Hastalıklarda Zi̇rai̇ Mücadele Yöntemleri̇
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Hastalıklarda Zi̇rai̇ Mücadele Yöntemleri̇

on

  • 4,079 views

 

Statistics

Views

Total Views
4,079
Views on SlideShare
4,079
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
46
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Hastalıklarda Zi̇rai̇ Mücadele Yöntemleri̇ Hastalıklarda Zi̇rai̇ Mücadele Yöntemleri̇ Presentation Transcript

  • Başlangıçta olumlu görülentarımsal ilaç kullanımı zamanla çevre veinsanlar aleyhine pek çok problemin ortayaçıkmasına neden olmuştur. Kullanılan pestisitler Uygulamasonrası belirli bir süreç içinde güneş ışığıile dekompozisyona uğramayan yadabakteri faaliyetleri ile kimyasal yapılarıbozulmayan pestisitler zaman içerisindetoprakta birikmekte ve mikroorganizmalarıve bazı hayvansal zararlıların yokolmalarına yada bir süre etkilerinikaybetmelerine neden olabilmektedir.
  • Ağır metaller içerenpestisitlerin yarılanma ömürleri uzunolduğundan bitkilerin bünyelerinealınma ve bu bitkilerle besleneninsanlarda sağlık sorunlarına nedenolabilme durumları vardır.Sularla toprağın alt katmanlarınasızarak yeraltı sularına ulaşan pestisitkalıntıları içme suları yoluyla insansağlığını tehdit eder duruma gelirler.
  • ٠ Pestisitler insanlarda ; akut vekronik zehirlenmelere, kansere, alerjikreaksiyonlara, sinir sisteminin tahribatına,öğrenme güçlüğü ve hafıza kaybına,insan organizması için hayatifonksiyonları olan enzim dengelerininbozulmasına, hücre içi DNAmoleküllerinde bozulmalar ve mutasyonaneden olurlar.Tüm bu zararlı sonuçlar nedeniyledünyada organik tarıma doğru bir yönelimoluşmuştur.
  • Pasif Bitki Koruma Yöntemleri (Kültürel Önlemler) Dayanıklı Çeşitlerin Kullanımı Patojenin gelişimini ve aktivitesini geciktirme yada bastırma yeteneğine sahip, belirtilerin ortaya çıkışını engelleyen veya azaltan bitkiye Dayanıklı Bitkidenilmektedir.
  • Elma Karaleke hastalığına Kara lekeli elmadayanıklı çeşitler
  • 3. Yer Seçimi Fusarium, Verticillium, Sclerotium, Armillaria ve Plasmodiophoragibi toprak kökenli olan funguslar, konukçu bitki olmadan da uzun yıllartoprakta yaşayabilirler. Toprak kökenli patojenlerle bulaşık arazideyetiştirilecek olan hassas bir üründe büyük kayıplarla karşılaşabilir. Bunedenle toprak kökenli funguslarla bulaşık olmayan araziler seçilerekorganik tarım yapılmaladır. Ayrıca bu funguslarla bulaşık toprak ve suyuntemiz bölgelere girmemesi için dikkatli olmak gereklidir. Toprak kökenlipatojenler traktör gibi alet ve ekipmanlara yapışan toprakla enfekteliaraziden temiz araziye taşınabilmektedirler. Bunun yanısıra çayır-meraalanları, otlaklar, ırmak kenarları ve dağ etekleri virüs ve virüs benzerihastalıkların kaynağı olan doğal vejetasyonu, yabancı otları ve virüsvektörlerini barındırırlar. Örneğin; Domates çalı cücelik virüsü (Tomatobushy stunt virus) ırmak ve su kenarlarında yetiştirilen domates, marul gibiürünlerde bulunabilir. Bu araziden ve arazi kenarlarından kazınıp başkatarla üzerine veya seraya dağıtılan toprakla virüs taşınımı olmakta vesonraki dönemde yetiştirilen bitkiler şiddetli bir şekildehastalanmaktadırlar. Deniz ve ırmak kenarlarına yakın arazilerde artannem nedeniyle külleme hastalıklarının oluşma riski fazladır.
  • Verticillium Solgunluğu Fusarium SolgunluğuSclerotium hastalığı Domates çalı cücelik virüsü
  • Lahana kök uru hastalığı (Plasmodiophora brassica)
