Marketing management 3 2010 орчны шинжилгээ

5,012 views
4,786 views

Published on

0 Comments
11 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
5,012
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
97
Comments
0
Likes
11
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Marketing management 3 2010 орчны шинжилгээ

  1. 1. Орчны шинжилгээ Лекц 3
  2. 2. Гадаад орчныг шинжлэх гэдэг нь• Байгууллагын хувьд ямар нэгэн боломж болон аюул бий болгож болохуйц гадаад хүчин зүйлсүүдийг удирдлагын зүгээс хянах үйл ажиллагаа юм.• Òýð íü áàéãóóëëàãà îäîî ÿìàð ò¿âøèíä áàéãàà, äýýä óäèðäëàãûí òºñººëæ áàéãààãààð áàéãóóëëàãà ÿìàð ò¿âøèíä õ¿ðýõ, èéì ò¿âøèíä õ¿ðýõèéí òóëä óäèðäëàãà þó õèéõ âý ãýñýí ãóðâàí àñóóëòàä áîëîìæ áà áýðõøýýëèéí òàëààñ íü õàðèóëò ºãºõºä îðøäîã.
  3. 3. Áàéãóóëëàãûí áîëîìæ áîëîí òóëãàð÷áîëîõ àþóë, áýðõøýýë íü ýäèéí çàñàã, óëñòºð, çàõ çýýë, òåõíîëîãè, ºðñºë人í, îëîíóëñûí áàéäàë áîëîí íèéãìèéí òºëºâáàéäàë ãýñýí õ¿ðýýíä òîõèîëäîíî.• Харин бàéãóóëëàãûí давуу áîëîí сул тал íü ìàðêåòèíã, ñàíõ¿¿, үйлдвэрлэл, нэгж хэсгүүд, бîëîâñîí õ¿÷èí, байгууллагын ñî¸ë, îíöëîã øèíæ òºðõ, үйлдвэрлэлийн óëàìæëàëò òåõíîëîãè ãýñýí õ¿ðýýíä бий болно
  4. 4. Ãàäààä, дотоод îð÷íû õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä
  5. 5. Çàõ çýýëèéí õ¿÷èí ç¿éë• Ýíý íü õýäèéä ÷ ÿìàð ÷ íºëºº ¿ç¿¿ëæ áîëäîã. Òóõàéëáàë, ÿíç á¿ðèéí á¿òýýãäýõ¿¿í, ¿éë÷èëãýýíèé ìº÷ëºã, çàõ çýýëä íýâòðýõ áîëîìæ áà áýðõøýýë, õ¿í àìûí îðëîãûí õóâààðèëàëò, ñàëáàðûí äîòîîä ºðñºë人í ãýõ ìýò îëîí õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéã øèíæèëæ áàéõ íü ñòðàòåãèà òîäîòãîõ áà ºðñºëäºã÷ººñºº äàâàìãàéëàõ ÷óõàë íºëºº ¿ç¿¿ëíý.
  6. 6. Òåõíîëîãèéí õ¿÷èí ç¿éë• 1970 îíä Ý.Òîôôëåð "Ôóòóðîøîê-èðýýä¿éí ìóóæðàëò" ãýñýí íýð òîìü¸î ìåíåæìåíòýä îðóóëсан. Ýíý íü ìàø áîãèíî õóãàöààíä ìàø òîì ººð÷ëºëò ºäººñíèé óëìààñ õóâü õ¿ì¿¿ñò ñàíàà ñýòãýëýýð óíàõ áîëîí ÷èã áàðèìæàà àëäàõ ÿâäàë ãýæ òýðýýð òàéëáàðëàсан. Èéì ººð÷ëºëò òåõíîëîãèéí òàëààð ÿàæ ãàðãàõûã óäèðäàã÷ õ¿í òîîöîîëîí áàðèìæààëæ áàéõ øààðäëàãàòàé. Òóõàéëáàë, ìàø óäààí õóãàöààíä öààñàí óóò, õàéðöàã õýðýãëýãäýæ èðñýí. Ãýòýë íåôòèéí ¿íý òîãòâîðæñîíòîé õîëáîãäîæ íèéëýã ñàâ, óóò, õàéðöàã ºðãºí õèéãäýõ áîëñîí íü íýí áîãèíî õóãàöààíä ò¿ð¿¿÷èéíõèéã íü õ¿íä áàéäàëä îðóóëсан.
  7. 7. Îëîí óëñûí õ¿÷èí ç¿éë• ªíºº ¿åä îëîí óëñûí çàõ çýýë äýýð òîì êîìïàíèóäûí îëîíõè òºäèéã¿é æèæèã ï¿¿ñ¿¿ä ìÿíãà ìÿíãààð îðîëöîæ áàéíà. Óäèðäëàãà ýíýõ¿¿ íýí ºðãºí õ¿ðýýíä ººðèéí õÿíàëòòàé áàéõ ¸ñòîé. Ó÷èð íü ãàäíààñ òóõàéí îðíû ò¿¿õèé ýä, ìàòåðèàëûã õÿëáàðõàí îëæ àâàõ áîëîìæ, îëîí óëñûí êàðòåëü, ¿íäýñòýí äàìíàñàí êîðïîðàöèóäûí ¿éë àæèëëàãàà, õºðºí㺠îðóóëàëòûí îáüåêò þìóó òîäîðõîé çàõ çýýëèéí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ áóé îðîí äàõü âàëþòûí õàíøíû ººð÷ëºëò õèéãýýä óëñ òºðèéí øèéäâýð¿¿äèéí õàíäëàãûí óëìààñ áîëîìæ á¿ðäýõ ýñâýë àþóë ó÷èð÷ áîëîõ þì.
