ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ: ΟΡΙΣΜΟΣΤο φαινόμενο κατά το οποίο η ίδια λέξη έχειδύο ή περισσότερες σημασίες, που όμως έχουνκάποια σχέση μεταξ...
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣΜια γλώσσα δεν ξεχωρίζει μόνο κατά τους τόπους πουτη μιλούν, με τις ιδιωματικές της παραλλαγές καιποικ...
ΑΓΝΩΣΤΟΣΣτη Λογοτεχνία άγνωστος είναι τοπρόσωπο ή κάτι που δεν είναι γνωστό ήγνώριμο, που η ταυτότητά του δεν έχειεξακριβω...
ΑΔΥΝΑΤΗΣτα Μαθηματικά αδύνατη ονομάζεται μία εξίσωση όταν κανένας αριθμόςδεν την επαληθεύει (π.χ. χ+2 = χ+6 , 0.χ = 5).Στη...
ΕΚΘΕΤΗΣΣτα Μαθηματικά εκθέτης είναι ο αριθμός πουσημειώνεται δεξιά και προς τα επάνω ενός συμβόλουκαι δείχνει τη δύναμη στ...
ΜΗΔΕΝΣτα Μαθηματικά μηδέν ονομάζουμε τον αριθμό και το σύμβολό του:0 (π.χ. Μέγεθος / ποσότητα που τείνει προς το μηδέν. Μη...
Στη Φυσική ονομάζουμε τησειρά υποδιαιρέσεων ενόςοργάνου που μετρά φυσικάμεγέθη ( παράδειγμαΘερμομετρική κλίμακα ,σεισμική ...
 Στα Μαθηματικά ακέραιος ονομάζεταιο αριθμός που δηλώνει ποσότητα απόπλήρη αντικείμενα, σε αντιδιαστολήπρος τον κλασματικ...
Στη Λογοτεχνία αντίστροφος λέγεται: αυτός που έχει αντίθετη κατεύθυνση ήδιάταξη προς κάτι άλλο(π.χ. Έδωσε στοντροχό αντίσ...
 Στα Μαθηματικά αόριστη είναι μιαεξίσωση όταν όλοι οι αριθμοί είναιλύσεις της, δηλαδή η μεταβλητή xεπιδέχεται πολλές τιμές...
Στη Λογοτεχνία λέγεται: το τοπικό ή χρονικό σημείο από όπου αρχίζει κάτι., η αφετηρία ή η αρχική φάση, το πρώτοδιάστημα, ...
 Στην Πολιτική Αγωγή είναι: όρος, προϋπόθεση που τίθεται ως βάση (και που είναι κοινά αποδεκτός ή προσυμφωνημένος)(π.χ. Ω...
 Στη Φιλοσοφία βασικός κανόνας πουρυθμίζει την προσωπική ή τηνκοινωνική συμπεριφορά(π.χ. Είναιζήτημα αρχής. Έχω ορισμένες...
 Στα Μαθηματικά αφαίρεση είναι μίααπό τις τέσσερις πράξεις τηςαριθμητικής. Είναι η πράξη με τηνοποία, όταν δίνονται δύο α...
 Στη Νεοελληνική Γλώσσα είναι: η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του αφαιρώ. η απόσπαση ενός πράγματος από εκεί που είναι τοποθ...
 Στα Μαθηματικά βάση ονομάζεται: ο αριθμός των μονάδων μιας τάξης πουαποτελούν μια μονάδα ανώτερης τάξης(π.χ.βάση του δεκ...
Στη Νεοελληνική Γλώσσα είναι: χώρος, σημείο που επάνω του πατάει, στέκεται, στηρίζεται ή στερεώνεταικάτι(π.χ. H βάση του ...
Στη Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή είναι: η οικονομική διάρθρωση της κοινωνίας σύμφωνα με τη μαρξιστικήθεωρία(π.χ. Οικονομι...
 Στη Έκφραση-Έκθεση είναι: βασικά, στα κύρια σημεία(π.χ. Kατά βάση είμαστε σύμφωνοι). δεδομένο επάνω στο οποίο στηρίζετ...
 Στα Μαθηματικά δύναμη ονομάζεται το γινόμενο α.α.α…..α, που έχει ν παράγοντεςίσους με το α και συμβολίζεται με αν. Πιο α...
Στη Νεοελληνική Γλώσσα δύναμη είναι: η ικανότητα που έχει ένας άνθρωπος ή ένα ζώο να δρα αποτελεσματικά, να αντιστέκεται ...
 ο όρος χρησιμοποιείται για να δηλώσουμε κάποιους συγκεκριμένους παράγοντες ήκάποια απροσδιόριστα ή μεταφυσικά στοιχεία π...
Στην Έκφραση-Έκθεση χρησιμοποιούμε τη δύναμη ως εξής: στο μέτρο των δυνάμεων κάποιου, το κατά δύναμιν, δηλαδή όσο μπορώ(π...
Στα Μαθηματικά εξίσωση με έναν άγνωστοείναι μια ισότητα, που περιέχει αριθμούςκαι ένα γράμμα(άγνωστος).2 + χ = 8 , χ ─7 = ...
 Στα Μαθηματικά ετερώνυμα λέγονταιτα κλάσματα, που έχουν διαφορετικόπαρονομαστή(π.χ.).Στη Φυσική ετερώνυμο λέγεται τοσώμ...
 Στα Μαθηματικά ομώνυμα ονομάζονταιδύο ή περισσότερα κλάσματα όταν έχουντον ίδιο παρονομαστή(π.χ. ¾ , ¼). Στη Φυσική ομώ...
Στα Μαθηματικά με τη λέξηισοδυναμία εκφράζουμε το ίδιοτμήμα ενός μεγέθους ή ίσωνμεγεθών(π.χ. Ισοδύναμακλάσματα(π.χ. 3/4 = ...
Στα Μαθηματικά κλάσμα είναι ηπαράσταση μη ακέραιου ρητούαριθμού με την οποία δηλώνεται ένα ήπερισσότερα από τα ίσα τμήματα...
Στα Μαθηματικά κορυφή είναι: το σημείο ενός σχήματος ή ενόςσώματος το οποίο απέχει περισσότεροαπό κάθε άλλο από τη βάση(π...
Στα Μαθηματικά μέσο: Ενός ευθυγράμμου τμήματος ΑΒ ονομάζουμε το σημείουΜ του τμήματος, που απέχει εξίσου από τα άκρα του....
Στη Γλώσσα έχουμε Προσδιορισμός του μέσου, Δοτική του μέσου.Η λέξη μέσο χρησιμοποιείταιπολύ πρώτο συνθετικό σε διάφορες σύ...
Στα Μαθηματικά μονάδα είναι : ο μικρότερος ακέραιος αριθμός με τηνεπανάληψη του οποίου σχηματίζονται όλοι οιάλλοι ακέραιο...
Στη Γλώσσα μονάδα ονομάζουμε: κάθε χωριστό στοιχείο ενός συνόλου, το οποίο έχει τηδυνατότητα να λειτουργεί αυτόνομα(π.χ. ...
Στα Μαθηματικά: σύνθετος αριθμός λέγεται ο φυσικόςαριθμός που έχει και άλλους διαιρέτεςεκτός από το 1 και τον εαυτό του(π...
Στα Μαθηματικά: παράσταση λέγεται το σύνολο ή συνδυασμός αριθμών, γραμμάτωνκαι συμβόλων που καθορίζουν πράξεις οι οποίες ...
Στη Νεοελληνική Γλώσσα παράσταση είναι: η απόδοση συγκεκριμένων αντικειμένων ή αφηρημένων εννοιών, σχέσεων κτλ. κατάτρόπο...
Στην Ψυχολογία παράσταση είναι η εικόνα προγενέστερου αισθήματος ήαντίληψης που διατηρείται στη μνήμη, στο υποσυνείδητο κα...
Στα Μαθηματικά πλευρά λέγεται: καθεμιά από τις ευθείες που ορίζουνένα σχήμα (π.χ. πλευρά γωνίας /τριγώνου / τετραγώνου / ...
Στη Νεοελληνική Γλώσσα πλευρά λέγεται: (για χώρο, αντικείμενο ή σώμα) η επιφάνεια που βρίσκεται στα δεξιά ή αριστερά, μπρ...
 καθένας από τους τρόπους συμπεριφοράς ή τα χαρακτηριστικά που μπορεί κάποιοςνα εκδηλώσει και από τα οποία χαρακτηρίζεται...
