Your SlideShare is downloading. ×
Roemenië Magazine Lente 2013
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Roemenië Magazine Lente 2013

910
views

Published on

Roemenië Magazine is het kwartaalblad van Dutch Romanian Network.

Roemenië Magazine is het kwartaalblad van Dutch Romanian Network.

Published in: Business

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
910
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Lente 2013 Editie 25 € 7,50Roemenië MagazinePasen in Roemenië Parlementsverkiezingen Roemenië Het turbulente leven van bestendigen ruziesfeer kroonprins CarolResultaat verkiezingen Is Roemenië anders,dwingt tot pas op de plaats en zoja, waarom?
  • 2. Inhoudsopgave | 3 Voorwoord 5Colofon© DRN 2013 Roemenië Magazine is een uitgavevan het Dutch Romanian Network. HoofdredacteurISBN 1875-4406 Pierre Wimmers Post Craiova januari 2013, Pierre Wimmers heeft een eigen adviesbureau op het gebied 4Secretariaat Redactie/AbonnementenAnnelies Kuijs expats van communicatie en marketing. Was daarvoor politiekGroenewoud 8 adviseur op landelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau. Is5401 PC Uden vanaf de jaren 90 betrokken bij het democratiseringsprocesabonnementen@dutchromaniannetwork.nl Parlements verkiezingen Roemenië in Roemenië. Mede oprichter van het Dutch Romanian Net-RedactiePierre Wimmers, Hoofdredacteur 6 bestendigen ruziesfeer work en initiatiefnemer van de stichting ter promotie van de Roemeense Taal en Cultuur i.o.Annelies Kuijs, EindredacteurAan dit nummer werkten verder mee: Laurens Roemeense minister van buitenlandseden Dulk, Andrea Teunissen-Oprea, Jan Willem zaken, Titus Corletean, op de bres voor We laten de winter weer langzamerhand achter ons. De dagen worden weer wat langer. En we maken onsBos, René Does, Han in t Veld, Sylvia van derSluis en Henk Moerman. 8 Roemenië in een twijfelend Nederland optimistisch op voor een mooie lente. Het zou zomaar kunnen dat deze omschrijving van de klimatologische omstandigheden ook opgaan voor de relatie tussen Nederland en Roemenië.Grafische Productie Nu beide landen hun nationale verkiezingen achter de rug hebben kan de verkiezingsretoriek weer in de la. HetZiejij ontwerp & vormgeving Resultaat verkiezing dwingt tot resultaat van de verkiezingen zorgt in beide landen voor enige rust en een politieke koers die zich minder opAbonnementen 12 pas op de plaats de confrontatie en meer op samenwerking lijkt te richten. Even geen aandacht meer voor een polen meldpunt, maar nu wel voor de economische betrekkingen. Een gunstige ontwikkeling lijkt me zo.Het Roemenië Magazine is een kwartaaluitgave.Kosten per jaar: De andere houding vertaalt zich ook in het feit dat wij nu in Nederland voor het eerst een minister van Buiten-Nederland € 23,50 Is Roemenië anders? landse Handel hebben. Daarvoor was dat altijd een staatssecretaris (die zich dan in het buitenland wel ministerBuitenland € 25,- + porto kostenproefnummers € 7,50 + porto kosten, na 14 En zo ja, waarom? mocht noemen). Daarmee verschuift de portefeuille van Economische Zaken naar Buitenlandse Zaken. In po- tentie is dat een goede zet, Buza heeft immers een veel breder netwerk, maar heeft ook het risico dat buiten-voorafgaande betaling. Prijzen incl. 6 % BTW. landse handel, c.q. ondernemers sneller in politiek vaarwater terecht komen. Bij de rel rond de transporteurs aan de Roemeense grens als gevolg van Roemeense onvrede over Nederlands beleid hebben we kunnen zien waarBankrelatie Uitnodiging "Roemeense aarde" dat toe kan leiden.ABN AMRO 81.66.95.687BIC: FTSBNL2R 18 Aan Roemeense zijde zien we de verandering aan het feit dat de eerste buitenlandse reis van de nieuwe Roe-IBAN: NL35 FTSB 0816695687 ˇ˛ meense minister Titus Corlatean naar Nederland was. De timing was goed, dit voorjaar immers komen de minis-t.n.v. Dutch Romanian Network ters van Justitie bijeen om te beslissen of Roemenië kan toe treden tot de Schengenzone. Nederland behoort tot Het turbulente leven nu toe tot het kamp van de tegenstanders. Er is echter een gerede kans dat dit nieuwe kabinet zich soepeler zalSecretariaat DRNNadia Verwaal 30 van kroonprins Carol opstellen en in ieder geval akkoord zal gaan met een gefaseerd entree.Postbus 10 Het bezoek van de minister was voor het Roemenië Magazine een uitgelezen kans op een exclusief interview.2501 CA Den Haag Daarmee heeft dit voorjaarsnummer een uitgesproken politiek karakter gekregen, met bijdragen van Andreainfo@dutchromaniannetwork.nl Pasen in Roemenië Theunissen, Dennis van Peppen en René Does. Het is lang geleden dat we daar zoveel artikelen in een nummer 34tel. 070-3441599 over hebben gehad. Als tegenhanger is er ook ruime aandacht voor kunst en cultuur. Jan Willem Bos, SylviaCopyright van der Sluis en Jan Mysjkin bespreken de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van literatuur, film, poëzie enNiets uit deze uitgave mag zonder schriftelijke theater. Verder uiteraard weer bijdragen van Laurens den Dulk en Henk Moerman.toestemming van de uitgever op welke wijze Het voorjaar is ook een uitgelezen kans om weer eens de deur uit te gaan. De volgende DRN netwerkbijeen-dan ook worden verveelvoudigd of anderszins komst op 11 april bij Dacia is daar wellicht een reden voor, of anders de culturele middag van Roemenië Cultu-toegepast worden. Colofon reel op zondag 7 april in de Westergasfabriek in Amsterdam. 2Disclaimer Voorwoord 3 Tot slot een blad kan slechts voortbestaan bij de gratie van haar lezers. Om een kwalitatief aantrekkelijk bladHet Roemenië Magazine besteedt de grootste te blijven maken tegen lage kosten zijn abonnees bijzonder belangrijk. Inmiddels heeft u de rekening voor het Kort cultureel nieuws 20zorg aan het samenstellen van het magazine, Kort economisch nieuws 26 abonnement weer ontvangen. Een vlotte betaling stellen we zeer op prijs. Graag vestig ik uw aandacht opmaar is niet verantwoordelijk voor gemaakte DRN nieuws onze speciale wervingsactie. Zie de advertentie op de achterzijde. U kent vast wel mensen om u heen die ookfouten. De verantwoordelijkheid van de artikelen 24 geïnteresseerd zijn in Roemenië maar nog geen abonnement hebben op dit blad. Probeer ze eens te overtuigen.ligt bij de auteurs en adverteerders en vertegen-woordigen niet noodzakelijkerwijs de mening vande uitgever. Ik wens u weer veel leesplezier!Bronnen Pierre WimmersDe uitgever heeft zo adequaat mogelijk bronnen Hoofdredacteur Roemenië Magazinelaten vermelden bij het betreffende materiaal. Coverfotowanneer hier onduidelijkheden over ontstaan, www.bootsineurope-blogspot-nl.neemt u dan contact met ons op.
  • 3. 4 | Maatschappij Autobedrijf Oudleusen Gert van der Vegt Speciaal voor reizen naar Roemenië Post Craiova januari 2013 Wij hebben te huur 9-persoons bussen van het merk Fiat Ducato voor de prijs expats Notities van een Nederlandse van €500,- per week - excl. btw ondernemer in Roemenië - incl. km Han in ’t Veld - excl. brandstof (1966) is managing director van NetRom Software BV en woont sinds 1998 in de Roemeense universiteitsstad Craiova. Hij is getrouwd met een Roemeense en heeft een zoon en een dochter. Voor meer informatie Autobedrijf Oudleusen Gert van der Vegt Schoolstraat 9 0529-471606 7722 SZ Oudleusen 06-51227331Hier in Craiova kom je allerlei bijzon- kennen: Deze expats leren consequent misschien niet enerverend, maar tochdere mensen tegen. Dat zijn niet alleen niet de taal van het land waar ze zijn; boeiend en afwisselend bestaan in een Dalfsen info@autobedrijf-oudleusen.nlRoemenen, maar ook buitenlanders ze sluiten zelden hechte vriendschap- nieuwe, onbekende cultuur. Vrijwil-en Nederlanders. Op de eerste plaats pen met locals en ze bewaren niet ligerswerk was zinloos omdat letterlijkontvang ik veel gewaardeerde za- alleen fysiek, maar juist ook mentaal niemand het bleek te waarderen. Watkenrelaties, met wie we vaak al vele veel afstand tot de hen omringende resteerde was een eindeloze verveling,jaren samenwerken. Daarnaast heb ik maatschappij. Dat laatste neemt ge- dagelijks uitmondend in de teleurstel-regelmatig contact met West-Europese makkelijk extreme vormen aan. ling een vermoeide, futloze man tecollega-ondernemers die zich hier zien thuiskomen, die wel iets anderspermanent hebben gevestigd, onder Repertoire te doen heeft dan het vermaken vanwie een enkele Nederlander. Een heel Zo was ik onlangs op een feest van zijn verveelde vrouw. Ik begreep waaraparte categorie zijn de expats: me- een multinational die vooral groot is in het geklaag en het cynisme vandaandewerkers van niet-Roemeense inter- voedingsmiddelen en landbouwpro- kwamen.nationaal opererende bedrijven, die hier ducten. Met name de echtgenotes vanvoor enkele jaren zijn gestationeerd. de hardwerkende employees leken met Cirkels elkaar te wedijveren om de vraag: wie Ik zie hoe expats en hun vrouwenGeen binding klaagt het hardst over Roemenië in zichzelf gevangen houden in vicieuzeVeel expats tonen een verzameling het algemeen en over de Roemenen in cirkels van verveling, teleurstelling enopvallende kenmerken. In Roemenië Craiova in het bijzonder? Nog voordat cynisme. Ik zie hoe vooroordelen enzijn het voor het merendeel mannelijke we behoorlijk hadden kennisgemaakt, clichés daarin onmisbaar zijn. Ik kanwerknemers van multinationals. Ze barstten mijn vrouwelijke gesprekspart- het niet veranderen, maar ik ben blijwonen met hun vrouwen en soms ook ners uit in een felle aanklacht met het dat ik geen expat ben en gewoon leefkinderen in ommuurde compounds, die bekende repertoire: Roemenen zijn en werk met wie ik wil – Roemeen ofgoed zijn beveiligd en waarin ze veel corrupt, ze rijden in te dure auto’s, hun niet. De meeste van mijn collega’s zijnpersoneel, comfort en voorzieningen leren jassen, trainingspakken, buiken Roemeen en ze vertonen alle bijzonder-tot hun beschikking hebben. Expats en gouden kettingen zijn niet om aan heden die daarbij horen: hun betrok-krijgen bij hun stationering vaak speci- te zien, ze zeggen nooit nee als ze dat kenheid is gepassioneerd, net als defieke richtlijnen mee. Zo is het nadruk- toch echt bedoelen, ze komen nooit trots op hun expertise waarmee ze perkelijk niet de bedoeling dat zij of hun op tijd op een afspraak, enzovoorts, se de beste oplossing voor opdracht-gezinnen zich hechten aan hun tijdelijke enzovoorts. gevers willen creëren. Hun gevoel vooromgeving. Het is immers noodzakelijk ambitie heeft een vurigheid waarmeedat hun werkgever over ze kan blijven Cynisme ik ze ver zie komen. Niet alleen in onzebeschikken en ze een nieuwe uitdaging Ik zei niet zoveel. Ik hoorde de verhalen prachtige onderneming, maar ook inkan bieden op een volgende post – al en zag de vertellers: welgestelde maar hun economie en hun maatschappij alsof niet in het buitenland. Misschien bitter teleurgestelde, cynische vrou- geheel. Jammer dat veel expats en hunverklaart dat de specifieke cultuur die wen. Er was helemaal niets terechtge- vrouwen zich niet wat meer waarne-ik hier in Craiova vrij goed heb leren komen van hun verwachtingen van een mingen van díe cultuur toestaan.  
