Postrzeganie wlasnosci - badania

1,599 views
1,457 views

Published on

Prezentacja przygotowana na podstawie badań naukowych i dostępnych badań opinii publicznej na potrzeby seminarium akademickiego „Własność prywatna w epoce Internetu i globalizacji”, Warszawa, 9.12.2008 r. Z całą pewnością nie wyczerpuje tematu postrzegania własności przez Polaków.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,599
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Postrzeganie wlasnosci - badania

    1. 1. Jak Polacy postrzegają własność prywatną i proces prywatyzacji? Marcin Polak, Fundacja Teraz Edukacja Prezentacja wyników wybranych badań opinii publicznej i raportów badawczych Seminarium „Własność prywatna w epoce Internetu i globalizacji” Warszawa, 9 XII 2008
    2. 2. Część I – osobisty majątek www.sxc.hu
    3. 3. Konotacje pojęć ekonomicznych NBP, WSPiZ im. L. Koźmińskiego, 2006 <ul><li>Badanie metodą swobodnych skojarzeń leksykalnych i emocjonalnych charakterystyk podstawowych pojęć ekonomicznych używanych w debacie publicznej; </li></ul><ul><li>Badano m.in. pojęcia: „prywatny majątek”, „prywatyzacja”; </li></ul><ul><li>Jak wynika z tego eksperymentalnego badania, prywatny majątek respondenci zaliczyli – tak jak można było przypuszczać – do pojęć budzących jednoznacznie pozytywne skojarzenia – trzeci najlepszy wynik po: rozwój gospodarczy i przedsiębiorczość. </li></ul>
    4. 4. Konotacje pojęć ekonomicznych NBP, WSPiZ im. L. Koźmińskiego, 2006
    5. 5. Majątek gospodarstw domowych (CBOS, Wyposażenie gosp. dom. w dobra trwałego użytku, IX 2007) <ul><li>We własnym domu stosunek do własności jest jak najbardziej pozytywny: chcemy się bogacić i mieć coraz większy majątek. </li></ul><ul><ul><li>Prawie wszystkie gospodarstwa domowe mają telewizor kolorowy (97%, w tym 22% nawet dwa odbiorniki lub więcej), lodówkę (96%) oraz odkurzacz (94%); </li></ul></ul><ul><ul><li>Przynajmniej trzy czwarte Polaków ma w swym gospodarstwie domowym pralkę automatyczną (86%), telefon komórkowy (78%, w tym 38% co najmniej dwa), rower (75%, w tym 33% więcej niż jeden); </li></ul></ul><ul><ul><li>Około dwóch trzecich gospodarstw ma telefon stacjonarny (71%), radio stereofoniczne (68%, w tym 8% więcej niż jedno) oraz zamrażarkę samodzielną lub połączoną z lodówką (64%); </li></ul></ul><ul><ul><li>Ponad połowa ankietowanych posiada w gospodarstwie domowym samochód osobowy (59%, w tym 7% co najmniej dwa), magnetowid (58%), odtwarzacz płyt kompaktowych (55%), odtwarzacz DVD (51%) oraz komputer (52%, w tym 5% więcej niż jeden). </li></ul></ul>
    6. 6. Majątek gospodarstw domowych (CBOS, Wyposażenie gosp. dom. w dobra trwałego użytku, IX 2007) <ul><li>Do społecznego standardu trzeba zaliczyć posiadanie na własność domu lub mieszkania. Obecnie prawie połowa ankietowanych (48%) ma własny dom, a nieco mniej (44%) – mieszkanie własnościowe. </li></ul><ul><li>Co ósmy respondent (13%) jest posiadaczem działki budowlanej, a co siódmy (14%) – działki rekreacyjnej z domkiem letniskowym. </li></ul>
    7. 7. Majątek gospodarstw domowych (CBOS, Wyposażenie gosp. dom. w dobra trwałego użytku, IX 2007)
    8. 8. Majątek gospodarstw domowych (CBOS, Wyposażenie gosp. dom. w dobra trwałego użytku, IX 2007) <ul><li>Z badań wynika, że coraz więcej Polaków staje się właścicielami nieruchomości (domów, mieszkań, działek budowlanych i rekreacyjnych) </li></ul>
    9. 9. Część II – cudza własność www.sxc.hu
