MADDE VE ÖZELL KLER                                                                  Gazlar: Belirli bir ekli ve belirli b...
Maddelerin ayırt edici özellikleri:                                Maddenin fiziksel özellikleri:Maddelerin ayırt edilmesi...
HAC MBir maddenin uzayda kapladı ı yere hacim denir.                2.       Kuru kumun hacmi:        Katı ve sıvıların ha...
Birbirine karı abilen sıvıların hacmi:                                   A IRLIK                                          ...
E T KOLLU TERAZKol uzunlukları e it olan terazide sol veya sa kefeden   7.          Hatalı terazi;herhangi birine ölçülece...
ÖZKÜTLE:                                                           6.) Sabit basınç altında bir sıvının m-V grafi inde,Bir...
Sıvı karı ımlarının özkütlesi: ki yada daha çok maddenin meydana getirdi i homojen bir         2. Sıvılar e it kütlede kar...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Madde ve Özellikleri

1,387

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,387
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
21
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Madde ve Özellikleri

  1. 1. MADDE VE ÖZELL KLER Gazlar: Belirli bir ekli ve belirli bir hacmi olamayanMadde: Kütlesi, hacmi ve eylemsizli i olan, maddelere denir.duyularımızla algılayabildi imiz her eye madde denir. Tanecikler arası mesafe çokCisim: Maddenin ekil almı haline denir. fazla oldu undan gazlar bulundukları kabı tamamen Altın bir madde iken, altın yüzük bir cisimdir. doldurur. Gaz molekülleri serbestçe dola abildiklerinden kabı çeperine çarparak kuvvet uygularlar.Maddeler katı sıvı ve gaz olmak üzere üçe ayrılır; Sıcaklık arttı ında moleküllerin hızı artar. Gazların hacmi sıkı tırılarak azaltılabilir.Katı: Belirli bir ekle ve belirli bir hacme sahip olan Basınç ve sıcaklı a ba lı olarak gazların hacmimaddelere denir. de i tirilebilir. Gazların belirli hacimleri olmamasına ra men i lem yapılırken gazın hacmi kabın hacmi olarak alınır. Maddeler katı sıvı ve gaz hali haricinde çok yüksek sıcaklıklarda plazma halinde bulunur. Maddelerin ortak özellikleri: Katı maddeleri meydana getiren tanecikler arası Bütün maddelerde bulunan özelliklerdir. Madde hakkında mesafe çok azdır. bilgi vermeyen madde miktarına ba lı olan temel Moleküller arası büyük bir çekim kuvveti vardır. özelliklerdir. 1. Kütle: Bir cismin içerdi i madde miktarına denir.Sıvı : Belirli bir hacme sahip olan ve belirli bir ekli olmayıp 2. Hacim:bulundukları kabın eklini alan maddelere denir. Bir maddenin uzayda kapladı ı yere denir. Sıcaklıkla ve basınçla de i ir. 3. Eylemsizlik: Maddenin durumunu devam ettirme e ilimine denir. Üzerindeki net kuvvetin sıfır oldu u bir cismin duruyorsa durmasına devam etmesine hareket halindeyse hareketine sabit hızla devam etmesine eylemsizlik denir. Sıvı moleküller arası çekim kuvveti katılara göre daha dü ük oldu undan birbirinden fazla 4. Tanecikli yapı: ayrılmayacak ekilde birbirlerinin üzerinden kayarak Bütün maddelerin atom ve molekül gibi taneciklerden yer de i tirirler. olu ması bize maddelerin tanecikli yapıda oldu unu gösterir. Sıvılar ısıtıldıklarında, sıvı bu enerjiyi kimyasal ba lara aktarır ve ba lar arası mesafe arttı ından sıvının hacmi artar. 5. Bo luklu yapı: Maddeler tanecikli yapıda ise e er bu tanecikler arasında çok küçükte olsa bo luk olacaktır. Bu da bize maddelerin Sıvıların hacmi kuvvetle artırılamaz. bo luklu yapıda oldu unu gösterir. Sıkı tırılan sıvıların ekli de i ir ama hacmi de i mez. 6. Elektrikli yapı: Bütün maddeler pozitif (+), negatif (-) veya yüksüz (0) taneciklerden olu ur.
