Energjia dhe ndotja e mjedisit

28,045
-1

Published on

Published in: Technology
1 Comment
14 Likes
Statistics
Notes
  • like , punim i mire
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
No Downloads
Views
Total Views
28,045
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
1
Likes
14
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Energjia dhe ndotja e mjedisit

  1. 1. Energjia dhe ndotja e mjedisitEneo Petoku
  2. 2. • Nuk është e lehtë lehtë të shprehet se ç’është energjia.Nuk edimë as nga erdhi apo pse ekziston.Thjesht dimë se ajoekziston.• Rregulli i universit mbi energjinë thotë se ajo nukhumbet.Thjesht kalon nga një formë në një tjetër.•Ç’është enrgjia?
  3. 3. •Llojet e energjisëEnergjia e lëvizjesEnergjia që zotëron një trup i ngjeshur,i shtypur etj.Energjia e çliruar nga reaksionet kimikeEnergjia e ndodhur në bërthamën e atomeveE.KinetikeE.PotencialeElastikeE.ElektrikeE. BerthamoreE.KimikeEnergjia e fituar nga pozicioniE. PotencialeGravitacionaleE. DritoreE. ValoreEnergjia e tranmetuar nëpërmjet fotoneveEnergjia e transmetuar nga një burim elektrikEnergjia e tranmetuar nëpërmjet valëveE. Termale Energjia që mbart një trup kur ngrohet
  4. 4. •Ç’formë energjie i nevojitet njerzimit?Njerëzimit i nevojitet energji për ta bërë jetëm më të lehtë dhe cilësore.Format e energjisë që i nevojiten njerëzimit:•Energji Mekanike (makina,vinçi)•Energji Termale (gatimi,dushi,kondicionerët)•Energji Kimike (ushqimet)•Energji Elektrike (televizori,kompjuteri)•Burimet që përdorim për ti përfituar•Burimet fosile•Energjia mekanike e ujit dhe erës•Burimet drurësore•Dielli•Energjia Berthamore (fisionare)
  5. 5. •Cilat janë ato burime energjitike,të cilatndotin mjedisin,që njerzimi përdor?Burimi kryesor i ndotjes janë padyshim lëndët fosile.Lëndët fosile,sinafta,benzina e gazi natyror çlirojnë sasi të mëdha gazrash serë nëmjedis,duke krijuar rreth qytete të mëdha një mjegull dioksidikarboni.Në nivel global ato e kanë rritur sasinë e Co2 nëatmosferë,sidomos që pas Luftës II Botërore.Rritja e Co2 nëatmosferë rrit efektin serë të këtij gazi duke izoluar nxehtësinë nëplanet dhe duke krojuar ngrohjen globale.
  6. 6. •Burimet drurësoreBurimet drurësore përdoren përtë krijuar energji termale ngaenergjia e tyre kimike.Nëburimet drurësore problemikryesor nuk është ndotja qëshkakton ndjegja e tyre porshkretimi i natyrës dhe ulja eaftësisë së saj për të ulur niveline dioksidit të karbonit.
  7. 7. •Reaksionet Bërthamore fisionareNdotëse të mjedisit??Gjate fisionit, nje berthame e nje elementi te rende (si uraniumi) shperbehet pasgoditjes me nje neutron qe crregullon ciklin e brendshem te saj, ne berthama mete lehta, dhe clirohen dy ose tre neutrone, fotone, energji dhe rreze gama.Neutronet e cliruara, te cilat kane fituar nje fare shpejtesie dhe energjie kinetikenga reaksioni, shkojne e godasin berthamat e atomeve te tjera, te cilat do teshperbehen ne dy berthama te reja dhe do te clirojne po ashtu energji, fotone,rreze gama, dhe neutrone te tjera. Fillon keshtu nje reaksion zinxhir qe do teshperbeje te gjithe berthamat atomike te dhe do te cliroje nje sasi te madheenergjie.Principi baze per prodhimin e energjise nga berthama atomike, qendron ne faktinse masa totale pas nje reaksioni berthamor eshte me e vogel se masa parareaksionit. Diferenca midis ketyre masave eshte shnderuar ne energji, sipasekuacionit E=m*c2, ku E eshte energjia e cliruar, m eshte diferenca e masave, ceshte nje konstante qe perben shpejtesine e drites 299 792,458 km/s. Kjoenergji e cliruar, mund te kontrollohet dhe te perdoret per te shnderuar ujin neavull, i cili mund te perdoret per te vene ne levizje turbinat ne nje gjeneratorelektrik. 1 gram Uranium 235 gjate fisionit, cliron nje energji te barabarte me atete cliruar nga djegia e 1,6 ton nafte.
  8. 8. •A krijojnë ndotje reaksionet fisionare?Jo,ato nuk krijojnë asnjë llojndotjeje si p.sh gazra serë,porkrijojnë mbetje radioaktive terrezikshme.Ato mund tëizolohen dhe nuk dëmtojnëmjedisin.Por atëhere pse nukndërtojmë më shumë centralebërthamore për shfrytëzimin ekësaj energjie?Proble është senë rast aksidenti në ajërçlirohen lëndë te rrezikshmeradioaktive,duke ndotuarajrin,ujin,tokën dhe dukeshkaktuar vdekje e sëmundje.
