0
Sıvı ve elektrolit tedavisi
 TVS 45-65%(TVA)   60% 50% TVS ICF (2/3)      ECF(1/3)75% interstisyel               25% intravaskuler
 Hücre içi sıvı kompartmanı:Hücre içi osmotik P sağlayan asıl iyon  Potasyum Hücre dışı sıvı kompartmanı:Sodyum en öneml...
SIVI KOMPARTMANLARININ ELEKTROLĠT         ĠÇERĠKLERĠ                Plazma    Ġnterstisyel sıvı   Ġntraselüler sıvı       ...
Kompartmanlar arası sıvı değişimi:         DĠFUZYON
Kristaloidler Endikasyonları; Plazma hacmini genişletmek için (şok  ve 3.boşluklara sıvı kaybı) Oligüri olduğunda Sıvı...
PARENTERAL SOLÜSYONLAR    (KRĠSTALOĠDLER)   Dekstroz Solüsyonları    % 5 Dekstroz             (50 g/L dekstroz)          ...
PARENTERAL SOLÜSYONLAR                        (KRİSTALOİDLER)•   Potasyum Ġçeren Solüsyonlar    Isolyte          140 mEq/L...
PARENTERAL SOLÜSYONLAR                       (KRİSTALOİDLER)•   Poliiyonik Solüsyonlar    Ringer solüsyonu         147 mEq...
Kolloidler1. Dekstran 402. Dekstran 703. HES 200/0.54. HES 450/0.75. HES 130/0.46. Modifiye sıvı jelatin7. Polijelin8. TDP...
Albumin Krc.de sentezlenir Osmotik olarak aktif mjr proteindir Plazma yarı ömrü:16 saat 1gr albumin18 ml su tutulumu...
HES (hidrosietil starch) Sentetik nişasta Plazma yarı ömrü:17 gündür ve 48  günde dolaşımı terk eder Verildiği volum ka...
HES yan etkileri Koagulopati Anaflaksi (<%0.085) Hiperamilazemi
Dextran Dextran 40 (MA:40.000 dalton) ve  Dextran 70 Glukoz polimeridir. Kullanım amaçları; Hacim genişleticisi Tromb...
Dextran yan etkileri Renal yetmezlik Anaflaksi Osmotik diürez Kan grubu cross matching Kanama diatezi
1.VOLÜM BOZUKLUKLARI   HĠPOVOLEMĠ   HĠPERVOLEMĠ
HĠPOVOLEMĠNĠN NEDENLERĠRENAL KAYIPLARTuz ve su kayıpları   Diüretikler (asetazolamid, furosemid, vb.)   Ozmotik diürez (...
HĠPOVOLEMĠNĠN NEDENLERĠEKSTRARENAL KAYIPLARDeri yoluyla kayıplar    AĢırı terleme, yanıklarSekestrasyon   Ġntestinal obs...
HĠPOVOLEMĠNĠN KLĠNĠKBULGULARIHipovolemide semptom ve bulgularıbelirleyen 4 major faktör vardır:1. Sıvı kaybının miktarı2. ...
HĠPOVOLEMĠNĠN KLĠNĠKBULGULARI   Kilo kaybı   Deri turgorunda azalma   Mukozalarda kuruluk   Ortostatik hipotansiyon  ...
HĠPOVOLEMĠDE LABORATUARBULGULARI Kan  BUN / kreatinin oranı > 20 (prerenal azotemi)  Hematokrit artıĢı (hemokonsantrasyon)...
HĠPOVOLEMĠDE ASĠT-BAZ BOZUKLUKLARIMetabolik Asidoz    Diyare, alt gastrointestinal sistem kayıpları    Böbrek yetersizli...
HĠPOVOLEMĠNĠN TEDAVĠSĠSıvı tedavisi Oral (hafif hipovolemide) ya da parenteral verilebilir.   Hem daha önce kaybedilmiĢ ...
HĠPOVOLEMĠNĠN TEDAVĠSĠ1. Ġdame sıvı tedavisi    Zorunlu kayıplar    (Ġnsensıbl, idrar, dıĢkı ve oksidasyon ile su kaybı)  ...
Vücudun günlük idame sıvı gereksinimiHOLIDAY-SEGAR YÖNTEMĠ Vücut ağırlığı           Su gereksinimi     kg                 ...
DEFĠSĠT TEDAVĠSĠ1. Başlangıç tedavisi (Ġnitial)2. Sonraki ilk 24 saatte tedavi   Sıvının 1/2‟si ilk 8 saatte, kalan 1/2‟si...
DEFĠSĠT TEDAVĠSĠDehidratasyon       Su          Na        ClDerecesi           ml/kg      mEq/kg    mEq/kg        %5      ...
HĠPERVOLEMĠNĠN NEDENLERĠSTARLING KUVVETLERĠNĠN DENGESĠZLĠĞĠ Kalp yetersizliği Karaciğer sirozu Nefrotik sendromPRĠMER H...
HĠPERVOLEMĠNĠN KLĠNĠKBULGULARI   Kilo artıĢı   Ödem   Venöz dolgunluk   Hipertansiyon   TaĢikardi   Staz ralleri   ...
HĠPERVOLEMĠNĠN TEDAVĠSĠ Tuz ve su kısıtlaması Diüretikler  Tuz kısıtlamasına rağmen ödemi ve  hipervolemi semptomları ol...
2.YOĞUNLUK BOZUKLUKLARI
SODYUMECF „nın temel katyonudur.Klor ile birlikte sıvı tutulması, potasyum ile birlikte(Na-K ATPaz pompası) sinir ve kas i...
HĠPONATREMĠEn sık karşılaşılan elektrolit bozukluğudur.Serum sodyum konsantrasyonunun 135mEq/L‟nin altında olmasıdır.
HĠPONATREMĠNa+    [ Na+ ]     =            HiponatremiH 2ONa+   [ Na+ ]     Hiponatremi    =H2ONa+    [ Na+ ]    Hiponatre...