  • 4. 6 | Politiek Politiek | 7 De sterke positie van Ponta is dus niet onomstreden, gezien de affaires waarin hij verzeild is geraakt en de kritiek van de EU op zijn functioneren. zware bezuinigingen op de over- poging door zich door zijn keel te wel eens net zo´n eigengereide en au- heidsuitgaven doorvoeren en extra ˇ schieten. Nastase kwam tot zijn daad toritaire premier kunnen worden als zijn begrotingsinkomsten genereren. op het moment dat agenten hem thuis Hongaarse collega Viktor Orban, die de kwamen ophalen om een gevangenis- afgelopen jaren door de EU regelmatig De bezuinigingen bestonden uit een straf van twee jaar uit te zitten na een zwaar is bekritiseerd wegens ondemo- korting op de ambtenarensalarissen veroordeling wegens corruptie. cratische besluiten, zoals het instellen van 25 procent, een korting op de van een overheidsdienst als waakhond pensioenen van 15 procent en het 3. In juli werd er een impeachment- over de media. ontslag van 200.000 ambtenaren. ˇ procedure tegen president Basescu Daarnaast werd de BTW verhoogd van gestart, omdat hij in 2010 misbruik Ponta heeft tijdens zijn korte premier- 19 naar 24 procent. De reden waarom van zijn positie zou hebben gemaakt schap in de ogen van de EU ook dit de Roemenen in het begin van 2012 door zich onbevoegd op het econo- soort autoritaire neigingen getoond, ˇ president Basescu en premier Boc niet mische beleidsterrein van de premier waaronder zijn pogingen om de kies- meer zagen zitten is dus duidelijk. Om- te begeven. Tussen het nemen van het regels voor de impeachment-procedure dat Boc na zijn ontslag als premier ook besluit en de datum van het volksrefe- van de president te veranderen en de aftrad als partijleider van de PDL en rendum over het impeachment, de pe- leiding van het Roemeense Culturele andere hoge partijfunctionarissen hem riode 6 tot 29 juli, trad Crin Antonescu, Instituut, dat als taak heeft de Roe- volgden, ging de PDL zwaar gehavend de partijleider van de Nationaal Liberale meense cultuur in binnen- en buiten- het verkiezingsseizoen in. Partij, als interim-president op. Op 29 land te promoten en in de praktijk juli stemde 87,5 procent van de kiezers goed en onafhankelijk functioneerde,   Na een kort intermezzo onder PDL- voor een impeachment van Basescu,ˇ over te brengen van de president naar premier Mihai Razvan Ungureanu maar omdat de opkomst met 46,2 pro- de Senaat. ˇ ontkwam Basescu er op 27 april niet cent onder de minimaal vereiste 50% De centrumrechtse Rechtse aan om zijn politieke aartsrivaal, de ˇ bleef, behield Basescu zijn positie. De sterke positie van Ponta is dus niet Roemeense Alliantie (ARD), een jonge USL-leider Victor Ponta (39), Overigens stelde de USL dat waarschijn- onomstreden, gezien de affaires waarin coalitie van drie partijen onder tot premier te benoemen. Ponta werd lijk een meerderheid van de kiezers hij verzeild is geraakt en de kritiek van leiding van de Democ-Parlementsverkiezingen Roemenië de jongste premier in de geschiedenis voor een impeachment van Basescu ˇ de EU op zijn functioneren. Boven- ratische Liberale Partij (PDL) van Roemenië. Na Ponta´s benoeming had gestemd, omdat er op de kieslijs- dien zal ook Ponta economisch gezien ˇ die president Basescu steunt, kwamen er een aantal zowel splijtende ten miljoenen ´dode zielen´ hadden geen leuke dingen voor de gewonebestendigen ruziesfeer kreeg slechts 16,5 procent van als verlammende politieke rellen en gestaan van de vele miljoenen Roeme- Roemenen kunnen doen, waardoor hij de stemmen in het Huis van gebeurtenissen, met de volgende drie nen die door de economische proble- eveneens grote kans loopt zijn huidige Afgevaardigden en 56 zetels als de belangrijkste: men waren geëmigreerd naar andere grote populariteit weer te verliezen in (in de Senaat 24 zetels). EenDe Roemeense parlementsverkiezingen van 9 december 2012 waren gedetailleerd overzicht van de lidstaten van de Europese Unie. Zo zou de storm van economisch crisisbeleid. 1. Op 19 juni werd Ponta beschul- het inwonertal van Roemenië dooreen bevestiging van de in het voorafgaande jaar gegroeide politieke en verkiezingsuitslag is te lezen op digd van plagiaat in zijn proefschrift emigratie inmiddels gedaald kunnen De parlementsverkiezingen van 9 de-economische verhoudingen in het land. Deze zijn samen te vatten als een de Engelstalige Wikipedia. over het International Strafhof, dat zijn van 22 naar 19 miljoen burgers. cember bestendigden dus de politiekecombinatie van een diepe economische crisis, een buitengewoon felle De impopulariteit van president hij samen met Daniela Coman had Ook had de USL nog geprobeerd de verhoudingen in Roemenië zoals die in geschreven. Volgens het wetenschap- procedure vóór de stemming te veran- 2012 waren ontstaan. Wellicht dat ditpersoonlijke tweestrijd in de politieke top en een winnend premier die in ˇ Basescu en de PDL zijn te wijten ˇ pelijke tijdschrift Nature was de helft deren door een simpele meerderheid de kemphanen Basescu en Ponta totde Europese Unie gewantrouwd wordt om zijn autoritaire trekken. aan de diepe economische crisis van het proefschrift gekopieerd uit zonder opkomstcijfer geldig te laten bezinning brengt en tot concentratie in het land na de kredietcrisis andere bronnen. Ponta gaf toe dat hij zijn, maar deze grondwetswijziging op het aanpakken van de financiële van 2008. Zoals in zoveel landen bibliografische bronnen beter als noten ˇ werd door het Basescu gecontroleerde problemen en de nog altijd omvangrij-De Roemeense politiek heeft het groot- van de parlementsverkiezingen van 9 in de Europese Unie moesten de had kunnen verwerken, maar stelde Constitutionele Hof verworpen. ke corruptie en georganiseerde crimi-ste deel van 2012 in het teken gestaan december. Zijn centrumlinkse Sociaal- zittende machthebbers aftreden na het dat de aanklacht toch vooral politiek naliteit, zaken waarvoor de Europesevan de politieke ruzies tussen president Liberale Unie (USL) behaalde 58,6 pro- uitbreken van de kredietcrisis. In Roe- ˇ geïnspireerd was door Basescu. Op 29 ˇ Basescu wordt momenteel voornamelijk Unie Roemenië blijft bestraffen. ˇTraian Basescu en premier Victor Ponta. cent van de stemmen in het Huis van menië gebeurde dit met het aftreden juni bevestigde de Roemeense Natio- internationaal nog gesteund, waar-De strijd tussen beide mannen bestaat Afgevaardigden en 273 van de 412 ze- van de regering van PDL-premier Emil nale Raad voor Certificering van Titels, onder door de Europese Unie. De EU Ponta riep na zijn enorme verkiezings-niet alleen uit politieke rivaliteit, maar tels. In de gelijktijdig gehouden verkie- Boc op 6 februari 2012 na wekenlange Diploma´s en Universitaire Certificaten ˇ meent dat Basescu, die het opgelegde ˇ overwinning Basescu inderdaad op totook uit wederzijdse persoonlijke haat. zingen voor het hogerhuis, de Senaat, massale protesten tegen haar bezuini- (CNATDCU) dat in het proefschrift bezuinigingsbeleid na de financiële samenwerking. De president op zijnMeest kenmerkend is de inmiddels kreeg de USL 122 van de 176 zetels. gingsbeleid. 85 bladzijden zonder bronvermelding hulp van 2009 steunde, gewoon zijn beurt verorberde op 18 december zijn ˇbekende uitspraak van Basescu dat In Roemenië bestaat sinds de aanname waren gekopieerd. tweede termijn moet uitzitten tot 2014. varken door Ponta in het parlement alshet aanstellen van verkiezingswinnaar van de nieuwe grondwet van 2003 een In 2009 kreeg Roemenië een nood- Bovendien kan hij optreden als tegen- kandidaat-premier voor te dragen.Ponta als premier voor hem gelijk staat parlementair tweekamersysteem, met krediet van 20 miljard euro van het 2. Op 20 juni deed Ponta´s politieke wicht tegen Ponta, die vanwege Bron: www.prospekt-online.nlaan ´het doorslikken van een varken´. een lagerhuis en een hogerhuis met IMF, de Wereldbank en de Europese ˇ mentor, oud-premier Adrian Nastase vermeende ondemocratische trekjesVictor Ponta was de grote winnaar ongeveer gelijke volmachten. Unie, maar moest in ruil daarvoor (2000-2004), een mislukte zelfmoord- niet helemaal vertrouwd wordt. Hij zou Door René Does
  • 5. 8 | Politiek Politiek | 9 meer positieve visie en houding ten geïnteresseerd hierin, VNO is een statistieken in Nederland gevestigd port van de EC betreffende de CVM aanzien van mijn land zal bereiken. voorstander van toetreding, onder zijn, zijn veelal hoog opgeleid en bren- rapporteert ook belangrijke voort- Een houding die meer in de lijn is met andere vanwege het feit dat veel ar- gen net als de meeste andere Roe- gang, hierover hoor je nauwelijks. Wat het verdrag van de toetreding van Roe- beidsplaatsen in Nederland behouden menen hier een bijzondere bijdrage de regering betreft, wij hebben de menië tot de EU en onze gezamenlijke kunnen worden door de winstgevende en worden gewaardeerd binnen de laatste 10 á 11 punten die de commis- inspanningen binnen Europa. Een activiteiten in Roemenië. Dit is een Nederlandse maatschappij. sie in haar rapport opgenomen had, toetreding in twee fases is een mo- heel belangrijk aspect dat meer aan- Gezien de ontwikkelingen in Roe- al geïmplementeerd. Inderdaad we gelijkheid, het besluit in deze richting dacht zou mogen hebben. Verder zal menië zelf, de economische groei moeten nog enkele zaken verbeteren zou na de vergadering van de Raad het wegvallen van grenscontroles en van het laatste jaar, de redelijk goede en daar zijn we ook mee bezig. De genomen kunnen worden. van veel administratieve rompslomp vooruitzichten voor de komende jaren procedure voor de benoeming van de die door bedrijven als belemmerend en het binnenhalen van de Europese hoofdaanklager en het hoofd DNA De toetreding van Roemenië tot ervaren worden, als een groot plus- structuurfondsen, zullen wij zelf be- (departement anticorruptie) is in volle Schengen is intussen een dik dossier punt gezien worden. hoefte aan arbeid hebben en gaan wij gang. De regering heeft hiervoor een geworden, het speelt vanaf 2007. ervan uit dat de Roemenen liever in transparante procedure, open voor Zoals u weet is Nederland heel prag- Open grenzen. Het westen is bang eigen land aan het werk blijven. alle kandidaten, conform de afspraken matisch. Kunt u aangeven wat het voor de toestroom van Roemenen en met de EC in gang gezet. Dit proces belang van de toetreding voor Neder- Bulgaren, hoe ziet u dat? U bepleit om het besluit voor toetre- is nieuw voor Roemenië en wij onder- land is? Ik begrijp de angst, maar deze is ding los te zien van het zogenoemde steunen dit volkomen. Roemenië voldoet al meer ongegrond. Sinds de toetreding tot CVM rapport. Hierin wordt u niet dan twee jaar aan de gestel- de EU, 6 jaar geleden, is wat de door alle EU landen gevolgd. Het Vreest u dat het uitstel voor Schen- de criteria voor toetreding. arbeidsmigratie betreft het maximum laatste rapport van de Europese Com- gen invloed zou kunnen hebben op Roemeense minister van buitenlandse zaken, En meer dan dat, er is zelfs al bereikt. De migratie uit Roemenië missie van januari jl. in dit kader, de opening van de arbeidsmarkt op 1 tegemoetgekomen aan extra heeft zich trouwens vooral op Italië en geeft aan dat naast verbeteringen die januari 2014? Vreest u dat westerse Titus Corlatean, op de bres voor Roemenië in eisen die tussentijds gesteld Spanje geconcentreerd. Voor Roe- er zijn, er nog veel zorgen bestaan ten landen het een afhankelijk willen zijn. Wij hebben bijzondere menië, met de Latijnse achtergrond, opzichte van zaken als de rechtsstaat maken van het ander; geen Schengen een twijfelend Nederland. inspanningen verricht; om een voorbeeld te geven: er is de voorkeur voor die landen meer en justitie. Hebt u argumenten om dus ook geen opening arbeidsmarkt? vanzelfsprekend. De angst voor de bijvoorbeeld Nederland, wiens houding Het gaat hier om twee verschillende Het bezoek van Titus Corlatean aan Nederland half februari kan zonder meer als bij- is meer dan 1 miljard euro komst van Bulgaren, Roemenen en afwijzend is, tot een ander besluit te onderwerpen. De datum van 1 januari zonder gezien worden. Het is niet alleen het eerste officiële bezoek van een minister van geïnvesteerd in de beveili- andere Oost-Europeanen wordt vaak brengen? 2014 is na de toetreding tot de EU in ging van de grenzen, wij als een electorale leuze gebruikt en Een punt is dat we te maken heb- 2007 vastgesteld als uiterste datum buitenlandse zaken aan Nederland in de laatste vier jaar, het is ook qua timing bijzonder. beschikken momenteel dat ten onrechte. Die paar duizend ben met diverse percepties. Om een voor de opening van de EU arbeids- Want er staat veel op het spel voor Roemenië: de vergadering van 7-8 maart a.s. van de over de hoogst mogelijke Roemenen die volgens de Nederlandse voorbeeld te nemen: het laatste rap- markt voor alle EU burgers. De tran- Raad Justitie en Binnenlandse Zaken te Brussel kan zomaar de toekomst van Roemenië beveiligings technologieën. sitieperiode van maximaal zeven jaar een nieuwe wending geven, als de langverwachte toetreding tot Schengen goedgekeurd Specialisten die de stand van wordt dan bereikt en hieraan kan niet wordt. Want volgens Corlatean is Roemenië allang klaar voor de toetreding en zou men zaken vele malen hebben meer getornd worden, die zeven jaar gecontroleerd, waaronder zijn ten volle benut. Schengen betreft er goed aan doen om ook naar de waardevolle inbreng van Roemenië binnen de EU te ook Nederlandse, hebben meer de veiligheid van de buiten- kijken. Want wie weet bijvoorbeeld dat winstgevende activiteiten van Nederlandse meer dan eens goedkeurend grenzen van de EU, toetreding tot bedrijven in Roemenië aan het behoud van arbeidsplaatsen in Nederland bijdragen? hierover gerapporteerd. de arbeidsmarkt is iets van binnen de grenzen. Roemenen zijn EU burgers,Ondanks een zeer drukke agenda bedrijven en de interesse voor de De eisen voor toetreding tot Schengen met recht op een gelijke behandelingwaarin ontmoetingen met minister uitbreiding van de samenwerking die aan ons worden gesteld worden en toegang tot dezelfde vrijheden,Timmermans, vertegenwoordigers van in projecten die wij ontwikkelen is ten onrechte gekoppeld aan andere zoals het recht op arbeid binnen dede Eerste en Tweede Kamer, zaken- groeiend. De Nederlandse expertise mechanismen, zoals die van controle EU, een recht dat trouwens de anderemensen en anderen gepland zijn, en het potentieel in Roemenië sluiten en verificatie (CVM-eisen). Dat is EU burgers in Roemenië wel hebben.maakte hij een uurtje vrij voor een goed op elkaar aan. Wij willen graag in strijd met het toetredingsverdraginterview voor Roemenië Magazine. de goede economische betrekkingen tot de EU, geratificeerd door alle EU 2012 is voor Roemenië een heet jaarEen mooie gelegenheid om zijn visie ondersteunen, ook meer in politieke landen. geweest met politieke confrontaties,op een paar brandende vragen te context. Mijn bezoek is ook hiervoor verkiezingen, economische crisis.vernemen. een goed signaal. Wat het belang van toetreding van Hoe gaat het nu, kunt u zeggen in Roemenië voor Nederland betreft hoeverre het politieke conflict nogWat zijn de belangrijkste doelen van Het Schengen-dossier is uiteraard een wil ik o.a. op de voordelen van de actueel is?uw bezoek aan Nederland en wat belangrijk onderwerp en in dit kader unieke Europese markt wijzen. Deze Het conflict dat in 2012 tot uiting ismaakt dit zo bijzonder? wil ik graag een reeks van argumenten kan niet gerealiseerd worden zonder gekomen, is voortgekomen uit om-Nederland is sterk vertegenwoordigd aan de Nederlandse partners voor- de integratie van Roemenië in Schen- standigheden opgestapeld in de loopin Roemenië met meer dan 4000 leggen, in de hoop dat Nederland een gen. Nederlandse bedrijven zijn zeer der jaren. Het is belangrijk te melden
