Your SlideShare is downloading. ×
ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ

3,860
views

Published on

Εργασία στο μαθημα της Τεχνολογίας 1ο Γυμνάσιο Ν. Ψυχικού

Εργασία στο μαθημα της Τεχνολογίας 1ο Γυμνάσιο Ν. Ψυχικού

Published in: Education

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
3,860
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. ο νερόμυλος(ενέργεια ισχύς)ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣΣταματίνα ΔέτσηΑ’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥσχολείο:1ο γυμνάσιο Ν.Ψυχικούσχολικό Έτος: 2012-1013Τμήμα: Α1Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Καμπαράκη Ελένη
  • 2. 2
  • 3. 3ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ(1) Εισαγωγή: σελ.(4)(2) Περιγραφή: σελ.(5)(3) Ιστορική εξέλιξη: σελ.(8)(4) Η Λειτουργία του Νερόμυλου : σελ.(9)(5) Επιπτώσεις στην κοινωνία και στο περιβάλλον σελ. (10)(6) Χρησιμότητα: : σελ.(9)(7) Κατάλογος υλικών & εργαλίων σελ.(11)(8) Πηγές σελ.(11)
  • 4. 4Ο νερόμυλος είναι η πρώτη μηχανή παραγωγής έργου που κατασκεύασε ο άνθρωποςμε τη χρήση φυσικής, ήπιας και ανανεώσιμης πηγής ενέργειας. Με τη δύναμη που δημιουργεί ηπτώση του νερού από ψηλά ή η ροή του και με τη βοήθεια του τροχού, εφεύρεση που άλλαξε τηνανθρώπινη ιστορία, κινήθηκαν απλές και στη συνέχεια πολύπλοκες μηχανές, που κάλυψαν τιςπερισσότερες ανάγκες των προβιομηχανικών κοινωνιών1, αντικαθιστώντας στις πρώιμες μηχανέςτην ανθρώπινη ή ζωική δύναμη (χειρόμυλοι και ζωόμυλοι), κινητήριες δυνάμεις πριν το νερό και τοναέρα.Η ιδιότητα των σωμάτων να παράγουν έργο ονομάζεται ενέργεια. Κάθε υλικό σώμαπερικλείει ενέργεια, που μπορεί να μετατραπεί σε έργο.Η ενέργεια είναι σημαντικό να μελετηθεί, γιατί αποτελεί ουσιαστικά την αιτία που κινεί τονκόσμο μας. Ότι και να κάνουμε χρησιμοποιούμε ενέργεια.Η μεγάλη κατανάλωση ενέργειας που οφείλεται στις σύγχρονες τεχνολογίες παραγωγήςτης βιομηχανίας, των μεταφορών και των επικοινωνιών, έχει οδηγήσει στο λεγόμενο ενεργειακόπρόβλημα.Η ενέργεια που παράγεται προέρχεται από διάφορες πηγές. Οι πηγές διακρίνονται σεανανεώσιμες, μη ανανεώσιμες και ανεξάντλητες.Οι μη ανανεώσιμες βρίσκονται σε περιορισμένα αποθέματα και αν τελειώσουν δενμπορούν να αντικατασταθούν, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το κάρβουνο.Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι κάποια είδη φυτών που μπορούν να καλλιεργηθούνκαι να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμη ύλη (βιοκαύσιμα).Η ενέργεια του ηλίου (ηλιακή), του αέρα (αιολική) και του νερού (υδροηλεκτρική) είναιανεξάντλητες.Η ενέργεια μπορεί να έχει πολλές μορφές. Μορφές ενέργειας είναι:Μηχανική (δυναμική και κινητική) από κινούμενα σώματα και μηχανήματα.Φωτεινή ή ακτινοβολίας (ήλιος)Θερμική (ξύλα που καίγονται)Χημική (από μόρια ουσιών όπως πετρέλαιο – μπαταρίες)Ηλεκτρική (ηλεκτρικό ρεύμα)Πυρηνική (από πυρήνες ατόμων, πχ ουράνιο)1Σε κάποιες περιπτώσεις και πρώιμων βιομηχανιών όπως το κανναβουργείο στην Έδεσσα.
