag 13 4 1 1 7 Nacht 0burgers Avond 11 4 1 1 2 3 Politie na melding door Dag 22 8 3 3 2 6 Nacht 9 2 3 1 2 1 burgers Avond 14 6 4 2 1 1 Nacht 12 4 5 1 2Totaal door initiatiefburgers 64 13 27 7 3 2 12 Totaal door initiatief burgers 60 19 11 12 5 4 9 Dag 13 3 1 1 8Politie op eigen initiatief Avond 8 6 2 Dag 4 1 3 Nacht 15 1 1 12 1 Politie op eigen initiatief Avond 21 2 3 12 4 Nacht 15 1 11 3Totaal door initiatief politie 36 4 0 2 0 19 11 Totaal door initiatief politie 40 1 0 2 3 24 102 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing
  • 17. Bijlage IIIOnderzoeksverantwoording Intomart GFK1. Inleiding Het responspercentage komt daarmee op 75%1.1 Inleiding ((758/ (1500-95)).In opdracht van de Politieacademie heeft Intomart GfK een onderzoek uitgevoerd onder particulieren die in 1. Steekproefsamenstellingde afgelopen 12 maanden iemand een misdrijf heeft Het is mogelijk dat de netto-steekproefzien plegen, tegen henzelf of tegen anderen. afwijkingen vertoont op de variabelen geslacht,Het onderzoek had ondermeer ten doel inzicht te leeftijd, regio en opleiding in vergelijking metverkrijgen in de effectiviteit van de politie op het de populatie. In onderzoek is het gebruikelijkmoment van een heterdaad. om dan de resultaten op deze variabelen te herwegen naar de populatie. Op de resultaten1.2 Uitvoering van het onderzoek die gepresenteerd worden in dit rapport is eenDe steekproef is getrokken uit het Intomart dergelijke weging toegepast.Online panel. Allereerst is er een screeninggehouden onder het gehele panel. Hieruit Het effect van deze weging kan in onderstaandebleek dat 19% in de afgelopen 12 maanden tabel worden afgelezen.een misdrijf heeft zien plegen, tegen henzelfof tegen anderen. Binnen deze groep is een De steekproef is, uitgesplitst naar enkele achter-representatieve steekproef getrokken op basis grondkenmerken, als volgt samengesteld:van de volgende selecties:• Geslacht• Regio Ongewogen Gewogen• Leeftijd 13plus N=758 M=758• Opleiding Geslacht* leeftijd 80 117De vraagpunten zijn in nauw overleg met de man tot 34 94 151opdrachtgever geoperationaliseerd in een vra- man 35-54 134 48genlijst die is uitgevoerd in het Intomart Online man 55 plus 227 233 vrouw tot 34 140 178panel, door middel van een online vragenlijst vrouw 35-54 83 31(CAWI). De respondent kreeg via e-mail een vrouw 55 plusuitnodiging voor het onderzoek met een linknaar de vragenlijst.Het veldwerk voor dit onderzoek is uitgevoerd in 1. Tenslottede periode 22 november t/m 26 november 2006. Het onderzoek is uitgevoerd door Intomart GfK, dat behoort tot de internationale GfK-groep.1. Responsverantwoording Intomart GfK is gecertificeerd door Lloyd’sAantal uitgestuurde uitnodigingen 1500 Register Quality Assurance volgens de normenVragenlijst niet afgemaakt 77 van NEN-EN-ISO 9001. Tevens worden de richt-Vragenlijst niet geopend 170 lijnen van de MOA (MarktOnderzoekAssociatie)Vragenlijst pas ingegaan en ESOMAR (EuropeanSociety for Opinion andna sluiting onderzoek 495 Marketing Research) in acht genomen. Deze richtlijnen zijn bij Intomart GfK op te vragen.RESTEERT: aantal ingevulde vragenlijsten 758 Onderzoeksrapport over de rol van burgers bij directe opsporing

×