• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Phuong Phap Danh Gia Nhanh Nong Thon Co Su Tham Gia
 

Phuong Phap Danh Gia Nhanh Nong Thon Co Su Tham Gia

on

  • 7,987 views

Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA)

Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA)

Statistics

Views

Total Views
7,987
Views on SlideShare
7,944
Embed Views
43

Actions

Likes
0
Downloads
197
Comments
1

1 Embed 43

http://www.slideshare.net 43

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel

11 of 1 previous next

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Phuong Phap Danh Gia Nhanh Nong Thon Co Su Tham Gia Phuong Phap Danh Gia Nhanh Nong Thon Co Su Tham Gia Presentation Transcript

    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ NÔNG THÔN CÓ S THAM GIA C A C NG Đ NG (PRA) VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ NGHÈO CÓ S THAM GIA C A C NG Đ NG (PPA) 1. Khái ni m, Đ c đi m, M c đích và Đ i tư ng: a. Các khái ni m: a.1 PRA/ RRA: Trong th c t tri n khai các d án phát tri n c ng đ ng, vi c làm th nào đ d án ph n ánh t t nh t nhu c u và nguy n v ng th c t c a ngư i dân t i c ng đ ng đư c đ t ra.T i châu M Latinh, t nh ng năm 60 c a th k tru c vi c nghiên c u v m t phương pháp có s tham gia đ xây d ng các d án phù h p v i c ng đ ng dân cư đã đư c ti n hành. Đ n nh ng năm 1970 lý thuy t v phương pháp Đánh giá nhanh/ nông thông có s tham gia c a c ng đ ng (PRA) đã đư c hình thành t i khu v c này. Vào nh ng năm 1980, phương pháp Đánh giá nhanh nông thôn (RRA) đư c xây d ng và tr thành sáng ki n c a trư ng Đ i h c Khon Kaen c a Thái Lan. Tuy nhiên, phương pháp PRA/RRA l i đư c s d ng đ u tiên t i Kênya và n Đ vào nh ng năm 1988 và 1989. Đánh giá nhanh hay đánh giá nông thôn có s tham gia c a c ng đ ng (Participatory/ Rapid Rural Appraisal – PRA/RRA) là m t phương pháp đánh giá nhu c u c ng đ ng v i s tham gia c a nhi u thành ph n có liên quan. PRA là m t hình thái đ c bi t c a nghiên c u mang tính đ nh lư ng đư c s d ng đ tìm hi u và thu th p thông tin t i c ng đ ng. Ưu đi m c a phương pháp PRA so v i các phương pháp khác là ngư i dân t i c ng đ ng t phân tích th c t nhu c u và đ i s ng c a h . PRA là m t công c đ t bi t h u ích trong công tác phát tri n c ng đ ng nói chung và đây là m t phương pháp trao quy n cho ngư i dân đ quy t đ nh các công vi c c a c ng đ ng. Đánh giá nông thôn có s tham gia c a c ng đ ng (PRA/RRA) là m t phương pháp đi u tra đ h c h i và cùng v i các thành viên c ng đ ng tìm hi u, phân tích và đánh giá các khó khăn, thu n l i đ ng th i đưa ra các gi i pháp, quy t đ nh k p th i nh m gi i quy t các khó khăn c a c ng đ ng a.2. PPA: Năm 1992, Phương pháp Đánh giá nghèo có s tham gia c a c ng đ ng (Participatory Poverty Assessment – PPA) l n đ u tiên đư c Ngân hàng Th gi i (WB) s d ng đ ti n hành vi c nghiên c u t i th c đ a nh m đánh giá m c nghèo đói c a m t qu c gia. PPA thư ng đư c ti n hành dư i các hình th c nghiên c u chính sách g n v i chính sách c a chính ph , tìm hi u m c đ nghèo
