Handhaven

467 views
382 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
467
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Handhaven

  1. 1. ■ Verkeer‘Handhaven is meer Het verkeer verdient extra aandacht van de politie. De handhavingdruk van de afgelopen jaren heeft het vertrouwen in de politie namelijk weinig goed gedaan. Tijd voor een nieuwe visie. ‘Draagvlak betekent niet: iets doen waardoor je populair wordt. Draagvlak krijg je door uit te leggen waarom je iets doet.’T oen Bert Wijbenga anderhalf jaar geleden de porte- feuille Verkeer binnen de Raad van Korpschefs in handen kreeg, bemerkte hij al snel dat het binnende politie de laatste jaren redelijk stil was geweest rond hetonderwerp verkeerstaken. “Terwijl toch een groot deel van de zichtbaar aanwezig te zijn, de vertrouwenspositie en informa- tiepositie te verbeteren en de objectieve pakkans te vergroten. De politie streeft naar vertrouwen in haar functioneren en het verkeer is de etalage waarin zij buitengewoon zichtbaar is voor de samenleving. De uitvoe-collega’s dagelijks in het verkeer actief is”, zegt de Flevolandse ring van de handhaving beïnvloedt daarmeekorpschef. “Maar er is sprake van despecialisatie en te weinig direct de maatschappelijke mening over de politie.prioriteit. Een duidelijke structuur en visie ontbreken.” Dat Zichtbaar aanwezige politie zorgt ervoor dat hetmoet veranderen dankzij de onlangs verschenen Strategische publiek zich doorgaans correcter gedraagt; het draagtNota Politieverkeerstaak 2010-2012. Daarin zet de politie indirect bij aan het gevoel van recht-haar visie en doelstellingen uiteen voor de komende drie jaar. vaardigheid en aan de bereid-De belangrijkste is de (her)positionering van de politie- heid normen na te levenverkeerstaak. Verkeerspolitie én politie in het verkeer, dat is en met de politie samenhet centrale thema. te werken.Als verkeerspolitie houden agenten zich bezig met verkeers-gedrag, ongevallen en verkeersnormen. Met ‘politie in het Kerntaakverkeer’ bedoelen de opstellers van de visie – de portefeuille- Handhaving is de primairehouder en de Strategische Beleidsgroep Verkeer – dat de ver- taak van de politie in het ver-keerspolitie meer kan en moet doen dan zich louter op de keer. Jaarlijks vallen inverkeersregels en -veiligheid richten. Ofwel: niet alleen letten Nederland in het verkeer zo’nop verkeersveiligheid maar op veiligheid in het algemeen. 750 doden en achttienduizend“Wanneer de politie zichtbaar aanwezig is, bijvoorbeeld bij gewonden. Die getallen moeten verder omlaag, naarverkeerscontroles, neemt de criminaliteit in de omgeving af ”, maximaal vijfhonderd doden en 12.500 ziekenhuisgewondenzegt Ron Berkhout. Hij is docent Verkeersveiligheid aan de in 2020. Op een aantal oorzaken van ongevallen, bijvoorbeeldSchool voor Hogere Politiekunde en maakte deel uit van de onveilige wegen, heeft de politie weinig directe invloed.werkgroep SBG Verkeer. “Dat realiseren wij ons. Dus waar we Daarvoor moet zij zich richten op de partners die daarvoorin het verleden nog wel eens achter de boom stonden om primair verantwoordelijk zijn. Directe invloed heeft zij echterverkeersovertreders te betrappen, zullen we nu vooral vóór wel op het gedrag van automobilisten. “Wij vinden het eendie boom gaan staan. Een tweede punt is dat we ook crimi- kerntaak van de politie om te handhaven met als doel de ver-nelen in het verkeer tegenkomen. Daarop gaan we meer let- keersveiligheid te verbeteren”, benadrukt Wijbenga.ten. Het doorgeven van een kenteken van een verdachte auto Met andere woorden: de politie wil een impuls geven aan eenkan al relevant zijn.” gedragsverandering.Het verkeer is bij uitstek een omgeving waar de politie de De afgelopen jaren waren de zogenaamde HELMgras-feitenbrede politietaak uitvoert. En dus de plek bij uitstek om (helm, gordel, rood licht, alcohol en snelheid) de speerpunten28 Blauw – Handhaving 23 januari 2010 – nummer 2
