Your SlideShare is downloading. ×
олон улсын маркетингийн соёлын орчин
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

олон улсын маркетингийн соёлын орчин

3,288

Published on

олон улсын маркетингийн соёлын орчин

олон улсын маркетингийн соёлын орчин

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
3,288
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
60
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Îëîí óëñûí ìàðêåòèíãèéí ñî¸ëûí íºëºº Îëîí óëñûí ìàðêåòèíãèéí ñóäàëãààíä õóâü õ¿íä ñî¸ëûí ¿ç¿¿ëýõíºëººã ñóäëàõ ÿâäàë îíöãîé ÷óõàë þì. Ó÷èð íü äýëõèé äàÿàð íèéòõýðýãëýã÷äèéí 70 ãàðóé õóâü íü íèéò ¿íäýñòíèé áóþó àëü íýã á¿ëãèéí ººðººðõýëáýë, õàìòà÷ ñî¸ëûã äýýäëýõ çàð÷ìààð àìüäàðäàã, õàðèí àìåðèêò áèåõ¿íèé ñî¸ë ãýæ èë¿¿òýé ÿðüäàã. Ñî¸ë ãýæ õ¿ì¿¿ñò ººð õîîðîíäîî õàðüöàõ,áàñ ººðèé㺺 áîëîí áóñäûã íèéãìèéí ãèø¿¿äèéí õóâüä õàìòàòãàí îéëãîõîäòóñ äýì áîëæ áàéãàà ¿íýò ç¿éëñ, ¿çýë ñàíàà áîëîí ìàòåðèàëëàã õýëáýðýýðèëýðëýý îëæ áàéãàà óðàí ä¿ðñëýëèéí èæ á¿ðäýë þì. Ñî¸ëûí àãóóëãàäõèéñâýð áà ìàòåðèàëëàã ýä ç¿éëñèéí àëü àëü íü áàãòàíà. Õèéñâýð ç¿éëä¿íýò ç¿éëñ, èòãýë ¿íýìøèë, ¿çýë áîäîë, øàøíû ¿çýë íîìíîë áàãòäàã.Ìàòåðèàëëàã ç¿éëä íîì, êîìïüþòåð, áàãàæ õýðýãñýë, áàéøèí áàðèëãà, îäáîëñîí ýñòðàäûí äóó÷íû õóóðöàã áàãòàíà. Ñî¸ë áîë õ¿ì¿¿ñò ººðèé㺺 áèå õ¿í ãýæ ìýäýð÷ ººðèé㺺èëýðõèéëýõýä íü ¿éë÷èëæ, ç¿é çîõèñòîé çàí ¿éëèéã äàãàæ ìºðäºõ çàãâàðûãáèé áîëãîíî. Ñî¸ëûí íºëººí äîð òºëºâøèõ åðòºíöèéã ¿çýõ ¿çýë, çàí ¿éëèéíòàëóóä ãýâýë: 1. Õ¿í ººðèé㺺 áà åðòºíöèéã óõàìñàðëàí îéëãîõ 2. Õ¿ì¿¿ñèéí õîîðîíäûí õàðüöàà áà õýë ÿðèà 3. Õóâöàñ, ãàäààä áàéäàë 4. Õîîëëîõ ñî¸ë 5. Öàã õóãàöààíû òàëàààðõè îéëãîëò 6. Õ¿ì¿¿ñèéí õîîðîíäûí õàðèëöàà (ãýð á¿ë, áàéãóóëëàãà, çàñãèéí ãàçðûí ò¿âøèíä) 7. ¯íýò ç¿éëñ áà õýì õýìæýý 8. Èòãýë ¿íýìøèë 9. Ñýòãýæ áîäîõ ¿éë ÿâö áà ñóðãàëò 10. Àæèë õºäºëìºðèéí äàäàë çàíøèë çýðýã þì. ¯íýò ç¿éëñ áîë õ¿ì¿¿ñèéã íýãòãýí íÿãòðóóëàã÷ èòãýë ¿íýìøèë ýñâýëíèéãìèéí õýì õýìæýýã õýëíý. Õýì õýìæýý ãýæ íèéãìèéí á¿ëã¿¿äèéíçºâøèëöºëèéí ¿íäñýí äýýð áîëîâñðóóëñàí çàí ¿éëèéí ä¿ðýì æóðàì þì.Ñî¸ëûí áîëîí íèéãìèéí ¿íýò ç¿éëñ íü ÿíç á¿ðèéí á¿ëýãò áàãòäàã õ¿ì¿¿ñèéãíýòãýäýã áîë õóâü õ¿íèé ¿íýò ç¿éëñ íü òóõàéí õ¿íèé ºìíºº òàâüñàí çîðèëãî,õýâøèæ òîãòñîí çàí ¿éëèéã õýëäýã. Õóâü õ¿íèé ¿íýò ç¿éëñèéã á¿ëãèéã á¿õ õ¿íçºâøººðºõ àëáàã¿é, õàðèí ãýð á¿ëèéí, øàøíû, ¿íäýñíèé ¿íýò ç¿éëñ íü õóâüõ¿íèé ¿íýò ç¿éëñýä ã¿íçãèé íºëºº ¿ç¿¿ëíý. Ñî¸ë, áóñàä ¿íýò ç¿éëñèéã àõìàä ¿å íü äàðààãèéí ¿åäýý ºâë¿¿ëýí¿ëäýýíý. Íèéãìèéí òýðã¿¿ëýõ ¿íýò ç¿éëñ íü áàðààã ÿàæ õýðýãëýõ, ò¿¿íèéõýëáýð, ¿íý öýíèéã òîäîðõîéëíî. Ñî¸ë áîë õóäàëäààíû ìàðê, õàðüöààíûõºòºëáºð¿¿ä, åð íü á¿õýëäýý õýðýãëýýíèé ¿çýë ñóðòëûã ýåðýãýýð ýñâýëñºð㺺ð ¿íýëýõ ¿íýëýìæèéã òîäîðõîéëíî. Äàÿàð÷ëàëûí ºíºº ¿åä äýëõèé äàÿàð õýðýãëýæ áàéãàà ìàêðî, ìèêðîñî¸ëûí îéëãîëòûã îð÷èí ¿åèéí ìàðêåòèíãèéí îíöëîãò èë¿¿ òóñãàæõýâø¿¿ëýí õýðýãëýõ íü ç¿éòýé þì. Õ¿íèé ¿íýò ç¿éëñ, èòãýë ¿íýìøèë, ¿éëñýäýë, åð íü àìüäðàëûíõ íü õýâ øèíæ òºëºâøèõ ¿éë ÿâöûã íèéãýìøèë áóþó