  8. 8. Засгийн газрын бодлого• Ï¿¿ñ¿¿äèéí åðºíõèé ñòðàòåãè áîëîí Çàñãèéí ãàçðûí áîäëîãûã øèíæëýí îíîøëîæ áàéõ íü òóõàéí êîìïàíè áóþó ñàëáàðûã õàìãààëàõ áóþó ºðãºæ¿¿ëýõ áîëîìæ îëãîäîã. Òóõàéí ï¿¿ñ, êîìïàíè áóñàä îðíûõîî ºðñºëäºã÷èéí ñòðàòåãèéã ãîë àëäàõã¿é òààìàãëàí îíîøëîæ ÷àäâàë ººðèéíõºº ñòðàòåãèéã äîòîîä çàõ çýýëä áýõæ¿¿ëýõýä ÷èãë¿¿ëýõ ýñâýë ãàäààä îðíû ºðñºëäºã÷人 ñºðæ àæèëëàõ õèéãýýä áóñàä êîìïàíèéí ñòðàòåãèéã íÿöààõ çîðèëãîîð îëîí óëñûí ¿éë àæèëëàãààãàà èäýâõæ¿¿ëýí ºðãºæ¿¿ëýõýä çàñãèéí ãàçðààñ äýìæëýã ýðæ õàéæ áàéäàã.
  9. 9. Ýäèéí çàñãèéí õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä• ¯¿íä: Үндэсний болон дотоодын нийт бүтээгдэхүүн, Үндэсний орлого, èíôëÿöè áîëîí äèôëÿöèéí õóðä, àæèë ýðõëýëòèéí ò¿âøèí, îëîí óëñûí òºëáºðèéí òýíöýë, âàëþòûí õàíø, òàòâàðûí õýìæýý, улсын төсөв, өр çýðýã îðíî. Ýäãýýð õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéã áàéíãà îíîøëîí ¿íýëæ áàéõ õýðýãòýé áàéäàã.
  10. 10. Óëñ òºðèéí õ¿÷èí ç¿éë• Çàñãèéí ãàçàð àæèë õýðýã÷ ¿éë àæèëëàãààíä áàéíãà èäýâõèòýé îðîëöäîã òóë ò¿¿íèé óëñ òºðèéí ¿éë àæèëëàãààã áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà ñîðãîã àæèãëàæ áàéõ øààðäëàãàòàé.
  11. 11. Íèéãìèéí çàí ¿éëèéí õ¿÷èí ç¿éë• Ýíý íü íèéãìèéí ººð÷ëºãäºæ áàéäàã íàéäëàãà, õàðèëöàà, ¸ñ ñóðòàõóóíûã áàãòààäàã. ªíººãèéí íºõöºëä ¿éëäâýðëýë õóäàëäààíû òàëààðõè ìýäðýìæ, íèéãýìä ¿íäýñíèé öººíõ áîëîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ áàéð ñóóðü, ìåíåæåð¿¿äèéí íèéãìèéí ÷èãëýëèéí ººð÷ëºëò, õýðýãëýã÷äèéí ýðõ àøãèéã õàìãààëàõ õºäºëãººí¿¿ä õàìààðàãääàã.• Áàéãóóëëàãàä ÷óõàìõ¿¿ íèéãìèéí ÷àíàðòàé òîì àñóóäëûã äýâø¿¿ëýí òàâèõ íü îëîíòàà òîõèîëääîã. Õóâüñàí ººð÷ëºãäºæ áóé íèéãìèéí õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéã òóõàé á¿ðò íü ìýäýð÷ ¿ð àøèãòàé õàðèó ¿éëäýë õèéõèéí òóëä àëèâàà áàéãóóëëàãà ººðºº øèíý îð÷èí íºõöºëä çîõèöîí óõàìñàðòàéãàà𠺺ð÷ëºãäºæ áàéõ ó÷èðòàé.