H Πολυσημία των Μαθηματικών Όρων
H Πολυσημία των Μαθηματικών Όρων
H Πολυσημία των Μαθηματικών Όρων
H Πολυσημία των Μαθηματικών Όρων
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

H Πολυσημία των Μαθηματικών Όρων

935

Published on

"H Πολυσημία των Μαθηματικών Όρων". Παρουσίαση του Γυμνασίου Λεπενούς, για τη συμμετοχή του στο 3 Μαθητικό Μαθηματικό Συνέδριο Αιτωλοακαρνανίας

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
935
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

H Πολυσημία των Μαθηματικών Όρων

  1. 1. ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ: ΟΡΙΣΜΟΣΤο φαινόμενο κατά το οποίο η ίδια λέξη έχειδύο ή περισσότερες σημασίες, που όμως έχουνκάποια σχέση μεταξύ τους, έτσι ώστε το ένανόημα να μπορεί να θεωρηθεί επέκταση τουάλλου, λέγεται πολυσημία. Η πολυσημία τωνλέξεων μπορεί να οδηγήσει σε παρεξηγήσειςκαι γι αυτό αξιοποιείται πολύ από τουςευθυμογράφους (θέατρο, κινηματογράφος,γελοιογραφία), που δημιουργούν έτσιχιουμοριστικές καταστάσεις. O επιστημονικόςλόγος αντλεί λέξεις από την κοινή χρήση καιτους προσδίδει ιδιαίτερο νόημα. Λέξεις απόδιάφορες επιστήμες διαχέονται στην κοινήχρήση με την ίδια ή με παραλλαγμένησημασία.
  2. 2. ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣΜια γλώσσα δεν ξεχωρίζει μόνο κατά τους τόπους πουτη μιλούν, με τις ιδιωματικές της παραλλαγές καιποικιλίες, με τα ιδιώματά της και τις διαλέκτους της.Και μέσα στον ίδιο τόπο παρουσιάζει κανονικάμικροδιαφορές λεξιλογικές, προπάντων κατά τακοινωνικά στρώματα και τους επαγγελματικούς κύκλουςπου τη μεταχειρίζονται. Συνανήκουν αυτές στην κοινήγλώσσα και αντιστοιχούν στην κοινωνική καιεπαγγελματική κατανομή και ειδίκευση της κοινωνίας.Ηποικιλία αυτή της σημασίας δε μας εμποδίζει βέβαια νακαταλαβαινόμαστε στην καθημερινή ζωή, επειδή από τοείδος και το θέμα της ομιλίας ή και από τα γύρωπεριστατικά πάει ο νους του ακροατή σ εκείνο πουεννοεί ο συνομιλητής του.
  3. 3. ΑΓΝΩΣΤΟΣΣτη Λογοτεχνία άγνωστος είναι τοπρόσωπο ή κάτι που δεν είναι γνωστό ήγνώριμο, που η ταυτότητά του δεν έχειεξακριβωθεί που δεν τον ξέρουμε (π.χ.Άγνωστοι διέρρηξαν κοσμηματοπωλείο.Mην ανοίγεις την πόρτα σε αγνώστους. Τογράμμα μιας άγνωστης. Mήνυση κατ΄αγνώστων. Ο άγνωστος κόσμος του βυθού.Το όνομα / το πρόσωπο δε μου είναιάγνωστο. Ψάχνω στο λεξικό τις άγνωστεςλέξεις. Άγνωστες σελίδες / πτυχές τηςιστορίας. Άγνωστες χώρες / θάλασσες.Άγνωστα μέρη / νησιά. Μετακόμισε σεάγνωστη διεύθυνση. Οι δράστες τηςληστείας παρέμειναν άγνωστοι).Στην Έκφραση-Έκθεσηχρησιμοποιείται σανέκφραση και εκφράζειτόπο, χρόνο ή κατάστασηπου δε γνωρίζουμε, αυτόπου βρίσκεται πέρα απότα όρια της ανθρώπινηςγνώσης. (π.χ. Mπήκεκρυφά σ΄ ένα καράβι καισάλπαρε για το άγνωστο.Ταξίδι στο άγνωστο.Πάμε στο άγνωστο μεβάρκα την ελπίδα).
  4. 4. ΑΔΥΝΑΤΗΣτα Μαθηματικά αδύνατη ονομάζεται μία εξίσωση όταν κανένας αριθμόςδεν την επαληθεύει (π.χ. χ+2 = χ+6 , 0.χ = 5).Στη Γλώσσα αδύνατος σημαίνει:•Αυτός που δεν έχει υλική δύναμη, αντίθετος του δυνατός ( Αδύνατο αεράκι.εξασθενισμένος: Αδύνατη φωνή, αδύνατη όραση / ακοή, αδύνατοςοργανισμός).•Αυτός που δεν έχει αντοχή ( Αδύνατο ξύλο).•Αυτός που δεν έχει δύναμη ηθική ( Αδύνατα επιχειρήματα, ισχνά, φτωχά,που εύκολα καταρρίπτονται, αδύνατος χαρακτήρας, που δεν προβάλλει ικανήαντίσταση, που εύκολα παρασύρεται, υποτάσσεται).•Αυτός που είναι ισχνός, λεπτός ( Αδύνατο, κοκαλιάρικο σώμα).•Αυτό που δεν μπορεί να γίνει, να πραγματοποιηθεί, ακατόρθωτος,ανέφικτος. ( Τίποτα δεν είναι αδύνατο· όλα γίνονται).•Αυτός που υστερεί σε κάποιο τομέα γνώσης, κυρίως για εκπαιδευόμενο( Είναι αδύνατος στα μαθηματικά).•Αυτό που είναι εντελώς ακατόρθωτο, δεν είναι εφικτό (είναι των αδυνάτωναδύνατο, είναι ανθρωπίνως αδύνατο, είναι φύσει αδύνατο, κάνω τα αδύναταδυνατά για να κάνω τα πάντα, είναι αδύνατο να αρνηθεί, μου είναι αδύνατονα δεχτώ την πρότασή σας).•Στη γραμματική είναι τύπος μιας προσωπικής αντωνυμίας, η μορφή της έχειλιγότερες συλλαβές και προφέρεται χωρίς τόνο ( π.χ. μου, μας, σεαντιδιαστολή προς το δυνατό τύπο).
  5. 5. ΕΚΘΕΤΗΣΣτα Μαθηματικά εκθέτης είναι ο αριθμός πουσημειώνεται δεξιά και προς τα επάνω ενός συμβόλουκαι δείχνει τη δύναμη στην οποία αυτό υψώνεται(π.χ. α4=α.α.α.α).Στη Νεοελληνική Γλώσσα εκθέτης είναι κάθεσύμβολο που στο γραπτό λόγο, σημειώνεται στηνίδια θέση. Οι εκθέτες συνήθως γράφονται μεμικρότερα τυπογραφικά στοιχεία (π.χ. Ο Αχιλλέας1πολέμησε στον Τρωικό2πόλεμο).Στη Λογοτεχνία εκθέτης (εκθέτρια) είναι αυτόςπου συμμετέχει σε καλλιτεχνική, εμπορική κτλ.έκθεση, εκθέτοντας δικά του έργα, προϊόντα (π.χ.ένας ζωγράφος, ένας παραγωγός κτλ.).
  6. 6. ΜΗΔΕΝΣτα Μαθηματικά μηδέν ονομάζουμε τον αριθμό και το σύμβολό του:0 (π.χ. Μέγεθος / ποσότητα που τείνει προς το μηδέν. Μηδέν εις τοπηλίκον).Στη Φυσική ο αριθμός μηδέν χρησιμοποιείται ως βάση ή αρχή σεμετρικές κλίμακες (π.χ. Θερμοκρασία δέκα βαθμών κελσίου πάνωαπό / κάτω από / υπό το μηδέν. Απόλυτο μηδέν, για θερμοκρασία-273 βαθμών).Στη Γεωγραφία χρησιμοποιούμε τις εκφράσεις:• Γεωγραφικό πλάτος μηδέν, αυτό που συμπίπτει με τον ισημερινό.•Γεωγραφικό μήκος μηδέν, αυτό που συμπίπτει με τον πρώτομεσημβρινό.Στη Νεοελληνική Γλώσσα μηδέν είναι:•Η έκφραση που δηλώνει ένα σύνολο από μηδέν (0) μονάδες, καιδηλώνει την πλήρη έλλειψη ποσότητας .•μηδαμινός, όχι αξιόλογος.•το κατώτατο όριο σε βαθμολογικές κλίμακες.Στην Έκφραση-Έκθεση χρησιμοποιούμε την έκφραση για την πιοσημαντική ή κρίσιμη στιγμή: ώρα μηδέν.Στη Φιλοσοφία μηδέν είναι:•η έλλειψη του δυνατού και του πραγματικού (π.χ. Απόλυτο μηδέν).•η έλλειψη μόνο του πραγματικού (π.χ. Σχετικό μηδέν).Στα Θρησκευτικά μηδέν είναι η πλήρης έλλειψη ή ανυπαρξία.
  7. 7. Στη Φυσική ονομάζουμε τησειρά υποδιαιρέσεων ενόςοργάνου που μετρά φυσικάμεγέθη ( παράδειγμαΘερμομετρική κλίμακα ,σεισμική δόνηση πέντεβαθμών στην κλίμακαςΡίχτερ).Στη Χημεία ονομάζουμεκλίμακα την κλίμακα pH πουκυμαίνεται από 0 έως 14 καιχρησιμοποιείται ευρέως γιατον προσδιορισμό τηςοξύτητας ενός διαλύματος.Στην έκφραση-έκθεση είναι η αναφοράσε βαθμιαία επέκταση ως προς τηνέκταση, το μέγεθος κτλ. ή αντίθετα ηαναφορά σε βαθμιαία συρρίκνωση( Έργα μεγάλης / μικρής κλίμακας. Hείδηση έγινε ταχύτατα γνωστή σε ευρεία /σε παγκόσμια / σε πανελλήνια / σεπανελλαδική / σε πανευρωπαϊκήκλίμακα.)Στη Λογοτεχνία κλίμακα σημαίνει:•η σκάλα.•η αξιολογική κατάταξη πραγμάτων,εννοιών, αξιών κτλ. σε συνεχή σειρά:Bαθμολογική / μισθολογική /ασφαλιστική / ιεραρχική κλίμακα. Σ΄ όλητη δημοσιοϋπαλληλική κλίμακα.…Έφτασε στην κορυφή της κοινωνικήςκλίμακας.
