• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
1 r hicheel [compatibility mode]
 

1 r hicheel [compatibility mode]

on

  • 1,980 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,980
Views on SlideShare
1,980
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
18
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    1 r hicheel [compatibility mode] 1 r hicheel [compatibility mode] Presentation Transcript

    • ÓÄÈÐÒÃÀË ÕÈ×ÝÝË Áýëòãýñýí: Á. Áàëäàí-Îñîð Óëààíáààòàð 2011
    • Óäèðòãàë õè÷ýýëèéí çîðèëãî, çîðèëò Çîðèëãî:Ýêîëîãèéí ø/ó-íû òàëààðõè åðөíõèéîéëãîëòûã өãөõ: Çîðèëò:Ýêîëîãèéí ø/ó-íû òүүõÑóäëàõ çүéëÑóäàëãààíû àðãóóäÝêîëîãèéí ñàëáàð óõààíóóäÝêîëîãèéí õү÷èí çүéë, àíãèëàë
    • Ýêîëîãèéí øèíæëýõ óõààíû òүүõ Ýêîëîãèéí ø/ó-íû òүүõèéã òàâàí үå áîëãîæ àâ÷ үçäýã.1. Ýðòíèé үå: ÌÝӨ 5-ð çóóíààñ ÌÝ õүðòýëõ2. Ñýðãýí ìàíäàëòûí үå: 1800 îí õүðòýëõ3. Äàðâèíû өìíөõ үå:4. Äàðâèíû үå:5. Îð÷èí үå:
    • Ýðòíèé үå (ÌÝӨ 5-ð çóóíààñ ÌÝ õүðòýëõ)Экологи гэдэг Ш/У тодорхой ялгараагүйбайсан хэдий ч байгалийн ухааныталаархи ерөнхий ойлголт бий болсонбайсан. Анаксимандр, Ксенефон,Эмпедокл зэрэг эрдэмтэд амьтан,ургамлын гарал үүсэл, өсөлтхооллолтын талаархи учир шалтгааныгтайлбарлахыг оролдож байсан.
    • Ñýðãýí ìàíäàëòûí үå.(ÌÝ 1-ð çóóíààñ 1800í îí õүðòýëõ)Àìüä åðòөíö, òүүíèé îëîí õýëáýðèéíòàëààðõè îéëãîëò ìàø èõ õóðèìòëàãäàæ,ýêîëîãèéí òóõàé áàðèìòóóä öóãëàð÷,áèîëîãèéí ñàëáàð ø/ó-íóóä ýð÷èìòýéõөãæñөí. Ýíý öàã үåèéí òîìîîõîíòөëөөëөã÷ áîë Æ. Áþôôîí (1707-1788) þì.
    • Äàðâèíû өìíөõ үåÝêîëîãèéí ø/ó-íû ñóóðü òàâèãäàæáàéñàí. Ôðàíöûí ýðäýìòýí Äå ÌàëåÀìüä áèåèéí çîõèëäîëãîîíû òàëààðáè÷èæ “Çîõèëäñîí íü àìüä үëäýæ,çîõèëäîîãүé íü үõíý” ãýñýí үçýë ñàíààãàíõ ãàðãàæ èðñýí áàéíà.
    • Äàðâèíû үåÝíý үåä áàéãàëèéí áàÿëãèéã àæ àõóéäàøèãëàõ òàëààð íèëýýä ñóäàëãààõèéãäñýí áà ýíý үåä Äàðâèíû“Áàéãàëèéí øàëãàðëûí çàìààð çүéëүүñýõ íü” ãýäýã àëäàðò íîìîî õýâëүүëæөөðèéí ýâîëþöèéí îíîëîîäýâøүүëñýíýýðýý îíöãîé à÷õîëáîãäîëòîé.
    • Îð÷èí үå Ýêîëîãèéí ø/ó ýð÷èìòýé õөãæèæ áàéíà. Ãîë àñóóäàë íü áèîëîãèéí áүòýýãäýõүүí áà ïîïóëÿöèéí äèíàìèêèéã àøèãëàõ àñóóäàë þì. Äèíàìèêèéí үíäñýí çүé òîãòîëä:1. Àøèãòàé áà õîðòîé îðãàíèçìûí òîî òîëãîéã çîõèöóóëàõ.2. Áèîöåíîçûí áүòýö, áүðýëäýõүүíòýé õîëáîîòîé àñóóäëóóäûã ìýäýõ.
