• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Nafta
 

Nafta

on

  • 725 views

 

Statistics

Views

Total Views
725
Views on SlideShare
725
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
11
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Nafta Nafta Presentation Transcript

    •  Për naftën në vendin tonë është folur që nga historianët elashtë, ata i kanë trajtuar produktet e naftës si zjarreshekullore që janë shfaqur në Apolloninë e Fierit. Por nëfakt ato nuk kanë qenë në Apolloni, por është folur për të,sepse në kohën e lashtë Apollonia njihej, në të vërtetë bëhetfjalë për zjarre shekullore të shfaqur diku në Mallakastër,aty ku edhe më vonë është zbuluar edhe vendburimii Cakranit dhe ai i bitumit të SSelenicës, pra diku midisMallakastrës dhe Selenicës. Kur thuhet zjarre shekullore,duhet nënkuptuar shpërthime të fuqishme zjarri në hapësirë,që në atë kohë interpretoheshin si dukuri nga perëndia. Qëatëherë njihen shfaqjet e naftës në vendin tonë, por punashkencore filloi nga disa shkencëtarë të njohur të cilëtevidentuan disa shfaqje të naftës dhe të rërave bituminozenë vendin tonë.
    •  Rezervat e naftës në vend gjykohet që janë rreth 400milionë ton, prej këtyre janë nxjerrë rreth 45-50 milionë tonderi tani. Nuk bëhet fjalë për t`u krahasuar me paraçlirimin,sepse janë sasira kolosale të zbuluara nga gjeologëshqiptarë natyrisht duke përfituar edhe nga përvoja e tëhuajve. Prodhimi maksimal në vendin tonë është arritur nëvitin 1974 prej afërsisht 2 milionë e 100 mijë ton në vit. Atëvit ka pasur një krizë botërore për naftë dhe çmimi i sajështë rritur deri në dhjetëfishin e saj. Ky ka qenë prodhimipik në vendin tonë. Deri në vitin 1990 nuk ka pasur shumëzbulime, sepse nuk ka patur investime për kërkimet. Nëvitin 1990, prodhimi i naftës shënonte 1 milionë e 100 mijëton. Tranzicioni bëri që prodhimi i naftës të ulet shumë dhesot ky prodhim shkon në 300-350 mijë ton. Nevojat e venditkanë qenë rreth 500 mijë ton, ndërsa sot ato janëshumëfishuar dhe blerjet nga jashtë plotësojnë mbi 90% tënevojave të brendshme për karburante.
    • BallshPatos
    •  Nafta u formua nga bimët dhe kafshët të cilat paramilionavjetësh kanë jetuar në ujra e deteve, të liqenevedhe oqeaneve. Lëndëtorgnaike të ktryre mbetjeve, nënveprimin e temperatures dhe shtypje ssë lartë,paparaninë e okisigjenti, e nën veprimin emikroorganizmave. Ajo mundë të mos gjendej aty kuështë formuar sespe gjatë lëvizjes së tokës,bashkëmagazine natyror u grumbulluan dhe në rezervarenëntoksore të mbuluara me nënshtresa, shkëmninjësh,të parpaëshkueshëm.
    •  Përbërsit kryesorë të naftës janëhidrokarburet.Kryesisht arenet, alkanet dhecikloalkanet.Në naftë gjenden dhe komponime qëpëmbajnë okigjen, azot dhe squfur. Komponimet eazotit dhe squfurit i japin naftës erë jo të këndshme.
    •  Nafta e papërpunuar është lëng me ngjyrë kafe në tëzezë, por edhe me ngjyrë të celët. Është më e lehtë seuji dhe nuk tretet në të. Nuk ka pike vlimi të caktuar.Vetitë fizike të naftës varen nga pëbërja kimke esaj.Eshte perzierje e perbere qe formohet nga gjallesat evogla bimore e shtazore qe jane shtresuar para milionavitesh ne fund te deteve te ceketa Nafta nuk qendronaty ku formohet por leviz neper shtresat poroze tenentokes (rranore ose gelqerore). Nen nafte qendron ujikurse mbi te gazi natyror nen trysni te larte.