  2. 2. Tekst: Erik van der Veen Illustratie: Sjaak Klunder Foto: Fons Sluiterdan bekeuren’in de handhaving. Dit beleid werd vooral ingegeven door dat voor alle dingen die in een auto gebeuren die de veilig-generalisme, efficiëntie en centrale sturing van het openbaar heid in gevaar brengen.”ministerie. Controle op HELMgras-feiten is zeker belangrijk,maar er is meer. Berkhout: “In de nota hebben we gekozen Verbredingvoor gelijkblijvende capaciteit, maar verbeterde kwaliteit. Deze verbreding betekent overigens niet direct dat deBijvoorbeeld door toepassing van technologie, maar ook door HELMgras-feiten minder aandacht krijgen. Boetes voor metnaar een breder spectrum van gedragingen te kijken. name snelheidsovertredingen vormen tenslotte een aanzienlij-Belangrijke oorzaken van ongevallen zijn bijvoorbeeld geen ke inkomstenbron. “Het lijkt me dat we dat niet kunnenvoorrang of vrije doorgang verlenen. Daar wordt echter nau- afstoten”, zegt Berkhout. “Maar aan de andere kant zijn boe-welijks op gecontroleerd. Een andere belangrijke oorzaak is tes voor kleine snelheidsoverschrijdingen wel een grote erger-afleiding in het verkeer. We hebben nu het tegengaan van nis voor automobilisten.” Die ergernis is een negatief effecthand held bellen als speerpunt genomen, maar eigenlijk geldt van het strakke handhavingregime de afgelopen jaren. De >>Blauw – Handhaving 23 januari 2010 – nummer 2 29
  3. 3. ■ Verkeer>> handhavingdruk en subjectieve pakkans namen weliswaar toe, maar het vertrou- wen van de samenleving in de politie leed eronder. “Als je als politie een bekeuring schrijft en je krijgt voor de voeten geworpen dat er zeker geld nodig is, dan heb je het op zijn minst in de communicatie niet goed gedaan”, zegt Berkhout. “De discussie of de ver- keershandhaving er nu is voor de veilig- heid of om geld binnen te halen, heeft niet ons voordeel gewerkt.” Daarom wil de politie meer draagvlak creëren voor het naleven van de nor- men. Dat kan door beter uit te leggen hoe de regels zijn en waarom dat zo is. Bijvoorbeeld om files te voorkomen, om het milieu te ontzien of vanwege de veiligheid. “Bovendien moeten we de vraag stellen of het zinvol is al bij vier of vijf kilometer snelheidoverschrijding te bekeuren”, zegt Berkhout. “Een klei- ne snelheidsovertreding gebeurt vaak onbewust. Daarvoor moet je echt naar je teller kijken. Zolang dat eenmalig is en geen risico’s oplevert, zou je dat kunnen afdoen met een vermaning.” Die grens is dan wel afhankelijk van de omstandigheden. Is het regenachtig of zijn er wegwerkzaamheden, dan zal de handhaving strikter zijn dan wanneer de weg vrij is. “Dan hoef je iemand die 57 rijdt in plaats van 50 niet direct een bon te geven”, zegt Berkhout. “Zo iemand staande houden en waarschuwen is op de lange termijn misschien wel effectie- Er zal meer worden gecontroleerd op onveilig rijden, zoals geen voorrang of vrije doorgang verlenen. En op ver dan dat hij vier weken later een alles wat afleidt van het rijden en daardoor gevaarlijke situaties oplevert. acceptgiro op de deurmat vindt. Handhaven is meer dan een bekeuring geven. Handhaven is ring uit schrijven. En die mag nooit zijn dat de baas het wil ook een goed gesprek voeren, wat weer samenhangt met de of omdat er geld in de staatskas moet komen.” omslag van kwantiteit naar kwaliteit. Meer maatwerk dus.” Het Uitgangspunt is dat de politie steeds voor ogen moet houden leeuwendeel van de snelheidovertredingen wordt echter gecon- dat controleren en sanctioneren alleen effectief zijn als er stateerd met behulp van camera’s. “Maar die kun je instellen op draagvlak is binnen de samenleving voor de gestelde normen. diverse snelheden”, zegt Berkhout. “De paal bij een school zal “Maar draagvlak betekent niet dat je iets moet doen waardoor blijven staan op de huidige instelling, maar op andere locaties je populair wordt”, waarschuwt Wijbenga. “Draagvlak krijg je kunnen we best overwegen de marge wat aan te passen.” door uit te leggen waarom je iets doet. Heb je iemand Portefeuillehouder Wijbenga toont zich een tikkeltje strikter. bekeurd voor 125 kilometer per uur en vindt die persoon dat “De maximumsnelheid die we hebben afgesproken, is in prin- belachelijk, dan kun je uitleggen dat binnen gehoorsafstand cipe geldend en de marge die we daarbij incalculeren, vind ik een woonwijk ligt. Ergens trekken we de grens, maar schrij- redelijk. Maar er zijn inderdaad best momenten en plekken ven om het schrijven doen we niet.” waarvan je je kunt afvragen of het nuttig is op snelheid te handhaven. Maar vergeet niet dat ook geluidsoverlast en CO2- Rechtvaardigheid uitstoot reden zijn om de snelheid te handhaven. Neemt niet Het uiteindelijke doel van de Strategische Nota Politieverkeers- weg dat er altijd een zinvolle reden moet zijn om een bekeu- taak is een duurzame naleving van de (verkeers)normen en daar- 30 Blauw – Handhaving 23 januari 2010 – nummer 2