  • 2. ººðèéí õ¿ðòýýë áîëãîõ ¿éë ÿâö ãýæ íýðëýäýã. Õýðýãëýã÷èéí íèéãýìøèõ ¿éëÿâö íü õýðýãëýýòýé õîëáîîòîé ìýäëýã, èòãýë ¿íýìøèë, çàí ¿éëèéí çàãâàðûãýçýìøèíý ãýñýí ¿ã. Ñî¸ëûí õýì õýìæýý õóâüñàí ººð÷ëºãäºæ áàéäàã óÿíõàòàí øèíæòýé. Ýíý ìºí ÷àíàð íü ñî¸ëûí õ¿÷èí ç¿éëèéã îëîí óëñûíìàðêåòèíãèéí áîäëîãîä ãÿðõàé õàðãàëçàæ, õºãæ¿¿ëýõ áîëîìæ îëãîæ áàéãàà.Ñî¸ëûí ¿íýò ç¿éëñ ººð÷ëºãäºõ ÿâöàä õýðýãëýã÷èéí çàí ¿éëä ãàðàõººð÷ëºëòèéí õàíäëàãóóäûã íàðèéâ÷ëàí ñóäàëæ, èðýýä¿éí õºãæëèéíõ íüõýòèéí òºëºâèéí òàëààð òààìàãëàë äýâø¿¿ëæ ìàðêåòèíãèéí áîäëîãîä òóñãàõõýðýãòýé. Соѐл гэдэг нь хүний хүрээлэн буй орчинд хүнээр бүтээгдсэн бүх зүйлболох ойлголт, итгэл үнэмшил, ѐс зүй, ѐс журам, нийгмийн гишүүд, тэднийзан төлөв, хэв зуршлуудын нийлбэр юм. Соѐл бол хүмүүст байдаг,хүмүүсийн боддог, хүмүүсийн хийдэг бүх зүйл юм.Соѐл нь дараах зүйлүүдээс бүрддэг. Үүнд: - Үндэстний онцлог: Бүх үндэстэн өөрийн гэсэн онцлогтой. Жишээ нь: Францчууд анличуудад дургүй, Датчууд Германчуудад дургүй гэх мэт. Үүнийг товчоор тодорхойлбол үндэстний онцлог нэгэн үндэстний бусад үндэстнээс ялгарах онцлог шинжүүдийн нэгдмэл цогц юм. - Ойлголт: Тухайн соѐлын эсвэл материаллаг орчин нь ямарваа нэгэн зүйлийг бодох, илэрхийлэх арга замуудыг өгч байдаг.. Жишээ нь. Янз бүрийн улсуудын хооронд гараа барих, үнсэх нь ялгаатай ойлголтуудтай байдаг. Мөн гоѐ үнэр, муухай үнэртэй холбогдсон ойлголтууд нь мөн улс орнуудын хооронд ялгаатай байх нь олонтаа тохиолддог. - Цаг хугацааны ойлголт: Улс орнуудын хооронд нарны, сарны гэх мэт янз бүрийн тооллуудтай байдаг. Мөн нөгөө талаас монохроник, полихроник цагийн ойлголт байдаг. - Орон зайны ойлголт: Энд хувийн орон зай, орон зайны чиглэл, хүмүүсийн хооорондын зай, зайны хэв загвар зэрэг асуудлуудыг багтаан авч үздэг. - Бодол: Бидний аливаа зүйлийн талаар бодож байгаа нь соѐлоос хамааран, соѐлын нөлөөг агуулж байдаг байна. Жишээ нь: Логик - Хэл: Улс орон бүр өөр өөрийн хэлээр ярьдаг. Энэ нь мөн соѐлын нэгэн хэсэг юм. - Үггүй харилцаа: Энэ нь : Биеийн хэл, дохио зангаа, зогсож байгаа сууж байгаа байдал, нүдний харц, билэг тэмдэг тэр байтугай хүний гадаад үзэмж төрхийг авч үздэг байна. - Үнэ цэнэ: Муу зүйл, сайн зүйл, саармаг зүйлийн тухай ойлголт юм. - Зан төлөв, хэм хэмжээ, дүрэм журам: Энэ нь аль нь зөв болон аль нь буруу хэмээх асуудлыг авч үзнэ.. - Нийгмийн бүлэг ба харилцаа: Нийгмийн бүлгүүд болох гэр бүл, анги, хамт олон, дээд зиндаа, манлайлагч гэх мэт бүлгүүдийн тухай хамруулан үздэг. Соѐлын үндсэн бүрэлдэхүүн нь дээр үзүүлсэн бүрдэл хэсгүүдээсбүрддэг бөгөөд энэхүү хэсгүүдийг ангилах, өөр өөр түвшинд хамруулан үзэхсоѐлын янз бүрийн үзэл, загварууд байдаг.
  • 3. Соѐлыг “Сонгино”-той адилган үзэх үзэл: Энэхүү үзэл нь соѐлыг сонгинотой адилтган, 3 давхаргатай гэж үздэгбөгөөд дараах байдлаар дүрсэлж болно. Хүснэгт 1 Хэл Хэм Үнэ хэмжээ цэнэ Хоол Хэв Амьдрал гэж юу хүнс маяг вэ? зөв сайн буруу муу Архитектур Соѐлыг “Мөсөн уул”-тай адилган үзэх үзэл Хүснэгт 2 Зан төлөв Таны харж Усны түвшин чадах зүйлс Тогтолцоо болон Гүехэн зохион байгуулалт ус Гүнзгий ус Соѐлын үндсэн зарчим Үнэ цэнэ, итгэл үнэмшил Энэхүү үзлийг дээрх байдлаар мөсөн уултай адилтган дүрсэлдэгбөгөөд хүн анх мөсөн уулыг олж харахдаа хамгийн түрүүнд усны түвшингээсдээр байгаа орой хэсгийг нь хардаг бөгөөд үүнийг соѐлтой адилтган энэхүүтүвшинд соѐлын бүтээгдэхүүнүүд багтана. Жишээ нь: зан төлөв, хэл,уулзалт, хоол, хувцас гэх мэт. Энэ түвшинд тухайн улсын соѐлоос хамгийнтүрүүнд амархан мэдэж болох зүйлийг багтаадаг.
