• Like
1939–1945წ.წ.
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
Uploaded on

მე–2 მსოფლიო ომი

მე–2 მსოფლიო ომი

More in: Education
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
245
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. მე–2 მსოფლიო ომი დასაქართველო
  • 2. გერმანია 1935–1939 წ.წ.
  • 3. მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტიმოლოტოვი ხელს აწერს გერმანია-საბჭოთა კავშირის თავდაუსხმელობის პაქტს. მისუკან დგანან სტალინი და რიბენტროპი.რიბენტროპ-მოლოტოვის პაქტი — 1939 წლის 23 აგვისტოს მოსკოვში მესამე რაიხსა დასსრკ-ს შორის დადებული თავდაუსხმელობის პაქტი, რომელსაც გერმანიის მხრიდანხელი მოაწერა საგარეო საქმეთა მონისტრმა იოახიმ ფონ რიბენტროპმა და სსრკ-სმხრიდან საბჭოთა საგარეო საქმეთა მინისრმა ვიაჩესლავ მოლოტოვმა
  • 4. ტერიტორიული ცვლილებები პაქტის შემდგომ
  • 5. 30–ანი წლების რეპრესიებისაქართველოში.პოლიტიკური რეპრესიები რუსეთში 1917 წლიდან, ხოლოსაქართველოში 1921 წლიდან დაიწყო. პოლიტიკურირეპრესიები ძალაუფლების შენარჩუნების მიზეზით, სულუფრო ძლიერდებოდა, მაგრამ განსაკუთრებულად ფართომასშტაბებს 30-იანი წლების შუა ხანებში მიღწია.პოლიტიკურ რეპრესიებს საქართველოში ატარებდალავრენტი ბერია.რეპრესიის მსხვერპლნი გახდნენ გამოჩენილი მწერალიმიხეილ ჯავახიშვილი, ცნობილი დირიჟორი ევგენიმიქელაძე, ლიტერატურათმცოდნე ვახტანგკოტეტიშვილი, სახელგანთქმული პოეტები პაოლოიაშვილი, ტიციან ტაბიძე და სხვები. ქართული კულტურისმოღვაწეთა დიდმა ნაწილმა მრავალი წელი გადასახლებებშიდა ციხეებში გაატარა. პოლიტიკური რეპრესიები უმკაცრესადშეეხო ქართველ ბოლშევიკებსაც, სიკვდილით იქნა დასჯილი:მიხეილ კახიანი, მამია ორახელაშვილი, ლევანღოღობერიძე, ბუდუ მდივანი, მიხეილ ოკუჯავა, სამსონმამულია და სხვები.
  • 6. რეპრესიების მსხვერპლნი
  • 7. ევგენი მიქელაძე
  • 8. სანდრო ახმეტელი
  • 9. გრიგოლ წერეთელი
  • 10. ტიციან ტაბიძე
  • 11. მიხეილ ჯავახიშვილი
  • 12. ოქმი
  • 13. მეორე მსოფლიო ომიმეორე მსოფლიო ომი ყველაზე მასშტაბური და სისხლისმღვრელიკონფლიქტი იყო კაცობრიობის ისტორიაში.აზიაში ის დაიწყო მეორე იაპონია-ჩინეთის ომით 1937 წლის 7 ივლისსდა ევროპაში გერმანიის თავდასხმით პოლონეთზე 1939 წლის 1სექტემბერს. საომარი მდგომარეობა ევროპაში დასრულდა 1945 წლის 8მაისის ვერმახტის კაპიტულაციით, ხოლო აზიაში — 1945 წლის 2სექტემბერს იაპონიის კაპიტულაციით.მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში გერმანია, იტალია და იაპონიააწარმოებდნენ დამპყრობლურ ომებს მსოფლიოს მრავალი ქვეყნისწინააღმდეგ. მათი მთავარი მოწინააღმდეგეები იყვნენ:საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი და ჩინეთის რესპუბლიკა, რიბენტროპ-მოლოტოვის პაქტის დარღვევის შემდეგ საბჭოთა კავშირი და იაპონიისპერლ-ჰარბორზე თავდასხმის შემდეგ ამერიკის შეერთებული შტატები.
