Esnek Üretim Sistemlerini <ul><li>Farklı parça ve ürünleri önemli bir değişiklik ve tezgah duruşuna gerek kalmadan üretebi...
<ul><li>Yalın ve atölye tipi üretim yapan geleneksel imalat sistemlerinde yüksek düzeyde yarı mamul stoku, uzun iş kuyrukl...
Esnek İmalat Sistemi Machine 1 Tools X X Machine 2 Tools X X Machine 3 Tools X X Computer Worker X X X X X X X Unload Load...
<ul><li>FMS kavramı, 1960’larda Londra’da David Williamson adında bir AR-GE mühendisinin esnek bir işleme (machining) düze...
FMS’ nin çok sayıda tanımlamaları vardır; <ul><li>ABD hükümetince benimsenen tanımı esas alırsak: FMS, birbirlerine otomat...
Esnek imalat sistemlerinin genel özellikleri şu şekilde sıralanabilir; <ul><li>Esnek Üretim Sistemleri ürün çeşidinin fazl...
<ul><li>Mamul, yarı mamul ve hammadde otomatik bantlarla, malzeme ve taşıyıcılarla hareket edebilmektedir.  </li></ul><ul>...
  Üretim sistemlerinde başlıca esneklik türleri  <ul><li>Tezgah-makine esnekliği, </li></ul><ul><li>Uretim süreci-proses e...
Esneklik Türleri <ul><li>Tezgah-makina esnekliği,  çeşitli tipte parça işlenebilmesi için tezgahta yapılması gereken ayarl...
Esneklik Türleri <ul><li>Üretim süreci-proses esnekliği , üretim sisteminin, her biri farklı malzemeler kullanılarak ve fa...
Esneklik Türleri <ul><li>Ürün esnekliği , üretim sisteminin yeni bir ürün dizisine geçiş yapabilme yetisinin ölçüsüdür. Ür...
Esneklik Türleri <ul><li>İş akışı (Routing) esnekliği,  sistemde meydana gelebilecek beklenmedik bir aksaklığın üretim mik...
Esneklik türleri <ul><li>Genişleme esnekliği , üretim tesisinin kolay ve modüler bir biçimde büyütülebilmesiyle (kapasites...
Esneklik Türleri <ul><li>Hacim esnekliği,  Esnek Üretim Sisteminin değişik üretim hacimlerinde verimli şekilde üretim yapa...
Esneklik Türleri <ul><li>İşlem (Operation) esnekliği , her bir parça tipi ile ilgili işlem sıralamasının değiştirilebilirl...
ESNEKLİK VE REKABET GÜCÜ <ul><li>Hareket esnekliği,(dinamik esneklik)  firmanın, değişen piyasa koşullarına karşılık vereb...
<ul><li>FMS’ nin gelişimindeki en büyük etken, bilgisayar teknolojisinde gerçekleştirilen ilerlemelerdir.  FMS, genel olar...
Aşağıdaki şekil talep hacmi ile imalat çeşitliliğine göre içlerinde FMS’ nin de bulunduğu değişik uygulamaların neler olab...
ESNEK İMALAT SİSTEMLERİNİN TANIMI <ul><li>FMS’ yi oluşturan parçalar çeşitli biçimlerde bir araya getirip, bunları 5 grupt...
TAMAMLAYICI ve ARALARINDA DEĞİŞTİRİLEBİLİR ESNEK ÜRETİM SİSTEMLERİ <ul><li>İki esnek üretim hücresini birbirinden oldukça ...
HV-FMS <ul><li>Yüksek Üretkenlik </li></ul><ul><ul><li>Hat üretim sistemi </li></ul></ul><ul><ul><li>Üretim artık zamanını...
ESNEK ÜRETİM ELEMAN VE TEKNOLOJİLERİ  <ul><li>Bir Esnek Üretim Sisteminde, Sayısal denetimli tezgahlar parça işlemek için ...
BİLGİSAYAR TÜMLEŞİK ÜRETİM (BTÜ) VE ESNEK ÜRETİM SİSTEMLERİ  MOXA C218 Source: http://www.moxa.com/success_story/manufactu...
<ul><li>Üretim süreci  temelde, malzeme işleme, malzeme taşıma ve enformasyon teknolojilerine dayanmaktadır. Bunların için...
Bilgisayar Tümleşik Üretim Sistemi üç ana alt  bir bütün olarak düşünülebilir  <ul><li>Yönetim Bilgi Sistemi (YBS) (Manage...
Her iki sisteme de şu ya da bu ölçüde temel oluşturan teknolojiler ve üretim elemanları söz  konusudur. Bunları başlık ola...
<ul><li>Veri Tabanları   Verilerin anlamları kaybedilmeden ve gerektiğinde erişilebilecek şekilde saklanması (depolanması)...
FMS’NİN AMAÇLARI <ul><li>Küçük parti büyüklükleri, </li></ul><ul><li>Hızlı stok çevrimleri (Inventory Turnover), </li></ul...
FMS VE ÜRETİM PLANLAMA  <ul><li>Başka temel işletme yönetimi faaliyetlerinin (örneğin malzeme tedarikçileriyle ilişkiler, ...
1-Stratejik Seviye  <ul><li>Mamul yelpazesine karar verilerek hangi mamul aileleriyle sınırlı FMS’ nin düşünüleceğinin bel...
2-Taktik Seviye  <ul><li>Hangi parçaların bir arada yüklenebileceğinin (parça kümelerinin) belirlenmesi, </li></ul><ul><li...
3-Operasyonel Seviye  <ul><li>Alternatif rotaların kullanılma kurallarının oluşturulması, </li></ul><ul><li>Malzeme taşıyı...
ESNEK ÜRETİM SİSTEMİNE GEÇİŞ AŞAMASINDA YÖNETİMİN ROLÜ VE DEĞERLENDİRMESİ <ul><li>Değişen ve gelişen dünya pazarlarında pa...