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. đói theo quan đi m c a ngư i nghèo và các ưu tiên mà ngư i nghèo nêu ra đ nâng cao đ i s ng c a h . Phương pháp này t p trung vào vi c phân tích mang tính đ nh tính các thông tin thu th p đư c t công tác đi u tra t i h gia đình. Đánh giá đói nghèo có s tham gia c a c ng đ ng là m t công c đ đưa quan đi m c a ngư i nghèo vào các phân tích nghèo đói nh m xây d ng các chi n lư c xoá đói gi m nghèo b ng các chính sách công b. Đ c đi m PRA và PPA là các phương pháp thu th p thông tin ba chi u (theo hình tam giác) nh m thu th p thông tin m t cách chính xác t nhi u ngu n khác nhau. Đó là các tam giác v thành ph n c a nhóm (g m c nam và n , tr và già, ngư i trong và ngoài c ng đ ng), các ngu n thông tin (con ngư i, đ a đi m, s ki n và quá trình), ph i h p các k thu t và công c . Ví d - V thành ph n nhóm: Nhóm đa thành ph n Ngư i trong/ ngoài c ng đ ng Nam gi i/ ph n - V ngu n thông tin Các s ki n Ngư i dân Đ a bàn - V k thu t và công c Ph ng v n và th o lu n Quan sát tr c ti p Các bi u đ Các đ c đi m c a PRA và PPA bao g m
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. - Nhóm đa ngành: các thành viên th c hi n phương pháp PRA và PPA c n có k năng và xu t x khác nhau, nhóm ph i luôn có thành viên n và có th c thành viên c a c ng đ ng - Tính linh ho t và tính không b t bu c: các k ho ch và phương pháp nghiên c u là không chính th c và có th ch nh s a cho phù h p v i yêu c u - Đây là phương pháp h c h i và cùng làm vi c v i c ng đ ng - Trong khi dùng PRA và PPA nên tránh thu th p quá chi ti t và nhi u s li u không th c s c n thi t cho m c đích c a vi c đi u tra. - Phân tích t i ch : tri n khai th c đ a và phân tích các thông tin thu th p đư c đ đưa ra hư ng đi chung (vi c phân tích không nh t thi t ph i trong m t phòng h p ti n nghi mà có th ti n hành nhi u nơi như: trong nhà dân, ngoài cánh đ ng...) c. M c đích - PRA đư c s d ng trong đánh giá nhu c u c a c ng đ ng, nghiên c u kh thi, xác đ nh và l p th t ưu tiên cho các d án, đánh giá d án ho c chương trình nh m xác đ nh nh ng nhu c u c p bách nh t c a c ng đ ng đ a phương d a trên chính ý ki n c a ngư i dân và c ng đ ng đ a phương đó. - PPA đư c s d ng đ nâng cao hi u qu c a các hành đ ng chung nh m xoá đói gi m nghèo. d. Đ i tư ng Đ i tư ng tham gia đánh giá thông thư ng bao g m đ i di n c a t ch c tài tr (t ch c phi chính ph ), chuyên gia đánh giá đ c l p, đ i di n chính quy n, đoàn th ho c nhân dân đ a phương. Đ i tư ng đư c tham v n thư ng là các c p chính quy n, nhân dân và t ch c qu n chúng, đoàn th đ a phương. 2. Bi n pháp và k thu t đánh giá: Hai phương pháp PRA/RRA và Phương pháp PPA đ u có chung các bi n pháp và k thu t đánh giá sau: a. Xem xét các s li u hi n có: - S li u hi n có là ngu n thông tin quan tr ng c a m t vùng ho c m t đ i tư ng đã đư c ho ch đ nh ho c hi n có d ng đã công b ho c chưa công b . Ngu n thông tin hi n có là nh ng thông tin cơ s cho m i thông tin s c n ph i thu th p, giúp ti t ki m th i gian và ki m tra
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. chéo thông tin. Đây là m t ho t đ ng quan tr ng khi ti n hành kh o sát các chương trình phát tri n c ng đ ng. - Các d ng ngu n s li u hi n có: Lo i thông tin Ngu n cung c p + Các báo cáo th ng kê c a Báo cáo c a các Ban, ngành t i đ a phương (tuỳ đ a phương theo lĩnh v c quan tâm c a d án, như báo cáo v lĩnh v c y t xin S Y t ) + Các tài li u gi i thi u Sách, s tay gi i thi u v l ch s vùng, t ch c, chung v đ a phương, t cơ quan ch c, cơ quan + Các bi u đ Các Ban, ngành t i đ a phương (tuỳ theo lĩnh v c quan tâm) + B ng bi u, danh m c các Các Ban, ngành t i đ a phương (tuỳ theo lĩnh thông tin v c quan tâm) + B n sao các b n đ và nh Cơ quan đ a chính đ a phương + Các s li u ng n, tóm t t Các Ban, ngành t i đ a phương (tuỳ theo lĩnh v c quan tâm) b. Phương pháp quan sát tr c ti p: Đây là m t phương pháp quan tr ng c n thi t trong t t c các cu c PRA và PPA - Quan sát tr c ti p là quan sát m t cách h th ng các đ i tư ng, s ki n, quá trình, quan h ho c con ngư i và sau đó ngư i quan sát ph i ghi chép l i nh ng đi u đã quan sát đư c. Đây là m t phương pháp t t đ ki m tra chéo thông tin thu đư c t ngư i đư c ph ng v n. - Các phương pháp quan sát: + Đo đ m: s d ng thư c, cân.... + Ghi chép: s , gi y, bi u đ , nh.... + S d ng các giác quan trong khi quan sát: ng i, nghe, nhìn, s .... + S d ng m t s câu h i đ ki m tra + và các phương pháp khác: quan sát theo đ a đi m, quan sát b ngoài, quan sát các s ki n di n ra xung quanh. c. Ph ng v n: - Có nhi u hình th c ph ng v n khác nhau o Ph ng v n bán c u trúc (t c là ph ng v n cá nhân hay ph ng v n h gia đình): các cu c ph ng v n đư c ti n hành theo t ng trư ng h p nghiên c u đi n hình t c là ngư i ph ng v n s l a ch n ngư i đư c ph ng v n m t cách ng u nhiên tuỳ theo m c đích c a t ng lo i thông tin c n thu th p. o Ph ng v n ngư i cung c p thông tin ch y u: là ph ng v n nh ng ngư i có hi u bi t v m t ch đ riêng bi t nào đó. Nh ng ngư i
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. đó có th là lãnh đ o đ a phương, già làng, trư ng b n hay nh ng ngư i có nhi u kinh nghi m trong m t lĩnh v c c th : tr ng tr t, chăn nuôi.... o Ph ng v n theo nhóm: ti n hành ph ng v n nhi u ngư i cùng m t lúc đ thu th p các thông tin t i c ng đ ng. Đây là m t phương pháp ki m tra chéo các ngu n thông tin. o Th o lu n nhóm có tr ng tâm: m t nhóm t 6 – 12 ngư i th o lu n m t v n đ , ch đ riêng bi t v nh ng thông tin c n thu th p. Trong th o lu n nên đ ngh nh ng ngư i tham gia ch n m t ngư i đi u khi n và ghi chép l i nh ng v n đ đã th o lu n - Đ a đi m ph ng v n: t i t ng h gia đình đ i v i ph ng v n h gia đình, t i tr s thôn, xã khi ph ng v n nhóm tr ng tâm, t i m t đ a đi m do ngư i ph ng v n ch n khi ph ng v n nhóm và t i b t c nơi nào khi ngư i ph ng v n th y có th ti n hành ph ng v n như: trên cánh đ ng, trong trư ng h c, t i nhà c a ngư i đư c ph ng v n.... d. X p h ng: - X p h ng là vi c s p x p nh ng thông tin hay v n đ nào đó theo m t tr t t giúp xác đ nh các v n đ ch y u hi n t i c a đ a phương, đưa ra các ưu tiên c a ngư i dân và tiêu chí cho các ưu tiên đó. X p h ng có th đư c s d ng ph i h p v i ph ng v n. - Các phương pháp x p h ng: o X p h ng theo th t ưu tiên: là phương pháp giúp xác đ nh nhanh các v n đ ch y u ho c các ưu tiên c a c ng đ ng. Có th th c hi n phương pháp này b ng hình th c b phi u, cho đi m. - Các bư c x p h ng: + ch n m t s v n đ c n s p x p theo th t ưu tiên + Đ ngh ngư i đư c ph ng v n s p x p nh ng v n đ nói trên theo th t ưu tiên + L p l i vi c này cho nh ng ngư i đư c ph ng v n khác + Lên bi u các câu tr l i c a h - Các hình th c ti n hành x p h ng: + Yêu c u t ng ngư i x p h ng m t, r i ghi l i th t ưu tiên c a h và lên bi u + Yêu c u nh ng ngư i tham gia trong các cu c h p nhóm x p th t ưu tiên c a các v n đ vào gi y và cho đi m