    •  Nafta nxirret nga thesllsitë e ndryshme të tokës. Ajo delvetë në sipëfaqe të tokës, në formë curili, nëse ështënën shtypje të gazeve. Mirpo presioni i gazeve shpeshëhere nuk është I mjaftueshëm, prandaj duhet ushtruarpresion artificial nga jashtë.
    •  1. Pasttrimi nga uji, nga rëra, dhe paparstëtitë e tjera,me ndihmën e naftësjellës, të cisternave, kamionëve tëtransportit hekurudhor ose të tankerëve transportohetderi në rafineri.
    •  2. Distilimi fraksional i naftës Distilm fraksional quhet ndarja e një përzierjeshkomponimesh në thyesa distilimi, që vlojnë në kufij tëcaktuar të temperatures.
    •  3. Përpunimi I thellë I produkteve të përfituara nga distilimifraksional me process hidropastrimit, reformimit dhekrekingut. Hidropastrimi.Është process që largon përbërjen e squfuritnga nënproduktet e naftës sepse shkatkon brejtjen e motoritdhe ndotjen e mjedisit. Largimi i squfurit bëhet mehidrogjen. Procesi zhvillohet në prpani të katlaizatorëve. Reformimi.Është process që shërben për përmismin ecilësisë së benzines. Kjo behet me shëndrrimin e alaknevene varg të degezuar në cikloalkabne dhe arene. Krekingu.Është process gjatë të cilit bëhet shpërbërja ealakaneve me numër më të madhë atomesh karboni nëalkane me numër më të vogël atomesh karboni. Ky processzhvillohet në temperature dhe shtypje të lartë
    •  Është formuar me shpëbërjen e mbetjeve organike tëbimëve dhe të shtzëve të cialt u depozituan në fund tëdeteve dhe u mbulkuan me shtresa të limituara. Gazinatyror gjindet në afërsi të burimeve të naftës, përbëristkryesorë të gazit janë metani, etani, propani dhe butani.
    •  Cilësia e karburanteve në vend shpesh nuk ka një cilësi tëmirë. Pas një kontrolli të bërë në treg nga InspektoriatiQendror teknik, ka rezultuar se një pjesë e madhe e pikavete karburantit tregtojnë karburant jo cilësor. Sipas drejtorit të Biznes Albania Bardhi Sejdarasi, në këtërast cenohen si interesat e konsumatorëve, të cilët blejnëprodukte nën cilësi por edhe vetë kompanitë serioze tëtregut. Por për Sejdarasin e rëndësishme është që të bëhenkontrolle periodike dhe cilësore e kompanitë që janë jashtëstandardeve të penalizohen. Por përsos cilësisë konsumatorishqiptar dëmtohet dhe me treguesin e peshëmatjes, dukemarre shpesh karburant nën sasinë e duhur. Sipas Shoqatëssë Shoqërive Hidrokarbure, në Shqipëri operojnë në tregune karburanteve rreth 156 kompani që merren me benzinën eme naftën. Shoqëritë importuese më së shumti punojnë merafineritë italiane dhe ato greke dhe cilësia që importohetështë e njëjtë me atë të vendeve të Bashkimit Evropian.
    •  Aktualisht tregu i karburanteve nuk ka nje kontroll tesakte, duke lene hapsira per abuzime me pasoja medeme te renda ne shendet dhe ne mjedis. Ne vendin tone nuk ka kompani te fuqishme si BP,Shell etj, gje qe do te çonte ne rritjen e cilesise sekarburanteve Nuk ekzistojne karburantet ekologjike dhe ne ketemenyre mungojne edhe makinat qe i perdorin.
