Your SlideShare is downloading. ×
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

2007interactieflesgevenslidesh2

713
views

Published on

Interactief les geven aan grote groepen: ondersteunende ppt bij navorming rond dit onderwerp.

Interactief les geven aan grote groepen: ondersteunende ppt bij navorming rond dit onderwerp.

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
713
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide
  • Transcript

    • 1. Interactief les geven aan grote groepen… … een fluitje van een cent?! Filip Vervenne 04-09-2007
    • 2. INHOUD VAN DIT GEBEUREN
      • Didactische principes en vaardigheden op een bedje van agogische voorwaarden (…)
      • Concrete tips op een bedje van voorbeelden vanuit eigen vak (?)
      • Klasmanagement op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (!)
      • Interactiviteit op een bedje van moderne media (…)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 3. DIDACTISCHE PRINCIPES of wat we toch in het achterhoofd moeten houden… Filip Vervenne 04-09-2007
    • 4. Belangrijk uitgangspunt:
      • Alle didactische principes die tellen in kleine groep tellen uitvergroot in grote groep: bijvoorbeeld structuur brengen via een powerpointpresentatie is meer dan ondersteuning, het is bijna een noodzakelijke voorwaarde!
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 5. In principe worden in principieel didactisch verantwoorde boeken volgende principes geponeerd:
      • motivatieprincipe,
      • individualiseringsprincipe,
      • herhalingprincipe,
      • aanschouwelijkheidprincipe,
      • efficiëntieprincipe,
      • integratieprincipe,
      • activiteitsprincipe en geleidelijkheidprincipe
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 6. Motivatieprincipe
        • Intrinsiek gemotiveerd: motivatie voor leren is in de leerinhoud zelf gelegen
        • Extrinsiek gemotiveerd: de eer is aan u als docent
      Filip Vervenne 04-09-2007 Hoe kan ik interesse opwekken in een grote groep???
    • 7. Motivatieprincipe Filip Vervenne 04-09-2007 Hoe kan ik interesse opwekken in een grote groep??? Bijvoorbeeld starten vanuit hun praktijkervaringen, starten vanuit een case, probleemstelling,…
    • 8. Activiteitsprincipe Filip Vervenne 04-09-2007 Kan de student zo actief mogelijk deelnemen???
    • 9. Aanschouwelijkheidsprincipe Filip Vervenne 04-09-2007 Worden de leerinhouden zo concreet en aanschouwelijk mogelijk voorgesteld? POWERPOINT IS EEN MUST
    • 10. Geleidelijkheidsprincipe
        • concreet naar abstract (zie aanschouwelijkhp.)
        • gemakkelijk naar moeilijk
        • bekend naar nieuw
      Filip Vervenne 04-09-2007 Kan de meerderheid van de studenten de opbouw van de les volgen??? Ideaal hoorcollege bestaat uit inleiding, kern en slot.
    • 11. Beperkingprincipe/efficiëntieprincipe Filip Vervenne 04-09-2007 Denk ik er aan overbodige, verwarrende en niet relevante gegevens te vermijden??? Eigen overmoedige ambities in de hand houden…
    • 12. Herhalingsprincipe Filip Vervenne 04-09-2007 Denk ik eraan voldoende en gevarieerd herhaling in te bouwen??? Starten met herhaling vorige les, op het einde enkele studenten laten samenvatten,…
    • 13. Integratieprincipe Filip Vervenne 04-09-2007 Sluiten de nieuwe inhouden aan op hun voorkennis, buitenschoolse ervaringen, …??? Sluiten ze aan bij wat in andere vakken aan bod komt…?
