Open data, nu!

338 views
252 views

Published on

presentatie door Frederika Welle Donker, tijdens Workshop Open Geodata (note: CC-BY-SA)

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
338
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Open data, nu!

  1. 1. 5-11-2012 Open Data Nu! Oké, maar hoe? Naam, AfdelingFrederika07/01/2009 Welle DonkerKenniscentrum Open Data - Onderzoeksinstituut OTB ESRI Open Data Workshop, 31-10-2012 f.m.welledonker@tudelft.nl www.otb.tudelft.nl/opendata Overview • Open Data • Beleid • Mogelijke barrières • Voorbeelden • Conclusies • Verder onderzoek 2 1
  2. 2. 5-11-2012 Wat is overheid Open Data?Onbewerkte gegevens die aan de volgende eisenvoldoen:• de data moet openbaar zijn• berusten geen intellectuele eigendomsrechten van derden op• data bekostigd uit publieke middelen voor de uitvoering van een publieke taak• bij voorkeur voldoet aan ‘open standaarden’• bij voorkeur machine-leesbaar 3 Dus … De data moet: • Compleet zijn • Primair (brongegevens, niet geaggregeerd) • Tijdig • Toegankelijk: geen financiële barrières • Non-discriminatoir: geen opgaaf van reden of registratie • Machine-leesbaar (voor automatische verwerking) • Open standaarden: geen format drempels • Open licentie: geen juridische beperkingen • Geen auteursrechten • Geen databankrechten • Geen geheimhouding • Geen persoonsgebonden gegevens 4 2
  3. 3. 5-11-2012 Public Sector data disseminatie • Passieve disseminatie • Aanvraag voor data per data set / document • Elke aanvraag gecontroleerd • Aanvrager krijgt kopie van de data • Niet efficiënt maar controle blijft in handen • Actieve disseminatie • Data beschikbaar via servers • Viewing / downloading services • Data is actueler • Efficiënter, maar veel minder controle • Open Data • Helemaal geen controle meer over hergebruikers 5 Waarom open data?Omdat overheden …• Dat wettelijk moeten (EU richtlijnen, nationale wetgeving)• Een morele verplichting hebben: • burger deelname in democratie • transparantie van overheid • beter imago van overheid• Het kan: technologie, web services, web 2.0 / 3.0, cloud• Het bijdraagt aan effectiviteit: betere diensverlening• Het bijdraagt aan efficiëntie: inkomsten genereren (lange termijn) 6 3
  4. 4. 5-11-2012Potentieel van open dataEconomisch potentieel in Europa door toename innovatie: €140 miljard (Vickery 2011) €27 miljard (MEPSIR 2006) €68 miljard (Pira 2000)Maatschappelijk potentieel: Betere beslissingen Transparante overheid Betere dienstverlening Besparingen 7Wereldwijde ontwikkelingen:exponentiele toename gebruikOpen data: Landsat beelden: 1 miljoen downloads in 6 maanden v. 25,000 per jaar 8 4
  5. 5. 5-11-2012? 9? 10 5
  6. 6. 5-11-2012 Open Data sterren schema*Open data heeft pas nut als het gelinkt is Data is beschikbaar op het web (in welke vorm dan ook) Data is gestructureerd / machine-leesbaar (bijv. Excel) Data is in een open standaard formaat (bijv. .csv i.p.v. .xls) Gebruik van URI’s zodat er naar data kan worden verwezen Data is gelinkt aan andere data om context te verstrekken* Sir Tim Berners-Lee (http://www.w3.org/DesignIssues/LinkedData.html) 11 12 6
  7. 7. 5-11-20121314 7