  • 5. 5Για να αξιοποιηθεί η ενέργεια είναι απαραίτητη η διαδικασία της μετατροπής (μιας ήπερισσοτέρων μορφών), γιατί με αυτόν τον τρόπο μπορεί να παραχθεί έργο. Για τη μετατροπήχρησιμοποιούνται τα εργαλεία και οι μηχανές.Καμιά φορά η ισχύς χρησιμοποιείται ως ταυτόσημος όρος με το έργο. Η διαφορά τουςείναι ότι η ισχύς έχει άμεση σχέση με το χρόνο, ενώ το έργο όχι. Η ισχύς είναι η ποσότητα του έργουπου παράγεται στη μονάδα του χρόνου, δηλαδή εκφράζει το ρυθμό παραγωγής ενός έργου. Για τημεταφορά, τη μετάδοση και τον έλεγχο της ισχύος χρησιμοποιούνται μηχανικά συστήματα (άξονες,τροχαλίες, γρανάζια, συμπλέκτες), ηλεκτρικά – ηλεκτρονικά κυκλώματα, «πνευματικά» συστήματακλπ.Α)Τα μέρη του νερόμυλουΗ δέση είναι ένα τεχνητό φράγμα που κατασκευαζόταν από κορμούς δέντρων καιάλλα υλικά, όπως πέτρες και χώμα. Φτιάχνεται λίγο μακριά από το μύλο και σε μεγαλύτερο ύψοςαπό αυτόν. Οι εργασίες γίνονται πάντα τους καλοκαιρινούς μήνες που τα νερά είναι λίγα. Όταναργότερα το ρέμα αρχίζει να κατεβάζει πολύ νερό (κατεβασιά), τότε αυτό ‘’ γκιολιάζει’’ στη δέσηκαι σιγά – σιγά σηκώνεται στο ύψος που χρειάζεται για να μπει στο μυλαύλακο.Το μυλαύλακο είναι ένα αυλάκι φτιαγμένο από πέτρεςκαι κουρασάνι, ένα δομικό υλικό που αποτελούταν απόαναμειγμένα κομμάτια κεραμιδιών, άμμο και ασβέστη. Τομυλαύλακο κατασκευάζεται ανάλογα με το ύψος, το μήκος και τηνμορφολογία του εδάφους. Μέσω αυτού, το νερό ξεκινάει από τηνδέση και χάρις την ανάλογη κλήση που έχει , καταλήγει στο μύλοκαι συγκεκριμένα στο βαράρι. Το μυλαύλακο πέρα από συντήρηση,χρειάζεται τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο καθάρισμα από χόρτα,κλαδιά ή και χελώνες που πέφτουν μέσα. Σε απόσταση μισούμέτρου από το στόμιο του βαραριού, κάθετα στην κοίτη τουμυλαύλακου τοποθετείται η παλουκαριά. Πρόκειται για μια σκάραπου συγκρατεί ξύλα, χόρτα και φύλλα που παρασέρνει το νερό.Το βαράρι ή αλλιώς μυλοβάγενο ή βαρέλι είναι φτιαγμένο από ξύλο ή τσίγκο καισυνήθως είναι κωνοειδές, στενό στο κάτω μέρος και φαρδύ επάνω. Είναι στηριγμένο καθ’ ύψοςκαι με ελαφρώς λοξή κλήση σε ένα υπερυψωμένο βράχο ή ένα λιθόχτιστο τοιχίο που βρίσκεταιπίσω από το μύλο. Η ύπαρξη αυτού του βράχου ή η δυνατότητα κατασκευής τοιχίου, ήταν μιααπό τις βασικές προϋποθέσεις για την επιλογή του σημείου όπου θα χτιζόταν ο νερόμυλος. Τοβαράρι στερεώνεται επίσης σε ένα ξύλινο ικρίωμα και το συγκρατούν ειδικά πετσώματα καιστεφάνια. Κοντά στο άνω στόμιο του βαραριού υπάρχει μια ξύλινη κοίτη περίπου 60 – 70εκατοστών που είναι τοποθετημένη στη κατάληξη του μυλαύλακου. Μέσα σε αυτήν