  2. 2. Maddelerin ayırt edici özellikleri: Maddenin fiziksel özellikleri:Maddelerin ayırt edilmesinde kullanılan özelliklerdir. Aynı Maddenin dı yapısı ile ilgili özelliklere denir.ko ullarda iki maddenin aynı yada farklı madde oldu unuanlamak için ayırt edici özelliklerine bakılır. Fiziksel Özellikler, madde ba ka bir maddeye dönü meden ölçülebilen ve gözlenebilen özelliklerdir. Madde miktarından ba ımsızdır. 1. Özkütle : Birim hacimdeki madde miktarıdır. Örne in; 2. Özhacim : Birim kütlenin hacmine denir. Ka ıdın yırtılması Kalemin kırılması 3. Özısı : Herhangi bir maddenin 1 gramının Camın kırılması o sıcaklı ını 1 C artırmak için verilmesi gereken ısı Buzun erimesi miktarıdır. Mumun erimesi 3 4. Çözünürlük: Belirli sıcaklıkta 100 cm çözücüde çözünen madde miktarına denir. Fiziksel olaylarda: 5. Erime noktası: Bir maddenin katı halden sıvı hale 1. Maddenin kimyasal özellikleri de i mez. geçti i sıcaklı a denir. Saf maddelerin erime noktası sabittir. 2. Maddenin toplam kütlesi de i mez. 6. Kaynama noktası: Bir maddenin sıvı haldengaz hale geçmeye ba ladı ı sıcaklı a denir. 3. Fiziksel olayların ço u tersine dönü türülebilir. 7. Erime Isısı: 1 gr katının tamamının sıvı hale 4. Her fiziksel olayda farklı bir özellik de i ir. geçmesi için verilmesi gereken ısı miktarıdır. 5. Radyo aktif maddelerin radyo aktiflik özellikleri 8. Buharla ma ısısı: 1 gram sıvının tamamının gaz de i mez. haline geçmesi için verilmesi gereken ısı miktarıdır. 9. Genle me : Isıtılan bütün maddeler genle ir ve bu genle me miktarı her madde için farklıdır. Maddenin kimyasal özellikleri: Gazların hepsi ısıtıldıklarında aynı anda Maddenin yapısal bir de i ikli e u rayarak yeni maddelere genle tikleri için gazlar için ayırtedici bir özellik dönü mesi durumunda gözlenen özelliklere denir. de ildir. 10. Esneklik: Farklı katılara e it miktarda kuvvet Örne in; uygulandı ında esnekli in her katı için farklı oldu u görülür. Ka ıdın yanması Sütün ek imesi Esneklik sıvı ve gazlar için ayırt edici bir özellik Mumun yanması de ildir. Kömürün yanması Demirin paslanması 11. letkenlik: Elektik akımını iletebilme özelli idir. Gümü ün kararması Yapra ın çürümesi 12. Isı iletkenli i: Her maddenin ısı iletkenli i farklıdır. ÖZELL K KATI SIVI GAZ 1 Özkütle + + + Kimyasal olaylarda, 2 Özhacim + + + 3 Özısı + + + 1. Maddenin kimyasal özellikleri de i ti i için fiziksel 4 Çözünürlük + + + özellikleri de de i ir. 5 Erime Noktası + - - 6 Donma noktası - + - 2. Maddenin toplam kütlesi de i mez. 7 Kaynama Noktası - + - 8 Yo unla ma noktası - - + 3. Kimyasal olayların ço u tersine dönü türülemez. 