  • 4. Харин 2 дахь түвшин буюу гүехэн усны түвшинд тухайн зүйлийг олжмэдэхийн тулд цаг хугацаа зарцуулдаг зүйлүүдийг багтаан үздэг. Жишээ нь:ажил гэр 2-н хоорондох тэнцвэрт байдал, гэр бүлийн амьдрал, хүнлэг ѐс гэхмэт. Гүнзгий усны түвшин буюу хамгийн доод түвшинд зөвхөн тэрхүүсоѐлыг сайтар судалж шинжилсний дараа таньж мэдэх зүйлсийг багтаадагбайна. Жишээ нь: хээл хахууль, нийгмийн амьдрал, итгэл үнэмшил, үнэцэнэ, нийгмийн бүтэц, бүлэг гэх мэт. Соѐлын загварууд Дээр дурдсан үзлүүдээс илүүгээр соѐлыг нарийвчлан судалсанэрдэмтэд бол Хол, Хофштэдэ, Тромпенаарс юм. Холын загвар (The Hall Model) Э.Т Хол нь “Чимээгүй хэл ба Соѐлын ялгааг ойлгох нь” хэмээхномондоо сөрөг утгуудыг илэрхийлсэн соѐлын 2 хос загварыг томъѐолжээ. 1. Өндөр нөхцөлт соѐл: Энэ соѐлд хүмүүс битүү утга илэрхийлэнярьж, бусдад хүндэтгэл үзүүлэн, нийцтэй байдлыг эрхэмлэдэг байна. Тэдшулуухан байх нь бүдүүлэг гэж үздэг байна. Нам нөхцөлт соѐл: Энэ соѐлд хүмүүс юу ярих гэснээ шулуухан ярьж,ямарваа нэгэн нэмэлт зүйл хэлэлгүйгээр бодсон санаснаа шуудилэрхийлдэг. Тэд шулуухан ярьж чаддаггүй хүмүүсийг сэжиг бүхий хүмүүсгэж үздэг. 2. Монохроник соѐл: Энэхүү соѐлд хүмүүс ямарваа нэгэн зүйлийгхийхдээ дэс дараалуулан хийдэг байна. Полихроник соѐл: Энэхүү соѐлд хамрагдах хүмүүс бүх зүйлүүдийгнэг дор хийхийг эрмэлздэг хүмүүс байдаг. “Цаг бол мөнгө” гэдэг хүмүүсэнэхүү соѐлд хамрагддаг байна. Хол улс орнуудыг өндөр нөхцөлт соѐл, нам нөхцөлт соѐл гэсэн 2хэмжигдэхүүнээрээ хуваан үзсэнийг дараах хүснэгтээр үзүүлье. Улсуудын соѐлыг хэмжсэн Холын загвар: Хүснэгт 3 Өндөр нөхцөлт соѐл Япончууд Арабчууд Латин Америкчууд Испаничууд Италичууд Англичууд Францчууд Хойд Америкчууд Скандивчууд Германчууд Швейцаричууд Нам нөхцөлт соѐл
  • 5. Тромпенаарсын загвар (The Trompenaars model ) Фонс Тромпенаарс корпорацийн соѐлыг илэрхийлэх 7 хэмжүүрийг тодорхойлсон байна. Хүснэгт 4 Бүхэлчлэх/ онцгойлох Хувь хүний мөн чанар, жинхэнэ байдал,1 А Universalism/ particulism бүлэгт гүйцэтгэх үүрэг Бодьгалч үзэл/ нэгдмэл байдал Орчноо хянах, удирдах эсвэл орчны2 Б Individualism/ communitarianism нөлөөлөлд автах, үүнийгээ зохицуулах Тодорхой/ тодорхой бус Ямарваа нэгэн зүйлийг нэг нэгээр, дэс3 В Specific/ diffuse дараагаар хийх, эсвэл нэг дор хийх Төвийг сахисан/нөлөөлсөн Таны хийж байгаа зүйлийн аль нь чухал,4 Г Neutrality/ affectivity эсвэл та хэн бэ? Дотор/ гадна удирдуулсан Өөрийнхөө сэтгэл хөдлөлийг хянах эсвэл5 Д Inner directed/ outer directed түүнийгээ үзүүлэх Хүрсэн/ хамруулсан байдал Дүрмийг сахих эсвэл хувь хүн болон6 Е Achieved status/ ascribed status гарцаагүй байдалд итгэх Нөхцөл байдалтай холбогдсон мэдээ7 Дараалсан/ давхцсан Ё мэдээлэлтэй зууралдах эсвэл ердийн Sequential time/ synchronic time мэдрэмжээ дагах Дээр үзүүлсэн 2 загвар нь соѐлыг тодорхойлоход хамгийн өргөн хэрэглэгддэг 3 загварын 2 нь бөгөөд хамгийн алдартай соѐлын загвар бол Хофштэдэгийн загвар юм. Хофштэдэгийн загвар (The Hofstede model) Герт Хофштэдэ байгууллагын соѐлыг илэрхийлэх 5 загварыг тодорхойлсон. Эдгээр нь: Хүснэгт 5 Эрх мэдлийн хүчний индекс а. Хүмүүсийн үнэлэмж нь Power Distance Index - Эрсдэл тавьдаг 1 - Мөргөлдөөн болон стрессийг хүлээн зөвшөөрдөг - Дүрэмгүйгээр ажилладаг Тодорхойгүй байдал/ зугтах б. Хүмүүсийн үнэлэмж нь: индекс - ажлын урт богино хугацааны үзэлтэй 2 Uncertainty/ Avoidance Index - Хэвшмэл байдлыг хүлээн зөвшөөрдөг - Шургуу ажилладаг - үрэх эсвэл хөрөнгө оруулалт хийдэг Бодьгалч үзэл/ Нийтэч үзэл в. Үнэлэмж нь: Individualism/ Collectivism - Ажилчид биеэ даасан 3 - Шатлан захирах бүтэцтэй - Даргуудыг ойлгоход хялбар - Хүмүүс эрх болон ямбатай Эр хүйс/ Эм хүйс г. Хүмүүсмйн үнэлэмж нь: - Бүлгээр эсвэл ганцаар ажилладаг 4 Masculinity/ Femininity - Тэдний зорилго эсвэл хамт олноос хамааралтай
  • 6. 5 Урт хугацааны чиглүүлэгч д Хүмүүсийн үнэлэмж нь: Long term orientation - Тохиролцоонд итгэдэг - Амьдралынхаа гол хэсгийг ажил гэж тооцдог - Менежерүүдийг зөн совинтой байхыг шаарддагХофштэдэгийн энэхүү соѐлын судалгаа нь 50-аас дээш улс оронд 11600асуулгаар судалгаа явуулан байж тодорхойлогдсон байна. Ийнхүү тэрхүү 52улсын соѐлыг үнэлгээг Хофштэдэ өөрийн загваруудаараа дараах байдлаартодорхойлжээ. 52 улс орон дахь Хофштэдэгийн соѐлын үнэлгээ Хүснэгт 5 Хэмжүүр Тодорхойгүй Эрх мэдлийн№ Улс / бүс нутаг хүчний индекс байдал/ зугтах Бодьгалч үзэл Эр хүйс индекс1 АНУ 40 46 91 622 Арабын улсууд 80 68 38 533 Аргентин 49 86 46 564 Австрали 36 51 90 615 Австри 11 70 55 796 Баруун африкийн бүс 77 54 20 467 Белги 65 94 75 548 Бразил 69 76 38 499 Венецуэла 81 76 12 7310 Герман 35 65 67 6611 ГонгКонг 68 29 25 5712 Грек 60 112 35 5713 Дани 18 23 74 1614 Зүүн Африкийн бүс 64 52 27 4115 Индонези 78 48 14 4616 Иран 58 59 41 4317 Ирланд 28 35 70 6818 Израйл 13 81 54 4719 Испани 57 86 51 4220 Итали 50 75 76 7021 Их британи 35 35 89 6622 Канад 39 48 80 5223 Колумб 67 80 13 6424 Коста рика 35 86 15 2125 Куатемала 96 101 6 3726 Малайз 104 36 26 5027 Мексик 81 82 30 6828 Недерланд 38 53 80 1429 Норвеги 31 50 69 830 өмнөд африк 49 49 65 6331 өмнөд солонгос 60 85 18 3932 Пакистан 55 70 14 5033 Панама 95 86 11 44