Bir esnek üretim sistemi dönüşüm programının karşılaştığı kısıtlamalar şöyle özetlenebilir. <ul><li>Sistem değişimleri yap...
<ul><li>Değişim kararı yalnızca maliyet açsından ve üretimi arttırma bazında yapılmamalı, işletmenin rekabet yeteneğine da...
Esnek Üretim Sisteminin Kurulma Stratejisi ve Kullandığı Teknolojiler  <ul><li>1-Fiziksel alt sistem  </li></ul><ul><li>2-...
Fiziksel alt sistem üç ana birime ayrılabilir: <ul><li>İstasyon:  Tezgahlar, muayene cihazları, yıkama alanı, yükleme-boşa...
Kontrol alt sistemi  yazılım ve donanım olarak iki gruba ayrılabilir;  <ul><li>Kontrol yazılımı , fiziksel alt sistem işle...
Esnek Üretim Sistemlerinin Tercih Nedenleri  <ul><li>Üretim tamamlama süresinde azalma, </li></ul><ul><li>Proses içi stokl...
<ul><li>Kalitede iyileşme, </li></ul><ul><li>Yer ihtiyacında azalma, </li></ul><ul><li>Akıcı üretim nedeniyle malzeme taşı...
Esnek Üretim Sistemine Geçiş Aşamasında Yöneticilerin Kararlarını Etkileyen Faktörler  <ul><li>1-Finansal Faktörler </li><...
1-Finansal Faktörler  <ul><li>Esnek üretim sistemine geçmenin yol açacağı başlıca harcama kalemlerini şöyle sıralayabiliri...
<ul><li>Bilgisayarların maliyeti, </li></ul><ul><li>İşçilerin eğitim programlarının maliyeti, </li></ul><ul><li>Sistemin y...
Esnek üretim sisteminin doğuracağı mali kazançları ise şöyle sıralayabiliriz: <ul><li>İşgücü maliyetlerinde sağlanacak tas...
<ul><li>Enerji tüketiminde sağlanacak tasarruf, </li></ul><ul><li>Kalite kontrol faaliyetleri ile ilgili harcamalardan sağ...
2-Teknolojik Faktörler  <ul><li>Yönetimin esnek üretim sistemine geçerken teknolojik gelişmeleri son derece ayrıntılı olar...
3-Endüstriyel İlişkiler ve İşçilik  <ul><li>Genellikle işçiler yeni teknolojilere şu nedenlerle karşı çıkarlar: </li></ul>...
4-Eğitim  <ul><li>Esnek üretim sistemini benimseyen bir işletme kaçınılmaz olarak yoğun eğitim programları düzenlemek zoru...
5-Bakım Onarım ve Yedek Parça Temini  <ul><li>Esnek üretim sistemine geçecek işletmelerin bakım-onarım ve programlama soru...
6-Rakip İşletmeler  <ul><li>Yönetimin rakip işletmelerin, esnek üretim sistemini kullanıma geçiş ile ilgili eğilimlerini y...
7-Hükümet Politikası  <ul><li>Yönetim, esnek üretim sistemine geçiş hususunda hükümetin yaklaşımında değerlendirilmelidir....
FMS SONUÇ  <ul><li>İmalat sektöründe olduğu gibi günümüzde hizmet üretiminde de esneklik ön plana çıkmıştır. Hizmet üreten...
<ul><li>Örnek Esnek İmalat Sistemi </li></ul>Parts loading and unloading Machines Material handling system
Gerçek bir örnek <ul><li>The </li></ul><ul><li>Ford </li></ul><ul><li>Motor Company </li></ul>
Ford’ un  Problem i <ul><li>Ford Powertrain ’de   aşağıdaki güçlüklerle karşılaştılar </li></ul><ul><li>-  modası geçmiş h...
Çözüm <ul><li>Tamamlanmış bir hücre kontrolü açık bir mimariye,genellikle erişilebilir araçlara ve endüstride standart ola...
Yararları <ul><li>Ford’a, farklı satıcılardan sağlanan aletleri beraber kullanma ve eşleme imkanı verdi. </li></ul><ul><li...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Flexible Manufacturing Systems, Esnek Üretim Sistemleri

9,887

Published on

Published in: Education
2 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
9,887
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
540
Comments
2
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • This information was found at the following website: http://www.gensym.com/manufacturing/ss_ford.shtml
  • G2 as they call it uses AGV’s, UNIX work station that communicates via TCP/IP to an Oracle database on a VAX.