  • 6. DRN_Mei_2012_194mm_136.5mm.pdf 1 15-5-2012 12:35:3510 | Politiekdat uiteindelijk via het democratische brengen? zal zijn om de waardevolle bijdrageproces van de verkiezingen het Om te beginnen wil ik graag de goede die Roemenen en andere buitenlandseelectoraat zich op een heel duidelijke bilaterale handelsresultaten tussen arbeidskrachten in Nederland leveren,manier uitgesproken heeft. Het resul- onze landen noemen, die zelfs in te zien en te koesteren. Het is jammertaat van de verkiezingen is door de de laatste crisisjaren een groeiende dat men soms de zaken zo protectio-president gerespecteerd en de leider tendens laten zien. De handel in 2011 nistisch bekijkt.van de winnende coalitie, de heer heeft 3,1 miljard euro gehaald. En CPonta, is als premier benoemd. Een dat terwijl er nog steeds barrières zijn, Last but not least, wanneer komt Mbelangrijke stap, evenals het “vre- zoals Schengen en de economische een Roemeens Cultureel Instituut in Y Wim Bosman s.r.l. T: + 40 244 599 367 E: info@wimbosman.rodes” akkoord tussen de premier en crisis. Nederland? CMde president, dat goed ontvangen is Kunst en cultuur zijn belangrijkeook door de EU leiders, een belangrijk In Roemenië zijn meer dan 4000 factoren in de onderlinge kennisma- MY The Wim Bosman Group has been active in Transportinstrument voor stabiliteit, ook voor bedrijven met Nederlands kapitaal king en waardering. Ik ben een groot CY & Logistics in Romania since 1992. With a modernde financiële markten. actief, waarvan het merendeel winst- voorstander van de verspreiding van CMY 15.000 square metres state of the art warehouse gevende activiteiten ontplooit. Verder onze tradities en talenten. Roemenië K and cross-dock platform located in Ploiești, we areKunt u kort schetsen welke maatrege- is er wederzijdse belangstelling voor beschikt over veel talentvolle kun- able to deliver high quality logistic services. Fromlen de regering zal ondersteunen om de samenwerking tussen de havens stenaars en ook wetenschappers van inbound sea and air freight, warehousing and crosso.a. tot meer cohesie, consensus be- van Rotterdam en Constanţa. Onze groot formaat. Wij zullen naar mogelijk- docking, to national distribution and internationalreidheid, een respectvolle onderlinge haven van Constanţa wordt door heden zoeken om dit aspect meer te transport, your complete supply chain is perfectly -omgang tussen partijen en burgers velen bemind. ondersteunen.te komen? Er is veel kritiek in dit handled by our professional team members inopzicht, vooral in Roemenië zelf. Niet vergeten mag ook worden de Om met een voorbeeld af te sluiten, Romania and across the world.Is het Nederlandse poldermodel een geplande privatisering van enkele in Roemenië is een project van startoptie? sectoren zoals de energie-, che- gegaan dat tot de ontwikkeling van de WWW.WIMBOSMAN.ROOp de agenda hebben wij grote inves- mische- en mijnbouw sector; en wat grootste Laser in de wereld zal leiden.teringen staan, op economisch terrein de landbouw betreft, vanaf 1 januari Het gaat om een gezamenlijk projectalsook in onderwijs en educatie. Wij 2014 zal de verkoop van landbouw- van 15 Europese landen, wij zijn ergaan ook meer aandacht schenken grond aan buitenlanders mogelijk zijn, heel trots op en dit geeft juist ook de KLG Europe distribution system in Romania:aan een correcte en professionele wat zeker tot grotere investeringen in richting aan waarin wij graag verderbehandeling van de EU structuurfond-sen voor Roemenië, die wij als een de landbouwsector zal leiden. Verder wil ik graag ook het European Gate- willen investeren en ontwikkelen. own hub and spoke systembelangrijke motor voor economische way Project noemen, waarvan wij Andrea Teunissen-Opreagroei in de komende jaren zien. Verder veel verwachtingen hebben en waarin Studeerde rechten aan en Hubs in Bucharest, Cluj-Napoca, werkte voor de Erasmus Constanta, Timisoara, Craiova,willen wij ons ook meer openstellen in wij ook graag met Nederland samen- Bacau & Tirgu Secuiesc Universiteit in Rotterdam.de relatie met de oppositie, iets waarin werken. Sinds 2005 is zij zelfstandigde vorige regeringen nalatig zijn consultant, mediator en Daily departures to/from hubsgeweest. Wij hopen de Roemeense Nogmaals wil ik benadrukken dat er trainer in intercultureel man- Max 24-48H leadtime anywhere inpolitiek in een meer volwassen fase te de laatste jaren een discrepantie is agement.  Vanaf 1990 is Romania zij betrokken bij de ontwikkelingen inkunnen brengen. Hopelijk zullen wij geweest tussen de economische rela- Roemenie op onderwijs, juridisch ende problemen meer pragmatisch kun- ties die heel goed en groeiend zijn en sociaal gebied met als nieuwste activiteit 6 hubs, one single point of contactnen aanpakken en minder flamboy- de onderlinge politieke dialoog van sociaal ondernemerschap. Andrea bekleedt Collection & Export bestuursfuncties bij diverse NGO organisa- Reverse logisticsant zoals wij met onze Latijnse inslag onze landen. Het is niet voor niets datgeneigd zijn te doen. de Nederlandse zakenwereld positief ties zoals, SOS Kinderdorpen Roemenie, Stichting Speranta, Child Developement gestemd is over de onderlinge relaties Airfreight from Otopeni or Cluj Trust e.a.Wat zijn volgens u sterke punten en een voorstander van de toetreding Worldwide agent work Customs clearancevan Roemenië die u graag onder de van Roemenië tot Schengen is.aandacht van Nederland zou willen Ik hoop dat Nederland meer bereid Seafreight & Customs clearance from Constanta Port Transports to hub or client"Het gaat om een gezamenlijk project van 15 Europese landen,wij zijn er heel trots op en dit geeft juist ook de richting aanwaarin wij graag verder willen investeren en ontwikkelen." BORDERLESS LOGISTICS. SINCE 1918
  • 7. 12 | Politiek Politiek | 13 Maar de politieke stabiliteit is groten- Mihail Neamtu en Mihai Razvan Un- ˇ de DNA. Duister brein achter deze deels schijn. Basescu en Ponta met ˇ gureanu lijkt na de laatste verkiezingen gevechten is Dan Voiculescu, Roe- in zijn kielzog PNL-voorman Crin te zijn gestokt. meense oligarch van het eerste uur en Antonescu zijn nog steeds gezworen de man achter de Conservatieve Partij vijanden. Men heeft enkel besloten De kaarten voor de mediagenieke Vic- (onderdeel van de USL regering) en de Resultaat verkiezing de strijd niet meer in het openbaar tor Ponta liggen daardoor het beste op Antenna televisiezenders. Voiculescu te voeren omdat beide kampen het het moment. Zijn nadeel is dat hij moet heeft verschillende strafrechterlijke gevoel hadden dat de strijd toch ner- regeren in economisch moeilijke tijden dossiers voor verduistering van finan- gens toe leidde. USL heeft een grote en dat veel Roemenen op de USL ciële middelen en corruptiezaken tegen dwingt tot pas op de meerderheid in het parlement, vormt gestemd hebben met name vanwege hem lopen en probeert uit alle macht de regering en Basescu zal tot 2015 ˇ haar sociale beleid. Maar de USL is met via de politiek de rechtsmacht van het in Cotroceni Palace blijven zitten. Een de handen gebonden aan het IMF ak- lijf te houden. Niet alleen voor hemzelf nieuwe afzettingsprocedure zien zelfs koord. Als dat er niet komt komt men maar voor de brede politieke klasse. Hij de grootste haviken in de USL niet in zwaar weer op de internationale gebruikt de Antenna zenders al jaren plaats meer zitten. kapitaalmarkten en komt de Leu zwaar om de publieke opinie in zijn voor- onder druk te staan. Men is gedwon- deel te manipuleren en gebruikt zijn De nieuwe politieke constellatie volgende op Verder rommelt het partijpolitiek enorm gen de uitgaven onder controle te regeringsmacht om de rechtstaat naar de parlementsverkiezingen van november 2012 binnen verschillende partijen, behalve houden, door te blijven privatiseren zijn hand te zetten. doet een bepaalde mate van politieke stabiliteit dan misschien de PSD. Een aantal be- en de overheid te hervormen. Veel langrijke partijbonzen, zoals voormalig financiële bestedingsruimte voor de Grote vraag is in hoeverre mensen vermoeden in Boekarest. De breed in de media ˇ premier Calin Popescu-Tariceanu en de traditionele USL achterban als de plat- als Victor Ponta en de Minister van uitgemeten ruzies tussen de PDL en president burgemeester van Boekarest sector 1 telandsbevolking en gepensioneerden Justitie, Mona Maria Pivniceru, aan zijn ˇ Traian Basescu aan de ene kant en de USL (PSD Andrei Chiliman beginnen in opstand is er niet. lijntje lopen. Door checks en balances te komen tegen het autoritaire bewind als het centrale orgaan van de rechts-Bestaande coalitie wint + PNL) aan de andere kant lijken geluwd te zijn ˇ van Crin Antonescu in de PNL. Met Toch is de grote inzet voor Roemenië macht, de CSM, en president Basescuzestig procent stemmen na de verpletterende nederlaag van de PDL name de toetreding van de flamboy- op dit moment nog steeds niet macro- is het Voiculescu nog niet helemaalDe Roemeense centrumlinkse regeringscoalitie en gelieerde partijen in de verkiezingen. Zowel ante vastgoedmagnaat en Steaua economisch van aard. De Roemeense gelukt de rechtsmacht naar zijn hand Boekarest eigenaar Gigi Becali tot de rechtstaat staat nog regelmatig onder te zetten.heeft bij de parlementsverkiezingen 60 procent Basescu als USL premier Victor Ponta hebben ˇ PNL heeft tot veel onrust geleid. De druk. De rechterlijke macht wordt nogvan de stemmen gewonnen. eieren voor hun geld gekozen en een cohabita- oppositie, aangevoerd door de PDL, steeds in het openbaar aangevallen Voor Roemeniës internationale sta-Dat blijkt uit de bekendgemaakte definitieve tie pact gesloten. Dit pact komt erop neer dat ligt nog steeds volledig met zichzelf door politici en er vinden nog steeds tus, het MCV mechanisme, Schengen in de knoop. Voorman Vasile Blaga is harde gevechten achter de schermen toetreding, maar ook in indirecte zinuitslag. men afspraken heeft gemaakt over deelname en electoraal te zwak om de partij uit het plaats voor benoemingen van rechters haar macro economische stabiliteit, zal rolverdeling bij de Europese Raad en wederzijdse moeras te trekken maar zit stevig vast en openbare aanklagers, met name in hoeverre het Voiculescu zal lukkenDe Sociaal Liberale Unie (USL) van pre- ˇ bejegening. Basescu ondertekent met redelijk ge- in het pluche. De opmars van jonge over de nieuwe procureur generaal en zijn invloed in nog meer macht om temier Victor Ponta behaalde 58,63 procent van talentvolle centrumrechtse politici als de nieuwe hoofdaanklager van zetten, bepalend zijn. mak regeringsbesluiten en Ponta neemt beleids-de stemmen in de Senaat en 60,10 procent van ˇ voorstellen van Basescu over. Gezien de grote uit- Dennis van Peppende stemmen in de Kamer van Afgevaardigden. dagingen, waar Roemenië zich nog steeds voor studeerde in 2000 af op het gesteld ziet, is deze zweem van politieke stabi- onderwerp politieke trans-De centrumrechtse oppositie ARD van liteit meer dan welkom. Economische groei blijft formatie in Roemenië aan dede huidige president Traian Bţsescu bleef ver Universiteit van Amsterdam en zwak, buitenlandse investeringen blijven achter,achter met 16,6 procent van de stemmen in werkte van 1999 tot en de Leu blijft de aandacht vragen en de overheid met 2007 in Boekarest. Vanbeide vertegenwoordigende lichamen. blijft structureel slecht presteren. De regering Peppen volgt de ontwikkelingen in RoemeniëDe populistische partij PPDD van me- Ponta is momenteel in zware onderhandelingen ook vanuit Nederland nog steeds op de voet en schrijft al enkele jaren artikelen over dediatycoon Dan Diaconescu eindigde als derde met het IMF over een nieuw broodnodig standby politieke en maatschappelijke ontwikkelingen inmet 14 procent. akkoord en men is hard bezig het beschadigde Roemenië voor verschillende publicaties. Ook internationale blazoen, veroorzaakt door corrup- professioneel heeft hij in Nederland nog steedsDe enige andere partij die de kiesdrempel van 5 tieaffaires, plagiaatschandalen en politieke straat- veel met Roemenië van doen als coördinatorprocent haalde om in het parlement te komen, van het Roemenië Platform van het Nether- gevechten, weer enigzins op te vijzelen. Inzet isis de etnisch Hongaarse Democratische lands Water Partnership. Van Peppen schrijft op het afkomen van het voor Roemenië vermale- eigen titel voor het Roemenië Magazine.Unie (UDMR) met 5,15 procent van de dijde MCV mechanisme en Schengen toetreding.stemmen. Daarvoor is het een waar charme offensief be-De opkomst was 41,76 procent, iets hoger dan gonnen waar vooral wij hier in Nederland op ditvier jaar geleden. moment het nodige van merken. 