  • 7. 34 Перу 64 87 16 4235 Португаль 63 104 27 3136 Сальвадор 66 94 19 4037 Сингапур 74 8 20 4838 Тайван 58 69 17 4539 Тайланд 64 64 20 3440 Турк 66 85 37 4541 Уругвай 61 100 36 3842 Филлипин 94 44 32 6443 Финлянд 33 59 62 2644 Франц 68 86 71 4345 Чил 63 86 23 2846 Швед 31 29 71 547 Швейцари 34 58 68 7048 Шинэ зеланд 22 49 79 5849 Эквадор 78 67 8 6350 Энэтхэг 77 40 48 5651 Ямайка 45 13 39 6852 Япон 54 92 46 95 Ерөнхий утга 57 65 43 49 Стандарт хазайлт 22 24 25 18 Соѐл бол маш өргөн хүрээтэй асуудал. Тэрээр бүх зүйлд нөлөөлж,тэрхүү нөлөөл нь эерэг болон сөрөг үр дүнгийн аль алинийг нь авчирчболдог. Энэ утгаараа соѐл нь мөн олон улсад бизнес эрхэлж буй бизнесэрхлэгчдийн үйл ажиллагаанд, ялангуяа тэдний олон улсад явуулж буймаркетингийн үйл ажиллагаанд нөлөөлж байдаг. Олон улсын маркетингийн хувьд заавал авч үзэж, судлах чухаласуудлуудын нэг бол улс орон бүрийн соѐлын асуудал юм. Бизнесэрхлэгчид тухайн орны хэл, хязгаарлалтууд, хандлага, амьдралын хэв маяг,үнэ цэнэ, ѐс суртахуун, ѐс зүйн хэм хэмжээнүүдийг нарийн авч үзэх хэрэгтэй.Бараг бүх орны хувьд соѐлын онцлог шинжүүд нь хэрэглэгчдийн хэрэгцээ,хүсэл сонирхолд нөлөөлөөд зогсохгүй бас тэд яаж сэтгэлж ханамж авахасуудалд хүртэл нөлөөлдөг байна.Бизнес эрхлэгчид ямар бараа бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ гадаадын соѐлыннөхцөлд борлуулах вэ? гэдгээ тодорхойлоод зогсохгүй бас тэдэнтэйхарилцах асуудалд тууштай хандах хэрэгтэй.Гадаад зах зээл дээр өөрийн байр суурийг олж, өөрийн брендийг алдартхүргэхийг хүссэн бүх бизнес эрхлэгчид “Соѐл судлалын оюутан” болохшаардлагатай тулгардаг.Зар сурталчилгаа бол гадаад зах зээл дээр байр сууриа олж, зорилтотхэрэглэгчидтэйгээ харьцахад хамгийн үр дүнтэй арга зам байдаг. Гэвч энэнь мөн олон улсын маркетингийн бодлого зохиоход хамгийн хэцүү асуудалболдог. Учир нь олон янзын улс орны соѐлыг судалж таньж мэдэхэд машолон хүндрэлтэй асуудлуудтай тулгардаг. Энэхүү хүндрэлтэй асуудлуудыгдаван туулахын тулд бизнес эрхлэгчид олон улсын маркетингийн соѐлын
  • 8. орчныг юу бүрэлдүүлж байдаг, тэдгээр маркетингийн үйл ажиллагаандхэрхэн нөлөөлж болохыг сайтар судлах хэрэгтэй. Соѐлын бүрдэл хэсгүүд Хүснэгт 6 Материаллаг соѐл - Технологи - Эдийн засаг Хэл Ниймийн байгууллагууд- Гадаад хэлний хэрэглээ - Нийгмийн байгууллагууд- Ярианы болон бичгийн хэл - Улс төрийн бүтцүүд Соѐл Боловсрол Гоо зүй- Бичиг үсэг танисан хүи - Зураг болон бусад урлаг амын харьцаа Итгэл үнэмшил - Ардын урлаг- Үүрэг болон түвшин - Шашин шүтлэг - Хөгжим, кино, бүжиг - Мухар сүсэг - Эрх мэдлийн бүтэцМатериаллаг соѐл: Энэ нь технологи ба эдийн засаг гэсэн 2 хэсгээсбүрддэг. Энэхүү материаллаг соѐл нь эрэлтийн түвшин, чанар, бараабүтээгдэхүүний төрөл, тэдний онцлог зэргийг илэрхийлж байдаг.Хэл: Олон улсын зах зээл дээр бизнес эрхлэгчид гадаад хэлтэй холбогдсонхүндрэлтэй асуудлуудтай байнга тулгардаг. Зар сурталчилгаа явуулагчидтухайн улсын хэлийг мэдээд зогсохгүй, хэлний нарийн ширийн бүтцүүд, бүрхэлц үгийг хүртэл мэдэх хэрэгтэй болдог. Бизнес эрхлэгчид зарсурталчилгаандаа хэрэглэгдэж байгаа үгээ сайтар анхаарах хэрэгтэй бөгөөд,тэдний сурталчилгааны уриа билэг тэмдэг нь яаж орчуулагдаж байнагэдгийг сайтар хянаж үзэх нь зүйтэй. Сурталчилгаа явуулагчид тэдний зарсурталчилгаанд хэрэглэгдэж байгаа үг болон брендийн нэрийг орчуулахдаабайнга бэрхшээлтэй тулгарч байдаг. Жишээ нь: “Heineken” шар айрагнызурагт хуудас дээр “You don’t have to make a great fuss” гэж бичсэн байдагбөгөөд энэхүү өгүүлбэр нь АНУ, Англи болон бусад Англи хэл хэрэглэдэг улсорнуудад ойлгогдох боловч бусад улсуудын хэл рүү утгачилан орчуулахболомжгүй өгүүлбэр юм.Боловсрол: Бүх нийгэмд хүүхдүүдийг бага байхаас нь эхлээд алийг хийжболох, алийг хйиж болохгүй, аль нь зөв аль нь буруу гэдгийг заадаг. Нийгэмдэх бичиг үсэг тайлагдсан хүмүүсийн харьцаа нь хүмүүсийн зан төлөвт
