"Openheid met Beleid" (versie juni 2009)

seminar “Open Source software, een volwassen alternatief” Delft, 4 juni 2009 Fabrice Mous programmabureau NOiV

NOiV 5

Programma ● Begrippen en context ● Actieplan Nederland Open in Verbinding (NOiV) ● Voordelen en valkuilen van open source software ● Vragen

Johannes Kepler

Begrippen

Interoperabiliteit (EIF) “ Interoperability means the ability of information and communication technology (ICT) systems and of the business processes they support to exchange data and to enable the sharing of information and ” knowledge European Communities. (2004). European Interoperability Framework http://europa.eu.int/idabc/en/document/3761

Interoperabiliteit (NOiV) “ Het Kabinet spreekt van interoperabiliteit als het vermogen van (informatie)systemen om op elektronische wijze gegevens en informatie te ” kunnen uitwisselen binnen en tussen organisaties. Actieplan 'Nederland Open in Verbinding', 2007 Nederland Open in Verbinding, Een actieplan voor het gebruik van Open Standaarden en Open Source Software bij de (semi-)publieke sector, 2007

Wetgevende interoperabiliteit Interoperabiliteit Interoperabiliteit stelt eisen aan Organisatorische interoperabiliteit faciliteert Semantische interoperabiliteit Technische interoperabiliteit

http://www.jpl.nasa.gov/missions/missiondetails.cfm?mission=MCO

$125 miljoen

€ 96,5 miljoen

1.Free Redistribution 2.Source Code 3.Derived Works 4.Integrity of The Author's Source Code 5.No Discrimination Against Persons or Groups 6.No Discrimination Against Fields of Endeavor 7.Distribution of License 8.License Must Not Be Specific to a Product 9.License Must Not Restrict Other Software 10.License Must Be Technology-Neutral http://www.opensource.org/docs/definition.php

OSS @ Nederlandse overheid (1) “Open source software is software die een door het Open Source Initiative (OSI) goedgekeurde licentie heeft en daarmee ” voldoet aan twee kenmerken ... Nederland Open in Verbinding, Een actieplan voor het gebruik van Open Standaarden en Open Source Software bij de (semi-)publieke sector, 2007

7 http://www.flickr.com/photos/puntodevista/109622901/in/set-72057594053812968/

OSS @ Nederlandse overheid (2) (1) Vrije en eenvoudige toegang tot broncode (2) Licentiemodel regelt gebruik en intellectueel eigendom → geen restricties op inzage en gebruik → vrije vermenigvuldiging, aanpassing en verspreiding Nederland Open in Verbinding, Een actieplan voor het gebruik van Open Standaarden en Open Source Software bij de (semi-)publieke sector, 2007

U mag de software 1.gebruiken 2.inzien 3.aanpassen 4.vermenigvuldigen 5.verspreiden

✔ gepubliceerd en vrijelijk beschikbaar (nominale bijdrage) ✔ vastgesteld op basis van een open beslissingsprocedure en belegd bij een non-profit organisatie ✔ intellectueel eigendom royalty-free beschikbaar gesteld ✔ vrij hergebruik Nederland Open in Verbinding, Een actieplan voor het gebruik van Open Standaarden en Open Source Software bij de (semi-)publieke sector, 2007

“ The name is not the thing named Gottlob Frege (1848-1925) ”

Definities, definities ... definities

Interoperabiliteit European Interoperability Framework http://europa.eu.int/idabc/en/document/3761 Open soure software Open Source Definition http://www.opensource.org/docs/definition.php Website NOiV http://www.noiv.nl/wat_is_open_source_software Open standaarden European Interoperability Framework http://europa.eu.int/idabc/en/document/3761 website NOiV http://www.noiv.nl/wat_zijn_open_standaarden

http://www.noiv.nl/noiv/

Context

Open source software @ Tweede Kamer ● 1999 – Ursie Lambrechts (D66) ● kamervragen open source software ● Europees perspectief > concurrentiepositie

Onderzoek ● zomer 2002 ● kabinet Kok II ● onderzoek welke wijze bevordering OS en OSS ● resultaat: programma OSOSS (2003)

Motie Vendrik ● november 2002 ● kabinet Balkenende I ● unaniem aangenomen door Tweede Kamer ● Nederland koploper!

