Načela selektivne prorede i rezultatiexperimentalne doznake u mlaĎim       bukovim sastojinama         Franc Ferlin, konsu...
Sadržaj1. NAČELA NJEGE i SELEKTIVNE PROREDE (Schädelin,  1942)2. OPERATIVNA TEHNIKA VISOKE SELEKTIVNE PROREDE3. OBJEKTI I ...
Biološka načela njege šuma1. SJEĈA KAO INSTRUMENT  NJEGE ŠUMA / REGULISANJA  KONKURENCIJSKIH ODNOSA  (naroĉito svijetlosti...
Opšta biološka načela njege šuma3. UPOTREBA ZAKONOMJERNOSTI  PRIRODNE SELEKCIJE STABALA i tzv.  INDIREKTNE NJEGE U SASTOJI...
Ekonomsko načelo njege šuma5. MOGUĆNOST ZADOVOLJAVANJA  POVEĈANIH POTREBA (vlasnika  šuma, drţave i društva) PO  DRVETU - ...
Opšta načela visoke seletivne prorede1. PRIMJENA NAĈELA POZITIVNE  SELEKCIJE = UVAŢAVANJA  NAJBOLJIH BIOLOŠKIH OSOBINA  ST...
Opšta načela visoke seletivne prorede2. PRIMJENA NAĈELA POZITIVNE  SELEKCIJE I U NENJEGOVANIM  SASTOJINAMA (mlaĊim i  sred...
Opšta načela visoke seletivne prorede4. UVOĐENJE MJERA NEGATIVNE  SELEKCIJE TEK U ODRASLOM /  ZRELOM RAZDOBLJU RAZVOJA  SA...
Posebna načela visoke seletivne prorede 1. Biranje i unapreĊivanje (naroĉito u mlaĊim sastojinama) većeg   (npr. 2 – 3 put...
Posebna načela seletivne prorede4. Kriterijum intenziteta prorede:   potrebna pomoć kandidatima u   krošnjama – do naredno...
Operativna tehnika seletivne proredeKORACI:1) Uoĉavanje sastojinske ćelije   sa perspektivnim stablima;2) Izbor kandidata ...
Objekti i metod eksperimentalnog rada1. MlaĊe bukove šume visokog i mješovito visokog i izdanaĉkog   porijekla, sa odgovar...
Izabrane eksperimentalne sastojine1. PJ Pjevlja, GJ Potkovaĉ: Stariji   letvenjak bukve, sjemenog i   izdanaĉkog porijekla...
Izabrane eksperimentalne sastojine3. PJ Nikšić, GJ Ţupa – Štitovo:  Stariji letvenjak do mlaĊa  srednjedobna sastojina buk...
Rezultati eksperimentalnog rada                                 Pljevlja                                                  ...
Rezultati eksperimentalnog rada Ogledna           BROJ STABALA / HA*               TEMELJNICA STABALA / HA* površina   Kan...
Zaključci na osnovu oglednih površina1. Neoĉekivano velike temeljnice (35 – 49 m2/ha) i drvne  zalihe (270 – 365 m3/ha) u ...
Preporuke za unaprjeĎenje prvihproreda1. Potrebno bi bilo smelije započeti sprovoditi planirane  (nekomercijalne) prorede;...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Načela visoke selektivne prorede i rezultati experimentalne doznake (Principles of selective thinning and results of experimental marking of trees for felling), SNV, 2011

518 views

Published on

The presentation includes contemporary principles and guidelines for introduction and implementation of high selection thinning technique as well as the results of joint, experimental marking of trees for felling in younger European beech stands in Montenegro. Based on them, corresppnding conclussions and recommendations are given for introduction and carrying out such thinnings in high and coppice forests in Montenegro. The material has been presented to MNE foresters at a national level training workshop and used for presentation of that technique to forest owners (as part of the training manual). It is written in Montenegrin.

