Your SlideShare is downloading. ×
Sebze Zararlıları
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Sebze Zararlıları

3,558
views

Published on


0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
3,558
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
120
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. SEBZE ZARARLILARI
  • 2. SOLUCANLAR• Solucanlar Toprak içerisinde hareketleri sırasında toprak kabarmasına ve özellikle fide köklerinin açıkta kalarak kurumasına neden olurlar.• Mücadelesi : Fide yastıkları hazırlanmasında temiz toprak kullanılmalı, yoğun populasyonda ise toprak ilaçlanmalı.
  • 3. SALYANGOZLAR • Salyangozlar Sert kitinimsi dilleri ile yaprakları törpüleyerek salyangozlar zararlı olurken, Mücadelesi: Toprak işleme bu zararlıların yumurtalarını yok edeceğinde savaşımda etkili olur. Gece ve kapalı havalarda etkili olan bu zararlıların toplanıp imha edilmesi de savaşımda etkili olmaktadır. İlaçlı mücadelede ise Metaldehit yada Methicarb etkili maddeler ile hazırlanacak zehirli yemler ile mücadele yapılır.
  • 4. SÜMÜKLÜ BÖCEKLER Sümüklü böcekler ise hareketlerine yardımcıolan sümüksü maddenin kuruması ve sertleşmesilekeler meydana getirerek zararlı olurlar. Özelliklebu görünüm yaprağı yenen sebze bitkileri açısındaistenmeyen bir durumdur.
  • 5. Bahçe Kırkayaklıları Vücut silindirik, segmentli ve 12 çift bacaklıdır. Nemli hafif topraklarda ve tarla artıklarında yaşamlarını sürdürürler. Özellikle fide yataklarında ve sera koşullarında zararlıdırlar. Serada en çok aslanağzında zararlıdır. Soğanlı süs bitkilerinde zarar meydana getirirler.
  • 6. Mücadelesi Toprağın işlenerek havalandırılması zararlıpopulasyonunu azaltır.Kontak etkili bir insektisit iletoprak ilaçlaması özelliklesoğanlı süs bitkilerindeönem taşır. Diplopoda
  • 7. Yaprak Bitleri • Sebzelerin yaprak, gövde ve sürgünlerinde bulunurlar. Özellikle yeni sürgün ve yaprak altlarında toplu halde bulunurlar. Kanatlı ve kanatsı formda bulunabilirler. Beslendikleri bitkiye göre sarımsı yeşil, yeşil vb. gibi renklerde bulunabilirler.
  • 8. YAPRAK BİTLERİ • Yaprakbitlerinin vücutları oval biçimde ve yumuşak olup, 1.5- 3.0 mm. boyundadır. Özellikle bitkilerin taze sürgün ve dallarında koloni halinde bulunurlar. • Yaprak bitleri yaşayışlarına göre “Tek konukçulu” ve “İki konukçulu” olmak üzere iki gruba ayrılırlar. İki konukçulu türlerde ikinci ve üçüncü döllerden meydana gelen kanatlı formlar, bulundukları primer konukçuyu terk edip sekonder konukçulara giderler.
  • 9. • Bazı türler kışı döllenmiş yumurta halinde geçirir. Kışı geçiren yumurtalardan çıkan bireylerden (Fundatrix) itibaren, sonbaharda gerçek dişiler(seksual dişiler) ve erkek bireyler meydana gelene kadar döllemsiz olarak (partenogenetik) çoğalırlar ve canlı doğururlar. Kışı ılık geçen yerlerde ve seralarda bazı türler yıl boyunca partenogenetik olarak çoğalmalarını sürdürürler ve zorunlu kışlamaya gerek duymazlar. Sera koşullarına ve türlere göre yılda 10-16 döl verirler.
  • 10. Şeftali Yaprak Biti • Yaprakbitleri bitki özsuyunu emerek zarar yaparlar.Myzus persica • Emgi nedeniyle yapraklar büzüşmüş, kıvrılmış bir görünüm alır. Bu emgi sonucu bitki zayıflar, gelişme durur, ürünün verim ve kalitesi bozulur. • Ayrıca virüs hastalıklarını taşımak ve sağlam bitkilere bulaştırmak suretiyle büyük zararlara neden olurlar. Örneğin M. persicae 50 değişik virüsün vektörüdür. • Salgıladıkları tatlı maddelerde fumajin mantarı gelişerek bitki yüzeyini örter, özümleme ve solunuma engel olmaları sonucunda da zarar oluştururlar. • Polifag bir zararlıdır. • Özellikle hıyar, domates, patlıcan ve kabakta zararı önemlidir.
  • 11. Aphis gossypii Glover (Pamuk yaprak biti)
  • 12. Aphis fabae Scopoli (Bakla yaprak biti)
  • 13. Mücadelesia) Kültürel önlemlerSağlıklı fideler seraya şaşırtılmalı, bunun için fideliktebulaşmayı önlemek amacıyla havalandırma açıklıklarımutlaka tül (462 mikrometrelik) ile kapatılmalıdır.Bulaşık bitkiler ve yabancıotlar sera içinden temizlenmelidir.Seralardaki giriş-çıkış ve havalandırma açıklıkları, kanatlıformların girmesini önlemek amacıyla tül ile kapatılmalıdır.b) Biyolojik mücadelePredatörlerden, özellikle Coccinellid, Chrysopid veSyrphid’ler; parazitoitlerden de Aphidius türleri, biyolojikmücadele açısından çok önemlidir. Bu faydalıları korunmasıve etkinliklerinin artırılması için gerekli önlemler alınmalıdır.
  • 14. c) Kimyasal mücadele• Kimyasal mücadelesine karar verebilmek için; yaprakbitlerinin mücadele eşiği olan yaprak başına küçük yapraklı bitkilerde(biber) 10 adet zararlı, büyük yapraklı bitkilerde(domates, hıyar, patlıcan, fasulye) 20 adet zararlı olması gerekir.• Ancak çevrede bu zararlının vektörü olduğu virüs hastalıkları görülüyorsa vektör mücadelesi yapmak amacıyla daha erken dönemde ilaçlama yapılabilir.
  • 15. • Kırmızı Örümcekler• Sebzelerin yaprak altlarında ördükleri ağlar arasında yavruları ve yumurtaları ile birlikte bulunurlar. Çıplak gözle görülemeyecek kadar küçüktürler.
  • 16. Sebzelerde sık görülen bu zararlılar da beslenmelerisırasında bitki öz suyunu emerek sararmalarına,kurumalarına ve yaprakta emgi yerlerindelekelenmelere neden olurlar. Sebze yapraklarında ağve kirlilik meydana getirerek pazar değerlerinidüşürürler. Ağ örerler
  • 17. Tetranychus TANIMI: Çok küçük olan kırmızı örümcekler ancak lup ile bakılınca urticae görülebilirler. Nimfleri 3 çift bacaklı erginler ise 4 çift bacaklıdır. Sırtlarında tüy, kıl, diken gibi yapılar bulunur. Renkleri türlere ve mevsime göre farklılıklar gösterirler. Ağız parçaları sokucu emicidirler. Çoğu iki cinsiyetlidir. Bazıları döllemesiz çoğalır. İki noktalı kırmızı örümcek sırtında iki geniş leke ile tanınır. Yumurtaları yuvarlak ve parlaktır. Kahverengi örümcek (Bryobia rubrioculus) kahverengi ve iricedir .