MOTIE VAN HET LID VENDRIK C.S. Voorgesteld 20 november 2002 De Kamer, gehoord de beraadslaging,constaterende, dat software een cruciale rol speelt in de kennissamenleving; voorts constaterende, dat de aanbodzijde van de softwaremarkt op dit moment sterk geconcentreerd is en het veranderen van leverancier vaak hoge overstapkosten met zich brengt; van mening, dat dit de mededinging beperkt en de samenleving niet optimaal profiteert van de mogelijkheden die software biedt; verzoekt de regering zich maximaal in te zetten om hier verbetering in aan te brengen; verzoekt voorts de regering ervoor te zorgen dat in 2006 alle door de publieke sector gebruikte software aan open standaarden voldoet; verzoekt voorts de regering actief de verspreiding en ontwikkeling van software met een open broncode (open source software) in de publieke sector te stimuleren en hiervoor concrete en ambitieuze doelstellingen te formuleren, en gaat over tot de orde van de dag, Vendrik Stuger, Netelenbos, Gerkens, Giskes, Jense, Van Dijke, Hessels Tweede Kamer, Vergaderjaar 2002/2003, 28600 XIII, nr 30. ●

MOTIE VAN HET LID VENDRIK C.S. Voorgesteld 20 november 2002 De Kamer, gehoord de beraadslaging,constaterende, dat software een cruciale rol speelt in de kennissamenleving; voorts constaterende, dat de aanbodzijde van de softwaremarkt op dit moment sterk geconcentreerd is en het veranderen van leverancier vaak hoge overstapkosten met zich brengt; van mening, dat dit de mededinging beperkt en de samenleving niet optimaal profiteert van de mogelijkheden die software biedt; verzoekt de regering zich maximaal in te zetten om hier verbetering in aan te brengen; verzoekt voorts de regering ervoor te zorgen dat in 2006 alle door de publieke sector gebruikte software aan open standaarden voldoet verzoekt voorts de regering actief de verspreiding en ontwikkeling van software met een open broncode (open source software) in de publieke sector te stimuleren en hiervoor concrete en ambitieuze doelstellingen te formuleren, en gaat over tot de orde van de dag, Vendrik Stuger, Netelenbos, Gerkens, Giskes, Jense, Van Dijke, Hessels Tweede Kamer, Vergaderjaar 2002/2003, 28600 XIII, nr 30. ●

MOTIE VAN HET LID VENDRIK C.S. Voorgesteld 20 november 2002 De Kamer, gehoord de beraadslaging,constaterende, dat software een cruciale rol speelt in de kennissamenleving; voorts constaterende, dat de aanbodzijde van de softwaremarkt op dit moment sterk geconcentreerd is en het veranderen van leverancier vaak hoge overstapkosten met zich brengt; van mening, dat dit de mededinging beperkt en de samenleving niet optimaal profiteert van de mogelijkheden die software biedt; verzoekt de regering zich maximaal in te zetten om hier verbetering in aan te brengen; verzoekt voorts de regering ervoor te zorgen dat in 2006 alle door de publieke sector gebruikte software aan open standaarden voldoet verzoekt voorts de regering actief de verspreiding en ontwikkeling van software met een open broncode (open source software) in de publieke sector te stimuleren en hiervoor concrete en ambitieuze doelstellingen te formuleren, en gaat over tot de orde van de dag, Vendrik Tweede Kamer, Vergaderjaar 2002/2003, 28600 XIII, nr 30. Stuger, Netelenbos, Gerkens, Giskes, Jense, Van Dijke, Hessels

Verantwoording beleid oktober 2006 schriftelijke beantwoording minister EZ maart 2007 algemeen overleg Tweede Kamer staatssecretaris EZ

Toezegging Kabinet “ Voor Prinsjesdag krijgt de Kamer een uitgebreide brief met een analyse en ” stappenplan

Vendrik “ Een fors tandje bij ... ”

17-09-2007 (1 dag voor Prinsjesdag)

Actieplan “Nederland Open in Verbinding”

http://www.noiv.nl/noiv/

Analyse

... op meerdere niveau's

Doelstellingen

interoperabiliteit gelijk speelveld innovatie vendor-lockin

Van plan naar uitvoering Open standaarden actielijn 1-6 Open source software actielijn 7-9 Flankerende acties actielijn 10-17

Van plan naar uitvoering Open standaarden actielijn 1-6 Open source software actielijn 7-9 Flankerende acties actielijn 10-17 Toegevoegde acties meldpunt gesloten standaarden open servicebrigade

Beleidsaccenten ➔ toepassing open standaarden ‘comply-or-explain’ ➔ implementatiestrategieën aanbesteding, inkoop en gebruik ➔ invoering Open Document Format

Beleidsaccent #1 Toepassing open standaarden

Basislijst Open Standaarden + Principe 'Comply or Explain'

Basislijst open standaarden

Basislijst Open Standaarden ● Doel is interoperabiliteit! ● open standaarden in verschillende toepassingsgebieden ● Voordracht Forum Standaardisatie ism werkveld en vaststelling basislijst door College Standaardisatie ● Openbare procedure aanmelding standaarden en uitbreiding lijst 2 keer per jaar basislijst open standaarden @ http://www.forumstandaardisatie.nl/lijst-open-standaarden/ http://www.forumstandaardisatie.nl/fileadmin/OVOS/OS_Leidraad_beoordeling_standaarden.pdf

Toepassingsgebieden open standaarden (1) berichtuitwisseling tussen instanties (2) archivering van elektronische bestanden en documenten (3) GEO-informatie infrastructuren (4) overheidswebsites en toegankelijkheid (5) IT-beveiliging (6) uitwisseling van reviseerbare documenten zie www.forumstandaardisatie.nl