    10. 10. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007 <ul><li>Jeśli rozważa się piractwo w kategoriach przywłaszczenia sobie pewnej własności intelektualnej i czerpania zysku z jej powielania i rozpowszechniania bez zgody autora, to ocena moralna jest raczej jednoznaczna. </li></ul><ul><li>Gdy jednak do sądów etycznych wprowadza się dodatkowy aspekt, a więc cenę oryginalnych produktów, która niejednokrotnie jest barierą uniemożliwiającą dostęp do pewnych dóbr kultury, jak choćby utworów muzycznych czy filmów, wówczas moralny wymiar zjawiska w odczuciu społecznym nie jest już tak oczywisty. </li></ul>
    11. 11. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007 <ul><li>Większość ankietowanych z tej grupy (65%) uważa, że piractwo jest niejako usprawiedliwione, ponieważ producenci, wytwórnie i dystrybutorzy ustalają zbyt wysokie ceny na swoje towary. </li></ul><ul><li>Ponad jedna czwarta natomiast (28%) potępia czerpanie zysku ze sprzedaży nielegalnie skopiowanych nośników, postrzegając piractwo jako okradanie artystów, producentów, a także państwa. </li></ul>
    12. 12. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007
    13. 13. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007 <ul><li>Ponad dwie piąte respondentów (43%) uważa za niedopuszczalne powielanie i sprzedawanie materiałów audio, wideo oraz oprogramowania komputerowego. </li></ul><ul><li>Niewiele mniej osób (38%) jest odmiennego zdania. Stosunkowo duża grupa badanych (19%) nie potrafi wyrazić opinii w tej sprawie. </li></ul>
    14. 14. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007
    15. 15. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007 <ul><li>Ankietowani byli pytani, jaki produkt kupiliby mając wybór między droższym i jednocześnie oryginalnym a tańszym, jednak wytworzonym nielegalnie. Wyrób droższy, oryginalny wybrałoby 44% odbiorców płyt i kaset. </li></ul><ul><li>Po nieoryginalny i zarazem tańszy obecnie sięgnęłaby nieznacznie mniejsza grupa – 42%. Jeszcze osiem lat temu była tu dużo większa różnica. Znak czasów? </li></ul>
    16. 16. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007
    17. 17. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007 <ul><li>Najwięcej osób łączących się z internetem (głównie ludzie młodzi) pobiera pliki muzyczne (42%). Podobne liczebnie grupy ściągają z sieci aplikacje komputerowe (32%) oraz filmy (31%). Tylko co piąty (19%) pobiera gry komputerowe. Najmniejszą popularność pod tym względem mają cyfrowe książki w plikach tekstowych – pobiera je z sieci zaledwie co ósmy użytkownik (13%). </li></ul><ul><li>Najczęściej pobieranymi plikami nieautoryzowanymi są pliki wideo (48%), a zaraz po nich utwory muzyczne, np. w popularnym formacie „mp3”. Jeśli chodzi o programy czy gry komputerowe, to mniejsza grupa ich odbiorców decyduje się na pobieranie nieautoryzowanych kopii (41%), pozostali zaś ściągają darmowe, demonstracyjne lub zakupione przez siebie wersje aplikacji (51%). </li></ul>
    18. 18. Stosunek do własności intelektualnej i praw autorskich, CBOS, XI 2007