  • 6. 6προσαρμόζεται ένα ξύλινο πλαίσιο, η κόφτρα. Με αυτήν διακόπτεται, όποτε χρειάζεται η ροη τουνερού προς το βαράρι. Το μεγαλύτερο τμήμα του βαραριού βρίσκεται έξω από το νερόμυλο, τουπόλοιπο καταλήγει μέσα στο μύλο και φτάνει έως το ζουριό (κάτω από το μύλο, στη φτερωτή).Όσο μεγαλύτερο είναι το ύψος του, η κρέμαση όπως λέγεται, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση τουνερού που βγαίνει από το σιφούνι.Το σιφούνι είναι η απόληξη του βαραριού, στοσημείο εκείνο η κάδη του είναι στενή, ώστε να βγαίνει το νερόμε πίεση. Το μέγεθος αυτής της οπής ρυθμίζεται χάρις ειδικάμεταλλικά πλαίσια, με διαφορετικές οπές, τα οποίατοποθετούνται συρταρωτά σε συγκεκριμένη θέση που έχει τοσιφούνι. Έτσι ανάλογα την ποσότητα του νερού που έρχεταιαπό το μυλαύλακο, την κρέμαση που έχει το βαράρι και τηνοπή του σιφουνιού, ρυθμίζεται η πίεση του νερού προς τηνφτερωτή. Εμπρός από την τρύπα του σιφουνιού είναιτοποθετημένο το σταματήρι, ένα ξύλινο εξάρτημα που ανακόπτει ή ελευθερώνει την παροχήνερού προς την φτερωτή.Η Φτερωτή είναι ένα είδος τροχού με διάμετρο1,5 μέτρο περίπου, κατασκευασμένη από δυο μεταλλικάστεφάνια (εσωτερικό κι εξωτερικό) κι ανάμεσα τους είναιτοποθετημένα ξύλινα ή μεταλλικά πτερύγια (κουτάλια),όπου χτυπάει το νερό που βγαίνει από το σιφούνι. Όλααυτά στερεώνονται από μεταλλικά ελάσματα που έχουν τηθέση ακτινών στο τροχό. Η φτερωτή είναι τοποθετημένη μέσα στο ζουριό (ή χούνη, ή καμάρα),ένα θολωτό θάλαμο βάθους περίπου 1,5 μέτρου και στερεωμένη επάνω στην κατάντη ( ήκολόκα), ένα κορμό από ξύλο καστανιάς. Στο κέντρο αυτού του κορμού υπάρχει μια υποδοχήόπου τοποθετείται η μπίλια ή μπάλα. Επάνω στη μπίλια πατάει η κάτω άκρη του άξονα η οποίακαταλήγει σε αιχμή. Με την τεχνική αυτή επιτυγχάνεται η λιγότερη δυνατή τριβή, ώστε η φτερωτήκι εν συνεχεία ο άξονας να γυρίζουν με περισσότερη δύναμη. Υπάρχουν δύο τύποι νερόμυλουπου μπορούμε να διακρίνουμε από την φτερωτή τους : ο παλαιότερος «ρωμαϊκός» με όρθιαεξωτερική φτερωτή και ο νεότερος «ανατολικός» (ή βυζαντινός) με οριζόντια εσωτερική.Ο άξονας είναι μεταλλικός (παλαιότερα ήταν φτιαγμένος από ξύλο καστανιάς), έχειύψος 1,5 μέτρου περίπου και συνδέει την φτερωτή με την άνω μυλόπετρα, μεταδίδοντας τηνκίνηση από την μία στην άλλη. Ο άξονας στο κάτω μέρος είναι αιχμηρός και πατάει επάνω στημπίλια, λίγο πιο επάνω κουμπώνει η φτερωτή, η οποία ουσιαστικά ‘’ζυγίζει ‘’ το βάρος της επάνωτου. Ο άξονας διέρχεται μέσα από την οπή που βρίσκεται στο κέντρο της κάτω μυλόπετρας, ηοποία είναι ακίνητη. Στο σημείο εκείνο είναι στερεωμένος ένας ξύλινος δακτύλιος, το αβρόχι ήαδράχτι , ο οποίος εφαρμόζει στο κενό που μένει στην οπή της κάτω μυλόπετρας. Το αβρόχιλειτουργεί ως τριβέας (ρουλεμάν), εμποδίζει της σταγόνες της φτερωτής να εισέρχονται στηνεπιφάνεια της κάτω πέτρας και εμποδίζει το αλεύρι να διαφύγει κάτω στο ζουριό. Στο επάνωμέρος του άξονα σε ειδική θέση εφαρμόζει η χελιδόνα, ένα πλατύ σίδερο με δύο πτερύγια δεξιά κιαριστερά. Σε αυτήν στηρίζεται η επάνω μυλόπετρα, συγκεκριμένα τα πτερύγια της χελιδόναςεφαρμόζουν μέσα σε αντίστοιχες εγκοπές που είναι χαραγμένες στην κάτω επιφάνεια τηςμυλόπετρας.