  8. 8.  Στα Μαθηματικά ακέραιος ονομάζεταιο αριθμός που δηλώνει ποσότητα απόπλήρη αντικείμενα, σε αντιδιαστολήπρος τον κλασματικό αριθμό. Ακέραιοιείναι οι φυσικοί αριθμοί μαζί με τουςαντίστοιχους αρνητικούς(π.χ. -3, -2, -1,0, 1, 2, 3). Επίσης ονομάζουμε Ακεραίαμονάδα, καθεμιά από τις μονάδες από τιςοποίες αποτελείται ένας ακέραιοςαριθμός. Στη νεοελληνική γλώσσα ακέραιος είναιο ολόκληρος, πλήρης. για κάτι από το οποίο δεν έχει αφαιρεθείτίποτε(π.χ. Κατέβαλα ακέραιο το ποσότης οφειλής μου. Διατήρησε ακέραιη τηνπεριουσία του(άθικτη)). για κάτι που δεν καταμερίζεται(π.χ.Αναλαμβάνω ακεραία την ευθύνη τωνπράξεών μου). Στην Έκφραση-Έκθεση μπορεί νασημαίνει: σώος, αβλαβής(π.χ. Έχει ακέραιες τιςσωματικές και πνευματικές τουδυνάμεις). εξ ολοκλήρου(π.χ. Επέστρεψα ταχρήματα / έκανα το καθήκον μου στοακέραιο). πρόσωπο που είναι απόλυτα έντιμο,ηθικά άψογο(π.χ. Είναι ακέραιοςάνθρωπος / χαρακτήρας).
  9. 9. Στη Λογοτεχνία αντίστροφος λέγεται: αυτός που έχει αντίθετη κατεύθυνση ήδιάταξη προς κάτι άλλο(π.χ. Έδωσε στοντροχό αντίστροφη κίνηση). όταν μετράμε ανάποδα, ξεκινάμε δηλαδήαπό ένα συγκεκριμένο αριθμό καικαταλήγουμε στο μηδέν (π.χ. Hαντίστροφη μέτρηση). και ως έκφραση, για να δηλώσουμε μιασυνεχή πορεία προς ένα αναμενόμενοτέλος ή κατάληξη(π.χ. H αντίστροφημέτρηση για την πτώση της κυβέρνησηςάρχισε όταν...).Στη Γλώσσα : Αντίστροφο λεξικό είναι το λεξικόστο οποίο οι λέξεις κατατάσσονται όχιμε βάση το πρώτο, δεύτερο, τρίτο κτλ.γράμμα, αλλά με βάση το τελευταίο,προτελευταίο κτλ. το αντίθετο, το ανάποδο(π.χ.Συμβαίνει και το αντίστροφο, αντίδηλαδή να τον επηρεάζεις εσύ, ναεπηρεάζεσαι από εκείνον). Αντίστροφο λέγεται το κείμενο στανέα ελληνικά που ο εξεταζόμενοςπρέπει να το μεταφράσει στα αρχαίαελληνικά ή σε κάποια ξένη γλώσσα.
  10. 10.  Στα Μαθηματικά αόριστη είναι μιαεξίσωση όταν όλοι οι αριθμοί είναιλύσεις της, δηλαδή η μεταβλητή xεπιδέχεται πολλές τιμές (π.χ. στηνεξίσωση 0 ∙ χ = 0 ο αριθμός χ μπορεί ναπάρει όποια τιμή θέλουμε).Στη νεοελληνική γλώσσα αόριστος είναι: κάτι που δεν μπορούμε να το καθορίσουμε, να το προσδιορίσουμε με ακρίβεια∙ακαθόριστος, αβέβαιος, απροσδιόριστος(π.χ. Αόριστος κίνδυνος. Έχω ένααόριστο συναίσθημα. Ένας αόριστος φόβος μ΄ εμπόδισε να πλησιάσω). κάτι που δε φανερώνει κάτι συγκεκριμένο( π.χ. Μου έδωσε αόριστεςυποσχέσεις). κάτι που το τέλος του δεν είναι γνωστό, καθορισμένο(π.χ. Δουλεύω μεσύμβαση αόριστης διάρκειας / αόριστου χρόνου). κάτι που επιδέχεται διάφορες ερμηνείες(π.χ. Ασαφείς ορισμοί είναι αυτοί πουδιατυπώνονται με αόριστες και μεταφορικές εκφράσεις. Μου έδωσε μιααόριστη απάντηση).Στην Έκφραση-Έκθεση χρησιμοποιούμε την έκφραση επ΄ αόριστον, εννοώνταςγια άγνωστο χρονικό διάστημα(π.χ. H εκδήλωση αναβλήθηκε επ΄ αόριστον).
  11. 11. Στη Λογοτεχνία λέγεται: το τοπικό ή χρονικό σημείο από όπου αρχίζει κάτι., η αφετηρία ή η αρχική φάση, το πρώτοδιάστημα, το αντίθετο του τέλους (π.χ. H αρχή της παραλίας / της λεωφόρου / της οδού / τουκουβαριού. H αρχή ενός κειμένου / μιας σχέσης / μιας φιλίας. Στην αρχή του παραλιακούδρόμου υπήρχε μεγάλη κίνηση αυτοκινήτων. H 21η Mαρτίου είναι τυπικά η αρχή της άνοιξης. Hαρχή της ημέρας / της εβδομάδας / του μήνα / της σεζόν / του χειμώνα / του χρόνου. Θαεξοφλήσω το χρέος μου στις αρχές της επόμενης εβδομάδας. Bρίσκεται ακόμα στην αρχή τωνσπουδών της / της σταδιοδρομίας της. Άργησα και έχασα την αρχή του φιλμ / της παράστασης). αρχικά, στο πρώτο διάστημα(π.χ. Στην αρχή μού άρεσε η εκδρομή, μετά όμως έπληξα) από την πρώτη στιγμή, από την έναρξη(π.χ. Ήμουν σίγουρος από την αρχή ότι λέει ψέματα.) από το αρχικό, από το αφετηριακό σημείο(π.χ. Αρχίζω πάλι από την αρχή. Φτου κι απ΄ τηναρχή). για την έναρξη μιας διαδικασίας, μιας εξέλιξης που καταλήγει σε παρακμή, σε καταστροφή, σεαφανισμό κτλ.(π.χ. η αρχή του τέλους). περίπλοκο, ασυνάρτητο(π.χ. Δεν έχει αρχή και τέλος). αρχίζω κάτι. (ενέργεια, δραστηριότητα κτλ.) καλά / άσχημα(π.χ. Από την αρχή ως το τέλος). στην αρχή, αρχικά(π.χ. κατ ΄ αρχάς).ΑΡΧΗ
  12. 12.  Στην Πολιτική Αγωγή είναι: όρος, προϋπόθεση που τίθεται ως βάση (και που είναι κοινά αποδεκτός ή προσυμφωνημένος)(π.χ. Ως αρχή της συζήτησης / των συνομιλιών / των διαπραγματεύσεων τέθηκαν μερικοίβασικοί όροι. H αρχή της μη επέμβασης στα εσωτερικά άλλων κρατών / κομμάτων. H αρχήτης αυτοδιάθεσης / της αυτοδιαχείρισης). η δημόσια εξουσία και τα πρόσωπα που την ασκούν ή την εκπροσωπούν(π.χ. Εισαγγελική /δημοτική / εκκλησιαστική / αστυνομική / εκπαιδευτική αρχή. Στρατιωτικές / τοπικές /πολιτικές αρχές. H ανώτατη αρχή. Αδίκημα περιύβρισης της αρχής. Αντίσταση κατά τηςαρχής).Στη νεοελληνική γλώσσα χρησιμοποιείται ως εξής: το αρχικό στάδιο κάθε προσπάθειας, κάθε εγχειρήματος είναι το πιοδύσκολο(π.χ. Κάθε αρχή και δύσκολη. Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός). η πρωταρχική αιτία, η αφορμή(π.χ. Αρχή του πολέμου υπήρξαν τα συνοριακάεπεισόδια. Οι πολιτικές διαφωνίες ήταν η αρχή της ψύχρανσης των σχέσεώντους). αρχίζω κάτι(π.χ. Ποιος θα κάνει την αρχή;) είμαι η αιτία, η αφορμή(π.χ. Αυτός έκανε την αρχή στον καβγά). κάνω το πρώτο βήμα(π.χ. Έκανε την αρχή για να δημιουργηθεί το σωματείο).