    19. 19. Własność a przedsiębiorczość ISP, Świadomość ekonomiczna i wizerunek biznesu, 2004 <ul><li>Zdecydowana większość respondentów (76%) uważa, że działalność prywatnych przedsiębiorstw jest w zasadzie korzystna dla społeczeństwa. Jedynie 13% sądzi, że ich działalność jest niekorzystna. W grupie nie dostrzegającej korzyści z istnienia prywatnych firm dominują renciści, bezrobotni, osoby o niższym poziomie wykształcenia i niższych dochodach. </li></ul><ul><li>Najwięcej zdecydowanie pozytywnych odpowiedzi jest w grupie osób z wyższym wykształceniem (57% wobec średniej 29%). Podobny rozkład odpowiedzi jest tez widoczny w grupie osób pracujących na własny rachunek, czyli właśnie prowadzących prywatne firmy (55% zdecydowanie korzystna, 39% – raczej korzystna) </li></ul>
    20. 20. Własność a przedsiębiorczość ISP, Świadomość ekonomiczna i wizerunek biznesu, 2004 Czy działalność prywatnych firm jest korzystna dla społeczeństwa? Źródło: ISP, N=1003
    21. 21. Własność a przedsiębiorczość ISP, Świadomość ekonomiczna i wizerunek biznesu, 2004 <ul><li>Firmy prywatne są postrzegane jako te, które w większym stopniu niż państwowe przyczyniają się do rozwoju gospodarczego Polski; </li></ul><ul><li>Z drugiej strony zdaniem respondentów nie oferują lepszych warunków płacowych niż firmy państwowe, choć perspektywy rozwoju zawodowego są w nich takie same jak w państwowych; </li></ul><ul><li>Warto zwrócić uwagę na to, że w Polsce dość powszechne jest stereotypowe ujęcie firm prywatnych jako tych, które w mniejszym stopniu szanują prawa pracownika. </li></ul>
    22. 22. Własność a przedsiębiorczość ISP, Świadomość ekonomiczna i wizerunek biznesu, 2004
    23. 23. Własność a przedsiębiorczość ISP, Świadomość ekonomiczna i wizerunek biznesu, 2004 <ul><li>Mimo tych „gorszych” warunków pracy, jednak większość respondentów wybrałaby pracę w firmie prywatnej – przede wszystkim w swojej; </li></ul><ul><li>Wysoki odsetek wyborów za pracą w sektorze państwowym/publicznym dość blisko pokrywa się z szacunkami (PARP) stanu zatrudnienia w sektorze publicznym, który wynosi ok. 40% ogółu zatrudnionych; </li></ul><ul><li>Warto jeszcze podkreślić, że coraz częściej młodzi Polacy chcą zakładać własne firmy. Jak wynika z badań Eurobarometru (2008), prawie połowa młodych Polaków myśli o założeniu ciągu 5 lat własnego biznesu. Jest to najlepszy, zaraz po Łotyszach, wynik w Unii Europejskiej. </li></ul>
    24. 24. Własność a przedsiębiorczość ISP, Świadomość ekonomiczna i wizerunek biznesu, 2004
    25. 25. Kwestia reprywatyzacji (CBOS, Polacy o reprywatyzacji, VI 2008) <ul><li>Poparcie dla przeprowadzenia w Polsce reprywatyzacji jest obecnie najniższe w historii. Zwolennikiem zwrotu własności dawnym właścicielom jest obecnie tylko co trzeci Polak (34%). </li></ul><ul><li>Sprzeciw wobec reprywatyzacji wyraża 44% badanych, a więcej niż jedna piąta (22%) nie ma w tej kwestii wyrobionego zdania. </li></ul><ul><li>Ponad dwie piąte badanych (42%), niezależnie od ich stosunku do reprywatyzacji, uważa, że tam, gdzie to możliwe, powinien nastąpić zwrot majątków w naturze, a w pozostałych przypadkach – wypłata rekompensaty. </li></ul>
    26. 26. Kwestia reprywatyzacji (CBOS, Polacy o reprywatyzacji, VI 2008)
    27. 27. Kwestia reprywatyzacji (CBOS, Polacy o reprywatyzacji, VI 2008) <ul><li>Główne argumenty zwolenników reprywatyzacji: </li></ul><ul><ul><li>Reprywatyzacja TAK, ze względów moralnych, wymaga tego sprawiedliwość (60% odpowiedzi respondentów) </li></ul></ul><ul><ul><li>TAK, ze względu na szacunek dla prawa własności (58%) </li></ul></ul><ul><li>Główne argumenty przeciwników reprywatyzacji: </li></ul><ul><ul><li>Polski nie stać na przeprowadzenie reprywatyzacji (50%) </li></ul></ul><ul><ul><li>Reprywatyzacja odbędzie się ze szkodą dla obecnych właścicieli (30%) </li></ul></ul><ul><ul><li>Jest już za późno na reprywatyzację (29%) </li></ul></ul><ul><ul><li>W wyniku reprywatyzacji wiele dóbr trafi w niepolskie ręce (27%) </li></ul></ul>