  • These benefits were reported from the website listed in the summary http://www.gensym.com/com/manufacturing/ss_ford.shtml
  • Flexible Manufacturing Systems, Esnek Üretim Sistemleri

    1. 2. Esnek Üretim Sistemlerini <ul><li>Farklı parça ve ürünleri önemli bir değişiklik ve tezgah duruşuna gerek kalmadan üretebilme kabiliyeti olan sistemler olarak tanımlayabiliriz. </li></ul>
    2. 3. <ul><li>Yalın ve atölye tipi üretim yapan geleneksel imalat sistemlerinde yüksek düzeyde yarı mamul stoku, uzun iş kuyrukları, düşük tezgah faydalanma oranları gibi problemlerle karşılaşılmaktadır.Diğer bir deyişle, etkinlik ve esneklik geleneksel imalat sistemlerinin üzerinde önemle durduğu problemler olmaktadır. Son yıllarda adları çok sık duyulan ve giderek daha geniş bir uygulama alanı bulan bir bilgisayar bütünleşik imalat (CIM) sistemi olan esnek imalat sistemleri FMS, bu problemlere çözüm getirmek amacıyla geliştirilmişlerdir. </li></ul>
    3. 4. Esnek İmalat Sistemi Machine 1 Tools X X Machine 2 Tools X X Machine 3 Tools X X Computer Worker X X X X X X X Unload Load Pallet Transfer System Parts Pallet with workpiece attached Workpiece in queue
    4. 5. <ul><li>FMS kavramı, 1960’larda Londra’da David Williamson adında bir AR-GE mühendisinin esnek bir işleme (machining) düzenini düşünmesi ile ortaya çıkmıştır. İlk başlarda FMS, iki ayrı bilgisayar birimi ile işletiliyordu: </li></ul><ul><li>1-İmalat istasyonlarının kontrolü için DNC birimi, </li></ul><ul><li>2-Malzeme trafiğini kontrol ve yönetim bilişim birimi, </li></ul>
    5. 6. FMS’ nin çok sayıda tanımlamaları vardır; <ul><li>ABD hükümetince benimsenen tanımı esas alırsak: FMS, birbirlerine otomatik takım tezgahı ve ortak çok katmanlı bilgisayar kontrolü ile önceden belirlenmiş bir parça ailesinden rasgele yüklenilmiş (Random Fabricated) imalata izin veren düzenlemeler.Burada, bir parça ailesinden hangi karışım (mamul gamı) hangi hacimlerde alınırsa alınsın aynı imalat performansının beklenebilmesinden söz edilmektedir.FMS, bir mamul karışımının doğru tezgahta, doğru zamanda ve doğru sıralama ile bulundurulmasını gözetir. Esnekliği sağlayan ve üretim planlama yaklaşımları için yeni taşıyan da bu özelliktir. </li></ul>
    6. 7. Esnek imalat sistemlerinin genel özellikleri şu şekilde sıralanabilir; <ul><li>Esnek Üretim Sistemleri ürün çeşidinin fazla olduğu işletmelerde uygulanabilir. </li></ul><ul><li>Esnek Üretim Sistemleri aynı gruptan olup farklılık gösteren parçaları üretmek amacıyla kullanılmaktadır. Genel amaçlı makine-teçhizatı içermektedir. </li></ul><ul><li>Arklı parçaları üretmek için makine-teçhizatta küçük çaplı değişiklikler yapılabilir. </li></ul>
    7. 8. <ul><li>Mamul, yarı mamul ve hammadde otomatik bantlarla, malzeme ve taşıyıcılarla hareket edebilmektedir. </li></ul><ul><li>Genel amaçlı makine-teçhizat ve malzeme taşıma sistemini kontrol eden ana bir bilgisayar vardır. </li></ul><ul><li>Farklı parçaların üretilmesi makineler üzerinde gerçekleşen otomatik değişikliklerle mümkün olabilmektedir. Üretimde personel müdahalesi asgariye indirilmiştir. </li></ul><ul><li>Fabrikaya hammadde girişinden mamul çıkışına kadar kalite kontrol, tasarım, üretim gibi tüm işlemler otomasyona dayalı olarak bilgisayarla gerçekleştirmektedir. </li></ul>
    8. 9. Üretim sistemlerinde başlıca esneklik türleri <ul><li>Tezgah-makine esnekliği, </li></ul><ul><li>Uretim süreci-proses esnekliği, </li></ul><ul><li>ürün esnekliği, </li></ul><ul><li>iş akışı (routing) esnekliği, </li></ul><ul><li>genişleme esnekliği, </li></ul><ul><li>hacim senekliği, </li></ul><ul><li>işlem (operation) esnekliği </li></ul><ul><li>üretim yöntemi esnekliğidir </li></ul>
    9. 10. Esneklik Türleri <ul><li>Tezgah-makina esnekliği, çeşitli tipte parça işlenebilmesi için tezgahta yapılması gereken ayarların ve değişikliklerin ne kadar kolay ve çabuk yapılabildiğini gösteren bir ölçüdür. </li></ul>
    10. 11. Esneklik Türleri <ul><li>Üretim süreci-proses esnekliği , üretim sisteminin, her biri farklı malzemeler kullanılarak ve farklı biçimlerde üretilen, çeşitli tipten bir dizi parçayı üretebilme yetisiyle ilgili bir ölçüdür. </li></ul>
    11. 12. Esneklik Türleri <ul><li>Ürün esnekliği , üretim sisteminin yeni bir ürün dizisine geçiş yapabilme yetisinin ölçüsüdür. Üretim sisteminin tasarlanıp kurulması sırasında gelecekteki ürün tasarımları belirsiz olduğundan ürün esnekliğine hangi boyutta gerek duyulacağına karar vermek oldukça zordur. </li></ul>
    12. 13. Esneklik Türleri <ul><li>İş akışı (Routing) esnekliği, sistemde meydana gelebilecek beklenmedik bir aksaklığın üretim miktarını ne ölçüde etkileyeceğinin bir göstergesidir. İş akımı esnekliği, sistemin elemanlarından birinin, meydana gelebilecek bir arıza ya da bir bakım çalışması nedeniyle devre dışı kalması halinde, bu elemanın işlevlerinin üretimi aksatmaksızın diğer elemanlara aktarılabilmesi yetisini ifade eder. </li></ul>