  12. 12. ªðñºë人íèé õ¿÷èí ç¿éë• Àëèâàà áàéãóóëëàãà ºðñºëäºã÷èéíõºº òóõàé áîëîí áàéæ áîëîõ ìýäðýìæ, õàðèó ¿éëäëèéã òàíäàí ìýäýõã¿éãýýð îðøèí òîãòíîõ áîëîìæã¿é áèëýý. Ýíý òóõàéä ïðîô. Ì. Ïîðòåð: "ªðñºëäºã÷ þóã óðàãø õºäºëãºæ áàéíà âý?", "ªðñºëäºã÷ þó õèéæ áàéíà âý?", "Òýð íü þó õèéæ ÷àäàõ âý?" ãýñýí àñóóëòóóäàä õàðèóëò ºã÷ ÷àäàõààð øèíæëýí ä¿ãíýæ áàéõ ¸ñòîé ãýæ "ªðñºë人íèé ñòðàòåãè" íîìîíäîî áè÷сэн байдаг
  13. 13. ªðñºëäºã÷ºº øèíæëýõýä îíîøëîëûíäºðâºí ýëåìåíòийг ашигладаг1. ªðñºëäºã÷èéíõºº èðýýä¿éí çîðèëãûã òàíäàí ìýäýõ2. ªðñºëäºã÷èéíõºº òóõàéí ñòðàòåãèéã çºâ ¿íýëýõ3. ªðñºëäºã÷èä áîëîí òóõàéí êîìïàíèéí àæèëëàæ áóé ñàëáàðûí íºõöºë áàéäëûã óðüä÷èëàí òîéìëîí ìýäýæ áàéõ4. ªðñºëäºã÷èéíõºº äàâóó áîëîí ñóë òàëóóäûã ã¿íçãèé ñóäëàí ìýäñýí áàéõ ¸ñòîé áàéäàã.
  14. 14. Ýäãýýð ýëåìåíòèéã íóõàöòàé øèíæëýõýääºõºì ¿ç¿¿ëýõèéí òóëä Ïîðòåð äîîðõèäºðâºí ýíãèéí àñóóëòûã òàâüñàí.1. ªðñºëäºã÷ ÷èíü îäîîãèéíõîî áàéäàëä ñýòãýë õàíãàëóóí áàéãàà ýñýõ?2. ªðñºëäºã÷ ººðèéí ñòðàòåãèäàà ëàâòàé ÿìàð àëõàì, ººð÷ëºëò õèéæ áîëîõ?3. ªðñºëäºã÷èéí ýìçýã ñóë òàë þó áàéæ áîëîõ4. ªðñºëäºã÷èéí òàëààð ÿìàð ºäººí õàòãàëãà õèéæ áîëîõ õèéãýýä íýí äîðâèòîé, ¿ð àøèã á¿õèé ÿìàð õàðèó àðãà õýìæýýã àâ÷ áîëîõ?
  15. 15. Áàéãóóëëàãûí äîòîîä îð÷íûã øèíæëýõ• Äîòîîä àñóóäëóóäàà îíîøëîõ ¿éë ÿâäëûã óäèðäëàãûí øèíæèëãýý ãýäýã. Òýð íü áàéãóóëëàãûí ¿¿ðýã á¿õèé íýãæ¿¿äèéí äàâóó áîëîí ñóë òàëóóäûã ñòðàòåãèéí ¿¿äíýýñ ¿íýëýõ àðãà÷ëàë þì.
  16. 16. ÌàðêåòèíãÌàðêåòèíãèéí ¿¿ðãèéã ñóäëàõàä 7 åðºíõèé õ¿ðýýã àíõààðàõ íü ÷óõàë. ¯¿íä:1.Çàõ çýýëä ýçëýõ õóâü áà ºðñºëäºõ ÷àäâàð2.Á¿òýýãäýõ¿¿íèé íýð òºðºë áà çýðýã, äóãààð, ÷àíàð.3.Çàõ çýýëèéí õ¿í àì ç¿éí ñòàòèñòèê4.Çàõ çýýëèéí ñóäàëãàà áà áîëîâñðóóëàëò5.Õàðèëöàã÷èääàà áîðëóóëàëòûí ºìíº áà õîéíî ¿ç¿¿ëýõ ¿éë÷èëãýý6. ¯ð àøèãòàé áîðëóóëàëò áà çàð ñóðòàë÷èëãàà7. Àøèã.
  17. 17. Ñàíõ¿¿• Ñàíõ¿¿ãèéí áàéäëûã øèíæëýõ íü áàéãóóëëàãàä íýí ÷óõàë áºãººä маркетингийн òºëºâëºëòèéã ¿ð àøèãòàé õýðýãæ¿¿ëýõýä òóñ äºõºì ¿ç¿¿ëäýã áàéíà. Ñàíõ¿¿ãèéí øèíæèëãýýíèé òóõàéä ÿíç á¿ðèéí õàíäëàãà áàéäàã ÷ òýð íü áàéãóóëëàãûí äàâóó áà ñóë òàë, äàëä áîëîìæ áà õ¿íäðýë, áýðõøýýëèéã íýýí ãàðãàäàã. Ñàíõ¿¿ãèéí øèíæèëãýý áîë áàéãóóëëàãûí ñóë òàëûã öàã àëäàëã¿é èëð¿¿ëýí çàñàõ, ò¿¿íèé ºðñºëäºã÷òýé õàðüöóóëáàë ÿìàð ò¿âøèíä áàéãààã ¿íýëæ öýãíýõýä òóñàëäàã. ßëàíãóÿà óðò õóãàöààíä èëýð÷ áîëîõ äàâóó, ñóë òàëàà óðüä÷èëæ õàðàõ áîëîìæ ºãäºã. Ýíý ¿íäñýí äýýð íººö¿¿äýý äàõèí õóâààðèëæ ¿ð ä¿íòýé àøèãëàõ, ñàëáàð íýãæ¿¿äèéíõýý ñàíõ¿¿ãèéí áàéäëàà ñàéæðóóëæ áàéõ øààðäëàãàòàé.