    28. 28. Część III – procesy prywatyzacji www.sxc.hu
    29. 29. Konotacje pojęć ekonomicznych NBP, WSPiZ im. L. Koźmińskiego, 2006 <ul><li>Bardzo ciekawy wynik dla pojęcia „prywatyzacja”; </li></ul><ul><li>Można było przypuszczać, że podobnie jak w badaniach opinii publicznej, przeważać będą raczej konotacje negatywne. Tymczasem pojęcie to respondenci zaliczyli do kategorii neutralnych; </li></ul><ul><li>Oceny pozytywne przeważały w przypadku przedsiębiorców, ale także w grupie pracowników fizycznych i bezrobotnych. Wydaje się, że są to ludzie, którzy w mniejszym stopniu podlegają jakiejkolwiek komunikacji medialnej, zatem w mniejszym stopniu przekonani o „złodziejstwie” związanym z prywatyzacją. Natomiast osoby czytające gazety i bardziej zainteresowane polityką – pracownicy umysłowi i studenci mają z prywatyzacją negatywne skojarzenia. </li></ul>
    30. 30. Konotacje pojęć ekonomicznych NBP, WSPiZ im. L. Koźmińskiego, 2006
    31. 31. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006 <ul><li>Proces prywatyzacji można uznać za jeden z kluczowych elementów zmian ustrojowych w Polsce po 1989 r. </li></ul><ul><li>Opinie o prywatyzacji były najlepsze na początku procesu przekształceń własnościowych i związanych z tym nadziei na uzdrowienie gospodarki naszego kraju (47% pozytywnych i tylko 5% negatywnych ocen), od 1992 r. zaczęto prywatyzację uznawać za główną przyczynę coraz rosnącego bezrobocia I spadku dynamiki wzrostu gospodarczego. </li></ul><ul><li>W 2006 r. społeczne oceny procesu prywatyzacji były podzielone: niemal tyle samo osób uważa ją za korzystną dla polskiej gospodarki (27%), co sądzi, że jest niekorzystna (29%). Jedna trzecia badanych (34%) miała do prywatyzacji stosunek ambiwalentny. </li></ul>
    32. 32. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006
    33. 33. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006 <ul><li>Im wyższy jest status społeczno-materialny badanych, tym lepsze oceny prywatyzacji. </li></ul><ul><ul><li>Gospodarcze korzyści z niej płynące dostrzegają przede wszystkim osoby z wyższym wykształceniem (50%) oraz badani o miesięcznych dochodach per capita powyżej 1200 zł (45%). W grupach społeczno-zawodowych są to najczęściej właściciele firm (55%), przedstawiciele kadry kierowniczej i inteligencji (50%), a także pracownicy umysłowi niższego szczebla (42%). Stosunkowo często o gospodarczych korzyściach z prywatyzacji mówią także uczniowie i studenci (39%). </li></ul></ul><ul><ul><li>Negatywnie oceniają prywatyzację osoby mające od 55 do 64 lat (39%) i starsze (38%), mieszkańcy wsi (38%), respondenci z wykształceniem podstawowym (38%), uzyskujący bardzo niskie dochody (42% badanych o średnich miesięcznych dochodach per capita do 300 zł). W grupach społeczno-zawodowych są to przede wszystkim rolnicy (40%), a wśród biernych zawodowo renciści (40%) i emeryci (37%). </li></ul></ul>
    34. 34. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006 <ul><li>O ile Polacy skłonni byli przez długi czas dostrzegać gospodarcze korzyści wynikające z prywatyzacji, o tyle raczej nie widzieli i nie widzą jej pozytywnego wpływu na własną sytuację życiową. </li></ul><ul><li>Od początku procesu przekształceń własnościowych niezmiennie więcej osób uważało, że prywatyzacja jest dla nich niekorzystna. </li></ul>