  • 18. İki Noktalı Kırmızı Örümcek
  • 19. Ağ örer• İki noktalı kırmızı örümcek yumurtası(Üst) • P. persimilis (Alta)Yumurtası
  • 20. Nimfleri• Mature female (Dişi) of twospotted spider mite
  • 21. Yumurta Ergin dişi Deutonymph
  • 22. Mücadelesia) Kültürel önlemler: Kültürel tedbir olarakzararlı ile bulaşık bitki artıkları ortamdanuzaklaştırılmalıdır. Toprak işlemesi yapılmalı,yabancıotlarla mücadele edilmelidir.b) Biyolojik mücadele: Doğal düşmanlardan,özellikle Phytoseidler, Coccinellidler vepredatör thripsler biyolojik mücadele açısındançok önemlidir. Bu faydalıları korunması veetkinliklerinin artırılması için gerekli önlemleralınmalıdır.
  • 23. Kimyasal Mücadele• Kırmızı örümcek yoğunluğu başlangıçta tarla veya sera kenarlarında meydana geldiği ve lokal olarak görüldüğü için, sadece bu yerler spesifik akarisitlerle ilaçlanmalıdır. Zararlı, sera içine yayılmış ve mücadele eşiği olan; küçük yapraklı bitkilerde yaprak başına 3 adet, büyük yapraklı bitkilerde ise yaprak başına 5 adet yoğunluğa ulaşmış ise kaplama ilaçlama yapılmalıdır. Çevrede vektörü olduğu virüs hastalıkları yaygınsa, mücadele eşiği göz önüne alınmadan mücadele yapılmalıdır. Uygulamada sadece hedeflenen zararlıyı öldürmesi için spesifik akarisitler kullanılmalıdır.
  • 24. *Spesifik akarisit olup, sadece Kırmızıörümcek sorunu olanyerlerde kullanılır.*** İnsektisit+Akarisit olup, aynı anda Kırmızıörümcek ve böcekzararı olan yerlerde kullanılır.
  • 25. Beyazsinekler [Bemisia tabaci, Trialeurodes vaporariorum )(Hom.:Aleyrodidae)] • Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli • Beyazsinek erginleri yaklaşık 1 mm boyunda olup, genel görünüşü beyaz renktedir. Yumurtaları kısa bir sap ile yaprağın alt epidermisine tutturulur. Yumurtadan yeni çıkan larvalar şeffaf beyazımsı sarı renkte, oval yapılı ve hareketlidir. Larvalar, kısa bir süre sonra kendini yaprağa sabitleştirir ve hareketsiz duruma geçer. 3 Larva dönemi bulunur, larvanın renginin koyulaştığı (koyu sarı) ve şişkinleştiği son dönem pupa dönemi olarak kabul edilir.
  • 26. Sera Beyaz Sineği Yumurta
  • 27. • Beyaz sinekler seralardaki sebzelerde, ortamın sıcaklığına ve nemine bağlı olarak mevsim boyunca yaşamlarını sürdürebilirler. Erginlerin 14°C’nin altında yumurta bırakması, 10°C’nin altında ise faaliyetleri yavaşlar. Her dişi ortalama 200-300 yumurta bırakır. Yılda ortalama 9-10 döl verebilir.• Polifag bir zararlı olup, özellikle domates, hıyar, biber, fasulye ve patlıcanda zararı önemlidir.
  • 28. • Beyazsinek erginleri gerek beslenme ve yumurta bırakma, gerekse dinlenme için yaprakların alt yüzeyini ve bitkilerin alt kısımlarını tercih ederler. Larva ve erginler bitki özsuyunu emerek yaprakta küçük lekeler halinde sararma meydana getirirler. Bitki zayıflar, meyve verimi azalır, zamanla kurur.
  • 29. • Ayrıca beslenme esnasında tatlı ve yapışkan bir madde salgılarlar. Bu madde üzerinde fumajin mantarları gelişerek siyah bir tabaka oluşmasına neden olurlar. Sonuç olarak bitki özümleme yapamaz hale gelir, verim düşer, ayrıca ürünün pazar değerinin düşmesine neden olur.• Beyazsinek erginleri bazı virüs hastalıklarının taşınmasında da önemli rol oynarlar.
  • 30. • Mücadelesi• a) Kültürel önlemler• Sağlıklı fide elde edebilmek için bitkiyi fide döneminde de zararlıya karşı korumalı, bunun için havalandırma açıklıkları mutlaka tül( 462 µm) ile kapatılmalıdır.• Sera çevresinde ve içindeki yabancı otlar yok edilmelidir.• Sera içindeki nemi aşırı yükseltmemek için gereksiz sulamalardan kaçınmalı ve havalandırma yeterli düzeyde yapılmalıdır.• Gereğinden fazla azotlu gübre uygulamasından kaçınılmalıdır, bitki bünyesindeki azot beyazsinek için uygun bir besin ortamıdır.• Seralardaki giriş-çıkış ve havalandırma açıklıkları, erginlerin girmesini önlemek amacıyla tül ile kapatılmalıdır.
  • 31. Biyoteknolojik yöntemler• Kültürel tedbirlerle birlikte beyazsineğin serada varlığını belirlemek için fide dikimi ile birlikte dekara 1 adet olacak şekilde sarı yapışkan tuzaklar, bitkinin 10-15 cm üzerinden asılır. İlk ergin uçuşu belirlendikten sonra ise 10 m² ye 1 tuzak gelecek şekilde 3 m aralıklarla ardışık olarak, tuzaklar aynı şekilde yerleştirilir .
  • 32. Biyolojik MücadeleDoğal düşmanları koruyucu önlemler alınmalıdır. Bufaydalılardan özellikle Macrolophus.caliginosus etkilidir.Beyazsinek, domates ve hıyarda yaprak başına 5 adet larva +pupa yoğunluğuna ulaştığında, Encarsia formosa salımıyapılabilir. Salınacak parazitoit miktarını belirlemek üzere 20bitkide bulunan yapraklar sayılır ve bir bitkide bulunan ortalamayaprak sayısı hesaplanır. Bu yaprak sayısı, serada bulunan bitkisayısı ile çarpılarak, seradaki toplam yaprak adedi bulunur.Seraya parazitoit pupası yaprak başına bir adet gelecek şekildehomojen olarak dağıtılır.
  • 33. Kimyasal Mücadele• Beyazsineklerin kimyasal mücadelesine karar verebilmek ve ilaçlama zamanını doğru bir şekilde belirleyebilmek için, seradaki beyazsinek yoğunluğu ve doğal düşman popülasyonunun saptanması gerekir. Bunun için, beyazsinek sayımları yapılmalıdır. Beyazsineklere karşı ilaçlı mücadelede, göz önünde bulundurulması gereken mücadele eşiği, “yaprak başına 5 larva+pupa”dır.