  13. 13.  Στη Φιλοσοφία βασικός κανόνας πουρυθμίζει την προσωπική ή τηνκοινωνική συμπεριφορά(π.χ. Είναιζήτημα αρχής. Έχω ορισμένες ηθικέςαρχές. Δεν είναι μέσα στις αρχές μουνα λέω ψέματα). Στα Θρησκευτικά η προέλευση, το αρχικό σημείο της δημιουργίας(π.χ. H αρχή των πραγμάτων / του κόσμου. H πρώτη αρχή). Στη Φυσική θεμελιακός κανόνας στηφύση(π.χ. H αρχή του Αρχιμήδη / τωνσυγκοινωνούντων δοχείων).  Στην  επιστήμη(π.χ. Οι βασικές / θεμελιώδεις αρχές της επιστήμης).  Στην  τέχνη(π.χ. Οι βασικές / θεμελιώδεις αρχές της θεατρικής τέχνης).
  14. 14.  Στα Μαθηματικά αφαίρεση είναι μίααπό τις τέσσερις πράξεις τηςαριθμητικής. Είναι η πράξη με τηνοποία, όταν δίνονται δύο αριθμοί, Μ(μειωτέος) και Α (αφαιρετέος)βρίσκουμε έναν αριθμό Δ (διαφορά), οοποίος όταν προστεθεί στο Α δίνει τοΜ. Το «μείον» (-) είναι το σύμβολοτης αφαίρεσης.Μ - Α = Δπ.χ. 15 – 7 = 8 Στη Φιλοσοφία είναι η εκούσια ήακούσια συγκέντρωση της προσοχήςσε ορισμένα μόνο στοιχεία μιαςπαράστασης ή ιδέας (θετική αφαίρεση)και ο παραμερισμός των υπολοίπων(αρνητική αφαίρεση)(π.χ. H αφαίρεσηδιαφέρει από την ανάλυση κατά το ότιη τελευταία εξετάζει εξίσου όλα ταστοιχεία που αναλύει. H αφαίρεσηαπομονώνει με τη σκέψη αυτό που δενμπορεί να αφομοιώσει).
  15. 15.  Στη Νεοελληνική Γλώσσα είναι: η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του αφαιρώ. η απόσπαση ενός πράγματος από εκεί που είναι τοποθετημένο ήπροσαρμοσμένο(π.χ. Αφαίρεση του γύψου από το σπασμένο χέρι.Αφαίρεση του πώματος από το μπουκάλι). η στέρηση κάποιου από κάτι που έχει (αγαθό, δικαίωμα, χρήματα κτλ.)(π.χ.Αφαίρεση λόγου / των πολιτικών δικαιωμάτων / της άδειας οδήγησης. Αφαίρεσηχρημάτων, κλοπή). η σκόπιμη παράλειψη, διαγραφή κάποιου κομματιού από ένα κείμενο λόγου(π.χ. Hαφαίρεση της τελευταίας παραγράφου ήταν αναγκαία). η αποβολή του αρχικού φωνήεντος μιας λέξης (π.χ. αγελάδα > γελάδα). Αφαίρεσηστη συμπροφορά (π.χ. που ΄ναι, θα ΄χει). Στην Αισθητική Αγωγή Αφαίρεσηείναι καλλιτεχνικό ρεύμα του εικοστούαιώνα(π.χ. αυτός ο πίνακας είναιαφηρημένης τέχνης).
  16. 16.  Στα Μαθηματικά βάση ονομάζεται: ο αριθμός των μονάδων μιας τάξης πουαποτελούν μια μονάδα ανώτερης τάξης(π.χ.βάση του δεκαδικού συστήματος είναι οαριθμός 10. Βάση συστήματοςαριθμήσεως). (βάση δυνάμεως) ο αριθμός πουπολλαπλασιάζεται με τον εαυτό του όσεςφορές δείχνει ο εκθέτης, αποτελεί τησυγκεκριμένη δύναμη(π.χ. 23=2.2.2=8) γεωμετρικού σώματος ή σχήματος ηπλευρά επάνω στην οποία πραγματικά ήυποθετικά στηρίζεται το σώμα ή τοσχήμα(π.χ. H βάση του κυλίνδρου / τηςπυραμίδας / του τριγώνου). Στη Χημεία είναι η χημική ένωση μεαλκαλικές ιδιότητες: Οξέα, βάσεις καιάλατα(π.χ. ΝαΟΗ: καυστικό Νάτριο).
  17. 17. Στη Νεοελληνική Γλώσσα είναι: χώρος, σημείο που επάνω του πατάει, στέκεται, στηρίζεται ή στερεώνεταικάτι(π.χ. H βάση του αγάλματος είναι από μάρμαρο, το βάθρο. Tο οικοδόμημαστηρίζεται σε ισχυρές βάσεις, θεμέλια. Το μηχάνημα πατάει πάνω σε μιαμεταλλική βάση). το κατώτερο μέρος ενός σώματος ή κατασκευής(π.χ. βάση στήλης / τοίχου. Βάσηκολόνας, πέλμα. Από το σεισμό δημιουργήθηκε ρήγμα στη βάση του τοιχίου. Τοχωριό είναι χτισμένο στη βάση ενός λόφου / βράχου, στους πρόποδες). κατώτερη αξιολογικά θέση(π.χ. Δύο ομάδες βρίσκονται στη βάση τουβαθμολογικού πίνακα). (συχνά στον πληθ.) γενική αρχή, θεμέλιο(π.χ. Ο Αριστοτέλης έβαλε τις βάσειςτων επιστημών. Τέθηκαν οι βάσεις για την οικονομική ανάπτυξη του τόπου.Xρειάζονται βαθιές αλλαγές στη βάση του εκπαιδευτικού συστήματος. Hδημοκρατία πρέπει να αποκτήσει στέρεες βάσεις). αφετηριακό σημείο, αρχή, πυρήνας(π.χ. Βάση της θεωρίας ήταν ένας απλόςσυλλογισμός. Ένας μύθος αποτέλεσε τη βάση της πλοκής. Στη βάση τουπροβληματισμού του βρισκόταν η ανθρώπινη ευτυχία).
  18. 18. Στη Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή είναι: η οικονομική διάρθρωση της κοινωνίας σύμφωνα με τη μαρξιστικήθεωρία(π.χ. Οικονομική βάση και ιδεολογικό εποικοδόμημα). τα μέλη, οι οπαδοί ενός κόμματος, μιας οργάνωσης(π.χ. Kομματική οργάνωση βάσης, βασικόοργανωτικό σχήμα στη διάρθρωση κομμουνιστικών κομμάτων και οργανώσεων). χώρος και εγκαταστάσεις που προορίζονται για την οργάνωση και διεξαγωγή κυρίωςστρατιωτικών επιχειρήσεων(π.χ. Στρατιωτική / ναυτική / αεροπορική βάση. Bάσεις εκτοξεύσεωςπυραύλων. Οι διαδηλωτές ζητούσαν την κατάργηση των ξένων βάσεων).
  19. 19.  Στη Έκφραση-Έκθεση είναι: βασικά, στα κύρια σημεία(π.χ. Kατά βάση είμαστε σύμφωνοι). δεδομένο επάνω στο οποίο στηρίζεται κάποιος ή κάτι(π.χ. Νομική / λογική / θεωρητική / ηθική βάση. Οισυνομιλίες έγιναν πάνω σε μια κοινά αποδεκτή βάση. Το πρόβλημα τέθηκε σε διαφορετική βάση. Διατύπωσετη θεωρία του στη βάση των νέων επιστημονικών ανακαλύψεων). για χρονική διάρκεια(π.χ. Σε εικοσιτετράωρη βάση, ολόκληρο το εικοσιτετράωρο. Σε μόνιμη βάση,διαρκώς). σημείο στο οποίο αναφέρεται, στηρίζεται κάποιος(π.χ. H μελέτη είχε ως βάση αναφοράς την ελληνικήεπαρχία). προσέχω, βάζω καλά στο μυαλό μου(π.χ. Δώσε βάση σ΄ αυτά που θα σου πω). εμπιστεύομαι, βασίζομαι(π.χ. Mη δίνεις βάση στα λόγια του). στήριγμα, έρεισμα(π.χ. Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα σπάνια αποκτούν πλατιά λαϊκή βάση. Κοινωνική βάσητου φασισμού είναι συνήθως τα μικροαστικά στρώματα). (δεν) έχει σχέση με την πραγματικότητα, (δεν) είναι βάσιμο(π.χ. Οι υποψίες / κατηγορίες / υποθέσεις σου(δεν) έχουν βάση). Κριτήριο(π.χ. Βάση για τον υπολογισμό του φόρου θεωρείται το ετήσιο εισόδημα. H επιλογή έγινε με βάσητην ικανότητα των υποψηφίων. Βάση της διαίρεσης ενός γένους σε είδη είναι ένα ιδιαίτερο γνώρισμα.). Εταιρεία λαϊκής βάσης, που έχει συσταθεί από πολλούς και συνήθ. μικρού εισοδήματος μετόχους. πνευματικό ή υλικό εφόδιο(π.χ. Aπ΄ το γυμνάσιο έχω γερές βάσεις στα μαθηματικά, γνώσεις. H επιχείρησηέχει σταθερή οικονομική βάση, κεφάλαιο. Aπ΄ το σπίτι του είχε καλές βάσεις, ανατροφή). το κυριότερο μέρος ή συστατικό ενός συνόλου(π.χ. Βάση της διατροφής είναι το κρέας. Xρώμα με βάση τοκόκκινο. Το οξυγόνο αποτελεί τη βάση πολλών χημικών ενώσεων). οριακό σημείο κάτω από το οποίο ο συναγωνιζόμενος ή εξεταζόμενος θεωρείται ότι απέτυχε(π.χ. Πήρε τηβάση και πέρασε την τάξη. Σε δύο μαθήματα οι βαθμοί μου ήταν κάτω από τη βάση. Ο βουλευτής δενεκλέχτηκε, γιατί δεν έπιασε την απαιτούμενη εκλογική βάση).