HĠPONATREMĠ                   HĠPONATREMĠ   Hipertonik            Ġzotonik            Hipotonik(Translokasyona bağlı (Psöd...
HĠPERTONĠK HĠPONATREMĠSerum glukoz konsantrasyonundaki her 100 mg/dlartış için:    Serum [Na+] ~ 1.5-1.7 mEq/L düşer.    S...
ĠZOTONĠK HĠPONATREMĠ        Lipidler, proteinler                                Lipidler                               Pro...
ĠZOTONĠK HĠPONATREMĠ• Serum trigliserid konsantrasyonundaki her 500  mg/dl artış için:            Serum [Na+] ~ 1 mEq/L dü...
HĠPOTONĠK HĠPONATREMĠ       HĠPOTONĠK HĠPONATREMĠHipovolemik   Normovolemik   Hipervolemikhiponatremi    hiponatremi   hip...
HĠPOVOLEMĠK HĠPONATREMĠLER   Total vücut sodyumunun total vücut suyundan    daha fazla kaybedilmesi durumunda gelişir.   ...
NORMOVOLEMĠK    HĠPONATREMĠLER   Total vücut sodyumunun normal olmasına    karşın total vücut suyunun artması durumunda  ...
HĠPERVOLEMĠK    HĠPONATREMĠLER   Total vücut sodyumundaki artışa rağmen total    vücut suyunun bundan daha fazla artması ...
HĠPONATREMĠNĠN KLĠNĠK    BULGULARIKlinik bulgular geliĢen beyin ödemine bağlıdır.•   İştahsızlık, bulantı, kusma•   Başağr...
SEMPTOMLAR HĠPONATREMĠNĠN ORTAYA                                                  ÇIKIġ HIZINA BAĞLIDIR                   ...
HĠPONATREMĠ TEDAVĠSĠTedavinin belirlenmesinde 2 faktörçok önemlidir:1. Hiponatreminin gelişme süresi2. Semptomların varlığı
AKUT HĠPONATREMĠ     (< 48 saatte gelişen hiponatremi)   Akut semptomatik hiponatremi hızla tedavi    edilmezse kalıcı nö...
Akut Semptomatik Hiponatreminin   Tedavisi   Hipotonik sıvılar (%5 dekstroz, %0.45 NaCl) veriliyorsa,   DERHAL KESĠLMELĠDĠ...
Akut Semptomatik Hiponatreminin TedavisiSodyum açığının hesaplanması      Toplam vücut suyu  (120 – [Na+])
KRONĠK HĠPONATREMĠ(> 48 saatte gelişen hiponatremi)   Kronik hiponatremi hızla tedavi    edilirse ozmotik demiyelinasyon ...
Kronik Semptomatik Hiponatreminin     Tedavisi   Serum [Na+] saatte 1-1.5 mEq/L, günde 12    mEq/L‟yi geçmeyecek şekilde ...
Kronik SemptomatikHiponatreminin Tedavisi   Sıvı kısıtlaması   Farmakolojik tedavi   Lityum   Demeklosiklin   Furosem...
Hipovolemik Hiponatreminin     Tedavisi   Öncelikle hipovolemi düzeltilmelidir.   Tedaviye izotonik (% 0.9) sodyum klorü...
Hipervolemik HiponatremininTedavisi Su kısıtlaması Sodyum kısıtlaması Diüretikler Diyaliz
HİPERNATREMİ                               Volüm durumu değerlendirilir       Hipovolemi                         Övolemi  ...
HĠPERNATREMĠNĠN KLĠNĠK    BULGULARI•   Ateş•   Bulantı, kusma•   Aşırı susama hissi•   Letarji•   Reflekslerde artış•   Hu...
HĠPERNATREMĠ TEDAVĠSĠEkstraselüler volüm eksikliği varsa: Övolemi sağlanana kadar izotonik NaCl verilmelidir. Hasta övol...
HĠPERNATREMĠ TEDAVĠSĠSu tedavisi: Su açığı hesaplanır Toplam vücut sıvısı (TVS) = Vücut ağırlığı x 0.6     Su açığı = (Ser...
HĠPERNATREMĠ TEDAVĠSĠHastada şuur bozukluğu yoksa, su oral yoldan verilir.Parenteral tedavi:    Hipotonik sıvılar (%0.45 N...
3.KAPSAM BOZUKLUKLARI   HĠPO-HĠPERPOTASEMĠ   HĠPO-HĠPERKALSEMĠ   HĠPO-HĠPERMAGNEZEMĠ
POTASYUM ICF nın temel katyonudur. Potasyumun %95‟i hücreler içinde yer almaktadır. Serum K+ kons.: 3,5-5 mEq/lt Ġntra...
TOPLAM VÜCUT POTASYUMUNUN DAĞILIMIĠntraselüler sıvı         Kas                     2650 mmol         Karaciğer           ...
HĠPOPOTASEMĠ    Serum K+ < 3.5 mEq/lt Böbreklerden aşırı potasyum kaybı Potasyumdan fakir sıvılarla uzun süre yapılan te...
HĠPOPOTASEMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARIKardiyak bulgular EKG değişiklikleri (T dalgasının düzleşmesi, U dalgasının  çıkması), di...
HĠPOPOTASEMĠ TEDAVĠSĠPotasyum intraselüler bir katyon olduğu için, potasyum açığını hesaplayan bir formül yoktur.Oral pota...
HĠPOPOTASEMĠ TEDAVĠSĠParenteral potasyum tedavisi  Parenteral potasyum tedavisi mutlakainfüzyon şeklinde yapılmalıdır.  ...
HĠPERPOTASEMĠ    Serum K+> 6 mEq/lt Akut ve kronik böbrek yetmezliğinde Addison hastalığında Diüretikler Metabolik ve ...
HĠPERPOTASEMĠNĠN KLĠNĠK   BULGULARIKardiyak bulgular EKG değişiklikleri (T dalgasının sivrileşmesi, P  dalgasının düzleşm...