  • Temiz Üretim Materyali Kullanımı Üretim materyalleri temiz ve patojenlerden ari olmalıdır. Tohumla taşınmapatojen yayılımının birinci nedenidir. Bugün itibarıyla bitkilerde hastalıkoluşturabilen 2400 mikroorganizma 383 bitki cinsinin tohumlarında hastalıkmeydana getirmektedirler. Patojenle bulaşma seviyesini düşürmek için, sıcaklıkla muameleedilmiş, belirli bir bulaşma eşiğinin altında olduğunu belirlemek için testlenmişve sertifika edilmiş tohumlar ve hastalıklardan arındırılmış üretim materyallerikullanılmalıdır.Hastalık yönetiminde tohum kalitesi de önem taşımaktadır.Tohum kabuğundaki çatlaklar toprak kökenli patojenlerin girişi için uygun birzemin oluşturarak tohumun çürümesine neden olurlar. Çevre ve insan sağlığı açısından güvenilirliği henüz kanıtlanmayan genetiğideğiştirilmiş organizmalar (GDO)’ın organik tarımda kullanımı yasaklanmıştır.
  • Ekim-Dikim Sıklığı Birim alanda gelişebilecek optimal bitkisayısına uygun şekilde yetiştiricilik yapılarakbitkilerin daha sağlıklı büyümeleri sağlanır.Dikim sıklığının ayarlanması ile hastalığın hızlıyayılımı da önlenmiş olur. Sık dikimle oluşan yeşil aksam yoğunluğuözellikle yaprak hastalıklarının enfeksiyonyapma riskini arttırırken aynı zamanda toprakyüzeyindeki nem oranını yükselterek yinehastalıklar için uygun koşulları sağlar. Uygundikim sıklığı mesafesi ile yapılan yetiştiricilik ilebitki yüzeyinde yüksek nem oluşumuengellenerek hastalıkların hızlı yayılması daengellenmiş olur.
  • Sulama Yönetimi Sulama, bitki hastalıklarının kontrolünde çok önemli bir faktördür.Sulama sisteminin seçimi, sulama zamanı ve sulama aralıkları ürünün suihtiyacını yeterince sağlamalıdır. Aşırı sulama toprak kökenli patojenikfungusların gelişimini kolaylaştırır. Pek çok yaprak hastalığına karşıyağmurlama sulama sistemi tercih edilmemelidir. Çünkü yağmurlama sulamayaprak hastalıklarının gelişimini ve patojenin dağılmasını teşvik eder. Bunedenle damla sulama veya alttan sulama sistemi tercih edilmelidir.
  • Toprak Solarizasyonu ve MalçlamaSolarizasyon . toprağın güneş enerjisi ile ısıtılarak, toprak kökenlihastalık, zararlı ve yabancı otlardan dezenfekte edilmesidir.Toprak solarizasyonunda beş temel ilke vardır. Bunlar;-Solarizasyon, sıcaklığın en yüksek olduğu ve güneş ışığının en yoğunolduğu aylarda yapılmalı-Solarizasyon uygulanacak olan alan boş ve toprak yüzeyi keseksiz vedüzgün olmalıdır.-Solarizasyon uygulanacak toprak su ile doyurulmuş olmalı ve süreklinemli tutulmalıdır.-Solarizasyon uygulaması süresi en az 4-6 hafta olmalıdır.-Solarizasyonda kullanılacak plastik örtü polietilen’den imal edilmiş veşeffaf olmalıdır.
  • Aktif Bitki Korumada Kullanılan Kontrol Materyalleri Pasif Bitki Koruma yöntemleri uygulanarak hastalık yönetiminde yetersiz kalınması durumunda Aktif Bitki Koruma yöntemlerine başvurulur. Organik tarım için onaylanmış ve etkisi doğrulanmışmateryal sayısı çok fazla değildir. İnorganik hastalık kontrol materyalleri içinde en önemlileri, yüzyıllardır kullanılan bakır ve kükürt bazlıfungusitler olup, bunlar pahalı olmayan aynı zamanda çevre için en az tehdit oluşturan materyallerdir.
  • 3.1. Bakırlı BileşiklerBakırhidroksit, bakıroksiklorid, bakırsüllfat (tribazik) ve bakıroksitformlarındaki bakırlı fungusitler geniş çapta fungal ve bakteriyelpatojenlere karşı etkilidirler. Örneğin; Bağ mildiyösü (Plasmoparaviticola)’ne karşı Mayıs ayında çiçeklenmeden önce yapılacak 1-2ilaçlama, çiçeklenmeden sonra yapılacak 1 ilaçlama yeterli olmaktadır. Organik tarımın geldiği son noktada ağır bir metal olan ve uzundönemde toprakta birikim yaparak çevreye zarar veren bakırı içerenbileşiklerin yerini alabilecek alternatif materyallerin bulunması içinaraştırmaların yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır.