    • 14. Individualiseringsprincipe Filip Vervenne 04-09-2007 Grootste nadeel van hoorcollege… of kan ik toch rekening houden met verschillen tussen de studenten??? Hoe meer zielen… hoe meer verschillen. We mogen heel tevreden zijn als we in een hoorcollege 50 tot maximaal 70% van de studenten optimaal betrekken in het leerproces…
    • 15. DIDACTISCHE VAARDIGHEDEN … om echt toe te passen… uit het boek LEREN (en) DOCEREN Filip Vervenne 04-09-2007
    • 16. Een docent moet even deskundig zijn op gebied van didactische vaardigheden als op eigen vakgebied…
      • … want de interactie verloopt minder soepel wanneer u uw didactische vaardigheden minder goed beheerst…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 17. toepassing van algemene didactische vaardigheden…
      • Reguleren
      • Structureren
      • Oriënteren
      • Reageren
      • Presenteren
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 18. reguleren
      • Kennismaking organiseren: duidelijkheid scheppen omtrent uw persoon als docent…
      • Afspraken maken : duidelijkheid omtrent regels en normen…
      • De leerstof introduceren : duidelijkheid omtrent de plaats van het vak, de doelen,…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 19. structureren
      • Uiteraard brengt het reguleren rust en structuur…
      • Specifiek: helder aangeven uit welke fasen uw onderwijsactiviteit bestaat en wanneer u die fase start en afsluit…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 20. structuur in elke fase…
      • START:
      • Op tijd zijn / schenk even persoonlijk aandacht aan de individuele student bij het binnenkomen
      • Geef aan wat ze moeten klaarleggen
      • Duidelijk en rustig van wal steken / eventueel teaser; daarna de structuur: doelen, onderwerpen en tijdsindeling
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 21.
      • OVERGANGEN begeleiden
      • EINDE:
      • Beter tijd over dan systematisch te kort…
      • Tijd voor terugkoppeling of evaluatie!
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 22. Structuur wordt ook gebracht via
      • een logische cursus met heldere leerdoelen per hoofdstuk
      • ondersteuning met digitaal leerplatform: zie verder
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 23. oriënteren
      • Informeren over het doel en de activiteiten die van hen verwacht worden…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 24. reageren
      • Reageren op vragen, antwoorden en non-verbaal gedrag door de uiting
      • te aanvaarden en te gebruiken
      • af te keuren en bij te sturen: belangrijk bij grote groepen: sommige vragen of reacties zijn niet ter zake en/of remmen het tempo van de les…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 25. Presenteren cf. aanschouwelijkheidsprincipe
      • Belang van non-verbale ondersteuning
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 26. DIDACTISCHE FUNCTIES VAN EEN HOORCOLLEGE (De Mink, 1991)
      • Voorwaardelijke functie: een hoorcollege motiveert studenten en wekt hun interesse op voor de leerinhoud
      • Oriënterende functie: een hoorcollege informeert studenten over de leerinhoud, geeft grote lijnen weer, geeft voorbeelden en verduidelijkingen, vergroot het inzicht, structureert de leerstof,…
      • Oefenfunctie: een hoorcollege biedt de mogelijkheid tot het stellen van vragen , het geven en verbeteren van opdrachten,…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 27. CONCLUSIE
      • Een hoorcollege dat deze functies realiseert, biedt een duidelijke meerwaarde voor de studenten ten opzichte van het zelfstandig doornemen van het cursusmateriaal.
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 28. … SOCIAAL-AGOGISCHE BASISVOORWAARDEN … Filip Vervenne 04-09-2007
    • 29. AGOGISCHE VOORWAARDEN
      • Ook t.o.v. grote groepen gelden enkele basisvoorwaarden die bijdragen tot een positief leer- en leefklimaat… (Kok)
      • Een band opbouwen.
      • Sfeer creëren (belang van empathie en echtheid)!
      • Passend inspelen op situaties.
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 30. 1 een band opbouwen…
      • ANONIMITEIT proberen te doorbreken
      • beweeg door de aula
      • leer de namen van de studenten
      • praat voor of na de les even met de studenten
      • overleg met een representatieve groep
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 31. 2 sfeer creëren
      • Persoonlijkheid
      • Echtheid
      • Empathie
      • Ritme
      • Materiële factoren… (aula?!)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 32. 3 Passend inspelen op situaties…
      • zich ten opzichte van een situatie op verschillende wijze gedragen, afhankelijk van wat de groep op een bepaald moment in een gegeven situatie nodig heeft. Cf. ‘laissez-faire’, autoritair,…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 33. INHOUD VAN DIT GEBEUREN
      • Didactische principes en vaardigheden op een bedje van agogische voorwaarden (…)
      • Concrete tips op een bedje van voorbeelden vanuit eigen vak (?)