HĠPERPOTASEMĠ TEDAVĠSĠKalbin korunması   ĠV kalsiyum glukonat (10 ml, %10‟luk)   Yavaş (5-10 dakika süre içinde) ve moni...
KALSĠYUM
HĠPOKALSEMĠPlazma Ca< 8 mg/dl   Primer hipoparatiroidizm   Sekonder hipoparatiroidizm•   Sepsis•   Hipo/hipermagnezemi• ...
HĠPOKALSEMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARI   Ağız çevresinde, parmak uçlarında uyuşma   Kas krampları   Tetani   Kemik ağrısı   ...
HĠPOKALSEMĠ TEDAVĠSĠ   Tetani, aritmi, konvulsiyon gibi ciddi durumlarda 10-15 dakika    süreyle %10‟luk kalsiyum glukona...
HĠPERKALSEMĠPlazma Ca> 12 mg/dl Malignensi Endokrin (Pr.  Hiperaldosteronizm, Hipertiroidizm,Feokromasi  toma,Akromegeli...
HĠPERKALSEMĠNĠN KLĠNĠK    BULGULARI   Depresyon   Letarji   Kas güçsüzlüğü   Derin tendon reflekslerinde azalma   Kab...
HĠPERKALSEMĠ TEDAVĠSĠ   Kritik plazma kalsiyum düzeyi 16-20 mg/dl‟dir. Acil    tedavi yapılmazsa ölüm kaçınılmazdır.   A...
HĠPOMAGNEZEMĠPlazma magnezyumunun 1.7 mg/dl‟nin altındaolmasıdır. Gastrointestinal emilimin azalması ( açlık,  malabsorbs...
HĠPOMAGNEZEMĠNĠN KLĠNĠK    BULGULARI Nöromuskuler ve SSS hiperaktivitesi Klinik tablo hipokalsemideki gibidir Mg eksikl...
HĠPOMAGNEZEMĠ TEDAVĠSĠ   Magnezyum klorür ve magnezyum sülfat çözeltilerinin IV verilmesi    ile yapılır. Böbrek fonksiyo...
HĠPERMAGNEZEMĠPlazma magnezyum düzeyinin 2.7 mg/dlnin üzerine çıkmasıdır. Oldukça nadir görülür Aşırı alınması ( IV magne...
HĠPERMAGNEZEMĠNĠN KLĠNĠKBULGULARI Letarji Bulantı Konfüzyon Reflekslerin azalması Kas güçsüzlüğü Hipotansiyon Aritm...
HĠPERMAGNEZEMĠ TEDAVĠSĠ   Magnezyum düzeyi 10 mg/dl‟i geçiyorsa acil    tedavi gerekir. Birlikte bulunan asidoz düzeltili...
Teşekkürler…
Sıvı ve elektrolit tedavisi
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Sıvı ve elektrolit tedavisi

3,347

Published on

Published in: Health & Medicine
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
3,347
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
38
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Sıvı ve elektrolit tedavisi "

  1. 1. Sıvı ve elektrolit tedavisi
  2. 2.  TVS 45-65%(TVA) 60% 50% TVS ICF (2/3) ECF(1/3)75% interstisyel 25% intravaskuler
  3. 3.  Hücre içi sıvı kompartmanı:Hücre içi osmotik P sağlayan asıl iyon Potasyum Hücre dışı sıvı kompartmanı:Sodyum en önemli hücre dışı katyondurHücre besin kaynakları,elektrolitler ve hücresel atıklar için ortam
  4. 4. SIVI KOMPARTMANLARININ ELEKTROLĠT ĠÇERĠKLERĠ Plazma Ġnterstisyel sıvı Ġntraselüler sıvı (mEq/L) (mEq/L) (mEq/L)KatyonlarNa+ 142 144 14K+ 4 4 140Ca2+ 5 2.5 4Mg2+ 2 1.5 35TOPLAM 153 152 193AnyonlarCl- 104 114 2HCO3- 25 30 8H2PO4-,HPO42- 2.3 2 40SO42- 0.94 1 20Proteinler 15 0 55Org. anyonlar 5.76 5 68TOPLAM 153 152 193
  5. 5. Kompartmanlar arası sıvı değişimi: DĠFUZYON
  6. 6. Kristaloidler Endikasyonları; Plazma hacmini genişletmek için (şok ve 3.boşluklara sıvı kaybı) Oligüri olduğunda Sıvı elektrolit bozukluklarının tdv Günlük sıvı ihtiyacının karşılanması
  7. 7. PARENTERAL SOLÜSYONLAR (KRĠSTALOĠDLER) Dekstroz Solüsyonları % 5 Dekstroz (50 g/L dekstroz) 200 kcal/L250 mOsm/L %10 Dekstroz (100 g/L dekstroz) 400 kcal/L500 mOsm/L %20 Dekstroz (200 g/L dekstroz) 800 kcal/L1000 mOsm/L Sodyum Klorür Ġçeren Solüsyonlar Ġzotonik NaCl (%0.9 NaCl) (154 mEq/L Na+, 154 mEq/L Cl-) 310 mOsm/L %3 NaCl solüsyonu (513 mEq/L Na+, 513 mEq/L Cl-) 1025 mOsm/L Dekstroz ve Sodyum Klorür Ġçeren Solüsyonlar % 5 Dekstroz, % 0.9 NaCl solüsyonu (50 g/L dekstroz, 154 mEq/L Na+, 154 mEq/L Cl-) 200 kcal/L 560 mOsm/L % 5 Dekstroz, % 0.45 NaCl solüsyonu (50 g/L dekstroz, 77 mEq/L Na+, 77 mEq/L Cl-) 200 kcal/L 405 mOsm/L
  8. 8. PARENTERAL SOLÜSYONLAR (KRİSTALOİDLER)• Potasyum Ġçeren Solüsyonlar Isolyte 140 mEq/L Na+, 10 mEq/L K+,5 mEq/L Ca++, 3 mEq/L Mg++, 103 mEq/L Cl-, 47 mEq/L asetat, 8 mEq/L sitrat 320 mOsm/kg Kadalex 50 g/L dekstroz, 27 mEq/L K+, 27 mEq/L Cl- 200 kcal/L 310 mOsm/kg Isolyte-M 50 g/L dekstroz, 40 mEq/L Na+, 35 mEq/L K+, 40 mEq/L Cl-, 15 mEq/L HPO4=, 20 mEq/L asetat 200 kcal/L 320 mOsm/kg