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. - Ví d : X p h ng các khó khăn trong s n xu t nông nghi p: Khó khăn Ngư i tr l i T ng s X p h ng đi m A B C D E F H n hán 5 5 3 5 4 5 27 khó khăn nh t Sâu b nh 4 3 5 4 5 4 25 th 2 H t gi ng 3 4 4 1 3 3 18 th 3 Thi u lao đ ng 2 1 2 2 2 2 11 th 4 Thi u v n 1 2 1 3 1 1 9 th 5 Ghi chú: 5 = Khó khăn nh t 1 = ít khó khăn nh t o X p h ng theo c p: giúp chúng ta xác đ nh các v n đ ho c ưu tiên chính c a các thành viên c ng đ ng, hình thành các ch tiêu x p h ng và d dàng so sánh các ưu tiên c a các cá nhân khác nhau. (Phương pháp này ít dùng hơn phương pháp x p h ng theo th t ưu tiên nên ch gi i thi u qua) - Các bư c x p h ng theo c p: + Ch n m t nhóm các v n đ c n s p x p th t ưu tiên + Ghi m i v n đ vào m t t bìa riêng + Đ t hai v n đ trư c m t ngư i đư c ph ng v n và h i xem h coi v n đ nào ưu tiên hơn ho c quan tr ng hơn. + C ti p t c h i đ n v n đ cu i cùng o X p h ng ma tr n tr c ti p: giúp xác đ nh danh sách các ch tiêu c a m t nhóm đ i tư ng (phương pháp này ít dùng hơn các phương pháp x p h ng khác) o X p h ng (phân lo i) giàu nghèo: giúp nh n bi t đư c tình hình đ i s ng chung c a ngư i dân trong c ng đ ng, phát hi n các ch s và ch tiêu v giàu nghèo t i đ a phương và thi t l p m t v trí tương đ i các h trong c ng đ ng. Đây là m t phương pháp quan tr ng và ch y u c a PRA - Các bư c x p h ng giàu nghèo: + L p danh sách các h trong c ng đ ng (làng, thôn, b n...). Có th ch n m t n a s h n u có quá nhi u h trong c ng đ ng, chú ý ch n nh ng h đ c bi t: h có ph n làm ch h , h đ c bi t khó khăn, h gia đình neo đơn.... + Đ ngh m t s ngư i tham gia s p x p các h theo các m c giàu nghèo (ưu tiên nh ng ngư i đã s ng lâu năm trong c ng đ ng, nh ng ngư i có hi u bi t chung v các h gia đình trong c ng đ ng). Nh ng ngư i tham gia s t đ nh s lư ng m c đ giàu nghèo trong c ng đ ng (như có th 3 lo i là: nghèo, trung bình, khá gi hay 4 lo i là: r t nghèo, nghèo, trung bình, khá gi ....) + H i ngư i s p x p các ch tiêu x p lo i cho m i nhóm m c khác nhau
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. + Sau khi ngư i đư c yêu c u đã s p x p xong các phi u ghi tên các h , ngư i đi u tra s ghi l i k t qu + N u các m c đ giàu nghèo c a m i ngư i khác nhau thì ph i cho đi m m i h b ng cách nhân ch s giàu nghèo v i 100. + S đi m c a t t c nh ng ngư i tham gia s p x p s đư c ghi vào m t bi u chung, c ng đi m l i và chia cho s ngư i phân lo i. + S p x p các h theo các lo i giàu nghèo. Ví d : B ng x p lo i giàu nghèo c a các h gia đình thu c Thôn 5, xã H i Phúc, huy n Gio Linh, t nh Qu ng Tr (không đ y đ ) TT Tên ch ng Tên v X p h ng Tiêu chí x p h ng 1 H Văn Du H Th Hanh Trung Bình Thi u ăn t 1-3 tháng/năm; 2H Văn H Th Đ nt có t 1-2 con tr u, có nhà t t, 3 Minh H Th Mơ nt không vay n gì H Văn Toàn 1 H Văn Bu H TH Bông Nghèo Thi u ăn t 4-6 tháng./năm; 2 H Văn Cư H Th Lưu nt có 1 con trâu, nhà tranh tre 3 H Văn Sơn H Th H i nt thư ng, có vay n 1 H Văn Ngót H TH Lanh R t nghèo Thi u ăn 6 tháng/ năm; 2H Văn nt không có trâu, nhà d t nát; 3 Tho H Th THanh nt vay n nhi u. H Văn Th Ghi chú: Phương pháp này đư c s d ng đ phân lo i giàu nghèo các thôn/b n trong m t xã, hay các xã trong m t huy n, các huy n trong m t t nh. Các bư c x p h ng đư c ti n hành như x p h ng giàu nghèo các h gia đình. Ví d : X p h ng giàu nghèo các thôn c a xã H p Thành, huy n Kỳ Sơn, t nh Hoà Bình TT Tên thôn Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 3 T ng X p h ng 1 Mc 3 3 3 9 1 2 Môn 3 3 3 9 1 3 Nhà 1 2 1 4 7 4 M Ngô 3 3 3 9 1 5 G c Đa 2 2 3 7 4 6 Gi ng 2 2 2 6 5 7 Tân Thành 2 2 2 6 5 8 Ng c Xá 1 1 2 4 7