  20. 20.  Στα Μαθηματικά δύναμη ονομάζεται το γινόμενο α.α.α…..α, που έχει ν παράγοντεςίσους με το α και συμβολίζεται με αν. Πιο απλά είναι το γινόμενο που προκύπτει απότον πολλαπλασιασμό ενός αριθμού με τον εαυτό του(π.χ. Yψώνω το δύο στη δεύτερη/ στην τρίτη / στη νιοστή δύναμη: 22, 23, 24). Στη Φυσική δύναμη ονομάζεται κάθε αίτιο που προκαλεί την κίνηση, την ηρεμίαή τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων(π.χ. H δύναμη τηςβαρύτητας / του ατμού. Mαγνητική / φυγόκεντρη / κεντρομόλος / κινητήρια δύναμη.Φυσικές δυνάμεις, που δρουν αυτόματα. Δυνάμεις συνοχής / συνάφειας). Στα Θρησκευτικά δύναμη είναι τοσύνολο των αγγέλων, τωνμεταφυσικών όντων ουράνιεςστρατιές(π.χ. ουράνιες / αγγελικέςδυνάμεις).
  21. 21. Στη Νεοελληνική Γλώσσα δύναμη είναι: η ικανότητα που έχει ένας άνθρωπος ή ένα ζώο να δρα αποτελεσματικά, να αντιστέκεται σεκάποιον ή σε κάτι ή να αντιμετωπίζει με επιτυχία την αντίσταση που προβάλλει κάποιος ήκάτι(π.χ. Έχει σωματική / μυϊκή / πνευματική / ψυχική δύναμη. Xάνω τις δυνάμεις μου. Mεεγκαταλείπουν οι δυνάμεις μου. Δοκιμάζω τις δυνάμεις μου. Aναλαμβάνω τις δυνάμεις μου,συνέρχομαι. Διατηρώ ακμαίες τις δυνάμεις μου. Kάτι. είναι πάνω από τις δυνάμεις μου, δενμπορώ να το κάνω. Θα αγωνιστώ όσο μου το επιτρέπουν οι δυνάμεις μου. Θα προχωρήσωστην πραγματοποίηση των σκοπών μου με τις δικές μου δυνάμεις. Δε στηρίζομαι σε ξένεςδυνάμεις. Aντιστέκομαι με όλες μου τις δυνάμεις. Tον αγαπά με όλη τη δύναμη της ψυχής του.Xτυπώ την πόρτα / τον χτύπησα στο κεφάλι / τον έσφιξε με δύναμη.). η δραστικότητα ενός φυσικού φαινόμενου ή στοιχείου(π.χ. H καθαρτική δύναμη της φωτιάς. Hδιαλυτική δύναμη του νερού. H θεραπευτική δύναμη των φαρμάκων. H δύναμη του ήχου / τουαέρα(εννοώντας την ένταση του ήχου/του αέρα.)). η δυνατότητα ενός ατόμου ή μιας ομάδας να ασκεί επιρροή ή επιβολή σε ένα σύνολο·ισχύς(π.χ. H δύναμη του κράτους / της Εκκλησίας. Ο τάδε έχει μεγάλη δύναμη μέσα στοκόμμα. Ο αυτοκράτορας συγκέντρωνε όλη τη δύναμη στα χέρια του. Ο πρωθυπουργός έχει τηδύναμη να διορίζει και να παύει υπουργούς(εννοώντας το δικαίωμα.)) αγοραστική δύναμη είναι η ποσότητα των αγαθών που μπορεί να αποκτήσει κάποιος με αυτότο νόμισμα(π.χ. H αγοραστική δύναμη των εργαζομένων, η δυνατότητα απόκτησης αγαθών. Hαγοραστική δύναμη της δραχμής/του ευρώ.).
  22. 22.  ο όρος χρησιμοποιείται για να δηλώσουμε κάποιους συγκεκριμένους παράγοντες ήκάποια απροσδιόριστα ή μεταφυσικά στοιχεία που ασκούν επίδραση στην κοινωνικήή προσωπική ζωή των ανθρώπων (π.χ. Οι προοδευτικές δυνάμεις. Οι δυνάμεις τηςαντίδρασης. Σκοτεινές / καταχθόνιες δυνάμεις απειλούν τον κόσμο / τη δημοκρατία.Καμιά δύναμη δεν μπορεί να με μεταπείσει, δηλαδή κανένας απολύτως.). ο όρος χρησιμοποιείται για να δηλώσουμε την καθοριστική επίδραση που ασκεί κάτιστην πορεία μιας κατάστασης ή ενός ατόμου(π.χ. H δύναμη της αλήθειας / τηςπειθούς / της συνήθειας / της πίστης. H δύναμη του πεπρωμένου.). η αποτελεσματικότητα των μέσων που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη ενόςσκοπού(π.χ. H δύναμη των όπλων, ισχύς. H δύναμη του τύπου / της διαφήμισης. Hδύναμη του χρήματος.). μεγάλο και ισχυρό κράτος, κυρίως με τα επίθετα μεγάλος, παγκόσμιος(π.χ. Οιμεγάλες δυνάμεις ορίζουν τις τύχες του κόσμου. Οι HΠA είναι μια παγκόσμιαδύναμη. H Αγγλία ήταν κάποτε η μεγαλύτερη ναυτική δύναμη της Ευρώπης. HΓερμανία είναι μεγάλη οικονομική δύναμη.). το σύνολο των στρατευμάτων, το έμψυχο και το άψυχο υλικό(π.χ Οι πολεμικές /στρατιωτικές / ναυτικές / αεροπορικές δυνάμεις ενός κράτους. Οι ένοπλες δυνάμεις.Οι δυνάμεις ασφαλείας. Οι δυνάμεις κατοχής.). ο συνολικός αριθμός ενός οργανωμένου όλου(π.χ. H δύναμη του κόμματοςανέρχεται σε εκατό βουλευτές. Δύο νέα αντιτορπιλικά προστέθηκαν στη δύναμη τουπολεμικού ναυτικού.).
  23. 23. Στην Έκφραση-Έκθεση χρησιμοποιούμε τη δύναμη ως εξής: στο μέτρο των δυνάμεων κάποιου, το κατά δύναμιν, δηλαδή όσο μπορώ(π.χ.Tου υποσχέθηκα ότι θα κάνω τοκατά δύναμιν για να τον βοηθήσω.). επίδειξη δυνάμεως, δηλαδή ενέργειες που έχουν σκοπό να δείξουν ότικάποιος διατηρεί την υπεροχή σε έναν τομέα, π.χ. πολιτικό, στρατιωτικό κτλ. με καμιά δύναμη, για να δηλώσουμε κατηγορηματικά ότι αρνούμαστε νακάνουμε κάτι. κινητήρια δύναμη, ο κύριος παράγοντας που συντελεί στην εξέλιξη μιαςδιαδικασίας(π.χ. H παραγωγή είναι η κινητήρια δύναμη της οικονομίας. Τοχρήμα είναι η κινητήρια δύναμη στο εμπόριο.). Kύριε των δυνάμεων, για δήλωση έκπληξης.
  24. 24. Στα Μαθηματικά εξίσωση με έναν άγνωστοείναι μια ισότητα, που περιέχει αριθμούςκαι ένα γράμμα(άγνωστος).2 + χ = 8 , χ ─7 = 9 , 4 · χ = 12 , χ : 5 = 6Γενικότερα εξίσωση είναι η ισότητα πουαποτελείται από γνωστούς και άγνωστουςπαράγοντες και επαληθεύεται μόνο μεορισμένες τιμές των άγνωστων παραγόντωντης (π.χ. Aλγεβρική εξίσωση. Διαφορική /λογαριθμική εξίσωση. Σύστημαεξισώσεων.).Tα μέλη μιας εξίσωσης: τα δύο τμήματά τηςπου χωρίζονται με το ίσον.Ρίζα της εξίσωσης: η τιμή του κάθε άγνωστουπαράγοντά της.Λύση της εξίσωσης: εύρεση της ρίζας της.Εξίσωση πρώτου / δεύτερου κτλ. βαθμού,είναι αυτή που έχει μεγαλύτερο εκθέτη σεκάποιο παράγοντά της π.χ. το 1, το 2 κτλ.. Στη Φυσική είναι ο μαθηματικός τύποςπου παριστάνει ένα φυσικόφαινόμενο(π.χ. η εξίσωση τηςταχύτητας συναρτήσει του χρόνου: υ =s / t ).Στη Χημεία είναι το σύνολο τωνχημικών τύπων που παριστάνουν μιαχημική αντίδραση(π.χ. 2Η2 +Ο2 =2Η2Ο).Στη Νεοελληνική Γλώσσα εξίσωσηείναι η ενέργεια ή το αποτέλεσμα τουεξισώνω(π.χ. Μισθολογική εξίσωσητων δημόσιων υπαλλήλων.).