  9. 9. PARENTERAL SOLÜSYONLAR (KRİSTALOİDLER)• Poliiyonik Solüsyonlar Ringer solüsyonu 147 mEq/L Na+, 4mEq/L K+, 4 mEq/L Ca++, 155 mEq/L Cl- 310 mOsm/kg Laktatlı Ringer solüsyonu 130 mEq/L Na+, 4mEq/L K+, 3 mEq/L Ca++, 109 mEq/L Cl-, 28 mEq/L laktat 310 mOsm/kg %5 Dekstrozlu Laktatlı Ringer solüsyonu 50 g/L dekstroz, 130 mEq/L Na+, 4mEq/L K+, 3 mEq/L Ca++, 109 mEq/L Cl-, 28 mEq/L laktat 200 kcal/L 310 mOsm/kg
  10. 10. Kolloidler1. Dekstran 402. Dekstran 703. HES 200/0.54. HES 450/0.75. HES 130/0.46. Modifiye sıvı jelatin7. Polijelin8. TDP9. Albumin
  11. 11. Albumin Krc.de sentezlenir Osmotik olarak aktif mjr proteindir Plazma yarı ömrü:16 saat 1gr albumin18 ml su tutulumu Kanama,travma,akut hemodilusyon, akut vazodilusyon gibi intravaskuler hacim azaldığında kullanılır(5%lik) YE:akciğer ödemi,iyonize kalsiyumun azalması,anaflaksi
  12. 12. HES (hidrosietil starch) Sentetik nişasta Plazma yarı ömrü:17 gündür ve 48 günde dolaşımı terk eder Verildiği volum kadar hacim artışı sağlar (kardiopulmoner by pass gibi) Hemodinamik monitorizasyon gerektirir Serum amilaz seviyesi x2-3
  13. 13. HES yan etkileri Koagulopati Anaflaksi (<%0.085) Hiperamilazemi
  14. 14. Dextran Dextran 40 (MA:40.000 dalton) ve Dextran 70 Glukoz polimeridir. Kullanım amaçları; Hacim genişleticisi Tromboembolilerin engellenmesi Periferik kan akımında artış
  15. 15. Dextran yan etkileri Renal yetmezlik Anaflaksi Osmotik diürez Kan grubu cross matching Kanama diatezi
  16. 16. 1.VOLÜM BOZUKLUKLARI HĠPOVOLEMĠ HĠPERVOLEMĠ
  17. 17. HĠPOVOLEMĠNĠN NEDENLERĠRENAL KAYIPLARTuz ve su kayıpları Diüretikler (asetazolamid, furosemid, vb.) Ozmotik diürez (glukoz, mannitol, üre) Postobstrüktif diürez Akut böbrek yetersizliğinin poliüri dönemi Tuz kaybettiren nefropatiler Aldosteron yetersizliğiSu kayıpları Diabetes insipidus (santral, nefrojenik)
  18. 18. HĠPOVOLEMĠNĠN NEDENLERĠEKSTRARENAL KAYIPLARDeri yoluyla kayıplar AĢırı terleme, yanıklarSekestrasyon Ġntestinal obstrüksiyon (barsak lümenine kayıp) Pankreatit (retroperitoneal bölgeye kayıp) “Crush” sendromuGastrointestinal kayıplar Kusma, nazogastrik aspirasyon Diyare, fistüller Kanama
  19. 19. HĠPOVOLEMĠNĠN KLĠNĠKBULGULARIHipovolemide semptom ve bulgularıbelirleyen 4 major faktör vardır:1. Sıvı kaybının miktarı2. Sıvı kaybının hızı3. Kaybedilen sıvının özellikleri4. Damar yatağının volüm kaybınacevabı
  20. 20. HĠPOVOLEMĠNĠN KLĠNĠKBULGULARI Kilo kaybı Deri turgorunda azalma Mukozalarda kuruluk Ortostatik hipotansiyon TaĢikardi Hipotansiyon Oligüri ġok
  21. 21. HĠPOVOLEMĠDE LABORATUARBULGULARI Kan BUN / kreatinin oranı > 20 (prerenal azotemi) Hematokrit artıĢı (hemokonsantrasyon) Serum albumin konsantrasyonunda artıĢ İdrar Ġdrar Na+ konsantrasyonu < 10-15 mEq/L Fraksiyonel sodyum ekskresyonu < % 1 Ġdrar ozmolalitesi > 450 mOsm/kg Ġdrar / serum kreatinin oranı >40
  22. 22. HĠPOVOLEMĠDE ASĠT-BAZ BOZUKLUKLARIMetabolik Asidoz Diyare, alt gastrointestinal sistem kayıpları Böbrek yetersizliği Aldosteron yetersizliği Diabetik ketoasidoz ġokMetabolik Alkaloz Kusma, nazogastrik aspirasyon Diüretikler (“Loop” diüretikleri, tiazidler)
  23. 23. HĠPOVOLEMĠNĠN TEDAVĠSĠSıvı tedavisi Oral (hafif hipovolemide) ya da parenteral verilebilir. Hem daha önce kaybedilmiĢ olan sıvı, hem de halen kaybedilmekte olan sıvı yerine konmalıdır. YaĢlı hastalarda ve konjestif kalp yetersizliği olanlarda sıvı yüklenmesine karĢı dikkatli olunmalıdır! Öncelikle, sodyum içeren solüsyonlar tercih edilmelidir. 1 litre izotonik NaCl (% 0.9), plazma hacmini 200-300 ml civarında artırır. Hemodinamik durumu çok bozuk olan ve intravasküler hacmin hızla düzeltilmesi gereken hastalarda kolloid solüsyonlar (albumin, plazma) kullanılabilir. Kolloid solüsyonların tamamı intravasküler alanda kalır.