  • 34. Thripsler [Thrips tabaci ,Frankliniella occidentalis (Thys.:Thripidae)] • Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli • Ergin, 1 mm kadar uzunlukta; dar ve yassı vücutludur. Renkleri açık sarı veya sarımsı esmerdir. Çok hareketli böceklerdir. Kanatlarının etrafında kirpik şeklinde kıllar bulunur. Yumurtaları çok küçük olup, yaprak dokusuna bırakılır. Nimfleri ergine benzer, ancak kanatları gelişmemiştir
  • 35. • Polifag bir zararlıdır. Özellikle hıyar, biber ve fasulyede zararı önemlidir.• Dişilerin, bitki sapına yakın yaprak dokusuna tek tek bıraktığı yumurtalar, genellikle bir hafta içinde açılır. Nimflerde bitkide beslenir ancak pupa olmak için toprağa girer ve burada pupa olurlar. Ergin olduktan sonra bitkiye yeniden dönerler. Sera koşulları ve bitki çeşidine göre yılda 4-6 döl verirler.Nimf ve erginler bitki özsuyunu emerek zararlı olurlar. Böcek yoğunluğunun fazla olduğu yerlerde yaprakların üst kısmında yanıklar meydana gelir. Zamanla yaprak solar, bükülür ve beyazımsı bir hal alır. F.occidentalis ise hem yaprakta hem çiçekte beslenerek zararlı olur.• Thripsler de bazı sebze virüs hastalıklarının vektörüdür.
  • 36. Ergin Domates Yaprağında virüs zararıDomatestevirüszararı
  • 37. Mücadelesi• a) Kültürel önlemler• Kültürel tedbir olarak zararlı ile bulaşık bitki artıkları imha edilmelidir. Toprak işlemesi ve yabancıot mücadelesi yapılmalı ve küçük delikli tül ile havalandırma açıklıkları kapatılmalıdır.• b) Biyolojik mücadele• Doğal düşmanlardan, özellikle Orius spp. biyolojik mücadele açısından önemlidir. Faydalıların korunması ve etkinliklerinin artırılması için gerekli önlemler alınmalıdır.
  • 38. Kimyasal Mücadele• Thripslerin kimyasal mücadelesine karar verebilmek ve ilaçlama zamanını doğru bir şekilde belirleyebilmek için, seradaki Thrips yoğunluğu ve doğal düşman popülasyonunun saptanması gerekir.• Thripslerin kimyasal mücadelesine karar verebilmek için küçük yapraklı bitkilerde yaprak başına 10 adet, büyük yapraklı bitkilerde yaprak başına 20 adet zararlı sayısına ulaşmalıdır. Ancak thripslerin de virüs vektörü olduğu unutulmamalı ve mücadelesinde buna dikkat edilmelidir.
  • 39. Yaprak Galeri Sineği (Liriomyza trifolii ) (Dip.: Agromyzidae)] • Tanımı, yaşayışı veÖnemli konukçularıFasulye Domates Hıyar zarar şekli • Erginler, grimsi-siyah renkte, 1.3-2.3 mm boyundadır. Yumurtalar oldukça küçük olup, yaprak epidermisine bırakılır. Yumurtadan çıkan larva yaprakta galeri açarak beslenir.
  • 40. • Larvalar yaprakta iki epidermis arasındaki parankima dokusunda beslenerek ilerler ve bunun sonucunda galeriler oluşur. Bir yaprakta birden fazla galeri olabilir. İleriki dönemlerde bu bölgeler sararıp, kurur ve dökülürler Genç fide ve bitkilerde gelişmeyi geciktirerek dolaylı olarak ürün ve değer kaybı meydana getirir.
  • 41. Zararlının 3 larva dönemi bulunur. Sondönem larva, yaprak yüzeyine çıkarak,kısa bir sürede pupa olur. Pupa 1.3x2.3mm boyda olup, başlangıçta açık sarı olanrengi giderek kahverengiye dönüşür. Birdişi, 30°C sıcaklıkta ömrü boyuncayaklaşık 400 yumurta bırakabilir. Serakoşullarında yaklaşık 10 dölverebilir.Yaprak galerisineklerinin erginve larvaları bitkide zarar oluştururlar.Ergin dişiler beslenme ve yumurtlamakamacıyla ovipozitörleri ile yapraklardaküçük yaralar açarlar. Erginler, buradançıkan özsu ile beslenir ve yaprakta küçüksarı lekecikler oluştururlar.
  • 42. Mücadelesi• a) Kültürel önlemler: Üretim esnasında alınması gerekli tedbirler aşağıda sıralanmıştır:Sağlıklı fide elde edebilmek için bitkiyi fide döneminde de zararlıya karşı korumalı, bunun için havalandırma açıklıkları mutlaka tül (462 mikrometrelik) ile kapatılmalıdır.
  • 43. • Bulaşık bitki artıkları imha edilmeli, bulaşık fideler seraya dikilmemelidir. Toprak 10 cm derinliğinde sürülerek topraktaki pupalar yok edilmelidir. Yaprak galeri sineklerinin kimyasal mücadelesine karar verebilmek ve ilaçlama zamanını doğru bir şekilde belirleyebilmek için, Yaprak galeri sineği yoğunluğu ve doğal düşman popülasyonunun saptanması gerekir. Bunun için, Yaprak galeri sineği sayımları yapılmalıdır.
  • 44. Biyoteknik Mücadele• Seraya fide dikimiyle birlikte, ilk ergin uçuşunubelirlemek üzere dekara 1 adet tuzak asılır. İlk erginuçuşu belirlendikten sonra, toplu tuzaklama amacıylasarı yapışkan tuzaklar, sera içerisinde 10 m 2’ye birtuzak gelecek şekilde 3 m aralıklarla karmaşık olarakyerleştirilir. Tuzaklar bitkilerin 10-15 cm üzerineasılmalıdır. Tuzakların üzeri kirlendikçe (tuzağınyapışkanı kuruyunca veya sarı rengini kaybedince)tuzakların yerine yenisi asılmalıdır.
  • 45. Sarı yapışkan tuzak,havalanma, Serada net,yeterli sulama,biyolojik mücadele,kimyasal mücadele,Nokta ilaçlamalar.
  • 46. Kimyasal MücadeleYaprak galeri sineklerine karşı ilaçlı mücadelede göz önünde bulundurulması gereken mücadele eşiği, küçük yapraklı bitkilerde yaprakbaşına 4 larva, büyükyapraklı bitkilerdeyaprak başına 10larvadır. İlacın etkimekanizmasına bağlıolarak bu eşik daha düşük tulabilir. İlaç seçiminde yararlı türlerin korunması açısından, yararlılara olumsuz etkisi en düşük ilaçlar tercih edilmelidir.
  • 47. Yaprak pireleri (Empoasca spp. ) • Erginleri açık yeşil renkte, 3-4 mm uzunluğundadır. Kanatları vücut boylarını geçer. Ön kanatlar açık renkte, arka kanatlar şeffaftır. Yaprak pirelerinin hızlı olarak yan yan ve ileri giderek hareket edişleri, karakteristik özelliğidir. Ergin, kanatlı olduğu için uçar, bitkiden bitkiye geçebilir. Zorunlu olmadıkça kanatlarını kullanmaz, sıçrayarak yer değiştirir. Nimfler erginlere benzer, daha küçük ve kanatsızdırlar.
  • 48. • Yaprak pireleri yaprakların alt kısmında bulunur. Kışı bitki artıklarında yumurta, nimf veya ergin halde geçirirler. Mayıs-Haziran aylarında erginler sebze yapraklarında görülmeye başlar. Dişiler iğ şeklinde olan yumurtalarını yaprakların alt yüzlerine, öncelikle ana damarların içine eğik bir şekilde gömerler. Nimfler yaprağın damarlarında beslenir. Yılda 3-5 döl verirler.