    •  Nuk ka nje strategji kombetare ne lidhje zhvillimin ekarburanteve te rinovueshme dhe kalimin nga situataaktuale ne ate ku vendet e tjera europjane po shkojne. Ekzistojne te gjitha mundesite per te perdorur makinahibride dhe per te filluar eksperimentimin e prodhimitte hidrogjenit dhe me vone perdorimi i makinave FC,por per kete nevojitet nje strategji kombetare.
    •  Metoda më e zakonshme e nxjerrjes së naftës sëpapërpunuar është shpimi. Gjeologët në fillim do tëidentifikojnë atë pjesë e tokës që ata besojnë se kanaftë që rrjedh poshtë saj. Ka një numër mënyrashqë kjo mund të realizohet, metodat e përdorura mësë shumti janë pamjet satelitore, matja e gravitetitdhe matësat manjetikë. Menjëherë mbasi njërrjedhë e qëndrueshme e naftës është gjetur, mundtë fillojnë shpimet nëntokësore.
    •  Shpimi nuk është një proces tejet i komplikuar por njëmetodë standarde është zhvilluar për të siguruarefikasitetin maksimal. Hapi i parë i procesit përfshinshpimin në terren në vendin e saktë ku është vendosurnafta. Pasi identifikohet një rrjedhje e vazhdueshme nënjë thellësi të veçantë nën tokë, vendoset një sondëshpuese. Sonda shpuese ka karikime shpërthyese brendasaj për të lejuar naftën që të rrjedhë nëpërmjet vrimavenëpër kasë. Pasi është zorrë duhet shpuar një tub ështëdrejtuar në vrimë lejuar të naftës dhe gazit të rrjedhin deriedhe. Për të vulosur tubin një pajisje e quajtur paketuesdrejtohet përgjatë pjesës së jashtme të tubit. Hapi i funditpërfshin vendosjen e një strukture që quhet pema eKrishtlindjeve e cila i lejon punëtorët e naftës për tëkontrolluar rrjedhjen e naftës nga pusi.
    •  Disa njerëz flasin në mënyrë arbitrare për naftën sikur ajo tëishte një substancë e vetme, homogjene pa asnjë diferencimunik por kjo nuk është e vërtetë! Në fakt, ka shumë lloje tëndryshme të naftës. Në gjëndjen e saj natyrore dhe të papërpunuar, nafta brutorenditet sipas densitetit dhe trashësisë, nga shumë e hollë,me peshë të lehtë dhe rrjedhshmëri të qëndrueshme deri teknjë naftë tepër të trashë, gjysëm solide dhe me peshë tërëndë. Ka gjithashtu një ndryshim të jashtëzakonshëm në renditjepër sa i përket ngjyrës që shfaq nafta e nxjerrë nga toka,duke filluar nga një ngjyrë e verdhë e lehtë në ngjyrë shumëe errët e zezë dhe e thellë.
    •  Për qëllimin e të pasurit një grup, i miratuar si "fjalori",industria e naftës shpesh përdor referencën e“vendodhjes gjeografike” në mënyrë që të klasifikojënaftat bruto. Kjo për shkak të faktit se karburantet nga vende tëndryshme gjeografike, natyrisht do të ketëkarakteristikat e tyre shumë unike. Këto karburantendryshojnë në mënyrë të jashtëzakonshme nga njëri-tjetri kur është fjala për viskozitin, avullueshmërinë dhetoksicitetin e tyre.
    •  Nafta mund të nxirret edhe nga nafta ranore, e quajtur shpeshrërë bituminoze. Naftat ranore janë tipike rërë ose baltë e përzierme ujë dhe një formë shumë viskoze e naftës së papërpunuar tënjohur bitum. Procesi i nxjerrjes së naftës ranore është mjaft indryshëm nga shpimet për shkak të viskozitet të lartë të kësajnafte shumë të rëndë. Në vend që të përdoren shpimet, nafta epapërpunuar nxirret nga rëra bituminoze nëpërmjet shiritave osenjë varieteti teknikash të tjera të përdorura për të reduktuarviskozitetin e naftës. Ky proces mund të jetë shumë më ishtrenjtë se shpimet tradicionale dhe është aplikohet gjerësishtvetëm në Kanada dhe Venezuelë. Meqënëse kërkesa e naftësvazhdon të rritet dhe rezervat varfërohen, rëra bituminoze mundtë bëhet një nga metodat e fundit jetike për nxjerrjen e naftës sëpapërpunuar nga toka.