  24. 24. HĠPOVOLEMĠNĠN TEDAVĠSĠ1. Ġdame sıvı tedavisi Zorunlu kayıplar (Ġnsensıbl, idrar, dıĢkı ve oksidasyon ile su kaybı) + Anormal kayıplar2. Defisit tedavisi (Dehidratasyon)3. Suplemental tedavi
  25. 25. Vücudun günlük idame sıvı gereksinimiHOLIDAY-SEGAR YÖNTEMĠ Vücut ağırlığı Su gereksinimi kg ml / gün 3 – 10 kg 100 ml/kg 10-20 kg 1000 ml + 50 ml/kg >20 kg 1500 ml + 20 ml/kg
  26. 26. DEFĠSĠT TEDAVĠSĠ1. Başlangıç tedavisi (Ġnitial)2. Sonraki ilk 24 saatte tedavi Sıvının 1/2‟si ilk 8 saatte, kalan 1/2‟si sonraki 16 saatte Ġnitial tedavi yapılmışsa bu miktarı (su-elektrolit) ilk 8 saatlik miktardan çıkar.
  27. 27. DEFĠSĠT TEDAVĠSĠDehidratasyon Su Na ClDerecesi ml/kg mEq/kg mEq/kg %5 50 4 3 %10 100 8 6 %15 150 12 9 K+ 1-3 mEq/kg/gün
  28. 28. HĠPERVOLEMĠNĠN NEDENLERĠSTARLING KUVVETLERĠNĠN DENGESĠZLĠĞĠ Kalp yetersizliği Karaciğer sirozu Nefrotik sendromPRĠMER HORMON FAZLALIĞI Primer hiperaldosteronizm Cushing sendromu Uygunsuz ADH sendromuPRĠMER RENAL SODYUM RETANSĠYONU Akut glomerulonefrit
  29. 29. HĠPERVOLEMĠNĠN KLĠNĠKBULGULARI Kilo artıĢı Ödem Venöz dolgunluk Hipertansiyon TaĢikardi Staz ralleri Kalpte 3. ses Hepatomegali Hepatojuguler reflü
  30. 30. HĠPERVOLEMĠNĠN TEDAVĠSĠ Tuz ve su kısıtlaması Diüretikler Tuz kısıtlamasına rağmen ödemi ve hipervolemi semptomları olan hastalarda Altta yatan nedenin tedavisi
  31. 31. 2.YOĞUNLUK BOZUKLUKLARI
  32. 32. SODYUMECF „nın temel katyonudur.Klor ile birlikte sıvı tutulması, potasyum ile birlikte(Na-K ATPaz pompası) sinir ve kas iletiminde önemli rol oynar.Na+ konsantrasyonu: 136-145 mEq/lt‟dir.Erişkin bir birey günde ortalama 3,5 gr (160 mEq) sodyum almaktadır.Ġdrarla atılan Na miktarı: 40-60 mEq/lt‟dir. Normal çalışan böbrekler alınanaşırı sodyumun tümünü dışarı atabilirler ve vücuda tuz alınmadığındaya da böbrek dışı kayıplar arttığında vücut sodyumunu korumak için Naatılımını minimal düzeylere indirebilirler.
  33. 33. HĠPONATREMĠEn sık karşılaşılan elektrolit bozukluğudur.Serum sodyum konsantrasyonunun 135mEq/L‟nin altında olmasıdır.
  34. 34. HĠPONATREMĠNa+ [ Na+ ] = HiponatremiH 2ONa+ [ Na+ ] Hiponatremi =H2ONa+ [ Na+ ] Hiponatremi =H 2O
  35. 35. HĠPONATREMĠ HĠPONATREMĠ Hipertonik Ġzotonik Hipotonik(Translokasyona bağlı (Psödohiponatremi) (Gerçek hiponatremi) hiponatremi) Posm  Posm N Posm 
  36. 36. HĠPERTONĠK HĠPONATREMĠSerum glukoz konsantrasyonundaki her 100 mg/dlartış için: Serum [Na+] ~ 1.5-1.7 mEq/L düşer. Serum ozmolalitesi ~ 2 mOsm/kg H2O artar.
  37. 37. ĠZOTONĠK HĠPONATREMĠ Lipidler, proteinler Lipidler Proteinler Su Na+(%93) Na+
  38. 38. ĠZOTONĠK HĠPONATREMĠ• Serum trigliserid konsantrasyonundaki her 500 mg/dl artış için: Serum [Na+] ~ 1 mEq/L düşer.• Serum protein konsantrasyonundaki her 0.25 g/dl artış için: Serum [Na+] ~ 1 mEq/L düşer.