  • 49. • Yaprak pireleri bitki özsuyunu emerek zarar verir. Emgi sonucunda yapraklarda beyazımsı sarımsı, daha ileri devrede kahverengi lekeler meydana gelir. Bitki zayıflar ve büyüme yavaşlar. Emgi anında salgıladıkları zehirli salgılardan hücrelerde ölme ve şekil bozuklukları görülür. Yaprak kenarları dıştan içe doğru kıvrılır. Hatta tamamen kuruyabilir.
  • 50. • Önemli bir zararı da virüs taşımalarıdır. Virüs hastalığının hızla yayılmasına neden olurlar. Ayrıca yumurta bırakmak için bitki dokusunu yırtarak yaralar açar ve bu yaralar enfeksiyona neden olur. Patates dışında, Sebzelerden biber, patlıcan, domates, fasulye, börülce, bakla, kabak, hıyar, kavun, karpuz, kereviz, pazı ve turp konukçuları arasındadır.
  • 51. Mücadelesi Ülkemizde patateste mücadele eşiğine ulaşmadığı için yaprak pirelerine karşı kimyasal mücadele yapılmamaktadır. Ancak tohumluk patates üretimi yapılan yerlerde virüs hastalıklarının yaygınlaşmasını önlemek için kimyasal mücadele gerekebilir. İlaçlama zamanını saptamak amacıyla bitki çıkışından itibaren(Nisan-Mayıs aylarında) tarlaya köşegenler doğrultusunda girilerek 3-5 adımda bir, bitkilerin taze yaprak ve sürgünlerinden tesadüfi olarak 50 yaprak toplanır. Yapılan sayımlarda bir yaprağa düşen zararlı sayısı 10 adet ise ilaçlama yapılmalıdır.
  • 52. Telkurdu (Agriotes spp. ) • Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli : Erginlerin boyu 8-10 mm uzunluktadır. Renkleri grimsi kahverengi veya siyahtır. Erginler ters çevrildiklerinde sıçrayıp ters dönerler ve bu sırada "çıt" diye ses çıkararak sıçrarlar ve düzgün duruma gelirler. Bu durum, zararlıya has bir özelliktir.
  • 53. • Larvalar uzun silindir şeklinde; parlak ve sert vücutludur. Vücut halkaları belirgin olup, larva rengi sarımsı, kiremit rengi veya kızılımsı kahverengindedir. Olgun larva 2-3 cm boyundadır.
  • 54. Mücadelesia) Kültürel önlemler : Yaz sonu veya sonbahar başında yapılacak toprak işlemesi sayesinde larvaların sıcak ve kurak şartlarda bırakılarak ölmesi sağlanabilir.b) Kimyasal mücadele : Dikimden önce tarlanın en az 10 farklı yerinde, toplam 1 m2 olacak şekilde 25 cm derinliğe kadar toprak kazılır, gözle inceleme yapılır ve m2 de bulunan Telkurdu sayısı belirlenir. Gerekirse tarlada bu işlem artırılarak tekrarlanır. Belirlenen Telkurdu sayısı 0-5 adet/ m2 ise “popülasyon az”, 6-15 adet/ m2 ise “orta”, 15 adet/ m2 den fazla ise “yüksek” olarak kabul edilir. Ortalama olarak m2 de 6 ve daha fazla sayıda larva mevcutsa ilaçlama yapılmalıdır.
  • 55. İlaçlama toprak veya tohumluk ilaçlamasışeklinde yapılır. Toprak ilaçlamasında ekim veya dikimden önce ilaçlar dekara atılacak su ile karıştırılarak, pülverizatörle toprak sathına püskürtülür ve ilacın toprağın 15-20 cm derinliğine kadar karışması sağlanır. Tohumluk ilaçlaması ise, ilacın etiketinde tavsiye edildiği şekilde yapılır.
  • 56. Tanımı, yaşayışı ve zarar şekliDanaburnu • Ergin kızılımtrak kahverengiGryllotalpa gryllotalpa veya kirli koyu esmerdir. Baş ileri uzanmıştır. Ağız parçaları çiğneyicidir. Ön bacak toprağı kazmak için özel bir şekil almıştır. Üst kanatlar kısadır. Vücut uzunluğu 40-60 mm boyundadır. Gündüzleri ön bacakları ile açtıkları galerilerde yaşarlar. Bu nedenle galeri açmaya uygun olan kültüre alınmış, nemli ve bol humuslu toprakları seçerler.
  • 57. • Dişi yumurtasını toprakta hazırladığı yuva içine bırakır. Bir dişi 200-300 yumurta bırakabilir. Yumurtadan çıkan nimfler birkaç hafta gruplar halinde bu yuvalar içinde kalırlar. Beş nimf dönemi vardır.
  • 58. • Polifag bir zararlıdır. Ergin ve nimfler toprak içinde galeri açarak ilerlerken rastladıkları her türlü bitkinin kökleri ve yumrularını yerler. Özellikle yeni dikilmiş veya yeni çimlenmiş sebze fidelerinin köklerini keserek kurumalarına neden olurlar. İki yılda bir döl verirler.
  • 59. Doğal düşmanlarıZararlının bazı kuş ve kümes hayvanları gibi doğal düşmanlarıolmasına rağmen, seralar kapalı ortam oldukları için bu doğaldüşmanlar etkili olamamaktadırlar.Mücadelesi• a) Kültürel önlemler Toprağın iyi bir şekilde işlenmesi ile toprak altında bulunan yumurta, nimf ve erginlerin ölmesi sağlanır.• b) Kimyasal mücadele Kimyasal mücadele, serada varlığı belirlendikten sonra yoğunluğuna bakılmaksızın yapılır. Mücadelesinde zehirli yem kullanılır. Zehirli yem hazırlamak için, 10 kg kepeğe 500 gr şeker ve talimatta verilen ilaçlardan birisi (Chlorpyrifos-ethyl%25 WP , 400gr)kuru kuruya karıştırılır. Daha sonra bu karışım sünger kıvamına gelene kadar su ile karıştırılır ve akşam üzeri sulama yapıldıktan sonra, dekara 5-8 kg olacak şekilde bitkilerin dibine homojen bir şekilde dağıtılır.
  • 60. Yeşilkurt [Heliothis armigera (Lep.:Noctuidae)]Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli• Erginleri 35-40 mm kanat açıklığına sahip kelebekler olup, genel görünüşü bejimsi- kahverengidir.. Pupalar 20-23 mm boyda, önce yeşil, sonra kızıl- kahverengine, sarımsı kahverengi, pembemsi veya mor renge döner. Yumurtaları 0,45-0,65 mm çapında, krem renginde ve üstten basık küre şeklindedir.
  • 61. Yumurtadan yeni çıkanlarvalar 1,5-2 mm uzunlukta,kirli beyaz renkte ve üzerikıllıdır. Olgun larva 40-45 mmboya ulaşır, yanlarda ve sırttasarı, yeşil ve kahverengi renktebirer bant bulunur .Polifag bir zararlıdır. Özellikledomateste zararı önemlidir.
  • 62. • .Yeşilkurt dişisi yumurtalarını yaprak, meyve ve taze sürgünlere tek tek bırakır. Bir dişi 700-1500 adet yumurta bırakabilir. Larva gelişmesini tamamladıktan sonra toprakta hazırladığı odacık içinde pupa olur. Yılda 3-5 döl verebilir. Yeşilkurt larvaları yaprak ve meyvede beslenerek zararlı olurlar. Bir meyveden diğerine geçmek suretiyle de birçok meyvenin zarar görüp çürümesine neden olurlar.