Comply or Explain

“ ... voor brede toepassing van open standaarden wordt het 'comply-or-explain and commit'quot; principe ingevoerd bij opdrachten van Rijksdiensten vanaf april 2008 en vanaf december 2008 voor de overige ” overheden en instellingen. Nederland Open in Verbinding, Een actieplan voor het gebruik van Open Standaarden en Open Source Software bij de (semi-)publieke sector, 2007

Over CorE ● Actieplan NOiV ● Nationaal Uitvoeringsprogramma NUP ● Uitvoeringsagenda regiegroep e-overheid, ● Besluit staatssecretaris quot;Instructie voor het Rijkquot; http://www.forumstandaardisatie.nl/fileadmin/OVOS/Instructie_rijksdienst_bij_aanschaf_ICT.pdf

Kortom ... Gebruik open standaarden verplicht bij ICT-opdrachten!!

Naleving ● High Trust ● Politieke en publieke verantwoordelijkheid ● Geen wettelijke verankering maar op termijn wel mogelijk

Beleidsaccent #2 implementatiestrategieën aanbesteding, inkoop en gebruik

Implementatiestrategie is ... ... een dialoog op bestuurlijk niveau ... een dialoog op operationeel niveau ... een dialoog op politiek niveau

Implementatiestrategie is ... ... een dialoog op bestuurlijk niveau → strategiedocument ... een dialoog op operationeel niveau → inkoopstrategie open source software → kennis (juridische) werking open standaarden bij softwareverwerving → personeelsbeleid

Beleidsaccent #3 Invoering Open Document Format

http://www.flickr.com/photos/puntodevista/109622901/in/set-72057594053812968/

Dubbele verplichting ● Ondersteuningsverplichting ODF ● Verplichting gebruik open standaarden basislijst

Ondersteuningsverplichting “Rijksdiensten ondersteunen vanaf april 2008, naast de huidige bestandsformaten, ODF voor lezen, schrijven en uitwisselen van documenten. Mede overheden en overige instellingen volgen zo snel mogelijk, doch uiterlijk december 2008.” Nederland Open in Verbinding, Een actieplan voor het gebruik van Open Standaarden en Open Source Software bij de (semi-)publieke sector, 2007

Verplichting gebruik open standaarden basislijst ODF - Open Document Format ISO 26300 Toepassingsgebeid is de uitwisseling van reviseerbare documenten

Binnen ICT-opdrachten .... ... is ODF een verplichte open standaard voor bewerkbare tekstdocumenten

Beleid samengevat ... open source software als voorkeur ... open standaarden als norm

Voordelen en valkuilen

Voordelen

Flexibel leverancierskeuze oplossingskeuze inkoopfunctie

schaalbaar technisch juridisch organisatorisch financieel

leveranciers keuze afscheid nemen kennis maken

kwaliteit meer controle broncode meer dienstverleners community

goedkoper meer aanbieders directe beschikbaarheid tactische verwerving

open standaarden enabler/drager van open standaarden

community ervaringen, ideeën en suggesties meedenken en meebouwen partnerschappen

Valkuilen

vendor-lockin

beperkte kennis http://flickr.com/photos/gaetanlee/421949167/

(niet zo) open communities

volwassenheid

businesscase

Re:trospect ✗ Begrippen ✗ (Poltieke) context ✗ Actieplan Nederland Open in Verbinding ✗ Voordelen en valkuilen open source software

Johannes Kepler

Waarom Johannes Kepler? (1571–1630)

Wetenschapper aan het begin van de renaissance van de wetenschap ✔ Ontworstelen aan de dogma's van de Kerk ✔ Door de boekdrukkunst eenvoudig verspreiden van ideeën ✔ Voortbouwen op ideeën van voorgangers (translatio, imitatio, aemulatio)

Wetenschapper aan het open source software als begin van de renaissance software renaissance van de wetenschap ✔ Ontworstelen aan de ✔ Door oss model afbreken dogma's van de Kerk van het primaat van de closed source leveranciers ✔ Door de boekdrukkunst ✔ Internet als het 'enabling' eenvoudig verspreiden van communicatiemiddel ideeën ✔ Voortbouwen op ideeën van ✔ Door vrij gebruik maken van voorgangers (translatio, open source softwarecode imitatio, aemulatio) continue evolutionaire verbetering van software

Vragen?

Fabrice.Mous@noiv.nl www.linkedin.com/in/fabricemous twitter.com/fabricemous

Meer informatie Programmabureau NOiV http://www.noiv.nl Bureau Forum Standaardisatie http://www.forumstandaardisatie.nl

“ Liberty without learning is always in peril ” learning without liberty is always in vain John F. Kennedy (1917-1963)

seminar “Open Source software, een volwassen alternatief” Delft, 4 juni 2009 Fabrice Mous programmabureau NOiV

"Openheid met Beleid" (versie juni 2009)

by Fabrice Mous on Jun 04, 2009

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 5

Statistics

"Openheid met Beleid" (versie juni 2009) — Presentation Transcript