  39. 39. HĠPOTONĠK HĠPONATREMĠ HĠPOTONĠK HĠPONATREMĠHipovolemik Normovolemik Hipervolemikhiponatremi hiponatremi hiponatremi Na   Na Na  H2O  H2O  H2O  
  40. 40. HĠPOVOLEMĠK HĠPONATREMĠLER Total vücut sodyumunun total vücut suyundan daha fazla kaybedilmesi durumunda gelişir. Renal kayıplar (Ġdrar [Na+] > 20 mEq/L) • Diüretikler (tiazidler) • Mineralokortikoid yetersizliği • Ozmotik diürez (glukoz, mannitol) • Tuz kaybettiren nefropati Ekstrarenal kayıplar • Kusma (Ġdrar [Na+] < 10-20 mEq/L) • Diyare • Üçüncü boĢluğa kayıplar
  41. 41. NORMOVOLEMĠK HĠPONATREMĠLER Total vücut sodyumunun normal olmasına karşın total vücut suyunun artması durumunda gelişir. Uygunsuz ADH sendromu Psikojenik polidispi Hipotiroidi Glukokortikoid yetersizliği
  42. 42. HĠPERVOLEMĠK HĠPONATREMĠLER Total vücut sodyumundaki artışa rağmen total vücut suyunun bundan daha fazla artması durumunda meydana gelir. Kalp yetersizliği Siroz Nefrotik sendrom Böbrek yetersizliği (akut, kronik)
  43. 43. HĠPONATREMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARIKlinik bulgular geliĢen beyin ödemine bağlıdır.• İştahsızlık, bulantı, kusma• Başağrısı• Kas krampları• Ajitasyon• Derin tendon reflekslerinde azalma, patolojik refleksler• Hipotermi• Şuur bozuklukları• Konvülsiyonlar• Koma
  44. 44. SEMPTOMLAR HĠPONATREMĠNĠN ORTAYA ÇIKIġ HIZINA BAĞLIDIR ÖlüBeyin su içeriği (g/100 g kuru ağırlık) Asemptomatik Letarjik Normal Plazma Na+ Plazma Na+ Plazma Na+ Plazma Na+ 139 mEq/L 139  119 mEq/L 140  122 mEq/L 139  99 mEq/L (2 saat içinde) (3.5 gün içinde) (16 gün içinde) Arieff, Llach, Massry: Medicine, 55:121, 1976
  45. 45. HĠPONATREMĠ TEDAVĠSĠTedavinin belirlenmesinde 2 faktörçok önemlidir:1. Hiponatreminin gelişme süresi2. Semptomların varlığı
  46. 46. AKUT HĠPONATREMĠ (< 48 saatte gelişen hiponatremi) Akut semptomatik hiponatremi hızla tedavi edilmezse kalıcı nörolojik hasar riski yüksektir
  47. 47. Akut Semptomatik Hiponatreminin Tedavisi Hipotonik sıvılar (%5 dekstroz, %0.45 NaCl) veriliyorsa, DERHAL KESĠLMELĠDĠR !• Serum [Na+], semptomlar ortadan kalkana kadar, saatte 1-2 mEq/L artacak şekilde düzeltilmelidir.• Serbest su atılımını artırmak için, ek olarak furosemid de verilebilir.Tedavi boyunca sık aralıklarla (2-4 saatte bir) serum [Na+]tayini yapılmalıdır.
  48. 48. Akut Semptomatik Hiponatreminin TedavisiSodyum açığının hesaplanması Toplam vücut suyu  (120 – [Na+])
  49. 49. KRONĠK HĠPONATREMĠ(> 48 saatte gelişen hiponatremi) Kronik hiponatremi hızla tedavi edilirse ozmotik demiyelinasyon riski yüksektir!
  50. 50. Kronik Semptomatik Hiponatreminin Tedavisi Serum [Na+] saatte 1-1.5 mEq/L, günde 12 mEq/L‟yi geçmeyecek şekilde düzeltilmelidir. Acil tedavi gereksizdir. Altta yatan neden (hipotiroidi, sürrenal yetersizliği, uygunsuz ADH salınımı sendromu vs.) tedavi edilmelidir.
  51. 51. Kronik SemptomatikHiponatreminin Tedavisi Sıvı kısıtlaması Farmakolojik tedavi Lityum Demeklosiklin Furosemid Vazopressin antagonistleri
  52. 52. Hipovolemik Hiponatreminin Tedavisi Öncelikle hipovolemi düzeltilmelidir. Tedaviye izotonik (% 0.9) sodyum klorür ile başlanır.
  53. 53. Hipervolemik HiponatremininTedavisi Su kısıtlaması Sodyum kısıtlaması Diüretikler Diyaliz
  54. 54. HİPERNATREMİ Volüm durumu değerlendirilir Hipovolemi Övolemi Hipervolemi Toplam vücut su miktarı   Toplam vücut su miktarı  Toplam vücut su miktarı  Toplam vücut Na+ miktarı  Toplam vücut Na+ miktarı  Toplam vücut Na+ miktarı  Renal kayıplar(Ġdrar [Na+] >20 mEq/L)• Diüretikler Diabetes insipidus Ġdrar [Na+] genellikle• Ozmotik diürez • Santral >20 mEq/L’dir• Postobstrüktif diürez • NefrojenikEkstrarenal kayıplar • Gestasyonel • Hipertonik Na+ uygulaması(Ġdrar [Na+] <20 mEq/L) (vazopressinaza bağlı) • Primer hiperaldosteronizm• Terleme • Cushing sedromu• Yanıklar• Diyare• Fistüller
  55. 55. HĠPERNATREMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARI• Ateş• Bulantı, kusma• Aşırı susama hissi• Letarji• Reflekslerde artış• Huzursuzluk• Konvülsiyonlar• Koma
  56. 56. HĠPERNATREMĠ TEDAVĠSĠEkstraselüler volüm eksikliği varsa: Övolemi sağlanana kadar izotonik NaCl verilmelidir. Hasta övolemik hale geldikten sonra hipotonik sıvılara (%0.45 NaCl, %5 dekstroz) geçilir.Ekstraselüler volüm fazlalığı varsa: Diüretikler kullanılabilir. Böbrek yetersizliği varsa diyaliz tedavisi yapılabilir.
  57. 57. HĠPERNATREMĠ TEDAVĠSĠSu tedavisi: Su açığı hesaplanır Toplam vücut sıvısı (TVS) = Vücut ağırlığı x 0.6 Su açığı = (Serum [Na+] – 140) x TVS 140 Su açığının yarısı ilk 24 saat içinde, diğer yarısı ise sonraki 1-2 gün içinde verilir. Serum Na+ konsantrasyonundaki düşüş saatte 1 mEq/L‟yi geçmemelidir.