  • 7. 7Οι μυλόπετρες ή μυλόλιθοι και τα εξαρτήματα αυτών,είναι ίσως το σημαντικότερο τμήμα του όλου μηχανισμού ενόςνερόμυλου. Η ποιότητα του πετρώματος τους, η σωστή χάραξη τους,η ορθή τοποθέτηση της επάνω πέτρας ώστε να μην γέρνει (ζυγισμένηκαι αλφαδιασμένη) και άλλα μυστικά, είναι βασικά στοιχεία ώστε ονερόμυλος να δουλεύει σωστά. Οι μυλόπετρες κατασκευάζονται απόσκληρούς λίθους όπως γρανίτη, οψιδιανό, βασάλτη, πορφυρίτη,τραχίτη και έχουν σχήμα κυλίνδρου με διάμετρο 110 - 130 εκατοστάπερίπου. Ξακουστές ήταν οι μυλόπετρες από την Μήλο, την Κίμωλο,από τα Πετρωτά της Μαρώνειας, από την Αίγινα, από τη περιοχή τηςΣικελίας και άλλες. Οι σύγχρονες πέτρες είναι συνθετικές, λέγονται σμυριδόπετρες καιφτιάχνονται από ένα μείγμα κόκκων σμύριδας και άλλων υλικών. Η κάτω μυλόπετρα είναιτοποθετημένη και καλά στερεωμένη επάνω σε ένα ξύλινο ορθογώνιο πλαίσιο 1,5 έως 2 μέτραπερίπου. Η κατασκευή αυτή είναι συχνά υπερυψωμένη σε σχήμα τραπεζιού και βρίσκεταιακριβώς επάνω από το ζουριό, το οποίο και σκεπάζει. Η επάνω μυλόπετρα, η οποία είναιπεριστρεφόμενη, πατάει επάνω στη χελιδόνα και είναι μερικά εκατοστά λεπτότερη από την κάτω.Στο κέντρο της άνω μυλόπετρας υπάρχει μια οπή η γούλα. Οι εσωτερικές επιφάνειες τωνμυλόπετρων είναι ελαφρώς κοίλες προς το κέντρο, ώστε να σχηματίζεται κοιλότητα καιεφάπτονται πλήρως όσο πλησιάζουν την περιφέρεια. Οι μυλόπετρες καλύπτονται περιφερειακά (εκτός από ένα κενό σημείο) από ένα ξύλινο ή μμεταλλικό στεφάνι που λέγεται κόθρος. Αυτόβοηθάει στο να μην χύνεται το αλεύρι γύρω-γύρω, αλλά συγχρόνως συγκρατεί και τις πέτρες.