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. 9 Đình 1 1 1 3 9 Chú ý: Đi m th p là giàu, đi m cao là nghèo Tiêu chí x p h ng: S 3: các thôn nghèo – giao thông kém, dân s đông, đ t đai c n c i, thu nh p th p, nhà tranh tre t m b ; S 2: Thôn Trung bình - Giao thông tương đ i khá, không có nhi u ru ng l n, thu nh p trung bình S 1: Thôn khá gi - giao thông thu n ti n, g n đư ng qu c l , t nh l , có đ t đai màu m , thu nh p n đ nh. e. V b n đ , sơ đ : - V b n đ , sơ đ s giúp cho ngư i dân trong c ng đ ng tham gia vào vi c nh n bi t chung v làng b n và giúp cho nhóm kh o sát bi t đư c ngư i dân trong c ng đ ng đã s d ng vùng đ t c a mình như th nào. - Các lo i b n đ , sơ đ : + B n đ , sơ đ v dân s và phân b dân cư + B n đ phân lo i xã h i và nơi + B n đ v s d ng tài nguyên thiên nhiên + B n đ v đ t đai và đ ng ru ng + B n đ nghèo đói + Sơ đ bi u di n th i gian + Và các lo i khác - Các bư c th c hi n: + Quy t đ nh lo i b n đ c n v + Ch n ngư i dân có hi u bi t v vùng đ nh v + Ch n đ a đi m thích h p đ v + Hư ng d n các đ c đi m c n có trong b n đ nhưng đ ngư i dân t v + Có th quan sát h v ho c đi ch khác + Ghi l i tên ngư i v và nh ng ngư i tham gia khác g. L ch th i v : - L ch th i v là m t lo i l ch ch rõ các ho t đ ng chính, các khó khăn và thu n l i trong su t chu kỳ hàng năm dư i d ng bi u đ . Đây là m t phương pháp thu th p thông tin nhanh và tương đ i c th , chi ti t đ xác đ nh l ch trình công vi c c a ngư i dân đ a phương, giúp cho vi c l p k ho ch trong các d án phát tri n. - Các d ng l ch th i v : + L ch v th i v mùa màng đ a phương
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. + L ch v khí h u (lư ng mưa và nhi t đ ) + L ch v các lo i sâu b nh hoa màu + L ch v b nh gia súc + L ch v b nh t t c a con ngư i + L ch v chăn nuôi + L ch v các ho t đ ng t o thu nh p + L ch v các s ki n xã h i + Và các lo i l ch khác..... - Các bư c: + L y gi y đã k s n các tháng trong năm (có th theo l ch dương hay l ch âm tuỳ theo phong t c c a đ a phương) + Đ t câu h i v các thông tin c n thi t v i m t s hay nhi u ngư i: thư ng đ t các câu h i v tháng nhi u nh t, ít nh t, r i theo qui lu t gi m d n hay tăng d n, sau đó đ t câu h i ti p theo v thông tin liên quan đ n d ki n + Đưa các thông tin đ nh lư ng thu đư c lên gi y đã k s n Ví d : L ch th i c c a b n X p Nh , xã H u L p Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 N i dung Nóng x x xx xxx xxx xxx xxx xx xx x x x Mưa x x x x x xx x Lúa đông Cy Làm c , tr Thu Gieo m , xuân sâu b nh ho ch bón phân, cy Lúa mùa Bón phân Gieo m , bón, c y Làm c Thu ho ch Ngô Phát Tr a Làm Thu ho ch c Th cá Th Th gi ng gi ng B nh gia x x x súc L hi x x h. M t c t ngang