    35. 35. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006
    36. 36. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006 <ul><li>Negatywne oceny procesu prywatyzacji wzmacniały również oceny pracowników prywatyzowanych przedsiębiorstw, którzy w wymiarze indywidualnym najczęściej tracili na prywatyzacji tracąc pracę w zakładzie; </li></ul>
    37. 37. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006 <ul><li>Obraz prywatyzacji jest zróżnicowany w poszczególnych grupach społeczno-demograficznych. Im gorsza pozycja jednostki w strukturze społecznej (niższe wykształcenie i dochody), tym częstsze negatywne skojarzenia związane z prywatyzacją. Z kolei im wyższy status społeczno-materialny, tym więcej w opisie prywatyzacji określeń pozytywnych i neutralnych. </li></ul><ul><li>Społeczna ocena procesu prywatyzacji nacechowana jest silnymi postawami emocjonalnymi i obecnością wielu mitów ekonomicznych, które wynikają z niskiej świadomości ekonomicznej społeczeństwa i braku działań informacyjno-edukacyjnych w okresie transformacji, które wyjaśniałyby funkcjonowanie gospodarki rynkowej. </li></ul>
    38. 38. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006 <ul><li>Podstawowym skojarzeniem z procesem prywatyzacji jest dla Polaków likwidacja miejsc pracy (52%); </li></ul><ul><li>Prywatyzacja postrzegana jest częstokroć także jako proces kryminogenny, w trakcie którego dochodzi do różnego rodzaju nieprawidłowości, złodziejstwa, korupcji (46%), co wynika m.in. z nagłaśnienia przypadków nieprawidłowości przez media i polityków; </li></ul><ul><li>Wiele osób dostrzega w tym procesie wyprzedaż majątku narodowego (45%); </li></ul><ul><li>Rozwój sektora prywatnego w gospodarce kojarzy się nie tylko ze wzrostem zagrożenia bezrobociem, ale także z częstym występowaniem naruszeń prawa pracy, a więc potocznie mówiąc – z wyzyskiem pracowników (43%); </li></ul>
    39. 39. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006
    40. 40. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006 <ul><li>Mimo że przebieg procesu przekształceń własnościowych w Polsce budzi silne negatywne skojarzenia, a badani mają poczucie, że raczej na nim stracili, niż zyskali, jednak większość (54%) zgadza się z opinią, że prywatyzacja polskiej gospodarki była potrzebna. </li></ul><ul><li>Przeciwnego zdania jest niemal co trzeci Polak (30%) </li></ul>
    41. 41. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006
    42. 42. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006 <ul><li>Opinie na temat prywatyzacji wiążą się ze stosunkiem do gospodarki rynkowej. Większość zwolenników tego systemu uważa, że prywatyzacja była nie tylko potrzebna (71%), ale także konieczna, aby zbudować sprawnie funkcjonującą gospodarkę rynkową (55%). </li></ul>
    43. 43. Ocena procesu prywatyzacji CBOS, Ocena procesu przekształceń własnościowych, VII 2006
    44. 44. Świadomość ekonomiczna Polaków www.sxc.hu