  • 8. 8Ο σταυρός ή σηκωτήρι είναι ένα εξάρτημα του μύλου με το οποίο γίνεται ηανύψωση ή το κατέβασμα της άνω μυλόπετρας, ώστε το άλεσμα να βγαίνει χοντρό ή ψιλόανάλογα με τη χρήση που προορίζεται. Εάν το άλεσμα προορίζεται αποκλειστικά για κτηνοτροφή,αλέθεται χοντρό. Αντίθετα εάν προορίζεται για ψωμί, ζυμαρικά (μανέστρα, τραχανά) ή γιαγλυκίσματα αλέθεται ψιλό. Ο σταυρός αποτελείται από ένα τετράγωνο χοντρό δοκάρι, του οποίουτο ένα άκρο είναι συνδεδεμένο μέσω μεταλλικών ελασμάτων με τη δεξιά άκρη της καντάντης. Τοεπάνω μέρος του καταλήγει στο δεξιό μέρος του τραπεζίου, που είναι τοποθετημένες οιμυλόπετρες και έχει υποδοχές για να συνδέεται με το κουντέλι (ένα εργαλείο ανύψωσης). Ότανλοιπόν ο μυλωνάς θέλει να σηκώσει τη μυλόπετρα, κινεί τον σταυρό, πιέζοντας το κουντέλι προςτα κάτω. Ο σταυρός τραβάει την κατάντη με την οποία συνδέεται σταθερά και αυτή σπρώχνει τονάξονα προς τα επάνω, ο οποίος με τη σειρά του σπρώχνει μέσω της χελιδόνας την άνωμυλόπετρα. Αφού ο μυλωνάς επιτύχει το σήκωμα που επιθυμεί, σταθεροποιεί το σταυρό και έτσιοι επιφάνειες αλέσεων των μυλόλιθων δεν έχουν μεταξύ τους πλήρη επαφή, οπότε ο καρπόςχοντραλέθεται. Με τις αντίθετες διαδικασίες γίνεται το κατέβασμα της άνω μυλόπετρας, οπότε οιεπιφάνειες αλέσεως των μυλόλιθων έχουν πλήρη επαφή και ο καρπός ψιλοαλέθεται. Πρέπει ναγίνει αντιληπτό ότι το σήκωμα ή κατέβασμα της μυλόπετρας γίνεται ελάχιστα χιλιοστά του μέτρου(2 – 3).Η κοφίνα ή σκαφίδα είναι μια ξύλινη κάσα σε σχήμαανεστραμμένου κώνου, η οποία βρίσκεται επάνω από τη μυλόπετρα.Εκεί μέσα ρίχνεται ο καρπός που προορίζεται για το άλεσμα. Στο κάτωάκρο της κοφίνας υπάρχει μια οπή απ’ όπου καταλήγει ο καρπός στονκούτλα. Ο κούτλας ή καρύδι είναι ένα ημισφαιρικό κασάκι από ξύλο, μεστόμιο μπροστά. Με το τρεμούλιασμα του κούτλα ο καρπός πέφτει λίγος-λίγος μέσα στη γούλα, απ’ όπου ο καρπός εισχωρεί ανάμεσα στις μυλόπετρες για νακονιορτοποιηθεί. Αν πέφτει πολύς, τότε οι πέτρες μπουκώνουν και ο μύλος σταματά. Με τοκαρπολόι ή ραγουλατόρο ο μυλωνάς ρυθμίζει τη ποσότητα του καρπού που πέφτει.Η αλευροθήκη είναι ένα ξύλινο κιβώτιο που τοποθετείται εμπρός από τιςμυλόπετρες. Στο επάνω μέρος είναι ανοιχτό και το ύψος του είναι όση και η απόσταση της κάτωμυλόπετρας από το έδαφος. Στη αλευροθήκη συγκεντρώνεται το αλεύρι που εκτινάσσεται κατάτην άλεση από το άνοιγμα του κόθρου ( της στεφάνης).Β)Αρχιτεκτονική:Η κατασκευή ενός νερόμυλου ήταν απλή. Το κτίσμα ήταν ορθογώνιο, λιθόκτιστο μεκεραμίδια ή πλάκες δώμα ή & θόλο (το οποίο εξυπηρετούσε τη διανυκτερεύσης του μυλωνά).Ηκατασκευή της στέγης ήταν προσαρμοσμένη στη τοπική αρχιτεκτονική, δηλαδή ξύλινη κεκλιμένη(μονόριχτη, διριχτή ή τετράριχτη) με κάλυψει από κεραμίδια ή σχιστόπλακες .Διαστάσεις δεμπορούμε να ορίσουμε, γιατί υπήρχε μία ποικιλία στο μέγεθος, γεγονός το οποίο καθόριζε & τοκόστος κατασκευής. Ο μηχανισμός ενός νερόμυλου διαιρείται σε δύο μέρη κινητικό τοαποτελούσαν η φτερωτή με τα εξαρτήματα λειτουργίας της & το αλεστικό που περιλάμβανε τιςμυλόπετρες, πάλι με τα εξαρτήματα τους. Εκτός από αυτά υπήρχαν & βοηθητικά συστήματα, π.χ.ρυθμίσεις των μυλοπετρών, μεταφοράς & μετατροπής της κίνησης κ.α. που παρουσιάζουνδιαφορές από περιοχή σε περιοχεί.