  • 8. 14 | Kunst & cultuur Kunst & cultuur | 21 Kunst & cultuur | 15 van Slaven, dat deze meer dan de niet door historische bewijzen wordt helft van het Roemeense genetische gesteund. materiaal zijn gaan bijdragen. En in de Gaudeamus die van 21-25 november loop van de geschiedenis zouden veel Dat onderliggende minderwaar- 2012 in Boekarest werd gehouden. nieuwkomers (onder anderen Duitsers, digheidscomplex verklaart ook de Ondanks het verkoopsucces werd Fransen, Hongaren, Italianen) hun Roemeense voorliefde voor het het boek niet overal even enthousiast DNA bijdragen aan wat de hedendaag- ‘protochronisme’: het ‘wij-waren-de- ontvangen, want het is duidelijk dat se Roemenen zijn geworden. eersten’-gevoel. Zo zijn er echt Roeme- Boia lang niet altijd aardige dingen over nen die het bestaan te beweren dat het zijn landgenoten te melden heeft. Over de spectaculaire modernisering Latijn voortkomt uit het Dacisch (lees:Is Roemenië anders? die de negentiende eeuw kenmerkte, het authentieke Roemeens) en dat de stelt Boia dat deze louter op imitatie Daciërs (de oer-Roemenen!?) een van stoelde. Modernisering stond gelijk aan de belangrijkste volken in de oudheidEn zo ja, waarom? verwestersing, kritiekloze na-aping van waren en dat zij onder andere Rome alles wat Frans, Duits of Italiaans was, hebben gesticht. Is het nodig om te zonder dat Roemenië zelf kans had zeggen dat dit evidente kletskoek is? gehad de fundamenten te leggen om al Het protochronisme is sinds de revo-De Roemeense historicus uit te nodigen er met een onbevangen Achterstand die vernieuwingen een solide grondslag lutie wat minder prominent, maar afLucian Boia (1944) geldt als een blik naar te kijken. In zijn algemene Het eerste onderscheidende kenmerk te geven. En dat leidde tot een ontwik- en toe zijn er nog oprispingen, zoals geschiedenis van Roemenië, die eerst in het anders-zijn van Roemenië dat keling die geforceerd en onevenwichtig de opmerking van de nieuwe directeurvan de belangrijkste geschied- in het Engels verscheen (Romania: Bor- Boia aangeeft, is de enorme vertraging was. van het Roemeens Cultureel Instituutschrijvers van zijn generatie. Hij ver achterliep. In 1938 (economisch derland of Europe, 2001) en een jaar die het land in zijn ontwikkeling had Andrei Marga afgelopen zomer dat hijraakte in 1997 bekend bij het later in het Roemeens (România, tara˛ ˇ opgelopen, vanaf het allereerste begin. Superieur vs. inferieur meer aandacht wil schenken aan Roe- gezien het topjaar van het interbellum) ˛grote publiek met Istorie si mit ˇ de frontiera a Europei, 2002) schreef In de Roemeense landen begonnen de In zijn diagnose van de Roemeense meense uitvindingen, zoals de Trans- was het inkomen per hoofd van de ˛ ˛ ˇîn constiinta româneasca (er de historicus immers dat de grootste Middeleeuwen in de veertiende eeuw, maatschappij duidt Boia als eerste sylvanische origine van de… radiator. bevolking net iets hoger dan in Bulgarijebestaat een Engelse vertaling uitdaging van Roemenië voor de nabije op het moment dat deze in het Westen kwaal van de Roemenen: hun minder- Met deze opmerking heeft Marga zich en Joegoslavië, maar aanzienlijk lager toekomst niet is om de (vermeende) ten einde liepen. En dat was een waardigheidscomplex. Volgens hem is onsterfelijk belachelijk gemaakt en op dan in bijvoorbeeld Hongarije en Polenvan: History and Myth in Roma- prestaties van hun voorgangers en achterstand die erg moeilijk in te lopen dit complex ontstaan ten tijde van de het internet wemelt het van de dui- (Roemenië $67, Polen $104, Hongarijenian Consciousness, 2001). $111, om maar te zwijgen van Duits- voorvaderen op te hemelen, maar om viel. Om een voorbeeld te geven: de vorming in de negentiende eeuw van zenden grappen over Marga’s calorifer,In dit uitdagende en controversiële de kwaliteit van het bestaan van alle eerste Roemeense universiteiten kwa- de Roemeense staat (een samenvoe- die overigens waarschijnlijk halverwege land met $338 en Groot-Brittanniëboek staat hij stil bij een aantal mythes ingezetenen van het land te bevor- men een half millennium nadat koning ging van Moldavië en Walachije, waar de negentiende eeuw is uitgevonden met $378). Andere kenmerken van deover de Roemeense geschiedenis die deren. Karel IV in Praag een universiteit had na de Eerste Wereldoorlog Transsyl- door een Rus van Poolse origine, al is achterstand waren het hoogste ge-de Roemenen met de paplepel inge- opgericht. En niet alleen gebeurde alles vanië bijkwam), toen de Roemenen er ook een theorie dat de uitvinder een boortecijfer en de grootste kindersterf-goten hebben gekregen, maar die lang In november 2012 was Lucian Boia later in Roemenië, het was ook nog beseften hoe ver ze achterliepen en etnische Duitser uit de Oostenrijks- te van Europa. Dit kan niet los wordenniet altijd overeind blijven wanneer ze in Nederland op uitnodiging van de eens marginaal, want het land bevond hoezeer ze onder de plak zaten of had- Hongaarse dubbelmonarchie was, gezien van het feit dat slechts 20% vanmet het scalpel van de onafhankelijke Universiteit van Amsterdam, waar hij zich, zoals Boia al met de titel van een den gezeten van hun buren (Hongaren, ˛ afkomstig uit Medias, dat inderdaad nu de Roemenen in steden woonden enwetenschapper worden ontleed. Zijn een lezing hield over zijn voorlaatste eerder boek had aangegeven, aan de Oostenrijkers, Russen, Turken). Van- op Roemeens grondgebied ligt… de plattelanders 80% van de bevolkingboude stellingnames leverden hem ˇ boek Capcanele istoriei. Elita intelectuala rand van Europa. De marginale ligging uit dit minderwaardigheidscomplex uitmaakten. Ook het onderwijsniveaubeschuldigingen van landverraad op ˇ ˛ româneasca între 1930 si 1950 (De leidde er ook toe dat er veel mensen ontstond, zegt Boia, door overcom- Geen gouden eeuw was belabberd: in 1930 was 63% vanvan de kant van oudgedienden van valkuilen van de geschiedenis. De van buiten de Roemeense landen bin- pensatie een hooghartige houding, Net als in zijn andere boeken haalt Boia de Roemeense bevolking analfabeet,de Securitate, wier loopbaan juist had Roemeense intellectuele elite tussen nenkwamen, waar ze zich mengden een trots op hun zogenaamd pure ook het idee onderuit dat de periode en van de mensen die wel kondenbestaan uit het bevorderen van de 1939 en 1950), waarin hij de verhou- met de plaatselijke bevolking. Dat is Latijnse ‘roots’ en op hun strijd voor tussen de twee wereldoorlogen een pe- lezen en schrijven had 85% alleen denationale mythologie over de duizend- ding analyseert tussen de Roemeense een van de oncomfortabele feiten die onafhankelijkheid. Dat is namelijk, luidt riode van ongekende bloei was in Roe- lagere school doorlopen. Deze omstan-jarige strijd van de Roemenen voor intelligentsia (schrijvers, intellectuelen, Boia graag naar voren brengt: er zit een veelgehoord argument, de reden menië. Hij benadrukt dit omdat veel digheden voorspelden niet veel goedsonafhankelijkheid en eenheid, onder universitair docenten) en de wisselende weinig tot geen ‘Romeins bloed’ in dat de Roemenen zich zo laat hebben Roemenen na de val van het commu- voor de toekomstige ontwikkeling vanleiding van wijze en dappere verte- machthebbers. de Roemenen, want de kolonisten die ontwikkeld. Zij hebben in een reeks nistische regime teruggrepen naar het het land.genwoordigers van de verlangens van na de verovering van het koninkrijk oorlogen het Westen beschermd tegen tussenoorlogse Groot-Roemenië, dathet volk. Boia prikt deze manier van Hierna bracht de zeer productieve Boia Dacië naar het hedendaagse Roemenië de expansiedrift van de Turken, zodat ze wellicht idealiseerden na een halve Multicultidenken door, niet om zijn landgenoten alweer een ander boek uit, De ce este kwamen, waren niet afkomstig uit de westerlingen in alle rust hun kathe- eeuw van dictatuur. Boia ontkent niet Vanuit het oogpunt van de etnische sa-te kijk te zetten of om te bewerkstel- România altfel? (Waarom is Roemenië Rome, maar uit de provincies van het dralen konden bouwen en hun cultuur dat de kunsten en de letteren bloeiden menstelling van het land is het ook deligen dat ze zich op enige manier scha- anders?), dat het best verkopende Romeinse Rijk. Bovendien kwam er konden ontwikkelen. Dit is volgens in die tijd, maar dat nam niet weg dat moeite waard een blik te werpen op demen voor hun verleden, maar om hen boek was tijdens de boekenbeurs vervolgens een zo massale instroom Boia niet meer dan een mythe die het land qua ontwikkeling nog altijd vooroorlogse periode, toen Roemenië,
  • 9. 16 | Kunst & cultuur Kunst & cultuur | 17meer dan nationalisten lief is, een mul-ticultureel land was en geen nationale "De extravagante wijze waarop het het niettemin opmerkelijk dat hij Boia verwijt zich te neutraal op te stellen! een paar keer in de loop van zijn ge- schiedenis van de landkaart is gevaagd Roemenië en niemand schiet er iets mee op als de blik op het verledeneenheidsstaat, zoals in de grondwetstond te lezen. Interessante gegevens politieke psychodrama van de zomer Boia is geen politieke commentator, maar een historicus, en hij vindt, zoals en nu fluitend door de economis- che crisis heen fietst. ‘Ik zeg niet dat vertroebeld wordt door mythen, frus- traties en complexen. Het gaat er naarbiedt de volkstelling van 1930, dieaangeeft dat bijna 30% van de be- van 2012 zich heeft voltrokken, heeft hij dikwijls heeft gesteld, dat het beter is voor een academicus om zich niet bepaalde door meneer Boia (of door anderen) beschreven kenmerken niet mijn mening niet om hoe ‘trots’ de Roemenen kunnen zijn op de prestatiesvolking tot een minderheid behoorde.In Transsylvanië vormden de etnische de indruk achtergelaten dat het land door de politiek te laten verslinden. geldig zouden zijn. Maar vooralsnog van hun voorgangers en voorvaderen, wordt de Roemeense publieke ruimte maar dat ze hun eigen verleden kun-Roemenen slechts een krappe meer-derheid, met 57,6% van de bevolking, defect is." Sever Voinescu, in Dilema veche, zit – in de eerste plaats door de overvloed nen bekijken zonder daarin te worden ˇ ˇ ˇ op dezelfde lijn als Tapalaga. Hij prijst aan geklets op de televisie en door belemmerd door vooringenomenen in sommige streken (zoals Bucovina komende decennia zouden de Roeme- zijn eigen favorieten op sleutelposi- het historische deel van het boek, het peilloze gezwets van de politici – ideeën over wat ze horen te denken.en Dobrogea) haalden ze de 50% niet nen zich de grootste misstanden laten ties, is autoritair en gedraagt zich als vooral omdat hij zijn eigen opvattin- gedomineerd door jammerklachten En daarin is Roemenië zeker niet ‘an-eens. In de landsdelen die tot 1918 tot aanleunen, zonder ertegen in opstand een rauwdouwer, wat niet hoort bij de gen over Roemenië herkent in Boia’s en oppervlakkige generalisaties, ders’. Want het bezien van het eigenOostenrijk-Hongarije hadden behoord, te komen. Ze gaven er de voorkeur hoge functie die hij bekleedt, betoogt argumentatie. ‘In de eerste plaats zijn waarin dagelijks wordt gepredikt dat verleden met een onbevangen blik, iswas het begrijpelijk dat de Roemenen aan ‘zich te redden’, zo goed en zo Boia. Maar zijn politieke tegenstanders we laat geboren. […] Ons bestaan in de Roemenen zus en zo zouden zijn, iets wat heel veel landen maar moeilijkin de steden slechts ruim een derde van kwaad als dat ging, in plaats van zich van de sociaaldemocratische PSD en de geschiedenis is vertraagd, en die meestal zonder concrete argumenten kunnen opbrengen.de bevolking uitmaakten. Verrassender te verzetten. de liberale PNL, verenigd in de coalitie vertraging heeft zijn stempel gedrukt of verifieerbare feiten, alleen gebaseerdis dat ook in Moldavië de etnisch Roe- USL hebben door middel van noodver- op alles. Want wat niet op tijd ge- op indrukken of teruggrijpend op eenmeense bevolking van de steden krap En dan de ultieme daad van een op ordeningen de grondwet en wetten boren wordt, wordt niet goed geboren; of ander uit zijn verband gerukt citaattwee derde van de inwoners bedroeg, een minderwaardigheidscomplex buiten werking gesteld, de mogelijk belangrijk is niet dat we als natie laat van een klassiek auteur.’terwijl de Joden er een kwart van de stoelende grootheidswaan: het Huis lastige ombudsman vervangen en de zijn geboren, maar dat we niet goed Vasilescu pleit voor het doorbreken van Op 27 november a.s. zal tussen 17:00 uur en 19:00 inbevolking uitmaakten. Deze Joden, die van het Volk, het grootste gebouw voorzitters van beide kamers afgezet. zijn geboren.’ Maar net als Tapalaga ˇ ˇ ˇ die mentaliteit, want volgens hem is de Doelenzaal, Singel 425 te Amsterdam de van Europa, unieke schepping van een En dat allemaal binnen enkele dagen! conferentie gehouden worden met de titel:veel meer dan andere minderheden zet ook Voinescu grote vraagtekens bij Roemenië met name ‘anders’ omdatals de Hongaren en de Duitsers waren unieke leider, een vrijwel ongeletterde Volgens Boia heeft deze machtsstrijd het laatste deel van het boek, waarin zoveel mensen dat geloven, niet omdat DE VALKUILEN VAN DE schoenlapper, loyaal gesteund door zijn het internationale imago van Roemeniëgeïntegreerd in de Roemeense en echtgenote, zogenaamd een scheikun- zeer geschaad. Boia ‘zichzelf van historicus omvormt het land zich zozeer zou onderscheiden GESCHIEDENIS,Roemeens talige cultuur, zouden in de dige van wereldfaam, maar in wezen tot kroniekschrijver van het heden’, en van andere landen in de regio waar- DE ROEMEENSEtussenoorlogse periode een belangrijkerol spelen in het intellectuele leven – een functionele analfabeet die in de ˇ ˇ ˇ Journalist Dan Tapalaga had op Hot- verwijt hij deze diens neutraliteit: ‘Als mee het de ervaring van een halve INTELLECTUELEN TUSSENtotdat zij aan het einde van de jaren tweede klas van de lagere school was news.ro op 30 november 2012 over we een beetje realistisch zijn, zullen we eeuw communisme deelt. Alleen door NATIONALISME ENdertig door de invoering van antisemi- blijven zitten. het algemeen veel lof voor Boia, die hij moeten toegeven dat niets wat Traian onnodig fatalisme, voert hij aan, zal COMMUNISME ˇ Basescu in de afgelopen acht jaar heeft Roemenië langer het zwarte schaaptische maatregelen werden gemargi- prijst voor zijn ‘eenvoudige waarheden gedaan te vergelijken valt met wat de blijven dan nodig is. Deelnemers:naliseerd. Reuring die vreselijk veel pijn doen’ en die USL in de eerste drie maanden van zijn Prof. Dr. Lucian Boia, Faculteit der Geschiedenis van Universiteit van Bucharest; Na het verschijnen van zijn Waarom is bovendien de verdienste hebben dat ze regeringsperiode heeft gedaan.’ Knuppel Dr. D. Perie, Roemeense Taal en Cultuur, Universiteit vanOnder Ceausescu ˛ Roemenië anders?, dat de nodige reu- ‘van een verbijsterende actualiteit zijn’. Ik heb het genoegen gehad Boia te Amsterdam; ring veroorzaakte, gaf de auteur talloze ˇ ˇ ˇ Tapalaga is echter niet te spreken over Dr. Luciana Jinga, IICCMER, [Instituut voor onderzoek naarIn zijn voorlaatste boek, De valkuilen Een geheel andere insteek heeft Mircea mogen ontmoeten tijdens zijn recente de misdaden van het communisme en de geheugenis vanvan de geschiedenis, concludeert interviews. De meeste vragen gingen Boia’s analyse van het politieke gekra- ˇ Vasilescu in zijn blog in Adevarul van bezoek aan Nederland. Het werd me de Roemeense ballingen];Lucian Boia dat de Roemenen in de niet zozeer over Boia’s historische keel tijdens de afgelopen zomer, want 2 januari 2013, met de titel ‘En wat uit het gesprek met hem duidelijk dat Drs. J.W. Bos, publicist, Na afloop bent u van harte uitgenodigd voor een borrel inloop van hun gehele geschiedenis analyse, maar over de dingen die hij hij vindt dat de historicus bij het maken als Roemenië nu eens niet “anders” de historicus ervan geniet dat zijn P.C. Hoofthuis, Spuistraat 134, Amsterdamde neiging hebben gehad zich aan in zijn boek te zeggen had over de van een vergelijking tussen de misstap- is?’ Volgens hem bereikt Boia’s stel- boeken zoveel stof doen opwaaien. Met de medewerking van de Roemeense Ambassade te Denhun machthebbers te onderwerpen, huidige politiek. ‘De extravagante wijze ˇ pen van Basescu en het handelen van ling dat Roemenië anders is alleen In feite is dat zijn intentie van begin Haag.ongeacht wie deze machthebbers waarop het politieke psychodrama van de regering-Ponta ‘blijk geeft van een maar ‘dat de fatalistische manier van af aan geweest, vanaf de publica-waren. Ook in de jaren van de com- de zomer van 2012 zich heeft voltrok- verrassend onbegrip voor het heden of denken over onszelf wordt voortgezet, tie van Geschiedenis en mythe in ken, heeft de indruk achtergelaten althans van een gebrek aan inspiratie’. Faculteit der Geesteswetenschappen The Institute for the Investigation of Communist Crimesmunistische dictatuur betekende dit dat alsof het feit dat Roemenië nog meer het Roemeense bewustzijn, nu ruim and the Memory of the Romanian Exileze geneigd waren zich zonder al te veel dat het land defect is,’ stelt de auteur. Tapalaga’s argumenten zijn echter lou- ˇ ˇ ˇ afwijkt van een “betrekkelijke Europese twintig jaar geleden: de knuppel in hetverzet aan te passen aan de veranderde Hij doelt daarmee op de machtsstrijd ter politiek van aard, aangezien hijzelf normaliteit” een vaststaand iets is, een hoenderhok gooien en een discussie Jan Willem Bosomstandigheden, ook al waren die van ˇ tussen president Traian Basescu en ˇ van mening is dat Basescu weliswaar onontkoombare realiteit: het is fataal, aanzwengelen die vanwege een halve Jan Willem Bos studeerde Roe-buitenaf opgelegd. In 1944, toen de diens tegenstrevers, die de president veel misstappen heeft begaan, maar man, niks aan te doen, en zo zal het eeuw communistische censuur niet meense taal- en letterkunde enRoemeense Communistische Partij uit met een overhaast georganiseerd niet, zoals zijn politieke tegenstanders, altijd zijn!’ Andere landen, zoals Zwe- gevoerd had kunnen worden. En die vergelijkende literatuurweten-de illegaliteit kwam, had zij duizend referendum vergeefs probeerden af zo diep is gezonken dat hij een frontale schap, waarna hij twee jaar Neder- den en Polen, zijn ook anders, voert discussie is naar mijn mening nuttig, te zetten. Voor geen van de hoofdrol- aanval heeft gedaan op de instellingen lands doceerde aan de Universiteitleden. In 1947, ten tijde van de machts- Vasilescu aan. Zweden was honderd want de turbulente (en buitengewoon van Boekarest. Sinds 1984 werktovername door de communisten, spelers heeft Boia eigenlijk een goed van de rechtsstaat. Ik ben geneigd het jaar geleden een straatarm land, dat interessante!) geschiedenis van het land hij als freelance tolk/vertaler Roemeens enwaren dat er al 700.000! En ook in de woord over. President Basescu zet ˇ ˇ ˇ ˇ met Tapalaga eens te zijn, maar ik vind nu grote welvaart geniet, terwijl Polen is van belang voor het hedendaagse Engels en als publicist.
  • 10. 18 | Kunst & cultuur UITNODIGING * Roemeense Aarde * Roemenië Cultureel nodigt u van harte uit voor een muzikale theatermiddag in het Cultuurpark Westergasfabriek in Amsterdam-West op zondag 7 april. In aanwezigheid van de nieuwe ambassadeur van Roemenië, mevrouw Ireny Comaroschi willen wij deze lentemiddag kleuren met Roemeense klanken. Het programma ziet er als volgt uit : Violist Mihai Turcita met de Balada, Roemenië ongelooflijk mooi land, van componist ˇ * Ciprian Porembescu Liederen van de Roemeense Edith Piaf, Maria Tanase vertolkt door Teodora Ionescu * Tot slot de tragikomische theatervoorstelling ‘Baba Comunista’ van Thea Rijsewijk * Teodora Ionescu is tevens beeldend Thea Rijsewijk produceert en speelt al kunstenaar. Zij toont hier haar indruk- vele jaren muzikaal verteltheater. Zij ‘Waarom zou een systeem fout wekkende installatie Metamorfoses – laat zich bijstaan door verschillendezijn waarin ik het goed heb gehad?’ Lethe waarbij lichtbeelden de plexiglas- musici afhankelijk van de voorstelling, objecten van kleur doen veranderen zoals flamenco gitarist Dennis Chitou,Nostalgie van een eenvoudige waardoor zij telkens een andere sfeer klarinettist Johan Smit . www.mvtd.nlRoemeense vrouw. uitstralen. De naam verwijst naar gedaantewisselingen van het menselijk De solovoorstelling ‘Baba Comunista’ lichaam gedurende zijn bestaan: ont- Zondag 7 april ˇ is gebaseerd op de novelle ‘Sint o baba ˇ kiemen, bloeien en vergaan. Lethe is in comunista!’van de Roemeense schrijver de Griekse mythologie de godin van de Kunst & Huis, Dan Lungu. Als de Emilia door haar vergetelheid. Naar haar is één van de Cultuurpark Westergasfabriek dochter in Canada wordt gevraagd op rivieren van de onderwereld genoemd: Amsterdam-West wie zij de komende verkiezingen gaat de rivier die zorgt dat de doden het stemmen, is haar antwoord: op de aardse bestaan vergeten. Polonceau-kade nr. 28 en 29 communisten! Want onder Ceausescu ˛ Aanvang 15.00 uur Teodora Ionescu is een jonge actrice had ze het veel beter dan nu. Wat en beeldend kunstenaar. Zij studeerde heeft zij aan vrijheid, als zij van haar Pauze met Roemeense wijn en hapjes in Boekarest en heeft vele projecten magere pensioentje nauwelijks rond op haar naam staan. In april is zij ook Duur voorstelling 1,5 uur kan komen? te zien in de voorstelling Nachtpa- Het gebouw Kunst & Huis is eenvoudig Een krantenbericht van 1 mei 1993 rade, geïnspireerd op de verhalen van te bereiken via de Haarlemmerweg. illustreert dit dilemma van een land op Duizend en een nacht, in het Muziek- en ligt direct tegenover de parkeerga- weg naar democratie: ‘Leve 1 mei’ . theater in Amsterdam. rage Q park. Parkeertarief € 3,- per Nationale Dag van het Verlagen van de www.teodoraionescu.nl uur. Informatie bereikbaarheid op Subsidies. Er naast een foto van de Roe- meense premier met de tekst “onder Violist Mihai Turcita komt uit een zeer ˇ www.westergasfabriek.nl de wijze leiding van premier Nicolae muzikale familie en leerde al op zijn Entreeprijs € 17,50 ,- Vacaroiu, de grondlegger van het ver- ˇ viool spelen. Hij studeerde aan het Vrienden van RC € 14,- lagen van de subsidies, zal Roemenië conservatorium in Boekarest. Voor het Kaarten kunt u telefonisch of via e-mail nieuwe hoogtepunten van honger en Internationaal Danstheater heeft hij een armoede bereiken.” aantal jaren als vioolsolist de voorstel- bestellen bij Roemenië Cultureel. (Uit: Land in de marge van Europa, lingen begeleid. http://www.youtube. 06 12 44 27 90 2005, JW Bos) com/watch?v=wFW65hHH4VA s.sluis@roemenie-cultureel.nl
  • 11. 20 | Kort cultureel nieuws Kort cultureel nieuws | 21 aangifte A was gering n-a jucat un mare rol în treaba aceea aandeelhouder, -houdster <de> acţio- nar/-ă aanbesteden <vb, tran> a licita, a aandeelhoudersvergadering <de> atribui prin licitaţie adunare a acţionarilor aanbesteder, -besteedster <de> lici- aandelenpakket <het> pachet de ac- tator/-oare ţiuni aanbesteding <de> licitaţie a. open- aandelensplitsing <de> fracţionare a bare aanbesteding licitaţie publică unor acţiuni aanbetalen <vb, tran> a aconta, a plăti aandoen <vb, tran> 1. a îmbrăca <kle- ca acont/avans, a arvuni ren>; a încălţa <schoenen>; a pune a. ie- Childs Pose aanbetaling <de> acont, avans, arvu- mand handboeien aandoen a pune cuiva nă, vărsământ la darea comenzii cătușe 2. a face, a cauza, a afecta a. ie- aanbevelen <vb, tran> a recomanda mand een proces aandoen a da pe cineva aanbevelingsbrief <de> scrisoare de în judecată b. iemand iets aandoen a face Winnaar Gouden Beer Berlijn recomandare rău cuiva 3. a aprinde; a deschide, a da aanbieder, -biedster <de> ofertant/-ă drumul la aanbieding <de> ofertă (specială/la aangaan <vb, tran> a stabili, a încheia, preţ promoţional) a. dit boek is in de aan- a contracta a. een huwelijk aangaan a bieding această carte se vinde la preţ încheia/a contracta o căsătorie b. een redus overeenkomst aangaan a stabili un acord aanbod <het> ofertă a. vraag en aan- aangehuwd, -getrouwd <adj> înrudit bod cerere și ofertă b. aanbod van ge- prin alianţă a. aangetrouwd familielid ru- rede betaling ofertă de plată c. een aan- dă prin alianţă, afin bod aanvaarden a accepta o ofertă d. een aangenomen <adj> adoptiv a. een aan- aanbod afslaan a respinge o ofertă genomen kind un copil adoptiv aanbrengen <vb, tran> 1. a instala, a aangeven <vb, tran> 1. a înmâna, a da monta, a pune a. grendels aanbrengen op 2. a indica, a semnala; a specifica 3. a de deuren a pune zăvoare la uși 2. a re- declara; a sesiza; a denunţa, a reclama a. cruta, a aduce a. nieuwe leden aanbren- heeft u iets aan te geven? aveţi ceva de gen a recruta noi membri 3. a denunţa a. declarat? b. een inbraak aangeven bij de iemand bij de politie aanbrengen a de- politie a reclama o spargere la poliţie c. nunţa pe cineva la poliţie 4. a face a. wij- de gezochte misdadiger heeft zichzelf zigingen aanbrengen a face modificări aangegeven