  8. 8. 5-11-2012Digitale agenda.nl (mei 2011)Initiatief van EL&I: stimulering van innovatie/ kenniseconomie Open data: Open overheidsdata Open data kenniscentrum+BZK open overheid: Open data portaal Stimulering van hergebruik: Overheden geen intellectueel eigendomsrecht meer voorbehouden (voornemen) 15Nederland Toegankelijkheidsbeleid • Trend van gratis gebruik zonder voorwaarden: • Provincies • Waterschappen • Basisregistraties • Rijkswaterstaat • KNMI • Ministerie van EL&I • CBS • TNO 16 8
  9. 9. 5-11-2012 Oké, Open Data MAAR …. Wat zijn de barrières? 17 Open Data barrières• Huidige business model afhankelijk van data inkomsten• Overstap gaat geld kosten (wie betaald?)• Geen balans tussen kosten data producent en maatsch. voordelen• Geen duidelijk nationaal beleid voor lagere overheden• Persoonsgegevens filteren (aggregeren?)• Gebrek juridische richtlijnen (verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid)• Angst voor misbruik / misrepresentatie• Reputatie schade• Data duurzaamheid / betrouwbaarheid van data service• Gebrek aan metadata• Welke data?• Onzekerheid over non-gevalideerde / incomplete data• opslag / server capaciteit 18 9
  10. 10. 5-11-2012 19Aansprakelijkheid voorOnjuiste dataHoofdregel: Aansprakelijkheid ontstaat als de open data-aanbieder onvoldoende zorgvuldig te werk is gegaan en dat hem aan te rekenen is.Schade ≠ aansprakelijkheid 20 10
  11. 11. 5-11-2012Aansprakelijkheid voorOnjuiste data IIAnalogieën? Onjuiste financiële informatie Foutieve kaart Overheidsinformatie Gerichte en ongerichte overheidsinformatiePerfectie kan niet worden geëist, maar wel de inzet om fouten te voorkomen. 21Aansprakelijkheidsrisico beperkenGeef doel waarvoor data is verzameldGeef kwaliteit en nauwkeurigheid van data: metadataGeef datum laatste update en revisiegeschiedenisMeld updates actief (nieuwbrief, internetpagina etc.)Verwijs naar andere bronnenGeef waarschuwingen voor voorzienbaar verkeerd gebruikCreëer voorziening waarmee fouten gemeld kunnen worden en herstel deze fouten. 22 11
  12. 12. 5-11-2012Aansprakelijkheid wegensprivacyschendingWet bescherming persoonsgegevens (Wbp)Het verwerken van persoonsgegevens is aan regels gebonden.Handelen in strijd met Wbp kan aansprakelijkheid opleveren (artikel 49 Wbp) Vermogensschade Immateriële schade 23 24 12
  13. 13. 5-11-2012PrivacyregelgevingWbp is van toepassing op verwerken van persoonsgegevens.Definitie van verwerken: “elke handeling of elk geheel van handelingen met betrekking tot persoonsgegevens, waaronder in ieder geval het verzamelen, vastleggen, ordenen, bewaren, bijwerken, wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiding of enige andere vorm van terbeschikkingstelling, samenbrengen, met elkaar in verband brengen, alsmede het afschermen, uitwissen of vernietigen van gegevens” 25Privacyregelgeving:persoonsgegevensPersoonsgegevens: Definitie: “elk gegeven betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon” Namen, adressen, telefoonnummers, Burger Service Nummer Maar ook waarde van huis, individuele meetwaarden elektriciteit 26 13
  14. 14. 5-11-2012Privacyregelgeving:persoonsgegevens IIWanneer identificeerbaar? Kijken “naar alle middelen waarvan mag worden aangenomen dat zij redelijkerwijs door de verantwoordelijke dan wel enig ander persoon zijn in te zetten om die persoon te identificeren” (MvT, p. 48) 27Privacyregelgeving:voorwaarden voor verwerkingVerwerkingsgrond (rechtvaardiging)Welbepaald doel en doelbindingNiet onverenigbaar gebruikMinimaal en toereikendNauwkeurige gegevensBeveiligingInformeren van betrokkeneMelding aan College Bescherming PersoonsgegevensVerboden: bijzondere gegevens 28 14