  • 9. 9Ο νερόμυλος είναι μια από τις αρχαιότερες μηχανές που χρησιμοποίησε ο άνθρωποςπριν χιλιάδες χρόνια. Από την Νεολιθική εποχή (7η χιλ. π.Χ.) υπάρχουν ευρήματα μυλόλιθων καιτριπτήρων από κρυσταλλικά πετρώματα, με τα οποία άλεθαν οι άνθρωποι σιτάρι. Τον 16οαιώναπ.Χ. εμφανίζεται η πρώτη μορφή μύλου στη Κύπρο, ο χειρόμυλος, που είναι ο πρόγονος τουσημερινού μύλου. Με την πάροδο των χρόνων ο μύλος εξελίσσεται, όπως αποδεικνύει άλλωστεκαι η αρχαιολογική σκαπάνη. Νερόμυλοι σαν αυτό στη κεντρική αγορά της αρχαίας Αθήνας,δείχνουν πως η τεχνική του μύλου έχει πλέον τελειοποιηθεί. Η παλαιότερη γραπτή μαρτυρία πουέχουμε για την ύπαρξη νερόμυλου, είναι από τον Στράβωνα, ο οποίος περιγράφοντας ταανάκτορα του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη ΣΤ΄ του Ευπάτορα στα Κάβειρα, αναφέρει «[...] ενδε τοις Καβείροις τα βασίλεια Μιθριδάτου κατεσκευάσατο και ο υδραλέτης[...]». Εκεί τον βρήκαντο 64 π.Χ. οι Ρωμαίοι κατακτητές. Στη συνέχεια, ο Βιτρούβιος, στο έργο του De architectura, μαςδίνει την πρώτη περιγραφή του το 25 μ.Χ. Τα παλαιότερα χρόνια, σε κάθε ποτάμι, σε κάθε χωριότης Ελληνικής υπαίθρου υπήρχε κι ένας νερόμυλος. Μετά την ίδρυση του νέου Ελληνικούκράτους καταγράφηκαν 6.000 περίπου νερόμυλοι , εκ των οποίων οι 5.500 περίπου ήτανΤουρκικοί. Αυτοί περιήλθαν στο Ελληνικό δημόσιο που τους νοίκιαζε ή τους πλειοδοτούσε σειδιώτες. Το επάγγελμα του μυλωνά ήταν ένα από τα πιο πρόσφορα εκείνης της εποχής. Οισυναλλαγές μαζί του δεν γινόταν πάντα με χρήματα, πολλές φορές γινόταν ανταλλαγήπροϊόντων, συνηθέστερη όμως ήταν η ποσοστιαία συναλλαγή. Δηλαδή η αμοιβή του μυλωνάκαθοριζόταν με ένα ποσοστό επί της ποσότητας του αλεύρου που θα παρήγαγε. Το ποσοστόαυτό άρχιζε από 3% έως 5%, όπου υπήρχε μεγάλη παραγωγή και έφτανε στο 10% έως 12%,όπου οι μύλοι δούλευαν λίγο. Από το αλεύρι αυτό οι μυλωνάδες κάλυπταν τους οικογενειακέςανάγκες τους και το υπόλοιπο το πουλούσαν σε ακτήμονες χωρικούς. Η πελατειακή κίνηση ήτανιδιαίτερα αυξημένη κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, μετά το τέλος του θερισμού. Οιμυλωνάδες τότε έφταναν σε σημείο να εργάζονται νυχθημερόν. Ηαλεστική ικανότητα ενόςνερόμυλου που κατά μέσο όρο λειτουργούσε ένα δωδεκάωρο, έφτανε τις 100 οκάδες ανά ώρα.Άρα ένας νερόμυλος παρήγαγε περίπου 1200 οκάδες την ημέρα. (οκά = 1200gr).Η λειτουργία του νερόμυλου στηρίζεται σε μία σειρά μεταδιδόμενων κινήσεων. Ηκίνηση του νερού που διοχετεύεται από το τεχνητό αυλάκι στο βαγένι μεταδίδεται στη φτερωτή.Η φτερωτή μεταδίδει αυτήν την κίνηση, μέσω ενός άξονα σε μία μυλόπετρα. Ανάμεσαστην κινούμενη μυλόπετρα και σε μία άλλη ακίνητη, τοποθετούνται τα γεννήματα (σιτάρι,καλαμπόκι, κριθάρι) τα οποία συνθλίβονται και δημιουργούνται τα άλευρα.