infractorul dat în urmărire 5. a aduce (ca dotă) într-o căsătorie s-a predat d. corruptie moet worden aan- aanbrenger, -brengster <de> informa- gegeven bij de autoriteiten în caz de co- tor/-oare, turnător/-oare rupţie trebuie sesizate autorităţile e. iets aandeel <het> 1. acţiune, parte socială aangeven bij de douane a declara ceva a. een maatschappij op aandelen o socie- la vamă tate pe acţiuni b. aandeel aan toonder aangever, -geefster <de> reclamant/-ă, acţiune la purtător 2. cotă-parte, aport a. denunţător/-oare aandeel in de huwelijksgemeenschap aangifte <de> 1. declaraţie de venit a. aport matrimonial; aport dotal 3. con- aangifte (voor de belasting) doen a-și de- tribuţie, parte a. zijn aandeel in die zaak clara veniturile (pentru fisc), a depune 7Nieuw uitgave woordenboek Kans op Nederlandse prijs voor Roemeense ambassade start Actieplan De helft van de Roemeense vrouwen De Lage Landen in Transsylvanië Film houdt Roemenië een spiegel voorDeze maand verscheen de tweede, ge- Roemeense schrijver 2013. lijkt op Kate Middleton. In navolging van eerder onderzoek Fragment uit de film "Child’s pose"heel herziene en uitgebreide editie van Op de longlist van boeken die kans Op initiatief van de Roemeense ambas- Groot-Brittannië en Roemenië ruziën naar de (Zuid) Nederlandse sporen in van Calin Peter Netzer, winnaar van de ˇhet Juridisch-economisch woordenboek maken op de Europese literatuurprijs, sadeur H.E.Ireny Comaroschi is een over immigratie- en bijstandstoeristen. Transsylvanië is er thans voortgaand Gouden Beer op het Filmfestival vanNederlands-Roemeens en Roemeens- staat een boek van de Roemeense concept actieplan 2013 opgesteld Roemenië slaat terug met een ludieke onderzoek gedaan door Jean Paul van Berlijn 2013.Nederlands. De eerste uitgave van schrijver Mircea Cartarescu. De Eu- ˇ ˇ waarmee men de bekendheid van campagne: Kom lekker bij ons wonen. der Elst. Meestal worden de Saksen ge-2005 bleek een uniek hulpmiddel te ropese Literatuurprijs bekroont de beste Roemenië in Nederland wil vergroten. David Cameron en andere conserva- noemd zijnde afkomstig uit Duitsland, Het Roemeense drama Child’s Posezijn voor iedereen die professionele Europese roman die in het afgelopen Het accent zal vooral liggen op de tieve Britse politici voeren momenteel maar de herkomst van deze Saksen zijn won op het Filmfestival van Berlijncontacten met Roemenië onderhoudt. jaar in een Nederlandse vertaling is Roemeense cultuur en de Roemeense een campagne tegen Oost-Europese voor een belangrijk deel afkomstig uit 2013 de Gouden Beer.Meer informatie kunt u vinden op de verschenen. Het boek van Cartarescu, ˇ ˇ geschiedenis. Het zal ook de bedoeling immigranten. Whitehall overweegt wat wij destijds de Zuidelijke Neder- Na het filmfestival van Cannes valt erwebsite http://bibliografieroemenie. Orbitor II, Corpul, is in het Nederlands zijn om exposities te organiseren en zelfs een anti-Britse campagne in Roe- landen noemden. In feite kan men nu ook op het Festival van Berlijn eennl waar u een uitgebreid overzicht vertaald door Jan Willem Bos en ver- andere culturele evenementen. In dit menië en Bulgarije die benadrukt, dat spreken van een migratiestroom vanuit film van de Roemeense New Wave inaantreft van Roemeense boeken en schenen onder de titel ‘De Trofee’. magazine zal daar regelmatig melding het in Engeland altijd regent en dat er wat wij nu Vlaanderen, Luxemburg, de prijzen. “Child’s pose” van Calinˇboeken over Roemenië. Ook nieuwe De prijs, die dit jaar voor de derde keer van worden gemaakt. geen werk en huisvesting te vinden is. Noord-Brabant, Limburg en Zeeland Peter Netzer volgt een moeder van de(vertaalde) uitgaven zoals bijvoor- wordt uitgereikt, bestaat uit een geld- Bulgarije reageerde boos en verongelijkt noemen naar Transsylvanië. dader, die als bemiddelde dame uit de ˇ ˇbeeld van de bekende schrijver Catalin bedrag van €10.000 voor de schrijver op de Britse stemmingmakerij tegen In deze zin kan men spreken van bourgeoisie precies weet hoe ze haarDorian Florescu, waarvan in 2012 bij van het bekroonde boek en € 2.500 Oost-Europese migranten. Roemenië heel oude cultuurhistorische banden maatschappelijke invloed moet inzettenuitgeverij Signatuur de nieuwe ro- voor de vertaler. De shortlist van vijf reageert met humor. Roemeense media en zijn Nederlandse woorden in het om haar overduidelijk schuldige zoonman van de in het Duits schrijvende titels wordt in mei bekend gemaakt en hebben een humoristische reclamecam- dialect terug te herleiden. Misschien vrij te pleiten. Child’s Pose is een so-Florescu, ‘Jacob besluit lief te hebben’ de prijsuitreiking zal begin september pagne over de voordelen van hun land een aanleiding om Roemenen een bere aanklacht tegen de rechtsongelijk-verscheen. plaatsvinden tijdens Manuscripta 2013. gelanceerd die is gericht op ontevreden bijzonder welkom te heten, want het heid en toont een meedogenloze Britten. De teksten in het dagblad Gan- zouden wel eens nazaten van onze afspiegeling van de corruptie in Roe- dul, op posters en in de advertenties voorvaderen kunnen zijn. Het boek is menië. Deze prijs toont opnieuw aan luiden: “Half of our women look like verkrijgbaar door een email te zenden dat de Roemeense film van de laatste Op initiatief van de Roemeense ambassadeur H.E.Ireny Kate. The other half, like her sister.” aan: jeanpaul.vanderelst@gmail.com . jaren tot “de beste” behoort, ondanks “Charles bought a house here in 2005 De kostprijs van het boek is € 17 (incl. een piepklein budget. Comaroschi is een concept actieplan 2013 opgesteld and Harry hasn’t been photographed verzendkosten) en kan worden over- naked once.” “You have bad weather, gemaakt op: BE10 7995 0584 5504 waarmee men de bekendheid van Roemenië in Neder- no jobs, no houses? That sounds bad. BICCODE: GKCCBEBB t.n.v. Jean Paul Why don’t you come live here in- van der Elst te Merchtem(België). Een land wil vergroten stead?” “Our draft beer is less expen- Engelstalige uitgave zal in het voorjaar sive than your bottled water.” verschijnen.
  • 12. 22 | Kort cultureel nieuws Kort cultureel nieuws | 23 Het ‘Antipa’ Museum Vertaald uit het Roemeens door Jan H. Mysjkin Ik had een zusje ik had een vriendin Een griet die haar Campagne voor Mirakels en Herrijzenis wilde beginnen tussen de opgezette beren platgedrukte wormen en in formol bewaarde slangen Van het Antipa Museum Ik liep er elke avond met haar heen We wandelden rookten en discussieerden over broodjes Ze vertelde me dat ze nog niet had uitgemaakt of ze eerst alleen maar een kikker tot leven zou brengen Of het hele museum ineens Ik zei tegen haar ‘schat je doet wat je wilt’ Ik keek geamuseerd toe hoe ze alle museumstukken wegdroeg en van elkaar scheidde Uit schrik Dat ze elkaar zouden verscheuren zodra ze waren herrezen Voor zover ik me herinner was het een schriele griet ze droeg een kort rokje Ze had ook zo haar problemenDaniel Banulescu ˇ Op een zaterdagavondVan 11 tot 15 juni 2013 gaat in Rotterdam de vieren- Had ik medelijden met haar ik legde mijn handen op haar borstenveertigste editie van het Poetry International Festival En deed haar herrijzendoor. Dit jaar behoort de Roemeense dichter Daniel ˇBanulescu tot de gasten. ‘Reciteer me iets van Marx’ – zei ze tegen me – ‘fluister me Zwijnerijen in terwijl we vrijenNaast gedichten publiceerde hij drie romans en een Maak dat ik me bij jou zekerder voeltoneelstuk. In het Nederlands valt zijn werk te lezen Zekerder dan een meisje zich op de damesplee voeltin de bloemlezing Engel in het raam op het oos-ten (samengesteld en vertaald door Jan H. Mysjkin, Streel me zoals mijn moeder me zou strelenPoëziecentrum, Gent, 2010). In aanloop naar het Wanneer mijn moeder niet mijn moeder zou zijnfestival drukken we hierbij een niet eerder gepubli- Maar een ruwe en zwijgzame manceerde vertaling af. En wie weet ziet een lezer er een Die op een avond hand in hand met mijn moeder thuis komtgoede reden in om het Antipa Museum in Boekarest tebezoeken… Zeg me of mijn benen Je voldoende verwerpelijk voorkomen Of mijn gemene tieten je voldoende verwerpelijk voorkomen Of mijn enkels niet die kleine stam van wilden waren die je omsingelde En alle moeite deed om je het vuur bij te brengen Leg me uit of we ondertussen niet een paar middeleeuwse personages zijn geworden Die gezamenlijk in een seksuele koets reizen Jou heb ik lief omdat alleen jij mij weet uit te leggen Hoe de dingen eruitzien van boven mij uit bekeken’
  • 13. 24 | DRN nieuws DRN nieuws | 25 DRN NieuwsUitreiking ING Groep heeft Ralph Hamers voorgedragen als de nieuwe topmanRomanian Business Award en opvolger van Jan Hommen. Ralph Hamers is op dit moment nog topmantijdens Romanian Business Day van ING België. Het is de bedoeling dat hij op 1 oktober het roer definitief gaat overnemen.Op 26 november jl. werd op de Roma-nian Business Day, die gehouden werd Ralph Hamers is voorzitter van de Raadin het Kyocera Stadion te Den Haag, van Advies van het Dutch Romanianvoor de tweede keer de Romanian Network, tot 2011 was hij voorzitterBusiness Award uitgereikt. van de DRN.Deze award, een initiatief van hetDutch Romanian Network, wordt elketwee jaar toegekend aan een Neder-landse ondernemer in Roemenië die Nieuwe website DRN Netwerk- Op deze zeer drukbezochte Romanianzich bijzonder onderscheidt. National Day werd tijdens workshops De DRN site www.dutchromaniannetwork.nl is geheel vernieuwd en aangepast aan de eisen van deze tijd. Niet alleen is de vormgeving opgefrist, waardoor bijeenkomst ingegaan op een aantal thema’s; De volgende netwerkbijeenkomst zalOp de zeer drukbezochte netwerkbij- Water & Agri, NRCC & Outsourcing de site een stuk overzichtelijker is geworden.eenkomst ontving Ad van Wijk, CEO gehouden worden op donderdag 11 en Belasting & Juridisch, waar door Zo is er meer actualiteit op de homepage te vinden en is het aantal tabs aanzienlijk april a.s. De DRN is hiervoor uitgeno-van E.van Wijk Logistics, de award ervaren ondernemers werd gewezenuit handen van de Ambassadeur van verminderd. digd door Dacia, waar graag gebruik op de mogelijkheden en de valkuilen van gemaakt wordt. Nadere informatieRoemenië in Nederland Mevrouw Ireny voor investeerders en exporteurs in alle Ook technisch is de site nu helemaal up to date, dankzij het responsive design is volgt via de website en de nieuwsbrief.Comaroschi. sectoren. de site nu ook geschikt voor tablets en smartphones.Onder leiding van de voorzitter van de In de presentaties die volgden door Daarnaast zijn we ook van start gegaan met een eigen facebook pagina.Raad van Advies van de DRN, Ralph Bernard Wientjes, voorzitter VNOHamers, heeft een deskundige jury NCW, de heer Bogdan Olteanu, Viceaan de hand van een aantal criteria President National Bank of Romaniaeen onderneming geselecteerd, die op en Mevr. Melanie Schultz van Haegen,vindingrijke, innovatieve en succesvolle Minister van Infrastructuur en Milieuwijze zakelijke activiteiten in Roemenië werd uitgebreid ingegaan op de han-heeft ontwikkeld. Tevens wordt bij delsbetrekkingen tussen Roemenië ende selectie speciaal gelet op sociaal Nederland.maatschappelijke betrokkenheid enpersoonlijk ondernemerschap. Tijdens een forum discussie werden de aanwezige gasten in de gelegenheidE.van Wijk Logistics scoorde hoog op gesteld te reageren op prikkelende stel-alle criteria die door de jury zijn meege- lingen.wogen en met name op Sustainabilityof the Business en Corporate Social Deze bijzondere bijeenkomst werdResponsibility and Sustainable Entre- muzikaal omlijst door een optredenpreneurship. van Raymond Janssen, pianist/dirigent, Aura Twarowska, mezzosopraan bij deAd van Wijk startte in 1992 een bedrijf Weense Staatsopera en Nicolae Pirvuin Cluj Napoca. Hij was een pionier met de pan flute.en heeft moed getoond in het ne-men van risico’s met betrekking tot de En tenslotte verraste Laurentiu MezelRoemeense markt. Hij acteert hierin van TAROM de aanwezige deelnemersonbaatzuchtig en voelt een grote ver- door twee vliegtickets naar Boekarestantwoordelijkheid naar de Roemeense te verloten.gemeenschap wat de jury aanmerkt als“community investment”. De dag werd afgesloten met een re-Momenteel heeft Ad van Wijk negen ceptie waar er voor ieder uitgebreid dekantoren in Roemenië en is hij tevens mogelijkheid was om onder het genotdistributeur van DAF Trucks in Roe- van roemeense hapjes en een drankjemenië met een marktaandeel van 20%. te gaan ‘netwerken’.