    13. 14. Esneklik türleri <ul><li>Genişleme esnekliği , üretim tesisinin kolay ve modüler bir biçimde büyütülebilmesiyle (kapasitesinin artırılabilmesiyle) ilgili bir ölçüdür. </li></ul>
    14. 15. Esneklik Türleri <ul><li>Hacim esnekliği, Esnek Üretim Sisteminin değişik üretim hacimlerinde verimli şekilde üretim yapabilmesiyle ilgilidir. </li></ul>
    15. 16. Esneklik Türleri <ul><li>İşlem (Operation) esnekliği , her bir parça tipi ile ilgili işlem sıralamasının değiştirilebilirliğinin bir göstergesidir. </li></ul><ul><li>Uretim yönetimi esnekliği , yönetimde yapılabilecek değişikliklerle ilgilidir . </li></ul>
    16. 17. ESNEKLİK VE REKABET GÜCÜ <ul><li>Hareket esnekliği,(dinamik esneklik) firmanın, değişen piyasa koşullarına karşılık verebilmesi için yeni atılımlarda bulunabilme kapasitesi olarak tanımlanabilir. </li></ul><ul><li>Durum esnekliği (statik esneklik) piyasa şartları değiştiği halde verimli şekilde üretim yapmaya devam edebilme yetisidir. </li></ul><ul><li>Bütün bu esneklikler, firma bazında hareket esnekliğini ve dolayısıyla da rekabet gücünün artmasını sağlar. </li></ul>
    17. 18. <ul><li>FMS’ nin gelişimindeki en büyük etken, bilgisayar teknolojisinde gerçekleştirilen ilerlemelerdir. FMS, genel olarak, CAD (bilgisayar destekli tasarım), CAM (bilgisayar destekli imalat), CAPP (bilgisayar destekli üretim planlama) den oluşan CIM (bilgisayarla bütünleştirilmiş üretim) kavramının bir fiziksel uygulaması olarak düşünülebilir. FMS’ nin en önemli özelliği, belli bir süre boyunca insan müdahalesine gerek göstermeden çalışabilmeleridir </li></ul>
    18. 19. Aşağıdaki şekil talep hacmi ile imalat çeşitliliğine göre içlerinde FMS’ nin de bulunduğu değişik uygulamaların neler olabildiğini belirlemektedir . <ul><li>ŞEKİL 1 TALEP HACMİ- İMALAT ÇEŞİTLİLİĞİ VE İMALAT SİSTEMLERİ </li></ul>Özel sistem Esnek imalat sistemi İmalat hücresi Standart genel amaçlı tezgahlar Transfer hattı Artan Hacim Artan Esneklik Talep çeşitliliği
    19. 20. ESNEK İMALAT SİSTEMLERİNİN TANIMI <ul><li>FMS’ yi oluşturan parçalar çeşitli biçimlerde bir araya getirip, bunları 5 grupta toplayabiliriz: </li></ul><ul><li>Esnek üretim modülü (EÜM), bir tek tezgahtan oluşmaktadır. </li></ul><ul><li>Esnek üretim hücresi (EÜH), birkaç EÜM ve bazen bir otomatik malzeme taşıma sisteminin bir araya gelmesiyle oluşur. </li></ul><ul><li>Esnek üretim grubu (EÜG), esnek üretim modülü ve esnek üretim hücrelerinin bir araya gelmeleriyle oluşur. </li></ul><ul><li>Esnek üretim sistemi (EÜS) ve </li></ul><ul><li>Esnek üretim hattı (EÜHT) hem üretim hem de montaj yeteneğine sahip esnek üretim gruplarının bir araya gelmesiyle oluşur </li></ul>
    20. 21. TAMAMLAYICI ve ARALARINDA DEĞİŞTİRİLEBİLİR ESNEK ÜRETİM SİSTEMLERİ <ul><li>İki esnek üretim hücresini birbirinden oldukça farklı biçimde oluşturmak ve yine de, bir dizi ürünü aynı verimle üretmelerini sağlamak mümkündür. Bu hücrelerden biri, yalnızca, yüksek derecede uzmanlaşmış (esnekliği olmayan) tezgahlardan oluşturulabilir. Burada, hücreye esneklik kazandırabilmenin koşulu, söz konusu tezgah parkını, imal edilebilecek değişik ürün tiplerine uygun,değişik tipten yeterli sayıda tezgah içerecek biçimde düzenlemek ve hücre içi harekette etkinliği sağlamaktır. </li></ul><ul><li>Diğer hücre ise, birbirinin aynı ama yüksek esnekliğe sahip (değişik bir çok işlem yapabilen) tezgahlardan ve hücre içi hareket en az düzeyde olacak biçimde oluşturulabilir. </li></ul><ul><li>Bu iki hücreden ilki, bir tesis bağlamında, Tamamlayıcı Tip Esnek Üretim Sistemi (complementary-type FMS); ikincisi ise, Aralarında Değiştirilebilir Tip Esnek Üretim Sistemi (interchangeable-type FMS) olarak tanımlanabilir . </li></ul>
    21. 22. HV-FMS <ul><li>Yüksek Üretkenlik </li></ul><ul><ul><li>Hat üretim sistemi </li></ul></ul><ul><ul><li>Üretim artık zamanını kısalması </li></ul></ul><ul><ul><li>Stabil ve güvenilir sistem </li></ul></ul><ul><li>Yüksek Esneklik </li></ul><ul><ul><li>Çok fonksiyonlu üretim sistemi </li></ul></ul><ul><ul><li>Yüksek oranda birleşik üretim </li></ul></ul><ul><ul><li>Genişleyebilirlik ve basitlik için azaltılabilirlik </li></ul></ul>HIPARMS
    22. 23. ESNEK ÜRETİM ELEMAN VE TEKNOLOJİLERİ <ul><li>Bir Esnek Üretim Sisteminde, Sayısal denetimli tezgahlar parça işlemek için gerekli esnekliği sağlarken malzeme taşıma sistemleri de aynı esneklik çerçevesinde tezgahlar arası fiziksel bağlantıyı sağlar. Bilgisayar sürekli olarak bu elemanları denetler. Bu araçların her biri ayrı bir teknolojinin ürünüdür. Buna göre Esnek Üretim Sisteminin temelini oluşturan teknolojileri </li></ul><ul><li>sayısal denetimli tezgah teknolojisi, </li></ul><ul><li>malzeme taşıyıcıları teknolojisi </li></ul><ul><li>sistem elemanlarının birbirinden haberdar olmasını ve sistemin bir bütün olarak denetlenebilmesini sağlayan enformasyon teknolojisi </li></ul><ul><li>olarak sınıflandırabiliriz. </li></ul>