  • 63. Yeşilkurt Mücadelesi• a) Kültürel önlemler• Sera ve çevresinde yabancı ot temizliği mutlaka yapılmalıdır.• Zarar görmüş meyveler seradan uzaklaştırılmalıdır.• Sera toprağı derin sürülerek topraktaki pupaların ölmesi sağlanmalıdır.• Havalandırma açıklıklarının tül ile kapatılmalıdır.• b) Biyolojik mücadele• Doğal düşmanların korunması ve etkinliğinin artırılması için gerekli önlemler alınmalıdır. Özellikle üretim dönemi başında zararlıya karşı kimyasal ilaç kullanılmamalı, diğer zararlılara karşı kullanılan ilaçlarda da doğal düşmanlara yan etkisi en az olan ilaçlar kullanılmalıdır.• c) Kimyasal mücadele• Yeşilkurt mücadelesine karar verebilmek ve ilaçlama zamanını doğru bir şekilde belirleyebilmek için, Yeşilkurt yoğunluğu ve doğal düşman popülasyonunun saptanması gerekir. Yeşilkurt sayımları yapılmalıdır. Meyvedeki bulaşma oranı % 5e ulaştığında mücadele yapılmalıdır.
  • 64. Bozkurtlar Agrotis spp, (Lep:Noctuidae) • Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli • Bozkurt erginlerinin kanat açıklığı 35-40 mm kadar olup, baş, göğüs ve karın üzerindeki tüyleri grimsi kahverengidir. Ön kanatlar üzerinde koyu kahverengi lekeler mevcuttur Larvaları zararlıdırlar. Olgun larva siyahımsı gri renkte, 45- 50 mm boyundadır. Toprak içinde bir odacık hazırlayarak prepupa ve pupa dönemlerine girer. • Kışı olgun larva halinde toprakta geçirirler. Havaların ısınmasıyla birlikte faaliyete geçen larvalar pupa olurlar. Pupadan çıkan erginler yumurtalarını bitki saplarına, yaprağa veya toprağa bırakırlar. Yumurtadan çıkan larvalar gündüz toprak içinde, bitki diplerinde kıvrık vaziyette durur, geceleri ise toprak yüzeyine çıkarak beslenirler. • Polifag bir zararlıdır. Larvalar bitkilerin taze sürgün ve yapraklarını yerler. İleri dönemlerinde yalnızca geceleri bitki sapını toprak yüzeyinden kesmek veya kemirmek suretiyle beslenirler
  • 65. Bozkurt Zararı • Mücadelesi • a) Kültürel önlemler : Zararlının mücadelesinde, toprağın işlenmesi çok sayıda larva ölümüne neden olur. • b) Kimyasal mücadele: Bozkurtların kimyasal mücadelesine karar verebilmek ve ilaçlama zamanını doğru bir şekilde belirleyebilmek için, seradaki beyazsinek yoğunluğu ve doğal düşman popülasyonunun saptanması gerekir. • Kimyasal mücadele, serada varlığı belirlendikten sonra yoğunluğuna bakılmaksızın yapılır. Mücadelesinde zehirli yem kullanılır.
  • 66. Zehirli yem hazırlamak için 10 kg kepeğe 500 gr şeker ve talimatta verilenilaçlardan birisi (Chlorpyrifos-ethyl, %25 WP, 300gr)kuru kuruya karıştırılır.Daha sonra bu karışım sünger kıvamına gelene kadar su ile karıştırılır ve akşamüzeri sulama yapıldıktan sonra, dekara 5-8 kg olacak şekilde bitkilerin dibinehomojen bir şekilde dağıtılır.Agrotis segetum
  • 67. • Tohum İlaçlaması: Uygulama 1 kg tohum için gerekli ilacın, hafifçe nemlendirilmiştohumla kuru kuruya karıştırılması ya da 1 kg tohumu ıslatacakmiktarda su içinde eritilerek tohumun bu ilaçlı su ile ıslatılmasışeklinde yapılabilir.• Bandırma Yöntemi: Genişçe bir kap içine su ve ilaç konulduktansonra yeteri kadar kil veya killi toprak ilave edilir ve karışım bulamaçhaline getirilir. Fidelerin kökleri kök boğazının üst seviyesine kadarbandırılır. Sonra çıkarılarak gölgelik bir yerde 10 dakika bekletilir vedikim yapılır.• Yeşil Aksam İlaçlaması: Hazırlanan ilaçlı su ile bitki ve kökboğazıçevresindeki toprak yüzeyi ilaçlanır.
  • 68. Lahana kelebekleriPieris brassicae (L.) Lep. :Pieridae • Tanımı yaşayışı • Sebzelerde daha çok bu tür görülür. Ergin kanat açıklığı 40-50cm dir. Ergin sarımsı beyaz kanatlarının üzeri un gibi tozlu bir madde ile kaplıdır. • Larvaları lahana yapraklarını yemek suretiyle zarar yaparlar.
  • 69. Bir dişi gruplar halinde 200-300 yumurta bırakır. Pupa
  • 70. Pieris rape Lahanada larva zararı
  • 71. Mücadele YöntemleriMekanik MücadeleTarlada Pieris brassicae yumurtaları grup halinde bırakıldığı, gençlarvaları grup halinde beslendiği, olgun larvaları da kolaylıklagörülebildiğinden küçük alanlarda bunları toplayarak yok etmek iyibir mücadele yöntemidir. Ayrıca zararlıların pupası bahçeçevresindeki duvarlarda, çitlerde bulunur. Bunların da toplanarak yokedilmesi gerekir.Kimyasal Mücadele• Kelebek uçuşlarının görülmesinden sonra bitkiler kontrol edilir,bulaşma %10 olarak saptanırsa mücadele yapılmalıdır.
  • 72. Pamuk yaprak kurdu Spodoptera littoralis (Boisduval) Lep. :NoctuidaeTanımı ve yaşayışı: Ergin kanat açıklığı 35-45 mm ve gri renkli kanatlarıvar. Larvalar toplu olarak yumurtadan çıkarlar. Çok oburca beslenirler. Dişi 1200yumurta koyabilmekte ve öncelikle sürgün ve yapraklarda beslenir sonra meyveyegirer. Domateste larva zararı
  • 73. Mücadele YöntemleriKültürel Önlemler• Zamansız ve fazla sulamadan kaçınılmalıdır.• Ekim ve dikim usulüne uygun olarak yapılmalıdır.Kimyasal Mücadele• Bitkilerde % 5 bulaşma olduğunda ilaçlama yapılır.• İlaçlama larvalar dağılmadan yapıldığında sonuç daha iyiolur.
  • 74. Soğan sineği Delia antiqua Diptera, Anthomyidae• Kara sineğe benzer. Ergin 6-7 mm boyundadır.• Yılda 3- 4 döl verirler.
  • 75. Soğan içinde larvası Larvalarıberaberinde Bacillus carotuvorustaşır ve çürüme meydana getirirler Yumurta tipik muz dilimi şeklindedir.
  • 76. Erginler çıkış sonrası bir süre yabancı ot çiçek polenlerinde beslenir.Soğan tarlalarına çıkışı izleyen 10-20 gün sonra gelir ve sonrayumurtalarını soğan yapraklarının çıktığı cep şeklindeki yerlere tektek yada küçük gruplar halinde kor.Mücadelesi: Yapraklar sararmaya ve kıvrılmaya başladığında veyapopulasyon yoğun ise o bölgede koruyucu olarak da tohumilaçlaması yapılabilir.