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. - M t c t ngang là bi u đ c a các khu v c s d ng đ t đai canh tác. Nó đư c dùng đ so sánh các đ c đi m chính, các ngu n tài nguyên, cách s d ng và các khó khăn c a các vùng đ t khác nhau trong khu v c, giúp cho vi c xây d ng các ho t đ ng c a d án phát tri n. - Các bư c xây d ng m t c t ngang: + M i các thành viên trong c ng đ ng tham gia đi b trong làng và các vùng đ t lân c n + Th o lu n v i ngư i dân v các y u t c n có c a m t c t và tuy n đư ng s đi b + Đi kh o sát, quan sát, h i và l ng nghe + Th o lu n v các khó khăn và thu n l i, xác đ nh các vùng đ t + Cu i cùng, đưa các thông tin thu đư c lên gi y và xin ý ki n c a nh ng ngư i tham gia đi b v i mình, ch nh s a theo ý ki n góp ý c a m i ngư i. Ví d : M t c t ngang b n No ng ó, xã H u L p, huy n Kỳ Sơn, t nh Ngh An Đ t đ nh đ i Đ t sư n đ i Đ t chân đ i Su i c n Lo i đ t Đ t đá Đ tt t Đ t đá Hi n tr ng R ng nguyên thu R y Lúa, r y ngô R ng tái sinh Đ t chăn nuôi bò Tương Lai B o v và tr ng Luân canh r y lúa 1-2 B o v r ng thêm r ng năm r i b hoang 3-4 C m săn b n: vư n, năm nai, h ... i. Bi u đ v công vi c hàng ngày c a ngư i dân - Bi u đ s giúp chúng ta n m đư c các công vi c và ho t đ ng hàng ngày c a ngư i dân vùng đư c kh o sát, đ c bi t là công vi c hàng ngày c a ch em ph n . Trong phát tri n c ng đ ng, thư ng xây d ng bi u đ v công vi c hàng ngày c a ph n vì t i c ng đ ng ngày làm vi c c a ph n thư ng dài hơn nam gi i do h ph i gánh vác nhi u công vi c hơn. Bi u đ này s giúp xác đ nh th i gian thích h p đ t ch c các ho t đ ng phát tri n t i c ng đ ng. - Các bư c: + Đ t các câu h i: m y gi sáng d y? Sau đó làm gì? t m y gi đ n m y gi là gì? Ti p t c h i cho đ n khi ngư i đư c hòi nói gi đi ng
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. + V bi u đ phân lo i theo các gi t sáng đ n t i Ví d : Phân b th i gian làm vi c và ngh ngơi trong ngày c a ph n xã H u Lp Sáng Chi u 4 5 6 7 8 9 11 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 1 1 0 2 0 làm ry Dy N Lê ăn Ti p t c làm vi c V ly nu xem đi giã u n trưa trên r y nhà nư cơm phi n go r c 3- dt m g cơ ngh y 4 vi dt m ln vi k. Các lo i bi u đ khác: (gi i thi u) - Bi u đ theo th i gian/ l ch s : là m t d ng bi u đ l y th i gian làm m c và các s ki n di n ra trong năm đó nh m thu th p các thông tin cơ b n v m t vùng, đ a phương nào đó. Ví d : L ch s c a m t c ng đ ng Năm S ki n 1945 Làm đư ng, hình thành h th ng ru ng nư c 1950 Xây trư ng h c 1972 Xây l i chùa 1986 Xây tr s c a c ng đ ng 1990 Giao đ t, giao r ng cho các h gia đình 1999 D án 135 c a Nhà nư c - Bi u đ các m i quan h : nh m th hi n m i liên quan gi a các cơ quan, t ch c trong m t đ a phương, c ng đ ng nh t đ nh. Vi c xây d ng bi u đ này giúp nhóm kh o sát hi u rõ hơn vai trò c a các t ch c và cá nhân trong c ng đ ng. Bi u đ thư ng đư c th hi n dư i d ng các vòng tròn. N u hai vòng tròn đ ng cách nhau có nghĩa là gi a hai t ch c này không có m i liên h gì v i nhau. N u hai vòng tròn ch ng lên nhau, t c là m i quan h r t g n bó, ch t tr thư ng xuyên. N u hai vòng tròn dính vào nhau, t c là gi a hai đơn v đó có m i liên h nhưng không ch t tr và thư ng xuyên.