  • 10. 10Οι νερόμυλοι χτίστηκαν κατά κύριο λόγο στην Ηπειρωτική Ελλάδα και τα μεγάλανησιά όπου υπήρχε νερό και χρησιμοποιήθηκαν κυρίως ως αλεστικοί δημητριακών / σιτηρών καιλιγότερο για το άλεσμα δεψικών υλών χρήσιμων στα βυρσοδεψεία (ταμπακόμυλοι), για τηνπαρασκευή μπαρουτιού (μπαρουτόμυλοι) και κουρασανιού για οικοδομικές εργασίες. Το πιοπαλιό επίσημο απογραφικό στοιχείο που διαθέτουμε αναφέρει ότι μετά την ίδρυση του νέουελληνικού κράτους, στα τότε όριά του, βρέθηκαν περίπου 6.000 νερόμυλοι κατά τα τρία τέταρτακατεστραμμένοι. Από αυτούς σχεδόν οι 5.500 ήταν τούρκικοι και περιήλθαν στο ελληνικό δημόσιοπου τους νοίκιαζε σε ιδιώτες. Υπάρχουν επίσης πολλά τουρκικά έγγραφα που αναφέρουναναλυτικά τους νερόμυλους για είσπραξη φόρων, αλλά για ορισμένες μόνο περιοχές. Γενικάπαρατηρείται μία προτίμηση προς τους νερόμυλους για πολλούς λόγους μερικοί από τουςοποίους είναι οι εξήςΗ δαπάνη και ο χρόνος κατασκευής του ήταν μικρές.Η λειτουργία του δεν ήταν εξαρτημένη από τις καιρικές συνθήκες, ώστε ναεπηρεάζεται η ποσότητα και η ποιότητα του παραγόμενου αλέσματος.Οι ζημιές και οι φθορές του μύλου ήταν ελάχιστες.Υπήρχε η ελευθερία κατασκευής κτισμάτων κοντά στο μύλο, η οποία θαμπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατοικία της οικογένειας του μυλωνάΜιλώντας για το νερόμυλο θα πρέπει αρχικά να αναφερθούμε στην αρχιτεκτονική του,η οποία ακολουθούσε κατασκευαστικά την τοπική παράδοση και έδενε με το περιβάλλον χωρίςνα το καταστρέφει. Τα κτίσματα είναι συνήθως πέτρινα ή ξύλινα και αποτελούνται από ένανόροφο και σε κάποιες περιπτώσεις έχουν πατάρι.Ο νερόμυλος έχει συνδεθεί άμεσα με την κοινωνική ζωή κάθε περιοχής, αφού είναιένας τόπος συγκέντρωσης πολλών ανθρώπων. Τις παλαιότερες εποχές ήταν ένας τόποςανταλλαγής πληροφοριών, γι’ αυτό και ο μύλος έμοιαζε με παζάρι ή λαϊκό πανηγύρι, κάτι πουεπιβεβαιώνεται και από τη φράση «στο μύλο και στο παζάρι».Ο μυλωνάς δεν πληρωνόταν με χρήματα, αλλά κρατούσε ένα μέρος του αλέσματος.Φρόντιζε τους πελάτες του παραθέτοντας γεύματα. Κάποιες φορές που δεν προλάβαινε ο μύλος
  • 11. 11να αλέσει όλα τα σιτηρά, οι πελάτες χρησιμοποιούσαν τους βοηθητικούς χώρους του μύλου γιανα περάσουν τη νύχτα τους.Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί και ένα πρόβλημα που αντιμετώπιζε ομυλωνάς. Το βαρδάρι ανεβοκατεβαίνοντας στις οδοντωτές χαραγές του επανώμυλου, εκτός απότους κραδασμούς που δημιουργεί στη σκαφίδα, παράγει και ένα χαρακτηριστικό δυνατό και ξηρόκρότο. Ο θόρυβος του βαρδαρίου είναι τόσο δυνατός, ώστε καλύπτει όλους τους άλλουςθορύβους που δημιουργούνται από την κίνηση της φτερωτής και την τριβή των μυλόλιθων, είναιδε τόσο εκκωφαντικός, που δύσκολα μπορεί να τον ανεχθεί κανείς. Βέβαια ο μυλωνάς που περνάένα μεγάλο μέρος της ημέρας του μέσα στο μύλο, συνηθίζει σ’ αυτόν και δεν ενοχλείται πλέον.