  58. 58. HĠPERNATREMĠ TEDAVĠSĠHastada şuur bozukluğu yoksa, su oral yoldan verilir.Parenteral tedavi: Hipotonik sıvılar (%0.45 NaCl veya %5 dektroz) verilir. Devam eden kayıplar varsa (diyare vs.) buna eklenmelidir.
  59. 59. 3.KAPSAM BOZUKLUKLARI HĠPO-HĠPERPOTASEMĠ HĠPO-HĠPERKALSEMĠ HĠPO-HĠPERMAGNEZEMĠ
  60. 60. POTASYUM ICF nın temel katyonudur. Potasyumun %95‟i hücreler içinde yer almaktadır. Serum K+ kons.: 3,5-5 mEq/lt Ġntrasellüler K+ konsantrasyonu: 130-180 mEq/lt‟dir. Ağız yoluyla alınan yada intravenöz yolla verilen potasyumun %50‟si böbrekler tarafından 6-8 saat içinde atılır.Bu süre içinde potasyumun hücredışı sıvıda yükselmesi kas, karaciğer, kemik hücrelerinde geçici olarak depolanmasıyla önlenir. Potasyumun hücre zarından geçişi Na/K ATPaz pompasıyla sağlanır. Organizmaya katabolizma hakim olduğu durumlarda idrarla atılan potasyum artar. Hücre dışı pH‟ın düşmesi potasyumun hücre dışına çıkmasına yol açar.
  61. 61. TOPLAM VÜCUT POTASYUMUNUN DAĞILIMIĠntraselüler sıvı Kas 2650 mmol Karaciğer 250 mmol Eritrositler 250 mmol [K+] 150 mmol/LEkstraselüler sıvı Ġnterstisyel sıvı 35 mmol Plazma 15 mmol [K+] 4 mmol/L
  62. 62. HĠPOPOTASEMĠ Serum K+ < 3.5 mEq/lt Böbreklerden aşırı potasyum kaybı Potasyumdan fakir sıvılarla uzun süre yapılan tedaviler Bazı antibiyotikler, steroidler, ,insülin Diüretikler Potasyum eklenmeksizin TPN yapılması Hiperinsülininemi, hiperaldesteronizm gibi durumlarda potasyumun hücre içine girmesi Kusma,ishal, barsak fistülleri gibi gastrointestinal kayıplar hipopotaseminin belli başlı nedenleridir
  63. 63. HĠPOPOTASEMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARIKardiyak bulgular EKG değişiklikleri (T dalgasının düzleşmesi, U dalgasının çıkması), dijital intoksikasyonu, aritmilerNöromüsküler bulgular Halsizlik, kas krampları, paralizi, rabdomiyoliz, konstipasyon, ileusRenal bulgular Hipopotasemik nefropati (proksimal tubuluslarda vakuolizasyon, tubulointerstisyel fibrozis), metabolik alkaloz, amonyak sentezinde artma, nefrojenik diabetes insipidusMetabolik bulgular Ġnsülin sekresyonunda azalma, renin salgılanmasında artma, aldosteron salgılanmasında azalma
  64. 64. HĠPOPOTASEMĠ TEDAVĠSĠPotasyum intraselüler bir katyon olduğu için, potasyum açığını hesaplayan bir formül yoktur.Oral potasyum tedavisi Potasyum klorür veya potasyum sitrat Her 4-6 saatte 40 mEq dozda verilir Böbrek fonksiyonu normal olan hastalarda günde 80-120 mEq‟a kadar verilebilir.
  65. 65. HĠPOPOTASEMĠ TEDAVĠSĠParenteral potasyum tedavisi Parenteral potasyum tedavisi mutlakainfüzyon şeklinde yapılmalıdır. 1 amp KCl (10 ml) 10 mEq K+ içerir (1000 mEq/L)! POTASYUMUN DĠREKT ĠNTRAVENÖZVERĠLMESĠ ÖLÜME YOL AÇAR! Ġnfüzyon sıvısındaki K+ konsantrasyonu 30-40 mEq/L‟yigeçmemelidir. Ġnfüzyon hızı saatte 10-20 mEq‟ı geçmemelidir! Hipopotasemi tedavisinin en önemli komplikasyonuhiperpotasemidir.
  66. 66. HĠPERPOTASEMĠ Serum K+> 6 mEq/lt Akut ve kronik böbrek yetmezliğinde Addison hastalığında Diüretikler Metabolik ve solunumsal asidozda Gastrointestinal sistem içine kanamalarda Aşırı potasyum verilmesinde Hücre yıkımı, travma, rabdomiyoliz ve hematom rezolüsyonu gibi durumlarda Massif banka kanı transfüzyonunda hiperpotasemi görülür
  67. 67. HĠPERPOTASEMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARIKardiyak bulgular EKG değişiklikleri (T dalgasının sivrileşmesi, P dalgasının düzleşmesi, PR aralığının uzaması, QRS kompleksinin genişlemesi), aritmilerNöromüsküler bulgular Halsizlik, parestezi, paraliziRenal bulgular Amonyak sentezinin azalmasıMetabolik bulgular Ġnsülin sekresyonunda artma, aldosteron salgılanmasında artma
  68. 68. HĠPERPOTASEMĠ TEDAVĠSĠKalbin korunması ĠV kalsiyum glukonat (10 ml, %10‟luk) Yavaş (5-10 dakika süre içinde) ve monitör takibi ilePotasyumun hücre içine sokulması Glukoz ve insülin Sodyum Bikarbonat Beta2 agonistlerPotasyumun vücuttan uzaklaştırılması “Loop” diüretikleri (furosemid) Katyon değiştiren reçineler (kayexalate) Hemodiyaliz
  69. 69. KALSĠYUM
  70. 70. HĠPOKALSEMĠPlazma Ca< 8 mg/dl Primer hipoparatiroidizm Sekonder hipoparatiroidizm• Sepsis• Hipo/hipermagnezemi• Yanıklar• Pankreatit Kalsiyum şelasyonu• Hiperfosfatemi• Sitrat• Albumin• Yağ embolisi• Rabdomyoliz
  71. 71. HĠPOKALSEMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARI Ağız çevresinde, parmak uçlarında uyuşma Kas krampları Tetani Kemik ağrısı Kemik kırıkları Saç dökülmesi Tırnak kırılması VF Kalp bloğu Chvostek ve Trousseau bulguları pozitiftir.