9 Erime ısısı + - - 10 Buharla ma ısısı - + - 4. kimyasal olaylar için gereken enerji fiziksel olaylar 11 Genle me + + - için gereken enerjiden çok büyüktür. 12 Esneklik + - - 13 Elektrik iletkenli i + + +- 14 Isı iletkenli i + + + 5. Radyo aktif maddelerin radyo aktiflik özellikleri 15 Özdirenç + + + de i mez( +) Ayırtedici özellik, (-) Ayırtedici özellik de il
  3. 3. HAC MBir maddenin uzayda kapladı ı yere hacim denir. 2. Kuru kumun hacmi: Katı ve sıvıların hacmi sabittir, gazların hacmi ise de i kendir. Hacim, sıcaklık ve basınçla de i ir. Katıların hacmi; belirli bir ekli varsa hacim formüllerinden yoksa ta ırma kabı yada dereceli silindir içindeki sıvıya bırakılarak bulunur. Sıvıların hacmi ölçekli kaplarla bulunur. Hacim birimleri: KATI Hacim birimleri: SIVI Vhava = (Vkurukum + Vsu ) − Vtop Kilometreküp → km 3 Kilolitre → k Hektometreküp → hm 3 Vhava = Vbeklenen − Vtoplam 3 Hektolitre → h Dekametreküp → dam Dekalitre → da Metreküp → m3 Litre → 3 3 3 50 cm kum ile 50 cm su karı tırıldı ında 100 cm karı ım Desimetreküp → dm 3 Desilitre → d 3 olması beklenirken sıvı seviyesi 75 cm gösteriyorsa Santimetreküp → dm 3 Santilitre → c 3 demekki kumun içinde 25 cm bo luk yani hava vardır. Milimetreküp → mm 3 Mililitre → m Katılarda hacim birimleri biner biner büyür. 3. Suda çözünen cisimlerin hacmi: Sıvıların hacim ölçüsü onar onar büyür. 3 1 litre ( ) = 1 desimetreküp ( dm ) Katı bir cismin içinde bo luk varsa sıvı içerisinde çözündü ünde bu bo lu u sıvı dolduracak ve dereceli silindirdeki sıvı seviyesi beklenenden biraz daha dü ük1. Geometrik ekli olmayan katı cismin hacmi: olacaktır.Geometrik ekli olmayan cisimlerin hacmi dereceli silindirleölçülürse; yeri de i en sıvının hacmi cismin hacmini verir. Vcisim = V toplam − Vsu Vgerçek = Vbeklenen − Vsu 3 50 cm sıvı içerisine bir cisim atıldı ında sıvı seviyesi 75 3 3 cm ‘e geliyorsa demek ki cismin hacmi 25 cm ‘tür. Tüm katı cisimler içerisinde bo luk oldu u için hacim ölçüsüGeometrik ekli olmayan cisimlerin hacmi ta ırma kapları güvenilir de ildir.ölçülürse cismin içinde bo luk yoksa ta an sıvının hacmicismin hacmini verir. Birbirine karı mayan sıvıların hacmi: Birbirine karı mayan sıvıların hacmi dereceli kaplar ile ölçülür. Sıvılar birbirine karı madı ı için toplam hacim de i mez. 3 E er ta ıma kabına atılan cisim 50 cm sıvı ta ırıyorsa 3 cismin hacmi 50 cm demektir.