  15. 15. 5-11-2012Privacyregelgeving:verwerkingsgrondToestemming van de betrokkeneNoodzakelijk voor uitvoering overeenkomstNoodzakelijk om wettelijke verplichting na te komenNoodzakelijk ter vrijwaring van een vitaal belang van de betrokkeneNoodzakelijk voor de goede vervulling van een publiekrechtelijke taakNoodzakelijk voor belang gegevensverwerker, tenzij belang van betrokkene zwaarder weegt (belangenafweging). 29Privacyregulering:welbepaald doelWelbepaald doel: “Dit houdt in dat geen gegevens mogen worden verzamelen zonder een precies doel. Dit is immers medebepalend is voor een eventuele beoordeling van de rechtmatigheid van de gegevensverwerking” (MvT, p. 20)Open data als doel, welbepaald? 30 15
  16. 16. 5-11-2012Persoonsgegevens als open dataaanbieden?Verwerkingsgrond zal de toestemming van betrokkenen moeten zijnDoel is onvoldoende welbepaaldConclusie: niet doen! 31OplossingsrichtingPersoonsgegevens aggregeren en anonimiserenTot op welk niveau? Afhankelijk van context en stand van techniek In 1998: postcode is geen persoonsgegeven In 1999: postcode is persoonsgegevenAls gegevens gedeaggregeerd of gedeanonimiseerd kunnen worden dan is er toch sprake van persoonsgegevens. Hier schuilt gevaar voor open data.Slecht voorbeeld: data.gov.uk• Hoog inzetten! 32 16
  17. 17. 5-11-2012Conclusie aansprakelijkheidAansprakelijkheidsrisico is beperkt Doe wat je kunt doen, zie eerdere aanbevelingen.Privacyregulering wel een probleem Anonimiseren en aggregreren van persoonsgegevens is niet zaligmakend (zie ook M. Koot (2012), Measuring and predicting anonymity, PhD. Thesis, Universiteit van Amsterdam. 33Open data: state of the artZeer veel (stand-alone) initiatievenEnige coordinatie ontwikkelt zichOpen overheidsinformatie steeds minder een juridisch probleemPraktische toegang is een onderschat probleem: Eerst de kraan open zetten of eerst de data op orde en netjes klaarzetten? 34 17
  18. 18. 5-11-2012 Oké, misschien niet alle data …  Beter om met kleine datasets te beginnen en nodig andere partijen uit om mee te doen  Lead by example Maar ….  Risico dat alleen “laaghangend fruit” aan wordt geboden  Waardevolle (realtime) data blijft gesloten  En wat vindt de markt ervan … 35 Praktijkvoorbeeld - NWB-wegen2006: Wet openbaarheid van bestuur hergebruikverzoek van AND voor Nationaal Wegenbestand (NWB) van RijkswaterstaatVerzoek aangehouden wegens artikel 10 lid 2 onder g Wob:“het voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling van bij deaangelegenheid betrokken natuurlijke personen of rechtspersonen dan welderden”Eind 2007: Minister: NWB vrij beschikbaar per 1-1-2009Bezwaar door aantal private partijen (o.m. gratis=oneerlijke concurrentie)Begin 2010: NWB niet beschikbaar voor hergebruikEind 2011: kort geding Den Bosch (klacht niet ontvankelijk)Sinds 1-1-2012 weer beschikbaar 36 18
  19. 19. 5-11-2012 Verder onderzoek …Kenniscentrum Open Data• opgericht in 2012• onderzoek organisatorische, institutionele en juridische aspecten Open Data• kaders ontwikkelen om OD- beleid te optimaliseren• info & publicaties, zie: www.otb.tudelft.nl/opendata 37 Implementie Open Data Is misschien langzaam…… heeft gelovers nodig… …. geduld …. …maar het komt er… … echt, wel 38 19

×