  72. 72. HĠPOKALSEMĠ TEDAVĠSĠ Tetani, aritmi, konvulsiyon gibi ciddi durumlarda 10-15 dakika süreyle %10‟luk kalsiyum glukonattan 10-20 ml IV yoldan verilmelidir. Daha sonra idame tedavi için 10-15 mg/kg kalsiyum glukonat 1 litre %5 dekstroz içinde 6 saat süreyle verilir. Kardiak ve nöromuskuler semptomların görülmediği hipokalsemilerde tedavi ağızdan kalsiyum laktat ve vitamin-D kombine edilerek verilebilir. Kan transfüzyonlarında rutin kalsiyum verilmesi hala tartışmalıdır. Yanlış masif kan transfüzyonlarında yani her 5-10 dakikada 500 ml veya daha fazla kan verilen hastalarda her 500 ml kan için 0.2 gr kalsiyum klorür ( %10 CaCl‟den 2 ml ) verilmesi önerilmektedir. Ancak hipokalseminin objektif belirtileri olmadan verilecek kalsiyum 3 gr ı geçmemelidir.
  73. 73. HĠPERKALSEMĠPlazma Ca> 12 mg/dl Malignensi Endokrin (Pr. Hiperaldosteronizm, Hipertiroidizm,Feokromasi toma,Akromegeli) Ġlaçlar( Tiazid diüretikleri,A&D vit. Fazlalığı) Granülomatöz hastalıklar( Tbc,Sarkoidoz, Histoplazmozis) Hareketsizlik
  74. 74. HĠPERKALSEMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARI Depresyon Letarji Kas güçsüzlüğü Derin tendon reflekslerinde azalma Kabızlık, bulantı, kusma Peptik ülser Kemik ağrıları Böbrek taşları
  75. 75. HĠPERKALSEMĠ TEDAVĠSĠ Kritik plazma kalsiyum düzeyi 16-20 mg/dl‟dir. Acil tedavi yapılmazsa ölüm kaçınılmazdır. Acil olarak ekstrasellüler sıvı açığı düzeltilmelidir. Bunun için günde 5-10 litre % 0.9 NaCl çözeltisi ile birlikte 2-3 saatte bir olmak üzere 20-40 mg furosemid verilerek hem plazma dilüsyonu hem de kalsiyumun böbreklerden atılımı sağlanır. Kronik hiperkalsemili hastalara (özellikle myelom ve lenfomalı) ağızdan 10-30 mg prednizolon verilmesi faydalı olabilir.
  76. 76. HĠPOMAGNEZEMĠPlazma magnezyumunun 1.7 mg/dl‟nin altındaolmasıdır. Gastrointestinal emilimin azalması ( açlık, malabsorbsiyon, steatore, kusma, diare, alkolizm, TPN ) Böbreklerde atılımın artması (diüretikler, hücredışı volümün artması, ilaç zehirlenmeleri) durumlarında ortaya çıkar.
  77. 77. HĠPOMAGNEZEMĠNĠN KLĠNĠK BULGULARI Nöromuskuler ve SSS hiperaktivitesi Klinik tablo hipokalsemideki gibidir Mg eksikliği fonksiyonel hipoparatiroidizme neden olur ve hipokalsemi ile birlikte görülür
  78. 78. HĠPOMAGNEZEMĠ TEDAVĠSĠ Magnezyum klorür ve magnezyum sülfat çözeltilerinin IV verilmesi ile yapılır. Böbrek fonksiyonları normal olan semptomatik hastaya 2 mEq/kg‟a kadar Mg IV veya IM yoldan verilebilir. Solüsyon 1 litreye 80 mEq magnezyum sülfat eklenmesi ile hazırlanır ve 4 saat içinde verilir. Mg toksisitesi için dikkatli olunması gerekir. Çünkü bu durumda kardiak arrest gelişebilir. Bunun için elde kalsiyum klorid veya kalsiyum glukonat bulundurulmalıdır. Hastalar asemptomatik ise magnezyum açığı %50 magnezyum sülfat çözeltisinden 10-20 mEq/ gün olmak üzere 1-3 hafta içinde IV veya IM verilerek düzeltilir yada 800 mg lık dozda magnezyum oksit oral olarak kullanılabilir. IV hiperalimentasyon yapılan hastalarda magnezyum desteği günlük 12-24 mEq ile sağlanmalıdır. Magnezyum oligürik ve şiddetli volüm açığı olan hastalarda verilmemelidir.
  79. 79. HĠPERMAGNEZEMĠPlazma magnezyum düzeyinin 2.7 mg/dlnin üzerine çıkmasıdır. Oldukça nadir görülür Aşırı alınması ( IV magnezyum verilmesi, laksatif ve antasitlerle oral yoldan fazla alınması ) Böbrek yetmezliklerinde görülür.
  80. 80. HĠPERMAGNEZEMĠNĠN KLĠNĠKBULGULARI Letarji Bulantı Konfüzyon Reflekslerin azalması Kas güçsüzlüğü Hipotansiyon Aritmi Kardiak arrest
  81. 81. HĠPERMAGNEZEMĠ TEDAVĠSĠ Magnezyum düzeyi 10 mg/dl‟i geçiyorsa acil tedavi gerekir. Birlikte bulunan asidoz düzeltilir. Hücre dışı sıvı açığı düzeltilir, 5-10 mEq/kg kalsiyum klorür veya kalsiyum glukonat IV verilir. Bütün bunlarla magnezyum düzeyi yüksek kalırsa tek çare periton diyalizi veya hemodiyalizdir.
  82. 82. Teşekkürler…
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×