  • 14. 26 | Kort economisch nieuws Kort economisch nieuws | 27Tata wil geen fabriek in Roemenië Roemeen bouwt straalmotor op fietsDe Indiase autobouwer Tata heeft heeft zon stap niet in overweging", en spotgoedkope stadsauto werd in Een jonge Roemeense uitvinder heeft sors betaalde. Hij besteedt nu zijn tijdgeen plannen om autos te bouwen aldus de woordvoerder. Tata is in Eu- 2009 op de markt gebracht in India. de aandacht van de internationale pers met het werken aan een nieuwe vind-in Roemenië. Er werd eerder gesug- ropa een belangrijke speler geworden In Europa verkoopt Tata in verschil- getrokken. De 19-jarige Raul Oaida ing. Raul Oaida kwam in maart 2012gereerd dat het bedrijf 1 miljard euro nadat het Jaguar en Land Rover in lende landen twee modellen, te weten maakte een straalmoter die op twee- al eens in het nieuws met een replicazou investeren in een nieuwe faciliteit, 2008 kocht van Ford voor een bedrag de Vista D90 (hatchback) en de Aria wielers gemonteerd kan worden. Op van een spaceshuttle die hij een kleinmaar dat wordt door een woordvoerder van 2,3 miljard dollar. Naast deze (crossover). Geïmporteerde Tata’s, de zijn eigen fiets haalde hij een snelheid stukje in de ruimte wist te brengen. Hijstellig ontkend. In de nieuwe fabriek twee merken bouwt Tata ook onder Safari Dicor SUV en Telcoline pick-up, van 41 km/h. Oaida deed drie jaar over treedt hiermee in de voetsporen van dezou Tata autos, bussen, vrachtwagens eigen naam autos. De Nano is hiervan zijn sinds 1997 te koop in Roemenië. het bouwen van de motor. Hij besteed- beroemde Roemeen Henri Coanda dieen andere voertuigen bouwen. "Tata een goed voorbeeld. Deze compacte de ongeveer 5000 euro die hij deels uit de straalmotor heeft uitgevonden. eigen zak en deels met hulp van spon-Brug tussen Calafat en Vidin open in mei Aegon neemt Eureko in Roemenië overDe brug tussen het Roemeense Calafat EC-voorzitter José Manuel Barroso Aegon n.v. (AGN.AE) neemt de viteiten in Hongarije, Polen, Tsjechië,en het Bulgaarse Vidin wordt op 9 mei, en de EU-commissaris voor Europese levensverzekerings- en pensioenacti- Slowakije en Turkije. Met de transactiede dag van Europa, officieel geopend. ontwikkeling Johannes Hahn. De viteiten van Eureko in Roemenië over, wordt Aegon Roemenië de op twee naDat zal zijn in het bijzijn van de Bul- bouw duurde twee jaar langer dan meldt de verzekeringsmaatschap- grootste aanbieder van pensioenen metgaarse premier Boiko Borisov, voorzien. pij dinsdag voorbeurs. Eureko is een circa 650.000 pensioenspaarders. Als 100% dochter van Achmea en de aanbieder van levensverzekeringen zal Rabobank is met bijna 30% daarvan Aegon in Roemenië tot de tien grootsteMandersloot neemt de Roemeense vestiging grootaandeelhouder. Financiële details van de transactie worden niet bekend- gaan behoren en wil daarmee inspelen op de groeiende vraag naar levensver-S.C. Te Baerts Transport S.R.L. over gemaakt. Aegon is sinds 2007 actief in zekeringen en pensioenen in het land. Roemenië en heeft daarnaast acti-Transportbedrijf en logistiek dienst- name gespecialiseerd in het transport België, Polen, Tsjechië, Slowakije,verlener Mandersloot uit Scherpen- van bloemen, planten, groenten en Hongarije, Roemenië en Bulgarije. Dezeel (GLD), heeft de Roemeense fruit binnen de gehele distributieke- Roemeense vestiging zal voorlopig in Clipsound gaat samenwerken met Mirari films (Bracov)vestiging sc Te Baerts Transport srl uit ten. Mandersloot heeft mede door de huidige vorm worden doorgezet profielen van producten, DRN lid Clipsound is een samenwer-Codlea (RO) overgenomen van het de overname ruim 125 trailers op de om zo de continuïteit en betrouw- bedrijfslogo’s voor inter- king aangegaan met Mirari films infailliet gegane nederlandse Te Baerts weg die dagelijks de import en export baarheid voor alle klanten te blijven net en tal van andere toe- Brasov, waar Amerikaanse Cineast EricHolding B.V. Mandersloot is met verzorgen van en naar Nederland, waarborgen. passingen waarin meer Kaplan de eigenaar is. Mirari Films heeft zich gespecialiseerd in 3 D ani- dan grafische aankledingNieuwe belastingwet van kracht matiefilms en een van haar grootste cliënten is Walt Disney. Deze samen- wordt gevraagd. werkings-overeenkomst heeft erin Voor verdere informatie Recent is een nieuwe belastingwet document onder te brengen, met geresulteerd dat Clipsound tegen zeer verwijzen wij u graag naar van kracht geworden, met onder an- het oog op de honderden wijzigin- scherpe prijzen 3D animaties kan leve- info@clipsound.nl dere maatregelen voor belastingen in gen die er in de afgelopen acht jaar de landbouwsector, nieuwe belastin- zijn doorgevoerd en die elke apart ren waarbij de focus op innovatie zal gen voor energie bedrijven en een gedocumenteerd zijn. Ook gaat het liggen in het sterk veranderde digitale vaste belasting van 3 procent over minimumloon omhoog van 700 naar landschap. Denk aan toepassingen de omzet van micro-ondernemingen. 750 RON(€ 170). Op 1 juli zal het in technisch hoogstaande informatie Het ministerie van financiën heeft dan opnieuw omhoog gaan naar 800 als doel gesteld om alle belasting- RON en komt daarmee op iets meer maatregelen in één gestructureerd dan 1 euro per uur. Boekarest in top 5 goedkoopste kantorenPassagiers Wizz Air blijft stabiel Volgens een onderzoek van vastgoed bedrijf DTZ zal Boekarest de komende De duurste Europese steden zijn Oslo, Parijs, Zürich, Genève en Londen. Voor twee jaar in de top vijf van goedkoop- de berekening van de kosten werdenDe Hongaars/Poolse lowcost netwerk. In 2013 hoopt de maatschap- ste steden in Europa staan als het gaat kosten als de huur, voorzieningen,luchtvaartmaatschappij Wizz Air pij op in totaal 13,5 miljoen passagiers om de kosten van kantoorruimte. In onderhoud en belasting meegewogen.vervoerde in 2012 2,7 miljoen pas- uit te komen. De maatschappij voegde deze vijf goedkoopste steden - Boek- De kosten in Roemenië zijn ook relatiefsagiers van en naar Roemenië. Dit is in 2012 47 nieuwe routes toe aan haar arest, Boedapest, Tallinn, Vilnius en laag doordat er veel mensen op eenvergelijkbaar met het aantal in 2011. netwerk. De gemiddelde bezetting van Riga - is er een grote kans dat de pri- klein oppervlak werken, met gemiddeldIn totaal vervoerde de maatschappij in de vliegtuigen kwam uit op 85 procent. jzen de komende tijd nog verder dalen. 11 vierkante meter per werknemer.2012 12 miljoen passagiers op het hele
  • 15. 28 | Kort economisch nieuws Kort economisch nieuws | 29Handelstekort toegenomen Jaap Werner ambassadeur in SingaporeHet handelstekort van Roemenië kwam meten in RON nam de export toe met zijn de consumptieprijzen met 0,6% Minister Timmermans van Buitenlandse sadeur van Nederland in Roemenië en Buitenlandse Zaken in Den Haag.over de eerste 11 maanden van 2012 5 procent ten opzichte van 2011, terwijl gestegen ten opzichte van de maand Zaken heeft drs. J.L. Werner benoemd initiator van de Vereniging nederland.ro. Voorts is hij lid van de Raad van Adviesuit op 8,67 miljard euro, een toename er in euro een afname van 0,2 procent ervoor. Voeding werd 0,7% duurder, niet tot ambassadeur in Singapore. Jaap De afgelopen jaren was Werner di- van het Dutch Romanian Network.van 522 miljoen euro in vergelijking te zien is. Bij de import is in RON een voeding 0,9%, terwijl de tarieven voor Werner was van 2005- 2009 ambas- recteur Europa op het Ministerie vanmet 2011. Dit blijkt uit gegevens van toename van 5,3 procent te zien, terwijl diensten daalden met 0,2%. Over heelhet instituut voor de statistiek. De totale de waarde in euro gelijk bleef. Van alle 2012 is de geldontwaarding uitgekomenwaarde aan export bedroeg in deze export kan ruim 40 procent worden toe- op 3,33%, zo blijkt uit gegevens van het Werkloosheid gedaald in 2012periode 41,9 miljard euro, terwijl er voor geschreven aan de autoindustrie. Inflatie bureau voor statistiek (INS). De werkloosheid is in november 674.000 werklozen tussen de 25 en 7450,5 miljard werd geïmporteerd. Ge- over 2012 was 3,33% In december 2012 gedaald naar 6,7%. In de eerste elf jaar; in november 2011 waren dit er maanden van 2012 vonden 76.000 750.000. ˛Miljoenenopdracht voor Van Oord in Constanta mensen een nieuwe baan, zo blijkt uit gegevens van het INS. Roemenië hadBaggermaatschappij Van Oord heeft over een lengte van 1.050 meter om miljoen euro) gemoeid. De financieringeen contract ondertekend voor de de getijdenstroom te onderbreken, komt tot stand met Europese subsidies,verlenging van een bestaande dam in zodat grote vrachtschepen minder zo schrijft Ziarul Financiar. Ingenieursbureau Archicom op TV. ˛de haven van Constanta. Het project last hebben van hoge golven. Met de Het TV-programma “Ondernemendbestaat uit een verlenging van de dam opdracht is 642 miljoen lei (zon 150 Nederland” was vanwege een speciale uitzending over Logistiek en DistributieDuitsland belangrijkste handelspartner te gast bij Archicom. Nieuwsgierig? kijk nu op http://www.archicom.nl/index.Het Roemeense Ministerie van Econo- deals werden gedaan met Duitsland in Roemenië gevolgd door Oostenrijk asp?id=444&language=0mische Zaken heeft laten weten dat er en 19.434 bedrijven draaien op Duits en op de derde plaats Duitsland.met Duitsland het meeste zaken wordt kapitaal van in totaal 3,96 miljard euro.gedaan. 18% van alle import en export Nederland is de grootste investeerder DAMEN SHIPYARDS GALATI oNzE SoLIDE PARTNER SINDS 1995 PLATFoRM SUPPLY VESSEL 3300  Eén van de laatste ontwikkelingen. Op dit moment zijn de eerste  twee schepen in aanbouw op onze Roemeense werf. Spoedig zullen  zij offshore van zich doen spreken. D A M E N   S H I P YA R D S   G R O U P Industrieterrein Avelingen West 20 P.O. Box 1   phone  +31 (0)183 63 99 22 info@damen.nl  4202 MS  Gorinchem   4200 AA  Gorinchem fax  +31 (0)183 63 21 89 www.damen.nl  The Netherlands
  • 16. 30 | Geschiedenis Geschiedenis | 31 vóór de eerste wereldoorlog weer terug al in het geheim verloofd met Sizi Lam- De jaren 20 waren de jaren van de te komen: een gezonde ontwikkeling, brino, een dochter van een Roemeense liberale dominantie. De verhouding die hoge verwachtingen wekte. In officier. Met Duitse hulp verliet Carol tussen Carol en de liberalen was zeer ˛ 1928 loste de PNT onder leiding van heimelijk het Roemeens-Duitse front en slecht, met name de verhouding tussen Maniu de PNL als regeringspartij af. ging naar Odessa, dat in Duitse handen ˇ Carol en Ion Bratianu. Van Nagell: was, om daar met veel pracht en praal “Zijn beslist zwakke doch impulsieve Kroonprins Carol (1893-1953) in het huwelijk met Sizi te treden. Duits- karakter maakte dat allerlei kringen Het turbulente Carol was de oudste zoon van koning Ferdinand (1865 – 1927) en koningin Maria. Hij werd opgevoed door koning land verloor echter de oorlog en Carol, op zoek naar nieuwe steun, zocht toe- nadering tot de kleine socialistische partij invloed op hem uitoefenden, meestal door meedewerking van leden van het schoone geslacht, waarvoor de Prins leven van Carol de eerste (1839 – 1914) en ko- ningin Elisabeth, de koning was veel te streng, de koningin veel te toegeeflijk. van Roemenië. In heel Europa waren er immers socialistische revolutiepogingen. Wilde hij de troon voor zichzelf veilig helaas teveel vereering had. Zoo stelde Zijne Koninklijke Hoogheid de laatste maanden zeer veel belang in de ge- kroonprins Carol Hij leerde al snel te misleiden, te intri- geren en in te palmen. stellen? Het liep allemaal op niets uit. Eind 1918 zag Carol dat hij had mis- scheiden vrouw van een Rumeenschen officier, Elena Lupescu, een rossig jodin- netje van lage afkomst aan wie hij alles De koningen Carol en Ferdinand hadden, met In een zeer uitvoerige rapportage begin gegokt en kondigde hij aan afstand vertelde wat omtrent leger, vloot etc. hulp van hun echtgenotes, in het buitenland januari 1926 berichtte de Nederlandse te doen van zijn rechten op de troon. besloten werd”. een groot respect verworven en in de bin- gezant in Boekarest, J.E.H. baron van Hij werd echter overgehaald om naar Nagell, over het feit dat kroonprins Boekarest terug te keren. Zijn desertie Toen Carol Roemenië vertegenwoor- nenlandse politiek de broodnodige stabiliteit digde bij de begrafenis van de Engelse Carol afstand deed van zijn rechten op werd licht bestraft en het huwelijk met bevorderd. de troon en dat Carol geen lid meer Sizi werd ontbonden. koningin Alexandra in Londen, nam hij Na de verwoestende Eerste Wereldoorlog en van de koninklijke familie wilde zijn. Elena Lupescu mee. De Engelse politie Carol leek in rustiger vaarwater terecht verdacht haar van spionage en deed de eerste chaotische jaren daarna kwam Roe- Van Nagell liet zijn rapportage verge- te komen. Hij trouwde in 1921 met een inval bij haar. “Toen bleek dat zij menië weer in rustiger vaarwater. De jaren 20 zeld gaan met een aantal krantenknip- de Griekse koningsdochter Elena. In met een Russische jood samenleefde en zijn wellicht de beste periode uit de Roemeense sels uit Franstalige, Duitstalige en datzelfde jaar werd hun zoon Michael door deze alles liet overbrengen wat zij geschiedenis geweest. Roemeenstalige bladen in Boekarest. geboren. van de Kroonprins vernam”. Deze bladen berichtten uitvoerig De zaak liep met een sisser af , Eerst volgt er een kort overzicht van de jaren maar Elena zag wel in dat zij niet over deze afstand en prezen de 20 in Roemenië en vervolgens, tegen deze houding, die koning Ferdinand in naar Roemenië kon terugkeren. achtergrond, zal ik het optreden van kroon- deze kwestie had aangenomen. “Daarop is door Zijne Koninklijke prins Carol beschrijven en de beroering die dat Ferdinand had terwille van het Hoogheid de onheilvolle beslis- veroorzaakte. prestige van de dynastie en van sing genomen om vaderland, ˇ Roemenië deze afstand van