  • 9. нөлөөлдөг бас нэгэн хүчин зүйл юм. Энэ нь маркетингийн стратеги болонтехнологийн хэрэглээнд нөлөөлдөг.Дур сонирхол, уламжлал, ѐс журам нь соѐлын хувьд авч үзэх нэгэн томхэсэг юм. Нийгмийн ѐс журам нь ямар бараа бүтээгдэхүүн үйлчилгээ захзээл дээр яаж худалдаалагдаж, худалдан авах вэ гэдэгт нөлөөлдөг байна.Францад гоо сайхны бараа нь эмэгтэйчүүдтэй нэгэн адилаар эрэгтэйчүүдэдхэрэгтэй бөгөөд зар сурталчилгаа нь мөн эрэгтэйчүүдэд зориулагдсан байхѐстой байдаг байна. Мөн улс орнуудын хооронд хэрэглэгчдийн тодорхойзориулалтын бараа бүтээгдэхүүн, жишээ нь эрүүл ахуйн зуршил нь өөр өөрбайдаг байна. Жишээ нь: Америкт хэрэглэгчид шампунь, үнэртэй ус,десдорант зэрэг бүтээгдэхүүнийг өдөр бүр хэрэглэдэг байхад Барууны олонулсуудын хувьд хувь хүний эрүүл ахуйн байдалд хэтэрхий улайрдаггүй,тиймээс үнэртэй ус, ам зайлагч зэргийн хэрэглээ нь АНУ-г бодвол багабайдаг байна.Үнэ цэнэ: Олон улсад бизнес эрхлэгчдийн хувьд соѐлын тухай авч үзэх баснэгэн чухал сэдэв бол үнэ цэнэ юм. Соѐлын үнэ цэнэ бол итгэл үнэмшил,ниймийн гишүүдээр хуваагдсан зорилго, удирдах хэв загвар зэрэг юм.Нийгэм нь хэрэглэгчдийг зан төлөвд нөлөөлөх болон өөр өөр байдалд яажхариу үйлдэл үзүүлж байна гэдэг үндсэн үнэ цэнийг нь харуулж өгдөг.Жишээ нь: АНУ-ын соѐлын үнэ цэнэ нь хувь хүн болон санаачлагч байхгэдгийг нь онцолдог бол Азийн олон нийгэм бүлгээр байх нэгдмэл байдлыгонцолдог байна.Нийгмийн үнэ цэнэт зүйл болон итгэл үнэмшил нь нийгмийн гишүүдийнхувьд гадаадын бараа бүтээгдэхүүнд хүлээн авах байдал хандах хандлагаднь мөн нөлөөлдөг байна. Этносентризм гэдэг нь хувь хүмүүс тэднийөөрсдийн нийгэм болон бүлгийг үндэстэн эсвэл орчлон ертөнцийн төв шигүздэг үзэл юм. Иймэрхүү үнэ цэнэ нь янз бүрийн улс орон дахь хэрэглэгчидгадаадын бренд эсвэл зар сурталчилгааны үгэнд хүртэл яаж хариу үйлдэлүзүүлэх зэрэг нь бусдаас өөр байдаг байна. Олон жилийн турш Европынхэрэглэгчид Америкийн бараа бүтээгдэхүүнийг худалдан авах сонирхолгүйбайсан. Үнэндээ үүний гол шалтгаан нь Америкийн компаниуд Америкгэдгээрээ сайрхаж, тэрхүү өөрсдийгөө дөвийлгөж буй асуудалдаа нарийнхяналт тавьдаггүй байсан байна.Америкийн бараа бүтээгдэхүүнийг олон жилийн туршид худалдан авахаастатгалзсан Европын нэгэн улс бол Франц юм. Францчууд өөрсдийнхөөсоѐлыг ихээр хамгаалдаг, жишээ нь: телевиз, радио, хөгжмөөр цацагдажбайгаа зүйл нь Франц хэл дээр байхыг шаарддаг байна. Гэвч одоогоорАмерикийн олон брендүүд Францад алдартай бөгөөд, гэхдээ ерөнхийдөөхэрэглэгчид нь залуучууд байдаг байна.Япон бол бас нэгэн өвөрмөц үнэ цэнэ, ѐс журамтай зэргээрээ Америкийнбизнес эрхлэгчдийн хувьд ойлгоход хэцүү зах зээлийн нэг юм. Жишээ нь:
  • 10. Америкчууд хувь хүнийг илүүд үздэг байхад Япончууд бүлгийн асуудалдхүчтэй үнэ цэнэ өгдөг, нийгмийн уялдаа холбоо, нийтэч байдал зэрэг ньчухал байдаг байна. Хувь хүнд зориулсан зар сурталчилгаа нь япондтохиромжгүй байсан ч сүүлийн жилүүд барууны загварын зар сурталчилгаагтэд хүлээн авч байна.Бизнес эрхлэгчид Хятад руу анхаарлаа хандуулж эхлэснээс хойш дэлхийнхамгийн их хүн амтай улсын үнэ цэнэ, соѐлын тогтолцоог судалсаар байна.Хятадын соѐл нь байгалтай нийцэх тавилан, бодол болон дотоод мэдрэмж,тогтвортой байдал болон нийцэл, дотно гэр бүл, уламжлал зэрэг дүртөрхийг илэрхийлж байна. Хятадад хэрэглэгдэж байгаа зар сурталчилгааныодоогийн гол агуулга нь Хятадын уламжлалт соѐлын үнэ цэнийг ухаарахявдал юм. Хятадад зар сурталчилгаа явуулагчид мэдээлэл агуулсан бишхарин сэтгэлийн хөдлөл агуулсан зар сурталчилгааны стратегиболовсруулахыг чухалчилж байна.Nike саяхан Хятадад цацсан зар сурталчилгаанаасаа болоод томоохонасуудалд ороод байна. Тэрхүү зар сурталчилгааны утга нь АНУ-н NBA-н одсагсчин LeBron James Хятадын луу болон кун-фу мастертай тулалдаад ялжбайгааг үзүүлжээ. Удалгүй энэхүү зар сурталчилгаа нь Хятадын засгийнгазрын зохицуулалтаар хориглогдсон бөгөөд учир нь Хятадын билэг тэмдэгболсон лууг Америкийн нэгэн спортын тэмдэг ялж байгаа нь Хятадынсоѐлыг үл хүндлээгүй явдал байна гэж үзжээ.Энэ мэтчилэн соѐлын үнэ цэнэт зүйл нь бизнес эрхлэгчдийн хувьд сайтарсудалж, авч үзэх асуудлуудын нэг юм.Шашин: Шашин бол хэм хэмжээ, үнэ цэнэ, зан төлөвт нөлөөлдөг бас нэгэнзүйл юм. Жишээ нь: Арабын олон улс орон Ислам шашны үүднээс зарсурталчилгаанд олон хорио цээр тавьжээ. Архи согтууруулах ундаа болонгахайн мах сурталчлахыг хориглосон байна. Мөн эмэгтэй хүний нүүр царайгоо сайхны реклам дээр ч хүртэл байж болохгүй бөгөөд гоо сайхны барааныбизнес эрхлэгчид бараа бүтээгдэхүүнээ сурталчлахдаа эмэгтэй хүнийнүүрийг зурж сурталчилдаг байна.Гоо зүй: Хүн төрөлхтний дунд гоо зүйн асуудал гэдэг нь урлаг, ардын урлаг,хөгжим, кино, бүжиг зэргээс бүрдэнэ. Бизнес эрхлэгчдийн хувьд сонирхол ньерөнхийдөө гоо зүйн хүчин зүйлс байдаг бөгөөд учир нь энэхүү зүйлээрдамжуулан тухайн улс үндэстний өнгөний мэдрэмж, гоо сайхны хэм хэмжээзэргийг мэдэж болдог. Бараа бүтээгдэхүүний үзэмж нь амжилт авчрах гоозүйн хэм хэмжээг багтаах хэрэгтэй бөгөөд энэ нь баглаа бодол, хэлбэр дүрсзэрэгт нь хамаарна.Зар сурталчилгаа явуулагчид мөн сурталчилгаандаа хэрэглэгдэж байгаатэмдэг, дүрс зэргийнхээ илэрхийлж байгаа утга улс орон бүрт өөр өөрбайдагтай холбогдуулан асуудалтай тулгардаг байна. Жишээ нь: Эрхийхуруугаа гозойлгосон зураг нь Америкт баталгааг илэрхийлдэг бол Орос,