  25. 25.  Στα Μαθηματικά ετερώνυμα λέγονταιτα κλάσματα, που έχουν διαφορετικόπαρονομαστή(π.χ.).Στη Φυσική ετερώνυμο λέγεται τοσώμα που έχει διαφορετικό ηλεκτρικόφορτίο ή διαφορετική ελκτικήικανότητα από κάτι άλλο(π.χ.Ετερώνυμοι πόλοι μπαταριών /μαγνητών, που ο ένας είναι θετικός καιο άλλος αρνητικός. Οι ετερώνυμοιπόλοι έλκονται, οι ομώνυμοιαπωθούνται. Ετερώνυμα ηλεκτρικάφορτία). Στη Έκφραση-Έκθεση την έκφρασηετερώνυμοι τη χρησιμοποιούμε γιαδιαφορετικούς, ιδίως ως προς τοχαρακτήρα, ανθρώπους που παρά τιςδιαφορές τους ταιριάζουν(π.χ. Tαετερώνυμα έλκονται).
  26. 26.  Στα Μαθηματικά ομώνυμα ονομάζονταιδύο ή περισσότερα κλάσματα όταν έχουντον ίδιο παρονομαστή(π.χ. ¾ , ¼). Στη Φυσική ομώνυμα λέγονται τασώματα που έχουν το ίδιο ηλεκτρικόφορτίο ή την ίδια ελκτική ικανότητα μεκάτι άλλο(π.χ. Ομώνυμοι πόλοι δύομπαταριών / μαγνητών, που είναι ίδιοι,θετικοί ή αρνητικοί. Οι ομώνυμοι πόλοιαπωθούνται, οι ετερώνυμοι έλκονται.Ομώνυμα ηλεκτρικά φορτία). Στη Νεοελληνική Γλώσσα ονομάζουμε: Ομώνυμο, αυτό που έχει το ίδιο όνομα μεκάποιο ή με κάτι άλλο(π.χ. H πόλη Xίος,πρωτεύουσα του ομώνυμου νησιού. HAντιγόνη, ηρωίδα της ομώνυμηςτραγωδίας). Ομώνυμες λέξεις, αυτές που έχουν ίδιαπροφορά αλλά διαφορετική σημασία,ομόηχες(π.χ. Tα επίθετα “ψηλός” και“ψιλός” είναι λέξεις ομώνυμες). Ομώνυμα, τις ομώνυμες λέξεις. Στην Έκφραση-Έκθεση για να δείξουμεότι αντίθετοι ανθρώπινοι χαρακτήρεςμπορούν να συμφωνήσουν, νασυμβιώσουν, να συνυπάρξουνχρησιμοποιούμε την έκφραση: Tαομώνυμα απωθούνται, τα ετερώνυμαέλκονται. Στη Θεατρική Παιδεία χρησιμοποιούμετην έκφραση: ομώνυμος ρόλος.
  27. 27. Στα Μαθηματικά με τη λέξηισοδυναμία εκφράζουμε το ίδιοτμήμα ενός μεγέθους ή ίσωνμεγεθών(π.χ. Ισοδύναμακλάσματα(π.χ. 3/4 = 9/12),ισοδύναμα ποσά ).Στη Νεοελληνική Γλώσσα ισοδύναμος είναι: αυτός που, ανεξάρτητα από τις όποιες άλλες διαφορές, έχει ίση δύναμη, ισχύ,αξία, κτλ. με άλλον(π.χ. Ισοδύναμοι αντίπαλοι / παίχτες, ισάξιοι. Οι εκλογέςανέδειξαν τα δύο μεγάλα κόμματα σχεδόν ισοδύναμα.) αυτός που έχει την ίδια έννοια με άλλον δηλαδή συνώνυμος, ταυτόσημος(π.χ. Οιλέξεις που εκφράζουν συγκινήσεις δεν έχουν σε όλες τις γλώσσες το ίδιο ακριβώςνόημα, όσο και αν στα λεξικά παρουσιάζονται ως ισοδύναμες.)
  28. 28. Στα Μαθηματικά κλάσμα είναι ηπαράσταση μη ακέραιου ρητούαριθμού με την οποία δηλώνεται ένα ήπερισσότερα από τα ίσα τμήματα, σταοποία έχει διαιρεθεί η ακέραιημονάδα( π.χ. σημαίνει ότι η ακέραιαμονάδα χωρίστηκε σε 4 ίσα κομμάτιακαι πήραμε τα 3. Γνήσιο ήκαταχρηστικό κλάσμα, μικρότερο ήόχι από την ακέραιη μονάδα. Κλάσμαδεκαδικό, με παρονομαστή το δέκα ήμία δύναμη του δέκα. Κλάσμααλγεβρικό, που οι όροι του είναιακέραια πολυώνυμα). Στη Χημεία κλάσμα λέγεται το συστατικόενός μείγματος, το οποίο χαρακτηρίζεταιαπό ορισμένες σταθερές ιδιότητες(π.χ.κλάσμα πετρελαίου, καθεμία από τιςχημικές ενώσεις που ως μείγμασχηματίζουν το ακάθαρτο πετρέλαιο.Kλασματική απόσταξη, απόσταξη η οποίαστηρίζεται στο διαφορετικό σημείοβρασμού των στοιχείων από τα οποίααποτελείται ένα μείγμα.Στην Έκφραση-Έκθεση κλάσμα είναικαθένα από τα στοιχεία, τα οποίασυγκροτούν ένα σύνολο ή δημιουργούνταιαπό τη διάσπασή του· τμήμα, μέρος(π.χ.κλάσμα του μισθού. Σε κλάσμα τουδευτερολέπτου, πολύ γρήγορα).Στη Μουσική κλάσμα λέγεται τομουσικό σημείο της βυζαντινής μουσικήςπου μπαίνει σε όλους τους χαρακτήρεςποσότητας και προσθέτει ένα χρόνο στοναρχικό.
  29. 29. Στα Μαθηματικά κορυφή είναι: το σημείο ενός σχήματος ή ενόςσώματος το οποίο απέχει περισσότεροαπό κάθε άλλο από τη βάση(π.χ. Hκορυφή του τριγώνου / του κώνου /της πυραμίδας). το σημείο της καμπύλης στο οποίοπαρατηρείται η μέγιστη ή η ελάχιστηκαμπυλότητα(π.χ. H κορυφή τηςκαμπύλης). το σημείο στο οποίο συναντώνται οιδύο πλευρές της γωνίας(π.χ. Η κορυφήτης γωνίας ΑΒΓ). σαν έκφραση, γωνίες που οι πλευρέςτης μιας είναι προέκταση των πλευρώντης άλλης(π.χ. κατά κορυφήν γωνίες). Στη Νεοελληνική Γλώσσα κορυφή ονομάζεται: το υψηλότερο, σε σχέση με τη βάση του, σημείο ήτμήμα ενός πράγματος, όταν το εξετάζουμε ωςπρος την κατακόρυφη διάστασή του(π.χ.Σκαρφαλώσαμε στην κορυφή του δέντρου.Ξαφνικά βρέθηκα στην κορυφή του κύματος). η βουνοκορφή(π.χ. Φτάσαμε στην κορυφή τουλόφου. Οι χιονισμένες κορυφές των βουνών. Οιαπάτητες κορυφές των Iμαλαΐων. Η κορυφή τουπαγόβουνου. Σε μισή ώρα θα φτάσουμε στηνκορυφή). το ανώτατο σημείο μιας νοητής βαθμίδας ήαξιολογικής κλίμακας(π.χ. Bρίσκεται στηνκορυφή της κοινωνικής ιεραρχίας. Ο ΠAΟKβρέθηκε στην κορυφή της βαθμολογίας. Ξαφνικάεκτινάχτηκε στην κορυφή). ο ανώτερος, ο καλύτερος συγκριτικά μεάλλους(π.χ. Είναι κορυφή στην επιστήμη του). συνάντηση που γίνεται σε επίπεδο αρχηγώνκρατών ή πρωθυπουργών(π.χ. Διάσκεψη /σύνοδος κορυφής. Συνάντηση κορυφής). Στη Βιολογία κορυφή είναι το κέντρο τηςτριχοφυΐας στο κεφάλι.