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
518
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Načela visoke selektivne prorede i rezultati experimentalne doznake (Principles of selective thinning and results of experimental marking of trees for felling), SNV, 2011

  1. 1. Načela selektivne prorede i rezultatiexperimentalne doznake u mlaĎim bukovim sastojinama Franc Ferlin, konsultant Radionica “Višenamjenske selektivne prorede i doznaka stabala u mlađim bukovim sastojinama ...” Uprava za šume i SNV, Pljevlja, 1. decembar 2011
  2. 2. Sadržaj1. NAČELA NJEGE i SELEKTIVNE PROREDE (Schädelin, 1942)2. OPERATIVNA TEHNIKA VISOKE SELEKTIVNE PROREDE3. OBJEKTI I METOD EXPERIMENTALNOG RADA4. REZULTATI EXPERIMENTALNOG IZBORA I DOZNAKE STABALA U MLAĐIM DO SREDNJEDOBNIM BUKOVIM SASTOJINAMA5. ZAKLJUČCI I PREPORUKE ZA UNAPREĐENJE TEHNIKE SELEKTIVNE PROREDE I DOZNAKE STABALA 2
  3. 3. Biološka načela njege šuma1. SJEĈA KAO INSTRUMENT NJEGE ŠUMA / REGULISANJA KONKURENCIJSKIH ODNOSA (naroĉito svijetlosti)2. UPOTREBA SPOZNAJA O RAZVOJU PRAŠUMSKIH SASTOJINA 3
  4. 4. Opšta biološka načela njege šuma3. UPOTREBA ZAKONOMJERNOSTI PRIRODNE SELEKCIJE STABALA i tzv. INDIREKTNE NJEGE U SASTOJINI4. UVAŢAVANJE PREDRASLIH / STARIH STABALA I NJIHOVIH GRUPA, kao nosioca BIODIVERZITETA U MLAĐIM SASTOJINAMA 4
  5. 5. Ekonomsko načelo njege šuma5. MOGUĆNOST ZADOVOLJAVANJA POVEĈANIH POTREBA (vlasnika šuma, drţave i društva) PO DRVETU - KROZ NJEGU / PROREDE U ŠUMAMA - u našem sluĉaju za proizvodnju SITNOG DRVETA I ŠUMSKE BIOMASE ZA OBNOVLJIVU ENERGIJU – sada SVJETSKI TREND! 5
  6. 6. Opšta načela visoke seletivne prorede1. PRIMJENA NAĈELA POZITIVNE SELEKCIJE = UVAŢAVANJA NAJBOLJIH BIOLOŠKIH OSOBINA STABALA – kao jedinki BIOLOŠKIH POPULACIJA UZ USREDSREĐENOST NA NAJVEĆI MOGUĆI (PERSPEKTIVNI) UZGOJNO- TEHNIĈKI KVALITET STABALA i ISTOVREMENO UVAŢAVANJE i PODSTICANJE OSTALIH FUNKCIJA ŠUMA 6
  7. 7. Opšta načela visoke seletivne prorede2. PRIMJENA NAĈELA POZITIVNE SELEKCIJE I U NENJEGOVANIM SASTOJINAMA (mlaĊim i srednjedobnim, visokim i izdanaĉkim), ako imaju odgovarajuĉu UZGOJNO- TEHNIĈKU PERSPEKTIVU;3. ZAOSTALE MJERE NEGATIVNE SELEKCIJE SE U KASNIJIM RAZVOJNIM FAZAMA SASTOJINE SISTEMATSKI VIŠE NE SME IZVODITI (samo kao izuzetak, u funkciji pomoći perspektivnim (+)stablima !!! 7
  8. 8. Opšta načela visoke seletivne prorede4. UVOĐENJE MJERA NEGATIVNE SELEKCIJE TEK U ODRASLOM / ZRELOM RAZDOBLJU RAZVOJA SASTOJINE (npr. za poĉetak progaljivanja i podmlaĊivanja – najlošiji djelovi sastojine idu najprije)5. POLAGANJE PAŢNJE OĈUVANJU I RAZVOJU DONJEG SPRATA SASTOJINA, umjesto primjene NISKE PROREDE; 8