  • 14. მეორე მსოფლიო ომის ძირითადი ბრძოლის ადგილი იყო:აზია, წყნარი ოკეანის აუზი, ევროპა და ჩრდილოეთ აფრიკა. საომარიშეტაკებები მიმდინარეობდა აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკაში(არქტიკა) ალასკასა და გრენლანდიაზე, ახლო აღმოსავლეთში - ერაყსადა ირანში, აღმოსავლეთ აფრიკაში - ეთიოპიასა დასომალიში, აგრეთვე სამხრეთ ამერიკაში ( სურინამის დაპყრობა), ტიბეტში (ტოლსტოი-დოლანის მისია) და ანტარქტიდაზეც კი(ოპერაცია ტაბარინი).მეორე მსოფლიო ომმა იმსხვერპლა 60 მილიონამდე ადამიანისსიცოცხლე, მათ შორის 20 მილიონამდე მშვიდობიანი მოსახლის.
  • 15. რუსეთის კამპანია (1941-1945)
  • 16. ომის დასაწყისიდანვე გაჩნდაპროპაგანდისტული საბჭოურიპლაკატები
  • 17. “დედა–სამშობლო გვეძახის!”ავტორი: მოსე თოიძე
  • 18. “იყავი გმირი!”
  • 19. “დავიცვათ მშობლიური მოსკოვი!”
  • 20. მნიშვნელოვანი ბრძოლებირუსეთში.1. ლენინგრადის ბლოკადა2. მოსკოვის მისადგომებთან ბრძოლა3. კავკასიისათვის ბრძოლა4. სტალინგრადის ბრძოლა5. კურსკის ბრძოლა
  • 21. სტალინგრადის ბრძოლა
  • 22. დანგრეული სტალინგრადი
  • 23. ორდენი სტალინგრადისდაცვისათვის
  • 24. 1945 წელს გამოსული მარკა
  • 25. კავკასიის ბრძოლა
  • 26. კონსტანტინე ლესელიძეკონსტანტინე ნიკოლოზის ძელესელიძე (დ. 2 ოქტომბერი/15ოქტომბერი 1903, სოფ.ხვარბეთი, ოზურგეთის მაზრა — გ.21 თებერვალი 1944) — ქართველიმხედართმთავარი, გენერალ-პოლკოვნიკი, საბჭოთა კავშირისგმირი (1971 ).
  • 27. კონსტანტინე ლესელიძის საფლავი
  • 28. თურქი მესხების პრობლემაე.წ. თურქი მესხები ან მესხეთელი თურქები (თურქ. Ahıska Türkleri), საქართველოსმესხეთის რეგიონის მცხოვრებლები, რომლებიც 1944 წლის 15 ნოემბერისღამეს, იოსებ სტალინის მითითებით ყაზახეთში, ყირგიზეთში და უზბეკეთშიგადაასახლეს. გადასახლებული 120,000 ადამიანიდან დაახ. 10,000 გზაში დაიღუპა.ამჟამად, ეს ხალხი ყოფილი საბჭოთა კავშირის რამდენიმე ქვეყანაში არიანლტოლვილების სტატუსით ან საერთოდ სტატუსის გარეშე.1944 წლის 15 ნოემბრის ღამეს, საბჭოთა ხელისუფლებამ სამხრეთ საქართველოსმთელ რიგ რაიონებში განახორციელა მკაცრად გასაიდუმლოებული და მასშტაბურიოპერაცია: მესხეთის რამდენიმე ასეული სოფელი ერთ ღამეში დაცარიელდა.ათეულობით ათასი კაცი ყოველგვარი ახსნა-განმარტების გარეშე შეყარეს სატვირთომატარებელში და შუა აზიის გზას გაუყენეს.შენიშვნა: იმ დროინდელ ოფიციალურ დოკუმენტებში მაჰმადიანი მესხებიმოხსენიებულნი არიან, როგორც თურქული წარმომავლობისა და ეროვნების პირები.ტერმინები — „კავკასიელი თურქები“, „საბჭოთა თურქები“, „მესხეთელი თურქები“და „თურქი მესხები“ საბჭოთა კავშირის საინფორმაციო საშუალებების მიერმოგვიანებით, 70-იან წლებში დამკვიდრდა, რომელთაგანაც უკანასკნელმა ორმატერმინმა განსაკუთრებით ფართო გავრცელება პოვა.