  4. 4. Birbirine karı abilen sıvıların hacmi: A IRLIK Bir cismin kütlesine yer çekimi tarafından uygulananBirbirine karı abilen sıvılarda, sıvılar içerisinde çok küçükte çekim kuvvetine a ırlık denir.olsa bo luk oldu u için toplam hacimde bir azalma olur A ırlık, cismin yerine ve hareketine ba lıdır. A ırlık, cismin bulundu u yere göre de i ir. A ırlık, dinamometre ile ölçülür. Yerin merkezine do ru yönelmi bir vektördür.Gazların hacmi:Sıcaklık ve basınç, gazların hacmini etkiler. Bu nedenleancak belirli sıcaklık ve basınç altında gazların hacmihesaplanabilir ve ölçülebilir. G N m G = m.g g= = m kg sn 2 G.M yer N.m g= 2 G = 6,67.10 −11. r yer kg 2 N g kutup = 9,83. kg N g ekvator = 9,78. Gazların hacmi belirli artlarda ölçülebilir. kgÖlçüm i lemi gazın bir sıvı üzerinde toplanması ileyapılabilir. Ekvatordan kutuplara do ru gidildikçe dünyanınKÜTLEBir cisimde bulunan madde miktarına kütle denir. m ile yarıçapı azalır bundan dolayı yer çekim ivmesigösterilir. artaca ı için a ırlıkta artmı olur. Sıcaklık, basınç ve bulundu u yere ba lı de ildir. Dünyanın merkezinde a ırlık sıfırdır. Kütle evrenin her yerinde aynıdır, de i mez. Dünyanın yüzeyinden yukarı do ru çıkıldıkça ve Fiziksel veya kimyasal bir olay sonucunda toplam kütle de i mez. a a ı do ru inildikçe a ırlık azalır. Kütle e it kollu terazi ile ölçülür. Bir cismin a ırlı ı; cismin bulundu u gezegenin Kütle skaler bir niceliktir. kütlesine, yarıçapına ve bulundu u yere göre de i ir. Kütle birimleri: Kilogram kg Uzay bo lu unda ve cisimlerin çekim alanlarının Hektogram hg dı ında a ırlık sıfırdır. Dekagram dag Gram g Desigram dg A ırlık birimleri: Santigram cg Miligram mg Kilogram kuvvet kg.f Newton N Kütle birimleri onar onar büyür. Gram kuvvet gr.f 1 Kental (q) = 100 kg Dyne dyn 1 ton ( t) = 1000 kg 3 5 1 kg.f = 9.81 N =10 gr.f = 9,81 .10 dyn Dara: Kabın kütlesi Brüt: Kap + Cisim Net: Maddenin gerçek kütlesi
  5. 5. E T KOLLU TERAZKol uzunlukları e it olan terazide sol veya sa kefeden 7. Hatalı terazi;herhangi birine ölçülecek olan kütle, di erine de gram Kollarının uzunlu u e it olmayan fakat kefelerinkonur. a ırlıklarıyla dengelenen terazilerdir. Yapılan ölçümler hatalıdır. Do ru ölçüm yapılabilmesi için a ırlık her iki kefede de ölçülmelidir. mDuyarlılık = Nm : Binicinin kütlesiN : Koldaki toplam bölme sayısı Binicinin kütlesi verilmemi se;Kuvvet x Kuvvet kolu = Yük x Yük koluE itli inden faydalanılarak i lem yapılır. m 1. 1.g = m. 2 .g m. 1.g = m 2 . 2 .g m 1. 1. g m. 2 .g = 10.mK = 5.mb + 10.mL m. 1.g m 2 . 2 .g Binicinin kütlesi verilmemi se; m1 m = m m2 m 1.m 2 = m.m m gerçek = m1.m 2 Her bir bölmenin kaç grama kar ılık geldi i, binicinin iki bölme arası yerde i tirmesi, binicininmK = (Binicinin bulundu u bölme).( Duyarlılık ) + mL her bir bölme kayması, ölçülebilecek en küçük kütle m ifadelerinin hepsi duyarlılı ı verir.Duyarlılık = N Terazinin duyarlılı ı verilmi se; Duyarlılık = 1 gr ise, mK = mL+ ( Binicinin bulundu u bölme ).1