    • Îð÷èí үåä ýêîëîãèéí ø/ó íü äàðààõüàñóóäëóóäûã øèéäýõýä ÷óõàë үүðýãòýé.1. Áàéãàëèéí íөөöèéã çîõèñòîé àøèãëàõ àñóóäàë2. Áàéãàëü, õүí, үéëäâýðëýëèéí үéë àæèëëàãààíû óÿëäàà õîëáîî3. Áèîëîãèéí ÿíç áүðèéí òөâøèíä áàéãàà àìüä áèå ìàõáîäèéí åðөíõèé çүé òîãòîëûã íýýõ4. Ýêîëîãèéí õÿìðàëûí àñóóäëûã çөâ çîõèñòîé øèéäâýðëýõ
    • Ýêîëîãè õýìýýõ íýð òîìú¸îã àíõ 1866 îíäÃåðìàíû áèîëîãè÷ Ý.Ãåêêåëü “îðøèõîð÷íû òóõàé øèíæëýõ óõààí” ãýñýíóòãàòàéãààð õýðýãëýæ èðñýí áөãөөä óãүãèéí үíäýñ íü “oikos”- ãýð, ñóóö, õîðîãäîõãàçàð, “logos”- Ñóðãààë, øèíæëýõ óõààíãýñýí óòãàòàé. Ýíý ø/ó íü 1930 ààä îíîîñáèåý äààñàí ø/ó ãýäãýý õàðóóëæ ýõýëñýíáөãөөä ýíý үåýñ ìàø ýð÷èìòýé õөãæèæýõýëñýí.
    • Ýêîëîãèéí ø/ó-íû ñóäëàõ çүéëÝêîëîãèéí ø/ó íü àìüä îðãàíèçìûíõîîðîíäûí áîëîí õүðýýëýí áóéîð÷èíòîé õýðõýí õàðèëöàí óÿëäààõîëáîîòàé îðøèí òîãòíîäãèéã ñóäàëäàãø/ó þì.Òîâ÷îîð õýëáýë àìüä áèåèéã ñóäàëäàãøèíæëýõ óõààí þì.
    • Ñóäëàõ çүéëÀìüäðàõ îð÷èí, òүүíèé õýëáýð, õýâ ìàÿãÝêîëîãèéí õү÷èí çүéë, òýäãýýðèéí îðãàíèçìäүçүүëýõ íөëөөÏîïóëÿöè, òүүíèé áүòýö, òîî òîëãîéí äèíàìèê,àâòî çîõèöóóëãàÁүëãýìäýë, ýêîñèñòåìèéí áүòýö áүðýëäýõүүí,õàðèëöàà õîëáîîíû çүé òîãòîë.Èäýø òýæýýëèéí õýëõýý, ýíåðãèéí óðñãàëÁàéãàëèéí òýíöâýð, äèíàìèê, ñóêöåññ
    • Ýêîëîãèéí ñóäàëãààíû àðãóóäÀæèãëàëòûí àðãàËàáîðòîðèéí ñóäàëãààíû àðãàÝêîëîãèéí ìîíèòîðèíãèéí àðãàÌàòåìàòèê çàãâàð÷ëàëûí àðãà
    • Ñàëáàð ø/ó-íóóä Ýêîëîãèéí ø/ó íü áèîëîãèéí ø/ó íààñ үүñ÷ õөãæèõ ãàðààãàà ýõýëñýí. Îð÷èí үåä ìàø îëîí ñàëáàð ø/ó-òàé áîëñîí. Ñàëáàð áүð өөð өөðèéí îíöëîãòîé ÷ õîîðîíäîî áàéíãûí õîëáîîòîé áàéäàã. Õàìãèéí åðөíõèéä íü1. Îíîëûí áóþó Ñîíãîäîã ýêîëîãè2. Õàâñàðãà ýêîëîãè ãýæ àíãèëäàã.
    • Ñóäëàà÷èä ñîíãîäîã ýêîëîãèéã1. Àìüòíû ýêîëîãè2. Óðãàìëûí ýêîëîãè3. Áè÷èë áèåòýíèé ýêîëîãè ãýæ àíãèëäàã.Ãýâ÷ ýêîëîãèéí ñàëáàð ø/ó-íûã өөð îëîí ÿíçààð àíãèëæ áîëäîã.
    • ßìàð òөâøèíä ñóäàëãàà õèéæ áàéãààãààð íüÁîäãàëèéí ýêîëîãèÏîïóëÿöèéí ýêîëîãèÁүëãýìäëèéí ýêîëîãèËàíäøàôòûí ýêîëîãèÝêîñèñòåìèé ýêîëîãèÁèîñôåðèéí ýêîëîãèÄàÿí äýëõèéí ýêîëîãè ãýæ òóñ òóñ àíãèëíà.