  • 29. 40-იან წლებში გადასახლებულ პირებს მოიხსეიებენ როგორც ”თურქ-მესხებს” - ეს ტერმინი მოუღებელია იმ მესხებისათვის, რომელნიცთავიან თავს ქრისტიანული საქართველოს შთამომავლებად თვლიან.ერთი ნაწილი საკუთარ თავს თვლიდა და თვლისქართველებად, მეორე ნაწილი — თურქებად; არსებობდამესამე, ყველაზე მრავალრიცხოვანი ნაწილიც, რომელსაცნაციონალური იდენტობა არ გააჩნდა.2004 წლიდან, რუსეთისა და ამერიკის შეერთებული შტატებისმთავრობებისა და მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციისხელშეწყობით დაიწყო კრასნოდარის მხარიდან მაჰმადიანი მესხებისამერიკის შეერთებულ შტატებში გადასახლების პროცესი.2005 წლის სექტემბრიდან 21 ათასმა პირმა შეიტანა განცხადება და ამპროგრამის მეშვეობით, 5000 ადამიანი გადასახლდაფილადელფიაში, ატლანტაში, კენტში და ამერიკის 60-ზე მეტქალაქში.2007 წლისთვის აშშ-ში გადასახლებული იქნა დაახლოვებით11 ათასი თურქ-მესხი.
  • 30. 3 კონფერენცია1. 1943 წ. ყირიმის თეირანის კონფერენცია2. 1945 წ. იალტის კონფერენცია3. 1945 წ. პოტსდამის კონფერენცია
  • 31. ოფიციალური ვერსიის თანახმად, 1945 წლის მაისშიდამარცხებულ რაიხსტაგზე გამარჯვების დროშასერჟანტმა მიხეილ ეგოროვმა და უმცროსმა სერჟანტმამელიტონ ქანთარიამ ააფრიალეს.
  • 32. მელიტონ ქანთარია
  • 33. როგორ აეწყო გმირების ომისშემდგომი ცხოვრება და როგორ ცხოვრობენდღეს მათი შთამომავლები, - ამის გარკვევას სობესედნიკ.რუ შეეცადა.გამოცემასთან საუბარში მოსკოვში მცხოვრები მერაბი (ქანთარიას ერთ-ერთიშვილიშვილი) იხსენებს, რომ აფხაზეთის ომამდე სოხუმში მათი ოჯახის კარიყველასთვის ღია იყო, მელიტონი ომის შემდეგ კოლმეურნეობაშიმუშაობდა, უფრო მოგვიანებით კი – საკოლმეურნეო ბაზრის დირექტორად.მისივე გადმოცემით, ფრონტელი მეგობრის – ეგოროვის დაღუპვაბაბუასთვის დიდი პირადი ტრაგედია გახდა (ორივე გმირს გამარჯვების 30წლისთავთან დაკავშირებით ავტომობილი აჩუქეს და სწორედ ამავტომობილით მოყვა ეგოროვი ავარიაში). აფხაზეთის კონფლიქტმამელიტონ ქანთარიას სასიკვდილო დარტყმა მიაყენა. ქართულ-აფხაზუროჯახს კონფლიქტის შემდეგ აფხაზები ცუდად უყურებდნენ. ბოლოს სახლიცაუფეთქეს და ამ ხნის ნაამაგართან ერთად, საბრძოლო დიდებისჯილდოებიცა და მდიდარი ფოტოარქივიც ცეცხლმა შთანთქა...ოჯახითურთ მოსკოვში გახიზნულ ქანთარიას, როგორც საბჭოთაკავშირის გმირს, ბინას შეჰპირდნენ, მისი გარდაცვალების შემდეგ კიამ საკითხით თავი აღარავის შეუწუხებია.