  6. 6. ÖZKÜTLE: 6.) Sabit basınç altında bir sıvının m-V grafi inde,Bir cismin birim hacimdeki madde miktarına özkütle denir. zamanla e im arttı ından , sıvının özkütlesi artıyor. Bunun olabilmesi için sıvının sıcaklı ının azalması m gerekir. d= VB R M TABLOSU Özkütle Kütle Hacim d m V gr gr cm 3 cm 3Özellikler 7.) Sabit basınç altında bir sıvının m-V grafi inde e im azalıyorsa sıvının özkütlesi azalıyor demektir. 1.) Normal artlarda özkütle sabittir. Kütle veya hacmin Bunun için sıcaklı ın artması gerekir. de i mesiyle özkütle de i mez. 2.) Özkütle, sabit sıcaklık ve basınç altında maddeler için ayırt edici bir özelliktir. 8.) Gazın basıncı ve sıcaklı ı sabit tutularak çizilen grafikler katı ve sıvılarda oldu u gibidir. 3.) m-V grafi inin e imi özkütleyi verir. V-m grafi inin e imi de özhacimi verir. 9.) Maddeler ısıtıldı ında hacimleri artar ve özkütleleri azalır. Su ise istisnai bir durumdur. o 10.) Suyun 1 atm basınçta ve + 4 C ‘de hacmi o minumumdur. + 4 C üstünde ve altında hacim artar. m E im = tan = = özkütle V V E im = tan = = özhacim m 4.) Özkütleyi de i tirmenin yollarından biri basıncı de i tirmektir. Basınç sayesinde maddenin hacmi o 11.) Suyun 1 atm basınç altında + 4 C özkütlesi en de i ir, kütlesi de sabit oldu undan özkütle büyüktür. de i mi olur. 5.) Gazlarda kütle sabit tutularak hacim de i tirilebilir. Bu durumda özkütle hacimle ters orantılıdır. Bizmut ve antimonda su gibi davranır.
  7. 7. Sıvı karı ımlarının özkütlesi: ki yada daha çok maddenin meydana getirdi i homojen bir 2. Sıvılar e it kütlede karı tırılıyorsa:karı ımın özkütlesi, E er sıvılar e it kütlede karı tırılıyorsa karı ımın özkütlesi karı ıma giren sıvıların özkütlelerinin geometrik ortalamasına e ittir. m m1 + m 2 + m 3 + ... dk = = V V1 + V2 + V3 + ... m1 + m 2 m + m2 m+m dk = = 1 = V1 + V2 m1 m 2 m m + +1. ki sıvı e it hacimde karı tırılırsa: d1 d2 d1 d 2E er sıvılar e it hacimde karı tırılıyorsa karı ımın özkütlesi 2.m 2.d1.d 2karı ıma giren sıvıların özkütlelerinin aritmetik ortalamasına dk = =e ittir. 1 1 d1 + d 2 m. + d1 d 2 2.d1.d 2 dk = d1 + d 2 m1 + m 2 d .V + d 2 .V V.(d1 + d 2 ) Özellikler: dk = = 1 = V1 + V2 V+V 2.V d1 + d 2 a) Karı ımın özkütlesi her zaman karı ıma katılan dk = sıvıların özkütlelerinin arasında bir de erdir. 2 Karı ıma n tane sıvı giriyorsa karı ımın özkütlesi, d1 + d 2 + ... + d n dk = n E it hacimde ( debileri e it ) sıvı akıtan iki sıvının özkütle-zaman grafi i; b) Karı ımın özkütlesi her zaman hacmi büyük olan sıvının özkütlesine daha yakındır. c) Özkütlesi küçük olan bir sıvıya aynı sıcaklıkta ekildeki kaba önce musluk açılıp d1 özkütleli bir özkütlesi büyük olan bir sıvı karı tırılırsa karı ımın miktar sıvı akıtılıp daha sonra di er musluk açılıyor özkütlesi artar. bu durumda karı ımın özkütlesi her zaman d1 ‘den büyük d2 ‘den küçük de olur.

×