    • Ñóäàëãààíû îáüåêòýýñ õàìààðààäÓðãàìëûí ýêîëîãèÀìüòíû ýêîëîãèҮéëäâýðèéí ýêîëîãèÕîòûí ýêîëîãèÈíæåíåðèéí ýêîëîãèÕөäөө àæ àõóéí ýêîëîãèÀãíóóðûí ãýõ ìýò ýêîëîãè
    • Îð÷èí áүðäýë õýñãèéí îíöëîãîîð íüÝõ ãàçðûí ýêîëîãèÄàëàé òýíãèñèéí ýêîëîãèÖýíãýã óñíû ýêîëîãèÕýýðèéí, îéí, öөëèéí ýêîëîãèÕүíèé ýêîëîãèÖàöðàãèéí ýêîëîãèÕîòûí ýêîëîãèÍèéãìèéí ýêîëîãè ãýõ ìýòýýð
    • Ýêîëîãèéí õү÷èí çүéëÎð÷èí ãýäýã íü “Àìüä îðãàíèçìûã õүðýýëýí áóéàìüä áîëîí àìüãүé áàéãàëèéí áүõèé ë öîãöçүéëñèéã ÎÐ×ÈÍ ãýäýã”.Àìüä îðãàíèçìä үéë÷èëæ áóé îð÷íû òóñãàé øèíæ÷àíàð áүõèé íөëөөëëүүäèéã ýêîëîãèéí ÕҮ×ÈÍÇҮÉËÑ ãýäýã.Õү÷èí çүéëñ àìüä îðãàíèçì áүðä õàðèëöàíàäèëãүé íөëөөëäөã.Ýíý íü àìüä áèåä àøèãòàé áîëîí õîð óðøèãòàéáóþó ñөðөã íөëөөòýé áàéæ áîëíî.
    • Ýêîëîãèéí õү÷èí çүéëñèéí àíãèëàëÑàâ åðòөíöèéí õү÷èí çүéëñ – ÀáèîòèêØèì åðòөíöèéí õү÷èí çүéëñ – ÁèîòèêÕүí òөðөëõòөíèé õү÷èí çүéëñ- Àíòðîïîãåí
    • Ñàâ åðòөíöèéí õү÷èí çүéëñÓóð àìüñãàëûí. (ãýðýë, òåìïåðàòóð, ÷èéã àãààðûíäàðàëò ãýõ ìýò)Õөðñíèé áóþó ýäàôèê õү÷èí çүéëÕîòãîð ãүäãýðèéí áóþó ðåëüåôèéí õү÷èí çүéëñÓñíû áóþó ãèäðîëîãèéí õү÷èí çүéëñ
    • Øèì åðòөíöèéí õү÷èí çүéëñ Óðãàìàë õү÷èí çүéë Àìüòàí õү÷èí çүéë Áè÷èë áèåòýí õү÷èí çүéë Âèðóñ õү÷èí çүéë Ìөөã õү÷èí çүéë
    • Õүíèé õү÷èí çүéëñØóóä íөëөөëөõ õү÷èí çүéëñÆèøýý íü: Àìüòàí óðãàìëûí òîîòîëãîéä øóóä íөëөөëæ áàãàñãàõ.Äàì çàìààð íөëөөëөõ õү÷èí çүéëñÆèøýý íü: Çàì õàðèëöààíààñ áîëæàìüòàä áîîãäîõ.
    • Õү÷èí çүéëñèéã үðãýëæëýõ áàéäëààð íü Óäààí õóãàöààíû òóðø òîãòâîðòîé áàéõ õү÷èí çүéë. ( íàðíû ãýðýë, òàòàõ õү÷ ) Õóâüñàõ õү÷èí çүéë. Äîòîð íü1. Çүé òîãòîëòîé үå÷ëýí äàâòàãääàã. ( óëèðàë, æèë, äàëàéí òàòàëò, òүëõýëò ãýõ ìýò )2. Òîäîðõîé үå÷ëýëãүé òîãòìîë áèø äàâòàãääàã. ( öàã óóð, èäýø òýæýýë, өâ÷èí )
    • Õү÷èí çүéëñèéí îðãàíèçìä íөëөөëөõ үíäñýí ÷èãëýëÎðãàíèçìûí ôèçèîëîãè, áèîõèìèéí ïðîöåññèéãçîõèëäîëãîîíû өөð÷ëөëòөíä äóóäñàí öî÷ðîîã÷áîëäîã.Өãөãäñөí íөõöөëä çîõèöîí àìüäðàõ áîëîìæãүéáàéäëûã íөõöөëäүүëýã÷ õÿçãààðëàã÷ áîëäîã.Îð÷íû áóñàä õү÷èí çүéëñèéí өөð÷ëөëòèéãèëòãýñýí äîõèî áîëäîã.