  18. 18. ¯éëäâýðëýë• Ýíä ÷óõàì ¿éëäâýðëýëèéí ïðîöåññûí òóõàé ºã¿¿ëýõ áîëíî. ¯éëäâýðëýëûí ¿éë ÿâöûã óäèðäëàãà áàéíãà øèíæèëæ áàéõ íü áàéãóóëëàãà îðøèí òîãòíîõîä èõýýõýí ÷óõàë ¿¿ðýã ã¿éöýòãýíý.• Ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä á¿òýýìæèä õàíäàõäàà ãîë íü áàéãóóëëàãûí ¿éëäâýðëýëèéí ¿¿ðýãò àíõààðëàà òºâëºð¿¿ëýõ áîëñîí ÿâäàë ýíý òàëààðõè øèíý õàíäëàãà áîëæ áàéíà
  19. 19. Õ¿íèé íººö• Áàéãóóëëàãûí òóëãàìäàæ áàéãàà àñóóäëûí èõýíõè íü ýöñèéí ýöýñò õ¿ì¿¿ñòýé õîëáîîòîé áàéäàã. Àëèâàà áàéãóóëëàãûí õóâüä õ¿íèé íººöèéí ¿¿ðãèéí äàâóó, ñóë òàëóóäûã øèíæëýí ñóäëàõ õýðýãòýé áàéäàã. ¯¿íèéã ¿ë îéøîîâîë äàëä àãóóëàãäàæ áóé ñóë òàëûã èëð¿¿ëæ, çàñ÷ çàëðóóëàõ áîëîìæèéã àëäàæ èðýýä¿éä áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààã àþóëä îðóóëàõ ìàãàäëàë íýìýãääýã.• Õýðýâ áàéãóóëëàãà óë ¿íäýñòýé øèæèì ò¿ëõýýñ á¿õèé çîðèëò òàâüñàí ìýðãýæèëòýé àæèëòàí, óäèðäàã÷òàé áîë ñòðàòåãèéí ÿíç á¿ðèéí õóâèëáàðûã ìºðäºõ ÷àäâàðòàé áàéíà.
  20. 20. Áàéãóóëëàãûí ñî¸ë áà îíöãîé ä¿ð òºðõ• Òóõàéí áàéãóóëëàãà äàõü óóð àìüñãàëûã ò¿¿íèé ñî¸ë ãýæ íýðëýäýã. Ñî¸ë íü áàéãóóëëàãàä çîíõèëæ áóé ¸ñ æóðàì, ¸ñ ñóðòàõóóíû áîëîí íàéäëàãûã òóñãàäàã. Ýíýõ¿¿ ñî¸ëûã òîäîðõîé øèíæ á¿õèé àæèëòíóóäûã ººðòºº òàòàõ áîëîí òîäîðõîé õýâ ìàÿãèéí çàí ¿éëèéã äýìæèí óðàìøóóëëàõûí òóëä óäèðäëàãà àøèãëàäàã. Äîòîîäûíõîî áàéäëûã íàðèéí øèíæëýí, äàâóó áà ñóë òàëóóäàà èëýðõèéëýõèéí õàìò íºëººëºã÷ õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéã à÷ õîëáîãäëîîð íü ýðýìáëýí òîãòîîñíû äàðàà óäèðäëàãûí õóâüä äàâûí ºìíº àíõààðàõ ¸ñòîé ýñâýë õîéøëóóëæ áîëîõóéö àñóóäàë íü þó áîëîõ, áàñ ãàäààä îð÷èí äàõü áîëîìæ íºõöëèéí òóëãóóð áîëîõóéö ç¿éë íü þó áàéíà ãýäãèéã îíошилæ òîäîðõîéëäîã.
  21. 21. Байгууллага îð÷íûхоо á¿òöèéã òîäîðõîéëñíûäàðàà ò¿¿íèéг ýëåìåíò òóñ á¿ðýýð õóâààí àâ÷¿çýõ íü îíöãîé à÷ õîëáîãäîëòîé. ¯¿íèéã îð÷íûøèíæèëãýýíèé õ¿ðýý ÷ ãýæ íýðëýäýã.Òèéì õ¿ðýýã òîäîðõîéëîõîä ¿íäñýí ãóðâàí õ¿÷èí ç¿éë íºëººëäºã. ¯¿íä:1. Ñóðãóóëèéí îð÷èíä íºëººëæ ÷àäàõ îíöãîé à÷ õîëáîãäîëòîé ýëåìåíò¿¿äèéí ýãçýãòýé öýãèéí òîî, øèíæ ÷àíàð2. Îð÷íû øèíæèëãýýíèé öàã õóãàöààíû õÿçãààð3. Á¿ðýí øèíæèëãýý õèéõ áîëîìæ çýðýã áîëíî.