  • 11. Польш зэрэг улсуудад хэрвээ энэхүү зургийг гарын алга талаасаа харуулсанбол дайрч гутааж, дормжилсон утгатай, гарын ар талаасаа харуулсан болболомжтойг илэрхийлдэг байна. Мөн зар сурталчилгаанд хэрэглэгдэжбайгаа өнгөтэй холбогдуулан хүндрэлтэй асуудлууд гарч ирдэг байна.Жишээ нь: Япон болон Азийн зарим улсуудад цагаан өнгө нь гашуудлынөнгө байдаг бол Латин Америкт нил ягаан өнгө нь үхлийн өнгө байдаг байна.Америкийн нэгэн зар сурталчилгаа ногоон өнгөний хослол хэрэглэсэн зарсурталчилгааг Малайзад цацсанаас болж эсэргүүцэлд өртсөн бөгөөд учирнь энэхүү өнгө нь үхэл, өвчин зовлонгийн өнгө юм байнаНийгмийн бүлэг: Нийгмийн бүлэг болон улс төрийн бүтэц нь хүмүүс нэгнэгэндээ хэрхэн хамаарч байдаг, нэг нэгэнтэйгээ хэрхэн нийцтэй байж,өөрсдийн үйл ажиллагаагаа удирдах зэрэг асуудлуудтай холбогдоно.Нийгэм дэх эрэгтэй эмэгтэй хүний байдал, нийгмийн бүлгүүд, гэр бүл,бүлгийн зан төлөв, бүлгийн нас зэрэг нь бүх соѐлын хувьд өөр өөр байдаг.Энэхүү ялгаатай бүлгүүд нь маркетингд мөн ялгаатайгаар нөлөөлж байдаг.Жишээ нь: Канадын аялал жуулчлалын сурталчилгаа нь Английнхэрэглэгчдэд зориулан цацахдаа ганц эмэгтэй хүний зургийг хэрэглэсэн болФранцад явуулсан сурталчилгаандаа эрэгтэй эмэгтэй хосуудыг хамтад ньүзүүлжээ. Учир нь Францын уламжлал нь гэр бүлийн эвтэй байдлыгхүндэтгэдэг байна.Бизнес эрхлэгчид дээр өгүүлсэн соѐлын элемент тус бүрийг тодорхойлоод,тэдгээр нь бизнесийн үйл ажиллагаанд хэрхэн нөлөөлдгийг шинжлэхшаардлагатай тулгардаг байна. Соѐлын элементүүдийн шинжилгээ Төлөвлөгдөж буй маркетингийн үйл ажиллагаанд соѐлын элемент тусбүр нь хэрхэн нөлөөлж байна гэдгийн нарийн тодорхойлох хэрэгтэй бөгөөдзарим элемент нь зөвхөн шууд бусаар нөлөөлж байхад зарим нь маркетингдбүхэлд нь нөлөөлж чаддаг.Энэхүү соѐлын элементүүдийн судалсаны үндсэн дээр бизнес эрхлэгчидмаркетингийн үйл ажиллагааг явуулах “Дүрэм”-ийг боловсруулах хэрэгтэйбөгөөд энэхүү дүрмийг доор үзүүлсэн бэлэг өгөх дүрэмтэй адилтгаж болохюм.
  • 12. Хүснэгт 7 Бэлэг бэлэглэх дүрэмЯпон:Таны бэлгийг онгойлгож үзэж болох уу? гэж асуухгүйгээр Япончуудын өмнөбэлгийг нь задалж болохгүй.Бэлгийг ороохдоо тууз болон бүчнээс татгалзах хэрэгтэй. Бүч бол япончуудынхувьд таалагддаггүй бөгөөд туузны өнгө нь өөр өөр утгыг илэрхийлдэг.Үнэг болон доргоны зурагтай бэлэг өгөөд хэрэггүй. Үнэг бол заль, ов мэх,албадлага, үржлийн билэг тэмдэг юм.Европ:Улаан сарнай, цагаан цэцэг, болон 13 гэсэн тооноос татгалзах хэрэгтэй.Үнэтэй бэлгээр хахууль өгч азаа үзсэний хэрэггүй.Арабын ертөнц:Анх уулзсан хүндээ бэлэг өгөөд хэрэггүй. Энэ нь хахууль өгч байгаа мэтсэтгэгдэл төрүүлж магадгүй.Бэлэг хүлээн авагч нь ганцаараа байгаа тохиолдолд өөрийгөө бэлэг өгөх гэжбайгаа гэдгээ харагдуулах хэрэггүй. Та тухайн хүнээ сайн мэдэхгүй бол энэ ньмуугаар нөлөөлж болзошгүй.Бусдын нүдэн дээр бэлгээ өгөх хэрэгтэй бөгөөд ингэхдээ энгийнээр өгч байгааюм шиг харагдах хэрэгтэй.Латин Америк:Хувийн харилцаагаа сайжруулсныхаа дараа л бэлэг өгөх хэрэгтэй.Бэлгийг бизнесийн ажил хэргийн үед бус чөлөөт цагаар өгөх хэрэгтэй.Хар болон нил ягаан өнгөнөөс татгалзах хэрэгтэй. Энэ нь гашуудал, үхлийнөнгө юм.Хятад:Хэзээ ч хувиар болон нийтээр бэлэг өгөх гэсний хэрэггүй.Баяр ѐслолын үед дайллага болон цайллага дээр хувиараа өгөх хэрэгтэй. Эх үүсвэр: “Олон улсын бизнес дэх бэлэг өгөх дүрмүүд”, Паркер Пен компани
  • 13. Соѐлын шинжилгээ бол олон улсад бизнес эрхлэгчдэд зайлшгүй зүйл юм.Үүний зайлшгүй шинжийг илэрхийлэх нэгэн жишээг доор өгүүлье. Хүснэгт 8 Яагаад сармагчнууд банана руу явахгүй байна? Эртэмтэд сармагчингуудын дунд нэгэн судалгаа явуулсан байна. Нэгэн өрөөн дотор хэдэн сармагчинг оруулан, шатан дээр хэсэг банана тавьж, хэрэв тэрхүү бананыг авахыг оролдвол дээрээс нь ус асгахаар зохион байгуулжээ. Мэдээж хэсэг хугацааны дараа сармарчингуудын нэг нь бананыг харан авахаар шат руу авиртал дээрээс нь ус асгажээ. Дараа нь дахин нэг сармагчин тэрхүү бананыг авахаар авиртал дахин ус асгажээ. Хэд хэдэн удаагийн сармагчингуудын оролдлого бүтэлгүй болсны дараа хэн нь ч тэр бананыг авахыг дахин оролдоогүй байна. Хэсэг хугацааны дараа өөр шинэ сармагчингуудыг тэрхүү өрөөнд нэмж оруулахад шинээр орж ирсэн сармагчингууд нөгөө бананыг авахыг мөн оролдох гэтэл өмнө байсан сармагчингууд тэдэн рүү дайран тэрхүү банана рүү дөхүүлээгүй байна. Дараа нь дахин шинэ сармагчингуудыг оруулахад мөн өмнө нь байсан сармагчингууд шинүүдээ банана руу дөхүүлээгүй хориглосон байна. Учир нь