    45. 45. Wiedza ekonomiczna mieszkańców Polski NBP, WSPiZ im. L. Koźmińskiego, mity ekonomiczne, 2005 <ul><li>Były to największe w Polsce badania świadomości ekonomicznej społeczeństwa, których celem była przede wszystkim identyfikacja błędnego myślenia o gospodarce i podstawowych mitów ekonomicznych funkcjonujących w świadomości społecznej. </li></ul><ul><li>Na podstawie wyników badań określono trzy profile przekonań ekonomicznych Polaków: </li></ul><ul><ul><li>zmitologizowane przekonania na temat gospodarki rynkowej występujące w powiązaniu z niską wiedzą o ekonomii. Profil najpowszechniejszy (43,6%); </li></ul></ul><ul><ul><li>poprawne przekonania na temat gospodarki rynkowej pomimo istniejących luk w wiedzy ekonomicznej. Drugi najpowszechniejszy profil (36,4%); </li></ul></ul><ul><ul><li>akceptacja mechanizmów gospodarki rynkowej przy niewielkich lukach w wiedzy ekonomicznej. Najmniej powszechny profil (20%). </li></ul></ul>
    46. 46. Wiedza ekonomiczna mieszkańców Polski NBP, WSPiZ im. L. Koźmińskiego, mity ekonomiczne, 2005 <ul><li>Wśród podstawowych badanych zagadnień znalazły się wątki dotyczące prywatyzacji i przedsiębiorczości; </li></ul><ul><li>W pierwszym profilu pojawiły się następujące przekonania: </li></ul><ul><ul><li>prywatyzację przeprowadza się po to, aby wzbogaciły się poszczególne osoby mające odpowiednie układy i zajmujące odpowiednie stanowiska (71,4%); prywatyzacja to złodziejstwo, okradanie biednych, rozkradanie majątku narodowego (66,5%) oraz likwidowanie przedsiębiorstw państwowych przynoszących zyski (64,3%), oddawanie zakładów państwowych w prywatne ręce za darmo (46,1%); </li></ul></ul><ul><ul><li>przedsiębiorstwa i instytucje ważne dla całej gospodarki, np. energetyczne, kopalnie i huty, banki - nie powinny być prywatyzowane (77,6%); </li></ul></ul>
    47. 47. Wiedza ekonomiczna mieszkańców Polski NBP, WSPiZ im. L. Koźmińskiego, mity ekonomiczne, 2005 <ul><ul><li>skutkiem prywatyzacji jest to, że wielu Polaków żyje w biedzie i musi szukać pracy za granicą (83,9%), że następuje zmniejszenie świadczeń pracowniczych i socjalnych (80,6%) i że następuje wzrost bezrobocia (75,1%); </li></ul></ul><ul><ul><li>skutkiem przedsiębiorczości jest wzrost kombinatorstwa, kradzieży, oszustw, układów i korupcji (55,6%), jak również większy wyzysk i eksploatowanie pracowników (49,2%). </li></ul></ul><ul><li>W drugim profilu przekonania te były już mniej nacechowane emocjami: </li></ul><ul><ul><li>większość respondentów zgodziła się z twierdzeniami, że prywatyzację przeprowadza się po to, aby przedsiębiorstwa były bardziej wydajne (65,9%), aby poprawić zarządzanie w zakładach pracy (58,5%), aby spełnić wymogi Unii Europejskiej (55,3%), a skutkiem prywatyzacji jest wzrost jakości produktów (53,5%); </li></ul></ul><ul><ul><li>większość respondentów nie zgodziła się z twierdzeniami, że skutkiem prywatyzacji jest wzrost zarobków pracowników (65,7%), czy większe wpływy do budżetu państwa z podatków (47,3%). </li></ul></ul>
    48. 48. Wiedza ekonomiczna mieszkańców Polski NBP, WSPiZ im. L. Koźmińskiego, mity ekonomiczne, 2005 <ul><ul><li>Skutkiem przedsiębiorczości jest tworzenie nowych miejsc pracy i spadek bezrobocia (91,6%) oraz podnoszenie się poziomu życia większości obywateli (85%); skutkiem przedsiębiorczości jest też większa konkurencja na rynku i niższe ceny (83,8%) . </li></ul></ul><ul><li>Respondentów poproszono o ocenę wybranych pojęć ekonomicznych na skali odczuć pozytywnych i negatywnych: </li></ul><ul><ul><li>przedsiębiorczość - pozytywne: 93,1% / negatywne: 4,4% </li></ul></ul><ul><ul><li>prywatyzacja - pozytywne: 52,5% / negatywne: 41,8% </li></ul></ul>