  22. 22. Байгууллагын îð÷èí, ò¿¿íèé õ¿÷èíç¿éëèéí óòãûã ñàéí òîäîðõîéëîõûí òóëäò¿¿íèé òóõàé ìýäýýëëèéã àëü áîëîõîîðá¿ðýí öóãëóóëàõ øààðäëàãàòàé.• Ìýäýýëëèéã ¿íýëýõ íü байгууллагын îð÷íû øèíæèëãýýíèé ýöñèéí øàò áîëäîã. ¯íýëãýýíèé ¿ð ä¿íã ñòðàòåãèéí øèíæèëãýý áà ñòðàòåãèéí áîëîìæèò õóâèëáàðóóäûã òîäîðõîéëîõ ¿íäýñëýëèéã ãàðãàõàä àøèãëàíà. Ìýäýýëëèéí ¿íýëãýýíèé ¿íäñýí çîðèëãî íü байгууллагын ¿éë àæèëëàãààíä íºëººëºõ íºëººëëèéí ýåðýã áà ñºðºã òàëûã òàéëáàðëàõàä îðøèíî.
  23. 23. Ìэдээллийн ¿нэлгээг “5*5” аргаар õèéæ áîëíî.• Ýíý àðãà íü ãàäààä îð÷íû àøèãòàé ýëåìåíò¿¿äèéã òîäîðõîéëäîã áà ãàäààä îð÷íû òàâàí õ¿÷èí ç¿éëèéí òóõàé ººðòºº òàâàí àñóóëò òàâüæ õàðèóëäàã àðãà þì.
  24. 24. Ýäãýýð íü:1. Õýðýâ òà ãàäààä îð÷íû õ¿÷èí ç¿éëèéí òóõàé ìýäýýëëèéã ìýäýõ õ¿ñýëòýé áîë òýäíýýñ ÿäàæ òàâûã íü íýðëýíý ¿¿?2. Ãàäààä îð÷íû ÿìàð òàâàí õ¿÷èí ç¿éë òàíä àþóëòàé ñàíàãäàæ áàéíà?3. Òàíû ºðñºëäºã÷èéí òºëºâëºãººíººñ ÿìàð òàâàí õ¿÷èí ç¿éë òàíä ìýäýãäýæ áàéíà?4. Õýðýâ òà ñòðàòåãèéí ÷èãëýëýý òîäîðõîéëñîí áîë ãîë çîðèëãîäîî õ¿ðýõýä õàìãèéí ÷óõàë ÿìàð òàâàí õ¿÷èí ç¿éë áàéíà?5. ªºð÷ëºëòèéí ¿ð ä¿íä òàíû òààòàé áàéõ íºõöëèéã õàíãàõ ãàäààä òàâàí íºõöºë áàéäëûã íýðëýíý ¿¿?Ýäãýýð òàâàí àñóóëò áîëãîíä èòãýëòýé õàðèó ºãñíººð байгууллагын èðýýä¿éí áîäèò áàéäëûã òîãòîîõ áîëîìæòîé áîëíî.
  25. 25. Ìýäýýëëèéã ¿íýëýõ ººð íýã àðãà íüбайгууллагын èðýýä¿éí îð÷íû àøèãòàé õ¿÷èíç¿éë¿¿äèéí ¿íýëãýýíèé ¿íäñýí øàëãóóðóóäáàãòñàí äàðààõè äºðâºí àñóóëòàíä õàðèóëòºãºõ çàìààð æàãñààëò ãàðãàõ ÿâäàë þì.¯¿íä:1.ªãºãäñºí õ¿÷èí ç¿éë¿¿äýýñ байгууллагын áàéäàëä íºëººëæ ÷àäàõ ÿìàð õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä áàéíà âý? (ýåðýã, ñºðºã òàë)2.Ýíý õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéã èõýñãýõ ÿìàð ìàãàäëàë áàéíà âý?, ò¿¿íèéã öààøèä õÿíàæ ñóäàëæ áîëîõ óó?
  26. 26. 3.Байгууллагын ¿éë àæèëëàãààíä íºëººëæ áóé õ¿÷èí ç¿éëèéí íºëºº õèð çýðýã èõ âý?• Байгууллагад íºëººëæ áóé ýäãýýð õ¿÷èí ç¿éë õýäèéä ñóëðàõ âý? (îéðûí ¿åä, äóíä õóãàöààíä, óðò õóãàöààíä )• Äýýðõè àñóóäëóóäûã àøèãëàí îð÷íû øèíæèëãýýã îéëãîõûí òóëä “Байгууллагад íºëººëºõ õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéã èõýñãýõ ìàãàäëàë” ãýñýí ìàòðèöûã õýðýãëýæ áîëíî.
  27. 27. “Байгууллагад íºëººëºõ õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéã ихэсгэх магадлал” матриö
  28. 28. SWOT øèíæèëãýý• Çàõ çýýëèéí íºõöºëä áàéãóóëëàãûí ãàäààä äîòîîä îð÷íû õ¿÷èí ç¿éëèéí íºëººëëèéã ñóäëàõäàà "SWÎÒ" øèíæèëãýýíèé àðãûã õýðýãëýäýã. Ýíý íü áàéãóóëëàãà ººðèéí äàâóó áà ñóë òàë, áîëîìæ áà àþóë çàíàë ãýæ ¿çýæ áîëîõ ÿìàð àñóóäàë áàéíà, ò¿¿íèé íºëººëºë íü ÿìàð áàéãààã øèíæëýí ñóäàëñíû ¿íäñýí äýýð ýðõýì çîðèëãî, ñòðàòåãèà òîäîðõîéëæ õýðýãæ¿¿ëýõ áîëîìæ íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëæ ºãäºã.