  9. 9. Posebna načela visoke seletivne prorede 1. Biranje i unapreĊivanje (naroĉito u mlaĊim sastojinama) većeg (npr. 2 – 3 puta u letvenjaku) broja kandidata od konaĉnog broja stabla budućnosti / nosioca funkcija (u zreloj sastojini), a u skladu sa prirodnim trendom opadanja broja stabala sa starošću sastojina 2. U homogenim, kvalitetnim sastojinama, podsticanje ravnomjernog prostornog rasporeda kandidata , u ostalim sastojinama uvaţavanje neravnomjernog i grupimiĉnog rasporeda 3. Planiranje i sprovoĊenje umjerenih i dovoljno uĉestalih prorednih intervencija 9
  10. 10. Posebna načela seletivne prorede4. Kriterijum intenziteta prorede: potrebna pomoć kandidatima u krošnjama – do narednog navrata / intervencije; uklanjanje samo primarnih konkurenata = normalan intenzitet, uklanjanje primarnih i sekundarnih = jaći intenzitet, uklanjanje svih konkurenata = jak intenzitet;5. Diferencijacija kriterijuma za doznaku stabala na: - šta je u uzgojnom smislu potrebno? - šta je još moguće, a da ne šteti razvoju sastojine? Potrebno uvesti u pravilnik o doznaci! 10
  11. 11. Operativna tehnika seletivne proredeKORACI:1) Uoĉavanje sastojinske ćelije sa perspektivnim stablima;2) Izbor kandidata u ćeliji, vodeći raĉuna o prostornom rasporedu;3) Procjena ugroženosti kruna kandidata i potrebne pomoći4) Procjena potreba za održavanje dužine / sprjećavanje odumiranja kruna;5) Odluka o izboru i doznaci konkurenata;6) Prelazak ka narednoj ćeliji (grupi sa perspektivnim stablima). 11
  12. 12. Objekti i metod eksperimentalnog rada1. MlaĊe bukove šume visokog i mješovito visokog i izdanaĉkog porijekla, sa odgovarajućim kvalitetnim potencijalom (za njegu), naroĉito nenjegovane (podesne za prvu selektivnu proredu);2. Izbor 3 ogledne površine u 3 Podruĉne jedinice (PJ);3. Izbor i ograniĉavanje ogledne površine (OP): veliĉina 100 – 30 (40) m, sa dva jednaka polja (kontrolno i za izvršenje prorede)4. Timsko sprovoĊenje izbora kandidata i odreĊivanje / doznake konkurenata (konsultant plus 2 – 3 šumarska inţenjera UŠ);5. Promjer svih stabala na OP (za odreĊivanje taĉnog broja, temeljnice i zapremine); visine nijesu mjerene;6. SprovoĊenje proredne sjeĉe na djelu OP (odmah ili kasnije);7. Obrada, analiza i uporjeĊivanje uzgojne-tehniĉke klasifikacije i doznake po OP 12
  13. 13. Izabrane eksperimentalne sastojine1. PJ Pjevlja, GJ Potkovaĉ: Stariji letvenjak bukve, sjemenog i izdanaĉkog porijekla, nenjegovan2. PJ Pluţine, GJ Bundos: Stariji letvenjak do mlaĊa srednjedobna sastojina bukve, visokog porijekla, mlaĊi dio nenjegovan, ostalo već proreĊivano (visoka proreda) 13
  14. 14. Izabrane eksperimentalne sastojine3. PJ Nikšić, GJ Ţupa – Štitovo: Stariji letvenjak do mlaĊa srednjedobna sastojina bukve, sjemenog i izdanaĉkog porijekla, nenejegovan 14