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Ví d : Bi u đ v m i quan h gi a c ng đ ng dân cư v i các t ch c và cơ quan liên quan U ban nhân U ban nhân H i đ ng dân huy n dân xã nhân dân xã Đoàn Thanh niên C ng đ ng H i Nông dân H i Ph n * Phương pháp cây v n đ (mô hình cây nhân qu ) - Cây v n đ là m t d ng cây bao g m các v n đ chính (thư ng v trí thân cây) đư c phát hi n m t vùng, đ a phương trong đó có nêu rõ nguyên nhân (n m g c, r c a cây) và h u qu (đư c coi là cành lá c a cây) c a các v n đ đó. - Có nhi u lo i hình cây v n đ và vi c phân tích c a các lo i này đ u nh m hư ng t i m c tiêu chung là tìm ra nguyên nhân, và ý nghĩa c a v n đ còn đang t n t i. Phương pháp này giúp xác đ nh và phân tính nguyên nhân và h u qu các v n đ chính đang t n tài trong c ng đ ng. - Phương pháp v cây v n đ (trong kho ng t 2 đ n 3 gi ): + V m t thân cây, vi t v n đ ch y u (c t lõi nh t) c a đ a phương lên thân cây đó + Sau đó, suy nghĩ v các nguyên nhân gây ra v n đ đó, v m i r cây ch a m t nguyên nhân + Xác đ nh h u qu c a v n đ , đưa lên thành các cành cây. + H u qu l n nh t, bao trùm lên m i v n đ s đư c v dư i d ng lá cây
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Ví d : Cây v n đ v vi c du cư c a ngư i dân m t đ a phương Du canh du cư Du canh du cư K K T T Q Q U U Đ tt b Đb Không Không Không Không sói đ có đ sói đ có đ nư c ti n đ mòn nư c ti n đ mòn tư ii tư d u tư d u tư NĂNG NĂNG V nđ SU T V nđ SU T TH P TH P Đ ng Gi ng Thi u Thi u Thi u ru ng ch t thu phân Ki n quá lư ng NGUYÊN NHÂN li bón th c nh kém k thu t
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. 3. Phân tích và s d ng k t qu đánh giá: Nh ng thông tin thu đư c t đánh giá th c đ a s đư c t ng h p, phân tích t ng th và k t qu là m t báo cáo v tình hình đ a phương, nh n m nh nh ng khó khăn t n t i và gi i pháp. Báo cáo này cũng thư ng đưa ra nh ng khuy n ngh c th đ i v i các t ch c tài tr . Các bư c ti p theo c n th c hi n bao g m: - Th o lu n nhóm đ phân tích các k t qu c a công tác PRA/PPA t i th c đ a: Nhóm kh o sát c n m i nh ng ngư i cung c p thông tin chính, đ i di n các cơ quan, t ch c c a đ a phương và m t s thành viên c a c ng đ ng tham gia cu c h p t ng k t, đánh giá l i các thông tin mà nhóm đã thu đư c. Nh ng ngư i tham gia s góp ý, b sung thêm thông tin, ki m tra đ chính xác c a các thông tin đó và th ng nh t l i các ưu tiên c a c ng đ ng. Đây là m t bư c quan tr ng trong vi c xây d ng các d án phát tri n c ng đ ng. - Th o lu n nhóm kh o sát: Nhóm kh o sát cũng c n h p l i đ th ng nh t, t ng h p l i các thông tin đã thu th p đư c t i th c đ a b ng phương pháp PRA và PPA. Vi c s p x p th t ưu tiên c a các ho t đ ng phát tri n t i c ng đ ng c n d a trên các tiêu chí sau: L i ích c a ho t đ ng đó v i c ng đ ng; m c đ tham gia c a c ng đ ng; tính b n v ng c a ho t đ ng (d án); s phân chia công b ng các l i ích c a ho t đ ng; tính kh thi v m t k thu t. Ngoài ra, nhóm kh o sát cũng c n th ng nh t b c c và n i dung c a báo cáo vi t ngay trong cu c h p này - Làm báo cáo vi t trình lên cho cơ quan tài tr . Trư c khi trình báo cáo vi t cho cơ quan tài tr , báo cáo vi t c n đư c g i cho c ng đ ng đ ki m tra l i đ chính xác c a các thông tin đưa ra trong báo cáo. Ưu đi m c a PRA và PPA - Giúp Nhóm kh o sát hi u rõ hơn v c ng đ ng, năng l c và các v n đ còn t n t i c ng đ ng đó. - T o cơ h i cho các thành viên c a c ng đ ng tham gia tr c ti p vào công tác phát tri n - Đ m b o r ng các thành viên c a c ng đ ng hi u rõ hơn m c tiêu và các ho t đ ng c a d án phát tri n đ t đó h tham gia nhi t tình hơn vào d án - Có k t qu nhanh chóng và hình th c th c hi n g n v i c ng đ ng - Đưa l i nhi u thông tin hơn d ki n. - Không b gò bó như phương pháp ph ng v n theo b câu h i đã chu n b sn - Phương pháp nghiên c u đ nh lư ng này nhanh hơn, r hơn các phương pháp đi u tra đ nh lư ng chính th c có cùng qui mô nghiên c u, kh o sát.