  29. 29. • Áàéãóóëëàãà äîòîîä îð÷íîî ñóäàëæ ººðèéí õ¿÷òýé áà ñóë òàëûã òîäîðõîéëíî. ̺í äîòîîä îð÷íû ¿ç¿¿ëýëò òóñ á¿ð íü õèð ÷óõàë ¿ç¿¿ëýëò âý? ãýäãèéã ¿íýëíý.
  30. 30. SWÎÒ øèíæèëãýýíèé äîòîîä îð÷íû ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä:
  31. 31. • Õ¿÷òýé áîëîí ñóë òàëûã òîäîðõîéëæ áàéõäàà áàéãóóëëàãûí ìåíåæåð¿¿ä áóñàä ºðñºëäºã÷ áàéãóóëëàãóóäààñàà þóãààðàà èë¿¿ áîëîõûã ýðýëõèéëæ õàéõ õýðýãòýé. ßëàíãóÿà ãîë ºðñºëäºõ äàâóó òàë íü ¿éë÷èëãýýíèé ¿íý öýíèéã íýìýãä¿¿ëæ çàõ çýýëä øèíý ¿éë÷èëãýýã íýâòð¿¿ëýõ öàã õóãàöààã áàãàñãàí çàâñðûí ¿éë÷èëãýý áîëîí ýöñèéí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷èääýý õ¿÷òýé õàðèëöààã áèé áîëãîäîã.
  32. 32. SWÎÒ øèíæèëãýýíèé ãàäààä îð÷íû ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä:
  33. 33. Áàéãóóëëàãûí îð÷íû ñóäàëãààíû çîðèëãî íü øèíý áîëîìæèéã íýýí èëð¿¿ëýõ ÿâäàë þì.• Áàéãóóëëàãà áîëîìæ á¿ðèéã àøèãëàõ àëáàã¿é. Èéìýýñ áîëîìæóóäûã ¿íýëæ ¿çýýä àìæèëò îëîõóéö áºãººä áàéãóóëëàãûí íºõöºë áàéäàëä òîõèðîõ òààëàìæòàé áîëîìæèéã ýíý òýðã¿¿íä àøèãëàõ íü ç¿éòýé.• Ìàðêåòèíãèéí áîëîìæèéã àìæèëòûí ìàãàäëàë áîëîí áàéãóóëëàãàä òààëàìæòàé áàéäàë ãýñýí õî¸ð ¿ç¿¿ëýëòýýð àíãèëæ áîëíî.
  34. 34. • Áàéãóóëëàãûí àìæèëòûí ìàãàäëàë íü ºðñºëäºã÷人 äàâàõ ¿éë àæèëëàãààíû õ¿÷òýé òàëààñ íü õàìààðíà. ªºðººð õýëáýë, òóõàéí áîëîìæèéã àøèãëàõàä íºëººëºõ¿éö ÿëãàðàõ îíöëîã øèíæòýé áàéâàë àìæèëò îëîõ íü áîäèòîé áîëíî ãýñýí ¿ã þì.
  35. 35. Áàéãóóëëàãûí áîëîìæèéí ìàòðèöèéã áàéãóóëáàë:
  36. 36. • Áàéãóóëëàãûí îð÷íû àþóë ãýäýãò áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä õ¿íäðýë ó÷ðóóëàõ, àìüäðàõ ÷àäâàðûã áóóðóóëàõ, óíàëòàíä îðóóëæ áîëîõ òààëàìæã¿é òîõèîëäîë, ìº÷, ¿éë ÿâäëóóäûã îéëãîíî. Àþóëóóäûã òîõèîëäîõ ìàãàäëàë, íîöòîé áàéäàë õî¸ðîîð àíãèëæ áîëíî. Áàéãóóëëàãà àþóë òîõèîëäîõîîñ ºìíº ýñâýë, òîõèîëäñîí ¿åä ÿìà𠺺ð÷ëºëò õèéõ âý? ãýäãèéã òîäîðõîéëñîí òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëýõ ¸ñòîé.
  37. 37. Áàéãóóëëàãûí àþóëûí ìàòðèöèéã áàéãóóëáàë:
  38. 38. • Áàéãóóëëàãûí ãàäààä îð÷íû õ¿÷èí ç¿éë - "àþóë çàíàë áà áîëîìæ", äîòîîä îð÷íû õ¿÷èí ç¿éë - "ñóë òàë áà ÷àäâàðò" ºãñºí ¿íýëýëòýíä òóëãóóðëàí ñòðàòåãèéí äºðâºí õóâèëáàðûí àëü íýãèéã ñîíãîæ áîëíî.