  • 34. მიხეილ ეგოროვი• რაც შეეხება ეგოროვს, როგორც სობესედნიკ.რუიუწყება, მისი სამი ქალიშვილიდან ერთ-ერთმა მამისსახელობის მუზეუმი დააარსა, რომელსაც ბევრიმნახველი ჰყავს, განსაკუთრებით - 5 მაისს, გმირისდაბადების დღეს. შვილებს მამა მშრომელი და მუდამდაუზარელი ახსოვთ.• მათ დიდი მეურნეობა ჰქონდათ – კურდღლებსა დათხებს აშენებდნენ. გმირის ერთ-ერთმაშვილთაშვილმა სამხედრო აკადემიადაამთავრა, თუმცა რუსეთის არმიაში არსებულიარასახარბიელო მდგომარეობის გამო სამოქალაქოსამსახურს შეუდგა.
  • 35. როგორც სობესედნიკ.რუ სამხედროკინოოპერატორ ბორის სოკოლოვის (რომელიცსაარქივო კადრებს იღებდა შორეულ მაისში)სიტყვებზე დაყრდნობითგადმოგვცემს, "გამარჯვების დროშა 40-ზე მეტიიყო, მთელი ღამის განმავლობაში მიმდინარეობდადროშის აღმართვის კადრების გადაღება და 9მაისის დილას დროშა კიდევ ერთხელაღმართეს, ხოლო ის, რომ პირველები სწორედეგოროვი და ქანთარია იყვნენ, უშუალოდგამარჯვების აღლუმის წინ გადაწყდა". "რატომმაინცდამაინც ისინი? –ქანთარია, ცხადია, ქართველი იყო, როგორცსტალინი, ეგოროვი კი - რუსი ჯარისკაცი უბრალოგვარით.
  • 36. ქართველები მე–2 მსოფლიო ომში
  • 37. ფორე მოსულიშვილი – ფორე (ქრისტეფორე)ნიკოლოზის ძე მოსულიშვილი (დ. 20 ივლისი 1916, ქვემომაჩხაანი, სიღნაღის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 დეკემბერი 1944, სოფ.ლესა, ნოვარა, დასაფლავებულია ქ. არონაში, ჩრდილოეთიტალია), ქართველი, ოქროს მედლის „მხედრული მამაცობისათვის“კავალერი, იტალიის ეროვნული გმირი (1970), საბჭოთა კავშირის გმირი(1990).
  • 38. საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, ფორე მოსულიშვილიმა წარმატებითდაამთავრა ლაგოდეხის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი. 1939 წელს ის წითელარმიაში გაიწვიეს. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას ფორე ლატვიის ქალაქდაუგავპლისში გადიოდა სამხედრო სამსახურს. ერთ-ერთ ბრძოლაში ისგერმანელებმა ტყვედ აიყვანეს. ის საკონცენტრაციო ბანაკში მოხვდა.ახლა მეორე მწკრივს დაუყვა ბარონი. იქაც გამოხშირა და დაასისხლიანა რამდენიმე.მწკრივის ბოლოს ახოვანი, კლდესავით ვაჟკაცი დახვდა. მასაც ღიმილი დასთამაშებდასახეზე, ოღონდ ცინიკური კი არა, მზესავით სუფთა და ლაღი. მათრახის ნიკაპზე ამოდებაცარ სჭირდებოდა მხრებში ამაყად გამართულს, იდგა და თვალებში მიშტერებოდაფალკენშტაინს...ფორე მოსულიშვილი იყო მრისხანე კომენდანტისთვის თვალთა გამსწორებელი...ბოღმამ და მრისხანებამ დაუმანჭა ბარონს სახე, სიბრაზის ხურვებამ წამოუარაყვრიმალებზე. მზერა არ მოუცილებია გაკერპებული ტყვისთვის, ისე მოიხმო სალოკითითის დაქნევით თარჯიმანი...- სადაური ხარ? - გადმოაგდო ცალყბა შეკითხვა ბარონმა.- ქართველი ვარ! - მიიღო ამაყი პასუხი...უფრო სწრაფად აბაკუნდა მათრახის ტარი პრიალა ცაციაზე. ერთმანეთს ჭამდა ორი წყვილიუტეხი თვალი, ერთი წვრილი, გველივით უძრავი და მომნუსხველი, მეორე კი –საცრისოდენა, მთის წყაროსავით კამკამა და ელვასავით გამჭოლი...- დაიჩოქე, დაიჩოქე ახლავე! - ჩამოახოშკაკალა ბრძანება ბანაკის თავმა.- ქართველები არ იჩოქებენ! - სეტყვას ქვა დაუხვედრა ფორემ...გაიშხუილა მათრახმა და უტეხ მზერაში დაეძგერა საფეთქლიდან ყვრიმალამდე ახოვანქართველს. სისხლმა იფეთქა გადახეთქილი შუბლიდან...მაინც ვერ ჩაახრევინა თავი, ვერ მოადრეკინა მზერა ბარონმა. ეგ იყო მხოლოდ, უფრომოქურუხებული თვალები შეაფეთა ტყვემ, გოროზად ანთებული თვალები...