тэд хэрэв тэр бананыг авахыг оролдвол юу болно гэдгийг мэдэж байгаа болохоор бусдыгаа дөхүүлээгүй байна. Энэхүү дээр дурдсан судалгааны ажил нь соѐлын нөлөөллийг илэрхийлэх нэгэн адилтгал болох бөгөөд соѐл дахь итгэл үнэмшил, дүрэм журам, хорио цээр нь нийгмийн гишүүдэд нөлөөлж, бусдын үйл ажиллагааг зохицуулж байдаг. Үүнтэй адилаар шинэ зах зээлд орж буй бизнес эрхлэгчид соѐлын хэвшмэл санаа, хорио цээр зэрэг олон хүндрэлтэй хориг саадуудтай учирдаг тул эхлээд тэрхүү соѐлын нөлөөллийг сайтар судлах шаардлагатай. Дээрх жишээтэй адилаар ямарваа нэгэн хүчин зүйлийн нөлөөллөөр соѐл нь өөрчлөлтөнд ордог байна. Соѐлын өөрчлөлт Соѐл бол хиймэл хийсвэр зүйл биш, хүний амьдралтай салшгүй холбоотой зүйл. Энэ нь биологи, орчин, сэтгэлзүй, түүхийн явцад өөрчлөгдөн шинэчлэгдэж байдаг. Мөн ямарваа нэгэн соѐлоос соѐл нь
  • 14. зээлж өөрчлөгдөж байдаг байна. Энэхүү соѐлын зээл нь бүх соѐлдөргөн дэлгэр тохиолддог.Жишээ нь: Америкийн соѐл өглөөний цайгаа жүржийн шүүсээр эхлэхсоѐлыг Медитеранинаас, жимсний дараа кофе уухыг Колумбчуудаас,Азиас буудайн үртэй бялуу хийх аргыг зээлэн авсан. Үнэн хэрэгтээ тэдэнэхүү соѐлуудыг гадаад орнуудаас зээлэн авсан боловч Америкчуудөөрийн хэрэглээндээ зориулж, Америк загвартай болгож хэрэглэсэн тулАмерикийн соѐл гэж тооцдог байна.Мөн соѐлын ижил төстэй байдал гэж байдаг бөгөөд улс орнууд ижилхэлээр ярьж, ижил будаа идэн ижил бүлгээр ажиллах зарчмыгэрхэмлэдэг. Гэхдээ ижил хэлтэй байна гэдэг нь соѐлын ижил хэмхэмжээтэй байна гэсэн үг биш юм. Америкчууд Англичуудын хувьдхэлний асуудал дээр ойлголцохгүй хүндрэлтэй асуудлууд зөндөө байдаг.Жишээ нь: ‚bathroom’ гэдэг үг нь Америкчуудын хувьд шууд жорлон гэсэнутга илэрхийлж байхад Англий хэлэнд усан орох газар гэсэн утгыгилэрхийлдэг байна. Бизнесийн дүрэмДээр “Соѐлын элементүүдийн шинжилгээ” хэсэгт өгүүлсэнчлэн бизнесэрхлэгчид соѐлыг сайтар шинжлэн бизнесийн дүрмээ тодорхойлоххэрэгтэй бөгөөд ерөнхийдөө олон улсын маркетингийн үйл ажиллагаагэрхлэгчид доорх 3 дүрмийг мэдэж байх ѐстой.Соѐлын харилцаа: Энэ нь бизнесийн дүрэмтэй холбогдвол амжилттайхарилцаа тогтоох соѐлын чухал нөхцөл юм. Амжилттай бизнесмэнүүдХятадын гуан-ши, Японы нинген канкей, Латин америкийн компадрегэдэг үгнүүдийг мэддэг. Эдгээр үгнүүд нь найрамдал, харилцаа, итгэлгэсэн утгуудыг илэрхийлдэг байна. Тэд мөн ямар ч соѐлын нөхцөлдэхлээд үр дүнтэй харилцаа тогтоохгүй бол найрамдал байгуулах өөрямар ч орлох зүйл байхгүй гэдгийг мэддэг байна. Иймэрхүү соѐлыннөхцөлд найрамдал бол амжилтын түлхүүр байдаг байна.Соѐлын онцлог: Энэ нь аливаа бизнес эрхлэгч харилцаа тогтоож буйулсынхаа соѐлоос суралцана гэсэн үг юм. Жишээ нь: Япончууд өөрийнхүндэлж буй хүнийхээ өмнө бөхийж хүндэтгэлээ илэрхийлдэг ба энэ ньхүчтэй итгэлцэл, сайн харилцааг илэрхийлдэг.Мөн хошин яриа нь ажил хэргийн уулзалтын уур амьсгалыг халуунболгож болох боловч гадаад хэл рүү сайн орчуулагдаж чадахгүй, соѐлынонцлогоос шалтгаалан бусдад ойлгогдохооргүй байх зэрэг асуудалтайтулгардаг. Жишээ нь: Японы нэгэн онигоо нь “Чи хоѐр хэлээр ярьжчаддаг хүнийг юу гэж дуудах вэ? 2 хэлээр яригч. Чи 3-н хэлээр яригчхүнийг юу гэж дуудах вэ? 3 хэлээр яригч. Чи ганц хэлээр ярьдаг хүнийгюу гэж дуудах вэ? Англи хүн.” Энэ нь магадгүй Япончуудад хөгжилтэйбайх боловч Англи хүнд хөгжилтэй байна гэж үү?
  • 15. Соѐлын хязгаарлалт: Энэ нь тухайн орны соѐл нь гадаадынхныг эстооцон нутгийн хүмүүсийг хязгаарласан дүрэм журам, зан төлөвүүд юм.Шашин, улс төр, эмэгтэйчүүдийн хандлага зэрэг нь соѐлын өвөрмөц занчанарын жишээнүүд юм. Энэ бүхнээс бизнщс эрхлэгчид тухайн орнысоѐлын хязгаарлалтуудыг сайтар мэдэж байж бизнесээ эрхлэх ньэрсдлийг багасгах нөхцөл болдог.Бизнесийн дүрэмд хамаарах нэгэн хэсэг бол бизнесийн ѐс зүйгхэрэгжүүлэх асуудал байдаг. Бизнесийн ѐс зүйУлс орнуудын хооронд бизнесийн ѐс зүй нь тодорхойлогдоогүй эсвэлтодорхой харагдахуйц зэрэг ялгаатай байдаг.Ерөнхийдөө бизнесийн байгууллага шийдвэр гаргах, бодлогооболовсруулах, үйл ажиллагаа явуулахад бэрхшээлтэй тулгардаг 5 хүчинзүйл байдаг. Хүснэгт 9 Ажил эрхлэлтийн туршлага, бодлого Улс төрийн төлбөр, улс Хэрэглэгчийн эрх төрийн ажил хэрэг дэх ашгийг хамгаалалт хамаарал Бизнес эрхлэгч Хүний эрх, Хүрээлэн буй эрх чөлөө орчны хамгаалалтОлон улсын зах зээл дээр нөлөөлөгч бэрхшээлтэй асуудлын нэг ньбизнесийн ѐс зүй бөгөөд тухайн улс орон гадаадын байгууллагын үйлажиллагааг үүгээр шүүмжилж, хянаж байдагтай холбоотой.Нэгэн улс оронд хүлээн зөвшөөрөгдсөн зүйл нөгөө улс оронд хүлээнзөвшөөрөгдөхгүй байх жишээтэй байдаг.Энэ бүх хүчин зүйлийг авч үзэн, тухайн улс орны бизнесийн ѐс зүйнасуудлыг хэрэгжүүлэн үйл ажиллагаагаа эрхлэх нь амжиллтай бизнесэрхлэх нөхцлийг бүрдүүлж өгдөг.