  39. 39. "WT" ñòðàòåãè íü• ñóë òàë áîëîí àþóë çàíàëûã ìèíèìóì õýìæýýíä áîëãîõ çîðèëãîòîé. Òóõàéí áàéãóóëëàãûã íýãòãýõ, öîìõòãîõ, òàòàí áóóëãàõ øààðäëàãàòàé áàéæ áîëíî.
  40. 40. "WÎ" ñòðàòåãè íü• ñóë òàëûã áàãàñãàõ, áîëîìæèéã èë¿¿ ñàéí àøèãëàõ îðîëäëîãî þì. Ãàäààä îð÷íû áîëîìæèéã äàâóó òàë áîëãîí àøèãëàõ áîëîìæòîé.
  41. 41. "SÒ" ñòðàòåãè íü• ãàäààä îð÷íû àþóë çàíàëòàé òýìöýõäýý áàéãóóëëàãûí ººðèéõºº äàâóó òàëä òóëãóóðëàí äàâóó òàëàà íýìýãä¿¿ëýõ, àþóë çàíàëûã áàãàñãàõàä ÷èãëýãäýíý. Àëü íýã áàéãóóëëàãà ºðñºëäºã÷èéíõºº ¿éë÷èëãýýíèé ºðñºëäºõ ÷àäâàðûí ºñºëòººñ øàëòãààëàí ¿¿ñ÷ áàéãàà àþóë çàíàëûã àðèëãàí ººðèéí ¿éë÷èëãýýíèé òåõíîëîãè, ñàíõ¿¿, óäèðäëàãà çîõèîí áàéãóóëàëòûí äàâóó òàëàà àøèãëàí ºðñºëäºæ áîëíî.
  42. 42. "S0" ñòðàòåãè• ñòðàòåãèéí õàìãèéí òîõèðîìæòîé õóâèëáàð áîëîõ áºãººä òóõàéí áàéãóóëëàãà áîëîìæäîî ò¿øèãëýí ººðèéí äàâóó òàëûã áýõæ¿¿ëýõ ÿâäàë þì.
  43. 43. PEST шинжилгээний арга нь:• Political and Legal force буюу Улс төр- хууль эрхзүйн орчин• Economic force буюу Эдийн засгийн орчин• Sociocultural force буюу Нийгэм-соѐлын орчин• Technologocal force буюу Техник- технологийн орчин гэсэн үгнүүдийн товчлол юм.
  44. 44. Улс төр-хууль эрхзүйн орчин нь бизнесявуулахад шаардлагатай хууль, дүрэм журамболон аливаа зохицуулалт зэрэгт ихээхэннөлөө үзүүлдэг салбар юм.Энд дараах асуудлуудыг авч үзэх хэрэгтэй. Үүнд:• Улс төрийн орчин хэр тогтвортой байна?• Таны бизнесийн үйл ажиллагааг зохицуулж байдаг хуулиудад төрийн бодлого нөлөөлөх болов уу?• Маркетингийн ѐс зүйн тал дээр төрөөс ямар байр суурь баримталж байна вэ?• Эдийн засагт төрийн зүгээс ямар бодлого баримтлан ажиллаж байна вэ?• Төрөөс шашин болон соѐлын тал дээр ямар нэгэн үзэл баримтлал барин ажиллаж байна уу?
  45. 45. • Аливааолон улсын худалдаа арилжааныгэрээ хэлэлцээрт төрийн зүгээс оролцожбайна уу?• Засгийн газрын бодлого• Худалдааны бодлого• Дотоодын зах зээл дэх лобби, дарамт шахалт• Гадаадын зах зээл дэх дарамт шахалт
  46. 46. Маркетеруудад урт болон удаан хугацаан дахьхудалдааны эдийн засгийн нөхцөл байдлыгтодорхойлох шаардлага гардаг. Энэ нь ялангуяа олон улсад маркетингийн үйл ажиллагаа явуулахаар төлөвлөж байх үед тохиолддог. Энэ үед та дараах нөхцөл байдлыг авч үзэх шаардлагатай.• Дотоодын зах зээлийн нөхцөл байдал• Дотоодын зах зээлийн чиг хандлага• Гадаадын зах зээлийн чиг хандлага• Бараа, үйлчилгээний онцгой албан татвар
  47. 47. • Зах зээлийн болон худалдааны циклүүд• Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлийн онцлог• Хуваарилалтын сувгийн хандлага• Валютын ханш• Хүүгийн хувь хэмжээ• Инфляцийн хэмжээ• Ажил эрхлэлтийн түвшин• Эдийн засаг дахь ДНБ-ий хэтийн төлөв байдал гэх мэт
  48. 48. Аливаа улс орон бүрийн нийгэм соѐлын онцлог ньбизнесийн үйл ажиллагаанд тодорхой хэмжээгээрнөлөөлж байдаг.Үүнд дараах зүйлийг авч үзэх шаардлагатай:• Гадаадын бүтээгдэхүүн үйлчилгээнд хэрэглэгчид хэрхэн хандаж байна?• Бүтээгдэхүүнээ зах зээл дээр түгээхэд тухайн орны хэл нөлөө үзүүлж байна уу?• Эрэгтэй эмэгтэй хүмүүсийн нийгэмд эзлэх байр суурь ямар байна?• Тухайн орны хүн амын дундаж наслалт• Ямар шашинтай хүмүүс дийлэнх хувийг эзэлж байна?