      • Klasmanagement op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (!)
      • Interactiviteit op een bedje van moderne media (…)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 34. 2 CONCRETE TIPS EN GETUIGENIS VANUIT EIGEN CURSUS Filip Vervenne 04-09-2007
    • 35. PROBLEEM:
      • na 10 minuten neemt de aandacht af (Hartley & Davies 1978) (50% na 20 min)
      • studenten onthouden niet meer dan ??? % van de leerstof die we op colleges aan hen vertellen (Bligh 1971)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 36.
      • studenten onthouden niet meer dan
      • 5-15% van de leerstof die we op colleges aan hen vertellen (Bligh 1971)
      • Bedenking: hopelijk ondertussen beter… want in de jaren ’70 was er bijvoorbeeld nauwelijks aandacht voor de didactische kwaliteiten van de lesgever aan de universiteit…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 37. Kortom… hoorcolleges zijn
      • Eenzaam
      • Passief
      • Saai
      • Slaapverwekkend
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 38. 2.1 CONCRETE TIPS
      • Optimale verhouding zoeken tussen momenten waarop de docent en momenten waarop de studenten actief zijn: college opdelen in stukken van 20-30 minuten
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 39. Actief meedenken…
      • Blikvanger (bijv. merkwaardige foto; uitspraak; fragment uit het hoofdstuk;…)
      • Inleidende vragen KTI²E (bijv. brainstorm ; retorische vragen; probleemstelling die op het einde beantwoord kan worden;…)
      • Demonstraties (maar met gerichte vragen vooraf!)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 40. Actief meedenken…
      • Expliciteren van het denkproces : hoe kritisch analyseren, een probleem aanpakken,welke stappen onderneem je…
      • Voorbeelden geven : illustraties die verband houden met de praktijk zijn niet alleen relevant maar bijzonder motiverend!
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 41. Actief meedoen…
      • Vragen stellen : niet eenvoudig (goede vragen!) - maar afbakenen!
      • Discussies : best vanuit eenzelfde referentiepunt, bijv. eerst video bekijken of tekst samen lezen; sterk beperken in duur; eventueel rapporteurs aanduiden
      • Opdrachten : eerst individueel, na 5 min per twee of met klein groepje + feedback niet vergeten (maar zelf sterk leiden)
      • Roezemoesgroepen (per twee/drie nadenken over stelling,…) + feedback idem (systematisch geen feedback? => geen medewerking op termijn…)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 42.
      • Stellingenspel met rood en groen kaartje per student (gelijktijdig antwoorden = verplichting tot meedenken en meedoen)
      • Af en toe een examenvraag samen met de studenten oplossen…
      • Activerend cursusmateriaal : kaas met gaten!
      • Metacognitieve oefeningen tussendoor: bijv. mindmap laten maken, iets laten samenvatten, navertellen met eigen woorden…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 43.
      • door vragen te stellen, willekeurig in de ganse zaal om ze te betrekken
      • door studenten die niet geïnteresseerd zijn gerust te stellen: niemand is verplicht te komen
      Filip Vervenne 04-09-2007 Getuigenis… IK probeer studenten te activeren
    • 44. Getuigenis… IK probeer studenten te motiveren via
      • een heldere cursus (maar kaas met gaten!)
      • praktijkrelevante info (steeds verwijzend naar stage-ervaringen van de studenten)
      • afwisseling qua werkvorm (20’ regel)
      • HUMOR (?)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 45. valkuil
      • interactief lesgeven kan uit de hand lopen:
      • timing – orde - …
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 46. Enkele willekeurige voorbeelden van pogingen tot interactie met een grote groep studenten… Filip Vervenne 04-09-2007 in de cursus opvoedkunde 1 BALO 100-tal studenten
    • 47. VOORBEELD 1 Betrekken via multiple-choice vragen: (letterlijk uit powerpoint van deze les:) Filip Vervenne 04-09-2007
    • 48. “ leerplicht”
      • Van september van het jaar waarin je 6 wordt tot juni van het jaar waarin je 18 wordt.