Σήμερα τους κλασσικούς νερόμυλους τους έχουν αντικαταστήσει ηλεκτρικοί. Παρ’ όλ’αυτά, μπορεί κανείς να δει σε αρκετά μέρη της Ελλάδας κάποιους νερόμυλους που εξακολουθούννα διατηρούνται για παραδοσιακούς κυρίως λόγους. Το σίγουρο είναι, ότι ο παλαιός νερόμυλοςδεν επιβάρυνε το περιβάλλον, χρησιμοποιούσε τη δύναμη του νερού χωρίς να το μολύνει καιείναι ένα μηχάνημα, που σέβεται το περιβάλλον και τον άνθρωπο.Αντικείμενο τιμήΈνα κομμάτι ξύλο (20 χ 35) (υπήρχε στο σπίτι)Ένα κουτάκι (9 χ6) (χρήσιμο σκουπίδι)Ένα κομμάτι φελλού (30 χ45) 1,80ΕΓυψόγαζα 3,50ΕΔύο χαρτιά με πέτρες (32 χ 15) 3ΕΨεύτικοι θάμνοι για διακόσμηση 3ΕΣύνολο: 11,3E(1)http://www.neromylos-morogianni.gr/leitourgia.php(2)http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%B5%CF%81%CF%8C%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82(3)http://www.efecrete.gr/?q=en/content/%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82-neromylow(4)http://www.google.gr/search?hl=el&q=%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82&bav=on.2,or.r_qf.&biw=1366&bih=663&um=1&ie=UTF-
  • 12. 128&tbm=isch&source=og&sa=N&tab=wi&ei=cxBfUenmFIXQsgaG-oHgAQ#um=1&hl=el&tbm=isch&sa=1&q=%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82&oq=%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82&gs_l=img.12...0.0.0.75423.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0...0.0...1c..8.img.NEXnrjDFgrk&bav=on.2,or.r_qf.&bvm=bv.44770516,d.Yms&fp=ed7ab56e5b61fbd2&biw=1366&bih=663(5)http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Rebecq_JPG10.jpg(6)http://www.google.gr/search?hl=el&q=%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82&bav=on.2,or.r_qf.&biw=1366&bih=663&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=iw&ei=fBBfUYmZOYXZtAbZhYDYAw#hl=el&q=%CE%95%CE%A0%CE%99%CE%A0%CE%A4%CE%A9%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%A3%CE%A4%CE%9F+%CE%A0%CE%95%CE%A1%CE%99%CE%92%CE%91%CE%9B%CE%9B%CE%9F%CE%9D+%CE%91%CE%A0%CE%9F+%CE%A4%CE%9F+%CE%9D%CE%95%CE%A1%CE%8C%CE%9C%CE%A5%CE%9B%CE%9F&spell=1&sa=X&ei=iypfUbDRLMXhtQbl1oDAAQ&ved=0CCcQBSgA&fp=1&biw=1366&bih=663&bav=on.2,or.r_qf.&cad=b&sei=3sZfUfWOM8eJtQaB5oGoBw(7)http://www.google.gr/search?hl=el&q=%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82&bav=on.2,or.r_qf.&biw=1366&bih=663&um=1&ie=UTF-8&tbm=isch&source=og&sa=N&tab=wi&ei=cxBfUenmFIXQsgaG-oHgAQ#um=1&hl=el&tbm=isch&q=%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CF%82+%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82&spell=1&sa=X&ei=lOhfUemSMsKatQbHpIH4Ag&ved=0CEkQBSgA&bav=on.2,or.r_qf.&bvm=bv.44770516,d.Yms&fp=ed7ab56e5b61fbd2&biw=1366&bih=663&imgrc=1inWi-cyr6RJNM%3A%3BocEJeBQm6lVXyM%3Bhttp%253A%252F%252Ffoodmuseum.cs.ucy.ac.cy%252FFILESYSTEM%252F106031%252Fcivitems%252F%252FCIVITEM_1273%252Feliomylos.PNG%3Bhttp%253A%252F%252Ffoodmuseum.cs.ucy.ac.cy%252Fweb%252Fguest%252F36%252Fcivitem%252F1273%3B392%3B265(8) http://www.hydriaproject.net/en/greece-naxos-watermills/importance14/