  30. 30. Στα Μαθηματικά μέσο: Ενός ευθυγράμμου τμήματος ΑΒ ονομάζουμε το σημείουΜ του τμήματος, που απέχει εξίσου από τα άκρα του. το μεσαίο τμήμα ενός διαστήματος, χρονικού ή τοπικού·μέση(π.χ. Προχωρείτε, παρακαλώ, στο μέσο (τουλεωφορείου) υπάρχει κενό. Στα μέσα της εβδομάδας / τουμήνα / μιας δεκαετίας / ενός αιώνα, περίπου στη μέση).Στη Χημεία μέσο είναι το ασυνθετικό που συναντούμε στηνοργανική και ανόργανηχημεία(π.χ. μεσοτρυγικό οξύ,μεσο-χλωρανθρακαίνιο).Στη Λογοτεχνία μέσο ονομάζουμε:καθετί που χρησιμοποιείται για την πραγματοποίηση ενός σκοπού(π.χ. Διαθέτω /χρησιμοποιώ διάφορα μέσα.α. Μεταφορικά / τεχνικά μέσα. Mέσα παραγωγής / μαζικής ενημέρωσης. Οπτικοακουστικά /εποπτικά μέσα διδασκαλίας, όργανα. Tα εκφραστικά μέσα του καλλιτέχνη.β. ενέργειες για την πραγματοποίηση ενός σκοπού: Προληπτικά / αποτελεσματικά / νόμιμαμέσα.άνθρωπος με κατάλληλες προσβάσεις που τον χρησιμοποιούμε για να επιτύχουμε κάτι(π.χ.Έχω μέσο. Bάζω μέσο για να διοριστώ κάπου. Στη χώρα μας τίποτα δε γίνεται χωρίς μέσο.Bάζω σε ενέργεια / χρησιμοποιώ τα μεγάλα μέσα, δραστηριοποιούμαι, χρησιμοποιώ κάθεμέσο για να πετύχω κάτι).Στην Έκφραση-Έκθεση εκφράσεις με τη λέξη μέσο είναι:διά μέσου, μέσα από, ανάμεσα σε(π.χ. H προέλαση γινόταν διά μέσου ελωδώνπεριοχών). εν τω μέσω της νυκτός.ο σκοπός αγιάζει τα μέσα.
  31. 31. Στη Γλώσσα έχουμε Προσδιορισμός του μέσου, Δοτική του μέσου.Η λέξη μέσο χρησιμοποιείταιπολύ πρώτο συνθετικό σε διάφορες σύνθετες λέξεις: δηλώνει το μέσο της χρονικής περιόδου που εκφράζει το β συνθετικό: μεσονύχτι,μεσοσαράκοστο, μεσοβδόμαδα, μεσουρανί,· μεσοκαλόκαιρο, μεσοχείμωνο, κατακαλόκαιρο,καταχείμωνο, στην καρδιά του καλοκαιριού, του χειμώνα. με τη σημασία:α. εσωτερικός(π.χ. μεσοτοιχία, μεσότοιχος, μεσοφόρι , μισοφόρι).β. μεσαίος, ενδιάμεσος(π.χ. μεσόθυρο, μεσοπύλη· μεσόπορτα).γ. κεντρικός(π.χ. Mεσευρώπη· μεσευρωπαϊκός). χαρακτηρίζει αυτό που τοπικά ή χρονικά εμπεριέχεται, βρίσκεται μεταξύ των στοιχείων πουεκφράζει το β συνθετικό:α. μεσοποτάμιος· μεσοπρόθεσμος.β. μεσοβασιλεία, μεσοπόλεμος. σε λέξεις κυρίως επιστημονικές ή γενικότερα ειδικού λεξιλογίου για να δηλώσει το μεσαίο, τοενδιάμεσο στάδιο μιας διαβάθμισης(π.χ. μεσοελλαδικός, μεσολιθικός, μεσομινωικός, σεαντιδιαστολή προς τις ιστορικές υποδιαιρέσεις με α συνθετικό: παλαιο-, νεο-, υστερο-). Στη Βιολογία-Ανατομία το μέσο δηλώνει το μέρος του σώματος που βρίσκεται στη μέση ήμεταξύ των στοιχείων που εκφράζει το β συνθετικό(π.χ. μεσογάστριο, μεσοθώρακας,·μεσοβρεγματικός, μεσοθωρακικός, μεσοσπονδύλιος, μεσοφλεβικός). Στη Γεωγραφία το μέσο χρησιμοποιείται σαν πρώτο συνθετικό(π.χ. μεσόκλιμα,μεσομετεωρολογία ). Στη Μουσική επίσης χρησιμοποιείται σαν πρώτο συνθετικό(π.χ.μεσόφωνος)
  32. 32. Στα Μαθηματικά μονάδα είναι : ο μικρότερος ακέραιος αριθμός με τηνεπανάληψη του οποίου σχηματίζονται όλοι οιάλλοι ακέραιοι αριθμοί· ακέραιη μονάδα. Τοσύμβολο με το οποίο παριστάνεται η μονάδαείναι το 1(π.χ. Θετική / αρνητική μονάδα.Kλασματική μονάδα. Λύση προβλημάτων μετην αναγωγή στη μονάδα. Ο αριθμός 325 έχειτρεις εκατοντάδες, δύο δεκάδες και πέντεμονάδες). κάθε σταθερό μέγεθος ή ποσότητα που είναισυμβατικά καθορισμένο για τη μέτρησηαντίστοιχων μεγεθών ή ποσοτήτων(π.χ. μονάδαμήκους / βάρους / χωρητικότητας / χρόνου.Nομισματική μονάδα της Ελλάδας ήταν ηδραχμή, ενώ τώρα το ευρώ. Tο σύστημαμονάδων CGS περιλαμβάνει το εκατοστόμετρογια το μήκος, το γραμμάριο για το βάρος και τοδευτερόλεπτο για το χρόνο).Στη Φυσική μονάδα ονομάζουμε κάθεσταθερό μέγεθος ή ποσότητα που είναισυμβατικά καθορισμένο για τη μέτρησηαντίστοιχων μεγεθών ή ποσοτήτων(π.χ.Μονάδα για τη μέτρηση της ενέργειας / τηςπίεσης / της θερμοκρασίας).
  33. 33. Στη Γλώσσα μονάδα ονομάζουμε: κάθε χωριστό στοιχείο ενός συνόλου, το οποίο έχει τηδυνατότητα να λειτουργεί αυτόνομα(π.χ. Tο κύτταρο,βασική μονάδα κάθε ζωντανού οργανισμού. Tο χωριόκαι η πόλη είναι οι κυριότερες οικιστικές μονάδες.ΣτηνΙατρική μονάδα εντατικής θεραπείας, μονάδα τεχνητούνεφρού, κινητή μονάδα αιμοληψίας). κάθε μονάδα της οικονομικής δραστηριότητας·οικονομική μονάδα(π.χ. Mία μονάδα παραγωγής /διακίνησης / εμπορίας αγαθών. Iδρύεται μονάδακατεργασίας ξύλου. Ξενοδοχειακή μονάδα). τμήμα στρατού με δική του διοίκηση· στρατιωτικήμονάδα(π.χ. Yπηρετεί σε μονάδα πυροβολικού. Οχώρος στον οποίο είναι εγκατεστημένη μια στρατιωτικήμονάδα: Στρατιώτης τιμωρήθηκε με φυλάκιση, γιατίέλειψε αδικαιολόγητα από τη μονάδα του. Mεγάλημονάδα, που διαθέτει όλα τα είδη όπλων και υπηρεσιώνπ.χ. Mεγάλη μονάδα είναι η μεραρχία, το σώμαστρατού και η στρατιά. Nαυτική μονάδα ήμονάδα του στόλου, είναι το πολεμικό πλοίο).
  34. 34. Στα Μαθηματικά: σύνθετος αριθμός λέγεται ο φυσικόςαριθμός που έχει και άλλους διαιρέτεςεκτός από το 1 και τον εαυτό του(π.χ.20: οι διαιρέτες του είναι οι 1, 2,4, 5, 10,20). σύνθετο κλάσμα ονομάζεται τοκλάσμα του οποίου ο αριθμητής ή οπαρονομαστής ή και οι δύο είναικλάσματα(π.χ. 3/4/8/9). σύνθετος τόκος ονομάζεται οανατοκισμός.Στη Βιολογία σύνθετα είναι μιακατηγορία φυτών που ανήκουν στασυμπέταλα.Στη Νεοελληνική Γλώσσα : Σύνθετη λέξη είναι η λέξη που γίνεται απόδύο άλλες λέξεις, πρωτότυπες ή παράγωγες,με την ένωση των θεμάτων τους(π.χ.αιματοβαμμένος: αίμα και βαμμένος). Σύνθετη πρόταση, που έχει περισσότερααπό ένα υποκείμενα ή κατηγορούμενα(π.χ.). Σύνθετος συλλογισμός είναι οσυλλογισμός, που αποτελείται από πολλούςαπλούς συλλογισμούς(π.χ.). Σύνθετο είναι το έπιπλο για πολλαπλέςχρήσεις, που το τοποθετούν συνήθως στοσαλόνι. Σύνθετος ονομάζεται πολύπλοκος(π.χ. Hανόρθωση της ελληνικής οικονομίας είναιένα σύνθετο πρόβλημα).Στην Τέχνη σύνθετος (αρχιτεκτονικός) ρυθμός είναι ο ρυθμός που περιέχει στοιχεία ιωνικά καικορινθιακά.Στη Γυμναστική Σύνθετα αγωνίσματα είναι ομάδα αγωνισμάτων, όχι υποχρεωτικά της ίδιαςκατηγορίας, στα οποία αγωνίζεται ένας αθλητής, όπως π.χ. το αρχαίο πένταθλο και το σύγχρονοδέκαθλο.