    23. 24. BİLGİSAYAR TÜMLEŞİK ÜRETİM (BTÜ) VE ESNEK ÜRETİM SİSTEMLERİ MOXA C218 Source: http://www.moxa.com/success_story/manufacturing/flexible_manufacturing.htm
    24. 25. <ul><li>Üretim süreci temelde, malzeme işleme, malzeme taşıma ve enformasyon teknolojilerine dayanmaktadır. Bunların içinde, özellikle enformasyon teknolojisi, üretim elemanlarını tümleştirici ve bu elemanlar arasındaki orkestrasyonu sağlayıcı işlevi nedeniyle, önemli bir role sahiptir. </li></ul><ul><li>Bu bağlamda,enformasyon teknolojisi üretim organizasyonunu yeni bir gelişim sürecine sokmuştur ve ürünün ortaya çıkması için gerekli olan bütün araçları ve yöntemleri etkilemektedir. Bilgisayar Tümleşik Üretim, söz konusu etkilemenin bir ürünüdür ve üretim işlevlerinin, enformasyon teknolojisi aracılığıyla tümleşimi anlamına gelmektedir </li></ul>
    25. 26. Bilgisayar Tümleşik Üretim Sistemi üç ana alt bir bütün olarak düşünülebilir <ul><li>Yönetim Bilgi Sistemi (YBS) (Management Information System; MIS): Yönetim Bilgi Sistemi,yöneticilerin fabrikayı yönlendirmedeki karar alma işlevini destekleyen Bilgisayar tabanlı bir veri iletim ve işleme sistemidir </li></ul><ul><li>Bilgisayar Destekli Tasarım (BDT) (Computer Aided Design; CAD) Sistemi: Bir Bilgisayar Destekli Tasarım Sistemi temelde bir grafik terminalinden oluşur. Tasarlanan parçanın teknik çizimi bilgisayar ekranında görülebilir ve klavye, tablet gibi araçlarla çizim yapılabilir. </li></ul><ul><li>Bilgisayar Destekli İmalat (BDİ) (Computer Aided Manufacturing; CAM) Sistemi: Bilgisayar Destekli İmalat, genel olarak bir hammaddeyi satışa hazır hale gelmiş ürüne çeviren bilgisayar denetimli üretim teknikleri ve onların ön hazırlık basamaklarının tamamı olarak tanımlanabilir </li></ul>
    26. 27. Her iki sisteme de şu ya da bu ölçüde temel oluşturan teknolojiler ve üretim elemanları söz konusudur. Bunları başlık olarak aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz <ul><li>Akıllı Sensörler Sensörlerin üretimdeki rolü Uyarlanmalı (Adaptive) Kontrol Sistemleri için veri toplamaktır. </li></ul><ul><li>Akıllı Robotlar Gelişmiş bir robot sistemi akıllı sensörleri sayesinde çevresindeki değişimleri algılar ve robot yazılımı gerekli program değişikliklerini yaparak yeni şartlara uyumu sağlar. </li></ul><ul><li>Sistem Simülasyonu ve Modelleme İlki,tek bir işlemin ya da robotun grafiksel olarak simülasyonudur. Diğeri ise, bütün bir sistemin, örneğin bir Esnek Üretim Sisteminin genellikle matematiksel olarak modellenmesidir. </li></ul><ul><li>Yapay Zeka Karmaşık problemlerde optimal çözümü bulabilen gelişmiş bilgisayar yazılımlarıdır </li></ul>
    27. 28. <ul><li>Veri Tabanları Verilerin anlamları kaybedilmeden ve gerektiğinde erişilebilecek şekilde saklanması (depolanması) önemlidir. Veri tabanı bu iş için gerekli belleği sağlar ve bilgi erişim sistemleri de bu veri tabanlarından verilere erişirler. </li></ul><ul><li>Yerel Alan Ağları (Local Area Networks ; LAN) Birbiriyle çok sıkı bir bağlantı içinde olması gereken BTÜ elemanları arasında gerçek zamanlı bir veri akışı mümkün olmalıdır. Birbirinden farklı yapıdaki bu elemanlar arasındaki veri akışının fiziksel mekanizmasını yerel alan ağları oluşturur. </li></ul><ul><li>Uyarlanmalı Kontrol (Adaptive Control) Optimuma yakın performans elde etmek üzere,kontrol parametrelerinin, ölçülen proses değişkenleri doğrultusunda, geri besleme yoluyla otomatik olarak uyarlandığı bir kontrol yöntemidir. </li></ul><ul><li>Grup Teknolojisi Entegre sistemlerin planlama ve geliştirme aşamalarında kullanılan temel bir anlayıştır. </li></ul>
    28. 29. FMS’NİN AMAÇLARI <ul><li>Küçük parti büyüklükleri, </li></ul><ul><li>Hızlı stok çevrimleri (Inventory Turnover), </li></ul><ul><li>Tezgah kurmalarının ortadan kaldırılması, </li></ul><ul><li>Hızlı malzeme aktarımı, </li></ul><ul><li>Mamul gamındaki değişimlere hızlı uyum, </li></ul><ul><li>Tezgah arızalanmalarında hızla alternatif rotalama, </li></ul><ul><li>Tasarım değişmelerine hızla uyum </li></ul><ul><li>Tüm sistemin sürekli ve bütünleşik olarak izlenmesi, </li></ul><ul><li>Sözlü ve yazılı iletişime bağımlılıktan kurtulunması, </li></ul><ul><li>İmalat hacimlerinde hızla değişiklik yapılabilmesi, </li></ul><ul><li>Planlanan imalata atölye personelince sık sık müdahale yapmanın gerekmemesi, </li></ul><ul><li>Teslimat sürelerindeki değişkenliğin az olması, </li></ul>