    • Îïòèìóìûí õóóëüÎðãàíèçìä үéë÷èëæ áóé ýêîëîãèéí õү÷èíçүéëñèéí õàìãèéí òîõèðîìæòîé õýì õýìæýýãîïòèìóì áóþó îïòèìàëü íөõöөë ãýäýã.Îïòèìóì õýìæýýíýýñ äýýøëýõ ýñâýëäîîøèëáîë îðãàíèçìûí õýâèéí àìüäðàõáîëîëöîî àëäàãäàæ óëìààð үүíýýñ öààøõýòýðâýë ìөõäөã. Ãýõäýý õү÷èí çүéëñ íüîðãàíèçì áîëãîíä õàðèëöàí àäèëãүéíөëөөëäөã ãýäãèéã ìýäýõ õýðýãòýé.
    • Îïòèìóìûí õóóëèéí ãðàôèêÎïòèìóì – Îðãàíèçì àìüäðàõ õàìãèéí òîõèðîìæòîé íөõöөëÏåññèìóì – Îðãàíèçìûí àìüäðàëûí äîðîéòëûí áүñÌөõëèéí áүñ - Îðãàíèçì àìüäðàõ ÷àäâàðûí õÿçãààð
    • Õÿçãààðëàõ õү÷èí çүéëèéí äүðýìÎð÷íû õү÷èí çүéëүүä îðãàíèçìûíòààëàìæòàé õýìæýýíýýñ çөðæ áàéâàëòóõàéí íөõöөëä îðøèí àìüäðàõ áîëîìæáàãàñäàã.Õү÷èí çүéëñèéí àëü íýã íü õÿçãààðûíöýãýýñ äàâáàë áóñàä õү÷èí çүéëñõè÷íýýí òîõèðîìæòîé áàéëàà ÷ îðãàíèçììөõäөã.
    • Õү÷èí çүéëñèéí õàðèëöàí үéë÷ëýëÀëèâàà õү÷èí çүéëñ íü îðãàíèçìääàíãààðàà үéë÷èëäýããүé áөãөөä áàéíãûíõàìòðàí õîðøèæ үéë÷èëæ áàéäàã. Ýíý÷àíàð íü áèå áèåý ñóëðóóëàõ áîëîíýð÷èìæүүëæ áàéäàã. Æèøýý íü ÷èéã-òåìïåðàòóð, ýñâýë òåìïåðàòóð- ñàëõèãýõ ìýò
    • ÄүãíýëòÝêîëîãè íü àìüä îðãàíèçìûã ñóäàëäàã ø/ó þì.Áèîëîãèéí ø/ó-íààñ ÿëãààòàé òàë íüîðãàíèçìóóäûí õîîðîíäûí õàðèëöàà áîëîíõүðýýëýí áóé îð÷èíòîé õàðèëöàí õîëáîîòîéáàéäãèéã ñóäàëíà.Áèîëîãèéí ø/ó-íààñ үүñ÷ õөãæñөí õýäèé ÷ òүүíýýñäóòàõààðãүé òîì ø/ó áîëîí õөãæñөí.Àìüä áèå îðãàíèçìä õү÷èí çүéëүүä áàéíãàүéë÷èëýõäýý ýåðýã áîëîí ñөðөã íөëөөëëèéãүçүүëæ áàéäàã.Îðãàíèçìûí òàðõàëò áîëîí çîõèëäîëãîîã áèéáîëãîæ ìөí õÿçãààðëàäàã áàéíà.
    • Ашиглах ном, сурах бичиг1. Гүрбадам. А. Наранхажид. М. Цолмон. Ч. Хүний экологи. УБ 2008.2. Б.О.Я. Монгол улсын улаан ном. УБ. 1997.3. М.У.И.С. Экологи. УБ 2003.4. Мөнхбаяр. Х. Мөнхбаатар М. Хялбаршуулсан экологи. УБ 2006.5. Шагдарсүрэн. О. Экологийн үндсүүд. УБ 2004.6. Цэндээхүү. Ц. Монголчуудын байгаль хамгаалах ёс заншил, уламжлалаас. УБ 2001.7. У.Б.И.С. Экологийн үндэс. УБ 1999.
    • Ашиглах ном, сурах бичиг1. Риклефс. Р. Основы обшей экологии. Мос. 1979.2. Шилав. И.А. Экология. Мос. 1998.3. Дажо. Р. Основы экологии. Мос. 19754. Одум. Е. Экология. Мос. 19685. Одум. Ю. Основы экологии. Мос. 19836. Чернова Н.М., Былова А.М. Эколгия. Мос. 1981
    • Àíõààðàë òàâüñàíÒà áүõýíä áàÿðëàëàà