  49. 49. • Амьдралын хэв маяг, хандлага• Нийгэмд болж буй гол үйл явдал• Нийгэмд болох гэж буй гол үйл явдал• Боловсролын түвшин• Соѐлын хүчин зүйлс• Ёс зүй• Шашин• Хүн амын шилжих хөдөлгөөн• Хүмүүсийн амьдралын хэв маяг• Хүмүүсийн амьдралын хэв маягийн өөрчлөлт• Цагаачлал• Эрүүл мэнд• Мэргэжил боловсрол
  50. 50. Техник технологи бол өрсөлдөөн дунд давуу талыг олж, глобалчлалд хөтлөх нэгэн чухал хүчин зүйл юм.• Ингэхийн тулд дараах асуудлуудыг шийдвэрлэсэн байх хэрэгтэй. Үүнд:• Одоо ашиглагдаж буй техник технологи нь сайн чанартай, хямд бүтээгдэхүүн үйлчилгээг хийж үйлдвэрлэж чадаж байна уу?• Одоо ашиглагдаж буй техник технологи нь бизнес эрхлэгчдэд болон хэрэглэгчдэд илүү шинэчлэгдсэн бүтээгдэхүүн үйлчилгээг санал болгож чадаж байна уу?• Шинэ техник технологи гарч ирснээр хуваари- лалтын суваг хэрхэн өөрчлөгдөж байна вэ?
  51. 51. • Техник технологи нь тухайн бизнесийн байгууллагадхэрэглэгчидтэйгээ харилцах шинэ гарцыг бий болгожчадаж байна уу?• Техник технологийн хөгжлөөр өрсөлдөх• Судалгаа шинжилгээнд зарцуулах хөрөнгө мөнгө• Техник технологийг солих• Үйлдвэрлэх хүчин чадал• Мэдээлэл, холбоо харилцаа• Техник технологийн тухай мөрдөх дүрэм журам• Шинэчлэх бололцоо• Техник, технологийн патент, лиценз• Оюуны өмчид халдаагүй байдал
  52. 52. Дээр тайлбарласан PEST арга дээр нэмэгдэж L, E үсгүүд оржбайгаа нь Legal factors буюу Хууль эрхзүйн хүчин зүйл,мөн Environmental factors буюу Хүрээлэн буй орчныхүчин зүйл юм.PESTLE арга дээр улс төрийн орчноос хуульэрхзүйн орчныг салгаж тайлбарладаг нь энэ талыгилүү нарийн судлахад дөхөмтэй болгосон байна.Энэ хэсэгт тухайн байгууллага үйл ажиллагаагааявуулахад ямар хууль, дүрэм журмыг мөрдөхшаардлагатай, мөн үйл ажиллагаа,үйлдвэрлэлийнхээ чиглэлээс хамааран бусад бүхтөрлийн хуулийн мэдлэгтэй байхыг шаардана.Мөн тухайн эрхэлж буй бизнесийн онцлог, ямарбараа бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ вэ гэдэгээсхамааран улсын стандартчилал, мөн олон улсынстандарт зэрэгт тохирсон байгаа эсэхийг хянахшаардлагатай.
  53. 53. Тухайн бизнесийн байгууллагын үйлажиллагаанд хүрээлэн буй орчин тойронзэрэгт үзүүлэх эерэг болон сөрөг нөлөөлөлтэдгээрийн харилцан хамаарал, хэрэвтухайн компаний үйл ажиллагаа байгальорчинд тодорхой хэмжээгээр хор хохиролүзүүлдэг бол эргээд нөхөн сэргээлтийнасуудлыг хэрхэн шийдвэрлэх талаар тусгажавч үзэх шаардлагатай.
  54. 54. Ингээд PESTLE судалгааны аргыг тухайн байгуулагадээр хэрхэн авч үзэж орчноо шинжлэх нэгэн загварыгавч үзье.
  55. 55. PESTLE аргын хэрэглээЭнэхүү шинжилгээний арга нь Бизнестөлөвлөгөө, Стратегийн төлөвлөгөө,Маркетингийн төлөвлөгөө зэрэгт өргөнхэрэглэгдэхээс гадна зах зээл дээршинэ бүтээгдэхүүн гаргах, тухайнбүтээгдэхүүн,үйлчилгээг шинэчлэнхөгжүүлэж улам боловсронгуй болгохзэрэгт уг арга ашиглагдана.
  56. 56. PESTLE аргын давуу тал• Ашиглахад тун энгийн, хялбар• Бизнесийн орчноо танин мэдэж ойлгоход тус дөхөм болно• Бизнесийн боломж, аюул зэргийг урьдчилан харах боломжийг олгоно
  57. 57. PESTLE аргын сул талХэтэрхий их мэдээлэлөгөгдсөнөөс шалтгаалж голзүйлийг анзаарахгүй өнгөрөх
  58. 58. АНХААРАЛ ТАВЬСАНД БАЯРЛАЛАА .

×