    29. 30. FMS VE ÜRETİM PLANLAMA <ul><li>Başka temel işletme yönetimi faaliyetlerinin (örneğin malzeme tedarikçileriyle ilişkiler, pazarlama, personel alımı ve eğitimi, ARGE yönetimi) yanısıra üretim ile ilgili yönetim faaliyetleri de bu amaçlara hizmet edecek biçimde yürütülür. FMS’ de amaçlananların gerçekleşmesi genellikle (firmalardaki spesifik FMS uygulamasına bağlı değişiklikler saklı kalmak üzere) aşağıdaki üç seviyede planlama içerisindeki özel iş bölümü ile gerçekleşir. </li></ul><ul><li>1-Stratejik seviye </li></ul><ul><li>2-Taktik seviye </li></ul><ul><li>3-Operasyonel seviye </li></ul>
    30. 31. 1-Stratejik Seviye <ul><li>Mamul yelpazesine karar verilerek hangi mamul aileleriyle sınırlı FMS’ nin düşünüleceğinin belirlenmesi, </li></ul><ul><li>Mamul yelpazesindeki ürünlerin arasındaki miktar (imalat hacmi) ilişkilerinin neler olabileceğinin belirlenmesi, </li></ul><ul><li>FMS arasından yada bir esnek imalat sisteminin elemanları (tezgah, malzeme taşıma, depolama, bilişim, donanım ve yazılımı) arasından seçim için hangi stratejik avantajların öne çıkarılacağının saptanması, </li></ul><ul><li>Gerek duyulan esneklik düzeyinin ortaya konulması, </li></ul><ul><li>Fms yatırımlarının aşamalandırılması, </li></ul><ul><li>Taktik seviye planlama için hedeflerin ortaya konulması, </li></ul>
    31. 32. 2-Taktik Seviye <ul><li>Hangi parçaların bir arada yüklenebileceğinin (parça kümelerinin) belirlenmesi, </li></ul><ul><li>Parça kümelerinin sıraya konulmaları, </li></ul><ul><li>Tezgahların kullanım biçimine (takılı takım grupları ile aynı tip tezgahların oluşturacağı havuzların olup olmayacağına) karar verilmesi, </li></ul><ul><li>Rotalama alternatiflerinin ortaya çıkarılması, </li></ul><ul><li>Bir imalat çevrimindeki ürün karışım oranlarına (Production Ratios) karar verilmesi, </li></ul>
    32. 33. 3-Operasyonel Seviye <ul><li>Alternatif rotaların kullanılma kurallarının oluşturulması, </li></ul><ul><li>Malzeme taşıyıcılarının çalışma kurallarının belirlenmesi, </li></ul><ul><li>Tezgahlar arasında takım gruplarının aktarımı kurallarının belirlenmesi, </li></ul><ul><li>Depolama gözlerinin (Storage Cells) kullanılma kurallarının tasarlanması, </li></ul>
    33. 34. ESNEK ÜRETİM SİSTEMİNE GEÇİŞ AŞAMASINDA YÖNETİMİN ROLÜ VE DEĞERLENDİRMESİ <ul><li>Değişen ve gelişen dünya pazarlarında pazarın yapısı, çeşitleri ve üretilen malların nitelikleri tüketiciler tarafından belirlenmektedir. Tüketiciler sürekli olarak yeni ve değişik mamuller arzulamakta bu durum talepte esneklik ve dalgalanma yaratmaktadır. Böylece üretimde hız ve esneklik ön plana çıkmaktadır. İşletmelerin bu taleplere cevap vermeleri ancak yeni üretim teknolojilerine uyum sağlamalarıyla mümkün olabilecektir. Günümüz işletmeleri tüketici ihtiyaçlarındaki değişime bağlı olarak talepteki dalgalanmaları karşılayabilmek için üretimin esnek bir yapıya sahip olması konusunda önemli sistemler geliştirmiştir. Bu sistemler arasında en önemlisi &quot;Esnek Üretim Sistemi&quot;dir. </li></ul>
    34. 35. Bir esnek üretim sistemi dönüşüm programının karşılaştığı kısıtlamalar şöyle özetlenebilir. <ul><li>Sistem değişimleri yapısal olarak güçtür ve yürütümü yüksek maliyet içerir. </li></ul><ul><li>İşletmeler ürün yenileme için yatırıma giderken, proses yenilemede isteksiz davranmaktadır. </li></ul><ul><li>Büyük belirsizlikler, istikrarsızlıklar altında karar verirken değişimden kaçılabilir. </li></ul>
    35. 36. <ul><li>Değişim kararı yalnızca maliyet açsından ve üretimi arttırma bazında yapılmamalı, işletmenin rekabet yeteneğine dayandırılmalıdır. </li></ul><ul><li>Sendikaların iş kaybı korkusu ve çok fonksiyonlu işçi kavramına karşı çıkması caydırıcı bir etki yapar. </li></ul><ul><li>Bazı işlevlerin değişikliğe uğraması ve üretim sistemi içine yedirilmesi nedeniyle, esnek üretim sistemi tipi değişimler alt ve orta kademe yöneticiler için bir tehdit olarak görünmektedir. Pek çok durumda alt ve orta kademe yöneticileri esnek üretim sistemine işçilerden daha çok direnç gösterirler. </li></ul><ul><li>İşletmelerde genel olarak mavi yakalı kesimin karar verme sürecinde yer alma noksanlığı zayıf dikey iletişime yol açar. </li></ul>
    36. 37. Esnek Üretim Sisteminin Kurulma Stratejisi ve Kullandığı Teknolojiler <ul><li>1-Fiziksel alt sistem </li></ul><ul><li>2-Kontrol alt sistemi </li></ul><ul><li>Grup Teknolojisi (GT) </li></ul><ul><li>Bilgisayarla Bütünleşik Üretim (CIM) </li></ul><ul><li>Bilgisayar Destekli Üretim (CAM) </li></ul><ul><li>Otomatik Yönlendirmeli Taşıyıcılar (AGV) </li></ul><ul><li>Otomatik Yükleme/Boşaltma Üniteleri </li></ul><ul><li>Yönetim Bilgi Sistemi (MIS) </li></ul><ul><li>Otomatik Malzeme İşlemi Teknolojileri </li></ul><ul><li>Akıllı Robotlar-Aparatlar </li></ul><ul><li>Dağıtılmış Sayısal Denetim (DNC) </li></ul>