    49. 49. Stan świadomości ekonomicznej Polaków ISP PAN, Polskie Generalne Studium Wyborcze, IX 2005 <ul><li>Duże badania opinii publicznej prowadzone podczas kampanii wyborczej do Sejmu i Senatu na jesieni 2005 r. Oprócz badania opinii publicznej przeprowadzono również badania posłów Sejmu V kadencji. Wśród pytań znalazły się również zagadnienia dotyczące prywatyzacji. </li></ul><ul><li>Najwięcej respondentów (32,96%) było zdania, że prywatyzacja to złodziejstwo wobec biednych i rozkradanie majątku narodowego. Druga co do wielkości grupa to osoby, które twierdzą, że prywatyzacja to likwidowanie zyskownych przedsiębiorstw państwowych (24,07%). Tylko dla 18,31% badanych prywatyzacja to sprzedaż przedsiębiorstw państwowych po to, by wzrosła ich wydajność. </li></ul>
    50. 50. Stan świadomości ekonomicznej Polaków ISP PAN, Polskie Generalne Studium Wyborcze, IX 2005 <ul><li>Głównym skutkiem prywatyzacji zdaniem większości respondentów (40,36%) jest wzrost bezrobocia. Prawie co czwarty, uważa, że głównym skutkiem prywatyzacji jest to, że wielu Polaków żyje w biedzie i musi szukać pracy za granicą. </li></ul><ul><li>Pozostałych odpowiedzi udziela jedynie po kilka procent respondentów: </li></ul><ul><ul><li>prywatyzacja oznacza poprawę jakości produktów (7,05%); </li></ul></ul><ul><ul><li>skutkiem prywatyzacji jest wzrost zarobków pracowników (3,35%); </li></ul></ul><ul><ul><li>skutkiem prywatyzacji są większe wpływy do budżetu z podatków (7,72%); </li></ul></ul><ul><ul><li>skutkiem prywatyzacji jest zmniejszenie świadczeń pracowniczych i socjalnych (5,65%) badanych. </li></ul></ul>
    51. 51. Podsumowanie <ul><li>Mimo blisko 20 lat funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej Polacy wciąż mają nie do końca spójne spojrzenie na kwestie własności; </li></ul><ul><li>Z jednej strony może to być wynik głośnych sporów ideologicznych w Sejmie i mediach – głównie z udziałem polityków i związków zawodowych - o skutki procesu prywatyzacji (także o kwestię reprywatyzacji), z drugiej strony efekt wieloletnich zaniedbań w obszarze edukacji ekonomicznej społeczeństwa i budowania świadomości ekonomicznej; </li></ul><ul><li>Duże znaczenie dla postrzegania własności mają zjawiska globalizacyjne (napływ inwestorów zagranicznych do Polski, dostęp do światowych zasobów cyfrowych), jak i rozwój technologiczny (łatwość kopiowania cudzych utworów i wykorzystywania ich dla własnych celów). </li></ul>
    52. 52. Podsumowanie <ul><li>Z całą pewnością na temat własności warto mówić, warto prowadzić działania z zakresu szeroko rozumianej edukacji społecznej – w końcu każdy z nas jest właścicielem „czegoś”, coraz więcej osób korzysta z Internetu i korzysta również z własności intelektualnej innych osób. </li></ul><ul><li>Wreszcie – być może redefinicji wymaga pojęcie własności wspólnej. Pojmowanie własności publicznej jako „niczyjej” jest w gruncie rzeczy szkodliwe dla nas wszystkich: </li></ul>
    53. 53. The End <ul><li>Prezentacja przygotowana na podstawie badań naukowych i dostępnych badań opinii publicznej na potrzeby seminarium akademickiego „Własność prywatna w epoce Internetu i globalizacji”, Warszawa, 9.12.2008 r. Z całą pewnością nie wyczerpuje tematu postrzegania własności przez Polaków. </li></ul><ul><li>Organizatorami seminarium były: Fundacja Teraz Edukacja ( www.terazedukacja.pl ), Studenckie Koło Naukowe UW Touching Europe ( www.touchingeurope.waw.pl ) oraz portal Edunews.pl ( www.edunews.pl ). </li></ul><ul><li>Inicjatywa pod patronatem Ministra Skarbu Państwa Aleksandra Grada. </li></ul><ul><li>[email_address] </li></ul>

    ×