  • Kükürt Pek çok patojene karşı etkili olup özellikle külleme funguslarınakarşı çok etkili olan toz yada ıslanabilir toz formunda uygulanan birinorganik materyaldir. Bağda küllemeye karşı çiçekten önce yapılacakdikkatli bir ilaçlama ile yeni oluşan gözler enfeksiyondan korunurken,.çiçeklenmeden hemen sonra yapılacak ilaçlamalarla oluşabileceksalkım enfeksiyonları engellenmiş olur. Organik tarımda bağdaküllemeye karşı bir mevsimde 8 uygulamadan fazla kükürtuygulanmamalıdır.
  • Kalsiyum Polisülfit-Lime Kükürdü- Fungisit özellikte olup, meyve ağaçları, zeytin ve asmada kışuygulamalarında kullanılır. Şeftali yaprak kıvırcıklığı hastalığı ve karalekeyekarşı etkilidir. Mineral Yağlar Bitki yüzeyini kaplayarak gelişimi ve aktivitesi için oksijene gereksinimduyan patojenleri özellikle fungusları engelleme özelliği gösterir. Sadecemeyve ağaçları, asma, zeytin ve muz gibi tropik ve subtropik ürünlerdekullanılır. 3.5. Potasyum Permanganat Meyve ağaçları, zeytin ve bağda fungusit ve bakterisit olarak kullanılır. Lesitin Soyadan elde edilen, su ve yağların bir arada bulunmasını sağlayanemülgatör bir maddedir.Funguslara karşı etkilidir.
  • Bitkisel Yağlar Bitki ekstraklarının daha çok bitkileri kuvvetlendirerek koruyucu etkili olduklarıdüşünülmektedir. Bitkiler kuvvetli bir şekilde gelişerek fungus miselyumlarınınpenetrasyonu önlenebilmektedir. Örneğin; gül yağının Xanthomonas campestris pv.vesicatoria’ya karşı engelleyici etkisi olduğu tespit edilmiştir. Kekik yağı toprak sterilantıolarak nematod ve toprak kökenli patojenlere karşı etkili bulunmuştur. Susam yağısinerjistik etkisi dolayısıyla bazı yararlı mikroorganizmaların etkilerini arttırmaktadır. Inula viscosa’dan(Andız) elde edilen bitki ekstraktı yaprak yüzeyinepüskürtüldüğünde bağ, hıyar ve tütünde külleme,. patates ve domateste geç yanıklık(Phythophthora sp.), hıyar ve domateste kurşuni küf, kabakgiller ve hububattaküllemeye, bağlarda ölükol (Phomopsis viticola) gibi funguslara etkili olduğubildirilmektedir. (Cohen ve ark., 2002).
  • Inula viscosa (Andız)
  • Kekik yağı (Thymbra spicata L. var. spicata)’nın buharının bazı bitkipatojeni bakterilere karşı oldukça toksik olduğu saptanmıştır ( Basımve ark., 2000).Kekik yağının açıkta ve serada yetiştirilen biberlerde önemli zararlaraneden olan Phytophthora capsici’ye karşı yapılan denemelerinde,patojen populasyon yoğunluğunun % 40 oranında düştüğü tespitedilmiştir (Yeğen ve ark., 1998). Balmumu Budamadan sonra yaraları kapatmak böylece enfeksiyonlarıönlemek amacıyla kullanılır.
  • BİYOFUNGİSİTLER Serenade SCEtkili Madde %1.34 Bacillus Subtilis QST 713 Irkı (min. 1x109 cfu/ml)Ruhsat Tarihi ve No 4810 - 06.09.2004Ruhsatlanan Alanlar Domates Külleme, Botritis (Kurşini Küf), Alterneria Elma Karaleke Bağ Kurşini Küf Kayısı Monilya Kiraz Monilya Biber Botritis (Kurşuni Küf)
  • T22 Planter boxBiyokontrol ajanı : Trichoderma harzianum Rifai ırk KRL-AG2 (T-22)Hedef Patojen/hastalık : Pythium spp., Rhizoctoniasolani, Fusarium spp.Bitki : ağaçlar, çalılar, fidanlar, tüm süs bitkileri, lahana,domates, hıyarFormulasyon : Granül veya Islanabilir tozUygulama şekli : Granül toprak veya harç ile karıştırılır,su ile karıştırılmış toz ise toprağa ıslatma şeklindeuygulanabilirÜretici/dağıtıcı firma : Bioworks, Inc
  • AQ10Etkili Madde Ampelomyces quisqualis M-10Ruhsat Tarihi ve No 18.06.2010, 7827Ruhsatlanan Bağda Külleme (Uncinula necator)Alanlar Domateste Külleme (Leveillula taurica)Ticari Ambalajı 10 gram ve 30 gramlık poşetlerdeÜretici Firma Intrachem Bio Italya S.p.A.