    37. 38. Fiziksel alt sistem üç ana birime ayrılabilir: <ul><li>İstasyon: Tezgahlar, muayene cihazları, yıkama alanı, yükleme-boşaltma alanları. </li></ul><ul><li>Depolama Sistemi : Her istasyondaki paletler ya da iki işlem arasında parçanın geçici olarak üzerinde stoklandığı herhangi bir düzenek. </li></ul><ul><li>Malzeme Taşıma Sistemi : Işık, elektrik ya da lazer kontrollü taşıyıcılar, taşıyıcı bantlar ve diğerleri. </li></ul>
    38. 39. Kontrol alt sistemi yazılım ve donanım olarak iki gruba ayrılabilir; <ul><li>Kontrol yazılımı , fiziksel alt sistem işletiminin yönetim mantığını oluşturan bir Komut Dizini( Instruction Set) ve dosyalardan oluşmaktadır. </li></ul><ul><li>Kontrol donanımı Yazılımın kullanılabilmesi için gerekli olan bilgisayarlar, bilgi saklama sistemleri, iletişim ağları ve iletişim protokollerinden oluşmaktadır </li></ul>
    39. 40. Esnek Üretim Sistemlerinin Tercih Nedenleri <ul><li>Üretim tamamlama süresinde azalma, </li></ul><ul><li>Proses içi stoklarda azalma, stok maliyetlerinde düşüş, </li></ul><ul><li>Parça benzerliklerinden ve uygun sıralama nedeniyle tezgah ayar sürelerinde azalma, </li></ul><ul><li>Benzer parçalar için ortak kullanım nedeniyle takım ve aparat maliyetlerinde azalma, </li></ul><ul><li>İşçilik maliyetlerinde düşme, </li></ul>
    40. 41. <ul><li>Kalitede iyileşme, </li></ul><ul><li>Yer ihtiyacında azalma, </li></ul><ul><li>Akıcı üretim nedeniyle malzeme taşımada azalma, </li></ul><ul><li>İş tatmininde yükselme, </li></ul><ul><li>İş güvenliğinde artış </li></ul><ul><li>Sistemin kurulmasıyla birlikte kârlılık ve verimlilikte artış görülür. Böylece işletmenin rekabet gücüde artar. </li></ul>
    41. 42. Esnek Üretim Sistemine Geçiş Aşamasında Yöneticilerin Kararlarını Etkileyen Faktörler <ul><li>1-Finansal Faktörler </li></ul><ul><li>2-Teknolojik Faktörler </li></ul><ul><li>3-Endüstriyel İlişkiler ve İşsizlik </li></ul><ul><li>4-Eğitim </li></ul><ul><li>5-Bakım-Onarım ve Yedek Parça Temini </li></ul><ul><li>6-Rakip İşletmeler </li></ul><ul><li>7-Hükümet Politikası </li></ul>
    42. 43. 1-Finansal Faktörler <ul><li>Esnek üretim sistemine geçmenin yol açacağı başlıca harcama kalemlerini şöyle sıralayabiliriz: </li></ul><ul><li>Endüstriyel robotların fiyatı, </li></ul><ul><li>Endüstriyel robotların fabrikaya yerleştirilmeleri sırasında yapılacak harcamalar, </li></ul><ul><li>Bu robotların kullanımı sırasında gerekli olacak özet alet ve teçhizat ile ilgili harcamalar, </li></ul><ul><li>Robotların fabrikaya yerleştirilmeleri nedeni ile üretimin durmasının sonucu ortaya çıkacak maliyet, </li></ul>
    43. 44. <ul><li>Bilgisayarların maliyeti, </li></ul><ul><li>İşçilerin eğitim programlarının maliyeti, </li></ul><ul><li>Sistemin yürümesi sırasında yapılacak bakım-onarım harcamaları, </li></ul><ul><li>İstihdam edilecek nitelikte işgücünün maliyeti, </li></ul><ul><li>Bilgisayar programlarında yapılacak değişimlerin maliyeti, </li></ul><ul><li>Sigorta prim ödemeleri, </li></ul><ul><li>Yatırılan sermayenin maliyeti, </li></ul><ul><li>Enerji maliyeti. </li></ul>
    44. 45. Esnek üretim sisteminin doğuracağı mali kazançları ise şöyle sıralayabiliriz: <ul><li>İşgücü maliyetlerinde sağlanacak tasarruflar, </li></ul><ul><li>Hammadde, yarımamul madde ve malzeme kullanımında sağlanacak tasarruflar, </li></ul><ul><li>Üretim artıklarının azalması nedeni ile sağlanacak tasarruflar, </li></ul><ul><li>Kusurlu mal üretiminin azalması nedeniyle yeniden işleme tabi tutma maliyetlerinin azalması, </li></ul><ul><li>İş kazalarının azalması sonucu, bu tür harcamaların azalması, </li></ul><ul><li>Fiziksel alandan sağlanan tasarruflar sonucu fiziksel alanlar için yapılan harcamaların azalması, </li></ul>
    45. 46. <ul><li>Enerji tüketiminde sağlanacak tasarruf, </li></ul><ul><li>Kalite kontrol faaliyetleri ile ilgili harcamalardan sağlanacak tasarruf, </li></ul><ul><li>Stok maliyetlerinin azalması, </li></ul><ul><li>Üretime geçmeden önce yapılan hazırlık sürelerinin kısalması sonucunda elde edilecek kazançlar, </li></ul><ul><li>Üretim süreci süresinin kısalması nedeni ile elde edilecek kazançlar, </li></ul><ul><li>Üretim miktarının ve üretim kalitesinin yükselmesi nedeni ile elde edilecek kazançlar, </li></ul><ul><li>Yönetim giderlerinin azalması, </li></ul><ul><li>Hükümet tarafından tanınacak vergi muafiyetlerinin ve amortisman giderlerinin doğuracağı kazançlar. </li></ul>
    46. 47. 2-Teknolojik Faktörler <ul><li>Yönetimin esnek üretim sistemine geçerken teknolojik gelişmeleri son derece ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir. Bu inceleme özellikle esnek üretimin asli unsurlarını oluşturan endüstriyel robotlar ve yapay zeka üzerinde yoğunlaştırılmalıdır. Ayrıca sistemde kullanılacak bilgisayarlar üzerinde de önemle durulmalıdır. </li></ul>