  • 77. 100 bitkide 2-3 soğan sineği zararına uğramış bitkiyerastlanır rastlanmaz ilaçlanmaya başlanır. 1 hafta 10 günAra ile 2-3 kez uygulama yapılır. Tohumluk ilaçlamasından önce tohumluk soğan ve arpacık ilaçlanır. Sonra dikimYapılacak sıralar aynı ilaçla bolca ilaçlanır ve dikim yapılır.DIAZINON EM, 70 cc/da (Bitki ilaçlaması)MALATHION WP, 400gr/da (Bitki ilaçlaması)
  • 78. Leptinotarsa decemlineata (Say)Insecta, Coleoptera, Chrysomelidae • Tanımı ve yaşayışı • Ergin 1 cm boyunda olup, sarımsı turuncu renkte ve sırtı bombelidir. Sertleşmiş üst kanatları üzerinde 5er tane uzunlamasına siyah bantlar vardır. Böceğin bu görünüşünden dolayı bazı yerlerde “pijamalı böcek” adı da verilir. Patates böceği kışı ergin olarak toprağın 1-30 cm derinliğinde geçirir. Erginler Nisan ayı içerisinde hava ve 10 cm derinliğinde toprak sıcaklığı 14-15ºCye ulaştığı zaman çıkarlar. Topraktan çıkan erginler hemen beslenmeye başlarlar. Bulundukları yerde patates bitkisi varsa onlarla beslenirler.
  • 79. Larva • Larva kambur duruşlu, başı koyu kahverengi vücudu turuncu renktedir. Olgun larvanın boyu 10-13 mmdir. • Pupa oluncaya kadar dört larva dönemi geçirir.
  • 80. • Patates böceğinin ergin ve larvaları patates ve patlıcan yapraklarını genellikle dıştan başlayarak içe doğru yemekte, yada yaprakta bir delik açarak bu deliği genişletmek suretiyle beslenmektedir. Önce yaprakların ana damarlarını bırakarak beslenir, sonra onu da yiyerek bitkileri sadece gövdeden ibaret bir hale getirirler. Larva ve erginler patates ve patlıcanın çiçekleri ile de beslenmekte, patlıcan meyvesini kemirerek yemektedirler. Patates böceğinin en önemli konukçuları patates ve patlıcandır. Ayrıca özellikle fide döneminde domateste ve yabani Solanaceaelerde beslenirler .
  • 81. PUPA • Pupa, havuç kırmızısı renginde ve 1 cm boyundadır
  • 82. • Yumurta 1 mm boyunda, oval ve koyu sarı renklidir. Beslenmeden kısa bir süre sonra dişiler yumurtlamaya başlar. Yumurtalarını genellikle yaprağın alt yüzüne gruplar halinde koyarlar. Bir dişi 500- 3000 arasında yumurta bırakabilir. Yumurtadan çıkan larvalar ilk dönemde gruplar halinde önce yumurta kabuğunu yer, sonra yaprakların alt yüzünde epidermis ile beslenir.
  • 83. Mücadelesia) Kültürel önlemler : İlkbaharda bir önceki yıl dikili olan alanlar dolaşılmalı ve kalan patates bitkileri,üzerindeki böcekler ile birlikte yok edilmelidir. Patates böceği’nin ergin ve larvaları büyükolduğu için kolayca görülebilir. Küçük alanlarda larva ve erginleri toplayarak yok etmek,yumurtalarını ezmek, oldukça etkilidir.b) Kimyasal mücadele : Mücadele zamanının tespiti amacıyla günlük ortalama sıcaklık 14-15ºC ye ulaştığındahaftada bir gözle inceleme yapılır. Patates Böceği’nin kimyasal mücadelesine karar vermedebir eşik bulunmamakla birlikte; patates bitkisi, böcek yoğunluğuna bağlı olarak meydanagelecek ürün kaybını tolere edebilmektedir. Yapılan araştırmalar sonucunda, patates bitkisinin yapraklarında patates böceğininneden olduğu %20 oranındaki zarar, bitki tarafından tolere edilebilmekte ve üründe bir azalmaolmamaktadır. Bu oran bitkinin fenolojik dönemine ve gelişimine bağlı olarak %40a kadarçıkmaktadır. Kimyasal mücadeleye karar vermede, bu husus özellikle dikkate alınmalıdır. Bu durumdikkate alınarak birinci döle karşı ilaçlama yapılacaksa, bitkilerde ilk olgun larvalar (dördüncüdönem) görüldüğünde yapılmalıdır. İkinci döle karşı ilaçlama yapılması durumunda ise yumurta açılımının tamamlanmasıbeklenmelidir. Bu dönemde de, böcek yoğunluğuna bağlı olarak meydana gelecek zarar bitkitarafından tolere edilebildiğinden, ilaçlama gerekmeyebilir. Larvalar ilk gelişme döneminde yaprakların alt yüzünde bulunduklarından yaprakaltlarının ilaçlanmasına özen gösterilmelidir.
  • 84. Kimyasal mücadelesinde; 1 dekara 4-5 yerde 1’erbitkilik gruplarda 20’ şer yumurta , larva ya daergin bulunmuşsa ilaçlamaya karar verilir. Yayılma alanıyeni olan bölgelerde zararlının herhangi bir biyolojikdönemine rastlandığında hemen ilaçlamaya başlanır.Etken maddesi CYPERMETHRIN olan ilaçların farklıformülasyonları önerilmektedir.
  • 85. Patates güvesi Phthorimaea operculella] • Erginin kanat açıklığı 13-17 mm’dir. Kanatları çok dardır. Vücut ince uzun olup, 5-6 mm kadardır. Ön kanatlar grimsi kahverengi olup üzeri koyu kahverenginde irili ufaklı noktalıdır. Alt kanatlar ince uzun, gri renkli ve kenarları saçaklıdır(Şekil 7). Yumurta, 0.5 mm uzunluğunda oval, parlak krem rengindedir. Patates yumrularıyla beslenen larvanın vücudu pembemsi beyaz, yapraklarıyla beslenenlerde yeşildir. Baş, koyu kahverengidir. Olgun larva 8-10 mm uzunluğundadır .
  • 86. • Pupası ince dokulu beyaz bir kokon içinde teşekkül eder. Önceleri yeşilimsi sarı, daha sonra kahverengine dönüşür. Pupanın boyu 6-7 mm’dir. Zararlı kışı ambar veya tarlada kalmış patatesler üzerinde larva ve pupa halinde geçirir. İlkbaharda ortalama sıcaklığın 15ºC’ye ulaşması ile (Mart sonu- Nisan başı) erginler çıkar. Kelebekler gece aktiftirler. Yumurtalar Solanaceae familyası bitkilerin yapraklarının alt yüzüne, çiçek ve tomurcuk yapraklarına, sürgünlere bırakılır. Patatesin hasat döneminde ise yumurtalar toprak sathına yakın yumruların gözlerinin civarına, yarık ve çatlaklara ve hasadı yapılarak toprak üstüne yığılmış patateslere bırakılır. Bir dişi 100-200 yumurta bırakır. Çıkan larvalar tarlada yaprak ve sürgünlerde, ambarda patates yumrularında galeriler açarak beslenirler . Gelişmesini tamamlayan larva, patates yumrusunu terk ederek göz çukurlarında, çuvallar üzerinde, bitki artıkları ve duvar aralıklarında beyaz bir kokon örerek pupa olur. Tarlada toprak yüzeyinde bulunan bitki artıkları arasında, toprak yüzeyine yakın yapraklarda zarar yapan larvalar ise bu galerileri terk ederek ipliksi salgılarla birleştirdiği toprak parçalarıyla oluşan torbacık şeklindeki bir kokon içinde pupa olur. Patates güvesi yılda 3-8 döl verir.