  4. 4. ■ Opsporing in het verkeer Een in het verkeer actieve politie heeft niet alleen invloed op verkeersgedrag, maar ook op algemeen maatschappelijk gedrag en ontwikkelingen in de criminaliteit. Door niet alleen op het verkeersgedrag te letten, maar tevens oog te hebben voor wat er in de omgeving gebeurt, kunnen agenten in het verkeer de opsporing een handje helpen. Daarop dient de organisatie te worden ingericht en medewerkers te worden toegerust. In de visie is onderscheid gemaakt tussen generalisten, specialisten en experts. De generalist verleent eerste hulp en creëert voorwaar- den voor een optimale start van een opsporingsproces, waaronder het handhaven van de status quo. De specialist verricht opsporingsonderzoek bij verkeers- ongevallen. Opsporingsonderzoek sluit ook aan bij algeme- ne handhavingtaken, maar is ook een logisch vervolg op handhavingactiviteiten ( bij vervoers- en voertuigcriminali- teit). De verkeersspecialist draagt ertoe bij dat dergelijke processen naar behoren verlopen. De expert ten slotte, richt zich – naast de activiteiten van de specialist – op de doorontwikkeling van het noodhulp-, handhavings- en opsporingsproces. Hij houdt zich bezig met technische en functionele innovatie en verbreding van de kennis. De Politieacademie speelt daarbij een ondersteunende rol. op aan te spreken. Een tevreden weggebruiker en een bekeuring kunnen heel goed samengaan, mits de reden voor de prent maar uit te leggen is.” Om dit te bereiken, stelt de politie landelijk beleid op waarin de kaders van verbaliseren en communiceren zijn uitgewerkt. Er komt een nationaal verkeersplan, waarbinnen de regio’s zelf accenten kunnen leggen. De portefeuillehouder Verkeer ziet in elke regio toe op de prioriteit van de politieverkeerstaak en ieder korps moet ieder jaar een verkeersprogramma op papier zetten dat naderhand ook wordt geëvalueerd. “We willenmee leefbaarheid en veiligheid in het verkeer. Het uitschrijven meer met één gezamenlijke handhavingstrategie werken”,van een bekeuring is daarbij slechts een van de middelen. “Als je verklaart Wijbenga. “Handhaving op aandachtsgebieden werkthandhaaft, controleert en sanctioneert maar er is geen draagvlak, het best als je dat planmatig en collectief doet. We beginnendan strijk je de samenleving alleen maar tegen de haren in”, zegt dit jaar landelijk met het handheld bellen in de auto. Door viaBerkhout. “Vijftig jaar geleden kon je als overheid nog zeggen: landelijke media daarop de aandacht te vestigen, bereiken wedit zijn de regels en wij beslissen, einde discussie. Maar als je wilt meer mensen dan wanneer alle korpsen het voor zich doen.handhaven om normnaleving te stimuleren, heb je drie dingen Vooruitlopend daarop hebben we nu ook eindelijk eennodig: draagvlak, controle en sanctie. In die volgorde. Zeker de landelijk protocol voor afhandeling van ongevallen. WanneerNederlandse samenleving vindt rechtvaardigheid belangrijker komen we wel en wanneer niet. Dat vind ik een heel gaafdan voortdurend op de norm gepind te worden. Wij willen voorbeeld van hoe we als politie in staat zijn de burgerbereiken dat mensen uit zichzelf gemotiveerd zijn om zich landelijk eenduidig politiewerk te laten zien.” ■volgens de regels te gedragen, ook als de politie er niet is. Datverkeersdeelnemers zélf nadenken of hun gedrag verantwoord is. erik.van.der.veen@politieacademie.nlDat willen we doen door mensen te informeren over de risico’svan onverantwoord gedrag. Bijvoorbeeld door daar in de media Voor meer informatie:aandacht voor te vragen, maar ook door mensen er persoonlijk PKN > Verkeer en vervoer > GedragBlauw – Handhaving 23 januari 2010 – nummer 2 31

×