rech- troonopvolging en familie eraan ten geaccepteerd. „ Met tranen te geven en met de bedoeldeDe jaren 20 in Roemenië verwoord in de herziene grondwet van het land” aldus de beroemde Roe- dame te blijven samenleven”. in de ogen en met een doorTot de Eerste Wereldoorlog hadden de 1923 met de volgende punten: Roe- meense historicus en politieke tegen- emotie verstikte stem had Fer-conservatieven en liberalen elkaar als menië was een eenheidsstaat met uni- stander N. Iorga. De oppositie werd Carol schreef 12 december dinand de kroonraad, die oude-regeringspartij afgewisseld. Deze afwis- forme wetgeving voor heel Roemenië, ˛ gevormd door de Partidul National jaarsavond bijeengeroepen was, 1926 vanuit Venetië een briefseling ging als volgt: de koning zegde inclusief de nieuw verworven gebieden. ˛ ˛ ˛ Taranist (PNT). Deze partij kwam na meedegedeeld dat hij de afstand aan zijn vader met het besluitde steun aan de zittende minister-presi- Het Roemeens werd de officiële taal. lange onderhandelingen tot stand door zijn rechten op te geven. Direct had geaccepteerd”. De kroon-dent en diens ministers op en benoem- Wel kregen de ethnische minderheden het samengaan van 2 partijen, namelijk werd een Roemeense generaal raad had Ferdinand in zijn beslis-de van de andere partij de nieuwe onderwijs in de eigen taal en recht ˛ de Partidul National Român (PNR), een sing gesteund. naar Venetië gestuurd, echterminister-president. Deze vormde een op vertegenwoordiging in het parle- partij die zich inzette voor de Roeme- tevergeefs. Vervolgens werd eennieuwe regering, “organiseerde” ver- ment. Het doel van de liberalen was nen in Transsylvanië en de Partidul minister gestuurd, die Carol in Na deze krantenberichten gingvolgens de verkiezingen en won deze een sterk, modern, geïndustrialiseerd ˛ ˛ ˛ Taranist (PT), een partij, die als ideaal Milaan trof. Carol gaf hem een Van Nagell in op de voorge-verkiezingen altijd ruimschoots. Roemenië naar West-Europees model. een sterk, agrarisch Roemenië had en brief mee voor zijn vader. “Die schiedenis. Volgens hem was deNa de eerste wereldoorlog en zeker na Om dat te bereiken was een sterke zich dus inzette voor hervormingen brief schijnt van een dusdanig ellende met Carol al in 1918 be-het invoeren van het algemeen kies- staat nodig, die de eigen industrie met op het platteland. Er moest gestreefd gebrek aan eerbied en ouder- gonnen: koning Ferdinand en zijnrecht en na de landhervorming van tarieven beschermde en die buiten- worden naar een zelfbewuste, gezonde liefde getuigd te hebben en dus- regering waren door de Duitse1923 verdween de conservatieve partij, landse investeringen wilde beperken. boerenstand. Het belang van de indus- danige beleedigende woorden opmars uit Boekarest wegge-die steunde op de grootgrondbezitters De liberale leuze was : prin noi însine trie was ondergeschikt aan dat van de over het privé-leven van den ˛ vlucht naar Iasi. Carol, die als of-als politieke factor van betekenis. De (door onszelf). ˛ landbouw. De PNT zette zich af tegen ficier in het Roemeense leger dien- Koning en Koningin, alsmede ˛liberale partij, Partidul National Li- de machtige PNL en streefde naar vrij- de, was ervan overtuigd dat de beschuldigingen tegen het kabi-beral (PNL), had met steun van koning Via de Banca Româneasca hadden de ˇ handel en decentralisatie, buitenlands ˇ net Bratianu bevat te hebben dat Duitsers de oorlog zouden win-Ferdinand en koningin Maria de macht liberalen grote economische invloed. kapitaal was welkom. Zijne majesteit uitgeroepen heeft nen. Hij trad in het geheim met deen kon Roemenië naar liberale ideeën De liberale leider, Ion Bratianu, was “de ˇ „de rotte tak aan den ouden Duitsers in contact. Carol wasopbouwen. Deze ideeën werden gevreesde ongekroonde koning van Zo leek het twee-partijensysteem van
  • 17. 32 | Geschiedenis Onder“Een zwak karakter, eene opvoeding, die zeker ernstiger dehad kunnen zijn, een groote vatbaarheid voor invloed vanvrouwen en door dit alles een gebrek aan verantwoordelijk- vleugelsheidsgevoel”. vanstam moet afgezaagd worden, er is belangstelling en er was een grote politieke toestand noodig, wil het te InterCity...geen andere uitweg mogelijk“. politiemacht op de been. De meeste re- zijner tijd standhouden tegenoverHierna deed Van Nagell verslag van devoeringen waren volgens Van Nagell waardig, al konden enkelen (onder een drietal buurstaten, die de huidige grenzen niet hebben geaccepteerd”. . . . worden uwde bijeenkomst van de kroonraad opoudejaarsavond. De kroonraad, het wie N. Iorga) het niet nalaten fel uit te halen naar de liberalen. (Rusland, Hongarije, Bulgarije) Volgens Van Nagell was Carol de communicatiedoelenhoogste adviescollege van de koningbestond uit de ministers, enkele oud- Er werd besloten dat de vijfjarige prins oorzaak van alle problemen, maar het is opmerkelijk dat aan het uitvoerige behaald.ministers, de hoogste leger- en vloot- Michael kroonprins zou worden en dat verslag van de gezant een krantenknip- InterCity Consultancy versterkt de communica-leiding, de patriarch van de orthodoxe er een regentschapsraad zou komen sel uit de N.R.C. van 6 januari 1926 tiekracht van bedrijven en organisaties. En dat doenkerk en de leiders van de politieke als Ferdinand mocht overlijden en is toegevoegd, waarin nog een andere we al ruim twaalf jaar met succes. Vinden we niet zo vreemd, want wij laten onze opdrachtgevers pas lospartijen. Ferdinand was hevig geëmo- Michael nog minderjarig was. Deze oorzaak werd vermeld. Hierin werd een als zij denken hun vlucht op eigen kracht te kunnentioneerd en vastbesloten het probleem regentschapsraad zou moeten bestaan Engelse bron geciteerd, die koningin vervolgen.Carol op te lossen door het accepteren uit prins Nicolaas, een broer van Carol, Maria een hoofdrol in dit drama lietvan het besluit van Carol om afstand de patriarch en de voorzitter van het spelen. Maria, een Engelse prinses, zou Benieuwd wat InterCity Consultancy voor uw orga-te doen van zijn rechten. De overgrote Hof van Cassatie, het hoogste rechter- Carol als kroonprins willen uitschakelen nisatie kan betekenen? Bel (055) 577 43 33 of kijk op www.intercity.nl.meerderheid was het met Ferdinand lijke college. Ook moest de scheiding en haar lievelingszoon Nicolaas, die ineens, slechts een enkeling, onder wie van Carol en prinses Elena geregeld Engeland was opgevoed, in diens plaatsManiu, de leider van de PNT, drong ˛ worden. willen benoemen. “De eerzuchtige enaan op een verzoeningspoging, maar schrandere koningin Maria is steeds deFerdinand wilde daar niets van weten. De slotconclusie van de gezant luidde ware regeerder van Roemenië geweestVervolgens steunde de kroonraad Fer- als volgt: Het parlementaire debat heeft ˇ en Bratianu was haar trouwe bondge-dinand unaniem. het probleem Carol niet opgelost. “In noot”, aldus de Engelse bron, die een land als dit is de partijpolitiek te fel verder concludeerde dat Carol op éénHet commentaar van de gezant luidde en volgt zij te zeer persoonlijke we- punt gewonnen heeft:hierop (later zou blijken dat hij gelijk gen om aan de oproep van minister-kreeg): ”Zouden politieke tegenstan- president Brţtianu tot “silence” gehoor Niet Nicolaas maar de minderjarigeders van Bratianu hier politieke munt ˇ te geven.” De pers kwam al snel met Michael werd troonopvolger.uit kunnen slaan?” Carol had de allerhande speculaties: Carol zou een Later zou inderdaad blijken dat deliberalen verafschuwd, er waren steeds fascistische staatsgreep beraamd heb- voorspelling van Van Nagell juist was.botsingen geweest. Van Nagell noemde ben, waarbij Ferdinand zou worden af- De problemen waren niet opgelost,als voorbeeld de geruchten over cor- gezet. Van Nagell nam deze geruchten nadat Carol afstand van zijn rechtenruptie, gepleegd door Carol c.s.bij de niet serieus, de liberalen zaten te vast had gedaan. Carol, de intrigant, zouaankoop van legervliegtuigen van in het zadel. De rol van Elena Lupescu na de dood van Ferdinand makkelijkFokker. (Carol was inspecteur bij de was voor de gezant niet geheel duide- misbruik kunnen gaan maken van eenluchtmacht). lijk., “maar dat de Israelieten het kabi- minderjarige vorst, een zwakke regent- ˇ net Bratianu haten is meer dan bekend. schapsraad en de politieke verdeeldheidVolgens de gezant was de persoon De gezant was bang voor de toekomst. in Roemenië.van Carol zelf de hoofdoorzaak van De oppositiepartijen redeneerden al alsalle ellende: “Een zwak karakter, eene volgt: Carol kan wel afstand doen van Henk Moermanopvoeding, die zeker ernstiger had wat hij is, namelijk troonopvolger, maar studeerde geschiedenis aan dekunnen zijn, een groote vatbaarheid hij kan juridisch geen erfenis weigeren, Rijksuniversiteit Utrecht, wasvoor invloed van vrouwen en door dit die niet opengevallen is. Pas bij het docent aan een middelbarealles een gebrek aan verantwoordelijk- overlijden van Ferdinand kan een school te Heerenveen en aan deheidsgevoel”. dergelijk besluit genomen worden. Van Noordelijke Leergangen (M.O. Nagell vreesde het spoedige overlijden opleiding geschiedenis) teOp 4 januari werd de kwestie in een van Ferdinand, want Michael zou dan Leeuwarden. Na zijn pensionering heeft hij zichverenigde vergadering van het parle- nog lang niet meerderjarig zijn. “Ru- gericht op de Roemeense taal en geschiedenis.ment besproken. Er was grote publieke menië heeft een sterke binnenlandsche
  • 18. 34 | Toerisme Toerisme | 35 “Adevarat ca s-a inviat (Christus is waarlijk opgestaan)”. Gelukkig zijn de eieren van tevoren gekookt, maar je kunt ook lege eieren gebruiken als het puur om het decoreren gaat. Die eieren kun je het hele jaar door kopen in souvenirwinkels of ze worden langs de kant van de weg aangeboden, zoals ik ondervond in de Maramureș bij het kloostercomplex van Bârsana. Meisjes Het lijkt of meisjes de meest uitverkore- nen (of de grootste slachtoffers?) zijn Eieren schilderen tijdens Pasen. In Transylvanië is het een Viorica kent als geen ander de kunst bekend gebruik dat huwbare meisjes van het eieren beschilderen. Met een op Tweede Paasdag door jongens met pennetje en warme bijenwas weet ze parfum worden besprenkeld. De jon- op de eieren ongeëvenaarde patronen gens doen dat niet voor niets, van de aan te brengen. Eigenlijk is het meer besproeide dames wordt natuurlijk een schrijven op eieren, zoals het Roe- wederdienst verwacht, vul zelf maar in meense ‘a scrie oua’ aangeeft. De wat. patronen zijn meestal een lijnenspel, elke lijn heeft een betekenis: “Een In de Bucovina zijn de vrijgezelle dames verticale rechte lijn symboliseert het misschien nog minder gelukkig, op leven, terwijl een horizontale rechte lijn paasmaandag krijgen ze als ze nog sla- Pasen juist de dood weergeeft.”, legt Viorica pen een emmer water over zich heen Ik heb Pasen in diverse delen van uit. “Een dubbele rechte lijn staat voor gekieperd. Als beloning voor dit geintje Roemenië gevierd. Tussen de verschil- de eeuwigheid. Maak je daar een krijgen de heren in deze contreien het lende regio’s zijn opmerkelijke verschil- spiraal van, dan geef je naast eeuwig- lekkerste stukje Pasca of de mooiste len, maar ook overeenkomsten. In heid ook tijd aan. Een dubbele spiraal gedecoreerde eieren van de dame in Pasen Roemenië wordt Pasen, althans het benadrukt de verhouding tussen leven kwestie. orthodoxe Pasen, gevierd volgens de en dood.”. De meest gebruikte kleur Juliaanse kalender die afwijkt van onze is rood, maar ook geel, groen, blauw Laurens den Dulk (Gregoriaanse) kalender. Orthodox en zelfs zwart worden gebruikt. Weet is zeer regelmatig in Roemenië Pasen valt dan ook (meestal) op een dus wat je schildert, je hebt zomaar een en maker van de website www. andere dag dan het katholieke of pro- boodschap op je ei aangebracht die je paspoortroemenië.nl, waar u testantse Pasen. helemaal niet bedoelt. veel toeristische informatie over Roemenië kunt vinden. Deze Pasca Velen denken dat eieren alleen in de Ik heb Pasen in diverse delen van Ramona, een meisje uit Suceava: “Wij Maramureș en de Bucovina worden be- website verzorgt hij als hobby naast zijn werk als programme manager bij een Roemenië gevierd. Tussen de verschil- bakken met Pasen cake, de zogenaam- schilderd. Dat is helemaal niet waar. ontwikkelings-hulporganisatie. de Pasca. Dat doen we op Witte Don- In Muntenia en Olte- lende regio’s zijn opmerkelijke ver- derdag, de dag voor Goede Vrijdag. nia, in het zuiden van schillen, maar ook overeenkomsten. Op Stille Zaterdag gaan we om mid- Roemenië, worden ook dernacht naar de kerk, waar de priester eieren beschilderd, zei In Roemenië wordt Pasen, althans de Pasca inzegent.”. “Is die cake dan het wellicht iets minder het orthodoxe Pasen, gevierd volgens niet al oud?”, vraag ik. “Nee”, ant- uitbundig qua kleuren. woordt Ramona, “we maken de cake De bedoeling is dat je de Juliaanse kalender die afwijkt van met bijzondere eieren. De schalen met Pasen gewoon de onze (Gregoriaanse) kalender. Ortho- van de eieren gooien we in de rivier. beschilderde eieren op- Mensen in het hiernamaals weten dan eet. Je tikt het ei dan dox Pasen valt dan ook (meestal) op dat Pasen is aangebroken. tegen een tafelgenoot een andere dag dan het katholieke of Maar na twee dagen wachten hebben kapot en zegt: “Hristos wij ook wel zin in de Pasca, vaak eten s-a inviat (Christus is protestantse Pasen. we al een stukje onderweg van de kerk opgestaan)”. Je tafel- naar huis.”. genoot antwoordt:
  • 19. Roemenië Magazine 4 x vanaf slechts € 23,50 incl.BTW Voor uzelf of als cadeau voor iemand anders! zine het magaOntvang Voor meer informatie of het afsluiten van een ratis! abonnement kunt u contact opnemen met:een ja ar lang g Secretariaat Annelies Kuijs Meld nu twee nieuwe abon nees aan Groenewoud 8 en vermeld ac tiecode DRN 5401 PC Uden -2013 abonnementen@dutchromaniannetwork.nl