  • 87. • Solanaceae familyasından olan tütün, patlıcan, domates, biber gibi kültür bitkilerinin yanı sıra, yabani Solanaceaeler de Patates güvesi’nin konukçularıdır. Patates güvesi konukçu bitkilerin gövde, yaprak, sürgün ve yumruları üzerinde zarar yapar. Patlıcan, patates, tütün ve domates yapraklarında bulunduğunda yaprağın iki epidermisi arasında beslenerek yapraklarda oluşturduğu şeffaf boşluklar daha sonra kahverengine dönüşerek kurur. Patates yumrusu üzerindeki gözler etrafına bırakılan yumurtalardan çıkan larvalar yumru içine girerek düzgün olmayan galeriler açar. Sert yüzeyli olan bu galerilerin içi beyaz renkte pisliklerle doludur. Galerilerin ağzında ise yumru üzerinde biriken siyah renkteki pislikler ile zararlının varlığı kolayca anlaşılır. Zarar görmüş yumrular bakteri ve funguslarla daha çabuk bulaşarak çürürler. Tarlada yumruya bulaşan zararlı, ambarda uygun şartları bulunca, çoğalmaya devam eder. Patates yumrusunda gözlerin zarar görmesi sonucunda, özellikle tohumluk patateslerin tohum özellikleri kaybolur. Patates güvesi , dış karantina listesinde yer almaktadır.
  • 88. Mücadelesi• a) Kültürel önlemler :• Patates güvesi bulaşmalarına engel olmak için, patateste boğaz doldurma ve bakım işlemlerinin iyi yapılması gerekir. Hasat edilen patatesler tarla kenarında yığın yapılmadan depoya taşınmalı, öğleden sonra ve akşam üzeri kelebeklerin yumurta bırakmalarına meydan verilmemelidir. Depolardaki temiz ürünün dışarıdan meydana gelebilecek bulaşmadan korunması için, pencerelere kelebeklerin geçmeyeceği sıklıkta kafes tellerinin takılmasına, depoya bulaşık çuval ve malzemenin konulmamasına, boş depo temizliğine ve ilaçlamasına özen gösterilmesi gerekir. Zararlı 10ºC’nin altında gelişmediğinden, patatesler bu sıcaklığın altında emniyetle depolanabilir.• Kimyasal mücadele :• Patatesin yeşil aksamında Patates güvesi zararına rastlanmadığından, tarla döneminde ilaçlama tavsiye edilmemektedir. Soğutma sistemli veya sıcaklığı 10ºC’nin altında olan depolarda zararlı bulunsa bile gelişememektedir. Bu tip depolarda herhangi bir ilaçlama yapmaya gerek yoktur. Bu şekilde depolamanın yapılmadığı ve zararlının yoğun olduğu yerlerde depolamadan önce yumru ilaçlaması gerekebilir. Boş depo ilaçlamalarında, deponun tamamen boş olması ve ürün konulmadan 20- 25 gün önce ilaçlanması gerekir. Boş depoda ilaçlamaya başlamadan önce, deponun her tarafı sert bir süpürge ile iyice süpürülerek toplanan artıklar imha edilmelidir. Bütün delik ve çatlaklar gözden geçirilerek onarılmalıdır. Deponun her tarafının yüzey ölçüleri hesaplanarak, m2 üzerinden önerilen ilaç miktarı, kuru yer kalmayacak şekilde bütün yüzeye püskürtülmelidir.
  • 89. Tarlada % 2-3 oranında bulaşma görüldüğünde,ilaçlanmaya başlanır. Boş ambarın 20-25 günöncesinde ilaçlanması gerekir.Tarlada etken maddesi CARBARYL, Boş ambarilaçlamasıiçin ise; etken maddesi MALATHION olan ilaçlarınfarklı formülasyonları önerilmektedir.
  • 90. Toprak pireleri Phyllotreta atra F.
  • 91. Phyllotreta nemorumInsecta, Coleoptera, Chrysomelidae .
  • 92. Ürünü etkileyebilecek düzeyde zarar görüldüğündeilaçlamaya başlanır, 1 ilaçlama yeterlidir.Etken Maddesi DICHLORVOS olan ilaçların farklıformülasyonları önerilmektedir.
  • 93. Brevicoryne brassicae (L.) Lahana afidi
  • 94. Tanımı:Kanatsız parthenogenetik dişilerde kanat kısa ve tombulca,yeşil, baş ve thoraxın Bir kısmı siyah, abdomende enine çizgive lekeler bulunur, vücudun üzeri beyaz mumsu tozlumaddelerle kaplı, antenler vücuda oranla kısa, corniculuslarkısa, vücut 2,0- 2,5 mm boyundadır. Kanatlı dişilerde renkhemen hemen kanatsızlarla aynı, antenler vücut boyuna ulaşır,corniculuslar kuyruktan kısa ve ortası şişkincedir.Yaşama şekli ve zararı:Kışı döllenmiş yumurta halinde genellikle konukçununyapraklarının alt yüzeyinde geçirir, ancak uygun bölgelerdekışın da faaliyetini devam ettirmekte ve parthenogenetik olarakçoğalmaktadır. Bir dişi bir aylık ömrü boyunca 80- 100 canlıdoğurur. Yıldaki döl sayısı 16 kadardır. Uygun koşullarda ayda2 döl vermektedir.
  • 95. Lahana afidi, özellikle lahana bitkisi bazı yıllarda kimiyörelerde diğer Cruciferalar için önemli bir zararlı olmaktadır.Fideliklerden başlayıp, lahana bitkisini tarlada hasat edinceyekadar hatta hasat sonrası da zararlı olmaktadır. Sokulup emilenbitkilerin yaprakları pörsümekte, kıvrılmakta ve yoğunpopülâsyonda ölmektedir.Bulaşık bitkilerde baş küçük olmaktadır. Çıkarılan tatlımaddeler yaprakları kirletmekte, böceğin gömlekleri, ölüleri vebizzat kendileri bu tatlı madde içerisinde hoş olmayan birgörünüm arz etmekte ve lahananın Pazar değeri önemliderecede düşmektedir. Baş tutmuş lahanaların dış yapraklarınınalt yüzeyi afitlerle kaplı ve ballı olduğu için çok kez yetiştiriciveya pazarlayıcı bu yaprakları koparmak zorunda kalmaktadır.Lahana afidinin bir diğer zararı da birçok bitki virüshastalıklarını taşımasıdır.
  • 96. Polyphylla fullo (L.) Haziran böceğiInsecta, Coleoptera, Scarabaeidae . • Ergini
  • 97. Haziran böceği • Larvaları fide, fidan ve genç ağaçların köklerinde zarar meydana getirirler.
