As mestras e  a  literatura
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
  • grazas lali por este traballo, e grazas por ser unha mestra incrible e unha estudosa e transmisora importantísima da literatura infantil e xuvenil galega
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,012
On Slideshare
393
From Embeds
619
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
1
Likes
0

Embeds 619

http://educandoenigualdade.wordpress.com 619

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. O papel das mestras na configuración da LIX galega Eulalia Agrelo
  • 2. Literatura infantil e xuvenil galega (LIX): orixes Século XIX: Rexurdimento - A. Montenegro Saavedra: Fábulas galaico-castellanas (1897) > “Quero que os meus libros poidan lelos teus fillos, cómo os meus len”. - Relatos, poesías e breves pezas dramáticas > Publicacións periódicas> Textos ambivalentes
  • 3. LIX galega: das primeirasmanifestacións ao asentamento S. XX: ANTES DA GUERRA CIVIL - Irmandades da Fala (Escolas do Insiño): • Margarida a do sorriso da aurora (1927), de E. Correa Calderón. • Conto de guerra (1928), de C. Díaz Baliño. • “Contos marabillosos”, de V. Risco (< a mestra Elvira Bao) - Seminario de Estudos Galegos: • Agromar. Farsa pra rapaces (1936), de J. Acuña (> “teatro didáctico”) *P. periódicas e pedagóxicas: As Roladas (1922) /Primeiro método de lectura (1932), de X. Iglesias Vilarelle.
  • 4. LIX galega: das primeirasmanifestacións ao asentamento  Século XX  Exilio/Emigración: • Cantigas de nenos (1942), de E. Pita. • Fábulas, de J. Rubinos. • Memorias dun neno labrego (1961), de X. Neira Vilas (>Anisia Miranda: Cantarolas prá xente miúda, 1975 ).
  • 5. LIX galega: das primeirasmanifestacións ao asentamento - A recuperación: • Nova Lei de Educación (1970) (recoñecía as “Linguas nativas” e a posibilidade, “facultade potestativa”, do cultivo do galego na etapa preescolar > Plan Galicia de educación> 1975, en EXB. • Decreto de bilingüismo (1978)> o galego no ensino> aparición de libros de texto e de lectura / necesidade de libros infantís e xuvenís.
  • 6. LIX galega: das primeirasmanifestacións ao seu asentamento • Catón galego, de X.R. Fernández Oxea. • O galego na escola (1970), de X. Alonso Montero e M. de Abajo. 1º l. de texto. • Picariños (1975), do Equipo de Linguaxe da Asociación Católica de Mestres da Coruña. • Publicacións periódicas: Axóuxere, Vagalume, dirixido por A. Mª García de Leániz. • Editorial Galaxia (La Galera: X. Torres/ primeiras col. infantís) • Premios (O Facho).
  • 7. Aurora Vidal Martínez (Pontevedra, 1911)  Participou activamente na vida literaria de Pontevedra.  Poemas de nenos e paxariños (1958): “que nos leva a unha lírica intimista, tenra como un canto de berce, verquida nun fermoso paisaxismo impregando do animismo hilozoísta… Un canto de amor ós nenos, á natureza e ás súas criaturas”
  • 8. Edelmira Cacheda (Bos Aires, 1912)  Contos que van pra feira (1962)> Agrupación caraveliños  Contos de nenos. Leuturas e poesías, escea de Nadal (1975).  Churruscadas. Contos e teatro (1979)
  • 9. Dora (Ourense, 1913) e Pura(Ourense, 1918-2006) Vázquez Iglesias - NARRATIVA: Campo e mar aberto (D, 1975), ilustrada pola Agrupación escolar de Muxía / Cascabel, o cabaliño que fuxira do circo (D, O Facho, 1976). - POESÍA: Campo e mar aberto (D, 1975) // Rondas de Norte a Sur (P, 1968)// En conxunto, Oriolos neneiros (1975). - TEATRO: Tres cadros de teatro (D, 1973) // En conxunto, Monicreques (1974) e Ronseles (1980).
  • 10. Antía Cal (Cuba, 1923) • Funda o colexio Rosalía de Castro (Vigo) • Pioneira en Galicia na educación vangardista asentada nas ideas pedagóxicas de Pestalozzi e da UNESCO, con pegadas galeguistas. • Un libro para os rapaces (inédito / textos de autores clásicos galegos e romances da tradición oral). • Os nosos poemas. O libro dos nenos (1973), feito polos alumnos do seu colexio.
  • 11. Ana María Fernández (Palma de Mallorca, 1949)  Primeiros manuais actuais para a aprendizaxe da lingua galega (X. Babarro)  O profesor das estrelas (nominada no I Concurso de Teatro Infantil O Facho, 1973)>Contos degrañados  Os amigos do cabaceiro (Premio de contos O Facho, 1977).
  • 12. A modo de conclusión… O seu labor é digno de loanza por superaren unha múltiple marxinalidade: ser muller + escribir nunha lingua minoritaria + e para un sistema considerado periférico. Contribuíron ao fomento da lingua galega e ao asentamento da LIX galega> proxectos culturais e pedagóxicos / textos escolares / obras literarias, pensando sempre en ofrecerlle o mellor produto ao seu alumnado, falto dun material necesario para conseguir que a lingua e literatura galega puidesen camiñar cara a unha ansiada normalidade. As súas obras literarias caracterízanse polo seu didactimo e a combinación de elementos procedentes da nosa literatura popular con outros que estaban a anovar a LIX doutros sistemas literarios. Foron a semente para que novas mestras continuasen o seu labor: Helena Villar Janeiro, Palmira G. Boullosa, Sabela Álvarez, Concha Blanco, Fina Casalderrey e Gloria Sánchez, entre outras.