  • NogallBiyokontrol ajanı : Agrobacterium radibacter K1026Hedef Patojen/hastalık : Agrobacteriumtumefaciens’in neden olduğu kök boğazı uru hastalığınakarşıBitki : Bu hastalığın görüldüğü asma gül, bazı meyveağaçları ve süs bitkileri
  • BORDO BULAMACIBordo bulamacı göztaşı (Bakır Sülfat %98) , kireç ve sukullanarak hazırlanan bir karışımdır.Saf olarak suda eritilen göztası aynı sekilde kullanılacakolursa bitkileri yakacagından,uygun oranda kireç karıstırılarak yakıcılıgı giderilir.Kullanılacak hastalıga göre degisik oranlarda hazırlanır.
  • Bordo Bulamacının Hazırlanması: 100 litre %1’lik Bordo Bulamacı hazırlamak için;Biri 50 litrelik, digeri 100 litrelik iki adet tahta fıçı,plastik veya fiber fıçı betonhavuz temin edilir. (kullanılan kaplar, demir,bakır, alüminyum gibi madenikaplar olmamalıdır.) 50 litrelik kapta bir miktar su ile 1 kg göztası iyiceeritilerek su ile 50 litreye tamamlanır. 100 litrelik kapta bir miktar su ile 0,5kg sönmemis kireç eritilerek su ile 50 litreye tamamlanır. Göztaslı su karıstırılmakta olan kireçli suyun içine yavas yavasilave edilir. Bu sekilde hazırlanan bordo bulamacının yakıcı olup olmadıgınıkontrol etmek için,passız bir çivi iple baglanarak içine sarkıtılır ve 10dakika kadar bekletilir. Çivide pas rengi olusursa bordo bulamacıyakıcıdır. Bu durumda bulamaca kireçli su ilave edilmelidir. Bordobulamacı hazırlandıktan sonra bekletilmeden kullanılmalıdır. Beklemezorunlu olursa100 litre bulamaca 100 gr seker katılarak iki gün bozulmadan beklemesisaglanır.
  • Konulan kirecin kafi gelip gelmediğini kontrol etmek içinturnusol kağıdı veya Fenolfitalein”li kâgitkullanilmaktadir. Bordo bulamacina batirilan ;Kirmizi “Turnusol” kâgıdı - Mavi;Beyaz “Fenolfitalein”li kâgıt -Kırmızırenk aldıkları takdirde bulamaç iyi hazirlanmis demektir.Eger beyaz “Fenolfitalein”li kâgit beyazrenkte kalirsa bulamaca bir miktar daha kireçli su ilâveedilmelidir Turnusol kağıdı yerine 3-5 cm boyda birparlak çivi ile de kontrol etmek mümkündür.HazırlananBordo Bulamacına parlak bir çivi batırılır. 4-5 dakikabekletilir ve sonra çıkarılır.Çivi üzerinde esmer kırmızı birleke meydana geldiyse biraz daha kireçli su ilavesigereklidir.İyi hazırlanmışsa leke meydana gelmez.BordoBulamacı taze kullanılır.Hemen kullanılamaz ise 100litresine 200 gr şeker koyarak 10 gün kadar bozulmadansaklanabilir.
  • Bordo Bulamacı Hazırlanırken ve Kullanırken Dikkat Edilecek Hususlar• 1-İlaçlamadan sonra 10 saat içerisinde yağmur yağarsa ilaçlama tekrarlanmalıdır.• 2-Bordo bulamacı hazırlanırken daima kireçli suyun üzerine göztaşı eritilmiş su ilave edilir.Aksi takdirde karışım olmaz. 3-Sönmemiş kireç kullanıyorsak eritildikten sonra muhakkak süzülmelidir.Eğer erimeyen taş, toprak kalmışsa kalan miktar kadar kireç tartılıp tekrar eritilmelidir. 4-Bordo bulamacı hiçbir ilaçla karıştırılıp atılmaz. 5-Bordo bulamacı atıldıktan sonra ilaçlama aleti temizlenmelidir. Etmeni bakteri ve fungus olan hastalıklarda etmenin ağaç gövdesine kolaylıkla girebileceği daha çok yara yerleri,çiçek gözleri ve yaprak gözlerinin ilaçlanarak hastalığın ağaca girişini engeller.
  • BORDO BULAMACININ KULLANILDIĞI MEYVE VE BAĞ HASTALIKLARIElma ve armut kara lekesi, armutlarda memeli pas,yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında ateş yanıklığı,monilya, eriklerde cep hastalığı, kayısı ağaçlarındasürgün ve dal yanıklığı, kayısılarda yaprak delen, sertçekirdekli meyve ağaçlarında bakteriyel kanser vezamklanma, kiraz dal yanıklığı , şeftali yaprak kıvırcıklığı,şeftalide yaprak delen….