  • 98. İlaçlama Zamanı :İlkbaharda, 0-20 cm toprak derinliğinde toprak sıcaklığı 9-10°Cye ulaşıp larva aktivitesi başladığı zaman (genelliklemarttan itibaren) 2. ve 3. dönem larvalara karşı bir ilaçlamayapılır. İlaçlama, kışı geçirmiş olan larvalar oburca beslenipzarara devam edeceği ve 3. dönem larvalar mayıs içinde pupaolacağı için çok gecikmeden yapılmalıdır. Sonbaharda ise,yörelere göre değişmekle birlikte genel bir uygulama olarak,ilk yağmurlardan sonra larvalar toprak yüzeyine yakın veözellikle çoğu 2. dönem başlangıcında olduğu zaman(genellikle eylül) bir ilaçlama yapılabilir.
  • 99. Esas önemli olan ilkbahar ilaçlamasıdır. Ancak ilkbaharilaçlaması yapılamadığı bahçede zarar yaygın olarakbulunduğu zaman ve ergin uçuşlarının fazla olduğu yıllarda(genellikle tek rakamlı yıllar) sonbahar ilaçlamalarının dayapılması gereklidir. Böylece larva popülâsyonu önemlioranda kırılacak ertesi yıl ilkbaharda zararlı olacak larvagelişimi engellenmiş veya azaltılmış olacaktır.
  • 100. Baklagil Tohum Böcekleri Bruchus pisorum (L.) Col: Brucihidae
  • 101. Baklagil tohum böcekleri larvaları, konukçuları olanbaklagil taneleri içinde beslenmeleri süresince oyuklarmeydana getirerek tanenin besin değerini düşürdüklerigibi dışkı ve vücut artıkları ile de kirletirler. Çok dölveren türlerin devamlı üremeleri sonucu delinmiş veiçinin büyük kısmı yenilerek besin değerlerini tamamenyitirmiş olan taneler hayvan yemi ve gübre olarak dahikullanılmazlar.Baklagil tohum böcekleri larvaları beslenmelerisonucunda tanelerde kalite, çimlenme gücü ve ağırlıkkayıplarına neden olurlar. Bu şekilde zarar görmüş, iç vedış piyasada önemli yeri olan baklagillerin, pazar değeride düşer. Baklagil tohum böcekleri, Ülkemiz‘ in baklagilekimi yapılan tüm bölgelerinde yaygın olarakbulunmaktadır.
  • 102. Bruchus rufimanus (Boheman)
  • 103. MÜCADELESİ :Baklagil tohum böceklerine karşı tarla mücadelesinden sonraambarda çoğalan türlerin zararını önlemek amacı ile ambarmücadelesi de uygulanır.Kimyasal Mücadele :Tarlada yılda tek döl veren baklagil tohum böceklerine karşımücadele, bitkiler çiçeklenme başlangıcında iken yapılır. Gerekirse10 gün ara ile 2. uygulama yapılabilir.Çok döl veren Fasulye tohum böceği ile bulaşık olduğu bilenensahalarda fasulye çeşidiningelişmesi ve ekim zamanı göz önündetutulmak kaydı ile fasulye bitkilerinde alt kapsüller kuruoluma girer girmez önerilen ilaçlardan birisiyle 10-14 gün ara ile2-3 ilaçlama yapılarak tarla dönemindeki bulaşmalar önlenir.Altkapsüllerin kurumasından hasat ve harmana kadar geçen süre iyicehesaplanmalı ve ilaçlama aralıklarının ona göre ayarlanmasınadikkat edilmelidir.
  • 104. Ambarda:Boş ambar ilaçlaması:Her zaman yapılabilir. Ancak ambar boş ikinürün konulmadan 15-20 gün önce ilaçlamanınyapılması gereklidir.Koruyucu İlaçlama:Bu ilaçlama ambarlarda döl vermeye devam edentürlerin zararını önlemek amacıyla ürün ambarakonulurken uygulanır. Hasattan önce bulaşmasaptanmış baklagil tohumlarının hemen hasattansonra tek ve çok döl veren tohum böceklerinekarşı fümige edilmesi en uygundur. Şayet buyapılmamış ise üründe zarar görüldüğünde veyaihracı söz konusu olduğunda fümigasyonyapılmalıdır.
  • 105. Aphelenchoides fragariae (Ritzema-Bos) NEMATODLAR • Nematodlar iğneleri vasıtasıyla sokup, bitki özsuyunu emerek zarar yaparlar. Köklerde ur, saçak ve küt kök oluşumuna neden olurlar. Bitki besin ve su alamaz. Ağır bulaşık bitkiler ölürler. • Mücadelesinde : • İç ve dış karantina önlemleri, bitki münavebesi, sıcak su uygulaması gibi yöntemler ile nematisitlerle boş alan ilaçlamaları ve son yıllarda geliştirilen sistematik nematisitler kullanılır. Son yıllarda biyolojik mücadele çalışmaları artmış olup, özellikle bitki paraziti nematodlara karşı yeni biyolojik preparatlar geliştirilmeye başlanmıştır.
  • 106. Kök-ur nematod’ları(Meloidogyne arenaria ve M. İncognita)Kök-ur nematod’ları konukçu bitkilerin fizyolojik vebiyolojik dengesini bozarak zararlı olmaktadır. Bununsonucu olarak köklerde urlar meydana gelmekte,toprak üstü bitki kısımlarında ise bodurlaşma,devamlı bir solgunluk ve verimden düşme gibibelirtiler ortaya çıkmaktadır.
  • 107. Ditylenchus dipsaciTylenchida, Tylenchidae .
  • 108. Ditylenchus destructorTylenchida, Tylenchidae
  • 109. MÜCADELESİKültürel ÖnlemlerKök-ur nematodlarının konukçusunun çok olması,sulanabilen alanlarda özellikle sebzelerin yetiştirilmesi, bazıyerlerde, yıl içinde birden fazla ürünün üretiminin yapılmasınedeniyle kültürel önlemlerin uygulanması güç olmaktadır.Bununla birlikte;- Nematodla bulaşık olmayan fide kullanılmalıdır.- Nematod ile bulaşma riskine karşılık kanal suları veakarsular sulama suyu olarak kullanılmamalı ve sulamadaartezyen tercih edilmelidir.- Toprakla ve toprak işleme aletleri ile olabilecek bulaşmalarönlenmelidir.- Bulaşık bitki kökleri toplanıp yakılmalıdır.- Ekim veya dikime hazırlık maksadıyla yapılan toprakişlemeleri; sıcak ve kurak mevsimlerde toprağın birkaç defaalt üst edilmesiyle yapılmalıdır. Seralarda ise sıcak aylardave seranın boş olduğu zamanlarda 15 gün ara ile toprağın 30-
  • 110. - Kültürel önlemlerin yanı sıra seralarda özellikle AkdenizBölgesinde solarizasyon uygulaması, nematod zararınıazaltmada oldukça etkili ve ekonomik bir yöntemdir.- Mümkünse tarla nadasa bırakılmalı veya 3-4 yıllık birmünavebe uygulanmalıdır.- Ayrıca çeşitli yönleri ile ülke ve bölge koşullarına uygun vedayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.- Kök ur nematodu ile bulaşık seralarda aşılı fidekullanılabilir.Yasal Önlemler- Kök-ur nematodları iç karantinaya tabidir. Bu nedenlebulaşık üretim materyallerinin temiz bölgelere taşınmasınaengel olunmalıdır.Kimyasal MücadeleKimyasal mücadelede başarılı olmak için öncelikle kültürelönlemlerin alınması gerekir. Çünkü nematisitlerle toprakilaçlaması yüksek maliyet gerektirir. Ekimden 3 hafta önceveya ekim sırasında herhangi bir ruhsatlı nematod ilacı ile

×