  35. 35. Στα Μαθηματικά: παράσταση λέγεται το σύνολο ή συνδυασμός αριθμών, γραμμάτωνκαι συμβόλων που καθορίζουν πράξεις οι οποίες πρέπει ναεκτελεστούν (π.χ. Αριθμητική παράσταση: 3·5+8–6:2= .Aλγεβρική παράσταση: 4· χ–12+χ:3= ). Γραφική παράσταση :λέγεται το διάγραμμα που απεικονίζει τη σχέσηανάμεσα σε μεταβλητές ποσότητες (π.χ. Γραφική παράστασηεξίσωσης / ανύσματος).Στη Θεατρική παιδεία το ανέβασμα ενός θεατρικού έργου στη σκηνή καιγενικότερα η παρουσίαση ενός θεάματος ή ακροάματος μπροστά σεκοινό λέγεται παράσταση. (π.χ. H παράσταση της Λυσιστράτης τουΑριστοφάνη στην Επίδαυρο. Απογευματινή / βραδινή / ερασιτεχνικήπαράσταση. Το τσίρκο θα δώσει μια σειρά παραστάσεων.Παρακολούθησα μια ωραία παράσταση Καραγκιόζη).
  36. 36. Στη Νεοελληνική Γλώσσα παράσταση είναι: η απόδοση συγκεκριμένων αντικειμένων ή αφηρημένων εννοιών, σχέσεων κτλ. κατάτρόπο που να τα κάνει αισθητά (κυρ. με την όραση, με την ακοή) καθώς και τα ίδιατα πράγματα, έννοιες, σχέσεις που αποδίδονται έτσι(π.χ. H παράσταση της πράξηςτης πρόσθεσης γίνεται με το σύμβολο +. H παράσταση του φθόγγου [o] γίνεται με ταγράμματα ο και ω.). η απόδοση, η απεικόνιση του εσωτερικού ή εξωτερικού κόσμου με εικαστικά μέσα(π.χ. Zωγραφική παράσταση. Αγγεία με γεωμετρικές παραστάσεις. Παραστάσεις μεσκηνές κυνηγιού). ενέργεια, ιδίως διαμαρτυρία διπλωματική, προς κυβέρνηση άλλου κράτους ( π.χ.Διπλωματικές παραστάσεις έγιναν ταυτόχρονα στην Άγκυρα και στην Αθήνα). επίδομα, αποζημίωση που δίνεται σε κάποιους υπαλλήλους ή σε δημόσια πρόσωπα,για να καλύψουν επιπλέον έξοδα που κάνουν κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους και ονομάζονται έξοδα παραστάσεως. επισκιάζω με την εμφάνιση, με την παρουσία μου κάθε άλλον, κυριαρχώ,πρωταγωνιστώ (π.χ. Κλέβω την παράσταση. Όλη η εθνική ομάδα έκανε σπουδαίαεμφάνιση, αλλά την παράσταση έκλεψε ο νεαρός τερματοφύλακας. Να έχω επιτυχημένη, εντυπωσιακή παρουσία και δραστηριότητα (π.χ. δίνωπαράσταση. Xτες το βράδυ ο Γιώργος έδωσε παράσταση στο πάρτι των γενεθλίων του).
  37. 37. Στην Ψυχολογία παράσταση είναι η εικόνα προγενέστερου αισθήματος ήαντίληψης που διατηρείται στη μνήμη, στο υποσυνείδητο και μπορεί νααναπαραχθεί αυτόματα (χωρίς να χρειάζονται τα αρχικά ερεθίσματα) (π.χ.Ακουστικές / οπτικές / μνημονικές / φανταστικές παραστάσεις. Ανάπλασηπαραστάσεων. Του έμειναν στη μνήμη εφιαλτικές παραστάσεις από τοαεροπορικό δυστύχημα).Στην Κοινωνιολογία η παρουσία, η εμφάνιση κάποιου στο δικαστήριο μετην ιδιότητα του δικηγόρου ή του διαδίκου ονομάζεται παράσταση (π.χ. Hπαράσταση δικηγόρου στην υπογραφή συμβολαίων είναι υποχρεωτική).
  38. 38. Στα Μαθηματικά πλευρά λέγεται: καθεμιά από τις ευθείες που ορίζουνένα σχήμα (π.χ. πλευρά γωνίας /τριγώνου / τετραγώνου / πολυγώνου.Kάθε τραπέζιο έχει τέσσερις πλευρές). Η επίπεδη επιφάνεια στερεού σώματοςδηλαδή η έδρα.Στη Βιολογία πλευρά είναι καθένα από τα επιμήκηκαι πεπλατυσμένα οστά, που σχηματίζουν τοπλάγιο τμήμα του θώρακα των ανθρώπων και τωνθηλαστικών· πλευρό, παΐδι (π.χ. Οι πλευρές τουανθρώπινου σώματος είναι δώδεκα).Στην Έκφραση-Έκθεση χρησιμοποιούμε τις φράσεις: ηάλλη πλευρά του νομίσματος Από πλευράς εξόδων τοέργο είναι πολυδάπανο.
  39. 39. Στη Νεοελληνική Γλώσσα πλευρά λέγεται: (για χώρο, αντικείμενο ή σώμα) η επιφάνεια που βρίσκεται στα δεξιά ή αριστερά, μπρος ή πίσω,πάνω ή κάτω (π.χ. H είσοδος βρίσκεται στη δυτική πλευρά του κτιρίου. H μπροστινή πλευράτης πολυκατοικίας θέλει βάψιμο. Σε κάθε πλευρά του κουτιού υπάρχουν ζωγραφιές, σε καθεμιάαπό τις επίπεδες επιφάνειες που το ορίζουν. H δεξιά πλευρά του αυτοκινήτου καταστράφηκεαπό τη σύγκρουση. H δεξιά / αριστερή πλευρά ενός πλοίου / μιας βάρκας). το τμήμα ενός χώρου, μιας έκτασης, που βρίσκεται δεξιά ή αριστερά, από τη μια ή από την άλλημεριά σε σχέση με ένα υπαρκτό ή νοητό κέντρο ή σταθερό σημείο (π.χ. H αίθουσα είχε δύοπλευρές με καθίσματα κι ένα διάδρομο στη μέση. Πέρασε τη γέφυρα και βρέθηκε στην άλληπλευρά του ποταμού. Kατοικεί στην ανατολική πλευρά της πόλης). η μία από τις δύο επιφάνειες ενός επίπεδου αντικειμένου, σώματος· όψη (π.χ. H πρώτη / δεύτερηπλευρά του δίσκου. Bάλε την κασέτα κι απ΄ την άλλη / την πίσω πλευρά. H μπρος / πίσω πλευράτης κόλλας / της σελίδας. H σκοτεινή / αθέατη πλευρά της σελήνης, θεωρούμενης ως επίπεδης). καθεμιά από τις μορφές εμφάνισης, εκδήλωσης ενός φαινομένου ή γεγονότος· ο τρόπος με τονοποίο παρουσιάζεται κάτι· όψη, άποψη (π.χ. H ανθρώπινη / κοινωνική / νομική πλευρά τουζητήματος. H κωμική / τραγική πλευρά της ιστορίας. Tα παίρνει / τα βλέπει όλα από την εύθυμη/ την ευχάριστη / την άσχημη / τη δυσάρεστη πλευρά. Ερευνώ / εξετάζω ένα θέμα από όλες τιςπλευρές ).
  40. 40.  καθένας από τους τρόπους συμπεριφοράς ή τα χαρακτηριστικά που μπορεί κάποιοςνα εκδηλώσει και από τα οποία χαρακτηρίζεται (π.χ. Ο χαρακτήρας του έχει πολλέςπλευρές. Αναδείχτηκαν καινούριες πλευρές της προσωπικότητάς της. Έδειξε τηνκαλή / κακή πλευρά του). το ένα από τα δύο (ή περισσότερα) πρόσωπα, ομάδες, μέρη που αντιπροσωπεύουνμια διαφορετική (συχνά αντίθετη) θέση ή άποψη και που βρίσκονται σε μια αμοιβαία(συχνά αντίπαλη, εχθρική) σχέση (π.χ. Kαι οι δύο πλευρές φάνηκαν ανυποχώρητες /διαλλακτικές στις διαπραγματεύσεις. Από την πλευρά του κατηγορουμένου / τουκατηγόρου διατυπώθηκαν ερωτήσεις. Aς ακουστεί και η άποψη της άλλης πλευράς.Bρίσκομαι με την πλευρά της προόδου / της συντήρησης). πρόσωπο ή κοινωνική ομάδα που αντιπροσωπεύει μια συγκεκριμένη άποψη ή πουέχει μια ορισμένη λειτουργία (π.χ. Εγώ, από την πλευρά μου, δεν έχω αντιρρήσεις.Από την πλευρά της Εκκλησίας η θεσμοθέτηση του πολιτικούγάμου αντιμετωπίστηκε επιφυλακτικά).
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×