    •  (1) Karburantet Shumë të Lehta / Të Distiluara Lehtë tëcilat përfshijnë: Karburantet Jet, benzinën, vajgurin,virxhinën e lehtë, virxhinën e rëndë, eterin e naftës, dhekarburantin e bardhë. Këto nafta mund të avullojnë brendavetëm pak ditësh, përhapen menjëherë dhe kanë nivel tëulët të toksicitetit. (2) Karburantet e Lehta / Të Distiluara Mesatarisht tëcilat përfshijnë: Shumicën e Solarëve të Klasave 1 dhe 2,Diezelin dhe Gazoilet e Lehta Bruto Detare. Këtokarburante digjen mesatarisht shpejt, avullojnë më pak dhejanë mesatarisht toksike.
    •  (3) Karburantet Mesatare: Shumica e naftës sëpapërpunuar në treg këto ditë bie në këtë kategori tëveçantë. Këto karburante karakterizohen nga avullueshmërie ulët dhe nivele të larta toksiciteti. (4) Karburantet e Rënda që përfshijnë naftat e rënda tëpapërpunuara, Klasat 3, 4, 5 dhe 6 të Karburanteve të Rënda(Bunkering B & C) si dhe naftat e mesme dhe të rëndadetare. Këto karburante kanë avullueshmëri shumë tëngadaltë dhe të vogël dhe për këtë arsye toksiciteti rritetshumë. Në rast derdhjeje, kjo jo vetëm që do të thotë ndotjetë mundshme të rënda për peshqit, shpendët dhe krijesa tëtjera por dhe ndotje të mundshme "afat të gjatë" të ujit dhetokës.
    •  Studimi i amerikanëve për Shqipërinë eMesme dhe të Veriut.
    •  Rezervat e naftës në Shqipëri janë shumë më të mëdha nga samendohej deri më tani. Në këtë përfundim ka arritur njëkompani shumëkombëshe me qendër në Amerikë, e cila kastudiuar zonën e Shqipërisë së Mesme dhe atë të Veriut dukekonkluduar se në këto zona ekziston një rezervë nafte prej gati3 miliardë fucish. Gustavson Associates LLC, një kompanienjohur në studimet 3 dimensoniale, ka arritur në përfundiminse në nëntokën e kësaj zone ekzistojnë edhe 3 trilion rezervagazi natyror.
    •  Amerikanët e kanë kryer këtë studim për llogari tëkompanisë zviceriane, manas Petroleum, që ka të drejtënpër shfrytëzimin e kësaj zone. Vlerësimi është bërë nëblloqet A, B, D. Këto blloqe përshijnë një sipërfaqe prejrreth 4 mijë kilometrash katrorë. Ata shtrihen nga Durrësideri në Shkodër. Qeveria shqiptare ja kishte dhënë të drejtënpër kërkime në këtë zonë, më parë, gjigandit Shell Oil dheCorporex. Por ky i fundit pasi shpenzoi më shumë se 25milionë dollarë për kërkimet u tërhoq, menjëherë passhpërthimit të luftës në Kosovë, në vitin 1999. Shell Oilkishte vlerësuar se rezervat e rekuperueshme të naftës nëkëto zonë ishin mbi 820 milionë fucci, shifër kjo që sipasstudimit të ri është dukshëm më e madhe.