      • Voltijds tot 16 jaar
      • (tot 15 jaar indien de eerste graad van het s.o afgewerkt)
      • Kosteloos voor iedereen
      • Leerplicht =/= schoolplicht
      • Max 7 jaar lager onderwijs
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 49. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 50. Case 1
      • Mijn dochter is ziek en kan vandaag niet naar school gaan. Moet ik een doktersbriefje komen indienen?
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 51.
      • A Als ze leerplichtig is: minder dan drie dagen ziek zijn, directie verwittigen, schriftelijke verklaring opstellen door één van de ouders en die aan de directie overhandigen. Doktersattest is pas nodig vanaf meer dan drie opéénvolgende dagen.
      • B idem maar reeds briefje nodig vanaf één dag afwezigheid
      • C idem maar slechts briefje vanaf een week afwezigheid
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 52. Juist antwoord case 1:
      • A Als ze leerplichtig is: minder dan drie dagen ziek zijn, directie verwittigen, schriftelijke verklaring opstellen door één van de ouders en die aan de directie overhandigen. Doktersattest is pas nodig vanaf meer dan drie opéénvolgende dagen.
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 53. VOORBEELD 2
      • Opdrachten
      • + de voorbereiding ervan in kleine groepjes tijdens de les…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 54. Vis het zelf uit: interview eens een expert!
      • VUISTREGELS INTERVIEW
      • Wees tactvol en eerlijk
      • Suggereer nooit het antwoord
      • Vat regelmatig de informatie samen
      • Probeer met twee goed in te spelen op elkaar
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 55. STAPPEN
      • Overleg omtrent welke vragen
      • Omcirkel de drie beste en herformuleer
      • Definitieve vragen + koppeling aan visietekst
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 56. VOORBEELD 3
      • Stuk tekst gezamenlijk lezen (als je vraagt vooraf iets te lezen doen 10% van de studenten dat) om dan samen te bespreken/synthetiseren.
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 57. 3.5 “De nieuwe schoolbeweging”
      • begin 20ste eeuw:
      • vanuit leerplicht bloeit het onderwijs
      • enkele briljante geesten bedenken alternatieve ideeën en methoden voor het onderwijs
      • toch bleven deze initiatieven “eilanden”…
      Filip Vervenne 04-09-2007 3.5.1 Het begin van methodescholen… Bijlage: eerst 1.&, 1.2 en 2 lezen
    • 58. VOORBEELD 4
      • Proberen bij elk hoofdstuk even de studenten alleen of per twee even aan te zetten tot reflectie aan de hand van enkele vragen…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 59.
      • Idem, belangrijk is ook theorie proberen te linken aan de praktijk via reflectievragen:
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 60. 7.4 straffen en belonen
      • Welke manieren van straffen/belonen heb je reeds zien toepassen op stage?
      • Welke vormen van straffen/belonen heb je zelf reeds toegepast?
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 61. VOORBEELD 5
      • FRAGMENTEN uit een schriftelijke opdracht van studenten… projecteren als start van een les…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 62. EEN GOEDE LERAAR…
      • Een goede leerkracht moet creatief kunnen zijn in activiteiten. Aan saaie lessen hebben de kinderen geen behoefte.
      • Lien Vanderbeke
      • Een goede leraar is iemand die begaan is met zijn leerlingen en deze persoonlijk opvolgt.
      • Nathalie Vertongen
      • In de volgende uitspraak van W.A. Ward kan ik mij helemaal vinden: “De middelmatige leraar vertelt. De goede leraar verklaart. De betere leraar toont aan. De ware leraar inspireert”.
      • Annelies Vandenabeele
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 63. VOORBEELD 6
      • QUIZ… als afsluiter van een les, hoofdstuk, lessenreeks,…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 64. INHOUD VAN DIT GEBEUREN
      • Didactische principes en vaardigheden op een bedje van agogische voorwaarden (…)
      • Concrete tips op een bedje van voorbeelden vanuit eigen vak (?)
      • Klasmanagement op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (!)
      • Interactiviteit op een bedje van moderne media (…)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 65. 3 KLASMANAGEMENT op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (?!) Filip Vervenne 04-09-2007
    • 66. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 67.
      • WAT DOET EEN LEERKRACHT TIJDENS EEN LES ?