  • 16. Îëîí óëñûí ìàðêåòèíãèéí ñî¸ëûí îð÷íû íºëººã àìåðèêèéí ýðäýìòýíÔ.Ýíæåë äàðààõ áàéäëààð òîäîðõîéëñîí áàéíà. Íèéãìèéí ¿íýò ç¿éëñ Ñî¸ëûí ãóðâàë Ãýð á¿ë Øàøíû ¿íýò Ñóðãóóëü Óðüäàõ òóðøëàãà ç¿éëñ Çèíäàà èæèë Õóâü õ¿íèé ¿íýò õ¿ì¿¿ñòýé õàðüöàõ ç¿éëñ ¯íäýñíèé ñî¸ë íü õóóëü ýðõ ç¿é, òºðèéí òîãòîëöîîãîîð äàìæèæ çàõçýýë äýýðõ íèéë¿¿ëýã÷èä ÿìàð áàðàà áîðëóóëæ áîëîõûã òîäîðõîéëäîã.Ñî¸ëûí ãîë ãîë ¿íýò ç¿éëñ íü õ¿íèé ¿éë àæèëëàãààã îéëãîõîä ãîë ò¿ëõ¿¿ðáîëäîã áà òèéì ÷ ó÷ðààñ îëîí óëñûí ìàðêåòèíãèéí ìýðãýæèëòí¿¿äèéíñîíèðõîëûã òàòäàã. Íèéãìèéí ¿íýò ç¿éëñýýñ áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ÿàæàøèãëàõ åðºíõèé õàíäëàãà ÷èãëýë óðãàí ãàðäàã. Æèøýýëáýë, õîîëîíä ÿìàðá¿òýýãäýõ¿¿í õýðýãëýõ, õîîëîî ÿàæ õèéõ, õ¿íñíèé ÿìàð òºðëèéã õîîðîíä íüõîëüæ áîëîõã¿éã õ¿ðòýë ÷èãë¿¿ëæ ºãäºã. ¯íýò ç¿éëñ íü áàñ çàõ çýýëèéí ç¿é çîõèñòîé õàðèëöààã çîõèöóóëàõàäèõ ¿¿ðýãòýé. Çàõ çýýëèéí ýäèéí çàñàã ºíäºð õºãæñºí óëñ îðîíä áèçíåñèéíáàéãóóëëàãóóä ººð õîîðîíäîî õàðüöàõäàà óðüä÷èëàí òîõèðîëöñíû äàãóóàæèëëàõ ìàãàäëàë ºíäºð áàéäàã áºãººä àëü íýã òàë íü èòãýë àëäâàëõýðýãëýã÷äèéí ýðõ àøãèéã õàìãààëàõ òîâ÷îîíä õàíäàæ òóñëóóëæ áîëîõ áàóëìààð ø¿¿õýä õàíääàã. Àìåðèê ºíäºð õºãæèëòýé õîòæñîí óëñ áîëñîí ÷ íèéãìèéí ¿íýò ç¿éëñíü ¿ëýìæ õýìæýýãýýð ÕÀÀ-í ãàðàë ¿¿ñýëòýé. Ñóäëàà÷èä àìåðèêèéí èðãýäèéíàìüäðàëûí ¿íýò ç¿éëñèéã äàðààõ áàéäëààð òîäîðõîéëæ áàéíà. ¯¿íä: 1. ýëáýã õàíãàëóóí áàéäàë 2. ¸ñ ñóðòàõóóíû çàð÷ìóóä (ñàéí ìóóã ÿëãàõ) 3. àæèë õèéõ íü òîãëîõîîñ èë¿¿ ýðõýì ç¿éë 4. öàã õóãàöàà áîë ìºí㺠5. õºäºëìºð, ººäðºã ¿çýë, àæèë õýðýã÷ ÷àíàð, 6. áàéãàëèéã ýçýìäýõ 7. òýãø ýðõ 8. õ¿í õ¿íýý õàéðëàõ ¿çýë
  • 17. Ýðäýìòýä àìåðèê êàíàäûí èðãýäèéí ¿íýò ç¿éëñèéã ººð õîîðîíä íüõàðüöóóëàí ñóäàëñàí áàéíà. Ýíý íü:Êàíàä ÀÍÓÈðãýä íü õóóëü æóðàì ñàõèõäàà ñàéí Èðãýä íü õóóëü æóðàì ñàõèõäàà òààðóóÍèéãìèéí ýðõ, ¿¿ðãèéí òàëààñ èë¿¿ Õóâü õ¿íèé ýðõ, ¿¿ðãèéã èë¿¿ ÿðüäàãÿðüäàãØ¿¿õèéã çàñãèéí ýðõèéí áýëýãäýë Ø¿¿õèéã çàñãèéí ýðõ õýð çýðýã ¿ðãýæ ¿çäýã àøèãòàé áàéãààã õàðóóëäàã ãýæ ¿çäýãÕóóëèéã ÷àíãà ìºðääºã Ä¿ðýì æóðìûã õÿëáàðõàí ººð÷ëºõ õàíäëàãàòàéÞìûã ººð÷ëºõ人 òîãòîëöîîíû Õ¿ì¿¿ñ áóðóó ãýæ ¿çñýí ç¿éëýý àëáàíõ¿ðýýíä ººð÷èëäºã áóñ àðãààð, çàðèìäàà á¿ð õóóëü çºð÷èæ ººð÷ëºõ õºíäëàãàòàéÀìæèëòòàé áàéõûã õýò ñàíààðõàõ íü Õóóëèéã ¿ë òîîìñîðëîäîã, àâèëãàë¸ñ ç¿éã¿é ÿâäàë ãýæ ¿çäýã. ãàçàð àâñíûã àìæèëò ðóó õýò òýì¿¿ëäýãòýé õîëáîæ ¿çäýã àìæèëòûã òàõèí ø¿òëýã.Íèéãìèéí õàðèëöààã ºíäºð ¿íýëäýã Õºäºëìºðèéí õàðèëöààíû ¸ñ ç¿éã èõ àíõààðäàãÊàíàä÷óóä èë¿¿ áîëãîîìæòîé Àìåðèê÷¿¿ä ýðñäýëä èë¿¿ îðäîãÖººí òîì êîìïàíèóä áàéäàã áà íèéò Àñàð îëîí æèæèã êîìïàíèóä áàéäàãêîìïàíèéí 80 õóâèéã 7 ãýð á¿ëýçýìøèæ áàéäàãÌîíîïîëèéí ýñðýã õóóëü òîãòîîìæ Ìîíîïîëèéí ýñðýã õàòóó õóóëüòàéñàéí áîëîâñðîãäîîã¿éÓëñûí ºì÷èéã äýìæäýã ºðñºë人í, æèæèã áèçíåñèéã äýìæäýãÁèçíåñèéí õ¿ðýýíèéõýí ýîë òºëºâ Áèçíåñ ýðõëýã÷èä ãîë òºëºâ òóñãàéíèéãìèéí äýýä àíãèàñ ãàðàëòàé, ìýðãýæëèéí õ¿ì¿¿ñ áàéäàã.òóñãàé ìýðãýæëèéí õ¿í öººíÍèéò àæèëëàãñäàä íîãäîõ ¿éëäâýð÷íèé áàéãóóëëàãàä ýëñýõäýý¿éëäâýð÷íèé áàéãóóëëàãûí õîéðãî õàíääàã.ãèø¿¿äèéí òîî ÀÍÓ-ààñ 2 äàõèí îëîíËîááè õèéäýã áàéãóóëëàãóóä öººí Êîíãðåñò 7000 ëîááèéí áàéãóóëëàãóóä á¿ðòãýãäñýí. Êîíãðåñèéí ãèø¿¿ä ººðèéíõººðºº ñàíàë ºãäºã ó÷ðààñ ëîááè àæèëëàõ íºõöºë áàéäàã.

×