    47. 48. 3-Endüstriyel İlişkiler ve İşçilik <ul><li>Genellikle işçiler yeni teknolojilere şu nedenlerle karşı çıkarlar: </li></ul><ul><li>İşlerini kaybetme korkusu, </li></ul><ul><li>Kendilerinin görüş ve önerileri alınmaksızın yeni üretim sistemlerinin üst kademe tarafından zorla uygulamaya konulması, </li></ul><ul><li>İşçilerin işleri ile ilgili konularında alınacak kararlara katılmamaları. </li></ul>
    48. 49. 4-Eğitim <ul><li>Esnek üretim sistemini benimseyen bir işletme kaçınılmaz olarak yoğun eğitim programları düzenlemek zorundadır. Esnek üretim sistemlerinde işçiler çok fonksiyonlu olup, tek bir prosese bağlı olan geleneksel işçilerden farklıdırlar. Bu yüzde tüm işçiler hücredeki tüm prosesleri yapacak şekilde eğitilmelidir. Bu, eleman sayısı yönünden hücreye esneklik kazandırma açısından çok önemlidir Yeni anlayış bazı yetkilerin kurulan takımlara devrini gerektirdiğinden, özellikle otoriter ve dikey yapıdaki geleneksel kuruluşlarda orta yönetim ve alt yönetim bu durumu kendi etkilerinin gevşemesi olarak görebilir. Bu yüzden değişimden etkilenecek herkesin, tüm yöneticilerde dahil olmak üzere eğitilmesi gerekir </li></ul>
    49. 50. 5-Bakım Onarım ve Yedek Parça Temini <ul><li>Esnek üretim sistemine geçecek işletmelerin bakım-onarım ve programlama sorunlarını nasıl çözüme kavuşturacakları hususunda çok dikkatli olması gerekir. İşletmelerin bu sorunların üstesinden gelebilmeleri için üç seçenekleri vardır. Birincisi sistemi satın aldıkları işletmeden bakım onarım ve programlama hizmetlerini talep etmek, ikincisi bu işlevleri yerine getirecek uzmanları bulup işletme bünyesinde istihdam etmek ve üçüncüsü de mevcut elemanları eğitmek yoluyla onlara gerekli nitelikleri kazandırarak bakım-onarım programlama işlerinin üstesinden gelmektir. </li></ul>
    50. 51. 6-Rakip İşletmeler <ul><li>Yönetimin rakip işletmelerin, esnek üretim sistemini kullanıma geçiş ile ilgili eğilimlerini yakından takip etmesi gerekir. Yönetim rakip işletmelerde böyle bir eğilimin mevcudiyetini anladığı zaman, hemen harekete geçerek olayın gerisinde kalınmaması için gerekenleri yapmalıdır. Yeni üretim sistemini benimsemeyen bir işletme benimseyenler karşısında rekabet gücünü yitirip piyasadan silinir. </li></ul>
    51. 52. 7-Hükümet Politikası <ul><li>Yönetim, esnek üretim sistemine geçiş hususunda hükümetin yaklaşımında değerlendirilmelidir. Hükümet hızlı amortisman, ucuz kredi, gümrük muafiyeti, işçilik sigortası, eğitim gibi konularda alacağı kararlar ile bu yeni üretim sistemine geçişi hızlandırabilir veya yavaşlatabilir. Bu nedenle hükümetin kararları ve kararlarının yönü iyi analiz edilmelidir. </li></ul>
    52. 53. FMS SONUÇ <ul><li>İmalat sektöründe olduğu gibi günümüzde hizmet üretiminde de esneklik ön plana çıkmıştır. Hizmet üreten işletmeler müşteri isteklerine cevap verebilmek için teknolojideki gelişmelere ayak uydurmak zorundadırlar. Bu yüzden firmalar tam bir otomasyon ile birlikte, taleplerde meydana gelen değişimlere hızla cevap verebilmelidirler. Müşteri tercihleri doğrultusunda sunulan hizmetlerde çeşitliliği arttırmalıdır. Otomasyona ve bilgisayara dayalı modern üretim sistemlerini uygulayabilmek için işletmelerin gerekli araştırmaları yapmaları ve Japonya’da olduğu gibi devletin bu konuda öncü olması gerekmektedir. </li></ul>
    53. 54. <ul><li>Örnek Esnek İmalat Sistemi </li></ul>Parts loading and unloading Machines Material handling system
    54. 55. Gerçek bir örnek <ul><li>The </li></ul><ul><li>Ford </li></ul><ul><li>Motor Company </li></ul>
    55. 56. Ford’ un Problem i <ul><li>Ford Powertrain ’de aşağıdaki güçlüklerle karşılaştılar </li></ul><ul><li>- modası geçmiş hücre kontrolü </li></ul><ul><li>- bu nedenden dolayı esneklikten yoksun kalmak </li></ul><ul><li>- ve neden olduğu etkinlik kaybı </li></ul>
    56. 57. Çözüm <ul><li>Tamamlanmış bir hücre kontrolü açık bir mimariye,genellikle erişilebilir araçlara ve endüstride standart olan donanım,yazılım ve protokollere dayanır.Ford çözümü, Esnek üretim sistemine geçmekte buldu. </li></ul>
    57. 58. Yararları <ul><li>Ford’a, farklı satıcılardan sağlanan aletleri beraber kullanma ve eşleme imkanı verdi. </li></ul><ul><li>Uygulamaları yerine getirmek için gerekli olan işçi-yıl sayısını azalttı. </li></ul><ul><li>Tamamen otomatik kapalı-loop kontrolcü için gerekli bütçe,eski sistem için gerekli olandan 1/10 th oranında daha azdı. </li></ul><ul><li>Operatörleri için ekstradan eğitim gerekmiyordu. </li></ul>
    1. A particular slide catching your eye?

      Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

    ×