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Các như c đi m c a PRA và PPA - K t qu thu đư c ch s d ng đư c trong các c ng đ ng đã kh o sát; - Ngư i không tham gia nhóm kh o sát khó đánh giá đư c thông tin vì không s d ng phương pháp th ng kê - Khó tìm đư c thành viên c a nhóm đi u tra có đ năng l c - Làm quá nhanh s thu th p đư c nh ng thông tin h i h t, đ i khái - Tăng hy v ng cho ngư i dân c ng đ ng - D b sót thông tin - Và nhi u các l i khác có th m c n u khi làm vi c t i c ng đ ng, nhóm không quan tâm, chú tr ng như: gây m t đoàn k t trong c ng đ ng, ngư i dân s nghĩ mình đ n đ d y h , t ng h p thông tin t ít ngu n hay t s ít ngư i cung c p thông tin.... M t s đi m c n ghi nh khi s d ng phương pháp PRA và PPA - Ph i có s tham gia c a ngư i dân trong c ng đ ng (bao g m đ i di n c a các thành viên: nam, n , già, tr , ch c s c....) - Luôn tôn tr ng các thành viên c ng đ ng, quan tâm xem h nói, vi t và làm gì - Kiên nh n, không v i vàng và không ng t l i h - Chú ý l ng nghe m i ngư i ch không d y h , khiêm t n - Dùng các bi n pháp đ khuy n khích các thành viên c ng đ ng th hi n, chia s và đ đ t nh ng hi u bi t c a h Tài li u tham kh o Participatory Rapid Rural Appraisal for Community Development: a training manual based on experiences in the Middle East and North Africa. (Đánh giá Nhanh Nông thôn có s tham gia trong Phát tri n C ng đ ng: tài li u t p hu n d a vào các kinh nghi m th c t Trung Đông và B c Phi). Joachim Theis và Heather Grady, IIED and SCF, 1991. Toolkits: A pratical guide to assessment, monitoring, review and evaluation (B công c : Hư ng d n th c hành kh o sát, giám sát, t ng k t và đánh giá). Louisa Gosling with Mike Edwards, Save the Children, 1998. Participatory Rural Appraisal and Planning (Đánh giá và L p k ho ch Nông thôn có s tham gia). Daniel Selener, Nelly Endara and Jose Carvajal, International Institute of Rural Reconstruction, 1999.
    • Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Project Cycle Management, Training Handbook (Qu n lý Chu trình d án, Tài li u T p hu n). ITAD Ltd, 5/1999. A rough Guide to PPAs: Participatory Poverty Assessment, An introduction to theory and practice (B n hư ng d n phác th o v PPAs: Đánh giá đói nghèo có s tham gia, gi i thi u v lý thuy t và th c ti n). Andy Norton with Bella Bird, Karen Brock and Margaret Kakande, Overseas Development Institute, 2001. Báo cáo đi u tra cơ b n v các ch s giám sát v an ninh lương th c và y t trong chương trình Phát tri n c ng đ ng xã H u L p. Đài Ph m, v i Rachel Herr, Nguy n Hoài Hưng, Tr n Th Thu Thu và Lê Văn Ti m, Oxfam Hongkong, 6/1999. Báo cáo nghiên c u kh thi: cho d án thí đi m v an ninh lương th c t ng h p t i huy n Kỳ Sơn, t nh Hoà Bình. Đ u Qu c Anh, Nguy n Văn Linh và Tr n Th Thu Thu , CCF Australia, 1999. Báo cáo Đánh giá nhu c u c a ngư i dân xã H u L p, huy n Kỳ Sơn, t nh Ngh An. Đ u Qu c Anh, Susannah H. Leisher, Tr n Th Thu Thu , Nguy n Th Y n và Vũ H ng Anh, Oxfam Hongkong, 1998.