  • 39. საკონცენტრაციო ბანაკიდან ფორე გაიქცა და იტალიელ პარტიზანებსშეუერთდა. 1944 წლის სექტემბრიდან მოყოლებული ფორე მოსულიშვილიპარტიზანულ ბრძოლაში ჩაება. მან ტყვეობიდან იხსნა ედო დელგრატო(პარტიზანთა მეთაური) და ძმები გოგიშვილები. ფორე აფეთქებდახიდებს, ატყვევებდა გერმანელ ჯარისკაცებს და ა.შ.პარტიზანთა გასანადგურებლად გერმანელებმა გადამწყვეტი ზომებისმიღება გადაწყვიტეს და ფართომასშტაბიანი ოპერაცია წამოიწყეს. 1944 წლის3 დეკემბერს მათ პარტიზანთა ნაწილი, რომელთა შორისაც ფორემოსულიშვილი და კიდევ 7 ქართველი იყო, ალყაში მოაქციეს და მეთაურისჩაბარება მოითხოვეს. სხვებისთვის სიცოცხლის შესანარჩუნებლად, ფორემმეთაურობა„ერთმანეთს გადავხედეთ, ვერც რაზმის მეთაური ედო დელგატო დავერცერთი ჩვენთაგანი ადგილიდან დაძვრას ვერ ვბედავდით.გერმანელებთან გასვლა წამებით სიკვდილს ნიშნავდა. როცა ჩვენსდახოცვამდე, ალბათ წამები იყო დარჩენილი, სისხლით შეღებილი ფორემოსულიშვილი კართან მივიდა. გამოაღო და გერმანელებს შესძახა: „მეთაურიმე ვარ, თქვენთან ტყვეობას სიკვდილი მირჩევნია! გაუმარჯოს პარტიზანებს!გაუმარჯოს თავისუფლებას!“ და თავი მოიკლა. მისმა თავგანწირვამ 16 კაცსშეგვინარჩუნა სიცოცხლე... “ - იხენებდა მოგვინებით ფორეს თანამებრძოლი.
  • 40. იტალიაში დაწესებულია ოქროს მედალი “მხედრულიმამაცობისთვის. ამაზე დიდი ჯილდო და რეგალიააპენინზე აღარ არსებობს. იგი ენიჭებათ მხოლოდრჩეულთა შორის რჩეულებს. და ეს მედალი მიღებულიაქვს ქვემომაჩხაანელ ვაჟკაცს, სიმამაცითა დათავდადებით მართლაც რომ გამორჩეულ ფორემოსულიშვილს!
  • 41. ტერეზინა მოტა
  • 42. გმირის სიკვდილით აღესრულა სიცოცხლეშიველეგენდად ქცეული გიორგივარაზაშვილი, იტალიელთა შორის კაპიტანმონტად ცნობილი. მარტო შერჩა მტრის ასეულსვარაზაშვილი, მაგრამ ვერ იქნა და მისიწინააღმდეგობა ვერ გატეხეს ფაშისტებმა.ბოლოს, ტყვია-წამალი გამოელია და ტყვედჩავარდნას სიკვდილი არჩია... დიდი პატივითდაკრძალეს იტალიელებმა გიორგი ვარაზაშვილიდა მის საფლავს საოცარი სიტყვებიმიაწერეს:”გამვლელო, გაჩერდი! ამ ადგილასგანისვენებს მამულიშვილი, რომელმაც სისხლიდაღვარა შენი განთავისუფლებისთვის. მან შენთავისუფალი იტალია გაჩუქა!”
  • 43. გერმანია მე–2 მსოფლიო ომისშემდეგ 1949 წლისათვის