      • WELKE ZIJN DE MOGELIJKE REDENEN OF ACHTERGRONDEN VOOR ORDEVERSTOREND GEDRAG IN DE KLAS ?
      • HET VERBAND TUSSEN WERKVORMEN EN GESLAAGDE LESSEN…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 68. GUMP
      • 50% onderwijzen
      • 23% organiseren
      • 14% interventies
      • 12% bemiddelen
      • => je bent veeleer een klasmanager!
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 69. INHOUD VAN DIT GEBEUREN
      • Didactische principes en vaardigheden op een bedje van agogische voorwaarden (…)
      • Concrete tips op een bedje van voorbeelden vanuit eigen vak (?)
      • Klasmanagement op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (!)
      • Interactiviteit op een bedje van moderne media (…)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 70. 4 INTERACTIEF… dankzij nieuwe media ook mét of in grote groep… Filip Vervenne 04-09-2007
    • 71. 4.1 SMARTBOARD
      • Interactieve presentatie: aantekeningen maken en bewaren (bijvoorbeeld in uw Excellbestand of Powerpointvoorstelling)
      • Aantikken van het bord om naar vorige of naar volgende dia te gaan
      • Smart board floating tools: markeren, wissen, foto/video opname,…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 72. 4.2 TOLEDO: digitaal leerplatform
      • Aanbieden van overzichten en powerpoints…
      • Vóór de les op het discussieforum a.d.h.v. stellingen een discussie voeren over de kernthema’s die aan bod zullen komen…
      • Aanbieden van materiaal waarmee studenten zich op het college kunnen voorbereiden: links naar interessante sites,… (eventueel aangeven waaruit de voorbereiding van de studenten moet bestaan…)
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 73. 4.2 TOLEDO: digitaal leerplatform
      • Opzetten van een discussieforum waar de studenten met elkaar in gesprek kunnen gaan over de inhoud van de colleges…
      • Een stelling lanceren op het discussieforum.
      • Indienen van en geven van feedback op opdrachten…
      • Aanbieden van tussentijdse toetsen…
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 74. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 75. 4.3 WWWeb + Logboek = Weblog
      • Definitie en kenmerken
      • Soorten Weblogs - educatieve toepassingen
      • Software
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 76. Concrete educatieve toepassingen Filip Vervenne 04-09-2007 1. Verzameling en kennisdeling van informatie Objectief 2. Reflectie Subjectief 3. Communicatie (actie-reactie = feedback) Intersubjectief
    • 77. 1 Verzameling en kennisdeling van informatie Filip Vervenne 04-09-2007 Onderwijsexperts en ontwikkelaars die hun domeinspecifieke kennis met beroepsgenoten willen delen Individuen: vb. Stephen Dowes (Canada), Wilfred Rubens, Pierre Gorissen (Nederland), Steven Verjans (België), … Communities: vb. www.edublogs.be , www.klascement.edublogs.org , www.edublogs.nl
    • 78. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 79. Informatievaardigheden… Filip Vervenne 04-09-2007 Weblogs (bv. Linklogs) als een vorm van voorsurfen. Wereld van steeds toenemende informatiestromen. Belang van experts Voorgesorteerde informatie op eigen kennis of interessedomein
    • 80. Filip Vervenne 04-09-2007
      • 2 Weblogs als reflectie-instrument
      • Vb. Evie’s blog, pilootproject DU Delft, weblog als stagelogboek [chronologische opbouw = voortgangsaspect] – stageverslagen
      • Weblogs als elektronische portfolio’s
      • Weblogs als project- en onderzoeksblogs
    • 81. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 82. 3 Communicatie Filip Vervenne 04-09-2007
      • Blogs als discussietool (vb. edublogs, standaard)
      • Blogs als communicatietool voor alumni, studenten in het buitenland (Erasmus)
      • Blogs als communicatietool met ‘native speakers’
    • 83. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 84. Software
      • Blogger
      • Wordpress
      • Typepad
      • Movable Type
      • Pivot
      • Drupal
      Filip Vervenne 04-09-2007
    • 85. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 86. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 87. Filip Vervenne 04-09-2007
    • 88. BEKOMMERNISSENRONDE
      • OPEN OVERLEG…
      • ADVIES onder collega’s…
      Filip Vervenne 04-09-2007