  15. 15. Rezultati eksperimentalnog rada Pljevlja Pluţine Nikšić Broj stabala po debljinskim stepenima Broj stabala po debljinskim staepenima Broj stabala po debljinskim stepenima 1200 1200 1200 Ostali 1100 Ostali 1100 1100 Ostali 1000 Konkurenti 1000 Konkurenti 1000 Konkurenti 900 Broj stabala/ha 900 900 Broj stabala/ha Broj stabala/ha Kandidati Kandidati Kandidati 800 800 800 700 700 700 600 600 600 500 500 500 400 400 400 300 300 300 200 200 200 100 100 100 0 0 0 7,5 12,5 17,5 22,5 27,5 32,5 37,5 7,5 12,5 17,5 22,5 27,5 32,5 7,5 12,5 17,5 22,5 27,5 32,5 37,5 42,5 Debljinski stepeni (cm) Debljinski stepeni (cm) Debljinski stepeni (cm) Zapremina po debljinskim stepenima Zapremina po debljinskim stepenima Zapremina po debljinskim stepenima 100 100 100 Ostali Ostali Ostali 90 90 90 Konkurenti Konkurenti Konkurenti 80 80 80 Zapremina (m3/ha)Zapremina (m3/h) Kandidati Kandidati Kandidati 70 Zapremina (m3/ha) 70 70 60 60 60 50 50 50 40 40 40 30 30 30 20 20 20 10 10 10 0 0 0 7,5 12,5 17,5 22,5 27,5 32,5 37,5 7,5 12,5 17,5 22,5 27,5 32,5 7,5 12,5 17,5 22,5 27,5 32,5 37,5 42,5 47,5 Debljinski stepeni (cm) Debljinski stepeni(cm) Debljinski stepeni (cm) 15
  16. 16. Rezultati eksperimentalnog rada Ogledna BROJ STABALA / HA* TEMELJNICA STABALA / HA* površina Kandidati Konkurenti Sva stabla** Kandidati Konkurenti Sva stabla**Pljevlja 523 390 2377 13,5 7,5 32,5Nikšić 425 445 1685 13,7 10,6 36,1Plužine 773 495 1787 30,6 11,5 49,5 ZAPREMINA STABALA / HA* Kandidati Konkurenti Sva stabla** 124,6 67,5 271,2 121,4 90,3 305,7 203,9 67,8 364,1 16
  17. 17. Zaključci na osnovu oglednih površina1. Neoĉekivano velike temeljnice (35 – 49 m2/ha) i drvne zalihe (270 – 365 m3/ha) u analiziranim, preteţno nenejegovanim bukovim sastojinama u razvojnoj fazi starijeg letvenjaka do mlaĊe srednjedobne sastojine; ponovo uoĉen problem podcijenjenosti visinskih nizova !2. Sprovedena doznaka u starijem letvenjaku na prelazu u srednjedobnu sastojinu visokog porijekla iznosila 19% zapremine (68 m3/ha), a u šumama mješovitog sjemenog i izdanaĉkog porijekla, zbog zapoĉinjanja obnove izdanaĉkih djelova, 26 – 29% zapremine (67 – 90 m3/ha);3. Velike su dakle potrebe po selektivnim proredama ovih razvojnih faza koje istovrijemeno imaju veliki potencial za proizvodnju sitnog drveta i šumske biomase. 17
  18. 18. Preporuke za unaprjeĎenje prvihproreda1. Potrebno bi bilo smelije započeti sprovoditi planirane (nekomercijalne) prorede;2. Obzirom na negativnu ekonomiku prvih proreda kod koncesionara, prorede za obezbjeĊivanje lokalnog stanovništva ogrevnim drvetom na panju obečavajući, ekonomsko pozitivan način (cijena 8 €/m3) prorednih sjeĉa; isti princip bi se mogao upotrijebiti i za prodaju drveta na panju za proizvodnju obnovljive energije – u otvorenim šumama;3. Potrebno odbaciti tradicionalnu tehniku negativne selekcije i niske prorede u mlaĎim i srednjedobnim sastojinama, koja nema odgovarajući uzgojni uĉinak odnosno uĉinak ĉesto bude negativan. 18

×