  9. 9. •Si mund ti zëvëndësojmë burimet ndotjeshkaktuese?Cilat janë burime alternative?•Rritja e numrit të hidrocentraleve për të shfrytëzuar sa më shumë energjinëmekanike të ujit•Rritja e përdorimit të energjisë së erës•Rritja e shfrytëzimit të energjisë diellore nëpërmjet paneleve diellore•Përdorimi i hidrogjenit•Reaksionet bërthamore fuzionare (në të ardhmen)
  10. 10. •Parimi i përdorimit të enrgjisë mekanike tëujit dhe erësEnergjia mekanike e ujit nëhidrocantrale vë në lëvizje turbinen ecila duke u rroutulluar krijon energjielektrike.I njëjti parim ndodh edhenë panelet me erë.Në këtë rastrrotullimi i turbinës ndodh me anë tëenergjise mekanike të erës.
  11. 11. •Panelet dielloreLllojet e tyrePanelet diellore perdorin energjine e diellit dhee trasformojne ne energji te dobishme aponxehtesi per aktivetet e njeriut.Panelet diellore ndahen ne 3 kategori:Panele diellore fotovoltazh: shenderrojneenergjine djellore ne energji elektrike.Panele diellore termik: shenderrojne energjinedjellore per nxehjen e ujit.Panele diellore hibrid: ku ka te dyja funksionetsiper.Panelet kane avantazh sepse lejojne shumekursimin e energjise elektrike apo gazit perngrohje te ambjenteve. Por shpesh herekostua e instalimi eshte shume e larte!
  12. 12. •Panelet dielloreSi funksionojnë?Trasformimi i Drites se Diellit ne Energji!Fluksi i drites se diellit bie mbi materialin epanelit qe eshte i perbere prejgjysempercjelles te cilet jane te ndertuar mesilic.Atomet e silicit te panelit formojne nje tiprrjete te kristalte tredimesionale ne formetetraedike dhe çdo njeri nga keto ve nedispozicion nje nga kater elektronet evalences. Dhe ai qe krijon energjine eshteelektroni i jashtem i orbites, pasi 3 te tjeretjane te lidhur me berdhamen. Pra e gjitha kjomundesohet pasi atomit i ndryshon faza evalences.
  13. 13. •Hidrogjeni në H2O si burim energjieSi funksionon në për të vënë në lëvizje automjetetMotorri me hidrogjen përmban njëanodë,një katodë,një polimer elektrolikdhe një katalizator.Polimeri ndan anodënnga katodë,të cilat janë pjata metalike tëngarkuara negativisht dhepozitivisht.Hidrogjeni dërgohet nëanodë.Anoda dhe katalizatori e ndajnëbërthamën e hidrogjenit në protone dheelektrone.Protonet kalojnë nga anoda nëkatodë përmes elektrolitit.Elektronetkalojnë në një cikël të veçantë për tëprodhuar elektricitet i cili në rastin emakinën shërben për energjimekanike.Kjo lloji teknologjie mund tëpërdoret edhe për të prodhuar elektricitetpër shtëpitë tona.
  14. 14. •Implementimi i hidrogjenitAvantazhet dhe pengesatAvantazhi parësor i implementimit tëkësaj teknologjie është mos ndotja emjedisit,pasi ky proces çliron vetëmavull.Gjithashtu mposhtet varësia ngaburimet fosile të cilat mendohet se dotë mbarojnë dekadat e ardhme.Në disavende si Irlanda dhe Brazili kjo llojteknologjie është implementuar.Nëpjesën tjetër të botës kjo pothuajse nukka ndodhur fare për shkak të mungesëssë infrastrukturës së karburanteve mehidrogjen dhe mos zbatimi i politikavefavorizuese për këtë teknologji.
  15. 15. •Reaksionet bërthamore fuzionareZgjidhja përfundimare e problemit energjitik në planetReaksionet fuzionare janë të kundërtat e reaksioneve fisionare.Nëfuzion bashkohet bërthama atomesh të lehta dhe krijohen atome më tërënda.Rasti tipik është bashkimi i dy bërthamave hidrogjen për tëprodhuar një bërthamë helium.Procesi bazohet në formulën efamshme të Ajnshtajnit E=mc^2,sipas së cilës masa dhe energjia janëtë njëvlershme.Gjatë reaksionit fuzionar,ashtu si te ai fisionar, kemihumbje mase e cila kthehet në energji.Por ndryshimi në këtë rast ështëse nuk kemi mbetje radioaktive dhe çlirohet shumë më shumëenergji.Për 1 gram hidrogjen prodhohet një energji e barasvlefshmeme djegjen e 10 ton nafte.Ndryshe mund të themi se 1kg hidrogjen dotë furnizonte një qytet me 2 milion banor për 2 muaj meelektricitet.Ky proces është arritur të zhvillohet nga shkencëtarët porpër ta zhvilluar harxhojmë më shumë energji se sa marrim.Në rast sedo të arrinim të përdornim më pak se sa marrim do të thoshtezgjidhje përfundimtare e problemit energjitik.

×