    •  Me ccmimet aktuale të naftës në bursat ndërkombëtareshifra që del nga shfrytëzimi i këtij venburimi ështëshumë e madhe. Në fakt nafta bruto shqiptare tregtohetkryesisht në Itali me një ccmim prej rreth 50 dollarë përfucci për shkak se sipas ekspertëve kjo naftë ka njëcilësi jo të mirë. Por edhe me këto ccmime vlera totalee naftës së nxjerrë në blloqet A, B, D dhe E do tëshkonte në rreth 32 miliardë dollarë.
    •  Dosja prej ekspertëve vendas kanë parë rritjen eprodhimit vendas të naftës si rrugën më të mirë për tëamortizuar goditjen e madhe që po merr ekonomia ngarritja e ccmimeve të naftës në tregjetndërkombëtare. Por në fakt rezervat e naftës kanë njërëndësi strategjike më të madhe se kaq, pasi ato do tëndihmonin Shqipërinë të zbuste efektet e krizësndërkombëtare të ccmimeve të naftës. Vendi ynë ështëndër të paktën në rajon që ka rezerva tëkonsiderueshme nafte. Ekspertët e konsiderojnë këtë sinjë avantazh krahasues që Shqipëria ka ndaj vendeve tërajonit, shumica e të cilave nuk disponojnë rezervanafte.
    •  Që nga viti 1990, vendi është ndarë në disa zona, tëcilat iu janë dhënë për shfrytëzim kompanive të huaja.Por, nga një vend eksportues deri më 1989-n, tashmëShqipëria detyrohet të importojë 73% të nevojave të sajpër naftë. Kjo edhe për arsyen se dy vitet e fundit njëpjesë e mirë prodhimit vendas po ikën për eksport.Kanadezja Bankers Petroleum, që prodhon naftë nëvendburimin e Patos-Marinzës në bazë të njëmarrëveshje koncesionare po eksporton më shumë segjysmën e prodhimit të saj në vendin fqinjë Itali.
    •  Ndërsa kompanitë e tjera koncesionare nuk ushtrojnëaktivitet nxjerrës. Në 15 vjetët e fundit, licenca për këtëqëllim u janë dhënë kompanive amerikane, austriake,kanadeze, kroate, greke dhe suedeze. Sipas statistikavetë Bankës Botërore, janë kryer shpime në 4 666 pusenafte, nga të cilat 3 123 janë operative, ndërsa 981 tëtjera janë mbyllur apo braktisur.
    •  Ndotja e ajrit vazhdon të jetë problem serioz për shëndetin epopullatës. Shkarkimet nga automjetet dhe ndërtimet endryshme, kontribuojnë shumë në ndotjen e ajrit urban,duke shkaktuar probleme në frymëmarrje, sidomos tekmoshat shumë të reja dhe të moshuarit. Gjatë vitit 2001-2005 kemi një rritje prej 14.6 % të numrit tëautomjeteve.Rëndësi të veçantë ka cilësia e lëndës djegëseqë përdoret nga automjetet, e cila në vendin tonë është mecilësi më të ulët se ajo e vendeve të BE-së. Ngamonitorimet e kryera rezulton se cilësia e ajrit në zonaturbane është problematike sa i përket përmbajtjes sëpluhurave.
    •  Lëndët që çlirohen nga automjetet, çlirimet industriale,benzina e avullueshme dhe tretësit kimik, ashtu si dheburimet natyrale, çlirojnë NOx dhe LOA (lëndë organike tëavullueshme), ndihmojnë në formimin e ozonit. Drita ediellit dhe moti i nxehtë krijojnë më afër sipërfaqes së tokëspërqendrime të dëmshme të ozonit. Kjo njihet si një ndotësajri në kohën e verës. Pra, nivelet më të larta të ozonitformohen gjatë kohës së verës, motit të nxehtë e të thatë.Shumë zona urbane priren drejt niveleve të larta të ozonit të"keq", por edhe zonat rurale janë subjekt i këtij fenomeni,sepse era transporton ozonin dhe ndotësit e tjerë me qindrakilometra larg burimit ku janë krijuar fillimisht, dukekrijuar kështu zona të gjera të ndotura.